Nr 1 (vol. 1) marzec CH SZWAJCARIA, Kanton Fribourg. Pomnik Suzanne Czartoryskiej Foto : S. MACH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nr 1 (vol. 1) marzec 2008. CH SZWAJCARIA, Kanton Fribourg. Pomnik Suzanne Czartoryskiej Foto : S. MACH"

Transkrypt

1 CH SZWAJCARIA, Kanton Fribourg Pomnik Suzanne Czartoryskiej Foto : S. MACH Nr 1 (vol. 1) marzec 2008 Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 1

2 Spis treści Niniejszy numer zawiera 30 monografii Poloników w Europie: BE - BELGIA Madonna: Tablica pamiątkowa Malinowskiego CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg Botterens Pomnik nagrobkowy poświęcony rodzicom prof. Bocheńskiego Bourguillon Polska tabliczka wotywna w Kaplicy Notre Dame du Carmel Chandon Wrota kościoła ufundowane przez Prezydenta RP Ignacego Mościckiego Charmey Droga Polaków (żołnierzy 2. Dywizji Strzelców Pieszych - 2. DSP) Fribourg Tablica pamiątkowa dar żołnierzy-studentów 2. DSP Fribourg Witraże według projektu Józefa Mehoffera Fribourg Krypta z prochami prof. Bocheńskiego Fribourg Pomnik Suzanne Czartoryskiej Marly Dom Tysiąclecia - Siedziba Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii CY CYPR Kyrenia Nikozja Pomnik z 1941 r. - "votum wdzięczności uchodźców polskich za szczęśliwe przybycie i pobyt na Cyprze, oraz na intencję uproszenia Boga o szczęśliwy powrót do kraju i oswobodzenia umęczonej Ojczyzny" Obraz namalowany przez polską artystkę Annę Mycę, i złożony w darze miastu nawiązujący do historii Cypru. DE - NIEMCY Dachau Monachium Monachium Norymberga Norymberga Helgoland Kleve Wystawa ze zdjęciem bł. Wincentego Frelichowskiego Herb Królestwa Polskiego i Litwy na fasadzie Kościoła Teatynów Grób Alfreda Schütza, kompozytora pieśni Czerwone maki pod Monte Cassino Tablica upamiętniająca miejsce, gdzie kiedyś znajdowała się drukarnia, w której po raz pierwszy zostało wydrukowane dzieło Mikołaja Kopernika O obrotach sfer niebieskich. Grób Wita Stwosza Tablica pamiątkowa Tablica z okazji przystąpienia Polski do Unii Europejskiej DK - DANIA Haderslev Tablica upamiętniająca pobyt św. Urszuli (Julii) Ledóchowskiej w Danii z okazji jej kanonizacji dnia r. przez papieża Jan Pawła II w Rzymie FR FRANCJA Briissous-Forges Groby czterech polskich żołnierzy I-szej Wojny Światowej Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 2

3 IT WLOCHY Padwa Tablica pamiątkowa pośw. Janowi Kochanowskiemu NL_HOLANDIA Alphen Polskie groby wojenne NO-NORWEGIA Egersund Tablica pam. polskim bojownikom Håkvik Groby Witolda Pławskiego SE SZWECJA Arjeplog Groby polskich jeńców wojennych Mariefred Sztokholm Groby polskich marynarzy Pomnik Katyński UK - ZDJ. KROLESTWO Londyn Grób Krystyny Skarbek, pseudonim Christine Granville VT WATYKAN Watykan Grób Jana Pawła II Impressum Autorzy monografii: Bojanowski Bogusław Polska Koperski Daniel Francja Mach Edyta Szwajcaria Biszewska Joanna Wlk. Brytania van Alphen Jos - Harry Venema & team Holandia Zalewski ks. Jan Dania Grall Lidia Niemcy Chrysanthou Małgorzata Cypr Mach Stan Szwajcaria Tekeli-Savvopoulou Urszula Cypr Pisarek Władysław Niemcy Notki biograficzne autorów monografii są zamieszczone na końcu numeru Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 3

4 Polonicum Machindex Institut case postale 1182 CH-1701 Fribourg, Suisse Tel./Fax +41 (0) Polonica Europy jest pismem polonijnym adresowanym do Polaków Kraju i Polonii, którym leży na sercu sprawa polskich znaków pamięci na Obczyźnie (pomniki, tablice, groby wybitnych Polaków, groby i cmentarze wojskowe, miejsca walki i męczeństwa Polaków, itp.) Polonica Europy, polonijne pismo patriotyczne zawiera bogato ilustrowane monografie Poloników. Wydawca: Qualisan Institut GmbH Michel MACH Redaktor koordynujący: Stan MACH Polonica Europy - ISSN pismo zarejestrowane w Bibliotece Narodowej Szwajcarii, CH-3000 Bern Polonicum Machindex Institut Wszystkie prawa autorskie niniejszego pisma są zastrzeżone. Publikacje na nośnikach elektronicznych podlegają tym samym regułom, co publikacje drukowane. Przesyłając teksty artykułów i ilustracji do Redakcji, autor wyraża tym samym zgodę na nieodpłatne wykorzystanie podanych informacji, fotografii i innych dokumentów przez Polonicum MACHindex Institut w opracowaniach drukowanych, internetowych, CD-ROM jak i wszelkich innych formach publikacji na temat Poloników. Przedruki z Pro Polonicum są możliwe wyłącznie za pisemną zgodą Redakcji. Z-ca red. koord., Skład : Edyta MACH Elementy graficzne: Quadro Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 4

5 Pismo Polonica Europy w 2008 Pismo Polonica w świecie w 2008 Prenumerata 2008, oddzielnie każdego z pism: Prenumerata roczna: dwa numery na rok CHF. 45. Pisma Profil Polonica Europy i Polonica w świecie są czasopismami polonijnym adresowanymi do Polaków Kraju i Polonii, interesujących się polskimi znakami pamięci (pomniki, tablice, groby wybitnych Polaków, groby i cmentarze wojskowe, miejsca walki i męczeństwa Polaków, itp.) Pismo prezentują jednostronicowe monografie znaków pamięci i Poloników. Każdy numer pisma zawiera min. 30 monografii. Pojedynczy numer: CHF. 25. Spisy treści dostarczymy na zwykle zapytanie! Ceny obejmują koszty przesyłki na Europę. Zamówienia są realizowane po przedpłacie na podstawie uprzednio wystawionej faktury Polonicum Institut zawierającej dokładną instrukcją przelewu. Rachunki mogą być wystawione w EUR, CHF albo PLN lub innej walucie wg kursu dnia. Czeki nie są akceptowane. Elementy monografii Polonika Kraj + miejscowość + nazwa Polonika Data powstania Napisy na Poloniku Geneza Polonika Tło historyczne Referencja Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum Max. dwa foto dobrej jakości Machindex = numer ewidencji Poloników Położenie: kraj - region - miejscowość budynek adres - etc. Dojazd od większego miasta, w km/od centrum miasta Sylwetka/Wydarzenie (sylwetki są opracowane, jeżeli występują liczne Poloniki dot. tej samej osoby/grupy osób, wydarzenia, etc.) Autor oprac. + data: / Autor zdjęć / Uzupełnił: nazwisko + data Częstotliwość Polonica Europy» - dwa numery w roku, w marcu i wrześniu Polonica w świecie» - dwa numery w roku, w kwietniu i październiku. Szwajcaria, Fribourg, 14 luty 2008 CHF. = frank szwajcarski Technika publikacji Pismo jest publikowane w PDF, w kolorze. Format ten jest dostosowany do wydruków. Nośnikiem pisma jest CD-ROM. Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 5

6 Polskie znaki pamięci w Belgii Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 6

7 Napis na Poloniku VERREZEN CHRISTUS /ONZE ENIGE HOOP/ MENSEN VAN MADONNA/OVERLEDEN IN DUITSE/CONCENTRATIE KAMPEN/ Tutaj nazwiska. Poniżej NA DE REDDING OP 8 SEPT 1943/ VAN R.A.F. PILOOT B.MALINOWSKI/UIT DANK,/MADONNA 9 MEI 1976 Materiał marmur Data powstania rok 1976 Wydarzenia 30 lipca 1944 r. podczas bombardowania niemieckich zgrupowań w rejonie Falaise Spitfire Malinowskiego został trafiony. Bronisław Malinowski doznał poważnej kontuzji nóg. Mimo kilku operacji, prawa noga lotnika nigdy nie odzyskała pełnej sprawności. Po wyjściu ze szpitala trafił do Blackpool, a 18 marca 1945 r. skierowany został do 133 Skrzydła Myśliwskiego, lecz nie wykonał więcej lotów bojowych. W skrzydle pozostał aż do końca 1946 r. W czasie II wojny światowej Bronisław Malinowski wykonał 83 loty bojowe i 63 operacyjne. Odznaczony został Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari (nr 8580), czterokrotnie Krzyżem Walecznym oraz brytyjskim Distinguished Flying Cross. Zdemobilizował się w stopniu polskiego podporucznika i angielskim Flying Officera. Kapitan Bronisław Malinowski zmarł w wieku 70 lat w Londynie, 1 maja 1982 r. Po kremacji jego prochy sprowadzono do Polski i złożono na cmentarzu w Ksawerowie. BE - BELGIA - Madonna Tablica pamiątkowa Malinowskiego Geneza 8 września 1943 r. polskie dywizjony - w tym i 302 B. Malinowskiego - stoczyły długotrwałą walkę z formacjami FW 190 i Bf 109 nad Lille. Na początku walki Malinowski zestrzelił jednego Me, lecz po rozdzieleniu się 302 dywizjonu został sam z kilkoma niemieckimi myśliwcami. Broniąc się zestrzelił kolejnego Niemca, po wyczerpaniu amunicji został trafiony przez Bf 109. Ranny w nogę lądował na najbliższym polu. Znalazł ukrycie, przeczekał obławę i dopiero na trzeci dzień zwrócił się o pomoc. Belg dostarczył opatrunki i pożywienie, zaś członkowie belgijskiego podziemia przetransportowali rannego pilota do pobliskiej stodoły, gdzie uzyskał pomoc lekarską. Lekarz polecił przewieźć rannego do szpitala, gdzie Malinowski został zoperowany. Przebywał w szpitalu około 30 nocy. Później ruch oporu zorganizował mu transport przez Liége, Brukselę, Lille, Bordeaux do podnóża Pirenejów. Tam otrzymał przewodnika i przedostał się do Hiszpanii, a stamtąd do Gibraltaru. Do Anglii wrócił 24 grudnia 1943 r. Po wojnie rozpoczął poszukiwania Belgów, którzy przed laty mu pomogli. Dopiero w 1974 r. dowiedział się kim byli jego opiekunowie, a w 1976 r. doszło do spotkania z mieszkańcami wiosek Madonna, Poelkapelle, Lengemark, z których pochodzili. Dowiedział się, że za pomoc lotnikowi zostali wysłani do obozu koncentracyjnego i tam zginęli. W ucieczce Malinowskiego pomagali także Michel Salomez, Arthur Sercu, Michel van Gheluwe, H. Platteu, C. van Neste oraz lekarze dr Dehaene oraz dr Ronse, a także wielu nieznanych z nazwiska Belgów z organizacji "Comet" i Francuzów z "Tango". Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : Wojciech Zmyślony, Polska Lotnik Bronisław Malinowski, Polacy na frontach II wojny światowej, 3,5 str. A4 - Pro Polonicum nr 6/ maj 2007 Położenie Madonna w gminie Langemark-Poelkapelle Dojazd Drogi prowadzące do gminy Langemark-Poelkapelle w Zachodniej Flandrii Ewidencja Poloników: Machindex: BE_43 Oprac.: Bogusław Bojanowski /Polska, Foto : nieznany Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 7

8 Polskie znaki pamięci w Szwajcarii Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 8

9 CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg: Botterens Pomnik nagrobkowy poświęcony rodzicom prof. Bocheńskiego Data powstania rok 1957 Geneza Polonika Po tym jak grób rodziców ojca Bocheńskiego na Kresach został sprofanowany, postanowił on uczcić ich pamięć stawiając pomnik w Szwajcarii, na parceli, która należała ówcześnie do fundacji jego rodziny. Uwagi W domku górskim (zbudowanym przez ojca Bocheńskiego), przy którym znajduje się kamień ku pamięci jego rodziców, a który obecnie należy do państwa D., prof. Bocheński tu wypoczywał, odnajdywał spokój, natchnienie i ciszę potrzebną do pisania. Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_01 Adres Parcela, na której znajduje się Polonik jest dzisiaj własnością prywatną. Polonik jest usytuowany na parkingu przed domem w CH-1652 Botterens. Zwiedzanie możliwe wyłącznie na umówione spotkanie z rodziną posiadającą aktualnie domek. Położenie Wieś Botterens znajduje się ok 30km na południe od Fryburga, w regionie Gruyères. Można do niej dotrzeć autostradą (E27), lub drogą wzdłuż gór, przez la Roche. Dojazd Fribourg (autostrada E27 w kierunku Vevey) wyjazd/sortie Bulle nie jechać do Bulle tylko skręcić na północ Riaz Echarlens Corbières Villarvolard Villarbeney - Botterens Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 9

