Ź ródła ciepła i energii elektrycznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ź ródła ciepła i energii elektrycznej"

Transkrypt

1 Ź ródła ciepła i energii elektrycznej Mikrobiogazownia z ogniwem paliwowym typu SOFC do wysoko sprawnościowej produkcji energii elektrycznej i ciepła Micro biogas plant with SOFC fuel cell for high the efficiency of production of electricity and heat TADEAS OCHODEK, MARCIN MICHALSKI Wstęp Celem artykułu jest zaprezentowanie jednej z alternatywnych metod uzyskania energii elektrycznej i ciepła z odnawialnych źródeł, poprzez wykorzystanie odpadów z hodowli zwierząt i upraw roślinnych. Produkcja biogazu z odpadów następuje w procesie fermentacji w mikrobiogazowniach połączonych z ogniwami paliwowymi typu SOFC, w których zachodzi konwersja energii chemicznej do elektrycznej i ciepła. Artykuł przedstawia koncepcję mikrobiogazowni z opisem poszczególnych elementów oraz wstępnym kosztorysem oraz wadami i zaletami tego typu rozwiązania. Słowa kluczowe: biomasa, fermentacja, biogaz, ogniwo paliwowe, SOFC The aim of this article is to present one of the alternative methods of obtaining electricity and heat from renewable sources using waste from animal breeding and plant crops. Production of biogas followed in the fermentation process in micro biogas plant combined with fuel cells SOFC where conversion takes place from chemical energy into electricity and heat. This article presents the concept of micro biogas plant with descriptions of individual components and preliminary cost estimate and the advantages and disadvantages of this type of solution. Keywords: biomass, fermentation, biogas, fuel cells, SOFC doc. dr ing. Tadeas Ochodek Director of ERC, VŠB-Technical University of Ostrava, Energy Research Centre (ERC), Ostrava- Poruba mgr inż. Marcin Michalski Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny, Zakład Spalania i Detonacji, Wrocław Restrykcyjne akty prawne, wyczerpywanie się źródeł energii konwencjonalnej oraz coraz większe zapotrzebowanie na energię sprawiają, że poszukuje się nowych, alternatywnych rozwiązań z zakresu małej i dużej energetyki. Jednym z nich jest produkcja energii elektrycznej i ciepła z biogazu powstałego na skutek fermentacji odpadów organicznych. Mikrobiogazownie powinny działać głównie przy gospodarstwach rolnych wykorzystując powstałe odpady przy hodowli bydła i trzody chlewnej oraz odpady z upraw rolnych. Wyprodukowana energia elektryczna może być przekazana do wiejskiej sieci niskiego napięcia. Bliskość mikrobiogazowni z zabudowaniami pozwala na lokalne wykorzystanie ciepła odpadowego zarówno na potrzeby produkcji rolniczej i utrzymanie procesu fermentacji, a także na potrzeby bytowe mieszkańców. Poprzez wykorzystanie odpadów rolniczych do produkcji energii oraz masy pofermentacyjnej jako nawozu, mikrobiogazownia jest najbardziej zbliżona do idei biogazowni bezodpadowej, która zamyka obiegi materii i energii [1]. Obecna polityka energetyczna Polski znacząco wspiera budowę biogazowni. Dzieje się tak dlatego, że Polska wstępując do Unii Europejskiej zobowiązała się prowadzić politykę energetyczną, mającą na celu rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE). Zobowiązania ekologiczne wobec Unii Europejskiej obejmują cele do 2020 roku [2, 3]: zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 20% w stosunku do roku 1990, poprawa efektywności energetycznej o 20%, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii do 20% całkowitego zużycia energii w UE (w tym zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w transporcie do 10%). Ponadto powstanie nowych biogazowni wiąże się także z realizacją programu rządowego PEP (Polityka Energetyczna Polski) i do 2020 r. ma powstać 2000 biogazowni o łącznej mocy 980 MW [3]. Programy i strategie rządowe, które wyznaczają krajowe cele dotyczące udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) na rok 2020 r., tworzą pole dynamicznego rozwoju sektora biogazu rolniczego w najbliższych 10 latach oraz wzrostu jego udziału w wytwarzaniu zielonej energii w Polsce [1]. Produkcja energii z biogazu jest atrakcyjnym rozwiązaniem, pozwalającym rozwijać energetykę lokalną. Ma to kluczowe znaczenie w czasach, gdy ceny surowców energetycznych bardzo zmieniają się w zależności od sytuacji politycznej panującej na świecie. Ponadto warto zwrócić uwagę, że struktura wytwarzania energii 22 3/2014

2 Rys. 1 Schemat mikrobiogazowi z ogniwem paliwowym typu SOFC Fig. 1 Schema of micro biogas plant with SOFC fuel cell w Polsce oparta jest na tzw. dużej energetyce. Oznacza to, że wszelkie awarie elektrowni są dotkliwie odczuwalne w Krajowym Systemie Energetycznym (KSE) [4]. Ze względu na wytwarzaną moc elektryczną biogazownie dzieli się na [1]: mikrobiogazownie o mocy elektrycznej generatora do 40 kw, małe biogazownie o mocy elektrycznej generatora do 200 kw, średnie biogazownie o mocy elektrycznej generatora do 500 kw, duże biogazownie o mocy elektrycznej generatora powyżej 500 kw. Biogazowniczym liderem w Europie są Niemcy, w których prawie 6 tys. biogazowni wytwarza ponad 80% biogazu rolniczego produkowanego w Unii Europejskiej, 25% z tych instalacji to mikro i małe biogazownie o łącznej mocy zainstalowanej 36 MWel. Do innych krajów wiodących w tej branży należą: Austria, Wielka Brytania i Dania. Ze względu na ogromny potencjał biomasy, również kraje Europy Środkowej takie, jak: Polska, Czechy czy Słowacja mogą być pionierami tej technologii [1]. Już teraz biomasa jest najdynamiczniej rozwijającym się źródłem odnawialnej energii w Europie Centralnej i stanowi ok. 98% produkowanej energii ze źródeł odnawialnych w Polsce [2, 5]. Stosowanym i praktykowanym rozwiązaniem jest wykorzystanie biogazu w układach CHP (Combined Heat and Power Generation) z silnikiem spalinowym czyli układach skojarzonej produkcji ciepła i energii elektrycznej. Głównymi elementami układu CHP są: silnik spalinowy gazowy, generator prądu, system wymienników ciepła oraz układ automatycznej regulacji i sterowania. Energia elektryczna wytwarzana jest przez prądnicę agregatową, napędzaną silnikiem spalinowym. Ciepło natomiast pochodzi z procesów spalania w silniku. Ciepło to jest odzyskiwane poprzez wymienniki ciepła, włączone do układu chłodzenia oraz do układu wydechowego silnika. Poprzez system wymienników ciepło przekazywane jest wodzie, która staje się jego nośnikiem. Woda o temperaturze nominalnej: 70 C na wlocie do układu, 90 C na wylocie z układu odbioru ciepła, może być dalej wykorzystana jako źródło ciepła w układzie centralnego ogrzewania lub też wykorzystana do różnego rodzaju procesów technologicznych [6, 7]. Zastosowanie skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, pozwala na osiągnięcie całkowitej sprawności układu do 80%. Sprawność pozyskania energii elektrycznej mieści się w granicach 25 33%, zaś dla ciepła jest zwykle wyższa niż 50% [1, 6]. Przedstawiony poniższy projekt opiera się na nowych i przyszłościowych rozwiązaniach, w których układ CHP z silnikiem spalinowym został zastąpiony ogniwem paliwowym typu SOFC. Układ ten pozwala na uzyskanie większej sprawności (45-60% energii elektrycznej, a w kogeneracji do 85%), nie ma elementów ruchomych, przez co nie wytwarza hałasu ani drgań, jest tańszy w eksploatacji oraz emituje znacznie mniej zanieczyszczeń od układów klasycznych [8, 9]. Źródła ciepła i energii elektrycznej Projekt mikrobiogazowni z ogniwem paliwowym SOFC Proponowane rozwiązanie jest przeznaczone dla lokalnych warunków, na zaspokojenie potrzeb w energię elektryczną i ciepło. Koncepcja kierowana jest głównie do gospodarstw rolnych, gdzie istnieje możliwość zagospodarowania obornika, gnojowicy oraz odpadów z upraw. Jednakże proponowane rozwiązanie może znaleźć zastosowanie w gminach, jako sposób przeróbki odpadów organicznych pochodzących z selektywnej zbiórki odpadów. W przemyśle spożywczym i gastronomicznym, jako utylizacja odpadów przetwórstwa spożywczego, rzeźni, przeterminowanej żywności. Przedstawiona mikrobiogazownia składa się z magazynu odpadów organicznych, komory fermentacyjnej, zbiornika gazu, instalacji oczyszczania gazu, ogniwa paliwowego typu SOFC do produkcji energii elektrycznej i ciepła, zbiornika substancji przefermentowanej oraz układów sterowania i kontroli jakości gazu. Schemat proponowanego rozwiązania przedstawiono na rysunku 1. Wkład do komory fermentacyjnej Odpady nadające się do produkcji biogazu muszą zawierać cukry proste lub złożone, które stanowią pokarm dla bakterii odpowiadających za proces fermentacji. Wkład do komory fermentacyjnej można podzielić ze względu na stan skupienia wsadu [1, 6]: a) odpady stałe: drewno, zrębki, trawy, rośliny okopowe, kolby i łodygi kukurydzy, łęty ziemniaczane, słoma i ziarna (zbóż i rzepaku), odpady z przemysłu rolno-spożywczego, odwodnione osady ściekowe, makulatura, b) ciekłe: obornik, gnojowica, gnojówka. Wsad do komory fermentacyjnej powinien zapewniać wysoką wydajność produkcji biogazu, stabilny przebieg procesu fermentacji oraz możliwość wykorzystania powstałej masy pofermentacyjnej zgodnie z obowiązującym prawem. Praktyka wykazuje, że uzupełnianie odchodów zwierzęcych substratami o większej zawartości suchej masy organicznej oraz wysokiej wartości energetycznej wpływa na wzrost produkcji biogazu. W przypadku małych biogazowni rolniczych zaleca się łączenie odchodów zwierzęcych 3/

