Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsi biorstwa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsi biorstwa"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe nr 671 Akademii Ekonomicznej w Krakowie 2005 Krzysztof Misio ek Katedra Podstaw Organizacji i Zarzàdzania Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsi biorstwa 1. Wst p Budowa systemu pomiaru i oceny efektywności przedsiębiorstwa jest coraz trudniejsza. Otoczenie jest mniej przewidywalne niż dawniej, przedsiębiorstwa w większym stopniu poddane są naciskom z zewnątrz, a kierownictwo musi uwzględniać coraz więcej grup interesów. Narzędziem umożliwiającym pomiar i ocenę jest analiza ekonomiczna, a podstawowymi miernikami są skuteczność i ekonomiczność, mierzona na poziomie procesów przedsiębiorstwa (audyt procesów) oraz na poziomie systemowym (całej organizacji), skoncentrowana na zysku i rentowności, wolnym przepływie gotówki i ekonomicznej wartości dodanej. Podstawowym narzędziem pomiaru i oceny sprawności przedsiębiorstwa jest analiza, która umożliwia stawianie diagnoz pozwalających na racjonalne podejmowanie decyzji. 2. Istota analiz ekonomicznych Analiza powinna identyfikować przedmiot badania, zbadać go oraz pozwolić wyciągnąć odpowiednie wnioski dotyczące zjawiska. Analiza może wskazywać nieprawidłowości w procesie diagnostycznym, ale również może być początkiem podjęcia starań w celu budowy modelu wzorcującego. Obydwa podejścia (diagnostyczne i prognostyczne) 1 w konsekwencji mają służyć budowie sprawnego modelu działania przedsiębiorstwa. I. Durlik 2 wyróżnia kilka podstaw metodycznych 1 Szerzej na ten temat zob. J. Trzcieniecki, Projektowanie systemów zarządzania, PWN, Warszawa I. Durlik, Restrukturyzacja procesów gospodarczych, Placet, Warszawa 1998, s

2 160 Krzysztof Misiołek sporządzenia analizy i zalicza do nich metodę indukcji (od szczegółu do ogółu), metodę dedukcji (od zjawisk ogólnych do szczegółowych) oraz metodę redukcji (składającą się z trzech etapów: syntezy wstępnej, analizy zjawisk, oceny i syntezy wyników). W procesie budowy systemu pomiaru i oceny przedsiębiorstwa najbardziej użyteczna jest metoda redukcji, która zakłada sformułowanie wstępnych hipotez charakteryzujących badane zjawisko, co tym samym umożliwia wskazanie przedmiotu, zakresu i celu badań oraz dobór właściwej metody analizy zjawiska. Następny krok polega na zebraniu informacji, których podstawowym miejscem jest badane przedsiębiorstwo (metoda diagnostyczna) lub jego otoczenie (metoda prognostyczna). Budowa systemu pomiaru i oceny musi zakładać wykorzystanie obydwu podejść, ponieważ analiza diagnostyczna identyfikuje stan obecny, a metoda prognostyczna służy przede wszystkim poszukiwaniom kryteriów oceny i budowie wzorców, które często wymagają porównywania się z najlepszymi 3. Tabela 1 przedstawia klasyfikację analiz ekonomicznych w przedsiębiorstwie. Tabela 1. Klasyfikacja analiz ekonomicznych w przedsiębiorstwie Kryterium Przeznaczenie analiz Czas, którego dotyczą Zastosowane metody badawcze Szczegółowość opracowania Rodzaje analiz Analiza zewnętrzna Analiza wewnętrzna Analiza retrospektywna Analiza bieżąca Analiza prospektywna Analiza funkcjonalna Analiza kompleksowa Analiza decyzyjna Analiza ogólna Analiza szczegółowa Źródło: M. Sierpińska, T. Jachna, Ocena przedsiębiorstwa według standardów światowych, PWN, Warszawa 1998, s. 15. Przeznaczenie analizy wskazuje, kto będzie jej głównym użytkownikiem: czy instytucje i jednostki w otoczeniu przedsiębiorstwa analiza zewnętrzna, czy też jego jednostki organizacyjne analiza wewnętrzna. 3 Porównywanie się z najlepszymi (firmami, procesami, procedurami) stanowi istotę benchmarkingu, stosowanego często w procesie zarządzania zmianą przedsiębiorstwa (zarówno w trakcie restrukturyzacji naprawczej, jak i w poszukiwaniu rozwiązań idealnych); zob. B. Karlöf, S. Östblom, Benchmarking, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa 1995; J. Peppard, P. Rowland, Re-engineering, Gebethner & Ska, Warszawa 1997.

3 Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsiębiorstwa 161 Jeśli chodzi o czas, którego analizy dotyczą, należy zwrócić uwagę, że analiza retrospektywna ocenia wyniki działań podejmowanych w przeszłości, mających skutek w teraźniejszości (analiza bieżąca), będących jednocześnie bazą celów i zamierzeń na przyszłość (analiza prospektywna). Tak więc widać, że proces ten powinien mieć charakter ciągły. Analiza funkcjonalna koncentruje się na badaniu działań poszczególnych komórek organizacyjnych, często w oderwaniu od innych. Analiza kompleksowa dotyczy pracy kierowników ogólnych (jednostek prawnych lub co najmniej jednostek biznesu posiadających samodzielność ekonomiczną), a jej adresatem najczęściej są instytucje otoczenia przedsiębiorstwa. Analiza decyzyjna podporządkowana jest postulatowi preparacji decyzji (wykorzystuje często informatyczne narzędzia wspomagania decyzji, np. badania operacyjne). Analiza szczegółowa polega na badaniu i poszukiwaniu rozwiązań pojedynczych problemów decyzyjnych zawierających się najczęściej w realizacji funkcji przedsiębiorstwa, natomiast analiza ogólna obejmuje całokształt działalności przedsiębiorstwa. Różnorodność oraz złożoność tych systemów społecznych powoduje, że wciąż są poszukiwane nowe sposoby pomiaru i oceny ich efektywności. Systemy pomiaru i oceny działalności przedsiębiorstwa mogą być bardzo różnorodne i mają przede wszystkim dać odpowiedź, czy realizowane są cele oraz oczekiwania grup zainteresowanych jego istnieniem (właściciele, kierownictwo, pracownicy, wierzyciele, klienci oraz inne organizacje i władze). System pomiaru i oceny efektywności przedsiębiorstwa może być realizowany dwustopniowo i zawierać analizę procesów (analiza wewnętrzna, dynamiczna 4 i szczegółowa) lub analizę systemową (analiza zewnętrzna i wewnętrzna, kompleksowa, dynamiczna). Zarówno analiza procesów, jak i analiza systemowa powinny wykorzystywać wszystkie elementy metodyczne (dedukcję, indukcję oraz redukcję) i spełniać kryteria użyteczności i skuteczności. Współczesne koncepcje zarządzania zakładają, że elementy organizacji są współzależne wewnętrznie oraz pozostają w różnorodnych interakcjach ze swoim otoczeniem. Zmiany wewnętrzne są często następstwem interpretacji otoczenia i stosownych adaptacji do niego, tym samym pojawia się problem przepływu informacji i określenia ich znaczenia oraz zdolność przekształcania ich w narzędzia zarządzania. Otoczenie nie tylko wpływa na przedsiębiorstwo, ale również musi wypracować i przyjąć kryteria jego oceny. Zatem analiza musi uwzględniać równocześnie potrzeby wewnętrzne i zewnętrzne. Kryteria oceny często są niesprowadzalne do wspólnego mianownika. Właściciele chcą osiągnąć najwyższy zwrot ze swojej inwestycji (wzrost wartości 4 Dynamiczna, czyli uwzględniająca zmienność procesów w czasie; w tym znaczeniu zarówno retrospektywna, bieżąca, jak i prospektywna.