10 Napis na Poloniku: CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg : Bourguillon Polska tabliczka wotywna w Kaplicy Notre Dame du Carmel Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_05 Adres Chapelle Notre Dame du Carmel (Kaplica) Rte de Bourguillon 13 (ulica) CH-1722 Bourguillon /FR Wewnątrz kaplicy, po prawej stronie przy wejściu. Położenie Bourguillon jest wsią leżącą w aglomeracji miasta Fryburg, oddaloną ok 4 km na poludnie. Dojazd Av. de la Gare (dworzec kolejowo-autobusowy, na rondzie w prawo w) - Av. de Tivoli (na rondzie w lewo w) - Rue Saint Pierre (rondo, kontynuować w dół) - Route des Alpes (ulica schodząca stromo w dół, aż do ronda, na którym skręcić w prawo w) Sankt Niklaus Gaeschenn - Rue du Pont-Suspendu (jednokierunkowa z prawej strony Katedry, kontynuować 500m) - most Pont de Zaehringen (za mostem rondo, skręcić w prawo, do góry) - Route de Bourguillon (kontynuować 400m) - most Pont du Gottéron (po prawej piękny widok na Fribourg! kontynuować) - Route de Bourguillon (800m, po lewej stronie ulicy) - Kapliczka Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 10

11 Materiał Polonika Drewno dębowe Data powstania rok 1938, wykonane przez A JONIN & FILS, Belfaux Napis na Poloniku Po franc.:» Don de Ms. Mosciki Président de la Pologne» (z błędnym zapisem nazwiska) CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg : Chandon Wrota kościoła ufundowane przez Prezydenta RP Ignacego Mościckiego Geneza Polonika Drzwi Kościoła ufundowane zostały przez Prezydenta Mościckiego jako podziękowanie dla gminy, w której otrzymał on obywatelstwo szwajcarskie (w 1909r). Tło historyczne Będąc już Prezydentem Polski, Mościcki nadal utrzymywał kontakt z tą gminą. Udzielił m. in. pomocy finansowej dla powodzian regionu w latach trzydziestych. Anegdoty Podobno, Mościcki wybrał tą gminę do ubiegania się o obywatelstwo szwajcarskie z uwagi na niskie opłaty administracyjne. Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_07 Adres Kościół wiejski, CH-1773 Chandon Położenie Chandon wsią położoną, ok. 15 km na płn.-wsch. od Fryburga. Dojazd Z Fribourg a wyjazd na Avenches Belfaux za Belfaux skierować się na Payerne wieś Grolley (w centrum wsi, w prawo na Chandon) Chandon miejscowy kościół = Polonik Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 11

12 Daty powstania drogi - rok tabliczki - rok 1998 Geneza Polonika Tablica upamiętniająca powstanie drogi 2. DSP powstała z inicjatywy ROPWiM w Warszawie. CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg: Charmey Droga Polaków (żołnierzy 2. Dyw. Strzelców Pieszych - 2. DSP) Tło historyczne Część żołnierzy w czasie internowania studiowało, inni pracowali - budowali drogi, kapliczki, karczowali lasy, osuszali pola itp. Tabliczka ta ma upamiętniać pobyt i pracę Polaków w Charmey. Uwagi Droga ta nazywana jest przez miejscowych Chemin de Polonais. Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_08 Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : brak Adres CH-1637 Charmey Położenie Charmey jest to wieś turystyczna położona w górach, ok 40km na południe od Fryburga. Dojazd Fribourg (autostrada E27 w kierunku Vevey) wyjazd (sortie) Bulle- miasto Bulle Broc (główna droga, kierunek) Châtel-sur-Montsalvens (główna droga) - Charmey W Charmey: Jadąc w stronę Jaunpass opuścić miejscowość Charmey, dojechać do przystanku Praz- Jean, zaraz za nim skręcić w prawo (droga asfaltowa). Kontynuować 2,2 km aż do rozwidlenia dróg, wybrać drogę w prawo wznoszącą się do góry (500m od tego rozwidlenia po prawej stronie znajduje się Polonik). Tabliczka znakująca drogę znajduje się na początku szlaku wędrownego, na łąkach Dom Hugon, w odległości 4,5 km od tablicy wyjazdowej Charmey w kierunku przełęczy Jaun. Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 12

13 Napis na tablicy - Tłumaczenie: MILITES POLONI SCIENTIARUM STUDIOSI QUI BELLO UBIQUE FURENTE POST MULTA PROELIA INCOLUMES IN TERRAM HELVETIAE HOSPITALEM DELATI SUNT QUIQUE PER V ANNOS APUD ALMAM MATREM FRIBURGENSEM SCIENTIARUM STUDIO SE DEDIDERUNT NUNC AUTEM PATRIAE MISERE LACERATAE PRO VIRIBUS SUIS S. MARIA VIRGINE REGINA REGNI POLONIAE INTERCEDENTE AUXILIO VENITE PARATI SUNT HANC TABULAM UNIVERSITATI FRIBURGENSI ET PROFESSORIBUS EIUS GRATISSIMO ANIMO OBTULERUNT Polscy żołnierze-studenci, którzy podczas tej, na całym świecie szalejącej wojny, po wielu bitwach znaleźli się cali i zdrowi na gościnnej ziemi Helwetów i którzy przez pięć lat poświęcali się studiom na fryburskiej Alma Mater, są obecnie gotowi, wedle swoich sił i za wstawiennictwem Najświętszej Marii Panny królowej Polski, przyjść z pomocą brutalnie sponiewieranej Ojczyźnie, ofiarowali niniejszą tablicę jako wyraz wdzięczności dla Uniwersytetu Fryburskiego i jego profesorów. CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg : Fribourg Tablica pamiątkowa dar żołnierzy-studentów 2. DSP Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_12 Położenie Uniwersytet znajduje się w pobliżu dworca kolejowego, w odległości ok. 700m. Dojazd Av. de la Gare (Dworzec kolejowy, na rondzie w lewo w) - av. de Tivoli (na rondzie w prawo w) - av. Louis-Weck-Reynold (budynki Uniwersytetu znajdują się po prawej stronie) - Budynek Miséricorde (I piętro) - Polonik. Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 13

14 CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg: Fribourg Witraże według projektu Józefa Mehoffera z Krakowa Witraże przedstawiają przede wszystkim sceny i postacie biblijne w układzie od prawej strony od wejścia: 1. Święty Mikołaj z Flue 2. Świeci: Jerzy, Michał, Magdalena 3. Matka Boska Zwycięska 4. Święta Eucharystia 5. Historia religijna Fryburga 6. Św.Trojca: Syn-Ojciec-Duch Św. 7. Historia świecka Fryburga 8. Apostołowie: Piotr, Jan, Jakub, Andrzej 9. Święci męczennicy: Maurycy, Sebastian, Katarzyna i Barbara 10. Pokłon Trzech Króli 11. Święci: Szczepan, Wawrzyniec, Marcin, Klaudiusz Wg projektu J. Mehoffera, który pracował nad projektami witraży w latach Wykonanie przez Kirsch et Fleckner, Fribourg Geneza Polonika, tło historyczne W roku 1895 zostaje rozpisany konkurs na witraże przedstawiające sylwetki apostołów. Do konkursu zgłosiło się 40 artystów. Mehoffera do wzięcia w nim udziału namówił Tadeusz Stryjenski. Mehoffer został zwycięzcą konkursu na projekt. Adres La Cathédrale St-Nicolas (Katedra św Mikołaja) Rue des Chanoines 3 (ulica), CH-1702 Fribourg Witraże znajdują się za ołtarzem nawy głównej oraz po obu jej stronach. Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_13 Położenie Miasto Fribourg jest stolicą kantonu o tej samej nazwie. Katedra znajduje się w samym centrum miasta. Na ulicach otaczających Katedrę znajdują się pojedyńcze miejsca parkingowe, 50m przed samą Katedrą jest też niewielki parking. Dojazd Dystans do pokonania ok.1,2km. Av. de la Gare (dworzec kolejowo-autobusowy, na rondzie w prawo, w) - Av. de Tivoli (na rondzie w lewo w) - Rue Saint Pierre (rondo, kontynuować w dół) - Route des Alpes (ulica schodząca stromo w dół, aż do ronda, na którym skręcić w prawo w) - Sankt Niklaus Gaeschenn Katedra. Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 14

15 CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg : Fribourg Krypta z prochami prof. Bocheńskiego Uwagi: miejsce niepubliczne, zwiedzanie możliwe tylko na umówione wcześniej spotkanie. Adres Albertinum Square-des-Places Fribourg (siedziba ojców Dominikanów) Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_31 Położenie Miasto Fribourg jest stolicą kantonu o tej samej nazwie. Gmach Albertinum znajduje się na skrzyżowaniu ulic Square-des-Places 2 i rue de Lausanne, w samym centrum miasta. Dojazd Z uwagi, że ww. Polonik znajduje się w strefie zarezerwowanej dla pieszych, niezbędne jest pozostawienie auta np. w parkingu podziemnym na Place J. Python (30m od Polonika). Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 15

16 CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg : Fribourg Pomnik Suzanne Czartoryskiej Suzanne Chartoryski Comtesse de Caraman-Chimay ur r w Paryżu, Francja w 1866r wychodzi za mąż za Marcela Adama Konstantego Michała Feliksa księcia Czartoryskiego (ur zm ) zm w Vevey, Szwajcaria Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_52 Materiał Polonika Biały marmur z Carrara, Włochy Wykonane przez Adèle d Affry Marcello Położenie Pomnik znajduje się w ogrodach jednego z podfryburskich pałaców. Pałac jest własnością prywatną, niemożliwe jest obejrzenie pomnika bez umówionego spotkania. Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 16

17 Data powstania W maju 1950r powzięta została rezolucja powołania Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii. W 1966 budynek został rozbudowany i nadano mu nazwę Domu Tysiąclecia (z okazji rocznicy chrztu Polski). Nad wejściem wyryta jest data Geneza Polonika Misja powstała w 1950r z inicjatywy o. Jozefa I. M. Bocheńskiego, a ustanowiona została przez Abp J. Gawlina w czerwcu 1950r. Uwagi Misja jest siedzibą redakcji miesięcznika Wiadomosci. Posiada również bogatą, ale trudno dostepną bibliotekę polskich książek. CH SZWAJCARIA Kanton Fribourg : Marly Dom Tysiąclecia - Siedziba Polskiej Misji Katolickiej w Szwajcarii W każdą niedzielę o godz odbywa się Masza św w kaplicy, a po niej ma miejsce spotkanie Polaków przy kawie. Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_14 Adres 12, Chemin des Falaises (ulica) CH-1723 Marly Położenie Miejscowość Marly leży ok 4,5 km na południe od Fryburga. Na Misję dojechać można autem, autobusem, lub dojść pieszo od centrum Fryburga. By dojść pieszo należy dojechać autobusem miejskim do Uniwersytetu Pèrolles, a następnie pokonać pieszo odcinek ok 2 km. Za mostem (widocznym na zdjęciu na poprzedniej stronie) należy skręcić w lewo w ch. des Falaises przy której znajduje się Misja. Ostatni odcinek drogi jest wyłącznie zarezerwowany dla ruchu pieszego. Dojazd Av. de la Gare (dworzec kolejowy we Fryburgu La gare Fribourg) - Route des Arsenaux (rondo, kontynuować) Route des Arsenaux (na rondzie skręcić w) - Route Wilhelm-Kaiser (kontynuować) - Route de la Fonderie (rondo, skręcić w) - Bd de Pérolles (kontynuować) Route de Marly (po obu stronach budynki Uniwersytetu Pèrolles) - (most) Pont de Pérolles (za mostem rondo na którym jest drogowskaz MISSION CATH. POLONAISE, skręcić w lewo w) - Route du Centre (skręcić w lewo w) - ch. du Pont - ch. des Falaises (na której znajduje się budynek Misji). Oprac.: Edyta MACH, Szwajcaria/ Zdj.: Stan MACH Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 17