3 Ź z roślinami energetycznymi ze względu na brak konieczności higienizacji, która jest niezbędna w przypadku innych odpadów (głównie z przemysłu masarniczego i owocowo-spożywczego), co wiąże się z dodatkowymi kosztami urządzeń do higienizacji. Stosowane mieszaniny kilku substratów nazywane są kofermentacją. Zróżnicowanie substratów sprzyja uzyskaniu lepszych parametrów procesu i zwiększa bezpieczeństwo dostaw surowca. Oprócz korzystnego przebiegu procesu fermentacji użycie odchodów zwierzęcych wpływa na możliwość pozyskania dobrego nawozu naturalnego. Zawartość suchej masy we wsadzie do komory fermentacyjnej decyduje o tym, czy biogaz jest produkowany podczas fermentacji mokrej (do 16% suchej masy rozwiązania standardowe), czy fermentacji suchej (16 35% suchej masy technologia w trakcie rozwoju) [1, 6]. Komora fermentacyjna W komorze fermentacyjnej zachodzą złożone procesy biochemiczne fermentacji beztlenowej. Substancje organiczne rozkładane są przez bakterie na związki proste głównie metan i dwutlenek węgla. Tempo rozkładu zależy w głównej mierze od charakterystyki i masy surowca, temperatury oraz optymalnie dobranego czasu trwania procesu. Prawidłowa temperatura fermentacji wynosi o C dla bakterii mezofilnych i o C dla bakterii termofilnych. W przypadku użycia bakterii termofilnych utrzymanie procesu fermentacji jest możliwe poprzez wykorzystanie ciepła z układu CHP [10, 11]. Przebieg procesu fermentacji można podzielić na cztery fazy: hydrolizę, fazę acydofilną, fazę octanogenną i fazę metanogenną. W każdej z nich uczestniczą inne szczepy bakterii. W procesie fermentacji metanowej uczestniczą bakterie, którym należy stworzyć odpowiednie warunki rozwoju. Dla zapewnienia ciągłego i stabilnego procesu ważne jest zachowanie stałej temperatury w całej objętości zbiornika oraz składu i ilości wsadu [12]. Powstały biogaz jest ok. 20% lżejszy od powietrza, jego ciepło spalania waha się od 22 do 27 MJ/m 3, a wartość opałowa od 20 do 24 MJ/m 3. Jest ona zbliżona do wartości opałowej gazu średniokalorycznego, jednakże znacznie odbiega od wartości charakterystycznej dla gazu ziemnego. Jest to spowodowane różnicami w składzie gazu ziemnego, a biogazu. Co sprawia, że paliwa nie mogą być używane jako zastępcze. Rozwiązaniem tego problemu jest przystosowanie urządzeń do biogazu, albo uszlachetnienie biogazu do biometanolu. Skład chemiczny i porównanie gazów zostało przedstawione w tabeli nr 1 [10, 11, 12]. Czas przebywania bakterii w komorze fermentacyjnej powinien być na tyle długi, aby możliwy był pełny rozkład substancji organicznych, co równocześnie zapobiega wymywaniu bakterii wraz z nieprzetrawionymi przez nie substancjami organicznymi. Z drugiej strony czas ten nie powinien być zbyt długi, ponieważ prowadzi to do przewymiarowania komory fermentacyjnej. Optymalny czas kontaktu bakterii z substancjami odżywczymi oblicza się ze stosunku dopływu substratów do pojemności komory. Nazywa się go hydraulicznym czasem retencji (HRT). Substancje organiczne znacznie różnią się pod względem szybkości rozkładu biochemicznego. Na przykład optymalne HRT dla gnojowicy świńskiej wynosi 15 dni, dla kiszonki kukurydzy 85 dni, a dla ich mieszanki (w proporcji 70:30) 65 dni [1, 11]. Zbiornik biogazu Do przechowywania biogazu służą zbiorniki mokre lub suche. Zbiorniki mokre są instalowane bezpośrednio nad komorą fermentacji, w nich zbierany jest biogaz z bieżącej produkcji. Zbiorniki suche stanowią oddzielne konstrukcje, do których biogaz jest przesyłany z komory fermentacyjnej i przechowywany do momentu odbioru paliwa lub potrzeby wykorzystania do produkcji energii. Zbiorniki na biogaz wytwarza się z tworzyw sztucznych o kształcie balonu lub poduszki. Zbiornik do przechowywania biogazu powinien być wyposażony w następujące elementy: hydrauliczne i elektryczne zabezpieczenia przed występowaniem nagłych różnic ciśnienia, zabezpieczenia konstrukcyjne przed zniszcze- Tab. 1 Porównanie parametrów biogazu z biometanem i gazem ziemnym [10]: Tab. 1 Comparison of parameters: biogas, biomethane and natural gas [10] Tab. 2 Wydajność z procesu fermentacji poszczególnych materiałów wsadowych [11, 17]: Tab. 2 Performance of input materials from the fermentation [11, 17]: materiał ilość biogazu ze świeżej masy [m 3 n/mg] Stężenie metanu w biogazie [%] czas fermentacji HRT [dni] Gnojowica bydła Gnojowica świń Obornik drobiowy Kiszonka trawy Kiszonka kukurydzy Wysłodki prasowane Wytłoki owocowe Łuski z cebuli Odpady z kapusty Odpady z warzyw Liście buraków cukrowych Słoma pszenicy Słoma rzepakowa Trawa (zielonka) Koniczyna składnik biogaz biometan gaz ziemny metan 45-70% 94-99,9% 93-98% dwutlenek węgla 25-40% 0,1-4% 1% azot < 3% < 3% 1% tlen < 2% < 1% - wodór śladowy śladowy - siarkowodór < 10 ppm < 10 ppm - amoniak śladowy śladowy - etan - - < 3% propan - - < 2% siloksan śladowy - - Rys. 2 Przykład komory fermentacyjnej wraz z odprowadzeniem biogazu [11] Fig. 2 Example of fermentation chamber with the biogas outlet [11] 24 3/2014