4 162 Krzysztof Misiołek przedsiębiorstwa, wypłata dywidendy itp.), kierownictwo chce możliwości inwestycyjnych (tym samym pozostawienie nadwyżki w firmie wydaje się czymś naturalnym), pracownicy na każdym szczeblu zarządzania oczekują wysokich wynagrodzeń i pewności zatrudnienia, wierzyciele chcą pewności zwrotu zobowiązań z możliwie wysokim dochodem, klienci oczekują niskich cen oraz jakości wyrobów lub usług, państwo oczekuje na podatki, a inne organizacje współpracują szukając synergii działań lub współzawodniczą (szczególnie na rynku konkurencyjnym) obniżając marże zysku. Według M. Bielskiego 5 na efektywność działania każdego podmiotu gospodarczego składają się uzupełniające się wzajemnie dwa elementy: skuteczność określająca stopień zrealizowania celów oraz ekonomiczność pokazująca relację między poniesionymi nakładami a uzyskanymi efektami. Można wskazać różne poziomy analizy efektywności odnoszące się do całej organizacji, procesów oraz do stanowiska pracy 6. System pomiaru i oceny efektywności przedsiębiorstwa powinien koncentrować się jednak na poziomie przedsiębiorstwa i procesów umożliwiających dostarczenie klientowi pożądanego produktu lub usługi. W tym znaczeniu analiza na poziomie przedsiębiorstwa koncentruje się na skuteczności, a analiza procesów powinna wskazać w ujęciu horyzontalnym 7 ekonomiczność (sprawność) realizowanych procesów. Analiza stanowiska pracy powinna stać się domeną wdrażania technologii i nie należy jej łączyć bezpośrednio z działaniami podejmowanymi przez kierownictwo firmy (rada nadzorcza, zarząd) czy też z decyzjami właścicieli. Pomiar i ocena efektywności przedsiębiorstwa powinny odpowiadać na szereg pytań dotyczących źródeł efektywności, identyfikacji zmiennych decyzyjnych mających wpływ na efektywność, ich znaczenia w procesie zarządzania strategicznego, poziomu akceptowalnego ryzyka, faz rozwoju przedsiębiorstwa. 3. Audyt procesów przebiegajàcych w przedsi biorstwie Do niedawna audyt 8 utożsamiany był z weryfikacją sprawozdań finansowych przedsiębiorstw przez niezależne jednostki zewnętrzne. Obecnie audyt ma 5 M. Bielski, Organizacje. Istota, struktury, procesy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź G.A. Rummler, A.P. Brache, Podnoszenie efektywności organizacji, PWE, Warszawa 2000, s. 42 i nast. 7 Procesy analizuje się w poprzek funkcji (nie w obrębie jednej funkcji), wskazując na cały ciąg czynności składowych mających na celu dostarczenie wartości dla klienta. Konieczne jest wówczas dla sprawnego kierowania procesem wskazanie odpowiedzialnego za jego realizację. 8 Łac. audire słuchać. Pojęcie zastosowane po raz pierwszy w XVI w., kiedy publicznie odczytywane oświadczenia finansowe były poddawane audytowi zainteresowanych stron. R. Hiebeler,

5 Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsiębiorstwa 163 znacznie szersze znaczenie i stanowi pierwszy krok do zrozumienia problemów stojących przed przedsiębiorstwem. Poszukiwanie doskonałości w zarządzaniu rozwiązań polega na analizowaniu tego, co osiągnęły inne przedsiębiorstwa i przystosowaniu zachodzących u nich procesów do sytuacji własnej firmy. Podstawową zasadą jest organizowanie pracy wokół procesów, a nie funkcji. Kluczowe zaś pojęcie proces można zdefiniować jako przebieg następujących po sobie działań, podejmowanych w określony sposób i prowadzących do osiągnięcia ustalonych celów. J. Peppard i P. Rowland 9 dokonali podziału procesów, proponując następującą klasyfikację: procesy strategiczne, czyli takie, które umożliwiają organizacji planowanie i przyszły rozwój, procesy operacyjne, które umożliwiają organizacji codzienne funkcjonowanie, głównie skierowane na obsługę klienta i zaspokajanie jego potrzeb, procesy umożliwiające, czyli takie, które zapewniają skuteczną realizację procesów strategicznych i operacyjnych, np. zarządzanie zasobami ludzkimi. Audyt procesów wymaga kreatywności, nadzwyczajnej staranności i wsłuchiwania się w sygnały płynące od klientów 10, które powinny stanowić pierwszy etap analizy przedsiębiorstwa. Przegląd procesów 11 może przebiegać w następujących etapach: wielostopniowa analiza identyfikująca problemy, którymi należy się zająć, badanie mające na celu wskazanie błędów w głównych procesach i procesach składowych zachodzących w przedsiębiorstwie, poszukiwanie najlepszych wzorców dla każdego z zachodzących procesów, systematyczna ocena każdego z najlepszych wzorców prowadząca do ustalenia, które z nich najbardziej poprawiłyby sytuację firmy, poszukiwanie sposobów zastosowania najlepszych rozwiązań do tych procesów, które stanowiły źródło problemów. Metodą, która w głównej mierze wykorzystuje audyt procesów, jest reinżyniering (techniczna reorganizacja procesów działania), zakładający radykalny i całościowy sposób przeprojektowania procesów zachodzących w przedsiębiorstwie, optymalizujący trzy podstawowe wskaźniki efektywności: jakość, koszt i termin realizacji 12. T.B. Kelly, Ch. Ketteman, Najlepsze wzorce, od satysfakcji klienta do sukcesu firmy, Arthur Andersen 1988, Studio EMKA, Warszawa 2000, s. 33 i nast. 9 J. Peppard, P. Rowland, op. cit., Gebethenr i S-ka, Warszawa 1997, s Zgodnie z zasadą, że klient to doskonały konsultant dla firmy, który najlepiej zna swoje oczekiwania i nie pobiera wynagrodzenia za swoje usługi. 11 R. Hiebeler i in., op. cit., s Twórcami tej metody są Michael Hammer i James Champy; zob. M. Hammer, J. Champy, Re-engineering the Corporation: A Manifesto for Business Revolution, NB Publishing, London

6 164 Krzysztof Misiołek 4. EfektywnoÊç na poziomie organizacji (systemowa) System pomiaru i oceny efektywności przedsiębiorstwa w dużym stopniu sprowadza się do oceny przez właścicieli (akcjonariuszy) sprawowania władzy przez jego organy, tj. radę nadzorczą oraz zarząd. Akcjonariusze nie mogą bezpośrednio angażować się w sprawy przedsiębiorstwa, jego politykę czy też zarządzanie, wywierają jednak nacisk na to, by członkowie rady nadzorczej w sposób należyty dbali o ich interesy. Właściciele nie są jedyną grupą, o której interes musi dbać kierownictwo przedsiębiorstwa. Fundamentalne znaczenie ma pytanie, w jaki sposób mierzyć i oceniać efektywność przedsiębiorstwa. Analizą w syntetyczny (i chyba najbardziej konkretny) sposób informującą o jakości pracy zarządu jest analiza wskaźników finansowych, która jednocześnie powinna służyć kierownikom jako wskazówka podpowiadająca, czy ich działania mają szansę powiększyć wartość wytworzoną przez jednostkę, którą kierują. Stanowi ona też podstawę do rozstrzygnięcia, jak należy rozdzielić tę wartość pomiędzy akcjonariuszy, klientów i pracowników. Istotne jest również pytanie, ile wskaźników powinno się wykorzystywać w procesie oceny. Czy powinno ich być wiele, czy też należy znaleźć jeden syntetyczny miernik. Większa ich liczba dokładniej przedstawia sytuację, wymaga jednak znacznie rozleglejszej wiedzy od oceniającego i wbrew pozorom często rodzi problemy decyzyjne, wynikające np. z braku czasu na dogłębną analizę. Potrzebne wydaje się znalezienie syntetycznych mierników oceny, które w sposób jednoznaczny pozwoliłyby na wydanie oceny. W praktyce często względy krótkoterminowej kontroli koncentrującej się na zysku przeważają nad celem, jakim jest pomiar wartości wytwarzanej przez firmę w dłuższej perspektywie, tym samym w większości przedsiębiorstw sprawozdawczość finansowa podporządkowana jest celom kontroli. Wskaźniki finansowe podporządkowane celom kontroli nagradzają unikanie ryzyka, podczas gdy wytwarzanie przez firmę wartości zależy od tego, czy menedżerowie będą je umiejętnie podejmować. Nadmierna kontrola ostatecznie uniemożliwia firmie wytwarzanie wartości, gdyż powoduje utratę konkurencyjności. Tak więc uzyskanie równowagi pomiędzy kontrolą a zachęcaniem kierowników do podejmowania ryzyka ma podstawowe znaczenie. Zestaw wskaźników finan- 1993; M. Hammer, J. Champy, Reengineering w przedsiębiorstwie, Neuman Management Institute, 1996; M. Hammer, Re-engineering Work: Donʼt Automate Obliterate, Harvard Business Review 1990, lipiec sierpień, s ; zob. również: Z. Martyniak, Reengineering nowa metoda zarządzania, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa 1995, nr 4.

7 Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsiębiorstwa 165 sowych pozwalających ocenić sukces finansowy powinien spełniać następujące zadania, takie jak: pomiar sukcesów firmy w dłuższej perspektywie (zapewnienie akcjonariuszom długoterminowych zysków na satysfakcjonującym ich poziomie), prezentację wyników, zapewnienie kontroli nad przedsiębiorstwem. 5. Zysk i rentownoêç jako miernik oceny przedsi biorstwa Przedsiębiorstwo informuje właścicieli, wierzycieli i potencjalnych inwestorów o swych sukcesach finansowych za pomocą rocznych i tymczasowych sprawozdań finansowych. Główną pozycją takiego sprawozdania jest zazwyczaj wskaźnik wzrostu zysku. Wskaźnik ten umożliwia ocenę wielkości i jakości strumienia zysków oraz potencjalnego ryzyka ich nieuzyskania. Nie jest to jednak dobry wskaźnik wyników, ponieważ kierownicy nie mają wpływu na wszystkie determinujące go czynniki, ponadto umożliwia łatwe manipulowanie nim (przedsiębiorstwo w niezbyt dobrej kondycji finansowej może wykazywać go na zadowalającym poziomie przez dłuższy okres). Wysoki zysk oznacza, że inwestorzy oczekują: dużego wzrostu dywidendy, niskiego ryzyka przyszłych zysków, zdolności firmy do rozwoju przy równoczesnym wypłacaniu znacznej części zysków w postaci dywidendy 13. Zasadniczymi wewnętrznymi wskaźnikami oceny wyników finansowych przedsiębiorstwa są: a) analiza efektywności działalności operacyjnej, czyli: analiza rentowności kapitału, analiza zyskowności i rentowności działalności operacyjnej, dochodowość aktywów, udział aktywów pracujących w aktywach ogółem, koszt funduszy; b) analiza ryzyka, czyli poziomu bezpieczeństwa prowadzonej działalności, która obejmuje analizę struktury bilansu i zaangażowania pozabilansowego, tj. badanie struktury aktywów pod względem: stopnia zaangażowania w poszczególne rodzaje transakcji, poziomu dochodowości poszczególnych operacji, jakości portfela aktywów, 13 C. Coates, Menedżer wszechstronny, Wydawnictwo PSB, Kraków 1996, s. 38 i nast.

8 166 Krzysztof Misiołek udziału operacji o charakterze dochodowym i niedochodowym, oraz badanie struktury pasywów pod względem: relacji pomiędzy zobowiązaniami ogółem a kapitałami przedsiębiorstwa, finansowania operacji zobowiązaniami długo- i krótkoterminowymi, źródeł finansowania oraz ich kosztu; c) analiza zmian w sytuacji majątkowej oraz w strukturze funduszy gromadzonych przez przedsiębiorstwo oraz analiza płynności, poprzez porównanie poszczególnych pozycji obu stron bilansu i sposobu ich wzajemnego pokrycia. Wskaźniki te powinny odpowiedzieć na pytanie dotyczące zdolności terminowego regulowania zobowiązań przez przedsiębiorstwo. Powyższe rozważania koncentrują się na osiąganiu zysku i to stanowi podstawę oceny przedsiębiorstwa, którego model koncentruje się zysku. W tabeli 2 przedstawiono różne modele zysku oraz ich krótką charakterystykę. Tabela 2. Modele zysku przedsiębiorstw Model zysku Charakterystyka Branża Zysk z rozwiązań dla klienta Zysk z piramidy wyrobów Zysk wieloelementowy Zysk z łącznicy Zysk zależny od czasu Zysk z superprodukcji Model mnożnika zysku Staranny dobór klienta, inwestowanie w niego, dostosowanie produktów, integracja z jego operacjami Analiza różnic w dochodach i preferencjach klienta, u podstawy wyroby masowe o niskiej cenie i marży, zysk skoncentrowany na szczycie piramidy Ten sam produkt, udział w różnych segmentach rynku, marka zdobyta w mniej dochodowych generuje zyski w innych Zysk z pośrednictwa, w zamian za ominięcie wysokich kosztów transakcyjnych, pomiędzy dużą liczbą sprzedających komunikujących się z dużą liczbą kupujących Ciągłe innowacje, zysk wynika z wyjątkowości, wysokie ceny w krótkim okresie Wysokie koszty B+R, niskie koszty krańcowe produkcji, koncentracja na wolumenie, zysk skoncentrowany w kilku produktach Wielokrotne czerpanie korzyści z tego samego produktu, cechy znaku firmowego, zdolności lub usługi, wymaga silnej marki konsumenckiej Przemysł maszynowy Zabawki, towary luksusowe Napoje, książki, hotele Banki, telekomunikacja Mikroprocesory, audio video, technologie Farmaceutyki, produkcja filmowa, wydawnictwa Rozrywka, gadżety, parki rozrywki

9 Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsiębiorstwa 167 cd. tabeli 2 Model zysku Charakterystyka Branża Zysk przedsiębiorcy Zysk ze specjalizacji Zysk z istniejącej bazy użytkowników Zysk ze standardu de facto Zysk z marki Zysk z produktu specjalistycznego Zysk z przywództwa na skalę lokalną Zysk ze skali transakcji Zysk z pozycji w łańcuchu wartości Zysk cykliczny Zysk posprzedażny Zysk z nowych wyrobów Korporacja działa jak przedsiębiorca, zysk z niskich kosztów zarządzania i bliskości klienta, usamodzielnianie jednostek, SBU (strategic business units) Wzrost w wyniku sekwencyjnej samodzielności, integracja pionowa, wykorzystanie wiedzy eksperckiej Dostawca tworzy rozległą bazę klientów, którym dostarcza również artykuły eksploatacyjne lub uzupełniające, wymaga utrzymania kontroli nad rynkiem dalszych zakupów Chroniony i wysoce rentowny strumień opłat za wyłączne prawa własności, wzrost dochodów wraz ze skalą działania Przywiązanie klienta przez symbolikę marki, walory użytkowe, wysoka marża jednostkowa Zysk ze skali produkcji, mała marża jednostkowa, brak zachęt do konkurowania dla innych firm Regionalne centra sprzedaży, średnia marża, trafne odczytywanie oczekiwań lokalnych społeczności Jednostkowa marża zysku odgrywa mniejsze znaczenie, wolumen zysku ze skali transakcji, kluczem powodzenia są klienci, z którymi zawiera się największe umowy, krzywa doświadczenia ma niewielkie znaczenie Zysk skupia się w niektórych ogniwach łańcucha wartości, a w innych nie Poziomy zysku zależą od fazy cyklu, wymaga obniżania granic opłacalności i optymalizacji cenowej Zysk nie pochodzi ze sprzedaży produktu, lecz z usług dotyczących posprzedażnego kredytowania lub obsługi produktu Zysk jest funkcją nowości wyrobów i wzrostu sprzedaży, nowe produkty generują wysokie marże, w miarę wchodzenia produktu w fazę dojrzałości zysk maleje Branża nie ma znaczenia Artykuły dla hobbistów, szczególne wyposażenie Producenci kopiarek, drukarek, żyletek Informatyka, linie lotnicze Towary luksusowe lub przynajmniej użyteczne Farmaceutyki, chemia Zakłady opieki zdrowotnej, hipermakety Bankowość, transport długodystansowy, obrót nieruchomościami Samochody, komputery Stal, urządzenia przemysłowe Przetwórstwo, linie lotnicze Komputery osobiste

10 168 Krzysztof Misiołek cd. tabeli 2 Model zysku Charakterystyka Branża Zysk ze względnego udziału w rynku Zysk z krzywej doświadczenia Zysk z modelu niskich kosztów działalności Rentowność tym większa, im większy udział w rynku, wymaga przewagi cenowej, oszczędność kosztów wynikająca z masowego zaopatrzenia Specjalizacja i doświadczenie powoduje obniżanie kosztów jednostkowych Odpowiedni model działalności skoncentrowany na niskich kosztach, zerwanie ciągłości dotychczasowych metod Branża nie ma znaczenia Branża nie ma znaczenia Minihuty, tanie linie lotnicze Źródło: opracowanie własne na podstawie: A.J. Slywotzky, D.J. Morrison, B. Andelman, Strefa zysku, PWE, Warszawa 2000, s Analiza danych bilansowych oraz rachunku wyników koncentruje się na analizie kosztów, przychodów oraz marż, wskazując na możliwości poprawienia rentowności dzięki zmniejszaniu kosztów. Należy zwrócić również uwagę na to, że na wolnym rynku tylko bardzo nielicznym firmom udaje się przez dłuższy czas utrzymać wysoką rentowność, gdyż wysokie marże przyciągają inne firmy i powodują wzrost konkurencji Tworzenie wartoêci jako miernik oceny przedsi biorstwa Początek lat 80. XX w. charakteryzuje się wyraźną zmianą priorytetów biznesu. Naczelną zasadą kierownictwa przedsiębiorstw stało się wytworzenie wartości i zapewnienie akcjonariuszom rentowności inwestycji na poziomie odpowiadającym ich oczekiwaniom lub je przekraczającym oraz ochrona ich inwestycji 15. Kluczowym zadaniem staje się poszukiwanie modeli wyceny wartości 16 przedsiębiorstwa oraz wskazanie czynników, które ją determinują. Zakłada się, że firma wytworzy wartość wtedy, gdy łączna zmiana marży i wykorzystania aktywów przesunie rentowność aktywów netto na wyższy poziom. Rentowność aktywów netto można wykorzystać do oszacowania, czy inwestycje dokonywane 14 Szerzej na ten temat: M.E. Porter, Strategia konkurencji, PWE, Warszawa 1992; B. Karlöf, Strategia biznesu, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa B.S. Block, A.G. Hirt, Foundations of Financial Management, Irwin, Homewood 1987, s Zob. C. Copeland, T. Koller, J. Murrin, Wycena: mierzenie i kształtowanie wartości firm, WIG Press, Warszawa 1997; S.Z. Benninga, O.D. Sarig, Finanse przedsiębiorstwa, metody wyceny, WIG Press, Warszawa 2000; S.A. Allen, Zarządzanie firmą portfelową, Oficyna Ekonomiczna, Dom Wydawniczy ABC, Kraków 2001; Zarządzanie wartością firmy, red. A. Herman, A. Szablewski, Poltext, Warszawa 1999.

11 Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsiębiorstwa 169 w firmie powiększają wartość przypadającą na akcjonariuszy, czy też ją obniżają. Tworzenie wartości kształtuje się w długim okresie i stanowi coraz częściej miernik sukcesu przedsiębiorstwa. Firma wytwarza wartość wtedy, gdy rentowność jest równa kosztowi kapitału lub gdy go przewyższa. Koszt kapitału jest średnią ważoną kosztu kapitału własnego przedsiębiorstwa (zysków oczekiwanych przez akcjonariuszy) oraz kosztów zadłużenia (odsetek oczekiwanych wierzycieli), uwzględniającą proporcje pomiędzy długiem i kapitałem akcyjnym, które razem wzięte finansują działalność. Jeśli rentowność aktywów netto jest równa kosztowi kapitału lub go przekracza, znaczy to, że przedsiębiorstwo wytwarza wartość dla akcjonariuszy. Stabilne wytwarzanie wartości dla akcjonariuszy bierze się ze wzrostu przychodów. Wzrost przychodów musi być oczywiście opłacalny. Ma on dla wytwarzania wartości o wiele większe znaczenie niż poprawa marży zysku osiągana dzięki cięciom kosztów. Aby menedżerowie zabiegali o wytwarzanie wartości oparte na wzroście przychodów, trzeba ich wyposażyć we wskaźniki wyników 17 : oparte na czynnikach, na które menedżerowie mają wpływ, dynamiczne i wybiegające w przyszłość, a nie statyczne czy odwołujące się do przeszłości jak rentowność aktywów netto czy ekonomiczna wartość dodana; odzwierciedlające potrzebę wytwarzania coraz większej ilości gotówki, by móc wypłacać coraz wyższe dywidendy i uzyskiwać środki na zwiększone dywidendy oraz uzyskać środki na zwiększone inwestycje; uwzględniające fakt, że inwestycje wyprzedzają w czasie zwiększone przychody i zyski operacyjne (aby je osiągnąć w przyszłości, trzeba inwestować już obecnie); wyraźnie ujmujące ryzyko operacyjne związane z inwestycjami, a tym samym stanowiące przeciwwagę dla krótkoterminowych, bezpiecznych strategii unikania inwestycji w rozwój. Wskaźnikiem spełniającym powyższe kryteria jest operacyjny przepływ gotówki. Wartość operacji to wartość bieżąca netto strumienia przyszłych operacyjnych przepływów gotówki. W podejściu opartym na zdyskontowanych przepływach gotówki wartość firmy to przewidywany strumień gotówki zdyskontowany stopą wyrażającą ryzyko tego strumienia 18. Pomiar wolnych przepływów gotówki (FCF free cash flow) jest wynikiem różnicy zysku operacyjnego i uiszczonego w gotówce podatku dochodowego, powiększonej o amortyzację i skorygowanej (in plus lub in minus) o wzrost lub spadek kapitału obrotowego i nakładów na nowy kapitał trwały. 17 C. Coates, op. cit., s C. Copeland, T. Koller, J. Murrin, op. cit., s. 66.

12 170 Krzysztof Misiołek Dla kierowników ważnym celem finansowym powinna być maksymalizacja w długich terminach operacyjnych przepływów gotówki. Uwarunkowane jest to rentownością przedsiębiorstwa, jego perspektywami rozwojowymi, charakterem potrzeb inwestycyjnych oraz poziomem ryzyka typowym dla danego rodzaju działalności gospodarczej. Zapewnienie długoterminowych operacyjnych przepływów gotówki oznacza wytwarzanie wartości dla akcjonariuszy i przekazywanie im tej wartości. Wskaźnikiem pozwalającym ocenić kierownikom, które z ich działań tworzą wartość przewyższającą koszt kapitału, jest ekonomiczna wartość dodana 19 (EVA economic value added), która jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Stern Stewart Consulting Company. Istnieją różne interpretacje tego wskaźnika. Najbardziej przydatne wydaje się pokazanie go jako iloczynu różnicy stopy zwrotu i średnio ważonego kosztu kapitału oraz całego zaangażowanego kapitału w działalność przedsiębiorstwa. Średnioważony koszt kapitału wymaga wyceny kosztów zadłużenia (kapitału obcego) oraz kapitału własnego przedsiębiorstwa na poziomie nie mniejszym niż dochodowość inwestycji w bezpieczne (pozbawione ryzyka) papiery wartościowe, np. obligacje skarbowe, i dodatkowej premii za ryzyko. Wolne przepływy gotówki i ekonomiczna wartość dodana powinny mieć podstawowe znaczenie w procesie mierzenia i oceny efektywności przedsiębiorstwa, ponieważ wskazują na margines swobody decyzyjnej oraz w znacznym stopniu na zdolność firmy do przetrwania rozwoju. Gotówka, jaką przeznacza się na wypłatę dywidendy i finansowanie inwestycji, jak również opłacenie należnych odsetek i podatków, bierze się z przepływów gotówki wytworzonych w toku działalności przedsiębiorstwa. Niskie lub ujemne przepływy gotówki w krótkich terminach niekoniecznie świadczą o słabych wynikach. Przedsiębiorstwo inwestujące w rozwój lub rewitalizację może wykazywać ujemne przepływy gotówki, natomiast przedsiębiorstwo dojrzałe powinno wysoki dodatni przepływ gotówki umiejętnie kierować w stronę właścicieli (dywidenda, umarzanie akcji) lub odkładać w postaci aktywów jako strategiczny zasób na przyszłość. Literatura Allen S.A., Zarządzanie firmą portfelową, Oficyna Ekonomiczna, Dom Wydawniczy ABC, Kraków Benninga S.Z., Sarig O.D., Finanse przedsiębiorstwa, metody wyceny, WIG Press, Warszawa B.G. Stewart, The Quest for Value, Harper Business, New York, s. 137; nazwa firmy pochodzi od nazwisk jej założycieli: G. Benneta Stewarta oraz Joela Sterna.

13 Zmiany w systemie oceny ekonomicznej przedsiębiorstwa 171 Bielski M., Organizacje. Istota, struktury, procesy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, Block B.S., Hirt A.G., Foundations of Financial Management, Irwin, Homewood Coates C., Menedżer wszechstronny, Wydawnictwo PSB, Kraków Copeland C., Koller T., Murrin J., Wycena: mierzenie i kształtowanie wartości firm, WIG Press, Warszawa Durlik I., Restrukturyzacja procesów gospodarczych, Placet, Warszawa Hammer M., Re-engineering Work: Donʼt Automate Obliterate, Harvard Business Review 1990, lipiec sierpień. Hammer M., Champy J., Reengineering w przedsiębiorstwie, Neuman Management Institute, Hammer M., Champy J., Re-enginneering the Corporation: A Manifesto for Business Revolution, NB Publishing, London Hiebeler R., Kelly T.B., Ketteman Ch., Najlepsze wzorce, od satysfakcji klienta do sukcesu firmy, Arthur Andersen 1988, Studio EMKA, Warszawa Karlöf B., Strategia biznesu, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa Karlöf B., Östblom S., Benchmarking, Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warszawa Martyniak Z., Reengineering nowa metoda zarządzania, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa 1995, nr 4. Peppard J., Rowland P., Re-engineering, Gebethenr i S-ka, Warszawa Porter M.E., Strategia konkurencji, PWE, Warszawa Rummler G.A., Brache A.P., Podnoszenie efektywności organizacji, PWE, Warszawa, Sierpińska M., Jachna T., Ocena przedsiębiorstwa według standardów światowych, PWN, Warszawa Slyvotzky A.J., Morrison D.J., Andelman B., Strefa zysku, PWE, Warszawa Stewart B.G., The Quest for Value, Harper Business, New York. Trzcieniecki J., Projektowanie systemów zarządzania, PWN, Warszawa Zarządzanie wartością firmy, red. A. Herman, A. Szablewski, Poltext, Warszawa Changes in the System of Economic Evaluation of an Enterprise Constructing a system for measuring and evaluating the effectiveness of an enterprise is becoming increasingly difficult. The environment is less predictable than in the past; companies are becoming bigger, more flexible and more exposed to external pressures, and management must take this into consideration. Economic analysis is the tool that enables measurement and evaluation. The basic measures are effectiveness and economy measured at the company process level as well as at the systemic level (the entire organisation) which are focused on profit and profitability, free cash flow, and economic value added (EVA).

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Jak ocenić pozycję finansową firmy? dr Grażyna Michalczuk Uniwersytet w Białymstoku 9 maja 2013 r. Co to jest analiza To metoda poznanie

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA dla mikro- i małych przedsiębiorców Opracowane przez: Departament Rozwoju Instytucji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.

Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Finanse przedsiębiorstwa Są to zjawiska ekonomiczne związane z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pienięŝnych na cele działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Zarządzanie Polega na pozyskiwaniu źródeł

Bardziej szczegółowo

Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Ocena efektywności zarządzania wartością przedsiębiorstwa na podstawie ekonomicznej wartości dodanej (EVA)

Bardziej szczegółowo

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl Praktyczny poradnik dla pomysłodawców: I - Oczekiwania inwestora względem pomysłu 1. Biznes plan powinien być możliwe szczegółowy. Musi prowokować do zadawania pytań i równocześnie nie pozostawiać u czytelnika

Bardziej szczegółowo

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF Marek Zieliński Wybór metody oszacowania wartości jednostki determinuje szereg czynników, w szczególności sytuacja

Bardziej szczegółowo

Przewodnik metodyczny Analiza finansowa

Przewodnik metodyczny Analiza finansowa Przewodnik metodyczny Analiza finansowa Dr Maria Gorczyńska I. Ogólne informacje o przedmiocie Cel: zaprezentowanie Słuchaczom ogólnej wiedzy na temat oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego

Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego W ykorzystanie sprawozdań finansowych materiały pomocnic ze d o ćwicz eń s t r o n a 1 Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl Wycena przedsiębiorstwa Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl 1. Cel wyceny 2. Metody majątkowe 3. Metody dochodowe 4. Metody porównawcze Agenda Cel wyceny motywy wyceny Transakcje kupna-sprzedaży

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 80 867 22 150 II. Zysk (strata) na działalności operacyjnej 3 021 829

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej Magdalena Mordasewicz (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Katarzyna Madej (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Milena Wierzyk (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Zarządzanie wartością przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.,,Analiza finansowa kontrahenta na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 51 - transport lotniczy " Working paper

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.,,Analiza finansowa kontrahenta na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 51 - transport lotniczy  Working paper Anna Mężyk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu,,Analiza finansowa kontrahenta na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 51 - transport lotniczy " Working paper JEL Classification: A10 Słowa kluczowe: analiza

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu DŁUGOTERMINOWE DECYZJE W ZAKRESIE FINANSÓW PRZEDSIĘBIORSTWA NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA Z BRANŻY PRODUKCJI METALOWYCH WYROBÓW GOTOWYCH, Z WYŁĄCZENIEM

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania pozabilansowe, razem

Zobowiązania pozabilansowe, razem Talex SA skonsolidowany raport roczny SA-RS WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, 83 399 22 843 towarów i materiałów II. Zysk

Bardziej szczegółowo

Temat pracy: Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży produkcja urządzeń elektrycznych

Temat pracy: Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży produkcja urządzeń elektrycznych Agata Kozłowska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Temat pracy: Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży produkcja urządzeń elektrycznych Przedmiotem poniższej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe elementy kontrolowania. Wykład 16

Podstawowe elementy kontrolowania. Wykład 16 Podstawowe elementy kontrolowania Wykład 16 Istota kontroli w organizacji Kontrola to taka regulacja działao organizacji, która sprawia, że jakiś założony element wyniku organizacji pozostaje w możliwych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego ZAŁĄCZNIK Nr 2 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW Wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

Temat: System finansowy firmy

Temat: System finansowy firmy Temat: System finansowy firmy I. Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo powinno dysponować kapitałem umożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej. W początkowej fazie działalności

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

I. Bilans w ujęciu syntetycznym

I. Bilans w ujęciu syntetycznym I. Bilans w ujęciu syntetycznym Bilans podstawowy element sprawozdania finansowego, sporządzanym na dany dzień. Informuje o sytuacji majątkowej i finansowej jednostki gospodarczej (struktura majątku oraz

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy

Bilans. A. Aktywa trwałe. I. Wartości niematerialne i prawne 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy Bilans Jest to podstawowy dokument księgowy, który jest podstawą dla zamknięcia rachunkowego roku obrotowego - bilans zamknięcia, a takŝe dla otwarcia kaŝdego następnego roku obrotowego - bilans otwarcia.

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni"

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach od kuchni Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni" Prowadzący: Marcin Dybek Centrum Analiz Finansowych EBIT marcin.dybek@rsg.pl www.rsg.pl Stosowane standardy rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013 Rola i zadania Komitetu Audytu Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii biznesowych

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA OMEGA

CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA OMEGA Edward Radosiński 1. SYSTEM WYTWARZANIA CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA OMEGA 1.1. Produkcja: a) przedsiębiorstwo - zaliczane do branży przemysłu spożywczego - może jednocześnie wytwarzać trzy asortymenty

Bardziej szczegółowo

Bilans. majątku przedsiębiorstwa

Bilans. majątku przedsiębiorstwa Bilans Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym firmy, przedstawiającym jej sytuację na określony dzień, najczęściej na koniec roku. Zawiera on informacje o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

2013-06-10 ANALIZA WSKAŹNIKOWA ANALIZA WSKAŹNIKOWA ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI CZTERY GŁÓWNE KATEGORIE

2013-06-10 ANALIZA WSKAŹNIKOWA ANALIZA WSKAŹNIKOWA ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI CZTERY GŁÓWNE KATEGORIE ANALIZA WSKAŹNIKOWA Analiza wskaźnikowa jest to metoda badań analitycznych polegająca na obliczaniu wskaźników na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach finansowych i ich ocenie porównawczej w czasie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

S.Wasyluk. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

S.Wasyluk. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu S.Wasyluk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Długoterminowe decyzje w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa w branży produkcji wyrobów mięsnych Working paper JEL Classification:

Bardziej szczegółowo

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa - brak jednoznacznej interpretacji terminu inwestycja - termin ten podlegał ewolucji. Obecnie rozróżnia się inwestycje jako kategorię ekonomiczną i jako

Bardziej szczegółowo

Program ten przewiduje dopasowanie kluczowych elementów biznesu do zaistniałej sytuacji.

Program ten przewiduje dopasowanie kluczowych elementów biznesu do zaistniałej sytuacji. PROGRAMY 1. Program GROWTH- Stabilny i bezpieczny rozwój W wielu przypadkach zbyt dynamiczny wzrost firm jest dla nich dużym zagrożeniem. W kontekście małych i średnich firm, których obroty osiągają znaczne

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Value management and risk on the example of a company engaged in the design and distribution

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstw w MS Excel

Wycena przedsiębiorstw w MS Excel Wycena przedsiębiorstw w MS Excel Piotr Kawala Co właściwie wyceniamy? Wyceniając firmę szacujemy zazwyczaj rynkową wartość kapitału własnego (wartość netto), W przypadku wyceny spółki akcyjnej szacujemy

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami

CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami Spis treści Wstęp O Autorach CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami ROZDZIAŁ 1. Pierwsze spojrzenie na zarządzanie finansami Znaleźć właściwą równowagę 1.1. Czym są finanse? 1.2. Praca w finansach

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

akademia controllingu

akademia controllingu III 1 PLAN STRATEGICZNY ODDZIAŁ... Sporządzony przez... 1. Obraz przewodni Wizja, misja, zadania przedsiębiorstwa 2. Cele Na 5 lat 3. Strategie Drogi, sposoby osiągnięcia celów 4. Założenia Postępowanie

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski SPRAWOZDANIA FINANSOWE Wykład 3 Co to jest sprawozdanie finansowe? Sprawozdanie finansowe - wyniki finansowe przedsiębiorstwa przedstawione zgodnie

Bardziej szczegółowo

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z podstawowymi metodami i technikami analizy finansowej na podstawie nowoczesnych instrumentów finansowych

Bardziej szczegółowo

Omówienie wyników finansowych spółki Sygnity za II kwartał i pierwsze półrocze 2010 roku

Omówienie wyników finansowych spółki Sygnity za II kwartał i pierwsze półrocze 2010 roku Omówienie wyników finansowych spółki Sygnity za II kwartał i pierwsze półrocze 2010 roku Warszawa, 31 sierpnia 2010 roku 27 maj 2010 Efekty i kluczowe działania w Q2 2010 i H1 2010 Wyniki finansowe W Q2

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej

Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej Długoterminowe decyzje finansowe w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa z branży okienniczej Kamil Heliński, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu W niniejszej pracy przeprowadzamy

Bardziej szczegółowo

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania

Wykaz haseł identyfikujących prace dyplomowe na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Analiza ryzyka działalności gospodarczej Business Intelligence Ekonometria Klasyfikacja i analiza danych Metody ilościowe na rynku kapitałowym Metody ilościowe w analizach

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

Wartości Niematerialne i Prawne + Rzeczowe Aktywa Trwałe = Aktywa Trwałe

Wartości Niematerialne i Prawne + Rzeczowe Aktywa Trwałe = Aktywa Trwałe BILANS BILANS dwustronne, tabelaryczne zestawienie składników majątkowych, czyli aktywów oraz źródeł ich pochodzenia sporządzone w ujęciu wartościowym na ściśle określony moment czasowy, zestawienie aktywów

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży inżynierii lądowej i wodnej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży inżynierii lądowej i wodnej M. Barczyszyn Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży inżynierii lądowej i wodnej working paper Słowa kluczowe: planowanie finansowe,

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczno-Finansowa

Analiza Ekonomiczno-Finansowa Analiza Ekonomiczno-Finansowa (...) analiza finansowa wykła8.03.2006 1/4 analiza finansowa ćwiczenia 29.03.2006 2/4 Jaki wpływ na wzrost sprzedaży miała: zmiana ilości zatrudnionych zmiana wydajności cena

Bardziej szczegółowo

Wycena klienta i aktywów niematerialnych

Wycena klienta i aktywów niematerialnych Wycena klienta i aktywów niematerialnych Istota wpływu klienta na wartość spółki Strategie marketingowe i zarządzanie nimi Metryki zorientowane na klienta Podatność i zmienność klientów Łączna wartość

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS stan na 2006- koniec kwartału / 2006 2006-06- poprz. kwartału / 2006 2005- poprz. roku / 2005 2005-06- stan na koniec kwartału / 2005

Bardziej szczegółowo

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku Budimex SA Skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2007 roku BILANS 31.03.2007 31.12.2006 31.03.2006 (tys. zł) (tys. zł) (tys. zł) AKTYWA I. AKTYWA TRWAŁE 638 189 638 770 637 863 1. Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA. Ocena sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw w trakcie restrukturyzacji. które odbędzie się 21 24 czerwca 2011 r.

PROGRAM SZKOLENIA. Ocena sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw w trakcie restrukturyzacji. które odbędzie się 21 24 czerwca 2011 r. PROGRAM SZKOLENIA Ocena sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw w trakcie restrukturyzacji które odbędzie się 21 24 czerwca 2011 r. w Hotelu Ratuszowy, ul. Długa 37, 85-034 Bydgoszcz Dzień I 1. Powitanie.

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011 Porównanie sytuacji finansowej Fundacji Lux Veritatis w postępowaniach dotyczących koncesji na nadawanie programu telewizyjnego drogą naziemną cyfrową W postępowaniu o rozszerzenie koncesji, które miało

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT ZA 2005 ROK

INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT ZA 2005 ROK INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT ZA 2005 ROK I. METODY WYCENY STOSOWANE W JEDNOSTCE. I. 1. Stosowane metody wyceny (w tym amortyzacji, walut obcych) aktywów i pasywów, przychodów

Bardziej szczegółowo

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect ekspert Klubu Przedsiębiorców i Ekspertów przy Polskim Towarzystwie Ekonomicznym ekspert CASE Doradcy Sp. z o.o. Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect P1 Plan prezentacji 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Magdalena Dziubińska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Magdalena Dziubińska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Prognoza przychodów ze sprzedaży dla przedsiębiorstwa XYZ z branży 85.4 PKD Magdalena Dziubińska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu JEL Classification G0 key words: planowanie finansowe, prognoza przychodów,

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS (zgodnie z 57 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. - Dz. U. Nr 139, poz. 1569, z późn. zm.) (dla

Bardziej szczegółowo

Analiza wskaźnikowa. Akademia Młodego Ekonomisty

Analiza wskaźnikowa. Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa. Jak ocenić pozycję finansową firmy? Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 6 maja 2013 r. 1 Analiza wskaźnikowa Każda decyzja

Bardziej szczegółowo

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2011 Spis treści Wprowadzenie...11 Rozdział 1. Sprawozdawczość

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ 1 DEFINICJA RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ Ryzyko stopy procentowej to niebezpieczeństwo negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej 1 Działalności gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

O czym będziemy. się uczyć

O czym będziemy. się uczyć 1-1 O czym będziemy się uczyć Rachunkowość zarządcza spełnia dwie role: dostarcza informacji do podejmowania decyzji i kontroli Projektowanie i wykorzystywanie rachunku kosztów Rola specjalisty z zakresu

Bardziej szczegółowo

Kluczowe czynniki wartości firmy a jej rozwój

Kluczowe czynniki wartości firmy a jej rozwój Marek Jabłoński Adam Jabłoński Kluczowe czynniki wartości firmy a jej rozwój 1. Wstęp. Współcześni menedŝerowie zmagający się z rosnącą konkurencją oraz gwałtownym spadkiem cen, walcząc o przetrwanie szukają

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS

Talex SA skonsolidowany raport półroczny SA-PS Talex SA skonsolidowany raport półroczny SAPS WYBRANE DANE FINANSOWE tys. zł tys. EUR półrocze półrocze półrocze półrocze / 2002 / 2001 / 2002 / 2001 I. Przychody netto ze 50 003 13 505 sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej FiM Consulting Sp. z o.o. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie

Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Zarządzanie kosztami i rentownością w małym lub średnim przedsiębiorstwie Kiedy przeciętna firmazaczyna interesować się szczegółową rentownością swoich produktów Przychody Koszty Szukanie problemów w innych

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 Szczegółowy program kursu ASM 603: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1 1. Zagadnienia ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH. Jerzy T. Skrzypek

KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH. Jerzy T. Skrzypek KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH Jerzy T. Skrzypek poprzedniej prezentacji: Plan marketingowy 1 Prezentacja zawiera zasady konstrukcji planu marketingowego wraz z przykładem 2 Źródło: książka Biznesplan

Bardziej szczegółowo

LPP SA SAPSr 2004 tys. zł tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE półrocze / 2004 półrocze / 2003 półrocze / 2004 półrocze / 2003 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 223 176 47 172

Bardziej szczegółowo