18 Polskie znaki pamięci na Cyprze Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 18

19 Materiał piaskowiec cypryjski Pomnik-monument wg projektu inż. arch. Wacława Biełaszewskiego. Data powstania: 1941 r. Napis na Poloniku W centralnej części pomnika, w miejsce zniszczonego czasem napisu, wstawiono nową tablicę w języku polskim z oryginalnymi słowami Ojczyznę wolną racz nam zwrócić Panie. Po lewej i prawej stronie tablicy te same słowa wezwania w języku angielskim i łacińskim. CY - CYPR - Kyrenia (tur. Girne) Pomnik z 1941 r. - "votum wdzięczności uchodźców polskich za szczęśliwe przybycie i pobyt na Cyprze, oraz na intencję uproszenia Boga o szczęśliwy powrót do kraju i oswobodzenia umęczonej Ojczyzny" Geneza Inicjatorem akcji postawienia pomnika, jak również remontu kościoła na dziedzińcu, którego się znajduje, był ks. dr Drobny z Rybnika. Pomnik zbudowali uchodźcy polscy, którym Cypr udzielił schronienia w czasie II wojny światowej. W 1941 r. w ramach obchodów święta 3 Maja podczas uroczystej mszy ks. dr Burgielski poświęcił pomnik-monument. Dzięki ks. Wilhelmowi Fornalowi, który poinformował Polonię o istnieniu pomnika, staraniom konsula RP p. Tadeusza Orlewicza i Stowarzyszenia Kulturalnego Polaków na Cyprze Malwa, monument został odrestaurowany z funduszy Ambasady RP w Nikozji. Pomnik został ponownie poświęcony 4 września 2005 r. Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_01 Adres Kyrenia (tur. Girne) Dziedziniec kościoła katolickiego Terra Santa Kyrenia znajduje sie na północnym wybrzeżu. (dlatego podałam nazwę turecką), Dojazd od Nikozji (ok. 20 min jazdy samochodem) w kierunku północnym. Oprac. i foto: Urszula Tekeli-Savvopoulou, Małgorzata Chrysanthou/ Źródło: wg informacji świadków naocznych oraz zawartych w Biuletynach z lat wydawanych przez Polaków-uchodźców, znajdujących się w zbiorach Instytutu im. Sikorskiego w Londynie. Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 19

20 Malarstwo ścienne Obraz ścienny wykonany techniką malarstwa bizantyjskiego przez Annę Mycę, złożony w darze miastu Nikozja (Lefkosia). Data powstania: 1995 r. CY - CYPR - Nikozja (Lefkosia) Obraz namalowany przez polską artystkę Annę Mycę, i złożony w darze miastu nawiązujący do historii Cypru. Napis na Poloniku Brak. Obecnie Stowarzyszenie Kulturalne Polaków na Cyprze Malwa czyni starania o odrestaurowanie dzieła i opatrzenie go napisem. Geneza W 1995 r. polska malarka Anna Myca (ur w Świdninie) gościła na Cyprze na zaproszenie cypryjskiego Ministerstwa Edukacji i Kultury i wzięła udział w wystawie pt. Image of Europe, zorganizowanej w ramach obchodów Kulturalnego Miesiąca Europy W wystawie uczestniczyło 27 przedstawicieli młodego pokolenia artystów europejskich. Anna Myca reprezentowała Polskę. Ten ciekawy przykład malarstwa ściennego, zainspirowany został innymi pracami malarki o tytule Ucieczka do Bizancjum. Ewidencja Poloników: Machindex: CH_FR_02 Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : brak Adres Nikozja (Lefkosia) Achileos Bibliotheke (dolny dziedziniec) ul. Constantinou Paleologou 30 Oprac. i foto: Urszula Tekeli-Savvopoulou/ Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 20

21 Polskie znaki pamięci w Niemczech Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 21

22 Geneza Polonika Muzeum na terenie dawnego obozu koncentracyjnego Dachau. Na jednej z wielu wystaw możemy znaleźć zdjęcie i krótką historię życia księdza bl. Stefana Wincentego Frelichowskiego. Obok sw. Maksymiliana Kolbe, jest to jeden z najbardziej znanych polskich duchownych, który stracił swoje życie w obozie koncentracyjnym. Podobnie jak bł. Michal Kozal, ksiądz Frelichowski zaraził się od innych współwięźniów tyfusem, następnie rozwinęło się u niego zapalenie płuc, które doprowadziło do śmierci. DE - NIEMCY Dachau Wystawa ze zdjęciem bł. Wincentego Frelichowskiego Sylwetka Bł. Stefan Wincenty Frelichowski ( ur w Chełmży, zm w Dachau ). Dobry Duch obozu, dodawał otuchy współwięźniom, prowadził wśród nich działalność duszpasterską. Patron polskiego harcerstwa. Ewidencja Poloników: Machindex: DEba_07 Położenie KZ-Gedenkstätte Dachau Alte Römerstraße 75 D Dachau Dojazd Z Dworca Głównego Monachium koleją podmiejska ( S-Bahn-S2 ) w kierunku Dachau albo Petershausen, jedzie się ok. 20 minut, samochodem z Monachium drogą krajową 304. Oprac. i zdj.: Lidia Grall, Niemcy/ Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 22

23 Geneza Polonika Wnuk Tereski Sobieskiej, rozważny i przez lud ukochany, nakazał w 1768 roku umieścić herb Polski i Litwy na kościele Teatynów, Tło historyczne DE - NIEMCY Monachium (München) Herb Królestwa Polskiego i Litwy na fasadzie Kościoła Teatynów Opis Polonika Po prawej stronie znajduje się herb Polski: w dwu polach na czerwonym tle polskie białe orły w koronach, w pozostałych dwu Pogoń Litewska galopujący rycerz na koniu ze wzniesionym mieczem, w środku herbu mała tarcza herbowa Wettinów. Napis na Poloniku: Ewidencja Poloników: Machindex: DEba_01 Położenie, Adres, Dojazd Kościół Św. Kajetana, zwany też kościołem Teatynów przy Odeonsplatz Oprac: Stan MACH na podstawie informacji Magdy Elsholz/ Zdj.: Magda Elsholz Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : Magda Elsholz, Niemcy «Herby Polski i Litwy w Monachium» Pro Polonicum nr 2, maj 2006 Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 23

24 Geneza Polonika Kompozytor zmarł r. w Monachium, w którym od pewnego czasu mieszkał. Żona Weronika, z powodu braku pieniędzy, postanowiła złożyć prochy męża w podziemnej kaplicy z numerem cmentarnego rejestru. Miała być to anonimowa płyta bez nazwiska. Dokładnie w 56 rocznicę zdobycia klasztoru na Monte Cassino został odsłonięty pomnik w kształcie nagrobka na grobie Alfreda Schütza. Pochówek i opłacenie ziemnego grobu zorganizowała polonia monachijska. Tło historyczne Po ciężkich walkach, 18 maja 1944r. żołnierze II Korpusu gen. Władysława Andersa zatknęli biało-czerwoną flagę na ruinach klasztoru. Z ciekawostek Pieśń powstała w nocy z 17 na 18 maja 1944 roku na kilka godzin przed zdobyciem klasztoru. Do słów pieśni autorstwa Feliksa Konarskiego, Schütz napisał melodię. Obudzony ze snu, pod wpływem toczących sie niedaleko walk, zasiadł do pianina maja w kwaterze gen. Andersa, w Campobasso, czteroosobowa orkiestra kompozytora po raz pierwszy wykonała utwór. DE - NIEMCY - Monachium Grób Alfreda Schütza, kompozytora pieśni Czerwone maki pod Monte Cassino Napis na Poloniku: Nad nazwiskiem wyryto pięciolinię z pierwszymi taktami Czerwonych maków... Sylwetki Alfred Schütz ( ) - polski pianista i kompozytor; napisał melodię do pieśni Czerwone maki na Monte Cassino ; od 1961r. zamieszkał na stałe w Monachium, współpracował z polską rozgłośnią Radio Wolna Europa. Położenie, Adres, Dojazd Monachium-cmentarz Ostrfriedhof St.- Martins - Platz Monachium We wschodniej części miasta Przystanek Ostfriedhof, tramwaje linii 15, 25, 27 ( również przystanek St.-Martins-Platz ). Grób numer 166a. Artykuly w polonijnym piśmie patriotycznym Pro Polonicum : Żurek Bogdan, Niemcy Czerwone maki na Monte Cassino Pro Polonicum nr 2, maj 2006 Ewidencja Poloników: Machindex: DEba_03 Oprac: Stan MACH, współpraca: Lidia Grall/ Foto: Bogdan Żurek Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 24

25 Geneza W budynku, na którym obecnie wisi tablica, kiedyś znajdowała sie drukarnia należąca do drukarza niemieckiego Johanna Petreiusa. To tutaj po raz pierwszy wydrukowano dzieło naszego astronoma. Napis na Poloniku: IN DIESEM HAUS DRUKTE 1543 JOHANN PETREIUS DAS WERK DE REVOLUTIONIBUS ORBIUM COELSETIUM DES NIKOLAUS KOPERNIKUS» DE NIEMCY Norymberga (Nürnberg) Tablica upamiętniająca miejsce, gdzie kiedyś znajdowała się drukarnia, w której po raz pierwszy zostało wydrukowane dzieło Mikołaja Kopernika O obrotach sfer niebieskich. (W TYM DOMU, W 1543R. JOHANN PETREIUS WYDRUKOWAL DZIELO MIKOŁAJA KOPERNIKA «O OBROTACH SFER NIEBIESKICH») Sylwetka Mikolaj Kopernik ( ur w Toruniu, zm we Fromborku); typowy człowiek epoki renesansu: m. in. astronom, matematyk, lekarz, prawnik, ekonomista; w dziele O obrotach sfer niebieskich przedstawił heliocentryczny model Układu Słonecznego. Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : brak Położenie Norymberga Obere Schmiedgasse Centrum Starego Miasta, niedaleko zamku Ewidencja Poloników: Machindex: DEba_09 Oprac. + zdj. : Lidia Grall/ Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 25

26 Tło historyczne Wit Stwosz zmarł w Norymberdze i tutaj też został pochowany na cmentarzu Św. Jana. Napis na Poloniku: ZUM GEDENKEN AN DEN BILDHAUER VEIT STOSS *1447 IN HORB/NECKAR + IM SEPTEMBER 1533 IN NÜRNBERG - - GEWIDMET VON DER STADT NÜRNBERG DE - NIEMCY Norymberga (Nürnberg) Sylwetka Grób Wita Stwosza Wit Stwosz (Veit Stoss, Veit Stoß) urodził sie w roku 1447 w Hob nad Neckerem, zmarł w 1533 roku w Norymberdze. Zasłynął, jako rzeźbiarz, ale także był grafikiem i malarzem. W latach przebywał i tworzył w Polsce. Najbardziej znane jego dzieło to ołtarz główny w Kościele Mariackim w Krakowie. Położenie Cmentarz Johannisfriedhof w zachodniej części miasta Norymbergii Dojazd Start Bahnhofstraße w centrum miasta metrem nr 1 do Am Plärrer; dalej spacerkiem do Dennenstraße, następnie wzdłuż Spittlertorgraben, Westtorgraben, Neutorgraben, skręcić w Johannisstraße i z tej ulicy wchodzi się na cmentarz. Grób numer 268 Ewidencja Poloników: Machindex: DEba_06 Oprac. + zdj. : Lidia Grall/ Materiał - marmur Data powstania rok 2004 Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 26

27 Inicjatorzy W maju 2000 r. Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych podjęło działania dla upamiętnienia gen. Prądzyńskiego w miejscu jego śmierci. Sprawę włączono m.in. do programu ogólnokrajowej konferencji dotyczącej rozwoju przedsiębiorczości województwa podlaskiego z wykorzystaniem infrastruktury wodnej, w tym Kanału Augustowskiego, którego był projektantem i budowniczym. Konferencję zorganizował Zarząd Główny SITWM z jego Oddziałami w Białymstoku i w Suwałkach, wraz z wicemarszałkiem województwa podlaskiego, Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Warszawie, Instytutem Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach oraz Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Białymstoku. Napis na Poloniku NA TEJ WYSPIE /4 SIERPNIA 1850 R./ZMARŁ I ZOSTAŁ POCHOWANY /WIELKI POLSKI PATRIOTA /DOWÓDCA I STRATEG /UCZESTNIK WOJEN NAPOLEOŃSKICH /I POWSTANIA NARODOWEGO / PROJEKTANT DRÓG WODNYCH/ GENERAŁ /IGNACY PRĄDZYŃSKI / GROSSER POLNISCHER PATRIOT /STARB AUF DIESER INSEL /AM 4. AUGUST 1850 /UND WURDE AUF HELGOLAND BESTATTET DE - NIEMCY Helgoland Tablica pamiątkowa generała Prądzyńskiego Geneza W lipcu 1850 r. generał Ignacy Prądzyński przebył w celach leczniczych na wyspę Helgoland. Blisko 25 lat służby wojskowej, w tym udział w licznych bitwach i pełnienie wielce odpowiedzialnych funkcji wojennych mocno nadszarpnęły jego zdrowie. Przebywając na wyspie generał korzystał z morskich kąpieli leczniczych. Podczas jednej z nich w dniu 4 sierpnia 1850 r. utonął. Pochowany został na miejscowym cmentarzu. Dzisiaj nie można odnaleźć grobu, ponieważ po burzliwych latach XIX i poł. XX w., w latach był tutaj brytyjski poligon bombowy. Obszar po dawnym cmentarzu pochłonęło także morze. Pierwotnie pomysł upamiętnienia gen. Ignacego Prądzyńskiego zaproponował w latach 60-tych XX w. dr inż. Janusz Grochulski z Centralnego Urzędu Gospodarki Wodnej. Ostatecznie do realizacji pomysłu doszło dopiero 4 lata po obchodach 150 rocznicy śmierci Prądzyńskiego, dzięki Stowarzyszeniu Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych i współpracy techników z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Konsulatem Generalnym RP w Hamburgu. Tablicę wmurowano w posadzkę placu nieopodal ratusza. Ewidencja Poloników: Machindex: DE_sh_01 Położenie Helgoland Okręg (Kreis) Pinneberg - Land Szlezwik-Holsztyn Dojazd Niemiecka Wyspa Helgoland na Morzu Północnym, ok.160 km od Hamburga Oprac.: Bogusław Bojanowski, Polska/ Foto : nieznany Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 27