4 niem, dmuchawę (sprężarkę) do transportu biogazu, ciśnieniomierze, licznik do pomiaru strumienia objętości wyprodukowanego biogazu oraz zabezpieczenia bhp i ppoż (m.in. pochodnię do spalania nadwyżek biogazu i przerywacz płomienia) [1, 13]. Instalacja do oczyszczania biogazu Przed wykorzystaniem biogazu do celów energetycznych, powinien on być oczyszczony z domieszek (np. siarkowodoru), które powodują korozję i uszkodzenia rurociągów oraz urządzeń do produkcji energii. Stężenie siarkowodoru w świeżym biogazie może osiągać 3000 ppm, dlatego należy je zredukować do poziomu poniżej 700 ppm, np. poprzez przepuszczanie biogazu przez złoże biologiczne z dodatkiem powietrza lub przez zbiornik wypełniony rudą darniową. Do oczyszczania biogazu wykorzystuje się również kolumny filtracyjne ze związkami żelaza oraz z węglem aktywnym. Natomiast parę wodną można usunąć z biogazu przez zastosowanie odwadniaczy [1]. Źródła ciepła i energii elektrycznej Ogniwo paliwowe typu SOFC Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów ogniw paliwowych. Ze względu na wytwarzaną moc oraz używane paliwo najlepszym rozwiązaniem dla biogazowni jest ogniwo paliwowe typu SOFC (Solid Oxide Fuel Cell). Ogniwa SOFC posiadają membranę wykonaną z ceramiki tlenkowej. Pracują w wysokiej temperaturze od 650 do 1000 o C. Rezultatem wysokiej temperatury reakcji przebiegającej w ogniwie SOFC jest wysoka sprawność w systemach kogeneracji energii elektrycznej i ciepła nawet do 85%. Ogniwa SOFC charakteryzują się wysoką tolerancją na zanieczyszczenia paliwa (tlenki węgla i siarki), co pozwala na stosowanie szerokiego wachlarza paliw [14, 24]. Membrana zbudowana jest z materiałów stałych, co powoduje brak części ruchomych w ogniwie. Tego typu rozwiązanie jest bardzo konkurencyjne do obecnie stosowanych silników spalinowych w układach CHP. Poprzez zastosowanie ogniwa SOFC problemy typu: głośna praca urządzenia, drgania i wibracje oraz duże zanieczyszczenie środowiska są eliminowane. Wysoka sprawność produkcji energii elektrycznej wynika z prostoty urządzenia oraz mniejszej liczby konwersji energii zachodzących w poszczególnych urządzeniach, co nie tylko wpływa na podniesienie sprawności elektrycznej, ale również zmniejszenie liczby urządzeń [14]. Ogniwa SOFC są tanie w eksploatacji, posiadają długą żywotność, są praktycznie bezobsługowe oraz odporne na zanieczyszczenia powstałe w czasie pracy [15]. W przypadku zastosowania gazów innych niż wodór, w ogniwie paliwowym następuje proces reformingu. Jest to proces podgrzewania danych związków w celu uzyskania rozpadu i połączenia z katalizatorem (w omawianym przypadku parą wodną) w celu uzyskania paliwa o wyższym cieple spalania (w omawianym przypadku wodór). W przypadku metanu procesy chemiczne podczas reformingu przebiegają według reakcji: CH 4 + H 2 O CO + 3H 2. Następnie, z gazu syntezowego w konwertorze (złożonego z tlenku węgla i wodoru), w wyniku reakcji tlenku węgla z parą wodną powstaje dwutlenek węgla oraz wodór. Reakcja ta nosi nazwę reakcji przesunięcia (shift reaction): CO + H 2 O CO 2 + H 2. Kolejnym krokiem pracy ogniwa jest wykorzystanie wodoru do produkcji energii, na skutek reakcji na katodzie O 2 + 2e 2O 2 i anodzie H 2 + O 2 H 2 O + 2e ogniwa SOFC powstaje energia elektryczna oraz ciepło. [14, 15, 16]. Wykorzystanie wyprodukowanej energii Małe i mikrobiogazownie rolnicze można podłączyć do infrastruktury SN (średniego napięcia) lub NN (niskiego napięcia). Linie średniego napięcia są doprowadzone do wiejskich stacji transformatorowych, które stanowią punkty zasilania sieci niskiego napięcia. Biogazownia do mocy 40 kwel może być przyłączona do sieci niskiego napięcia, pod warunkiem, że zlokalizowana jest ona w niewielkiej odległości od stacji transformatorowej SN/NN. Biogazownia musi być wyposażona w odpowiednie urządzenia do współpracy z siecią, aby zapewnić odpowiednie parametry przesyłanego prądu. Obecnie rozważa się produkcję energii elektrycznej z biogazu do sieci wydzielonej (mikrosieci) jako alternatywne zabezpieczenie przed awariami sieci wiejskich i przerwami w dostawach prądu. Wyprodukowane ciepło, może być wykorzystane w lokalnym systemie grzewczym, jako nośnik dla centralnego ogrzewania i ciepłej wody. W przypadku fermentacji wysokotemperaturowej, wyprodukowane ciepło służy do podtrzymania procesu (zapotrzebowanie ok % wyprodukowanego ciepła) [1]. Materiał po procesie fermentacji Powstały materiał po procesie fermentacji nazywany jest masą pofermentacyjną i nadaje się doskonale jako nawóz. Masa pofermentacyjna może być wykorzystywana tylko w określonych przez ustawodawcę terminach. Istnieje zakaz wylewania/ rozrzucania jej na pola od 30 listopada do 1 marca. Trzeba zatem magazynować ją w zbiornikach lub lagunach. W tym celu Tab. 3 Podstawowe dane techniczne agregatu kogeneracyjnego HE-EC-64/93-MG64-B [18]: Tab. 3 Basic technical specifications of HE-EC-64/93-MG64-B cogeneration unit [18]: Układ CHP HE-EC-64/93-MG64-B obciążenie,% obciążenie,% 100 sprawność % 75 sprawność % moc elektryczna 64,3 kw 35,94 48,2 kw 35,22 moc ciepłownicza 93 kw 51,96 75 kw 54,74 zużycie paliwa 30 m 3 n/godz 23 m 3 n/godz Rys. 3 Schemat wytwarzania energii elektrycznej w układach klasycznych i ogniwach paliwowych [14] Fig. 3 Schema of electricity generation in conventional systems and fuel cells [14] Rys. 4 Uproszczony schemat pracy ogniwa typu SOFC [14] Fig. 4 Simplified schema of SOFC fuel cells [14] 3/

