8.4 Ocena aktywnoêci polskich podmiotów gospodarczych Przedstawicielstwa firm polskich w Malezji Porady praktyczne 38 9.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "8.4 Ocena aktywnoêci polskich podmiotów gospodarczych 35 8.5 Przedstawicielstwa firm polskich w Malezji 36 9. Porady praktyczne 38 9."

Transkrypt

1

2 Spis treêci Przedmowa 3 1. Informacje ogólne o kraju Podstawowe informacje LudnoÊç, religia i j zyk w Malezji Klimat, warunki geograficzne oraz bogactwa naturalne System polityczny Obecna sytuacja polityczna 8 2. Gospodarka Opis gospodarki kraju Charakterystyka g ównych sektorów gospodarki 9 3. Przekszta cenia strukturalne, reformy i system w asnoêci Zasady ochrony patentowej w Malezji Ochrona znaków towarowych System finansowy Sektor bankowy Polityka dewizowa Rynek kapita owy Gie da Papierów WartoÊciowych System podatkowy w Malezji Zasady opodatkowania dochodu èród a dochodu podlegajàce opodatkowaniu Podatek od firm Podatek dochodowy od osób fizycznych Podatek od przychodów nie wynikajàcych ze stosunku zatrudnienia Podatki od sprzeda y Podatek od us ug Zwolnienia podatkowe z tytu u zwi kszenia eksportu Inwestycyjna ulga podatkowa Zak adanie dzia alnoêci gospodarczej w Malezji Formy prowadzenia dzia alnoêci gospodarczej w Malezji Rodzaje dzia alnoêci gospodarczej Procedura rejestracyjna Rynek pracy w Malezji Handel zagraniczny i polityka handlowa Handel zagraniczny Stosunki gospodarcze Malezji z Unià Europejskà Procedury i taryfy celne Dotychczasowa wspó praca Polski i Malezji Podstawy prawno-traktatowe obowiàzujàce Polsk i Malezj Polsko-malezyjskie stosunki gospodarcze Mo liwoêci zwi kszenia polskiego eksportu 34 1

3 8.4 Ocena aktywnoêci polskich podmiotów gospodarczych Przedstawicielstwa firm polskich w Malezji Porady praktyczne Przekraczanie granicy Podró do Malezji Âwi ta paƒstwowe i religijne Pobyt Bezpieczeƒstwo Kultura i zabytki Inne porady praktyczne 45 èród a 47 2

4 Przedmowa Malezja wêród krajów Azji Po udniowo-wschodniej wraz z Tajlandià i Filipinami nale- y do szybko rozwijajàcych si paƒstw z dochodem 3400 USD PKB na osob. Rzàd w Kuala Lumpur z powodzeniem stara si planowo unowoczeêniaç gospodark i w perspektywie uniezale niaç jà od koniunktury Êwiatowej na olej palmowy i rop naftowà, które eksportuje na bardzo du à skal. Z Malezjà handlujà wszystkie najpot niejsze paƒstwa Êwiata, a przyjazny klimat inwestycyjny i wolny rynek umo liwiajà robienie tam korzystnych interesów. Polscy przedsi biorcy sprzedajà na tamtejszy rynek, wg danych CIHZ, ma o towarów, bo w 2005 roku tylko na sum nieca ych 46 milionów dolarów. Import jest kilkakrotnie wi kszy ponad 378 milionów. Sprowadzamy g ównie elektronik, kauczuk i olej palmowy. Eksportujemy meble, chemikalia i ywnoêç. Przyczyn tak niekorzystnego bilansu handlowego jest kilka, do najwa niejszych nale- y odleg oêç i nieznajomoêç rynku. Oddzielnymi zagadnieniami pozostajà kwestie ma- ej rozpoznawalnoêci polskich marek towarowych na rynku, wysokie koszty ich promocji, przywiàzanie Malezyjczyków do znanych marek Êwiatowych oraz brak powiàzaƒ kapita owych firm polskich z rynkiem malezyjskim, które ograniczajà konkurencyjnoêç polskich towarów wobec produktów firm japoƒskich, amerykaƒskich i europejskich. Niszy rynkowych, do zagospodarowania przez polskie towary jest wiele, szczegó owe informacje znajdujà si w dalszej cz Êci skryptu. Skrypt wraz z cyklem szkoleƒ pomo e lepiej poznaç ten rynek i u atwi podj cie decyzji o nawiàzaniu wspó pracy z Malezjà. Redakcja Przewodnika, który s u y jako nieodp atna pomoc szkoleniowa w cyklu zaj ç w ramach projektu PARP Wsparcie rozwoju polskiego eksportu serdecznie dzi kuje za udost pnienie materia ów i danych statystycznych Ambasadzie Polski Kuala Lupur, kierownictwu i pracownikom Departamentu Mi dzynarodowych Stosunków Dwustronnych Ministerstwa Gospodarki oraz Instytutowi Koniunktur i Cen Ministerstwa Gospodarki. 3

5 1. Informacje ogólne o kraju 1.1 Podstawowe informacje Po o enie Malezja jest paƒstwem po o onym w Azji Po udniowo-wschodniej. Zajmuje po udniowà cz Êç Pó wyspu Malajskiego (Malezja Zachodnia) oraz pó nocnà czeêç wyspy Kalimantan (Borneo). Na làdzie graniczy z Tajlandià (506 km), na Wyspie Borneo z Brunei (381 km) i z Indonezjà (1782 km). Obszar Powierzchnia kraju wynosi km 2 w tym ok. 190 tys. km 2 stanowi Pó wysep Malajski. Ponad po ow powierzchni kraju zajmujà góry i wy yny. Stolica Stolicà Malezji jest Kuala Lumpur, który zamieszkuje oko o 1,5 mln mieszkaƒców. Do wa niejszych miast nale à równie : Penang, Ipoh, Johor Baharu, Kuching i Kota Kinabalu. Podzia administracyjny Malezja podzielona jest na 13 stanów (negeri), w tym 9 su tanatów oraz 3 terytoria federalne (wilayah wilaylah persekutuan). Malezja Zachodnia (Pó wysep Malajski) podzielona jest na: Kuala Lumpur terytorium federalne, Putrajaya terytorium federalne, stany Johor, Kedah, Kelantan, Malakka, Negeri Sembilan, Pahang, Perak, Perlis, Penang, Selangor, Terengganu. Malezja Wschodnia dzieli si natomiast na: Labuan terytorium federalne, stany Sabah, Sarawak. Dziewi ç stanów posiada tytularnych w adców, su tanów, którzy nazywani sà równie rad ami (Yang di-pertuan Besar) oraz w asnych premierów (Chief Minister). Pozosta- e 4 stany: Penang, Malakka, Sabah oraz Sarawak, które by y w przesz oêci koloniami Korony Brytyjskiej, majà obecnie tytularnych zarzàdców, gubernatorów (Yang di-pertuan Negeri) oraz premierów (Chief Minister). 4

6 Waluta Malezyjski ringgit, nazywany tak e dolarem malezyjskim (RM) dzieli si na 100 senów. W obiegu sà monety 1, 5, 10, 20 i 50-senowe, oraz o nominale 1 RM. Wyst pujà tak- e banknoty o nominale 1 RM, 2 RM, 5 RM, 10 RM, 50 RM i 100 RM. 1 RM = oko o 1,02 PLN. 3,8 RM = 1 USD kurs sztywny. 4 RM = oko o 1 Euro. Stopieƒ urbanizacji LudnoÊç miejska w Malezji stanowi 57% ogó u ludnoêci. Przynale noêç do organizacji mi dzynarodowych AFTA (ASEAN Free Trade Area) Strefa Wolnego Handlu Stowarzyszenia Paƒstw Azji Po udniowo-wschodniej, CEPT (Common Effective Preferential Tariffs AFTA) ASEAN + 3 (CHRL, Japonia, Korea Po udniowa) Platforma wspó pracy paƒstw tego regionu APEC (Asia Pacific Economic Cooperation) Wspó praca Gospodarcza Azji i Pacyfiku ASEM (Forum Spotkaƒ Azja-Europa) Malezja jest cz onkiem mi dzynarodowych organizacji gospodarczych systemu ONZ, takich jak: Rady Gospodarczej i Spo ecznej ds. Azji i Pacyfiku (ESCAP) i Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wy ywienia i Rolnictwa (FAO). Nale y tak e do Âwiatowej Organizacji Handlu (WTO), Banku Âwiatowego (IBRD), Mi dzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF), Azjatyckiego Banku Rozwoju (ADB) i Islamskiego Banku Rozwoju (IDB), G-15 (Grupa 15). Malezja jest równie stronà nast pujàcych porozumieƒ towarowych: Mi dzynarodowej Umowy Cynowej, Stowarzyszenia Krajów Producentów Oleju Palmowego i Mi dzynarodowej Umowy Kauczukowej. 1.2 LudnoÊç, religia i j zyk w Malezji LudnoÊç Liczba mieszkaƒców Malezji wynosi 23,9 mln, z czego ok. 80% zamieszkuje Pó wysep Malezyjski, natomiast 20% na Borneo (stan z 2005 roku). WÊród mieszkaƒców Malezji najwi kszà grup etnicznà stanowià Malajowie 47%, którzy zamieszkujà g ównie zachodnià cz Êç kraju, natomiast wschodnia cz Êç jest zdominowana przez Chiƒczyków (24% ogó u mieszkaƒców). LudnoÊç autochtoniczna m.in. Dajakowie, Kalabici, Semangowie, Ibanowie, stanowi 11%, natomiast Hindusi stanowià 7% ludnoêci. Zamieszkujà oni przede wszystkim Malezj Zachodnià. 5

7 Ârednia g stoêç zaludnienia wynosi 74 osoby na 1 km 2. Dla porównania g stoêç zaludnienia w Polsce wynosi 123 osoby/km 2. Liczba urodzeƒ na 1000 osób w 2002 roku wynios a 21,8. Ârednia d ugoêç ycia m czyzny wynosi 70,4 lat, kobiety 75,3 lata. Religia Du a liczba wyznaƒ w Malezji wynika ze zró nicowania etnicznego mieszkaƒców kraju. Wprawdzie islam jest religià paƒstwowà, ale konstytucja gwarantuje obywatelom wolnoêç wyznania. Prawie wszyscy Malajowie sà muzu manami. Malezyjscy Chiƒczycy to g ównie wyznawcy taoizmu i buddyzmu. Niektórzy cz onkowie chiƒskiej spo- ecznoêci sà chrzeêcijanami. Wi kszoêç Hindusów zamieszkujàcych Malezj pochodzi z po udnia Indii i wyznaje hinduizm, cz Êç z nich nale y równie do wspólnoty muzu maƒskiej. ChrzeÊcijaƒstwo nie zdo a o zakorzeniç si na Pó wyspie Malajskim. Zyska o jednak znaczne wp ywy w malezyjskiej cz Êci Borneo. Wiele tubylczych plemion zosta o nawróconych na chrzeêcijaƒstwo, reszta nadal pozostaje wierna ró nym formom animizmu. J zyk J zykiem urz dowym jest bahasa melayu, czyli j zyk malajski. J zyk angielski jest powszechnie u ywany i nie ma problemu w porozumiewaniu si nim. Poszczególne grupy etniczne mówià swoimi w asnymi j zykami i dialektami. Wszystkie rozk ady jazdy na dworcach kolejowych i autobusowych, a tak e tabliczki z nazwami ulic, majà równie napisy w j zyku angielskim. 1.3 Klimat, warunki geograficzne oraz bogactwa naturalne Klimat W Malezji jest klimat równikowy wybitnie wilgotny, monsunowy. Wahania temperatur sà stosunkowo niewielkie i przez ca y rok utrzymuje si Êrednia temperatura od 21 o C do 32 o C. Ârednia roczna suma opadów waha si w granicach mm, na zachodnich stokach gór dochodzi do oko o 4000 mm. Od paêdziernika do lutego znaczne opady deszczu wyst pujà przede wszystkim na wschodnim wybrze u Pó wyspu Malajskiego oraz w stanach Sabah i Sarawak, natomiast na zachodnim wybrze- u nale y liczyç si z pewnymi opadami od kwietnia do maja oraz od paêdziernika do listopada. W Malezji jest bardzo wysoka wilgotnoêç wzgl dna powietrza, która przekracza 80-85%. Bogactwa naturalne Malezja jest bogata w cyn, rop naftowà, drewno, miedê, rudy elaza, gaz naturalny, boksyt. 6

8 Warunki geograficzne Malezja jest krajem górzysto-wy ynnym. Nizinne obszary Malezji znajdujà si jedynie na nadbrze ach. Ponad po ow powierzchni kraju zajmujà góry i wy yny. W Malezji Zachodniej znajdujà si zerodowane pasma górskie o przebiegu po udnikowym z najwy szym szczytem Pó wyspu Malajskiego Tahan, którego wysokoêç wynosi 2190 m. Góry zbudowane sà przewa nie z granitów, kwarcytów, upków i wapieni. W Malezji Wschodniej wyst pujà liczne, silnie rozcz onkowane pasma górskie z najwy szym masywem Crocker (Kinabalu, 4101 m najwy szy szczyt Malezji i Borneo), wypi trzone w orogenezie alpejskiej, zbudowane g ównie z piaskowców i wapieni. Wzd u wybrze y, w obydwu cz Êciach kraju, rozciàgajà si rozleg e i zabagnione niziny. Dodatkowo rzeêb Malezji Zachodniej urozmaicajà formy krasowe oraz wa y piaszczyste o d ugo- Êci oko o 20 km. Sà one równoleg e do linii brzegowej wschodniego wybrze a. Malezja posiada tak e niewielkie przybrze ne wyspy: Penang i Tioman w Malezji Zachodniej, a tak e Banggai i Labuan w Malezji Wschodniej. Malezja poprzecinana jest g stà siecià rzecznà, z o onà z krótkich, zasobnych w wod rzek. Do najwi kszych nale à: Parang, której d ugoêç wynosi 434 km i uchodzi do Morza Po udniowochiƒskiego, Perak, który uchodzi do cieêniny Malakka w Malezji Zachodniej oraz Rajang w Malezji Wschodniej. Sà tu wiecznie zielone lasy równikowe, w których roênie oko o 3 tys. gatunków drzew. Pokrywajà one w sumie 58% powierzchni kraju. Malajski las deszczowy to najbardziej zwarty i bogaty ekosystem Êwiata. yje tam gatunków roêlin, 600 gatunków ptaków, 210 gatunków ssaków, 150 gatunków ab, 140 gatunków w y, 80 gatunków jaszczurek i niezliczona iloêç gatunków owadów, a tak e wiele innych organizmów ywych. 1.4 System polityczny Ustrój polityczny Malezja jest federacyjnà monarchià konstytucyjnà, która powsta a w 1963 roku w rezultacie po àczenia Federacji Malajskiej. G owà paƒstwa jest król, który jest wybierany na 5 lat przez Zgromadzenie W adców (nale à do nich w adcy i gubernatorzy stanów). Aktualnie, dwunastym z kolei królem jest Su tan stanu Perlis Tuanku Syed Sirajuddin Ibni Al-Marhum Tuanku Syed Putra Jamalullail. Sejm i senat W adza ustawodawcza nale y do dwuizbowego parlamentu: Izby Pos ów (219 parlamentarzystów wybieranych w pi cioprzymiotnikowych wyborach powszechnych, na 5-letnià kadencj ) i Senatu (kadencja 6-letnia, 69 senatorów, z których 43 mianowanych jest przez króla a 26 senatorów wybieranych przez stanowe zgromadzenie ustawodawcze). 7

9 Rzàd W adz wykonawczà sprawuje rzàd na czele z premierem mianowanym przez króla. Stany Malezji majà autonomi wewn trznà (z wyjàtkiem spraw zagranicznych, obrony, finansów, oêwiaty i obywatelstwa) z w asnà konstytucjà i organami w adzy. Obecny gabinet zosta zaprzysi ony w marcu 2004 roku. Od 31 paêdziernika 2003 roku na czele rzàdu stoi YAB Dato Seri Abdullah bin Hj Ahmad Badawi, pe niàc równoczeênie funkcj Ministra Finansów oraz Ministra Spraw Wewn trznych. Wicepremier i Minister Obrony: Datuk Seri Najib Tun Razak. Minister Spraw Zagranicznych: Datuk Seri Syed Hamid Albar. Minister Handlu Mi dzynarodowego i Przemys u: Datuk Seri Rafidah Aziz. Partie polityczne w Malezji W uk adzie si politycznych Malezji najwa niejszà rol odgrywa Front Narodowy (Barisan Nasional), b dàcy koalicjà 13 lokalnych partii, w której dominujàce pozycje zajmujà: Zjednoczona Narodowa Organizacja Malajów (UMNO) sprawujàca w adz od 1957 roku i reprezentujàca interesy malezyjskiej wi kszoêci spo eczeƒstwa (cz onkowie UMNO zajmujà praktycznie wszystkie kluczowe stanowiska w rzàdzie i administracji paƒstwowej Malezji), Stowarzyszenie Malezyjskich Chiƒczyków (MCA) oraz Kongres Malajskich Indusów (MIC). Najwa niejszymi partiami opozycyjnymi sà: Partia Akcji Demokratycznej (DAP), grupujàca g ównie osoby narodowoêci chiƒskiej, Partia Islamska (PAS), reprezentujàca skrajnie prawicowà opozycj o charakterze religijno-nacjonalistycznym, Ruch SprawiedliwoÊci Spo ecznej (KEADILAN). 1.5 Obecna sytuacja polityczna Sytuacja polityczna w Malezji jest obecnie bardzo stabilna. Zagro enie atakami terrorystycznymi przez radykalnych islamistów jest niewielkie i praktycznie tylko ze strony organizacji dzia ajàcych na Filipinach. Stosunek w adz malezyjskich do terrorystów jest bardzo zdecydowany. W adze t pià wszelkie przejawy agresji wobec wyznawców innych religii. 8

10 2. Gospodarka 2.1 Opis gospodarki kraju Gospodarka Malezji jest przede wszystkim nastawiona na eksport swoich towarów i bogactw naturalnych przez co jest mocno uzale niona od koniunktury Êwiatowej. D ugofalowe dzia ania rzàdu skierowane sà na relatywne uniezale nianie si od trendów i koniunktury Êwiatowej. W roku 2005 gospodarka Malezji z powodzeniem wykorzysta a wyst pujàce Êwiatowe trendy gospodarcze. By to kolejny rok dynamicznego wzrostu gospodarczego. Wprowadzenie kraju na Êcie k przyspieszonego wzrostu gospodarczego, w relatywnie krótkim okresie czasu, sta o si mo liwe dzi ki konsekwentnej realizacji za o eƒ polityki gospodarczej Malezji, która jest jednym z szybciej rozwijajàcych si krajów Azji Po udniowo-wschodniej. Wzrost ten spowodowany jest m.in. du à iloêcià inwestycji zagranicznych. PKB Malezji wed ug sektorów gospodarki w 2005 roku èród o: Bank Negara Malaysia obliczenia w asne 2.2 Charakterystyka g ównych sektorów gospodarki Przemys Bardzo dynamicznie rozwijajàcym si sektorem gospodarczym Malezji jest sektor przemys owy, który w roku 2005 odnotowa wzrost o 4,9% (dla porównania rok ,8%, rok ,4%, rok ,3 % z wyjàtkiem roku 2001, kiedy to odnotowano ujemny wskaênik wzrostu minus 5,9%). Wyniki tego sektora by yby z pewnoêcià lepsze, gdyby nie os abienie Êwiatowego trendu koniunkturalnego na rynku pó przewodników, telefonii komórkowej oraz na rynku komputerowym. Ponadto konkurencja z Chin i Wietnamu wp yn a na spadek produkcji na eksport. Cz - 9

11 Êciowo ujemny wp yw chwilowego os abienia koniunktury na Êwiatowym rynku elektroniki agodzi rozbudzony mocno popyt na rynku wewn trznym Malezji, zarówno w zakresie wyrobów elektronicznych, jak i innych wyrobów przemys owych, m.in. sprz t AGD. Utrzymywa si, od d u szego czasu, relatywnie wysoki popyt na towary surowcowe produkowane i eksportowane przez Malezj kauczuk, chemikalia, drewno. G ównà, zdecydowanie proeksportowà ga zià produkcji przemys owej Malezji, pozostaje przemys elektroniczny, którego wyroby stanowià najwi kszà pozycj w malezyjskim eksporcie. Charakter proeksportowy majà: przemys chemiczny, petrochemiczny, wyrobów gumowych oraz drzewny. W miar dynamicznie rozwijajà si równie inne proeksportowe ga zie produkcji przemys owej (pomimo silnej konkurencji chiƒskiej), a mianowicie przemys tekstylny, obuwniczy oraz produkcja bi uterii. W produkcji przemys owej zorientowanej na rynek krajowy dominuje przemys Êrodków transportu oraz przemys spo ywczy, którego dalszy rozwój, szczególnie w okresie bie àcej pi ciolatki, b dzie dodatkowo wspierany przez rzàd Malezji w wyniku wczeêniej podj tych decyzji o stopniowym uniezale nianiu si Malezji od importu ywnoêci z zagranicy. Rolnictwo Umiarkowane wskaêniki wzrostu w roku 2005 odnotowa o rolnictwo (ponad 8% udzia u w PKB Malezji, przy zatrudnieniu 1,41 mln pracowników 12,9%) oraz leênictwo i rybo ówstwo (wzrost o 2,1%; dla porównania rok ,0% oraz rok ,6%). Wzrost wartoêci produkcji sektora rolniczego w roku 2005, Malezja zawdzi cza, zarówno rosnàcej produkcji oleju palmowego, jak i stale post pujàcej zwy ce cen tego surowca w handlu mi dzynarodowym oraz silnie rozwijajàcej si produkcji drobiu. Olej palmowy to dla Malezji najwi kszy rolniczy produkt eksportowy (powoli ale systematycznie wypierajàcy inne uprawy rolnicze, np. kakao). W latach nastàpi prawie 38% wzrost produkcji oleju palmowego, co pozycjonuje Malezj w grupie wiodàcych producentów i eksporterów tego surowca w skali Êwiatowej. W 2005 roku àczna produkcja zamkn a si wielkoêcià 14,96 mln ton wzrost o 7% w porównaniu do roku Przyczyni si do tego zwi kszony area upraw palmy olejowej, zw aszcza w stanach Sabah i Sarawak (Borneo), wzrost wydajnoêci pracy oraz produktywnoêç z jednego hektara. Spad a równie produkcja kakao o 12% (2005 r.), do poziomu 28 tys. ton. G ównà przyczynà pogorszonych zbiorów by a plaga szaraƒczy oraz niedostateczna iloêç zu ytych nawozów sztucznych i pestycydów z uwagi na wzrost ich cen. 10

12 W drugiej po owie 2004 roku wyraênie zwi kszy a si produkcja kauczuku naturalnego, m.in. w wyniku wprowadzenia nowych technologii nacinania drzew kauczukowych i pozyskiwania mleczka kauczukowego, w odpowiedzi na utrzymywanie si wysokich cen tego surowca na rynkach Êwiatowych. W przypadku produktów leênictwa, post pujàcy wzrost ich produkcji i eksportu w latach , (w zwiàzku z utrzymujàcym si znacznym popytem na drewno tropikalne na rynkach Êwiatowych), b dzie w okresie nast pnych lat pod zdecydowanie wi kszà kontrolà paƒstwa, w zwiàzku z przyj tym przez rzàd bardziej restrykcyjnym, z punktu widzenia ochrony Êrodowiska, programem zarzàdzania i gospodarowania zasobami leênymi Malezji. Górnictwo Stosunkowo du à dynamik wzrostu wykazuje sektor górniczy. Ârednioroczne tempo wzrostu tego sektora w okresie ostatnich pi ciu lat wynios o 3,5%, g ównie za sprawà wzrostu wydobycia gazu ziemnego przy zmieniajàcej si wielkoêci wydobycia ropy naftowej (ustalenia krajów cz onkowskich OPEC). JeÊli na przyk ad w roku 2004, wydobycie ropy naftowej wynios o bary ek dziennie, to w roku 2005 tylko bary ek dziennie i by o o 4,8% mniejsze w porównaniu do roku Wp ywy dewizowe ze zrealizowanego eksportu zmniejszy y si jedynie o 2%, w porównaniu do roku W przypadku gazu ziemnego, od wielu lat wzrostowi jego wydobycia (w zwiàzku z odkryciem i rozpocz ciem eksploatacji w latach nowych z ó ropy naftowej i gazu w stanie Sabah) towarzyszy wzrost cen gazu na rynkach Êwiatowych. W 2004 roku malezyjski eksport gazu ziemnego wyniós tys. ton o wartoêci 17,08 mld RM, co stanowi o wzrost o 19,7 % w porównaniu do roku 2003, natomiast w 2005 roku wzrost ten wyniós 5,9% w stosunku do roku Kopalnictwo innych bogactw naturalnych Malezji cyny powoli ale systematycznie spada z uwagi na wyczerpywanie si jej zasobów. W latach , wydobycie cyny zmniejszy o si z poziomu 6,3 tys. ton do 2,7 tys. ton w roku 2004, przy nieznacznie wi kszym wydobyciu tego surowca w roku ,8 tys. ton. 11

13 Us ugi W roku 2005 najwi kszà dynamik wzrostu odnotowa malezyjski sektor us ug (w tym us ugi komunalne, gastronomiczne, telekomunikacyjne, transportowe, magazynowe, turystyka, bankowoêç, ubezpieczenia, us ugi medyczne, handel oraz poêrednictwo w handlu nieruchomoêciami). W latach by to jeden z najbardziej dynamicznie rozwijajàcych si sektorów gospodarczych Malezji, wykazujàc z roku na rok Êrednioroczne tempo wzrostu powy ej 6% (w 2005 r. 6,5%). Udzia us ug w tworzeniu PKB wyniós 58,9 % w roku Odnotowuje si znaczny wzrost us ug Êwiadczonych przez sektor prywatny, a mianowicie prywatne us ugi medyczne, sanatoryjne, prywatne Êrednie i wy sze szkolnictwo (zarówno dla uczniów i studentów malezyjskich, jak i zagranicznych), us ugi turystyczne, w tym zyskujàca na popularnoêci agroturystyka. 3. Przekszta cenia strukturalne, reformy i system w asnoêci 3.1 Zasady ochrony patentowej w Malezji Ka dy obywatel Malezji lub sta y rezydent (osoba majàca prawo pobytu i pracy) mo- e bezpoêrednio wnioskowaç o ochron patentowà. Obcokrajowiec mo e wnioskowaç o ochron patentowà do Urz du Patentowego Malezji wy àcznie za poêrednictwem zarejestrowanego agenta, dzia ajàcego w imieniu tej osoby. Podobnie do ustawodawstwa innych paƒstw, wynalazek mo e podlegaç ochronie patentowej, je eli ma cechy nowoêci, ma cechy wynalazku oraz u ytecznoêci przemys owej. Ustawa o Patentach okreêla okres ochrony patentowej na 20 lat od daty z o- enia stosownego wniosku w sprawie ochrony patentowej. Ustawa okreêla tak e okres nowatorstwa wynalazku, podlegajàcego ochronie wynalazku na 10 lat. W aêciciel patentu ma prawo u ywania wynalazku, przekazania (zbycia) wynikajàcych z tego praw ca kowitych lub cz Êciowych pod warunkiem zawarcia umowy licencyjnej. 3.2 Ochrona znaków towarowych Ochrona znaku towarowego okreêlona jest Ustawà o Znakach Towarowych z 1976 roku oraz przez stosowne przepisy wykonawcze do ustawy. OkreÊla ona zasady ochrony rejestrowanych znaków towarowych w Malezji. adna osoba ani firma, inna ni w aêciciel lub uprawniony przez niego u ytkownik znaku, nie mo e go u ywaç po zarejestrowaniu. Przeciwko osobom naruszajàcym Ustaw o Znakach Towarowych, mogà zostaç podj te dzia ania prawne. Okres ochrony znaku towarowego wynosi 10 lat, mo e zostaç odnowiony na okres kolejnych 10 lat ka dorazowo, po up ywie tego okresu. W aêciciel znaku towarowego lub znaku us ugi ma prawo do przekazania (zbycia) wynikajàcych z tego praw, pod warunkiem zawarcia umowy licencyjnej. Rejestracja uznanych 12

14 znaków towarowych w Malezji przez nieupowa nione do tego osoby jest zakazana, stanowiàc zapor dla zakazu importu do Malezji podrobionych (fa szywych) produktów znanych firm. O ochron znaku towarowego mo e wystàpiç obywatel Malezji lub sta y rezydent i wnioskowaç o ochron patentowà bezpoêrednio. Obcokrajowiec mo e wnioskowaç o ochron patentowà do Urz du Patentowego Malezji wy àcznie za poêrednictwem zarejestrowanego agenta, dzia ajàcego w imieniu tej osoby. Wzory przemys owe Wzory przemys owe mogà zostaç zarejestrowane, je eli zawierajà cechy nowoêci i nie zawierajà wy àcznie opisu sposobu wykonania przedmiotu lub wzoru dla spe nienia wy àcznie okreêlonej funkcji. Ponadto wzór przemys owy nie mo e byç zale ny od pojawienia si jakiegokolwiek innego wzoru, którego stanowi by integralnà ca oêç. Wnioskodawcy krajowi wnioskujà o rejestracj wzoru samodzielnie lub za poêrednictwem osoby posiadajàcej uprawnienia rejestrowanego agenta wzoru przemys owego. Osoby zagraniczne sk adajà wnioski wy àcznie za poêrednictwem osoby posiadajàcej uprawnienia rejestrowanego agenta wzoru przemys owego. Wzory przemys owe podlegajà ochronie w okresie wst pnym pi ciu lat z mo liwo- Êcià przed u enia na dwa kolejne okresy pi cioletnie, zapewniajàc ochron na okres pi tnastu lat. Wzory u ytkowe Ustawa o wzorach u ytkowych zapewnia ochron wzoru u ytkowego pod warunkiem, e jest on dzie em twórczym, powsta ym w nieskr powanych niczym okolicznoêciach (warunkach). Wzory u ytkowe nie podlegajà rejestracji. Okres ochronny wzoru u ytkowego wynosi 10 lat od momentu rozpocz cia u ytkowania w celach handlowych lub 15 lat w przypadku braku cech handlowej eksploatacji wzoru u ytkowego. Ustawa zapewnia post powanie prawne w przypadku naruszenia praw wynikajàcych z posiadania wzoru u ytkowego. Prawo do eksploatacji wzoru u ytkowego jest zbywalne i mo e byç przeniesione drogà zakupu, przyznania licencji, aktu woli (oêwiadczenia) lub przez akt prawny. 13

15 4. System finansowy System finansowy Malezji jest dobrze zorganizowany i w zasadzie odpowiada wymogom kraju o gospodarce wolnorynkowej. 4.1 Sektor bankowy Bank Centralny Bank Centralny Malezji (Bank Negara Malaysia) nadzoruje sektor bankowy i sektor firm ubezpieczeniowych. Prowadzi dzia alnoêç emisyjnà waluty narodowej, wyst puje jako bank i doradca bankowy rzàdu, administruje zasadami narodowych przep ywów finansowych z zagranicà oraz mo e wyst powaç jako po yczkodawca (lender of last resort). Instytucje finansowe JedenaÊcie krajowych oraz trzynaêcie zagranicznych banków komercyjnych oferuje us ugi poprzez sieç oddzia ów w ca ym kraju. Ponadto 22 banki zagraniczne posiadajà biura przedstawicielskie, które nie prowadzà normalnej dzia alnoêci bankowej, zapewniajàc jedynie kontakt i przep yw informacji mi dzy zainteresowanymi podmiotami gospodarczymi w Malezji wraz z bankiem macierzystym i biurami oraz przedstawicielstwami tego banku w innych paƒstwach. Banki handlowe zapewniajà szeroki wachlarz us ug przez 17 oddzia ów niektóre z nich powiàzane sà z bankami inwestycyjnymi za granicà. Banki handlowe odgrywajà znacznà rol w finansowaniu transakcji krótkoterminowych oraz operacjach gromadzenia kapita ów krótkoterminowych w àcznie z operacjami sp aty zad u enia, finansowania firm i us ug doradczych, emisji akcji przedsi biorstw oraz zarzàdzania inwestycjami portfelowymi. W Malezji dzia ajà tak e dwa banki islamskie, zapewniajàce us ugi konwencjonalne w zgodnoêci z prawem islamskim. Bank Islam Malaysia Berhad posiada 83 oddzia y w ca ym kraju, a Bank Muamalat Malaysia Berhad posiada 46 oddzia ów. Dzia a tak e kilka instytucji finansujàcych operacje rozwojowe, które specjalizujà si w kredytowaniu d ugoterminowym, operacjach kapita owych oraz gwarancjach kredytowych. Instytucje te zwykle zapewniajà tak e us ugi doradcze i konsultacyjne w identyfikacji nowych projektów, udzielaniu pomocy technicznej i w zarzàdzaniu. Exim Bank finansuje i u atwia kredytowanie operacji handlu zagranicznego oraz inwestycji w Malezji, koncentrujàc si na Êrednio i d ugoterminowych kredytach dla malezyjskich eksporterów i inwestorów oraz dla zakupu towarów malezyjskich. Inna instytucja Korporacja Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych (Malaysian Export Credits Insurace Corporation MECIB), ubezpiecza i gwarantuje transakcje handlu zagranicznego. 14

16 4.2 Polityka dewizowa Od maja 2001 roku obowiàzuje zasada swobodnego transferu Êrodków dewizowych dla ka dej inwestycji zagranicznej w Malezji, w àcznie z rynkiem kapita owym. Zasady przep ywu kapita u pozostajà wzgl dnie liberalne, àcznie z politykà monitorowania p atnoêci oraz nap ywu nale noêci i faktur. Wraz z post pujàcà liberalizacjà, zasady wymiany dewiz sà nast pujàce: Rachunki Dewizowe Osób Zagranicznych Banki komercyjne i handlowe mogà otwieraç rachunki dewizowe obcokrajowcom w walutach obcych. Nie ma ograniczeƒ w dokonywaniu operacji na tych rachunkach. Rachunki Dewizowe Osób Krajowych Malajczycy mogà otwieraç rachunki dewizowe w bankach komercyjnych w celu obs ugi transakcji eksportowych od 1 mln do 10 mln USD w zale noêci od faktur eksportowych. Zagregowany limit w USD Âredni miesi czny zafakturowany wynik eksportu w MYR (USD) do ( ) od ( ) do ( ) od ( ) do ( ) ponad ( ) Firmy korzystajàce z krajowych kredytów, mogà otwieraç rachunki dewizowe w walutach zagranicznych dla regulowania innych nale noêci ni procedury eksportowe, do zagregowanej wysokoêci USD w komercyjnych bankach Malezji i w licencjonowanych bankach zamorskich strefy Labuanu. Firmy nie korzystajàce z kredytów krajowych mogà otwieraç rachunki dewizowe w walutach zagranicznych w zamorskich bankach komercyjnych stref wolnego handlu (Labuan) i w zagranicznych oddzia ach banków malezyjskich dla regulowania innych nale noêci ni procedury eksportowe, bez ograniczenia co do limitu zagregowanej wysokoêci. Osoby fizyczne na sta e zamieszka e w Malezji mogà tak e otwieraç rachunki dewizowe w walutach zagranicznych dla celów kszta cenia za granicà oraz zatrudnienia do zagregowanej wysokoêci USD w komercyjnych bankach Malezji i w licencjonowanych bankach zamorskich strefy Labuanu oraz do wysokoêci USD w bankach zagranicznych. 15

17 4.3 Rynek kapita owy Komisja Papierów WartoÊciowych Komisja Papierów WartoÊciowych zosta a powo ana do ycia w 1993 roku i ma na celu stymulowanie rozwoju rynku papierów wartoêciowych i rynku operacji finansowych. Reguluje sprawy zwiàzane z papierami wartoêciowymi i transakcjami typu future i forward, przej ciem i àczeniem si przedsi biorstw oraz funduszy inwestycyjnych. Jako organ rejestrowy dla prospektów emisyjnych firm, jest tak e organem zatwierdzajàcym emisj akcji i obligacji firm. Komisja nadzoruje wszystkie osoby licencjonowane, gie dy, domy clearingowe i centralnych depozytariuszy, podejmuje dzia ania dla w aêciwego zachowania si na rynku instytucji rynkowych i osób posiadajàcych licencje w zwiàzku z operacjami na papierach wartoêciowych. 4.4 Gie da Papierów WartoÊciowych Gie da Papierów WartoÊciowych w Kuala Lumpur (The Kuala Lumpur Stock Exchange KLSE) jest jedynà gie dà dzia ajàcà w Malezji. Obecnie KLSE jest jednà z najwi kszych gie d w Azji rejestrujàcà dzia alnoêç 860 firm. Firmy reprezentujà ró ne sektory dzia alnoêci gospodarczej, w àcznie z przemys em surowcowym takim jak górnictwo i plantacje, sektorem finansowym, budownictwem, technologià, sektorem infrastruktury oraz handlu i us ug. Firmy znajdujàce si na liêcie KLSE podzielone sà na trzy grupy w zale noêci od wielkoêci: Grupa G ówna dla firm o du ym kapitale, Grupa Druga dla ma ych i Êrednich firm, MESDAQ (Malaysian Exchange of Securities Dealing and Automated Quotation) dla firm sektora IT i rozwojowych. Gie da posiada w pe ni zinformatyzowany system transakcji, w àcznie ze sprawozdawczoêcià prowadzonà w czasie rzeczywistym i obs ugà klientów indywidualnych, po àczonà ze sta ym monitoringiem i zarzàdzaniem ryzyka przez inwestorów. Centralny Malezyjski Depozyt Papierów WartoÊciowych (The Malaysian Central Depository MCD) Êwiadczy us ugi w zakresie deponowania papierów wartoêciowych przez Centralny System Depozycyjny (Central Depository System CDS). Deponowanie papierów wartoêciowych, zmiana w aêciciela i jakiekolwiek operacje z tym zwiàzane sà rejestrowane przy u yciu systemu elektronicznego w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo i pewnoêç poprawnego przeprowadzenia transakcji. 16

18 5. System podatkowy w Malezji 5.1 Zasady opodatkowania dochodu W Malezji obowiàzuje zasada terytorialnoêci, co znaczy e wszelkie dochody osób fizycznych i podmiotów gospodarczych powsta e lub pochodzàce z Malezji podlegajà opodatkowaniu. W przypadku dochodu powsta ego poza Malezjà, a nast pnie jego transferu do Malezji przez firmy oraz osoby fizyczne nie b dàce rezydentami Malezji, nie odprowadza si podatku. Poniewa okreêlenie firmy rezydujàcej nie jest w pe ni Êcis e, na mocy orzeczenia sàdowego uznano, e decydujàce jest miejsce, gdzie odbywajà si zebrania rady nadzorczej. Malezja podpisa a umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z 47 paƒstwami, w tym z Polskà. 5.2 èród a dochodu podlegajàce opodatkowaniu Dochody z nast pujàcych êróde podlegajà opodatkowaniu w Malezji: przychody i zyski z handlu, wykonywania zawodu i prowadzenia dzia alnoêci gospodarczej, przychody i zyski wynikajàce ze stosunku zatrudnienia, dywidendy i odsetki, dochody z wynajmu, op aty za prawa autorskie, pobierane sk adki, emerytury, renty i inne dochody o regularnym charakterze, inne przychody i zyski. Dochód podlegajàcy opodatkowaniu ustala si po uwzgl dnieniu przys ugujàcych ulg podatkowych, jak podlegajàce odliczeniu wydatki poniesione dla wygenerowania przychodu, ulgi inwestycyjne oraz inne ulgi i zach ty. 5.3 Podatek od firm Ka dy dochód firmy powsta y w Malezji podlega opodatkowaniu, niezale nie czy firmy rezydujàcej w Malezji, czy te firmy zagranicznej. WysokoÊç podatku od przedsi biorstw wynosi 28%, a w przypadku firm zwiàzanych z wydobyciem ropy naftowej 38%. 5.4 Podatek dochodowy od osób fizycznych Podatek dochodowy od osób fizycznych posiadajàcych prawo sta ego pobytu Stawki podatkowe dla tej kategorii osób wahajà si w granicach od 0% do 28%, w zale noêci od wysokoêci uzyskanych dochodów. 17

19 Podatek nalicza si po uwzgl dnieniu odliczeƒ przys ugujàcych m.in. na wspó ma onka, niezam ne dzieci do lat 18, wydatki na leczenie rodziców, wydatki na leczenie powa nych schorzeƒ i badania lekarskie, podstawowà pomoc dla cz onków rodziny dotkni tych inwalidztwem oraz p acone sk adki na ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie na ycie, zdrowotne i edukacyjne. Osoby zarabiajàce poni ej 35 tys. RM rocznie mogà odpisaç od podatku kwot 350 RM oraz wszelkie op aty urz dowe poniesione w przeciàgu roku, jak np. za wydanie pozwolenia pracy i inne. Raz na pi ç lat mogà równie odliczyç od podatku 400 RM z tytu u zakupu komputera. Podatek dochodowy od osób fizycznych nieposiadajàcych prawa sta ego pobytu Osoby, które nie posiadajà prawa sta ego pobytu (status rezydenta) w Malezji p acà podatek w wysokoêci 28% od uzyskanego dochodu. Nie przys ugujà im kwoty wolne od podatku, mogà natomiast wystàpiç o zwrot op aty urz dowej za wydanie pozwolenia pracy w Malezji. 5.5 Podatek od przychodów nie wynikajàcych ze stosunku zatrudnienia (withholding tax) Osoby, które nie posiadajà prawa sta ego pobytu w Malezji p acà tzw. withholding tax od nast pujàcych dochodów: wynajem lub wypo yczenie ruchomych w asnoêci, porady techniczne, us ugi instalacji maszyn i urzàdzeƒ opodatkowane sà w wysokoêci 10%. Od 21 wrzeênia 2003 roku przychody za powy sze us ugi Êwiadczone za granicà sà zwolnione z withholding tax, tantiemy za prawa autorskie podatek wynosi 10%, odsetki bankowe podatek wynosi 15%, wyst py estradowe podatek wynosi 15%. Pracownik przybywajàcy do Malezji na czas krótszy ni 60 dni jest zwolniony z withholding tax. 5.6 Podatki od sprzeda y Podatek od sprzeda y nieruchomoêci Podatek ten jest p acony od zbycia nieruchomoêci, w którym to poj ciu mieêci si ziemia, budynki, a tak e udzia y w agencjach nieruchomoêci. WysokoÊç tego podatku waha si od 0% do 30% w zale noêci od czasu, przez jaki nieruchomoêç nale a a do osoby lub instytucji zbywajàcej (minimalnie po 5-ciu pe - 18

20 nych latach podatek wynosi 0% od osoby fizycznej i 5% od firmy, maksymalnie w ciàgu 2 lat od nabycia 30%). Osoby, które nie posiadajà prawa sta ego pobytu p acà go w wysokoêci 30% przez pierwszych 5 lat od nabycia, potem 5%. Podatek od sprzeda y Podatek od sprzeda y jest podatkiem p aconym jednorazowo, naliczanym od warto- Êci i nak adanym na produkty w momencie importu lub wytworzenia. Zasady pobierania podatku od sprzeda y reguluje Sales Tax Act Producenci wytwarzajàcy produkty podlegajàce podatkowi od sprzeda y muszà posiadaç, w myêl Sales Tax Act 1972, licencj na naliczanie tego podatku, jednak w przypadku producentów o sprzeda y rocznej mniejszej ni 100 tys. RM i firm posiadajàcych status licencjonowanego zak adu produkcyjnego licencja nie jest konieczna. WysokoÊç podatku od sprzeda y wynosi: 10% na wi kszoêç produktów, 5% owoce, cz Êç artyku ów ywnoêciowych, materia y budowlane, 25% na papierosy, 20% na alkohole. 5.7 Podatek od us ug Stawka podatku od us ug wynosi 5%. Podatkowi temu podlega szeroki zakres towarów i us ug, np. artyku y ywnoêciowe, napoje i tytoƒ, które dostarczane sà w ramach Êwiadczonych us ug, jak te i same us ugi: np. hotelarskie, gastronomiczne, wystawiennicze, reklamowe, konsultacyjne, architektoniczne, ubezpieczeniowe, lekarskie, naprawy i inne. Od 1 stycznia 2003 roku z podatku tego zwolnione sà us ugi Êwiadczone wzajemnie przez firmy nale àce do jednej grupy. 5.8 Zwolnienia podatkowe z tytu u zwi kszenia eksportu Ulga ta ma na celu promowanie eksportu przedsi biorstw produkcyjnych i jest przyznawana w postaci: odpisu od dochodu statutowego 10% wartoêci zwi kszonego eksportu pod warunkiem, e wartoêç dodana w produkcie eksportowanym wynosi co najmniej 30%, odpisu od dochodu statutowego 15% wartoêci zwi kszonego eksportu pod warunkiem, e wartoêç dodana w produkcie eksportowanym wynosi co najmniej 50%. Aplikacje o przyznanie tej ulgi sk ada si w Urz dzie Podatkowym (Inland Revenue Board). 19

21 Firmy b dàce w posiadaniu malezyjskim, osiàgajàce znaczàce wyniki w zakresie zwi kszania eksportu, od 2003 roku mogà ubiegaç si o zwolnienia podatkowe w wysokoêci od 20% do nawet 100% wartoêci podatku dochodowego. 5.9 Inwestycyjna ulga podatkowa Firma mo e staraç si o inwestycyjnà ulg podatkowà (ITA). Firma, której przyznana zostanie ta ulga, mo e odpisaç od podstawy naliczenia podatku 60% swoich wydatków poniesionych w przeciàgu 5 lat na zakup Êrodków trwa ych (mo e to byç fabryka, jej wydzia, maszyny i urzàdzenia), zwiàzanych z zaaprobowanym projektem produkcyjnym. Okres liczy si od daty pierwszego kwalifikowanego zakupu. Firma mo e zrezygnowaç z tej ulgi na rzecz odpisu 70% od nale nego podatku dochodowego w przeciàgu 5 lat. Niezrealizowany odpis mo e zostaç przesuni ty na dalsze lata a do ca kowitego wykorzystania. Firmy, których dzia alnoêç zlokalizowana zostanie w stanach Sabah i Sarawak (na Borneo) oraz w tzw. wschodnim korytarzu Pó wyspu Malajskiego, mogà odliczyç 80% poniesionych wydatków kapita owych z opcjà zamiany na odpis 85% od podstawy podatku dochodowego. 6. Zak adanie dzia alnoêci gospodarczej w Malezji 6.1 Formy prowadzenia dzia alnoêci gospodarczej w Malezji Ustawodawstwo malezyjskie przewiduje nast pujàce formy prowadzenia dzia alnoêci gospodarczej: przedsi biorstwo z jednoosobowà w asnoêcià (Sole Proprietorship), spó ka osób fizycznych (Partnership), dwóch lub wi cej, lecz nie przekraczajàca liczby dwudziestu osób. Partnerzy sà odpowiedzialni za d ugi i inne zobowiàzania swojà w asnoêcià prywatnà, jeêli wartoêç majàtku firmy nie wystarcza do pokrycia tych e zobowiàzaƒ. Umowa za o ycielska mo e, ale nie musi byç sporzàdzona, firma miejscowa lub zagraniczna zarejestrowana zgodnie z wymogami Companies Act Przedsi biorstwo jednoosobowe i spó ka osób fizycznych muszà byç zarejestrowane w Komisji Firm Malezyjskich (Companies Commission of Malaysia CCM) zgodnie z Registration of Business Ordinance z 1956 roku. 20

22 6.2 Rodzaje dzia alnoêci gospodarczej Companies Act 1965 reguluje dzia alnoêç wszystkich firm zarejestrowanych w Malezji. Akt ten stanowi, e ka da osoba podejmujàca dzia alnoêç gospodarczà w Malezji musi dokonaç rejestracji w Companies Commission of Malaysia (CCM). Przewidziane sà trzy rodzaje spó ek: spó ka z odpowiedzialnoêcià ograniczonà do wysokoêci udzia ów, spó ka z odpowiedzialnoêcià ograniczonà do gwarantowanych wk adów, spó ka z nieograniczonà odpowiedzialnoêcià. Spó ka z odpowiedzialnoêcià ograniczonà do wysokoêci udzia ów jest najcz stszà formà prowadzenia dzia alnoêci gospodarczej w Malezji. Spó ka mo e byç prywatna lub publiczna. Mo e byç zarejestrowana, je eli jej statut i umowa za o ycielska spe niajà nast pujàce warunki: ograniczajà prawa do zbywania udzia ów, ograniczajà liczb udzia owców do 50, wy àczajàc pracowników (miejscowych) i niektórych pracowników zagranicznych, zabraniajà publicznej sprzeda y akcji i papierów d u nych spó ki, zabraniajà stosowania publicznych zaproszeƒ do sk adania depozytów pieni nych w spó ce. Spó ka publiczna mo e z o yç wniosek o notowanie jej akcji na gie dzie papierów wartoêciowych (KLSE). Ka de dzia anie nast pujàce po rozpocz ciu notowania spó ki na gie dzie, zwiàzane z emisjà akcji, musi uzyskaç aprobat Komisji Papierów WartoÊciowych. 6.3 Procedura rejestracyjna W celu zarejestrowania firmy osoba fizyczna musi z o yç wniosek w Companies Commission of Malaysia (CCM) u ywajàc standardowego formularza 13A i wnieêç op at w wysokoêci (aktualnie) 30 RM w celu okreêlenia czy proponowana przez aplikanta nazwa firmy jest dost pna. JeÊli tak podanie jest akceptowane i proponowana nazwa zarezerwowana dla aplikujàcego na okres 3 miesi cy, w ciàgu których musi on dostarczyç do Companies Commission of Malaysia nast pujàce dokumenty: umow za o ycielskà i statut spó ki, declaration of compliance (formularz 6), oêwiadczenie osoby przewidzianej na dyrektora spó ki lub jej za o yciela (formularz 48A). 21

23 W umowie za o ycielskiej muszà znaleêç si nast pujàce informacje: nazwa firmy, zakres dzia alnoêci, proponowana wielkoêç kapita u statutowego wraz z jego podzia em na udzia y. Statut musi zawieraç zasady regulujàce zarzàdzanie wewn trzne spó kà i sposób prowadzenia dzia alnoêci. Po zaakceptowaniu wymaganych dokumentów wydawane jest zaêwiadczenie o zarejestrowaniu, spó ka zdobywa osobowoêç prawnà i mo e rozpoczàç dzia alnoêç gospodarczà. Wymagania jakie musi spe niaç firma zarejestrowana w Malezji. Ka da firma dzia ajàca w Malezji musi spe niaç poni sze warunki: posiadaç swoje biuro w Malezji, w którym przechowywane sà wszystkie dokumenty i ksi gi, których prowadzenie jest wymagane przy dzia alnoêci gospodarczej, spó ka nie mo e obracaç w asnymi akcjami, ani te posiadaç akcji w holdingu, którego jest cz Êcià. W spó ce publicznej ka da akcja jest równowa na jednemu g osowi na walnym zebraniu, natomiast w spó ce prywatnej mogà byç wprowadzone inne zasady, sekretarz spó ki musi byç osobà pe noletnià i posiadaç swoje g ówne lub jedyne miejsce zameldowania w Malezji; musi byç cz onkiem stosownego stowarzyszenia albo posiadaç licencj Companies Commission of Malaysia, ka da spó ka musi posiadaç co najmniej dwóch dyrektorów posiadajàcych prawo sta ego pobytu w Malezji; dyrektor spó ki nie musi posiadaç w niej udzia ów, dyrektorem spó ki publicznej lub jej spó ki zale nej nie mo e byç osoba w wieku powy ej 70 lat, spó ka musi posiadaç miejscowego, autoryzowanego audytora. Po zaakceptowaniu proponowanej nazwy do CCM muszà byç dostarczone nast pujàce dokumenty: potwierdzona kopia dowodu zarejestrowania firmy w paƒstwie rodzimym, potwierdzone kopie umowy za o ycielskiej, statutu lub innych dokumentów okreêlajàcych jej rodzaj dzia alnoêci gospodarczej, sposób i zasady funkcjonowania, list dyrektorów i ich dane wymagane w formularzu 79, w przypadku dyrektorów miejscowych dodatkowo wymagane jest oêwiadczenie stwierdzajàce zakres ich kompetencji, 22

24 akt mianowania lub pe nomocnictwo upowa niajàce jednà lub wi cej osób miejscowych do przyjmowania w imieniu firmy wszelkiej korespondencji prawnej, oêwiadczenie wyznaczonego agenta, reprezentujàcego firm w Malezji (formularz 80) agent podejmuje wszelkie, wymagane przez CCM dzia ania, zmiana agenta wymaga powiadomienia CCM. Ka da firma zagraniczna ma obowiàzek, w przeciàgu miesiàca od ustanowienia siedziby lub podj cia dzia alnoêci w Malezji, zg osiç ten fakt poprzez wype nienie odpowiedniego formularza i dostarczenie go do CCM. Firma zagraniczna zarejestrowana musi w ciàgu miesiàca od daty walnego zebrania udzia owców, corocznie dostarczaç kopi swojego bilansu rocznego a w ciàgu dwóch miesi cy bilans roczny firmy macierzystej oraz zaudytowanà deklaracj aktywów i pasywów, a tak e zysków i strat dotyczàcych jej dzia alnoêci w Malezji. 6.4 Rynek pracy w Malezji Zatrudnianie obcokrajowców Firmy zagraniczne mogà zatrudniaç obcokrajowców pod pewnymi warunkami, które podawane sà w formie tzw. wskazówek obowiàzujàcych w Malezji: firma z wp aconym kapita em (zagranicznym) co najmniej 2 mln USD, ma prawo zatrudniç 5 obcokrajowców, w tym tak e na tzw. stanowiskach kluczowych (to znaczy przeznaczonych dla permanentnego zatrudniania obcokrajowców), firma z wp aconym kapita em (zagranicznym) mniejszym ni 2 mln USD. Podania o pozwolenie na prac na stanowisku kluczowym mo e byç rozpatrywane je eli wp acony kapita zagraniczny wynosi nie mniej ni 500 tys. RM dopuszczana jest pewna elastycznoêç w przestrzeganiu tej zasady. Na stanowiska dyrektorów wykonawczych i inne wy sze kierownicze, które wymagajà wysokich kwalifikacji zawodowych i du ego doêwiadczenia, obcokrajowcy mogà byç zatrudnieni do 10 lat, pod warunkiem przygotowywania personelu malezyjskiego przewidzianego na przej cie stanowisk po tym okresie czasu. Na stanowiska niekierownicze, które wymagajà wysokich kwalifikacji zawodowych i du ego doêwiadczenia, obcokrajowcy mogà byç zatrudnieni do 5 lat, pod warunkiem przygotowywania personelu malezyjskiego przewidzianego na przej cie stanowisk po tym okresie czasu. Obcokrajowcy, którzy zmieniajà stanowisko nawet w ramach tej samej firmy, muszà wyst powaç o nowà wiz zezwalajàcà na prac na nowym stanowisku. 23

25 Zatrudnianie zagranicznych robotników Przewiduje si zatrudnianie zagranicznych robotników do nast pujàcych prac: na budowach, plantacjach, us ugach (s u àcy w domach, pracownicy hoteli) oraz w przemyêle. 7. Handel zagraniczny i polityka handlowa 7.1 Handel zagraniczny Handel zagraniczny Malezji w latach charakteryzowa si du à dynamikà wzrostu. W roku 2001 obroty handlu zagranicznego zamkn y si kwotà 615,51 mld RM (161,98 mld USD), z czego 334,28 mld RM (87,97 mld USD) stanowi eksport towarów malezyjskich oraz 280,23 mld RM (73,74 mld USD) stanowi y zakupy importowe Malezji. W roku 2005 wielkoêci te kszta towa y si nast pujàco: obrót ogó em wyniós 957,80 mld RM (252,05 mld USD), z czego eksport 533,79 mld RM (140,47 mld USD) oraz import 434,01 mld RM (1124,21 mld USD) wzrost odpowiednio o 55,6% w obrotach ogó em oraz o 90,5% w przypadku eksportu i 54,9% w przypadku importu. Rok 2005 by równie rokiem rekordowego dla Malezji dodatniego salda w obrotach handlowych 99,78 mld RM (26,26 mld USD), w porównaniu do 54,01 mld RM (14,21 mld USD) w roku A oto jak kszta towa a si dynamika obrotów handlu zagranicznego Malezji w latach : HANDEL ZAGRANICZNY MALEZJI w latach EKSPORT/IMPORT/SALDO dynamika w % w mld RM EKSPORT 373,27 334,28-10,45 357,43 6,93 397,88 11,32 480,74 20,83 533,79 11,04 IMPORT 311,46 280,23-10,03 303,09 8,16 316,54 4,44 400,08 26,39 434,01 8,48 SALDO 61,81 54,05-0,09 54,34 0,61 81,34 49,71 80,66-0,85 99,78 23,70 èród o: Department of Statistics Malaysia, obliczenia w asne 24

26 Handel zagraniczny Malezji w latach Handel zagraniczny Malezji w latach bilans handlowy saldo 25

27 W strukturze geograficznej handlu zagranicznego Malezji w roku 2005, podobnie jak i w okresach poprzednich, dominujàcà pozycj zajmujà USA, Singapur, Japonia, kraje Unii Europejskiej oraz Chiny. Obroty handlu zagranicznego z tymi krajami w roku 2005 stanowi y àcznie 62,6% ogólnej wymiany handlowej Malezji, zaê w roku ,2 %. Wymiana handlowa Malezji z krajami ASEAN (w àczajàc Singapur) stanowi bardzo powa nà czeêç wspó pracy handlowej Malezji w rejonie Azji Dalekowschodniej. W 2005 roku udzia tych krajów w handlu zagranicznym Malezji wyniós ogó em 25,5% dla porównania w 2004 roku 24,5%. 7.2 Stosunki gospodarcze Malezji z Unià Europejskà Proces poszerzania Unii Europejskiej o nowych cz onków przyjmowany by w Malezji jako okazja do pog biania kontaktów gospodarczych z nowymi paƒstwami cz onkowskimi i dalszego równowa enia struktury geograficznej obrotów handlowych. Równie dla krajów Unii Europejskiej Malezja z pewnoêcià jest interesujàcym i konkurencyjnym partnerem wspó pracy handlowej i gospodarczej, o czym Êwiadczy wielkoêç bezpoêrednich inwestycji zagranicznych krajów UE w Malezji. W latach udzia bezpoêrednich inwestycji zagranicznych pochodzàcych z UE wynosi 30% ogó u inwestycji zagranicznych w Malezji, stawiajàc UE jako najwi kszego inwestora zagranicznego, przy czym daje si zauwa yç aktywnoêç inwestorów niemieckich (Siemens, Volkswagen) i francuskich (Eurocopter, Airbus). Wed ug malezyjskich statystyk za okres roku 2003-X/2004, Malezja zaakceptowa a 108 unijnych projektów inwestycyjnych o wartoêci ca 5,2 mld RM, z czego 4,3 mld RM (82,7%) to nowe projekty inwestycyjne, a ok. 900 mln RM (17,3%) to projekty inwestycyjne skierowane g ównie w modernizacje i rozszerzanie ju istniejàcych mocy produkcyjnych. W strukturze podmiotowej inwestycji dominujà inwestycje w przemyêle samochodowym ca 3,8 mld RM, w produkcji ywnoêci 213,6 mln RM, w przemyêle tekstylnym 191,2 mln RM oraz przemyêle chemicznym 124,4 mln RM. Utworzenie przedstawicielstwa UE w Kuala Lumpur oraz powo anie Izby Handlu i Przemys u UE Malezja podnios o w kategoriach praktycznych rang dialogu UE Malezja w sprawach gospodarczych, tym bardziej e nie istniejà i nie sà planowane dwustronne umowy o wspó pracy. W 2005 roku obroty handlowe Malezji z krajami Unii Europejskiej zamkn y si kwotà 113,14 mld RM, co w porównaniu do roku ,42 mld RM stanowi o wzrost o zaledwie 4,4%. (W roku 2004 w porównaniu do roku 2003 obroty handlu zagranicznego Malezji z krajami UE wzros y a 23% w stosunku do roku ,91 mld RM praktycznie jednak wobec post pujàcej deprecjacji waluty malezyjskiej wobec EURO dynamika wzrostu obrotów handlu zagranicznego Malezji z UE by a zdecydowanie mniejsza). Najwi kszymi partnerami wspó pracy handlowej Malezji z krajami UE w 2005 roku, podobnie jak w latach ubieg ych by y Niemcy 30,52 mld RM 26,98% obrotów handlu zagranicznego Malezji z UE. 26

28 OBROTY HANDLU ZAGRANICZNEGO MALEZJA UE 2004/2005 KRAJE w RM w USD UDZIA w RM w USD UDZIA I-XII/2004 I-X/2004 w % I-XII/2005 I-XII/2005 w % AUSTRIA , ,30 BELGIA , ,06 CYPR , ,06 CZECHY , ,85 DANIA , ,15 ESTONIA , ,11 FINLANDIA , ,40 FRANCJA , ,11 NIEMCY , ,98 GRECJA , ,33 W GRY , ,42 IRLANDIA , ,96 W OCHY , ,51 OTWA , ,06 LITWA , ,09 LUKSEMBURG , ,27 MALTA , ,25 HOLANDIA , ,39 POLSKA , ,61 PORTUGALIA , ,99 S OWACJA , ,22 S OWENIA , ,06 HISZPANIA , ,81 SZWECJA , ,89 WLK.BRYT , ,13 RAZEM , ,00 27

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r. Dziennik Ustaw Nr 135 10543 Poz. 1518 1518 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 7 listopada 2001 r. w sprawie informacji, jakie powinien zawieraç wniosek o przyrzeczenie podpisania Umowy DOKE, oraz

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i us ug oraz

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120

Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120 Dziennik Ustaw Nr 133 8399 Poz. 1119 i 1120 7. 1. Podatnicy zamierzajàcy wystawiaç i przesy- aç faktury w formie elektronicznej przed dniem 1 stycznia 2006 r. mogà stosowaç t form wystawiania faktur pod

Bardziej szczegółowo

WZÓR. Nazwisko. Kod pocztowy

WZÓR. Nazwisko. Kod pocztowy WZÓR Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do

Bardziej szczegółowo

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie to: mo liwoêç udzia u w zyskach z inwestycji

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Dziennik Ustaw Nr 16 1954 Poz. 84 84 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na prac cudzoziemca Na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 28 stycznia 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Wprowadzenie * Badanie grup przedsiębiorstw prowadzących działalność

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy JUKAWA Co dalej? Metoda analizy Na czym polega warto JUKAWY dla miasta? Jakie s cele miasta? Podstawowy: utrzyma budynek z powodu jego unikalnej i cennej historycznie architektury Uzupe niaj ce (o ile

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 24 sierpnia 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 24 sierpnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 135 9756 Poz. 1112 1112 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 24 sierpnia 2009 r. w sprawie przyznawania i wyp aty Êwiadczeƒ z Funduszu Gwarantowanych Âwiadczeƒ

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 89 5797 Poz. 850 i 851

Dziennik Ustaw Nr 89 5797 Poz. 850 i 851 Dziennik Ustaw Nr 89 5797 Poz. 850 i 851 2. Faktura wystawiana jest w trzech egzemplarzach. 3. Orygina faktury wraz z jednà kopià otrzymuje nabywca. 11. 1. Wniosek w sprawie zwrotu podatku przekazywany

Bardziej szczegółowo

DZENIE RADY MINISTRÓW

DZENIE RADY MINISTRÓW Dz. U. 2007 Nr 210, poz. 1522 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 31 października 2007 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na uzyskanie certyfikatu wyrobu wymaganego na rynkach zagranicznych Na

Bardziej szczegółowo

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Warszawa, 11 kwietnia 2016 roku Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w sprawie przyjęcia porządku obrad Zwyczajne Walne Zgromadzenie przyjmuje następujący porządek obrad: 1. Otwarcie Zgromadzenia,

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r.

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 23 marca 2004 r. w sprawie Êrodków specjalnych utworzonych zgodnie z przepisami o specjalnych strefach ekonomicznych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Czego wymaga fiskus 2015-06-24 14:20:56

Czego wymaga fiskus 2015-06-24 14:20:56 Czego wymaga fiskus 2015-06-24 14:20:56 2 Opodatkowaniu podlegają wszelkie dochody osób fizycznych i podmiotów gospodarczych pochodzących z Malezji lub przetransferowanych do tego kraju. Malezja podpisała

Bardziej szczegółowo

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski Dr Paweł Wojciechowski, Prezes Zarządu PAIiIZ Warszawa, 2 marca 2009 I. Podatki a BIZ II.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 sierpnia 2006 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 sierpnia 2006 r. 1132 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 sierpnia 2006 r. w sprawie przekazywania gminom dotacji celowej na post powanie w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 31 marca 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 56 3690 Poz. 502 i 503 6. Posiedzeniu Rady przewodniczy Przewodniczàcy lub zast pca Przewodniczàcego. 7. 1. W sprawach nale àcych do jej zadaƒ Rada rozpatruje sprawy i podejmuje uchwa

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-09 14:09:44

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-09 14:09:44 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-09 14:09:44 2 Austria jest krajem uprzemysłowionym, z małym rynkiem wewnętrznym, stąd też handel zagraniczny odgrywa ważną rolę w gospodarce narodowej. Do najważniejszych

Bardziej szczegółowo

BILANS. Stan na. Pozycja 2011-01-01 2011-12-31 AKTYWA 0.00 0.00 0.00 1,079.78 36,018.69 PASYWA 0.00 0.00 III. II. 0.00 IV. 0.00

BILANS. Stan na. Pozycja 2011-01-01 2011-12-31 AKTYWA 0.00 0.00 0.00 1,079.78 36,018.69 PASYWA 0.00 0.00 III. II. 0.00 IV. 0.00 CENTRUM SPOŁECZNEGO ROZWOJU 43-173 ŁAZISKA GÓRNE WYSZYŃSKIEGO 8 0000223366 BILANS sporządzony na dzień: 2011-12-31 Pozycja AKTYWA 2011-01-01 2011-12-31 A. Aktywa trwałe II. Rzeczowe aktywa trwałe III.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

Monitor Polski Nr 93 4098 Poz. 1010 POROZUMIENIE

Monitor Polski Nr 93 4098 Poz. 1010 POROZUMIENIE Monitor Polski Nr 93 4098 Poz. 1010 1010 POROZUMIENIE mi dzy Rzeczàpospolità Polskà a Wielkà Arabskà Libijskà D amahirijà Ludowo-Socjalistycznà w sprawie ostatecznego rozliczenia wzajemnych zobowiàzaƒ

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych

WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Powiatowy Urząd Pracy w Wodzisławiu Śl. Wodzisław Śl., dnia... Znak sprawy.... WNIOSEK o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych Na podstawie art. 42a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacji Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji za 2009 r.

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacji Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji za 2009 r. L. dz. 52/10 Tarnów, dnia 29 marca 2010 r. SPRAWOZDANIE FINANSOWE za 2009 r. A. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Fundacja Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji (która moŝe uŝywać nazwy skróconej

Bardziej szczegółowo

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu 1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu Im wi kszy pies doros y, tym proporcjonalnie mniejsza waga urodzeniowa szczeni cia. Waga nowonarodzonego szczeni cia rasy Yorkshire

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Podatki bezpośrednie cz. I

Podatki bezpośrednie cz. I ANNA STĘPNIAK jest prawnikiem specjalizującym się w europejskim prawie podatkowym, doktorantką SGH System podatkowy po przystąpieniu do UE. Podatki bezpośrednie cz. I Zharmonizowanie opodatkowania spółek

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy... w Kłobucku (pieczęć firmowa pracodawcy/przedsiębiorcy)

Powiatowy Urząd Pracy... w Kłobucku (pieczęć firmowa pracodawcy/przedsiębiorcy) Powiatowy Urząd Pracy... w Kłobucku (pieczęć firmowa pracodawcy/przedsiębiorcy) WNIOSEK O DOFINANSOWANIE WYNAGRODZENIA ZA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO, KTÓRY UKOŃCZYŁ 50 ROK ŻYCIA Na zasadach

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/83/15 Rady Gminy Dmosin z dnia 30 grudnia 2015 r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 I. Objaśnienia

Bardziej szczegółowo

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Nazwa i adres podmiotu realizującego świadczenia rodzinne Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Część I 1. Dane osoby ubiegającej się: Imię i nazwisko: Numer PESEL*: Numer NIP**: Obywatelstwo:

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 2

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 2 Wykład 2. Wolność gospodarcza ( Economic Freedom) Koncepcja instytucjonalnego definiowania pojęcia wolności gospodarczej została opracowana przez M. Friedmana, laureata nagrody Nobla w 1986 roku. Seria

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe 2015

Roczne zeznanie podatkowe 2015 skatteetaten.no Informacje dla pracowników zagranicznych Roczne zeznanie podatkowe 2015 W niniejszej broszurze znajdziesz skrócony opis tych pozycji w zeznaniu podatkowym, które dotyczą pracowników zagranicznych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Rusza oferta publiczna INTERFOAM HOLDING AS, największego producenta pianki poliuretanowej z Ukrainy 23.11.2011.

Rusza oferta publiczna INTERFOAM HOLDING AS, największego producenta pianki poliuretanowej z Ukrainy 23.11.2011. Rusza oferta publiczna INTERFOAM HOLDING AS, największego producenta pianki poliuretanowej z Ukrainy 23.11.2011. INTERFOAM HOLDING AS, zarejestrowana w Estonii spółka tworząca grupę kapitałową będącą największym

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczny wypoczynek w świetle Ustawy o usługach turystycznych. Katarzyna Hetman, Wielkopolska Izba Turystyczna

Bezpieczny wypoczynek w świetle Ustawy o usługach turystycznych. Katarzyna Hetman, Wielkopolska Izba Turystyczna Bezpieczny wypoczynek w świetle Ustawy o usługach turystycznych Katarzyna Hetman, Wielkopolska Izba Turystyczna 1 Podstawa prawna Ustawa o usługach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r. z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR Załącznik nr 3 do Regulaminu Rady A. część ogólna - operacje inne niż granty Karty oceny zgodności z LSR PIECZĘĆ LGD NUMER WNIOSKU NADANY PRZEZ LGD KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR DATA ZŁOŻENIA WNIOSKU WERSJA

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 1 dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Ustalenie celu naszych spotkań w semestrze Ustalenie technikaliów Literatura, zaliczenie Przedstawienie punktu startowego

Bardziej szczegółowo

Potencjał wzrostu rynku obligacji w Polsce

Potencjał wzrostu rynku obligacji w Polsce MAJ 213 Islandia Irlandia Holandia Dania Hiszpania Luksemburg Portugalia USA Wielka Brytania Szwecja Francja Belgia Grecja Włochy Szwajcaria Niemcy Norwegia Finlandia Cypr Japonia Republika Czeska Słowenia

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w transakcjach eksportowych

Ryzyko w transakcjach eksportowych Ryzyko w transakcjach eksportowych Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów 87,85% Bank Gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok

Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok Uchwała nr XLIX/324/05 w sprawie dokonania zmiany Budżetu Miasta na 2005 rok UCHWAŁA Nr XLIX/324/05 RADY MIEJSKIEJ DZIERŻONIOWA

Bardziej szczegółowo

Podatki 2016. Baker Tilly Poland ul. Hrubieszowska 2 01-209 Warszawa T: +48 22 295 3000 E: contact@bakertilly.pl. www.bakertilly.

Podatki 2016. Baker Tilly Poland ul. Hrubieszowska 2 01-209 Warszawa T: +48 22 295 3000 E: contact@bakertilly.pl. www.bakertilly. Podatki 2016 Baker Tilly Poland ul. Hrubieszowska 2 01-209 Warszawa T: +48 22 29 3000 E: contact@bakertilly.pl www.bakertilly.pl An independent member of Baker Tilly International Podatek dochodowy od

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ...

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ... ... (pieczęć wnioskodawcy) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Gryficach W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r.

Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 5 lutego 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 30 1858 Poz. 175 i 176 175 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 5 lutego 2008 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie s u by funkcjonariuszy Stra y Granicznej w kontyngencie Stra y Granicznej

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-15 10:38:10

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-15 10:38:10 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-15 10:38:10 2 Wiele zagranicznych firm o zasięgu światowym wybiera Niderlandy jako swoją główną siedzibę. Decyduje o tym centralne położenie Holandii w Europie Zachodniej.

Bardziej szczegółowo

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie.

Terminy pisane wielką literą w niniejszym aneksie mają znaczenie nadane im w Prospekcie. Warszawa, dnia 16 maja 2016 r. ANEKS NR 2 Z DNIA 9 MAJA 2016 ROKU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII 001, 002, 003, 004, 005, 006, 007 ORAZ 008 FUNDUSZU MEDYCZNY PUBLICZNY FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Część I 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW. II. Realizacja celów Emisji. III.Wyniki finansowe. IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy

Plan prezentacji. I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW. II. Realizacja celów Emisji. III.Wyniki finansowe. IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Plan prezentacji I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW II. Realizacja celów Emisji III.Wyniki finansowe IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy V. Cele długookresowe I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW Kurs akcji

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. Autorzy: Irena Olchowicz, Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy

PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY. Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy. Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy PLAN POŁĄCZENIA UZGODNIONY POMIĘDZY Grupa Kapitałowa IMMOBILE S.A. z siedzibą w Bydgoszczy a Hotel 1 GKI Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy Bydgoszcz, dnia 29 luty 2016r. 1 Plan Połączenia spółek Grupa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ Warszawa kwiecień 2013 Przyjęty na XXV Walnym Zgromadzeniu ZBP w dniu 18 kwietnia 2013 r. 1. Komisja Etyki Bankowej, zwana dalej Komisją, działa przy Związku Banków Polskich

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r.

Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 14 maja 2003 r. Dziennik Ustaw Nr 89 5994 Poz. 827 i 828 827 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 14 maja 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreêlenia wzoru bankowego dokumentu p atniczego sk adek, do których

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

1/6 ZAŁ 1 (WNIOSEK DLA OSÓB FIZYCZNYCH PROWADZĄCYCH INDYWIDUALNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ) WNIOSEK O RESTRUKTURYZACJĘ. Nazwisko panieńskie matki

1/6 ZAŁ 1 (WNIOSEK DLA OSÓB FIZYCZNYCH PROWADZĄCYCH INDYWIDUALNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ) WNIOSEK O RESTRUKTURYZACJĘ. Nazwisko panieńskie matki 1/6 ZAŁ 1 (WNIOSEK DLA OSÓB FIZYCZNYCH PROWADZĄCYCH INDYWIDUALNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ) WNIOSEK O RESTRUKTURYZACJĘ DANE OSOBOWE Os. fiz. prowadząca działalność gosp. Wypełniający Poręczyciel Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) FUNDACJA, STOWARZYSZENIE, INNA ORGANIZACJA SPOŁECZNA LUB ZAWODOWA

Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) FUNDACJA, STOWARZYSZENIE, INNA ORGANIZACJA SPOŁECZNA LUB ZAWODOWA KRS-W20 Sygnatura akt (wypełnia sąd) CORS Centrum Ogólnopolskich Rejestrów Sądowych Krajowy Rejestr Sądowy Wniosek o rejestrację podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym 1) FUNDACJA, STOWARZYSZENIE, INNA

Bardziej szczegółowo

Korekta do wniosku na wezwanie nr. Wycofanie wniosku. 2.1. Nazwa pełna grupy producentów rolnych 2.2. Nazwa skrócona. 3.2. Powiat. 3.5.

Korekta do wniosku na wezwanie nr. Wycofanie wniosku. 2.1. Nazwa pełna grupy producentów rolnych 2.2. Nazwa skrócona. 3.2. Powiat. 3.5. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa WNIOSEK o płatność w ramach działania Grupy producentów rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od - - do - - Symbol

Bardziej szczegółowo

PASAśERSKIEGO W KONTEKŚCIE POSTANOWIEŃ PRAWA. Lądek Zdrój, 18-19 marca 2010 r.

PASAśERSKIEGO W KONTEKŚCIE POSTANOWIEŃ PRAWA. Lądek Zdrój, 18-19 marca 2010 r. SEMINARIUM PERSPEKTYWY ROZWOJU KOLEJOWEGO TRANSPORTU PASAśERSKIEGO W KONTEKŚCIE POSTANOWIEŃ PRAWA EUROPEJSKIEGO ORAZ PRAWA KRAJOWEGO WSTĘP DO DYSKUSJI O LIBERALIZACJI RYNKU KOLEJOWEGO Wiesław Jarosiewicz

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie. Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r.

Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie. Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r. Wypadki przy pracy: przyczyny, skutki, zapobieganie Rada Ochrony Pracy 29-30 listopad 2004 r. 1 2 Treść prezentacji wypadki w Polsce w 2003 roku społeczne koszty wypadków wypadki w Polsce i nowych krajach

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 52 4681 Poz. 421 421 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie sta u adaptacyjnego i testu umiej tnoêci w toku post powania o uznanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

ZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI M4B S.A. ZWOŁANE NA DZIEŃ 27 czerwca 2014r.

ZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI M4B S.A. ZWOŁANE NA DZIEŃ 27 czerwca 2014r. ZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI M4B S.A. ZWOŁANE NA DZIEŃ 27 czerwca 2014r. WZÓR PEŁNOMOCNICTWA Ja, niżej podpisany, Akcjonariusz (osoba fizyczna) Imię i nazwisko... Nr i seria dowodu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokoêci kar pieni nych w transporcie drogowym.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokoêci kar pieni nych w transporcie drogowym. Dziennik Ustaw Nr 115 7409 Poz. 998 i 999 4) nazwisko i imi lub nazw uprawnionego, jego miejsce zamieszkania lub siedzib oraz kod kraju, 5) okreêlenie znaku towarowego ze wskazaniem kolorów i symboli klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

... (pieczęć firmowa)

... (pieczęć firmowa) Pracodawca: Ustrzyki Dolne, dnia... (pieczęć firmowa) STAROSTA BIESZCZADZKI WNIOSEK o przyznanie środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego na sfinansowanie kosztów kształcenia ustawicznego pracowników

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 22 sierpnia 2002 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 22 sierpnia 2002 r. 1246 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 22 sierpnia 2002 r. w sprawie badaƒ psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegajàcych si lub posiadajàcych prawo do wykonywania lub kierowania dzia alnoêcià

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ SPÓŁEK Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2009 R.

DZIAŁALNOŚĆ SPÓŁEK Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2009 R. 93-176 Łódź ul. Suwalska 29 tel. 42 6839-100, 6839-101 Informacja sygnalna DZIAŁALNOŚĆ SPÓŁEK Z UDZIAŁEM KAPITAŁU ZAGRANICZNEGO W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2009 R. Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akcje na giełdzie dr Adam Zaremba Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 28 kwietnia 2016 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL PLAN WYKŁADU I.

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia nr 173/2016

Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia nr 173/2016 DATA OGŁOSZENIA: 10 maja 2016 Szwajcarsko-Polski Program Współpracy Projekt Produkt Lokalny Małopolska Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia nr 173/2016 Tytuł ogłoszenia: Realizacja usług w zakresie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r.

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasta Gdańska. Na podstawie art.226, art. 227, art. 228, art. 230 ust. 6

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW Opole, 29.01.2016 r. Danuta Michoń Opolski Ośrodek Badań Regionalnych Badania z zakresu innowacji ujęte w PBSSP Podstawowe pojęcia Działalność innowacyjna przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Bilans z uwzgl dnieniem bufora

Bilans z uwzgl dnieniem bufora AKTYWA - A Aktywa trwa e 0,00 0,00 - I Warto ci niematerialne i prawne 0,00 0,00 1 Koszty zako czonych prac rozwojowych 0,00 0,00 2 Warto firmy 0,00 0,00 3 Inne warto ci niematerialne i prawne 0,00 0,00

Bardziej szczegółowo

1. ZAKŁADANIE FIRMY Nowa Nowa Firma Następny.

1. ZAKŁADANIE FIRMY Nowa Nowa Firma Następny. 1. ZAKŁADANIE FIRMY Zakładając nową firmę należy wprowadzić informacje, które będą wykorzystywane w trakcie pracy. Na ich podstawie program zaproponuje m.in. odpowiedni plan kont, układ bilansu oraz rachunku

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R. Nazwa: Polskie Stowarzyszenie Jogi IYENGARA Siedziba: Kraków, ul. Gertrudy 4 Forma prawna: Stowarzyszenie Numer w KRS: 00000158296 Rodzaj działalności:

Bardziej szczegółowo

Organizacja rynku Białorusi 2015-06-09 15:07:53

Organizacja rynku Białorusi 2015-06-09 15:07:53 Organizacja rynku Białorusi 2015-06-09 15:07:53 2 Zagraniczni eksporterzy mają na Białorusi do dyspozycji różne formy dystrybucji i sprzedaży towarów. Największym centrum handlowym jest stolica kraju Mińsk.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Zagregowany popyt i wielkość produktu

Zagregowany popyt i wielkość produktu Zagregowany popyt i wielkość produktu Realny PKB Burda & Wyplosz MACROECONOMICS 4/e Fluktuacje cykliczne Rys.4.01 (+) odchylenie Trend długookresowy Faktyczny PKB (-) odchylenie 0 Czas Oxford University

Bardziej szczegółowo