28 Materiał Polonika Tablica z brązu wykonana przez mgr sztuki Rzeźbiarza Romualda Wiśniewskiego Data powstania Wizerunki i napis na Poloniku Wizerunek Ottona III i Bolesława Chrobrego Napisy w języku niemieckim i polskim DE - NIEMCY - Kleve Tablica z okazji przystąpienia Polski do Unii Europejskiej Geneza Polonika Tablica z brazu powstała z incjatywy prezesa ZPwN Rodło Władyslawa Pisarka oraz ks. Fritza Leinunga na cześć spełnienia wizji Ottona III, w jego rodzinnym mieście Kleve. Rzymianie Francuzi Niemcy Słowianie Zjednoczeni w Europie To Wizja Cesarza Ottona III 1 maja 2004 Uroczyście Świętowano Jej realizację w Kleve Polska Misja Katolicka w Niederrhein Zwiazek Polaków w Niemczech,,Rodło Tło historyczne Miasto Kleve jest miejscem urodzenia Ottona III prekursora pokojowego zjednoczenia Europy, cesarza, który już 1025 lat temu wprowadził Polskę i Słowiańszczyznę do chrześcijańskiej rodziny europejskiej Ewidencja Poloników: Machindex: DEnw_052 Adres Łabędzi Zamek (Schwannenburg) D Kleve Położenie Kleve leży nad Renem (Rhein) kolo Emmerich przy holenderskiej granicy, ok. 65 km od Duisburga. Trasy dojazdu do Kleve A 3 w kierunku Arnheim lub A- 57 w kierunku Nimwegen Oprac.i zdj. : Władysław Pisarek, Niemcy/ Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 28

29 Polskie znaki pamięci w Danii Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 29

30 Materiał brąz Projekt wykonał artysta plastyk Janusz Tofil z Podkowy Leśnej, a tablicę w brązie zrealizował r. zakład MAK-ATR-METAL Zdzisław Makowski z Warszawy. Data powstania rok 2003 DK - DANIA: Haderslev Tablica upamiętniająca pobyt św. Urszuli (Julii) Ledóchowskiej w Danii z okazji jej kanonizacji dnia r. przez papieża Jan Pawła II w Rzymie Napis na Poloniku POLSKA HRABINA - OPUŚCIWSZY WYTWORNE ŻYCIE, POŚWIĘCIŁA SIĘ W LATACH WYCHOWANIU I NAUCZANIU MŁODZIEŻY W AALBORGU Geneza W liście (z dnia r.) ks. kardynała Józefa Glempa Prymasa Polski, z okazji 100. lecia Polonii Duńskiej, między innymi czytamy: Pamiętajcie o tej wspaniałej kobiecie-polce, która oddała całe swoje siły, aby utrzymać i wychować polskie sieroty - o błogosławionej Matce Urszuli Ledóchowskiej, założycielce Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego. Byłoby dobrze odnaleźć ślady jej działania w Danii i wznieść pomnik, aby przypominał wspaniałą więź ducha między Polską a Danią. Polski tekst ułożyli: ks. Jan Zalewski wraz Krzysztofem Sojką (organista duszpasterstwa polskiego z Sønderborga) czerpiąc inspiracje z opinii Georga Brandesa o św. Urszuli - hrabinie Julii Ledóchowskiej, zamieszczonej w Politiken" r. Tablica pierwotnie przeznaczona do kościoła w Aalborgu, ale została zawieszona i poświęcona r. w kościele w Aabenraa, następnie przeniesiona r. do Haderlsev. Adres Sct. Marie Kirke, Mariegade 8, DK-6100 Haderslev Dojazd Z Hamburga autostradą A7 do granicy z Danią i dalej autostradą E45 do zjazdu nr 68 (na półwyspie jutlandzkim, 60 km od granicy z Niemcami) Ewidencja Poloników: Machindex: : DK_02 Oprac. i foto: ks. Jan Zalewski, Dania/ Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 30

31 Sylwetka św. Urszula (Julia) Ledóchowska współpracę z Komitetem Pomocy Ofiarom Wojny, założonym w Szwajcarii przez Henryka Sienkiewicza. Poprzez akcję odczytową kształtowała wrażliwość społeczeństw skandynawskich na sprawę niepodległości Polski. W 1922 petersburska wspólnota urszulanek wróciła z Danii do wolnej Polski i osiedliła się w Pniewach koło Poznania. Wkrótce potem otrzymała od Stolicy Świętej pozwolenie na przekształcenie się w Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego - żyjące duchowością urszulańską oraz tradycją pracy wychowawczej jako uprzywilejowanego narzędzia ewangelizacji, szukające równocześnie form odpowiadających nowym potrzebom, szczególnie ludzi uboższych. Zgromadzenie szybko się rozwijało. Powstawały domy i dzieła w Polsce i na Kresach Wschodnich, od 1928 we Włoszech, od 1930 we Francji. ur r w Loosdorf (Austria). W 1883 rodzina przeniosła się do Lipnicy Murowanej, niedaleko Krakowa. W 1886 Julia wstąpiła do klasztoru urszulanek w Krakowie. Tu, już jako m. Urszula, zajęła się przede wszystkim pracą pedagogiczną. W 1907 z błogosławieństwem papieża Piusa X wraz z dwiema siostrami wyjechała do Petersburga, aby objąć kierownictwo internatu dla dziewcząt przy polskim Gimnazjum św. Katarzyny. W 1910 nad Zatoką Fińską powstał dom dla wspólnoty oraz - realizujące idee pedagogiczne m. Urszuli - gimnazjum z internatem dla dziewcząt. Wybuch wojny w 1914 spowodował wydalenie m. Urszuli z Rosji. Zatrzymała się w Skandynawii: w Sztokholmie ( ), następnie w Aalborg w Danii ( ). Wspólnie z wyjeżdżającymi kolejno z Petersburga siostrami zorganizowała szkołę dla skandynawskich dziewcząt, potem m.in. ochronkę dla sierot po polskich emigrantach. Włączyła się też w życie miejscowego Kościoła i środowiska oraz podjęła M. Urszula formowała siostry do umiłowania Boga ponad wszystko, pragnąc, aby żyły w prostocie, były pokorne, a równocześnie pełne poświęcenia i twórcze w służbie innym, zwłaszcza dzieciom i młodzieży. Uśmiech, pogodę ducha i dobroć uważała za szczególnie wiarygodne świadectwo więzi z Chrystusem. Spalała się miłością do Jezusa Chrystusa i ta miłość pozwalała jej kochać każdego człowieka, bez względu na wyznanie, przekonania, pozycję. Gdy umarła w Rzymie, , ludzie mówili, że zmarła święta w Poznaniu Jan Paweł II beatyfikował m. Urszulę. W 1989 zachowane od zniszczenia ciało bł. Urszuli zostało przewiezione z Rzymu do Pniew i złożone w kaplicy domu macierzystego w Rzymie Ojciec św. Jan Paweł II kanonizował m. Urszulę Ledóchowską. Poloniki związane ze św. Urszulą: Dania Haderslev: Tablica pamiątkowa Oprac.: Zdj.: ks. Jan Zalewski, Dania/ nieznany Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 31

32 Polskie znaki pamięci we Francji Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 32

33 Materiał Polonika Wykonane przez Biały kamień Souvenir Français Data powstania Lata ; odnowione w latach 80-tych FR FRANCJA : Briis-sous-Forges Groby czterech polskich żołnierzy I-szej Wojny Światowej Napis na Poloniku Mazurzak François Lieutenant polonais, 3e CP, Bublak Adam Soldat polonais, 1er Hussards, Plonski Charles Soldat 1er Zouaves, décédé le Chirkowski Jean Soldat polonais, S.I.P, » Geneza Polonika Groby czterech polskich żołnierzy na parceli wojskowej cmentarza miejskiego, ktόra powstała podczas I-szej Wojny Światowej. Tło historyczne Pobliski szpital-sanatorium w Bligny, specjalizujący się w leczeniu płuc i drόg oddechowych, pozwala przyjąć, że większość zmarłych tu żołnierzy zginęła na skutek gazόw bojowych. Inne informacje Cała parcela wojskowa powstała drogą subskrypcji z inicjatywy pracowników pobliskiego szpitalasanatorium w Bligny i Souvenir Français Adres Cmentarz miejski D131, Briis-sous-Forges Départament : 91 Essonne Położenie 35 km na południowy-zachόd od Paryża. Trasa Z Paryża wyjazd autostradą A10 (kier. Chartres-Orléans); zjazd na Courtaboeuf, kierować się na Les Ulis i Limours. W miasteczku Gometz-la- Ville skręcić przed kościołem w lewo w kierunku Briis-sous-Forges na trasie D131. Cmentarz znajduje się po prawej stronie, mały parking po lewej stronie. Ewidencja Poloników: Machindex: FR_ 9101 Oprac.: Mariola + Daniel Koperski, Francja/ Foto: Mariola Koperski, 2008 Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 33

34 Polskie znaki pamięci we Włoszech Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 34

35 Materiał marmur Data powstania rok 2004 Napis na Poloniku Tablica umieszczona we wnętrzu Kościoła Eremitów, w jednej z wnęk ściennych. IL 18 LUGLIO 1554 JAN KOCHANOWSKI JOANNES COCHANOVIUS ESIMIO POETA RINASCIMENTALE POLACCO ALLORA STUDENTE DELLA ARTI NELL ATENEO PATAVINO IN AEDIBUS HEREMITANORUM CONVOCO L ASSMBLEA DEGLI STUDENTI DELLA NAZIONE POLACCA ESSENDONE IN OUELL ANNO IL CONSIGLIERE IT WLOCHY: Padwa Tablica pamiątkowa pośw. Janowi Kochanowskiemu Geneza Po 20 latach starań Polaków mieszkających we Włoszech, w Padwie wmurowano tablica upamiętniającą pobyt Jana Kochanowskiego w tym mieście, a zwłaszcza jego zaangażowanie w życie studenckie ówcześnie jednego z najważniejszych ośrodków humanizmu i kuźni myślicieli Uniwersytetu Padewskiego. Umiejscowienie tablicy w Kościele Eremitów nie jest przypadkowe. W tymże miejscu, w 1554 roku, cieszący się wówczas sporym autorytetem wśród władz uniwersyteckich Kochanowski, zorganizował pierwsze spotkanie polskich adeptów nauki studiujących w Padwie. Były to czasy, w których Polacy stanowili trzecią, co do liczebności grupę zagranicznych studentów. Wśród wykładowców czy rektorów nie brakowało Polaków. Tablica powstała dzięki staraniom przede wszystkim profesora Ryszarda Demela, artysty, żołnierza II Korpusu Polskiego, absolwenta Akademii Sztuk Pięknych w Londynie, projektanta witraży do padewskich kościołów, mieszkańca Padwy. Uczczenie pamięci polskiego poety, który uznany jest przez Uniwersytet za jednego ze swoich 40 najwybitniejszych studentów, w sześć miesięcy po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej ma szczególne znaczenie. Przypomina o tym, iż między Włochami a Polską od wieków ma miejsce stały przepływ ludzi oraz idei, oraz że wszyscy czerpiemy inspirację z tych samych źródeł. Ewidencja Poloników: Machindex: IT_19 Położenie Padwa, centrum miasta, Kościół Eremitów pw. św. Augustyna Dojazd Północno wschodnie Włochy, Prowincja Padwa, Region Wenecja Euganejska Oprac.: Bogusław Bojanowski /Polska, Foto : nieznany Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 35