5 Ź stosuje się zbiorniki żelbetowe lub laguny (zbiorniki ziemne wyłożone membraną). Należy pamiętać, że w masie pofermentacyjnej nadal zachodzą procesy fermentacji, ale już w znacznie mniejszym stopniu, jednakże podczas magazynowania odpadu warto zadbać o szczelność zbiornika i dodatkowe odprowadzenie powstałego gazu, co może zwiększyć produkcję biogazu o ok. 3-4 %. Wówczas zbiorniki na masę przefermentowaną noszą nazwę komór wtórnej fermentacji [1]. Porównanie ogniwa paliwowego SOFC z klasycznym układem CHP W celu pokazania korzyści wynikających z zastosowania ogniwa paliwowego typu SOFC w biogazowniach, przeprowadzono analizę ze względu na koszty urządzeń oraz sprzedaż wyprodukowanej energii. W tym celu przyjęto obiekt referencyjny mikrobiogazownię na odpady rolnicze o mocy elektrycznej 40 kw. Do porównania przyjęto agregat kogeneracyjny (silnik spalinowy połączony z prądnicą) HE-EC-64/93-MG64-B (parametry urządzenia przedstawiono w tab. 3) oraz układ ogniw paliwowych SOFC IKTS CFY 30 layer (parametry urządzenia przedstawiono w tab. 4) [18, 19]. Do obliczeń wyprodukowanej mocy przyjęto biogaz, o zawartości metanu na poziomie 60% i wartości opałowej kj/m 3 n. Przyjmując sprawności urządzeń podanych przez producentów oszacowano ilość energii jaką można wyprodukować z biogazu oraz koszty sprzedaży energii. Do obliczeń przyjęto średnią ilość biogazu o wartości m 3 n (możliwość uzyskania 6458,4 GJ) czyli taką jaką jest w stanie wyprodukować i wykorzystać mikrobiogazownia rolnicza o mocy elektrycznej 40 kw [18, 20]. Wyniki analizy zostały zestawione w tabeli 5. Wykorzystując ogniwo paliwowe SOFC uzyskuje się ok. 50% więcej energii elektrycznej, niż z klasycznego układu CHP, przy wyprodukowaniu o ok. 30% mniej ciepła. Co wynika z lepszej konwersji energii zawartej w paliwie. Ilość wyprodukowanej energii bezpośrednio wpływa na zysk z jej sprzedaży. W powyższej analizie przyjęto założenie całkowitej sprzedaży energii elektrycznej i ciepła. W rzeczywistych układach część energii jest wykorzystywana do potrzeb własnych biogazowni. Warto również wziąć pod uwagę, że sprzedaż ciepła nie jest taka prosta. Wynika to z okresów grzewczych oraz odległości źródła ciepła od potencjalnych klientów. Natomiast sprzedaż energii elektrycznej może następować przez cały rok. Porównując oba urządzenia nie można pominąć kosztów inwestycyjnych. W przypadku agregatów CHP o mocy ok. 40kW ceny na polskim rynku w zależności od producenta i sprawności urządzeń są w zakresie zł [21]. Ogniwa typu SOFC, nie są produkowane w Polsce, jednakże można je kupić w Europie. Obecnie cena panelu ogniw o łącznej mocy ok. 40kW wynosi ok zł. Jeszcze kilka lat temu ceny ogniw SOFC wynosiły ok zł, co świadczy o ciągłym rozwoju technologii i poszukiwaniu nowych rozwiązań, głównie z zakresu wykorzystywanych materiałów do produkcji. Już dziś wielu producentów mówi o zmniejszeniu ceny o ok. 30%. W takim przypadku ceny ogniw paliowych typu SOFC będą bardzo konkurencyjne dla klasycznych agregatów CHP. Analizując zysk ze sprzedaży energii dla obiektu referencyjnego (ok zł/rok), koszty inwestycyjne ogniwa paliwowego powinny ulec zwrotowi w przeciągu 10 lat [22, 23, 24]. Opłacalność inwestycji oraz podsumowanie Koszt budowy biogazowi o mocy do 40 kwel z ogniwem typu SOFC to koszt ok. 1 mln złotych, gdzie ok. 30% nakładów stanowią koszty zakupu ogniwa paliwowego SOFC. Roczne koszty utrzymania pracy biogazowni to przede wszystkim zakup materiału wsadowego (np. koszt kiszonki kukurydzy 100zł/Mg, gnojowicy 25 zł/mg). Kolejny element to koszty transportu materiału wsadowego, które są zależne od lokalizacji biogazowni. W przypadku posiadania własnych materiałów wsadowych, koszty ulegają znacznej minimalizacji. Trzeba wziąć jeszcze pod uwagę koszty związane z naprawami i konserwacjami urządzeń w biogazowi. Tab. 4 Podstawowe dane techniczne ogniwa paliwowego SOFC IKTS CFY 30 layer [19]: Tab. 4 Basic technical specifications of SOFC IKTS CFY 30 layer fuel cell [19]: Ogniwo paliwowe SOFC IKTS CFY 30 layer moc pojedynczego ogniwa 0.75 kw stosunek powietrza do paliwa 1:10 warstwa CFY 30 layer utylizacja biogazu 75% sprawność elektryczna 53% sprawność cieplna 42% Tab. 5 Analiza produkcji energii elektrycznej i ciepła wraz z zyskiem z ich sprzedaży: Tab. 5 Analysis of the production of electricity and heat along with the profit from their sales: Wyprodukowana ilość energii z biogazu urządzenie CHP SOFC sprawność elektryczna, % różnica w ilości wyprodukowanej energii (SOFC CHP), GJ sprawność cieplna, % energia elektryczna, GJ ciepło, GJ Sprzedaż wytworzonej energii urządzenie CHP SOFC różnica ze sprzedaży (SOFC CHP), zł zysk ze sprzedaży en. elektrycznej, zł * zysk ze sprzedaży ciepła, zł * zysk (SOFC), zł *Przyjęto cenę zł/gwh za energię elektryczną oraz 38,58 zł/gj za energię cieplną Rys. 5 Graficzne przedstawienie wyprodukowanej energii i zysku ze sprzedaży Fig. 5 Graphical representation of the energy produced and the profit from sales 26 3/2014

6 Kosztami są także podatki dochodowe oraz gruntowe jak i opłaty związane z ubezpieczeniami. W przypadku dużych instalacji bierze się również pod uwagę koszty utrzymania personelu oraz księgowości [1]. Przychody z biogazowni skupiają się głównie na dwóch aspektach. Sprzedaży energii oraz nawozu. Średnia cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku w IV kwartale 2013 roku wynosiła 195,84 zł/mwh, natomiast średnia cena ciepła z OZE 38,58 zł/ GJ. Cena sprzedaży nawozu ok zł/mg (zależnie od zawartości azotu, fosforu i potasu). Dodatkowo można uzyskać przychód sprzedając tak zwane zielone świadectwa (za produkcję energii z OZE). Podsumowując mikrobiogazownie są doskonałym rozwiązaniem dla gospodarstw rolnych, które produkują znaczne ilości odpadów z hodowli zwierząt i upraw roślinnych. W ten sposób istnieje możliwość utylizacji odpadów, uzyskując przy tym energię elektryczną i ciepło oraz nawóz naturalny. Wadami instalacji jest nierówna produkcja biogazu związana ze zróżnicowanymi właściwościami i dostępną ilością materiału wsadowego oraz duże zapotrzebowanie na powierzchnię, gdzie jest składowany wsad fermentacyjny oraz pofermentacyjny. Dla wielu rolników problem stanowią także koszty budowy biogazowni, których zwrot następuje po kilku latach. LITERATURA Źródła ciepła i energii elektrycznej [1] Curkowski A., Oniszk Popławska A., Wiśniewski G., Zowsik M., Mała biogazownia rolnicza z lokalnym zagospodarowaniem ciepła odpadowego i masy pofermentacyjnej Broszura wydana w ramach projektu Z energetyką przyjazną środowisku za pan brat, Instytut Energetyki Odnawialnej, Warszawa 2011 [2] Ministerstwo Gospodarki, Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, Warszawa, 10 listopada 2009 r. [3] Rejestr ARR z r [4] Michalski M., Sawicka D., Wpływ zmiany paliwa na pracę kotła na węgiel kamienny typu OP-140, Instal, 2/2013 s [5] Ministerstwo Środowiska, Strategia rozwoju energetyki odnawialnej, Warszawa, wrzesień 2000 r. [6] Maciąg K. Urządzenia dla biogazowni dobór w oparciu o doświadczenie Bydgoszcz, 19 czerwca 2013 [7] grudzień 2013 [8] Adamowicz K. i in., Zastosowanie ceramicznych przewodników jonowych do budowy urządzeń elektrochemicznych, Krakowska Konferencja Młodych Uczonych, 2009 [9] grudzień 2013 [10] Lechwacka M. Uszlachetnianie biogazu do jakości gazu ziemnego Poleko [11] maj 2010 [12] Polska Energetyka Odnawialna S.A. grudzień 2013 [13] Maciąg K. Urządzenia dla biogazowni dobór w oparciu o doświadczenie Bydgoszcz, 19 czerwca 2013 [14] I-sze Polskie Forum Ogniwa Paliwowe i Technologie Wodorowe Szkoła Letnia Polskiego Stowarzyszenia Wodoru i Ogniw Paliwowych ZAKOPANE 5-7 wrzesień 2007 r. [15] Pawlak-Kruczek H. materiały z wykładów Ogniwa paliwowe i produkcja wodoru, Wrocław 2013 [16] grudzień 2013 [17] Kostrzewa M. Biogazownie rolnicze Nawaro Czysta Energia 5/2008, Poznań 2008 [18] HORUS-ENERGIA Katalog i specyfikacja produktów, materiały reklamowe, Sulejówek [19] FRAUNHOFER IKTS BIOGAS-SOFC-SYSTEM, broszura informacyjna, Dresden 2012 [20] grudzień 2013 [21] Gappa PPH Katalog produktów, Pierzchnica 2013 [22] grudzień 2013 [23] grudzień 2013 [24] Jewulski J., Kupecki J., Błesznowski M., Postępy w rozwoju układów μ-chp z ogniwami paliwowymi, Instal 1/2014 s [25] Artykuł powstał podczas współpracy w ramach programu LLP/Erasmus, między Politechniką Wrocławską, a VŠB w Ostrawie. 27

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w energetyce

Biogazownie w energetyce Biogazownie w energetyce Temat opracował Damian Kozieł Energetyka spec. EGIR rok 3 Czym jest biogaz? Czym jest biogaz? Biogaz jest to produkt fermentacji metanowej materii organicznej przez bakterie beztlenowe

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Janusz Wojtczak Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Biogazownie w Niemczech Rok 1999 2001 2003 2006 2007 2008 Liczba 850 1.360 1.760 3.500 3.711 4.100 instalacji Moc (MW) 49 111 190 949 1.270

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne

Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne Sympozjum Metanizacja gospodarki na rzecz proinnowacyjnego rozwoju Dolnego Śląska Dolnośląskie Centrum Zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia. Biogaz rolniczy produkcja i wykorzystanie Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.pl Cele Mazowieckiej

Bardziej szczegółowo

Gaz składowiskowy jako źródło energii odnawialnej. Instalacja odgazowania w Spółce NOVA w Nowym Sączu. dr inż. Józef Ciuła NOVA Spółka z o.o.

Gaz składowiskowy jako źródło energii odnawialnej. Instalacja odgazowania w Spółce NOVA w Nowym Sączu. dr inż. Józef Ciuła NOVA Spółka z o.o. Gaz składowiskowy jako źródło energii odnawialnej. Instalacja odgazowania w Spółce NOVA w Nowym Sączu. dr inż. Józef Ciuła NOVA Spółka z o.o. Gaz składowiskowy - powstaje w procesie biologicznego rozkładu

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec.

Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. Piotr Banaszek, Grzegorz Badura Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. W dniu 4.04.2014 r. na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec w Chorzowie,

Bardziej szczegółowo

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK Uwarunkowania prawne. Rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi strategiczny cel polskiej energetyki.

Bardziej szczegółowo

Biogazownie Rolnicze w Polsce

Biogazownie Rolnicze w Polsce 1 Biogazownie Rolnicze w Polsce Biogazownia co to jest? Dyrektywa 2003/30/UE definiuje biogaz: paliwo gazowe produkowane z biomasy i/lub ulegającej biodegradacji części odpadów, które może być oczyszczone

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie

Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Stan obecny i perspektywy rozwoju technologii biogazowych w Polsce i na świecie Jacek Dach, Instytut Inżynierii Biosystemów Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu KONFERENCJA Nowatorska produkcja energii

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ

OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ ZARYS EFEKTYWNOŚCI STOSOWANIA WYBRANYCH OŹE dr inż. Maciej Sygit Sygma Business Consulting http://www.sygma.pl OKREŚLENIE MAŁYCH PODMIOTÓW TYPU CHP NA BIOMASĘ Podmiotem typu CHP jest wyróżniona organizacyjnie

Bardziej szczegółowo

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ Dwie grupy technologii: układy kogeneracyjne do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła wykorzystujące silniki tłokowe, turbiny gazowe,

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk KRAKÓW 09.06.2014 POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA Paweł Danilczuk Plan prezentacji 1. Surowce i substraty do wytwarzania biogazu rolniczego. 2. Biogazownia rolnicza elementy

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA PLAZMOWA W ENERGETYCZNYM ZAGOSPODAROWANIU ODPADÓW

TECHNOLOGIA PLAZMOWA W ENERGETYCZNYM ZAGOSPODAROWANIU ODPADÓW Jerzy Wójcicki Andrzej Zajdel TECHNOLOGIA PLAZMOWA W ENERGETYCZNYM ZAGOSPODAROWANIU ODPADÓW 1. OPIS PRZEDSIĘWZIĘCIA 1.1 Opis instalacji Przedsięwzięcie obejmuje budowę Ekologicznego Zakładu Energetycznego

Bardziej szczegółowo

BioEnergy Farm. Kalkulatory - energetyczne wykorzystanie biomasy. Platforma Europejska BioEnergy Farm Kalkulacja opł acalnoś ci biogazowni

BioEnergy Farm. Kalkulatory - energetyczne wykorzystanie biomasy. Platforma Europejska BioEnergy Farm Kalkulacja opł acalnoś ci biogazowni BioEnergy Farm Kalkulatory - energetyczne wykorzystanie biomasy Platforma Europejska BioEnergy Farm Kalkulacja opł acalnoś ci biogazowni Olsztyn 14/12/2012 Marek Amrozy zakres merytoryczny oparty na materiałach

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne w gminach Województwa Mazowieckiego 27 listopada 2007, Warszawa Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne na poziomie gmin 24 stycznia 2008, Bydgoszcz Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. BIOMASA BIOMASA DREWNO

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE BIOGAZU

ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE BIOGAZU Tomasz Bacza ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE BIOGAZU 1. Wstęp Coraz ważniejszą alternatywą dla energetyki opartej na paliwach takich jak węglowodory czy węgiel jest energetyka pochodząca ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK Seminarium Naukowo-Techniczne WSPÓŁCZSN PROBLMY ROZWOJU TCHNOLOGII GAZU ANALIZA UWARUNKOWAŃ TCHNICZNO-KONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGNRACYJNYCH MAŁJ MOCY W POLSC Janusz SKORK Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku biogazu rolniczego w Polsce i Unii Europejskiej

Rozwój rynku biogazu rolniczego w Polsce i Unii Europejskiej Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna 26 listopada 2012 r. Rozwój rynku biogazu rolniczego w Polsce i Unii Europejskiej Anna Grzybek, Instytut Technologiczno-Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska

Opłacalność produkcji biogazu w Polsce. Magdalena Rogulska Opłacalność produkcji biogazu w Polsce Magdalena Rogulska Możliwości wykorzystania biogazu/ biometanu Produkcja energii elektrycznej i ciepła Dotychczasowy kierunek wykorzystania w PL Sieć dystrybucyjna

Bardziej szczegółowo

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015

Kongres Innowacji Polskich KRAKÓW 10.03.2015 KRAKÓW 10.03.2015 Zrównoważona energetyka i gospodarka odpadami ZAGOSPODAROWANIE ODPADOWYCH GAZÓW POSTPROCESOWYCH Z PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO DO CELÓW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Marek Brzeżański

Bardziej szczegółowo

Biogazownie na Dolnym Śląsku

Biogazownie na Dolnym Śląsku Biogazownie na Dolnym Śląsku Możliwości rozwoju 23 października 2007 I Dolnośląskie Forum Energii Odnawialnej Chrobak Piotr Dziwisz Jacek Sygit Maciej European Clustering and Cooperation Net Zakres tematyczny

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i budowa biogazowni, uszlachetnianie biogazu. Leszek Zadura, Senior Marketing Advisor WARSZAWA 2011-11-09

Projektowanie i budowa biogazowni, uszlachetnianie biogazu. Leszek Zadura, Senior Marketing Advisor WARSZAWA 2011-11-09 Projektowanie i budowa biogazowni, uszlachetnianie biogazu Leszek Zadura, Senior Marketing Advisor WARSZAWA 2011-11-09 Läckeby Water Group Obrót: 60 millionów Euro Liczba zatrudnionych: 185 Rok założenia:

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Jacek Wereszczaka Agro-Eko-Land@o2.pl 601 749 567

Dr inż. Jacek Wereszczaka Agro-Eko-Land@o2.pl 601 749 567 Biologiczne metody przedłużania eksploatacji biogazu wysypiskowego w celach energetycznych na przykładzie składowiska odpadów komunalnych Dr inż. Jacek Wereszczaka Agro-Eko-Land@o2.pl 601 749 567 Czy Polskę

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011 BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE Poznao 22.11.2011 Fermentacja anaerobowa 2 SKŁAD BIOGAZU 3 BIOGAZ WYSYPISKOWY WARUNKI DLA SAMOISTNEGO POWSTAWANIA BIOGAZU 4 Biogazownia

Bardziej szczegółowo

Ogniwo paliwowe typu PEM (ang. PEM-FC)

Ogniwo paliwowe typu PEM (ang. PEM-FC) OPRACOWALI: MGR INŻ. JAKUB DŁUGOSZ MGR INŻ. MARCIN MICHALSKI OGNIWA PALIWOWE I PRODUKCJA WODORU LABORATORIUM I- ZASADA DZIAŁANIA SYSTEMU OGNIW PALIWOWYCH TYPU PEM NA PRZYKŁADZIE SYSTEMU NEXA 1,2 kw II-

Bardziej szczegółowo

Oczyszczanie i uszlachetnianie biogazu do jakości gazu ziemnego

Oczyszczanie i uszlachetnianie biogazu do jakości gazu ziemnego Zakład Odnawialnych Zasobów Energii Oczyszczanie i uszlachetnianie biogazu do jakości gazu ziemnego Barbara Smerkowska Konferencja Nowy system gospodarki odpadami komunalnymi Kraków 16-17 lutego 2012 Składnik

Bardziej szczegółowo

PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW

PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW Utylizacja odpadów komunalnych, gumowych oraz przerób biomasy w procesie pirolizy nisko i wysokotemperaturowej. Przygotował: Leszek Borkowski Marzec 2012 Piroliza

Bardziej szczegółowo

Praktyczne sposoby wdrożenia idei produkcji biometanu z odpadów na cele transportowe w Polsce Barbara Smerkowska Magdalena Rogulska

Praktyczne sposoby wdrożenia idei produkcji biometanu z odpadów na cele transportowe w Polsce Barbara Smerkowska Magdalena Rogulska Warsztaty edukacyjne Biomaster GasShow 2014 Praktyczne sposoby wdrożenia idei produkcji biometanu z odpadów na cele transportowe w Polsce Barbara Smerkowska Magdalena Rogulska Biogaz z odpadów organicznych

Bardziej szczegółowo

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 1. Stan istniejący. Obecnie na terenie Oczyszczalni ścieków w Żywcu pracują dwa agregaty prądotwórcze tj. agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 o mocy znamionowej 114 kw energii elektrycznej i 186 kw energii

Bardziej szczegółowo

Mała instalacja biogazowni 75 kw el

Mała instalacja biogazowni 75 kw el Mała instalacja biogazowni 75 kw el eutec ingenieure GmbH, Dresden Bialystok, 18. 12. 2014 1 Obszary biznesowe Technika biogazu Rolnicze gospodarstwa Instalacje ko-fermentacyjne Instalacje przerobu odpadów

Bardziej szczegółowo

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl OCENA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl SYSTEM GRZEWCZY A JAKOŚĆ ENERGETYCZNA BUDNKU Zapotrzebowanie na ciepło dla tego samego budynku ogrzewanego

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Modelowa Biogazownia Rolnicza w Stacji Dydaktyczno Badawczej w Bałdach

Modelowa Biogazownia Rolnicza w Stacji Dydaktyczno Badawczej w Bałdach Zadanie 1.5. Kondycjonowanie wsadu biomasy do zgazowania w celu optymalizacji technologii produkcji metanu i wodoru w procesie fermentacyjnym Modelowa Biogazownia Rolnicza w Stacji Dydaktyczno Badawczej

Bardziej szczegółowo

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Uzasadnienie celowości szkoleń Dynamiczny wzrost zużycia energii w gospodarstwach, wzrost

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Bezemisyjna energetyka węglowa

Bezemisyjna energetyka węglowa Bezemisyjna energetyka węglowa Szansa dla Polski? Jan A. Kozubowski Wydział Inżynierii Materiałowej PW Człowiek i energia Jak ludzie zużywali energię w ciągu minionych 150 lat? Energetyczne surowce kopalne:

Bardziej szczegółowo

NUMER CHP-1 DATA 5.03.2012 Strona 1/5 TEMAT ZWIĘKSZENIE EFEKTYWNOŚCI GOSPODAROWANIA ENERGIĄ POPRZEZ ZASTOSOWANIE KOGENERACJI

NUMER CHP-1 DATA 5.03.2012 Strona 1/5 TEMAT ZWIĘKSZENIE EFEKTYWNOŚCI GOSPODAROWANIA ENERGIĄ POPRZEZ ZASTOSOWANIE KOGENERACJI NUMER CHP-1 DATA 5.03.2012 Strona 1/5 KOGENERACJA- to proces jednoczesnego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej. Zastosowanie kogeneracji daje Państwu możliwość zredukowania obecnie ponoszonych kosztów

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Produkcja ciepła i prądu z biogazu jako alternatywa dla lokalnych ciepłowni. mgr inż. Grzegorz Drabik

Produkcja ciepła i prądu z biogazu jako alternatywa dla lokalnych ciepłowni. mgr inż. Grzegorz Drabik Produkcja ciepła i prądu z biogazu jako alternatywa dla lokalnych ciepłowni mgr inż. Grzegorz Drabik Plan prezentacji O firmie Technologia Wybrane realizacje Ciepłownia gazowa a elektrociepłownia gazowa

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Andrzej Jurkiewicz mgr inż. Dariusz Wereszczyński Kontenerowa Mikrobiogazownia Rolnicza KMR 7

mgr inż. Andrzej Jurkiewicz mgr inż. Dariusz Wereszczyński Kontenerowa Mikrobiogazownia Rolnicza KMR 7 mgr inż. Andrzej Jurkiewicz mgr inż. Dariusz Wereszczyński Kontenerowa Mikrobiogazownia Rolnicza KMR 7 Założone cele, idea pomysłu instalacja przeznaczona dla szerokiego odbiorcy, dla gospodarstw których

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

ROLNICZE ZAGOSPODAROWANIE ŚCIEKU POFERMENTACYJNEGO Z BIOGAZOWNI ROLNICZEJ - OGRANICZENIA I SKUTKI. Witold Grzebisz

ROLNICZE ZAGOSPODAROWANIE ŚCIEKU POFERMENTACYJNEGO Z BIOGAZOWNI ROLNICZEJ - OGRANICZENIA I SKUTKI. Witold Grzebisz ROLNICZE ZAGOSPODAROWANIE ŚCIEKU POFERMENTACYJNEGO Z BIOGAZOWNI ROLNICZEJ - OGRANICZENIA I SKUTKI Witold Grzebisz Katedra Chemii Rolnej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Plan prezentacji Produkcja biogazu

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza opłacalności ekonomicznej biogazowni rolniczej i utylizacyjnej.