36 Polskie znaki pamięci w Holandii Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 36

37 Materiał Poloników Biały kamień Napis na Poloniku Pochowani są tam polscy żołnierze: BOCHENEK Robert CHEŁMOWSKI Bernard GÓRSKI Tadeusz HERMAN Józef JANIK Stanisław KAMIŃSKI Paweł KUSZNIR Mikołaj ŁAPIŃSKI Wacław MATYJAS Zygmunt NICKI Zbigniew PABICH Edward SZAFRAŃSKI Jan Leon SZCZENIOWSKI Wacław Adolf ŚLIZ Alojzy WĄSIK Józef WISLOCKI Bolesław WŁOCH Henryk WŁOCH Konrad Grób żołnierza SKRZYPEK J. pomimo, że zginął on w akcji w samym Alphen znajduje się w miejscowosci Lommel (Belgia) NL - HOLANDIA: Alphen (na płd. od Tilburga) Polskie groby wojenne Znak 1szej Polskiej Dywizji Pancernej (1. PDP) 18 polskich grobów żołnierskich znajduje się na cmentarzu parafialnym wsi Alphen. Są one pod opieką Holenderskiej Komisji d/s Grobów Wojennych. Geneza Polonika 5 października 1944 wieś Alphen została wyzwolona przez 1 Polską Dywizję Pancerną. Od tej daty do 27 października front się zatrzymał na tym odcinku: brakowało dostaw by móc przedsięwziąć dalsze działania. Wieś była pod codziennym obstrzałem niemieckiej artylerii. Adres - Położenie Cmentarz w centrum wsi Alphen, która leży 19 km na południe od Tilburga Ewidencja Poloników: Machindex: NL_01 Autorzy: Jos van Alphen - Harry Venema & team, Zdjęcia: dwa po prawej Jos van Alphen; poniżej Instytut Sikorskiego w Londynie Tłum. z ang.: Stan Mach/ Pierwszy grób braci Włochów Henryka i Konrada Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 37

38 Polskie znaki pamięci w Norwegii Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 38

39 Materiał brąz Tablica odlana w Norwegii. Data powstania rok 1995 Z życia wzięte 1 listopada 2007 roku bratanek kapitana Mariusza A. Wodzickiego, Krzysztof Galiński mieszkający w Paryżu odwiedził grób wujka, a także w towarzystwie żony i syna udał się na miejsce katastrofy z 1942 roku. Po 65 latach mógł spełnić wolę nieżyjącej matki i babki, którym niedane było złożyć kwiaty na mogile syna i brata. W towarzystwie emerytowanego dyrektora Muzeum Ludowego w Egersund pana Arvida Midbrǿda zwiedził placówkę i oglądał pamiątki, jakie zachowały się po tej tragedii. Dowiedział się także, że w 1986 r. pan Arvid Midbrǿd pomagał pani Żanet Tarnowski z USA odszukać miejsce śmierci jej narzeczonego kapitana Mariusza A. Wodzickiego, wujka pana Krzysztofa Galińskiego. Napis na Poloniku Tekst dwujęzyczny ZA NASZĄ I WASZĄ WOLNOŚĆ/FOR DERES OG FOR VẢR FRIHET przedzielony Godłem. Poniżej TIL MINNE OM POLSKE KOMMANDOSOLDATER SOM DǾDE VED HELLEREN NATTEN TIL 30. OKT.1942 Niżej znak graficzny Polski Walczącej i tekst : CICHOCIEMNI - podane nazwiska. Obok logo Polskich Sił Lotniczych, a niżej pozostałe nazwiska. Na zakończenie OPPSATT AV VENNER AV POLEN 1995 NO - NORWEGIA: Egersund Tablica upamiętniająca polskich bojowników Geneza 30 października 1942 roku, w nocy, w górach na wschód od miasta Egersund, w zachodniej Norwegii rozbił się samolot. Na pokładzie znajdowała się polska załoga i trzej oficerowie polscy (Cichociemni), którzy mieli lądować na spadochronach w okolicach Lublina. Oficerowie posiadali przy sobie znaczne sumy pieniędzy, broń i amunicję dla oddziałów AK. Z nieznanego bliżej powodu zadanie nie zostało wykonane, a samolot zmuszony został do powrotu. Podczas lotu rozbił się nad zachodnią Norwegią. Dowódcą samolotu był 27 letni kapitan pilot nawigator Mariusz A. Wodzicki, który stracił życie wraz z innymi uczestnikami lotu. Niemcy pochowali ofiary we wspólnej mogile, na brzegu Morza Północnego. Po wojnie ekshumowano ich na cmentarz w Egersund, a w 1953 roku - na wniosek Ambasady Polskiej - przeniesiono szczątki ofiar katastrofy na cmentarz w Oslo. Oddając hołd ofiarom tragicznego lotu, przyjaciele Polski oraz Polacy mieszkający w Norwegii ufundowali w 1995 r. tablicę pamiątkową, która umieszczono w miejscu katastrofy. Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : Bjørn Bratbak, Norwegia Dzień Wszystkich Świętych w norweskich górach - Tłum. Ivar H. Andreassen, 3,5 str. A4 - Pro Polonicum nr 9/ luty 2008 Położenie Egersund - Gmina Eigersund Okręg Rogaland Dojazd Zachodnia Norwegia, miejsce w górach, położone na wschód od miasta Egersund, w pobliżu gospodarstwa Helleren. Ewidencja Poloników: Machindex: NO_21 Oprac.: Bogusław Bojanowski /Polska, Foto: Bjørn Bratbak Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 39

40 Data powstania rok 1944 Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : Bjørn Bratbak, Norwegia - Witold syn komandora - Tłum. Jolanta Sulkowska, Narwik, 3,5 str. A4 - Pro Polonicum nr 7 / sierpień 2007 Z życia wzięte Rodzicom Witolda nie udało się odwiedzić grobu syna Witolda. Ojciec Eugeniusz i matka Maria spotkali się dopiero w Anglii w 1947 r. Młodszy syn Pławskiego, Jerzy, był w momencie zakończenia wojny 11-letnim chłopcem. Jerzy wyjechał z Polski latem 1946 roku. Zjednoczona rodzina Pławskich przeniosła się wkrótce do Kanady. Po trudnym pierwszym okresie, w 1952 roku Pławski został tłumaczem w Kanadyjskiej Policji Konnej w Vancouver. Na tym stanowisku pozostał do 1971 roku. W momencie zakończenia aktywności zawodowej miał 76 lat. Zmarł pół roku później. W 1999 roku, po śmierci wdowy, syn Jerzy rozpoczął starania o przeniesienie urn z prochami rodziców do Polski. W 2004 roku zostały one złożone na Cmentarzu Marynarki Wojennej w Gdyni. Napis na Poloniku Na płycie pamiątkowej mogiły zbiorowej w Håkvik (cmentarz) koło Narwiku umieszczono tekst: Pamięci 66 polskich żołnierzy poległych w walce o wolność Norwegii i Polski. Pamięci 31 polskich obywateli, którzy stracili życie w Norwegii w latach wojny i zostali tutaj pochowani. NO - NORWEGIA: Håkvik- Sørfold Straumen Groby Witolda Pławskiego Geneza Wczesnym przedpołudniem 31 maja 1944 roku, żołnierze SS brutalnie zamordowali w Norwegii ośmiu młodych Polaków. Zbrodnia miała miejsce 90 km na północ od Koła Podbiegunowego, w górach rozpościerających się na granicy norweskoszwedzkiej. Wśród zamordowanych był Witold Pławski, syn komandora Eugeniusza Pławskiego. W okresie wojny konspiracyjnym imieniem Witolda był Plater. Witold prawdopodobnie otrzymał od dowództwa AK zadanie przewiezienia do Szwecji mikrofilmu z tajnymi dokumentami. Wraz z grupą młodych Polaków próbował za pośrednictwem firmy budowlanej PLIHAL, pracującej na potrzeby organizacji OT (Todt) w Norwegii, przedostać się stamtąd do Szwecji. Po zaledwie pięciodniowym pobycie w norweskim Torkilseng, 16-osobowa grupa 30/31 maja 1944 r. zorganizowała ucieczkę. W okolicy Straumen zostali odkryci przez Niemców. 8 osób, w tym Witold, zostało zastrzelonych. Pochowano ich w miejscu śmierci. Dopiero po kapitulacji Niemiec ekshumowano ciała, uporządkowano i oznaczono groby. Jesienią 1945 r. władze norweskie zorganizowały przeniesienie zabitych uciekinierów na najbliższy poświęcony norweski cmentarz Helland w Sørfold. Przebywający wówczas w Norwegii Polacy zatroszczyli się o oznaczenie zbiorowego grobu uciekinierów betonowym pomnikiem oraz marmurową płytą z nazwiskami ośmiu zmarłych. Nad pomnikiem postawiono duży kamienny krzyż (zachowany nadal). Ostatecznie w 1953 roku groby Witolda i jego kolegów zostały ponownie otwarte, a szczątki ich ciał przewieziono na cmentarz w Håkvik koło Narwiku. Położenie Håkvik (cmentarz) - Gmina Narwik Straumen - Gmina Sørfold - Region Nordlan Dojazd Północna Norwegia, poza kołem podbiegunowym Ewidencja Poloników: Machindex: NO_07 Oprac.: Bogusław Bojanowski /Polska, Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 40

41 Polskie znaki pamięci w Szwecji Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 41

42 symbole - ukrzyżowanego Chrystusa i polskiego orła. Data powstania rok 1944 Ceremonia pogrzebowa W Arjeplog znajdowało się wielu Polaków uchodźców z obozów jenieckich w Północnej Norwegii, którzy uczestniczyli w pogrzebie. Zmarłych ułożono w oddzielnych trumnach, pomalowanych na czarno, przykrytych polską flagą. Wartę honorową przed kostnicą pełnił oddział szwedzkiej samoobrony. Trumny zostały umieszczone w samochodzie udekorowanym przez Polaków leśnymi gałązkami.. O godzinie trzeciej po południu w dzwony kościelne dały znak do rozpoczęcia ceremonii. Na przedzie szedł młody, dobrze zbudowany Polak, niosący polską flagę przepasaną czarną wstęgą. Za nim podążał samochód z trumnami, pogrążeni w żałobie polscy koledzy, wojskowy oddział honorowy, miejscowa policja, kobiety-żołnierki, pielęgniarki z izby lekarskiej oraz miejscowa ludność, oddająca w ten sposób ostatni hołd zmarłym żołnierzom. Wszyscy uczniowie i nauczyciele miejscowej szkoły zgromadzili się przy drodze, z odkrytymi głowami i w ciszy żegnali mijające ich trumny... Napis na Poloniku Około dwumetrowy, biały, drewniany krzyż. Na krzyżu widnieje data 1944 r. oraz tekst: HÄR VILAR TADEUSZ KOHN og JAN MATUSZEK (tutaj spoczywa Tadeusz Kohn i Jan Matuszek). Umieszczono także napisy BÓG OJCZYZNA i NIECH ŻYJE POLSKA oraz wyryte w drewnie SE SZWECJA: Arjeplog Groby polskich jeńców wojennych Geneza Tadeusz Kolin i Jan Matuszek- polscy jeńcy, uczestnicy Kampanii Wrześniowej 1939 r. trafili najpierw do Stalagu IA Stablack, później przewieziono ich do batalionu roboczego Kriegsgefangenen Bau-und-Arbeitsbataillon 41(Hanower, Hamburg). Wiosną 1942 roku batalion został przetransportowany do Norwegii (Oslo, Trondheim, Nesny, Saltdalen w Północnej Norwegii). O okolicznościach ich ucieczki z obozu Storjord w Saltdalen, w październiku 1944 r. niewiele wiadomo. Prawdopodobnie uciekli w trójkę, ale w górach zmuszeni zostali do pozostawienia kolegi, który nie był w stanie przebyć około 30 km drogi do wolności do granicy z Szwecją. T. Kolin i J. Matuszek po przekroczeniu granicy zatrzymali się w chacie rybackiej należącą do szwedzkiego kontradmirała Erika Wetter a. Tutaj umarli w trakcie snu, wg lekarza szwedzkiego z powodu wyczerpania i zatrucia czadem. Znaleziono ich 23 października 1944r. i po identyfikacji w miejscowości Arjeplog (m.in. z udziałem innego polskiego jeńca Jacoba Mann a) zostali 25 października 1944 r. pochowani na miejscowym cmentarzu. Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : Bjørn Bratbak, Norwegia - Polskie groby wojenne w Arjeplog - Tłum. Jolanta Sulkowska, Narwik, 3,5 str. A4 - Pro Polonicum nr 8/ listopad 2007 Położenie Arjeplog - Gmina Arjeplog - Region Norrbotten Dojazd Arjeplog, położony około 120 km na wschód od granicy z Norwegią i 60 km na południe od koła podbiegunowego. Ewidencja Poloników: Machindex: SE_39 Oprac.: Bogusław Bojanowski /Polska / Foto: Bjørn Bratbak Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 42

43 Data powstania rok Geneza -Majka był pierwszym z naszych chłopaków, który zmarł na zapalenie płuc - wskazuje na szary grobowiec Władek Słoma. Warunki na krypach, gdzie na początku mieszkaliśmy były straszne. W 1942 i 1943 roku panowały tu silne mrozy do -35 stopni C. Wewnątrz nie było cieplej niż minus kilka stopni. Ja marzłem nawet pod siedmioma kocami, które zresztą aż przymarzały do blachy statku. -Tu leży Kardas, nie doczekał końca wojny, zmarł w 1945 roku. Dla tych, którzy zmarli podczas internowania sami wykonaliśmy groby. Koszty pokrywaliśmy z pieniędzy zarobionych w lesie, dołożyli się też mieszkańcy Mariefredu. Lubili nas i starali się pomóc. -Tu pochowany jest mój kolega z Rysia, Lelito. Też zmarł po tym jak zachorował na płuca. Majewski był bosmanem. Owszem, w dniu kiedy zmarł było gorąco, ale coś więcej musiało być przyczyną śmierci niż tylko udar... Jedynemu Kaszubie zrobiliśmy nagrobek dopiero po rozwiązaniu obozu, jesienią 1945 roku. Niewielki jest cmentarz w Mariefred. Słoma doliczył się 16 polskich grobów (obecnie 20). Tablice i orły na nagrobkach modelowali sami, wpierw robili modele z drzewa, potem oddawali je do położonej w mieście odlewni mosiądzu - wspomina 87 -letni Władysław Słoma. SE SZWECJA: Mariefred Polonik Groby polskich marynarzy Polskie okręty znalazły się w Szwecji we wrześniu 1939 roku. Z powodu uszkodzeń i braku paliwa nie mogły ani walczyć z Niemcami, ani też wydostać się poza Bałtyk. - Na Rysiu odnaleźli nas 3 września. Eksplodowały 24 bomby, okręt prawie miał się przewrócić, popękały żarówki, zgasło światło, w każdej chwili oczekiwaliśmy, że jesteśmy już straceni, ale nikt się nie załamał. Każdy z nas był przygotowany na najgorsze. Nasz dowódca zebrał całą załogę i mówił w ten sposób: straciliśmy ojczyznę, co nam pozostało? Zginąć na Bałtyku, lub próbować przedostać się do Anglii. A o ile się nie uda, to będziemy musieli internować się w Szwecji. Pierwszy z awarią silnika, ORP Sęp, nie był w stanie uciec do Anglii. Trzymając się brzegów Gotlandii, skąd chciał jeszcze atakować niemieckie jednostki, dopłynął pod następną wyspę Ölandię. Wkrótce potem komandor Władysław Salamon zadecydował o zmianie kursu w stronę Sztokholmu, na szwedzkie wody terytorialne łódź wpłynęła 17 września. Trzeci dobił do Szwecji (25 września) ORP Żbik. I ten okręt wymagał naprawy a cześć załogi była chora. Rozbrojony dołączył do Sępa i Rysia wspomina bosman mat Władysław Słoma, który służył na ORP Ryś. W Mariefred dba o groby kolegów pochowanych na miejscowym cmentarzu. W miejscu, gdzie był obóz postawił kamień, na którym wmurował pamiątkową tablicę w obu językach i przypilnował, żeby ceremonia odsłonięcia odbyła się z należnymi honorami. Położenie Mariefred, cmentarz Dojazd Południowy wschód Szwecji, 70 km od Sztokholmu, Region Södermanland Ewidencja Poloników: Machindex: SE_26 Oprac. : Bogusław Bojanowski /Polska, Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 43

44 Materiał kamień, metal, projekt Michał Bieniasz. Data powstania 2001 Wydarzenia Upłynęło już ponad 25 lat od historycznego wydarzenia, gdy staraniem Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Szwecji stanął w stolicy tego kraju pomnik upamiętniający ofiary mordu dokonanego na oficerach polskich w Katyniu. Katyń to hasło, które w rzeszach polskich wywoływało ból, hasło za którym stały nieodkryte wówczas rozliczne groby naszych rodaków, równie bestialsko pomordowanych na nieludzkiej ziemi... fragment z Przesłania Ryszarda Kaczorowskiego, b. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej rezydującego w Londynie, do uczestników odsłonięcia Pomnika Katyńskiego w Sztokholmie. Napis na Poloniku TILL AMINNELSE/AV DE /POLSKA OFFICERARE/BESTIALISKT MORDADE/I KATYN, CHARKOV/OCH MIEDNOJE /AV DEN SOVJETISKA REGIMEN POMNIK WZNIESIONO W ROKU 1975 PRZEZ/POLSKIE ORGANIZACJE NIEPODLEGŁOŚCIOWE/ PRZENIESIONO W OBECNE MIEJSCE W ROKU 2001/PRZEZ SPOŁECZNOŚĆ POLSKĄ W SZWECJI SE SZWECJA: Sztokholm Pomnik Katyński Symbolika Kształt rozłupanego głazu, ukazuje w swym wnętrzu szlachetną i piękną powierzchnię - to symbol odzyskanej wolności. Z wnętrza wyrasta forma znana ze "starego" pomnika - jako wyraz szacunku dla tych, którzy mimo wielu przeciwności go postawili. Na wypolerowanej powierzchni wnętrza głazu umieszczono tekst. Główne elementy pomnika tj. orzeł i tablicę z wizerunkiem Matki Boskiej Katyńskiej przeniesiono ze starego monumentu. Skrawek ziemi wokół jest miejscem, gdzie rozsypana została ziemia przywieziona z miejsc kaźni Polaków na Wschodzie. Nazwy tych miejsc wypisane są na małych tabliczkach w dolnej części kamienia. Pomnik jest symbolicznym miejscem tych, którzy zginęli na "nieludzkiej ziemi". Geneza O potrzebie znalezienia nowego miejsca dla istniejącego od 1975 r. Pomnika Katyńskiego pisała prasa polska w Szwecji (Nowa Gazeta Polska, nr 2 z 25 października 1998 r. Pomnik koło śmietnika ). Po 2 latach starań ta sama Gazeta donosi Jest lokalizacja!... Władze Sztokholmu wyraziły zgodę na przeniesienie pomnika z podwórka przy Őstermalmsgatan 75 do centrum miasta. Szwedzka Rada Parafialna użyczyła miejsca koło Kościoła św. Jana na tzw. miejsce pamięci Polaków (minneslund). W niedzielę 6 maja 2001 roku poświęcono uroczyście Pomnik Katyński. Było to właściwie przeniesienie jednego z pierwszych w świecie monumentów upamiętniającego pamięć pomordowanych przez Rosję Sowiecką tysięcy oficerów polskich wiosna 1940 roku. Akt poświecenia poprzedziła Msza Święta celebrowana przez ks. Prałata Zdzisława Peszkowskiego - kapelana Rodzin Katyńskich. W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele organizacji polskich w Szwecji z prezesem Kongresu Polaków w Szwecji Romanem Koba i specjalny reprezentant premiera Szwecji Görana Perssona - były ambasador Szwecji w Polsce Stefan Noren. Ewidencja Poloników: Machindex: SE_26 Położenie Sztokholm, plac przy skarpie (cmentarz), po prawej stronie Kościoła św. Jana Dojazd Ul. Kammakargata, w pobliżu stacji metra - Hötorget Oprac. : Bogusław Bojanowski /Polska, Foto : Michał Bieniasz, Szwecja Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 44

45 Polskie znaki pamięci w Anglii Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 45

46 UK - ZDJ. KROLESTWO-Anglia: Londyn, cmentarz Kensal Green Grób Krystyny Skarbek, pseudonim Christine Granville Powstało kilka książek o losach Granville: Maria Nurowska Miłośnica, wyd. WAB, styczeń 2003 Madeleine Masson Christine, Marcus Binney GIRLSWITHGUNS The Women Who Lived for Danger, Coronet UK Została zamordowana, prawdopodobnie przez kochanka w hotelu Shellbourne przy Cromwell Road w Londynie w 1952 roku. Miała 44 lata. Pochodziła ze znanej polsko-żydowskiej arystokratycznej rodziny. Jeden z jej przodków był ojcem chrzestnym Fryderyka Chopina po którym wielki kompozytor otrzymał imię. Doskonale wykształcona, z biegłym francuskim, niezwykle inteligentna po wybuchu Drugiej wojny Światowej wraz z mężem Georgem Giżyckim znalazła się w Anglii, gdzie została wybrana i wyszkolona przez brytyjski wywiad (Special Operations Executive) na agentkę. W 1940 roku została wysłana na Węgry udając dziennikarkę. Tam rozpoczęła się jej wspόłpraca z oficerem Andrzejem Kowerskim Kennedy im. Przez przypadek odkryli, że spotkali się już w dzieciństwie, kiedy Kowerski odwiedził dworek Skarbkόw pod Warszawą. Zostali przyjaciόłmi i kochankami. W 1940 roku Granville trafiła do więzienia na Węgrzech, torturowana nie zdradziła tajemnic, uwolniona pod pretekstem bardzo złego stanu zdrowia. Ostatnie lata wojny spędziła w Kairze. Uwolnienie z więzienia i podrόż bez przeszkόd wzdłuż Europy do Egiptu wzbudziły podejrzenia wśrόd brytyjskiego wywiadu, że Grandville mogła być podwόjnym agentem. Podejrzenia te nie została nigdy potwierdzone. Po wojnie Christine wrόciła do Anglii, gdzie spotkała pisarza Ian a Fleminga. Biografowie Flaminga przypuszczają, że Christina była pierwowzorem dla kochanki Jamesa Bonda, Vesper Lynd w książce Casino Royale. Dennis Muldowney, zazdrosny kochanek, ktόry zamordował Christine Granville w hotelu na South Kensington został powieszony w 1952 w więzieniu Pentonville. Krystyna Skarbek została pochowana na cmentarzu Kensal Green, nieopodal kaplicy St. Mary, gdzie w dniu pogrzebu odbyła się uroczysta msza wojskowa. Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : Joanna Biszewska Christine Granville = Krystyna Skarbek Najbardziej tajemnicza kobieta-szpieg II wojny 0,5 str. A4 Joanna Biszewska - Osobowości Kensal Green 1,0 str. A4 Pro Polonicum nr 1/ luty 2006 Dojazd Do cmentarza Kensal Green można dojechać linią Bakerloo, stacja Kensal Green lub autobusami 18, 23, 52, 70, 295. Cmentarz ( St. Mary s Catholic Cementry, Harrow Road, NW10) jest otwarty codziennie od 8.00 do 17.00, z dniem 1. XI do godziny Kensal Green Cemetery został założony w 1832 roku. Niektóre z grobów wyróżniają się przepięknymi rzeźbami jak np. dwa anioły na olbrzymim grobowcu nieznanej Mary Eleanor Gibson, ktόra umarła w 1872 roku. Grobowce znanych osobowości to np. prosty, skromny grόb autora Kobiety w bieli Wilkie go Collins a czy malarza John a Waterhouse twόrcy obrazu The Lady of Shalott (The Tate Gallery). Ewidencja Poloników: Machindex: UK_Eng_25 Oprac.: Joanna Biszewska, Londyn/ Zdj.: nieznany Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 46

47 Polskie znaki pamięci w Watykanie Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 47

48 Materiał płyta grobowa z białego marmuru kararyjskiego Data powstania rok 2005 Tło historyczne Stolica Apostolska przestrzega tradycji pochówków papieży w pobliżu grobu św. Piotra, czyli pod watykańską Bazyliką. Papieże są grzebani także nad posadzką, czyli w samej w Bazylice św. Piotra. Jako ostatnie, w 2000 roku, przeniesiono tam szczątki błogosławionego Jana XXIII.Z kolei np. Benedykt I ( ) został pochowany w zakrystii bazyliki. Szczątki licznych papieży spoczywają w urnach w kościele Santi Vincenzo e Anastasio, tuż obok słynnej rzymskiej Fontanny di Trevi. Tam trafiały, aż do początków XX wieku, serca papieży wyjęte przed zabalsamowaniem zwłok. Zmarłego w Syrakuzach na Sycylii Wigiliusza ( ) przewieziono do Rzymu, jednak ze względu na niepopularność pochowano go kościele San Marcello przy Via Salaria. Zdarzało się, że szczątki papieży wracały do Rzymu po kilkuset latach - w 868 roku święci bracia Cyryl i Metody przywieźli szczątki zmarłego męczeńską śmiercią i pochowanego na Krymie św. Klemensa, czwartego w kolejności papieża. Wywodzący się z Niemiec Klemens II ( ) został pochowany w katedrze w Bambergu, a we Francji pochowani są papieże z okresu niewoli awiniońskiej ( ). Napis na Poloniku IOANNES PAULUS PP.II 16 X 1978 * 2 IV 2005 VT - Watykan Grób Jana Pawła II Geneza Groty Watykańskie to od stuleci miejsce pochówku papieży i niektórych władców. Podziemny, kilkupiętrowy cmentarz pod Bazyliką ozdobiony jest mozaikami, freskami i rzeźbami. Wzdłuż korytarzy znajdują się krypty z grobami papieży. Większość z nich została pochowana w marmurowych sarkofagach, ozdobionych rzeźbionymi postaciami. Wolą Jana Pawła II było, aby pochować go w ziemi, a nie w naziemnym grobowcu. Jego ciało spoczęło w grobowcu w Grotach Watykańskich w trzech trumnach.. Nad grobem Jana Pawła II znajduje się marmurowa płaskorzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem i dwoma aniołami. Płaskorzeźba znajdowała się tu już wtedy, gdy pochowany był w tym miejscu Jan XXIII, a Jan Paweł II schodził, by pomodlić się przy jego grobie. Obok płyty nagrobnej umieszczono tylko wazon z białymi kaliami i małą lampkę oliwną. Ta prostota i skromność są w zgodzie z upodobaniami Jana Pawła II. Więcej na ten temat w piśmie Pro Polonicum : Magda Elsholz, Niemcy Watykan : Jan Paweł Wielki Przecież nie cały odchodzę, 3,5 str. A4 - Pro Polonicum nr 2/ maj 2006 Położenie Watykan Bazylika św. Piotra- Groty Watykańskie Dojazd Wszystkie drogi prowadzące do Rzymu Ewidencja Poloników: Machindex: VA_01 Oprac.: Bogusław Bojanowski /Polska/ Foto : nieznany Polonicum Machindex Institut - case post CH-1701 Fribourg - Szwajcaria 48

Szwajcaria Confédération Suisse Szwajcaria romańska Suisse romande, Romandie Westschweiz

Szwajcaria Confédération Suisse Szwajcaria romańska Suisse romande, Romandie Westschweiz Listy adresowe Poloników są do nabycia w Polonicum MI. Wolny kod dla Suisse romańskiej.: od 90 Szwajcaria Confédération Suisse Szwajcaria romańska Suisse romande, Romandie Westschweiz Pomnik Ignacego Paderewskiego

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Polskie znaki pamięci we Francji. Francja France

Polskie znaki pamięci we Francji. Francja France Liczba Poloników: 76 Francja France 1. Alsace 2. Aquitaine 3. Auvergne 4. Basse-Normandie 5. Bourgogne 6. Bretagne 7. Centre 8. Champagne-Ardenne 9. Corse 10. Franche-Comté 11. Haute-Normandie 12. Île-de-France

Bardziej szczegółowo

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego Władysław Eugeniusz Sikorski ur. 20 maja 1881r. w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943r. na Gibraltarze, polski wojskowy i polityk, generał broni

Bardziej szczegółowo

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II Krężnica Jara, jak tysiące innych miejscowości, ma swoje dowody tragicznej historii. Do nich należą krzyże, pomniki i groby poległych w walce o wolność Ojczyzny.