Analiza porównawcza opłacalności ekonomicznej biogazowni rolniczej i utylizacyjnej. Analiza porównawcza opłacalności ekonomicznej biogazowni rolniczej i utylizacyjnej. Osiem spośród jedenastu dotychczas zrealizowanych na polskim rynku biogazowni rolniczych to duże instalacje, których

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIE ROLNICZE W PRACACH ITP ORAZ Bio-GEPOIT

BIOGAZOWNIE ROLNICZE W PRACACH ITP ORAZ Bio-GEPOIT BIOGAZOWNIE ROLNICZE W PRACACH ITP ORAZ dr inż. Piotr Pasyniuk pasyniuk@ibmer.waw.pl KIELCE, 12 marca 2010r. 1 Instytut Budownictwa, Mechanizacji I Elektryfikacji Rolnictwa Deutsches BiomasseForschungsZentrum

Bardziej szczegółowo

VII Międzynarodowej Konferencji CIEPŁOWNICTWO 2010 Wrocław

VII Międzynarodowej Konferencji CIEPŁOWNICTWO 2010 Wrocław VII Międzynarodowej Konferencji CIEPŁOWNICTWO 2010 Wrocław Produkcja energii przez Fortum: 40% źródła odnawialne, 84% wolne od CO 2 Produkcja energii Produkcja ciepła Hydro power 37% Biomass fuels 25%

Bardziej szczegółowo

Szwedzkie Rozwiązania Gospodarki Biogazem na Oczyszczalniach Ścieków. Dag Lewis-Jonsson

Szwedzkie Rozwiązania Gospodarki Biogazem na Oczyszczalniach Ścieków. Dag Lewis-Jonsson Szwedzkie Rozwiązania Gospodarki Biogazem na Oczyszczalniach Ścieków Dag Lewis-Jonsson Zapobieganie Obróbka Niedopuścić do dostarczania zanieczyszczeń których nie możemy redukować Odzysk związścieki i

Bardziej szczegółowo

Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie. Baltic Business Forum 2011

Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie. Baltic Business Forum 2011 Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie Baltic Business Forum 2011 Projekt Kruczkowskiego 2 Powiśle Park Sp. z o.o. - spółka specjalnego

Bardziej szczegółowo

ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii

ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii ENNEREG Międzynarodowa Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii NIEMIECKIE I DUŃSKIE SYSTEMY BIOGAZOWE A MOŻLIWOŚCI ROZWOJU RYNKU BIOGAZOWEGO W POLSCE dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biogazu jako niekonwencjonalnego źródła energii na obszarze Polski

Wykorzystanie biogazu jako niekonwencjonalnego źródła energii na obszarze Polski Iwona Szparkowska Wykorzystanie biogazu jako niekonwencjonalnego źródła energii na obszarze Polski Tematem artykułu jest wykorzystanie na terenie Polski biogazu jako źródła energii, będącego jednym z niekonwencjonalnych

Bardziej szczegółowo

M.o~. l/i. Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Olecku ul. Kościuszki 29, 19-400 Olecko

M.o~. l/i. Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Olecku ul. Kościuszki 29, 19-400 Olecko l/i M.o~. Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Olecku ul. Kościuszki 29, 19-400 Olecko Adres e-mail szkoły:dyrektor@lo.olecko.pl Telefon: +875234183 Nauczyciel chemii: mgr Teresa Świerszcz

Bardziej szczegółowo

Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej

Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej OTRZYMYWANIE PALIWA GAZOWEGO NA DRODZE ZGAZOWANIA OSADÓW ŚCIEKOWYCH Dr Sebastian Werle, Prof. Ryszard K. Wilk Politechnika Śląska w Gliwicach Instytut Techniki Cieplnej Dlaczego termiczne przekształcanie

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla doradców rolnych

Szkolenie dla doradców rolnych Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna Piła Płotki, 10-14 grudnia 2012 r. Szkolenie dla doradców rolnych Przegląd dostępnych technologii biogazowych Dariusz Wiącek

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW Załącznik do uchwały Nr 1/201 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 22 lipca 201 r. Działanie.1 Energetyka oparta

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne i ekonomiczne produkcji biogazu rolniczego w Polsce

Uwarunkowania prawne i ekonomiczne produkcji biogazu rolniczego w Polsce Uwarunkowania prawne i ekonomiczne produkcji biogazu rolniczego w Polsce OŹE nowym wyzwaniem dla obszarów wiejskich w Polsce, 22.10.2009, Opole Anna Oniszk-Popławska, Instytut Energetyki Odnawialnej (IEO)

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna

Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna 1.2. l. Paliwa naturalne, zasoby i prognozy zużycia

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwa usług energetycznych. Biomasa Edukacja Architekci i inżynierowie Energia wiatrowa

Przedsiębiorstwa usług energetycznych. Biomasa Edukacja Architekci i inżynierowie Energia wiatrowa Portinho da Costa oczyszczalnia ścieków z systemem kogeneracji do produkcji elektryczności i ogrzewania SMAS - komunalny zakład oczyszczania wody i ścieków, Portugalia Streszczenie Oczyszczalnia ścieków

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW)

NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW) NARZĘDZIA DO KALKULACJI OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI W MIKROBIOGAZOWNIE W GOSPODARSTWACH ROLNICZYCH Adam Wąs, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego (SGWW) Edward Majewski, Fundacja Nauka i Edukacja dla Agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Kierunki i dobre praktyki wykorzystania biogazu

Kierunki i dobre praktyki wykorzystania biogazu Kierunki i dobre praktyki wykorzystania biogazu Paulina Łyko Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisław Staszica w Krakowie Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Katedra Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców

Bardziej szczegółowo

Budowa i eksploatacja biogazowni rolniczej. 12.12.2008 Wrocław. mgr Piotr Chrobak, inż. Jacek Dziwisz, dr inż. Maciej Sygit

Budowa i eksploatacja biogazowni rolniczej. 12.12.2008 Wrocław. mgr Piotr Chrobak, inż. Jacek Dziwisz, dr inż. Maciej Sygit Budowa i eksploatacja biogazowni rolniczej 12.12.2008 Wrocław mgr Piotr Chrobak, inż. Jacek Dziwisz, dr inż. Maciej Sygit Wprowadzenie Biogazownia jest instalacją, w której uzyskuje się biogaz do celów

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju

Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju Biogazownie w Wielkopolsce: potencjał i możliwości rozwoju dr inż. Jacek Dach, dr inż. Krzysztof Pilarski Zakład Energetyki Systemów Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne Poniższy przykład ilustruje w jaki sposób można przeprowadzić analizę technicznoekonomiczną zastosowania w budynku jednorodzinnym systemu grzewczego opartego o konwencjonalne źródło ciepła - kocioł gazowy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biogazu w systemach kogeneracyjnych

Wykorzystanie biogazu w systemach kogeneracyjnych Wykorzystanie biogazu w systemach kogeneracyjnych Idea kogeneracji Wytwarzanie podstawowych nośników energetycznych przez energetykę przemysłową i zawodową (energia elektryczna i cieplna), realizowane

Bardziej szczegółowo

Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski

Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna 26 listopada 2012 r. Tytuł prezentacji: Elektrociepłownia biogazowa Piaski Autor prezentacji : Arkadiusz Wojciechowski

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE I BUDOWA BIOGAZOWNI

PROJEKTOWANIE I BUDOWA BIOGAZOWNI PROJEKTOWANIE I BUDOWA BIOGAZOWNI Torsten Fischer, Andreas Krieg Krieg & Fischer Ingenieure GmbH Hannah-Vogt-Strasse 1, D-37085 Goettingen, Germany phone: +49 551 3057432, fax: +49 551 7707712 Fischer@KriegFischer.de

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO POLSKIEJ IZBY GOSPODARCZEJ ENERGII ODNAWIALNEJ

STANOWISKO POLSKIEJ IZBY GOSPODARCZEJ ENERGII ODNAWIALNEJ STANOWISKO POLSKIEJ IZBY GOSPODARCZEJ ENERGII ODNAWIALNEJ do projektu rozporządzenia dotyczącego potwierdzania danych dotyczących ilości wytwarzanego biogazu rolniczego wprowadzanego do sieci dystrybucyjnej

Bardziej szczegółowo

Technologie oczyszczania biogazu

Technologie oczyszczania biogazu Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna Piła Płotki, 10-14 grudnia 2012 r. Szkolenie dla doradców rolnych Technologie oczyszczania biogazu Technologie oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce?

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Marek Jóźwiak BBI ZENERIS NFI S.A. Finansowanie budowy biogazowni szansą na zrównoważony rozwój energetyki odnawialnej NFOŚiGW, 15 października 2008 r. Tak,

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE)

Odnawialne Źródła Energii (OZE) Odnawialne Źródła Energii (OZE) Kamil Łapioski Specjalista energetyczny Powiślaoskiej Regionalnej Agencji Zarządzania Energią Kwidzyn 2011 1 Według prognoz światowe zasoby energii wystarczą na: lat 2 Energie

Bardziej szczegółowo

Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie. Mikael Backman Magdalena Rogulska

Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie. Mikael Backman Magdalena Rogulska Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie Mikael Backman Magdalena Rogulska Główne obszary działania Szwedzko-Polskiej Platformy Zrównoważonej Energetyki * 2 Rodzaje działań Szwedzko-Polskiej Platformy

Bardziej szczegółowo

Przegląd biogazowni rolniczych.

Przegląd biogazowni rolniczych. Przegląd biogazowni rolniczych. Budowa, elementy składowe, instalacje i wyposażenie. mgr inż. Ludwik Latocha mgr inż. Dariusz Wereszczyński Produkcja biogazu rolniczego oparta jest o proces mezofilnej

Bardziej szczegółowo

Rozliczanie produkcji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w przypadku wspólnego spalania biogazu z gazem ziemnym w agregatach kogeneracyjnych

Rozliczanie produkcji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w przypadku wspólnego spalania biogazu z gazem ziemnym w agregatach kogeneracyjnych Rozliczanie produkcji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w przypadku wspólnego spalania biogazu z gazem ziemnym w agregatach kogeneracyjnych Autor: Rafał Szymanowicz - Energopomiar Sp. z o.o.,

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE W BIOGAZ I SYSTEMY KOGENERACYJNE

INWESTYCJE W BIOGAZ I SYSTEMY KOGENERACYJNE INWESTYCJE W BIOGAZ I SYSTEMY KOGENERACYJNE mgr inż. Witold Płatek II Forum Ochrony Środowiska Warszawa, 16.02.2016r. Plan prezentacji 1. Kim jesteśmy? 2. Biogaz Źródła Potencjał Realia Zalety Model energetyczny

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

BELGIJSKI BIOLECTRIC i SOLAR Naturalna Energia INSTALACJA W POLSCE

BELGIJSKI BIOLECTRIC i SOLAR Naturalna Energia INSTALACJA W POLSCE BELGIJSKI BIOLECTRIC i SOLAR Naturalna Energia INSTALACJA W POLSCE Nowy paradygmat sektora biogazu Biolectric, w Polsce przy współpracy z SOLAR Naturalna Energia Instalacja biogazowa Biolectric ustanawia

Bardziej szczegółowo

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Anna Jędrejek Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych GEOINFORMACJA synonim informacji geograficznej; informacja uzyskiwana poprzez interpretację danych

Bardziej szczegółowo

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Odpady z biogazowni - poferment Poferment obecnie nie spełnia kryterium nawozu organicznego. Spełnia natomiast definicję środka polepszającego właściwości

Bardziej szczegółowo

Konferencja regionalna Biogazownie szansą dla rolnictwa i środowiska Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu 24 października 2013

Konferencja regionalna Biogazownie szansą dla rolnictwa i środowiska Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu 24 października 2013 Konferencja regionalna Biogazownie szansą dla rolnictwa i środowiska Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu 24 października 2013 Rafał Tomala konsultant Założenia Ekonomiczne Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Zał.3B. Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia emisji zanieczyszczeń do powietrza

Zał.3B. Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia emisji zanieczyszczeń do powietrza Zał.3B Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia emisji zanieczyszczeń do powietrza Wrocław, styczeń 2014 SPIS TREŚCI 1. Wytyczne w zakresie określenia ilości ograniczenia lub uniknięcia

Bardziej szczegółowo

PL 217369 B1. INSTYTUT TECHNOLOGICZNO- PRZYRODNICZY, Falenty, PL 15.04.2013 BUP 08/13

PL 217369 B1. INSTYTUT TECHNOLOGICZNO- PRZYRODNICZY, Falenty, PL 15.04.2013 BUP 08/13 PL 217369 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217369 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 396507 (51) Int.Cl. F23G 5/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

Energia w Szwecji. Warszawa, 5 maja 2011r. Józef Neterowicz Radscan Intervex/ Związek Powiatów Polskich 602 787 787 jozef.neterowicz@radscan.

Energia w Szwecji. Warszawa, 5 maja 2011r. Józef Neterowicz Radscan Intervex/ Związek Powiatów Polskich 602 787 787 jozef.neterowicz@radscan. Energia w Szwecji Warszawa, 5 maja 2011r. Józef Neterowicz Radscan Intervex/ Związek Powiatów Polskich 602 787 787 jozef.neterowicz@radscan.se Gunnar Haglund, Ambasada Szwecji 606 28 89 57 gunnar.haglund@foreign.ministry.se

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Małe układy do skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

KOGENERACJA Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną. 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland

KOGENERACJA Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną. 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną Usługi dla energetyki Opinie i ekspertyzy dotyczące spełniania wymagań

Bardziej szczegółowo

Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ.

Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ. Model i zasady inwestowania w projekty biogazowe na przykładzie Programu Energa BIOGAZ. Międzynarodowe Spotkanie Klastrów Ekoenergetycznych w tym Seminarium "Biogazownie dla Pomorza. Czy warto inwestować

Bardziej szczegółowo

BEZTLENOWE OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZETWÓRSTWA ZIEMNIAKÓW Z WYKORZYSTANIEM POWSTAJĄCEGO BIOGAZU DO PRODUKCJI PRĄDU, CIEPŁA I PARY

BEZTLENOWE OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZETWÓRSTWA ZIEMNIAKÓW Z WYKORZYSTANIEM POWSTAJĄCEGO BIOGAZU DO PRODUKCJI PRĄDU, CIEPŁA I PARY BEZTLENOWE OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU PRZETWÓRSTWA ZIEMNIAKÓW Z WYKORZYSTANIEM POWSTAJĄCEGO BIOGAZU DO PRODUKCJI PRĄDU, CIEPŁA I PARY TECHNOLOGICZNEJ BLOKOWY SCHEMAT TECHNOLOGICZNY UKŁAD OCZYSZCZANIA

Bardziej szczegółowo

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Dla zilustrowania działania programu Biogaz Inwest wybrano dwa przykłady róŝniące się pod względem zastosowanych substratów oraz mocy zainstalowanej: biogazownia oparta

Bardziej szczegółowo

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest

Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Przykłady obliczeniowe Biogaz Inwest Dla zilustrowania działania programu Biogaz Inwest wybrano dwa przykłady róŝniące się pod względem zastosowanych substratów oraz mocy zainstalowanej: biogazownia oparta

Bardziej szczegółowo