Bardziej szczegółowo

Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na

Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na MONTE CASSINO 1944 Monte Cassino to szczyt wysokości 516m położony w skalistych masywach górskich środkowych Włoch, panujący nad doliną Liri i drogą Neapol-Rzym, na którym wznosi się stare Opactwo Benedyktynów.

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu.

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu. Lubasz W kościele katolickim sanktuaria to miejsca święte, gdzie w sposób szczególny Bóg udziela swojej łaski. Takim miejscem, które pragniemy Państwu przedstawić jest Sanktuarium Matki Bożej Królowej

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Jabłonna 2015/2016 Jabłonna - Obelisk poświęcony pamięci Jana Pawła II i 25-lecia Solidarności (znajduje się naprzeciwko Gminnego Centrum Kultury

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r Miejsca Pamięci MIEJSCA PAMIĘCI DATY ODSŁONIĘCIA FORDON. Tablica Pamiątkowa na centralnym Więzieniu dla Kobiet 10.05.1992r. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych,

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Upamiętnienie Armii Krajowej i jej żołnierzy

Upamiętnienie Armii Krajowej i jej żołnierzy Dr hab. inż. Marek Cieciura Upamiętnienie Armii Krajowej i jej żołnierzy Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej 11 maja 2016 r. Tabliczki z kodami QR Rodzaje tabliczek Jednostkowe

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach

Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach Aktualności Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach 07/10/2009, dodał: Maciej Liberda Gimnazjum im. Jana Pawła II w Rabie Niżnej realizuje projekt Jan Paweł

Bardziej szczegółowo

MARIAN BEŁC MIESZKANIEC WSI PAPLIN BOHATER BITWY O ANGLIĘ

MARIAN BEŁC MIESZKANIEC WSI PAPLIN BOHATER BITWY O ANGLIĘ MARIAN BEŁC MIESZKANIEC WSI PAPLIN BOHATER BITWY O ANGLIĘ BIOGRAFIA MARIANA BEŁCA Marian Bełc urodził się 27 stycznia 1914 r. w Paplinie, zginął 27 sierpnia 1942 r., miał 28 lat. Rodzicami jego byli Jan

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM. z dnia 27 października 2010 r.

UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM. z dnia 27 października 2010 r. UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM z dnia 27 października 2010 r. w sprawie organizacji na terenie miasta Oświęcim obchodów świąt narodowych oraz innych rocznic i świąt. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie "Rodzina Policyjna 1939 r.", Szkoła Policji w Katowicach, Konferencja naukowa z okazji 70 rocznicy ujawnienia Zbrodni Katyńskiej

Stowarzyszenie Rodzina Policyjna 1939 r., Szkoła Policji w Katowicach, Konferencja naukowa z okazji 70 rocznicy ujawnienia Zbrodni Katyńskiej URZĄD MASTA KATOWGf WYDZAŁ KUL TURY 4o_o9~.K3AM;~rcfl!chodów rocznic, dzieazictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2013 na terenie miasta Katowice 4 kwietnia Szkoła Policji w Katowicach Konferencja

Bardziej szczegółowo

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej.

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej. Wycieczka klas 2 A i 2 D Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie w dniu 26 września 2014 roku - - Dąbrowa Tarnowska - cmentarz I wojny światowej nr 248 i Ośrodek Spotkania Kultur Park Historyczny

Bardziej szczegółowo

Szanowni Zgromadzeni!

Szanowni Zgromadzeni! Szanowni Zgromadzeni! Witam serdecznie gości oraz seniorów lotnictwa przybyłych na dzisiejsze spotkanie z okazji 40- lecia naszego Klubu w dniu Święta Lotnictwa Polskiego. Tu przy Aeroklubie Białostockim

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 1. Pierwszy król Polski, który pochodził z dynastii Piastów to:

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku Załącznik do Zarządzenia Nr 1658/2009 Burmistrza Krotoszyna z dnia 17 grudnia 2009 r. HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI ZAPROSZONE OSOBY,

Bardziej szczegółowo

XXXVI SESJA STAŁEJ KONFERENCJI MUZEÓW, ARCHIWÓW I BIBLIOTEK POLSKICH NA ZACHODZIE. Rzym, 17-21 września 2014 r.

XXXVI SESJA STAŁEJ KONFERENCJI MUZEÓW, ARCHIWÓW I BIBLIOTEK POLSKICH NA ZACHODZIE. Rzym, 17-21 września 2014 r. XXXVI SESJA STAŁEJ KONFERENCJI MUZEÓW, ARCHIWÓW I BIBLIOTEK POLSKICH NA ZACHODZIE Rzym, 17-21 września 2014 r. Aula Jana Pawła II przy kościele św. Stanisława w Rzymie Via delle Botteghe Oscure 15 Program

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej

Instytut Pamięci Narodowej Instytut Pamięci Narodowej Źródło: http://ipn.gov.pl/pl/publikacje/ksiazki/13358,polskie-drogi-przez-szwajcarie-losy-zolnierzy-2-dywizji-strzelcow-pieszych -19401.html Wygenerowano: Wtorek, 27 grudnia

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE Rok św. ojca Maksymiliana Marii Kolbego 2011 (decyzja Senatu) W prezentacji wykorzystano materiały z książki Anny Kubajak Szlakami świętych i błogosławionych. Wielcy Polacy

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja 19.01. 2016 r. - 19.06. 2016 r. KARTA PRACY nr 2b ZADANIE 2 - Mapa pamięci o miejscach i bohaterach stworzenie mapki z zaznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

Apel do mieszkańców stolicy

Apel do mieszkańców stolicy Apel do mieszkańców stolicy 1 sierpnia, o godz. 17.00 w stolicy rozlegną się syreny zatrzymajmy się wtedy na chwilę i skierujmy myśli ku tym, którzy 71 lat temu walczyli za nasze miasto, za wolność. Uczcijmy

Bardziej szczegółowo

30 marca 2015 roku oddano do użytku ścieżkę edukacyjną poświęconą światowej sławy Wielopolaninowi Tadeuszowi Kantorowi.

30 marca 2015 roku oddano do użytku ścieżkę edukacyjną poświęconą światowej sławy Wielopolaninowi Tadeuszowi Kantorowi. Szanowni Państwo, 30 marca 2015 roku oddano do użytku ścieżkę edukacyjną poświęconą światowej sławy Wielopolaninowi Tadeuszowi Kantorowi. Oficjalne otwarcie ścieżki nastąpiło podczas uroczystych obchodów

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Środowisko rodzinne Ks. Bonawentura Metler urodził się 7 lipca 1866r. we wsi Ciążeń w powiecie słupeckim w ziemi kaliskiej. Był synem Bernarda i Marii z domu

Bardziej szczegółowo

POŚWIĘCENIE TABLICY KU PAMIĘCI BŁ. KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI

POŚWIĘCENIE TABLICY KU PAMIĘCI BŁ. KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI POŚWIĘCENIE TABLICY KU PAMIĘCI BŁ. KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI 30. 11. 2011 roku w Sanktuarium Błogosławionej Matki Bolesławy w Białymstoku miała miejsce podniosła uroczystość, która jest nawiązaniem do historii

Bardziej szczegółowo

E-KRONIKA listopad 2011

E-KRONIKA listopad 2011 E-KRONIKA listopad 2011 9 listopada 2011 roku chór szkolny wraz z nauczycielami oraz kolegami z Gimnazjum z Żórawiny wyjechał na Ukrainę. W czwartek dotarliśmy do Łopatynia ok. godz. 12:00. Zostaliśmy

Bardziej szczegółowo

A S T R O N O M W S Z E C H C Z A S Ó W

A S T R O N O M W S Z E C H C Z A S Ó W Mikołaj Kopernik A S T R O N O M W S Z E C H C Z A S Ó W Historia Mikołaja Kopernika M I K O Ł A J K O P E R N I K U R O D Z I Ł S I Ę W T O R U N I U 1 9 L U T E G O 1 4 7 3 R O K U. Z M A R Ł 2 4 M A

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele

Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele Rozmaitość Podlasia Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele religii: katolicyzm, prawosławie, judaizm,

Bardziej szczegółowo

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Zamieszkaliśmy przez kilka dni U Magdy w Bodzentynie, stamtąd wyruszaliśmy na krajoznawcze wyprawy po okolicy, stąd i tytuł tego zeszytu, niby żartobliwy, ale

Bardziej szczegółowo

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka MAPA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Tu mieszkamy - Raszowa ZABUDOWANIA DOMY MIESZKALNE-57 ZABUDOWANIA GOSPODARCZE-42 NAJSTARSZA OSOBA URODZONA W RASZOWEJ ROZALIA

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016 Ogłoszenia Parafialne XI Niedziela zwykła 12.06.2016 8.00 Msza święta Za + rodziców Władysława i Genowefę Sokalskich, zmarłą mamę Genowefę Talacha, zmarłego brata, bratową, szwagra oraz dziadków z obu

Bardziej szczegółowo

2002 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. w geście błogosławieństwa i tekst : 82. ROCZNICA URODZIN PAPIEŻA JANA PAWŁA II.

2002 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. w geście błogosławieństwa i tekst : 82. ROCZNICA URODZIN PAPIEŻA JANA PAWŁA II. 2002 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 18.05.2002 BIELSKO - BIAŁA 1 w geście błogosławieństwa 82. ROCZNICA URODZIN PAPIEŻA 2. 18.05.2002 RYBNIK 1 w piusce trzymającego pastorał POCZTA SAMOLOTOWA. 82. ROCZNICA

Bardziej szczegółowo

LISTOPAD W ŻYCIORYSIE BŁ. JERZEGO MATULEWICZA

LISTOPAD W ŻYCIORYSIE BŁ. JERZEGO MATULEWICZA Opracowanie s. Janina Samolewicz SJE LISTOPAD W ŻYCIORYSIE BŁ. JERZEGO MATULEWICZA 13 listopada 1874 Zmarł Andrzej Matułaytys, ojciec Jerzego. 20 listopada 1898 Jerzy Matulewicz przyjął święcenia kapłańskie

Bardziej szczegółowo

MŁODZI MAJĄ GŁOS GAZETA SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM NR 1 W GOLENIOWIE

MŁODZI MAJĄ GŁOS GAZETA SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM NR 1 W GOLENIOWIE MŁODZI MAJĄ GŁOS Numer 5/2016 DZIEŃ FLAGI NARODOWEJ W GIMNAZJUM NR 1 28 KWIETNIA 2016 R. W GIMNAZJUM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 1 IM. NOBLISTÓW POLSKICH W GOLENIOWIE ODBYŁY SIĘ UROCZYSTOŚCI ZWIĄZANE

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Cele działania: kultywowanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej walczących o wolność na terenie miejscowości Pcim i powiatu myślenickiego, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

Olgierd Matyjewicz-Maciejewicz. Piotr Niewczas

Olgierd Matyjewicz-Maciejewicz. Piotr Niewczas Olgierd Matyjewicz-Maciejewicz Piotr Niewczas PAPIEŻ JAN PAWEŁ II NA DATOWNIKACH OKOLICZNOŚCIOWYCH ŚWIATA ROK 2013 SZCZECIN 2013 1 POL13698 01.05.2013 ø 40 mm BOREK WLKP. 01.05.2013 MAJÓWKA Z BŁ. JANEM

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse ) na Księżu Małym ( Klein Tschansch ) we Wrocławiu Widok na aleję główną Cmentarza Parafialnego przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

ANKIETA BADAWCZA. 5. Fundatorem obiektu było Społeczeństwo Ziemi Olkuskiej.

ANKIETA BADAWCZA. 5. Fundatorem obiektu było Społeczeństwo Ziemi Olkuskiej. Konkurs Zachować dla przyszłych pokoleń poszukujemy miejsc związanych z walką o niepodległość Polski ANKIETA BADAWCZA 1. Obiekt znajduje się w lasach na pograniczu gmin Wolbrom i Klucze w powiecie olkuskim,

Bardziej szczegółowo

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Literka.pl Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Data dodania: 2005-12-20 09:00:00 Sprawdzian tej zawiera test czytania ze zrozumieniem dla klas VI szkoły podstawowej. Jego poziom trudności jest średni.

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński

Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński Pan Ziemowit Maślanka urodził się w 1924r. w miejscowości Witosówka pow. Trembowla w woj. Tarnopolskim na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej.

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

1 Maria Zduniak Ukończyła studia w zakresie teorii muzyki i gry na fortepianie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej we Wrocławiu (1961), a także w zakresie historii sztuki na Uniwersytecie Wrocławskim

Bardziej szczegółowo

_Karta pracy do biografii oraz materiałów źródłowych dotyczących Maksymiliana Marii Kolbego

_Karta pracy do biografii oraz materiałów źródłowych dotyczących Maksymiliana Marii Kolbego _Karta pracy do biografii oraz materiałów źródłowych dotyczących Maksymiliana Marii Kolbego Magdalena Bogdan Ćwiczenie nr Przeczytaj biografię Maksymiliana Kolbego i uzupełnij zdania: Maksymilian Maria

Bardziej szczegółowo

Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Joanna Orlik Dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury

Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Joanna Orlik Dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury W 2015 roku kontynuujemy Małopolski Program Obchodów 100-lecie I wojny światowej, którego celem jest upamiętnienie ofiar tego konfliktu, ale również pobudzenie do refleksji nad zmianami, jakie zapoczątkowała

Bardziej szczegółowo

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI Ewelina Sobczyk - Podleszańska Stanisław stan się sławny Mateusz dar Boga Ignacy ognisty Józef niech Bóg pomnoży Stanisław Wyspiański

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OBCHODÓW 100. ROCZNICY BITWY POD GORLICAMI. 22 kwietnia 2015 roku (środa)

PROGRAM OBCHODÓW 100. ROCZNICY BITWY POD GORLICAMI. 22 kwietnia 2015 roku (środa) PROGRAM OBCHODÓW 100. ROCZNICY BITWY POD GORLICAMI 22 kwietnia 2015 roku (środa) Samobójstwo Europy? W 100-lecie Wielkiej Wojny i Bitwy pod Gorlicami - wykład prof. Andrzeja Chwalby (Uniwersytet Jagielloński)

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Republika Federalna Niemiec - Bundesrepublik Deutschland. Bayern Bawaria

Republika Federalna Niemiec - Bundesrepublik Deutschland. Bayern Bawaria Republika Federalna Niemiec - Bundesrepublik Deutschland Bayern Bawaria Polskie znaki pamięci w Bawarii Razem: 30 Machindex Miejscowość Forma Poświecony Foto Karta DEBA01 München Herb Fasada Koscioła Teatynów

Bardziej szczegółowo

Argentyna Argentina República Argentina

Argentyna Argentina República Argentina Liczba Poloników: 49 Wolny kod: od 50 Argentyna Argentina República Argentina Podział administracyjny Argentyny 1. Dystrykt Federalny Buenos Aires 2. Buenos Aires, AR-B 3. Catamarca 4. Chaco 5. Chubut,

Bardziej szczegółowo

Obchody Narodowego Święta Niepodległości

Obchody Narodowego Święta Niepodległości Obchody Narodowego Święta Niepodległości Napisano dnia: 2016-11-11 15:18:03 11 listopada 1918 roku po 123 latach niewoli pod zaborami Rosji, Prus i Austrii Polska odzyskała niepodległość. Dziś w całym

Bardziej szczegółowo

Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością z obchodzonego w marcu jubileuszu

Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością z obchodzonego w marcu jubileuszu Niech żyje Jezus! Niech radosny zabrzmi dziś hymn ku czci Serca Zbawiciela! Czcigodne Siostry Wizytki Drodzy Bracia i Siostry zakochani w Sercu Pana Jezusa Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

Epoka wojny i okupacji

Epoka wojny i okupacji Epoka wojny i okupacji Czas trwania Początek: 1 września 1939 r. wybuch II wojny światowej Koniec: 8 maja 1945 r. kapitulacja Niemiec i koniec II wojny światowej Ważne wydarzenia 17 września 1939 r. atak

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Źródło: http://poznan.ipn.gov.pl/pl7/edukacja/edukacja-poznan/spotkania-z-historia/37700,90-urodziny-pulkownika-jana-gorski ego-poznan-18-kwietnia-2012.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944)

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) Prezes Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża ( 26.05.1936 11.05.1937 ) Inżynier, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NADANIA IMIENIA SZKOŁOM:

PROCEDURA NADANIA IMIENIA SZKOŁOM: PROCEDURA NADANIA IMIENIA SZKOŁOM: SZKOLE PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM TWORZĄCYM ZESPÓŁ SZKÓŁ W STADNICKIEJ WOLI Cel i uzasadnienie powstania procedury 1. Historia podjętych działań w związku z nadaniem szkole

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OBCHODÓW 100. ROCZNICY BITWY POD GORLICAMI

PROGRAM OBCHODÓW 100. ROCZNICY BITWY POD GORLICAMI PROGRAM OBCHODÓW 100. ROCZNICY BITWY POD GORLICAMI 22 kwietnia 2015 roku (środa) Samobójstwo Europy? W 100-lecie Wielkiej Wojny i Bitwy pod Gorlicami - wykład prof. Andrzeja Chwalby (Uniwersytet Jagielloński)

Bardziej szczegółowo

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.)

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) 2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) W dniach 31 lipca - 3 sierpnia ponad 2000 harcerek i harcerzy zrzeszonych w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XL/208/2010 RADY GMINY INOWŁÓDZ z dnia 21 stycznia 2010 r.

UCHWAŁA NR XL/208/2010 RADY GMINY INOWŁÓDZ z dnia 21 stycznia 2010 r. UCHWAŁA NR XL/208/2010 RADY GMINY INOWŁÓDZ w sprawie nadania parkowi w Spale nazwy Park im. Prezydentów II Rzeczypospolitej oraz ustawienia tablic pamiątkowych Na podstawie art.18 ust. 2 pkt. 13 oraz art.

Bardziej szczegółowo

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 24.04.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Lp. Nazwa organizacji Nr ewidencyjny Nazwa

Bardziej szczegółowo

1

1 LP. Data Nazwa imprezy Miejsce Organizator 1 03.04 (czwartek) W oczekiwaniu na kanonizację Jana Pawła II zespół Familia HP wykona program "Tłumy serc". Utwory pochodzą z dzieł: Pieśń o Bogu ukrytym oraz

Bardziej szczegółowo

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych OBIEKTY ZAREJESTROWANE W GMINNNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW NIEWPISANE DO WOJEWÓDZKIEGO REJESTRU ZABYTKÓW, KTÓRYCH ZACHOWANIE LEŻY W INTERESIE SPOŁECZNYM ZE WZGLĘDU NA POSIADANĄ (W SKALI GMINY) WARTOŚĆ HISTORYCZNĄ,

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

Austria - Republik Österreich

Austria - Republik Österreich Liczba Poloników: 35 Wolny kod: od 36 Austria - Republik Österreich 1 Burgenland 2 Kärnten 3 Niederösterreich 4 Oberösterreich 5 Salzburgerland 6 Steiermark 7 Tirol 8 Vorarlberg 9 Wien Polskie znaki pamięci

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Historia Grabowca, Feliks Boczkowski 1 Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Chłopak ze wsi, radca z Warszawy, więzień z Oświęcimia w pamięci naszej

Bardziej szczegółowo

Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO]

Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO] Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO] W poniedziałek, 15 sierpnia, w Płocku rozpoczęły się uroczyste obchody związane ze Świętem Wojska Polskiego oraz 96. rocznicą obrony

Bardziej szczegółowo

Związki Józefa Piłsudskiego z Kielcami

Związki Józefa Piłsudskiego z Kielcami Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Związki Józefa Piłsudskiego z Kielcami zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Marta Boszczyk, Bożena Lewandowska Kielce 2011 1. Anar : Marszałek

Bardziej szczegółowo

Zamość Rotunda Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny

Zamość Rotunda Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny Zamość Historia Miejsce upamiętnienia zbrodni niemieckich w dawnej działobitni twierdzy zamojskiej, zwanej Rotundą, przy ul. Męczenników Rotundy [na lewo za Bramą Szczebrzeską [ul. Szczebrzeska]. Po kampanii

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyjazdu na obchody Święta 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim.

Sprawozdanie z wyjazdu na obchody Święta 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim. Sprawozdanie z wyjazdu na obchody Święta 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim. W dniu 23 czerwca 2016 r. Koło Naukowe Uni-Logistics w składzie: Prof. Remigiusz Kozłowski, Anna Palczewska,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie WITAMY SERDECZNIE Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie C O P E Święto patrona szkoły R N I 2011 S U C Od Ziemi, po gwiazdy i dalej 1473-1543 IKOŁAJ OPERNIK Największy uczony Nowożytnej

Bardziej szczegółowo

Warsztaty polonistyczne w Śmiełowie.

Warsztaty polonistyczne w Śmiełowie. Warsztaty polonistyczne w Śmiełowie. W dniach od 4 do 5 października polonistki z naszej szkoły uczestniczyły w warsztatach metodycznych pt. Śladem Adama Mickiewicza w Wielkopolsce, zorganizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

2003 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE.

2003 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 2003 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 04.01.2003 SZCZECIN 1 rys. godło Apostolstwa Ludzi morza 10-LECIE KLUBU STELLA MARIS W SZCZECINIE LUDZIE MORZA OD DAWNA NAZYWAJĄ IMIENIEM STELLA MARIS /TĘ, W KTÓREJ

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Życiorys Bolesław Szymon Romanowski urodził

Bardziej szczegółowo

Ulica majora pilota Jana Michałowskiego

Ulica majora pilota Jana Michałowskiego Ulica majora pilota Jana Michałowskiego Uchwałą Rady Miejskiej w Białymstoku z dnia 26 listopada 2001 r. nadano imieniem majora pilota Jana Michałowskiego nazwę ulicy w Białymstoku. Jest to odcinek drogi

Bardziej szczegółowo

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II W ODDZIALE OKRĘGOWYM W BIAŁYMSTOKU AUGUSTÓW, 4-5 PAŹDZIERNIKA BAZYLIKA NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA, UL. KSIĘDZA SKORUPKI 6 4 października 18:00 Eucharystia

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12809,7-wrzesnia-1939-roku-skapitulowala-zaloga-westerplatte-mimo-przygniatajacej-pr ze.html Wygenerowano: Piątek, 20 stycznia

Bardziej szczegółowo

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki STYCZEŃ 2014 r. Załącznik nr 1 Lp. Data Dzień Temat Liczba 1. 25 stycznia Sobota MUZEUM KATEDRALNE 3 odznaka brązowa Zwiedzamy kościół pw. Św. Św. Piotra i Pawła Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół

Bardziej szczegółowo

Sztutowo Muzeum Stutthof

Sztutowo Muzeum Stutthof Sztutowo Muzeum Stutthof Historia Pierwsi więźniowie przybyli do niemieckiego obozu pod Sztutowem 2 września 1939 r. Do 30 września 1941 r. obóz nosił nazwę "Zivillager Stutthof". Termin "KL Stutthof"

Bardziej szczegółowo

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa I wojna światowa II wojna światowa 1901 1914 1918 1939-1945 1945-1989 2000 Odzyskanie przez Polskę Niepodległości Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa GRANICE POLSKI WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ 1 WRZEŚNIA

Bardziej szczegółowo

Pustelnia de Foucauld

Pustelnia de Foucauld Niezbadane są drogi Bożego Miłosierdzia. Tych, których Pan powołuje do zgłębiania wielkości Jego Miłosierdzia, prowadzi przedziwnymi drogami. Tak było kiedyś w przeszłości i jest dzisiaj, właśnie tu na

Bardziej szczegółowo

Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego

Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego Źródło: http://poszukiwania.ipn.gov.pl/sz1/poszukiwania/rzeszow/15257,rzeszow.html Wygenerowano: Piątek, 2 września 2016, 12:42 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo