prof. dr hab. Mirosława Klamut Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "prof. dr hab. Mirosława Klamut Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu"

Transkrypt

1 Cele i narzędzia polityki regionalnej Unii Europejskiej prof. dr hab. Mirosława Klamut Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

2 Mirosława Klamut Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Polityka Spójności Unii Europejskiej idea, instrumenty i rezultaty Czy następuje zmniejszenie dysproporcji rozwojowych na poziomie państw i regionów w Unii Europejskiej? Postrzeganie problemów regionalnych na poziomie unijnym oraz krajowym na przełomie okresów programowych oraz Cele i strategie stosowane przez państwa UE w przyjmowanie pomocy w ramach polityki spójności

3 I. Geneza polityki spójności Unii Europejskiej. Pod koniec lat 80-tych, podejmując decyzję w sprawie szybkiego powołania wspólnego rynku, a następnie Unii Gospodarczej i Walutowej, Wspólnoty postanowiły wzmacniać spójność swego terytorium, kładąc szczególny nacisk na przyspieszenie zmian strukturalnych w trzech wymiarach - gospodarczym, społecznym oraz przestrzennym. Równocześnie, na podstawie ustaleń Traktatu z Maastricht wprowadzono do polityki rozwoju regionalnego nowe kryteria wyboru celów stanowiących priorytety polityki regionalnej. Umożliwiło to objęcie wsparciem strukturalnym procesu rozwoju regionów opóźnionych oraz problemowych w każdym z państw Unii. W rezultacie już w drugiej połowie lat 90-tych, wzrost znaczenia wspólnotowej polityki regionalnej, skupiał się na porządkowaniu działań strukturalnych na terytorium Unii. Obecnie ponad 90% środków przeznaczonych na politykę strukturalną związanych jest z jej potrzebami regionalnymi.

4 II. Spójność i konkurencyjność w Traktacie o Unii Europejskiej. Zgodnie z Traktatem z Maastricht o Unii Europejskiej (1992), osiąganie korzyści każdego z jej członków stanowi podstawowy cel pogłębiania procesu integracji europejskiej. W artykule 158 tego Traktatu Wspólnota stwierdza, że wspierając wszechstronny, harmonijny swój rozwój będzie rozwijać i kontynuować działania prowadzące do zwartości ekonomicznej i społecznej, a w szczególności będzie dążyć do zredukowania różnic w stopniach rozwoju poszczególnych regionów jak również zmniejszenia zacofania najmniej uprzywilejowanych regionów.... Niewątpliwie są to cele bardzo ambitne, ale i zarazem bardzo trudne do spełnienia. Promowanie postępu gospodarczego i społecznego oraz wysokiego poziomu zatrudnienia, a więc wzmocnienia spójności gospodarczej i społecznej Unii jest wyrazem dążenia do budowy społeczeństwa europejskiego z rosnącymi standardami i równością szans.

5 III. W kolejnym 159 artykule Traktatu Wspólnota stwierdza, że również państwa członkowskie mają w tym zakresie ważną rolę do spełnienia. Powinny w tym celu prowadzić i koordynować swoją politykę gospodarczą w taki sposób, by proces ten odbywał się na drodze osiągania zrównoważonego i trwałego rozwoju, w szczególności poprzez stworzenie obszaru pozbawionego granic wewnętrznych oraz ustanowienie Unii Gospodarczej i Monetarnej docelowo z jedną walutą. Obecnie dla polityki makroekonomicznej każdego członka UE oznacza to, że powinna ona być zdolna do spełnienia w bliskiej przyszłości wszystkich wymogów funkcjonowania Unii Walutowej, co oznacza, że powinna spełniać nominalne kryteria konwergencji (zbieżności) zdefiniowane w art. 121 TWE i w Protokole do tego Traktatu.

6 Oznacza to, że od polityki spójności wymaga się zorientowania na działanie proefektywnościowe. W żadnym wypadku nie należy sądzić, że polityka ta ma charakter filantropijny. W rozdziale o Zasadach konkurencji w tym samym Traktacie z Maastricht wyraźnie stwierdza się, że konkurencja uważana jest za siłę motoryczną inwestycji oraz innowacji i w tym sensie postrzegana jest jako fundamentalna zasada rządząca gospodarką unijną. Konkurencję należy więc postrzegać jako szansę a nie ograniczenie. W Traktacie stwierdza się również, że w okresie trudności strukturalnych i problemów dostosowań gospodarki niezbędne jest poprawienie warunków dla efektywnej konkurencji. Ponadto w unijnym prawie ochrony konkurencji, uznaje się że konkurencja jest mechanizmem, którego poszanowanie pozwala osiągnąć gospodarce oraz podmiotom gospodarczym jak również konsumentom coraz większe korzyści.

7 Podstawowym celem polityki spójności od roku 1987 od Jednolitego Aktu Europejskiego było i jest złagodzenie zróżnicowania gospodarczego i społecznego między państwami Unii oraz jej regionami. Można uznać, że w tym zakresie polityka spójności UE przyczyniła się do przyspieszenia postępu w zakresie konwergencji między krajami europejskimi. W szczególności w ostatnim okresie obserwować można wysoką dynamikę wzrostu PKB w nowych państwach członkowskich. Niestety, nie ma jednoznacznych opinii wśród badaczy na występowanie procesów konwergencji pomiędzy poszczególnymi regionami Unii. W 71 spośród 269 regionów (NUTS II) PKB na mieszkańca kształtował się znacznie poniżej 75% średniej dla UE=27. Nierówności regionalne w UE=15 są również widoczne w Belgii, w Wielkiej Brytanii. Aktywność w tych krajach jest skupiona przede wszystkim w regionach stołecznych. Najwyższe zimności PKB na mieszkańca w poszczególnych krajach występują na Słowacji, Czechach, Węgrzech, Rumuni i Bułgarii. Warto podkreślić, że Polska wśród UE-12 charakteryzuje się najniższym stopniem nierówności.

8 Jednakże na podstawie dotychczasowych badań, których wyniki zostały opublikowane również w raportach Komisji Europejskiej o spójności gospodarczej i społecznej brak jest silnego podkreślenia, że proces konwergencji na poziomie krajów jednoznacznie prowadzi do nadrabiania dysproporcji w rozwoju na poziomie regionalnym. Odnosząc się jednak do danych charakteryzujących zmiany we współczynnikach zmienności PKB na mieszkańca w okresie , możemy uznać, że dysproporcje rosły najszybciej w nowych państwach członkowskich, tj. Czechach, Polsce, Bułgarii i na Węgrzech. Natomiast najbardziej zmniejszyły się w Austrii, Włoszech i Hiszpanii. Warto podkreślić, że w żadnym z nowych pantów członkowskich nie wystąpiło zmniejszenie dysproporcji w układzie regionalnym, natomiast zmniejszeniu uległy one w Austrii, Włoszech i Hiszpanii.

9 Nowy okres programowania polityki spójności na lata wymagał nowych map pomocy regionalnej oraz nowych systemów pomocowych. Zmiany te były konsekwencją przyjęcia nowych członków Unii Europejskiej krajów Europy Środkowej i Wschodniej oraz zmiany celów polityki spójności, w związku z związaniem jej z realizacją Strategii Lizbońskiej tj. położeniem nacisku na wzrost, konkurencyjność i innowacyjność. Przyjęcie nowych członków zmieniło przepływ środków finansowych między poszczególnymi państwami i wewnątrz tych państw. Spowodowało również istotne zmiany ich polityk regionalnych.

10

11

12

13 Odsetek ludności na obszarach wyznaczonych do korzystania z pomocy UE Austria 35,2 27,5 22,5 Dania 27,0 24,0 20,7 19,9 17,1 8,6 Luksemburg ,7 31,9 16,0 Holandia 27,4 25,0 19,9 17,3 15,0 7,5 Belgia 39,5 33,1 33,1 35,0 30,9 25,9 Francja 38,2 39,0 41,9 40,9 34,0 18,4 Irlandia ,0 Wielka Brytania 45,5 37,8 37,8 36,8 30,7 23,9 Niemcy (zachodnie/ogółem) 36,0 35,0 34,8 22,0/38,2 17-7/34,9 11,9/29,6 Włochy 35, ,6 48,8 43,6 34,1 Finlandia 41,6 42,3 33,0 Norwegia 33,0 25,0 26,0 27,5 Szwecja 18,5 15,9 15,3 Grecja Portugalia ,7 Hiszpania 58,6 58,6 60,7 59,6 Polska z wyjątkiem Norwegii (w przypadku której liczby pochodzą z 1900 r.) dane dotyczą wyłącznie okresu członkowstwa poszczególnych krajów UE - w niektórych krajach w okresie obowiązują uregulowania przejściowe

14 CEL 1. KONWERGENCJA Inwestycje produkcyjne. Rozwój usług dla MSP, w tym promocja innowacyjności oraz B+R, promowanie rozwoju przedsiębiorczości, bezpośrednia pomoc inwestycyjna, infrastruktura lokalna, społeczeństwo informacyjne, inwestycje w usługi turystyczne i kulturę. Polityka Spójności CEL 2. KONKURENCYJNOŚĆ REGIONÓW I ZATRUDNIANIE Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego 1. Wsparcie innowacji i rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Programy z zakresu poprawy konkurencyjności regionów Promowanie innowacji oraz B+R (w tym wsparcie dla tzw. klastrów i sieci przedsiębiorców, wsparcie dostępu MSP do nowych technologii i usług biznesowych). Promowanie przedsiębiorczości (w tym wsparcie dla tworzenia nowych przedsiębiorstw, tworzenie nowych instrumentów wsparcia dla przedsiębiorstw oraz inkubatorów przedsiębiorczości). 2. Poprawa dostępności regionów i poziomu podstawowych usług Sieci transportowe, telekomunikacyjne oraz energetyczne, w tym tzw. sieci transeuropejskie. Sieci tzw. drugiego rzędu (nie podstawowe). Infrastruktura socjalna. Sieci tzw. drugiego rzędu, w tym połączenia drogowe z sieciami transeuropejskimi, regionalne węzły kolejowe, lotniska, porty oraz terminale multimodalne, regionalne i lokalne śródlądowe drogi wodne. Społeczeństwo informacyjne, w tym równy dostęp i korzystanie z sieci oraz usług internetowych, promocja dostępu MSP do Internatu. 3. Ochrona środowiska i przeciwdziałanie klęskom żywiołowym Wsparcie państw członkowskich w pełnym dostosowaniu prawa narodowego do wspólnotowej legislacji. Wspieranie rozwoju przedsiębiorstw działających w sferze ochrony środowiska. Rekonwersja terenów przemysłowych. Wsparcie działań na rzecz przeciwdziałania klęskom żywiołowym i ich skutkom. Wspieranie ekologicznych systemów transportowych. Rozwój i korzystanie ze źródeł energii odnawialnej. Inwestycje infrastrukturalne związane z programem Natura Promowanie technologii sprzyjających środowisku i środków przeciwdziałających zanieczyszczaniu w MSP. Rekonwersja terenów przemysłowych. Działania chroniące przed naturalnymi i technologicznymi niebezpieczeństwami. Promocja trwałego rozwoju transportu miejskiego. Rozwój i korzystanie ze źródeł energii odnawialnej. 4. Wzmocnienie administracji odpowiedzialnej za wdrażanie funduszy strukturalnych i Fundusz Spójności.

15 CEL 1. KONWERGENCJA Europejski Fundusz Społeczny CEL 2. KONKURENCYJNOŚĆ REGIONÓW I ZATRUDNIANIE Programy ukierunkowane na wspieranie zatrudnienia 1. Wsparcie systemów edukacji i instytucji rynku pracy Wzmocnienie instytucji rynku pracy. Rozwój systemu kształcenia i szkolenia. Rozwój usług socjalnych i opieki społecznej. 1. Dostosowanie pracowników do zmieniających się wymogów rynku pracy. Wzmocnienie strategii ustawicznego kształcenia, zwłaszcza wśród instytucji publicznych i partnerów społecznych. Szkolenie pracowników ukierunkowane na ich przystosowanie do pracy. 1. Podnoszenie jakości zasobów ludzkich. Szkolenia (podstawowe i ciągłe). Wsparcie aktywnego rynku pracy i zapewnienie wszystkim dostępu do niego. Działania ukierunkowane na eliminowanie wykluczenia społecznego. 3. Dostosowanie administracji do zmieniającej się sytuacji na rynku pracy poprzez budowanie odpowiedniej zdolności administracyjnej i instytucjonalnej. 2a. Zwiększenie poziomu zatrudnienia oraz 2b. Przezwyciężanie barier w dostępie do rynku pracy. Wzmacnianie strategii wobec starzejącej się siły roboczej oraz zapobiegających zbyt wczesnemu odchodzeniu z rynku pracy osób starszych. Działania sprzyjające wzrostowi udziału kobiet w rynku pracy. Działania wspierające zatrudnienie, równy dostęp i włączenie do rynku pracy osób niepełnosprawnych, emigrantów oraz mniejszości narodowych.

16

17

18 Zaproponowane zmiany w procesie programowania odnoszące się do celów i środków polityki spójności spowodowały dyskusje na poziomie krajowym dotyczące preferowania spójności czy wzrostu. Rezultatem często stawało się przyjęcie założeń wymagających wypracowania programów popierających konkurencyjność umożliwiającą osiąganie sukcesu na rynkach światowych poszczególnym państwom jak i regionom. Już obecnie można zaobserwować intensywne dążenie do koncentrowania się na tworzenie biegunów wzrostu oraz centrów wiedzy specjalizujących się w konkurowaniu na poziomie międzynarodowym. W szeregu państwach pojawiła się również tendencja aby polityka regionalna stymulowała rozwój regionalny na drodze dokonania wyboru miast pełniących funkcje biegunów wzrostu, zapewniających równocześnie obszarom wiejskim możliwość zmiany w kierunku zintensyfikowania wzrostu wielofunkcyjnego. Związku z tę tendencją polityka regionalna w coraz większym stopniu staje się zainteresowana racjonalizowaniem nie tylko rozwoju społeczno-gospodarczego ale również przestrzennego regionów.

19 Tabela III Problemy, cele i założenia strategii rozwoju regionalnego w krajach UE o wyrównanym poziomie rozwoju Kraje Identyfikacja problemów w krótkim okresie Charakter polityki regionalnej Cele polityki regionalnej na lata Orientacja przestrzenna polityki regionalnej Austria 1. Zmniejszają się dawne dysproporcje między strona wschodnią i zachodnią terytorium. 2. Nie ma powodu do interwencji na dużą skalę 3. Łagodzenie dysproporcji między miastem a wsią. 4. Łagodzenie wzrostu dysproporcji o charakterze społecznym 5. Rozwój obszarów wiejskich i górzystych 6. Rozwiązywanie typowych problemów obszarów przygranicznych 1. Przed przystąpieniem do UE (1995) nie istniała wyodrębniona polityka regionalna. Obecnie ściśle powiązana z polityką spójności 2. W konstytucji federalnej nie określono podziału kompetencji w zakresie polityki regionalnej 3. Landy są odpowiedzialne za politykę. Jej koordynacja i współpraca odbywa się za pośrednictwem Austriackiej Konferencji Planowania Przestrzennego. 1. Cele NSRO - zapewnienie odpowiedzialnego poziomu życia, dochodów i zatrudnienia. 2. Wzmocnienie konkurencyjności gospodarek regionalnych i zwiększenie atrakcyjności regionów Austrii z uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju. Cele krajowe powiązane z celami unijnymi. 1. W gestii landów 2. Nacisk na innowacyjność, preferowanie pod tym względem miast 3. Obszarami wiejskimi i peryferyjnymi zajmują się fundusze na poziomie UE (EFRROW) 4. Zmniejszenie finansowania unijnego i brak podziału na mikroobszary działa na niekorzyść obszarów zapóźnionych. Dania 1. Maksymalizacja wkładu regionów we wzrost gospodarczy kraju 2. Preferencyjnie traktuje się mniej zamożne obszary o gorszych wynikach 3. Interwencje o charakterze punktowym dotyczące rozproszonych geograficznie stref przeżywających trudności. 1. Nowa konstrukcja instytucjonalna łącząca działania lokalne oraz regionalne unijne na rzecz wzrostu gospodarczego 2. Ostatnio utworzone regiony odpowiedzialne są za rozwój gospodarczy poprzez instytucje partnerstwa 1. Każdy region musi maksymalizować swój wkład we wzrost gospodarczy kraju (priorytety innowacyjność, ICT, przedsiębiorczość, zasoby ludzkie). 2. Utrzymanie pozycji Danii jako kraju o najmniejszym zróżnicowaniu. Pomoc dla obszarów peryferyjnych, aby nie zostały odcięte od wzrostu. 1. Brak pomocy regionalnej, na poziomie centralnym 2. Przyjęto orientację polegająca na równym traktowaniu regionów (40% pomocy) 3. Priorytety - innowacyjność, przedsiębiorczość, zasoby ludzkie. Zorientowanie na wzrost 4. Obszary peryferyjne 60% północy.. Luxemburg 1. Problemy regionalne ograniczają się do restrukturyzacji przemysłu stalowego na południu i rolnictwa na północy 2. Polityka koncentruje się na zagadnieniach przygranicznych i promowania konkurencyjności międzynarodowej Polityka regionalna nie jest osobną dziedziną polityki, z wyjątkiem pomocy regionalnej. Posiada krajowa politykę przemysłową, a polityka regionalna jest w znacznym stopniu jej synonimem Pomoc regionalna ograniczona do wąsko zdefiniowanych form pomocy oraz ściśle określonych obszarów. 16% ludności korzysta z pomocy.

20 Tabela IV a Problemy, cele i założenia strategii rozwoju regionalnego w krajach UE o znaczącym zróżnicowaniu poziomu i dynamiki rozwoju regionów Kraje Identyfikacja problemów w krótkim okresie Charakter polityki regionalnej Cele polityki regionalnej na lata Orientacja przestrzenna polityki regionalnej Belgia 1. Złożony problem zróżnicowania regionalnego, ze względu na wysoki stopień decentralizacji kraju. 2. Głównym obszarem zainteresowania są stare obszary poprzemysłowe i obszary wiejskie 3. Ogólnie niski stopień kwalifikacji ludności, co może być przyczyną długofalowego bezrobocia 4. Problem rozwoju aglomeracji brak przestrzeni Tradycyjnie polityka regionalna była synonimem pomocy regionalnej i funkcjonowała na podstawie federalnych przepisów ramowych. Ostatnio ( ) kompetencje polityczne uległy regionalizacji Pomoc regionalna zachowuje istotne znaczenie szczególnie w Walonii preferowane są nowe strefy miejskie i wiejskie, wsparcie dla klastrów i nowej strategii biegunów konkurencyjności 1. Brak celów na szczeblu krajowym. Polityka regionalna leży w gestii regionów. 2. Flandria przyjęła orientację horyzontalną (innowacyjność, i mocne strony regionów) oraz konkurencyjne procedury. 3. Walonia preferuje podejście terytorialne, z naciskiem na obszary zapóźnione. W Flandrii dominuje horyzontalne podejście do pomocy. W Walonii preferowane jest podejście zróżnicowane, wyznaczone są strefy miejskie i wiejskie. Tworzy się bieguny konkurencyjności i klastry. Są to inicjatywy preferowane w ramach polityki regionalnej. Francja 1. Postrzeganie problematyki regionalnej zmieniło się i uległo zróżnicowaniu. 2. Podstawowe problemy to stara struktura miejska, obszary wiejskie i przenoszenie firm. 3. Przeciwdziałanie dysproporcjom na szczeblu subregionalnym 4. Zwiększenie ogólnej konkurencyjności 1. Polityka regionalna skoncentrowana jest na rozwoju przestrzennym 2. Skupia szeroki zakres zasobów finansowych i ludzkich, poprzez kontrakty projektowe państwo region 3. Podejście terytorialne do zagadnień przemysłowych, ochrony środowiska i obszarów wiejskich. Cele rządowe - pobudzenie regionów, a zwłaszcza aglomeracji do oreinetacji międzynarodowej Rozwój regionalny powinien wnosić wkład w kreowanie dobrobytu bieguny konkurencyjności Przeciwdziałanie nierównościom przez promowanie równości szans ( w odróżnieniu od solidarności i sprawiedliwości) Kontynuacja konkurencyjności oraz zrównoważonego rozwoju. 1. Równe traktowanie wszystkich regionów odzwierciedla się w kontraktach państwo - region. 2. Znaczne rozproszenie mapy pomocy regionalnej. 3. Kształtowanie potencjału regionalnego poprzez interwencje w specjalnych strefach problemowych (obszary miejskie, wiejskie, restrukturyzacja przemysłu, górskie, przybrzeżne). 4. Bieguny konkurencyjności.

21 Tabela IV b Problemy, cele i założenia strategii rozwoju regionalnego w krajach UE o znaczącym zróżnicowaniu poziomu i dynamiki rozwoju regionów Kraje Identyfikacja problemów w krótkim okresie Charakter polityki regionalnej Cele polityki regionalnej na lata Orientacja przestrzenna polityki regionalnej Irlandia 1. Rozwój aglomeracji miejskich 2. Interwencje na obszarach południowo -zachodnich Zintegrowane podejście do programowania na podstawie NPR finansowanego całkowicie ze środków własnych Rozwój regionalny skupia się wokół wdrożenia NPR i Narodowej Strategii Przestrzennej 1. Zredukowanie pomocy ze strony UE zmieniły wzajemne związki między polityka unijną o krajową. Finansowanie unijne nie wchodzi w skład NPR. 2. Likwidacja deficytów infrastrukturalnych 3. Koncentracja na biegunach wzrostu 4. Równomierny rozwój regionalny z zamiarem osiągnięcia pełnego potencjału wzrostowego. Silne wsparcie NPR dla Narodowej Strategii. Przestrzennej Pomoc regionom wysoko konkurencyjnych oraz najsłabszym wiejskim i miejskim. Wielka Brytania 1. Podstawowy problem luka między południowym wschodem a pozostała częścią kraju 2. Rosnące dysproporcje subregionalne. 3. Obszary miejskie traktuje się jako główny motor wzrostu. 1. Polityka regionalna podlega umowie służby publicznej na rzecz wyników gospodarczych regionów (Regional Ekonomic Performance Publik Service Agrement) 2. Równe traktowanie regionów obejmujące działania wpływające na produktywność w regionach (konkurencyjność, przedsiębiorczość, innowacyjność, kwalifikacje, inwestycje) realizowane w Anglii, za pośrednictwem Regional Development Agancies (RDA) 1. Znacząca poprawa wyników gospodarczych wszystkich regionów 2. Zmniejszenie utrzymującej się luki między stopami wzrostu regionów. 3. Redukcje koncentracji przestrzennej obszarów podupadłych. 1. Podejście ogólnoregionalne realizowane przez administrację Szkocji, Walii i Irlandii Północnej oraz RDA w Anglii. 2. Nacisk położono na różnorodne czynniki wzrostu gospodarczego na najbardziej odpowiednim szczeblu przestrzennym (w wielu wypadkach na poziomie subregionalnym i lokalnym) 3. Nacisk na wzrost zakłada koncentrację na obszarach i regionach miejskich 4. Istnieją również inicjatywy ogólnoregionalne dotyczące obszarów zapóźnionych.

22 Tabela Va Problemy, cele i założenia strategii rozwoju regionalnego UE w krajach kohezyjnych na przykładzie Grecji, Portugalii, Hiszpanii i Polski Kraje Identyfikacja problemów w krótkim okresie (przełom 2006/2007) Charakterystyka polityki regionalnej Cele polityki regionalnej na lata Orientacja przestrzenna polityki regionalnej Grecja 1. Dysproporcje na poziomie regionów UE oraz wewnętrznym, jednak nie pogłębiające się. 2. Nadrobienie zaległości w stosunku do reszty UE. 3. Peryferyjne usytuowanie Grecji, rozczłonkowanie gospodarcze i geograficzne. 4. Niejednolita struktura regionów, za wyjątkiem Salonik i Aten, pozostałe regiony nie posiadają wystarczającego potencjału zasobowego 1..Nie funkcjonuje samodzielna polityka regionalna 2. polityka regionalna rozwija się wokół unijnych programów spójności 3. Ustawa o rozwoju stanowi ramy wsparcia inwestycyjnego. NSRO skoncentrowano na wzroście i konkurencyjności oraz redukcji zróżnicowania międzyregionalnego i wewnątrzregionalnego Ustawa z 2004 odnosi się do zmiany profilu inwestycyjnego kraju, zwiększenie konkurencyjności 1..Do korzystania z pomocy uprawnione jest cale terytorium z niewielkim zróżnicowaniem pomocy 2. Polityka koncentruje się na wzroście gospodarczym i rozwoju kraju 3. Redukcja zróżnicowania między i wewnątrz regionalnego to cel polityczny 4. Regionalne bieguny (od 2005 r. nowe przepisy) również dla obszarów wiejskich. Portugalia Dysproporcje na poziomie NUTRII zmniejszają się nieznacznie Konieczność skoncentrowanie się na podniesieniu konkurencyjności regionalnej oraz konkurencyjności kraju Wypracowanie nowej dynamiki przestrzennej wzdłuż dwóch osi horyzontalnych związanych z z Hiszpanią. Przesuniecie pod względem zapóźnienia z wnętrza kraju w stronę peryferiów. 1. Polityka rozwijana jest wokół unijnej polityki spójności 2. Polityka koncentruje się na poprawie krajowej i regionalnej konkurencyjności 3. Cele lizbońskie podstawowe motory wzrostu. 1. NSR podniesienie poziomu wykształcenia 2. Pobudzenie rozwoju b+r 3. Promowanie trwałego wzrostu przez poprawę konkurencyjności terytorialnej oraz podmiotów gospodarczych 4. Zagwarantowanie spójności społecznej poprzez wzrost zatrudnienia i możliwość znalezienia pracy. 1. Region Lizbony wykluczony z pomocy regionalnej. 2. Program inwestycji w infrastrukturę priorytetową sprzyja rewitalizacji miast sieci miejskich 3. Wznowienie konkurencyjności terytorialnej 4. Promowanie rozwoju policentrycznego 5. Zapewnienie solidarności terytorialnej.

23 Tabela Vb Problemy, cele i założenia strategii rozwoju regionalnego UE w krajach kohezyjnych na przykładzie Grecji, Portugalii, Hiszpanii i Polski Kraje Identyfikacja problemów w krótkim okresie (przełom 2006/2007) Charakterystyka polityki regionalnej Cele polityki regionalnej na lata Orientacja przestrzenna polityki regionalnej Hiszpania 1. Pod względem PKB na mieszkańca regiony północno wschodnie na północ od Ebro oraz Madryt i Barcelona są powyżej średniej 2. Podejście krajowe do rozwoju regionalnego osadzone jest w fundusze strukturalnych z naciskiem na konkurencyjność i produktywność. Istniej również konstytucyjne zobowiązanie do równomiernego rozwoju. 1. Konstytucyjne zobowiązanie do równomiernego rozwoju przejawia się w dwóch instrumentach polityki krajowej 2. Międzyterytorialnym Funduszu Kompensacyjnym, służącym do udzielania wsparcia finansowego rządom regionów na infrastrukturę i związane z nią inwestycje. 3. Granty inwestycyjne (infrastruktura, roboty publiczne, irygacja, mieszkalnictwo, transport, łączność) 4. Od 2006 wsparcie innowacyjności MSP. Nowy narodowy program klastrów. 1. Konstytucja z 1978 r.: promowanie warunków korzystania dla bardziej równomiernego podziału dochodów poprzez nadzór nad ustanowieniem sprawiedliwego i właściwego poziomu równowagi gospodarczej między różnymi częściami kraju. 2. Trwające przesunięcia od infrastruktury podstawowej w stronę celów lizbońskich. 1. Objęcie 3/5 ludności pomocą regionalną. Mapa pomocy zasadniczo się nie zmieniła. Polityka ma tendencje do obejmowania terytorium całego kraju i przyjmowania orientacji sektorowej. Polska 1. Rośnie luka między dobrze rozwiniętymi regionami, położonymi głównie na zachodzie, a wschodnią i północną częścią kraju o charakterze rolniczym i staroprzemysłowym 2. Zmniejszenie dysproporcji międzyregionalnych 3. Nadrabianie zaległości w stosunku do pozostałej części UE W polityce regionalnej następuje odejście od tradycyjnego podejścia opierającego się na interwencjach centralnych w tzw. trudnych regionów w stronę strategicznych i zintegrowanych ram programowania z perspektywą ogólnokrajową i naciskiem na cele konkurencyjności i produktywność. 1. NPR w sprawie rozwoju regionalnego i spójności przestrzennej - stworzenie warunków wzrostu konkurencyjności wszystkich regionów. W taki sposób aby promować spójność gospodarczą, społeczną i przestrzenną oraz cel wyrównanie możliwości rozbojowych województw. 2. Koncentracja na ładzie przestrzennym, decentralizacja, rozwój obszarów miejskich i wiejskich, rozwój obszarów. 1. Wyraźna tendencja ogólnokrajowa dotycząca zagospodarowania przestrzennego 2. Utrzymano nacisk na regiony borykające się z trudnościami 3. Podstawowy cel pełniejsze wykorzystanie potencjału obszarów wielkomiejskich, w powiązaniu z wzmocnieniem otaczających je mniejszych miast i obszarów wiejskich. 4. W SRK określono cele dla rozwoju obszarów wielkomiejskich, wiejskich i zmaginalizowanych.

24 Z informacji zawartych w przedstawionych tablicach wynika, że nie zależnie od poziomu rozwoju krajów nowe cele przyjęte przez politykę spójności na lata stanowiły wyzwanie dla wielu państw. Strategiczne Wytyczne Wspólnoty kładące nacisk na realizacje Strategii Lizbońskiej wywarły poważny wpływ na strukturę celów przyjmowanych w strategiach rozwoju krajów i regionów oraz na sposób ich realizacji. Wyrażał się on przyjmowaniem zobowiązań w zakresie tworzenia podstaw dla wzrostu znaczenia innowacji, wiedzy i przedsiębiorczości w programach rozwojowych krajów i regionów. Konsekwencją był większy wzrost wydatków na badania i rozwój oraz innowacyjność. Warto jednak zwrócić uwagę, że niektóre państwa członkowskie, spośród omawianych w niniejszym opracowaniu skorzystały również z możliwości opracowania własnych polityk rozwoju regionalnego, których realizacja odbywa się w powiązaniu z środkami pomocowymi Unii Europejskiej. Należą do nich Austria, Francja a także Irlandia i nie omawiane tu Włochy i Niemcy.

25 Kolejna cecha charakterystyczna, to zastosowanie rożnych rozwiązań organizacyjnych, które były przyjmowane przez członków Unii Europejskiej. Tzw. podejście scentralizowane (odgórne) zastosowano w nowych państwach członkowskich. Przykładem tego rozwiązania jest Polska, ale również Dania, Irlandia, Luksemburg. Ponadto w większości państw kohezyjnych (za wyjątkiem Hiszpanii). W tych krajach władze krajowe przyjęły rolę wiodącą w opracowaniu dokumentów strategicznych (NSRO), konsultują je z władzami niższego szczebla oraz z zainteresowanymi partnerami na poziomie lokalnym.

26 Zgodnie z wcześniejszymi doświadczeniami, utrzymuje się trzy tendencje w alokacji kompetencji decyzyjnych odnoszących do ponoszenia odpowiedzialności za opracowanie strategii rozwojowych regionów i sterowanie ich realizacją, a więc za rozwój regionów. Pierwszą z nich jest tendencja umocnienia się regionalizacji polityki regionalnej. Ma ona dwoisty charakter polityczny i administracyjny. Kompetencje państwa są decentralizowane, a więc przekazywane jest władztwo (Hiszpania, Belgia, Wielka Brytania, Francja) jak również zleca się je do realizacji. Drugą z nich są też czysto administracyjne rodzaje decentralizacji odnoszące się do zarządzania wdrażaniem środków pomocowych. To rozwiązanie często przyjmuje się wśród nowych państw członkowskich. Trzecia tendencja, to przeniesienie decyzji za rozwój regionalny na poziom rządowy, który pozostaje głównym podmiotem, a decydentem w zakresie rozdysponowania środków pozostają ministerstwa oraz ich orany wewnętrzne (departamenty). Proces ten wskazuje, że wzrasta rola państwa w ustanawianiu nadrzędnych ram rozwoju regionalnego oraz w procesie jego koordynacji. Można nawet uznać, że w różnej formie organizacyjnej proces ten umacnia się w wielu członkowskich krajach UE.

27 Praktycznie we wszystkich programach zwrócono specjalną uwagę na wspieranie rozwoju innowacyjności, wiedzy i przedsiębiorczości. Podwyższenie innowacyjności stało się jednym z podstawowych celów do osiągnięcia w okresie , szczególnie w programach Konkurencyjności Regionalnej (Cel 2). Programy związane z celami lizbońskimi w ramach tzw. kwestii priorytetowych ( z angielska emarking) absorbują 60% wydatków w ramach Celu (1) konwergencja i 75% w ramach Celu (2) Konkurencyjność Regionalna i Zatrudnienie. Wymóg przeznaczenia tych środków jest dobrowolny w nowych państwach UE aby były one realizowane co najmniej na poziomie 50%. Komisja ocenia, że w okresie inwestycje osiągną w skali UE 61,2%, jeśli chodzi o Cel (1)oraz 76,7% jeśli chodzi o Cel (2) Konwergencyjność Regionalną i Zatrudnienie, czyli powyżej zakładanego progu (215 mld Euro z ogólnego budżetu 350 mld Euro, co stanowi wzrost o 75 mld Euro w porównaniu z okresem ).

28 Dysproporcje terytorialne Polska stanowi pozytywny przykład kraju, który korzysta z ogromnych możliwości związanych z prowadzeniem polityki rozwoju regionalnego w ramach polityki spójności Unii Europejskiej. Wśród krajów członkowskich Unii stanowi również jeden z największych obszarów o dużych dysproporcjach terytorialnych mierzonych wielkością PKB na mieszkańca na poziomie NUTS 3, rosnące od 1995 r.

29 I. Stała przepaść między Polską Wschodnią i Zachodnią. II. Przepaść między Warszawą a resztą kraju (PKB na jednego mieszkańca 263% średniej krajowej). III. Dysproporcje wewnątrz regionalne będące jednymi największych wśród 30 państw Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), szczególnie w subregionach; Warszawy woj. mazowieckie, Poznania woj. wielkopolskie, Krakowa woj. małopolskie. IV. Dysproporcje wynikające z rosnących zróżnicowań pomiędzy obszarami i miejskimi i wiejskimi. Polska powinna starać się osiągnąć odpowiednią równowagę pomiędzy wsparciem dla biegunów wzrostu a rozwojem regionów pozostających w tyle. Jej wschodnie regiony peryferyjne należą do najbiedniejszych w Unii Europejskiej.

30 Problemy do rozwiązania w polityce regionalnej

31 1. Rosnąca luka rozwojowa pomiędzy metropoliami a obszarami wiejskimi stanowi zasadnicze wezwanie dla zrównoważenia rozwoju terytorialnego oraz dla utrzymania niesłabnącej konkurencyjności. 2. Obszary miejskie w Polsce są tylko o 20% bardziej wydajne zarówno pod względem siły roboczej jak i wydajności wieloczynnikowej niż przeciętne polskie podregiony. Świadczy to o zbyt niskiej efektywności wykorzystania zasobów konieczności wzmocnienia efektu aglomeracji. 3. Duże obszary miejskie stoją przed wyzwaniem niekontrolowanego rozrastania się miast. Zależy ono od właściwego kształtowania relacji miejsko-wiejskich, czego wymaga rosnący napływ pracowników do dużych miast zarówno pod kątem transportu jaki i budownictwa mieszkaniowego. Póki co, brak wypracowanego podejścia do dużych obszarów miejskich.

32 4. Należy odejść od tendencji niskiego stopnia korzystania z rozwoju gospodarczego Polski przez obszary wiejskie. Wiele spośród nich, a w szczególności w Polsce Wschodniej, znajduje się w błędnym kole niewystarczającej atrakcyjności, słabego rozwoju infrastruktury i niskiego poziomu wykształcenia. Zaledwie 5,4% populacji zamieszkującej obszary wiejskie posiada wyższe wykształcenie (17,5% w miastach), 17% zatrudnionych rolnictwie charakteryzuje niska wydajność pracy, rolnictwo wytwarza tylko 4,6% PKB. Obszary wiejskie wymagają lepszego dostępu do edukacji, kapitału, informacji. Lepszej infrastruktury transportowej, telekomunikacyjnej, komunalnej, zdywersyfikowanej struktury gospodarczej. 5. Potrzebna jest lepsza koordynacja strategii rozwoju regionalnego i strategii rozwoju obszarów wiejskich. Konieczność lepszego zrównoważenia regionalnych programów operacyjnych zgodnie z specyficznymi potrzebami wewnątrz-regionalnymi.

33 6. Wzmocnienie potencjału samorządów w promowaniu inicjatyw podnoszących lokalną konkurencyjność, brak współpracy samorządów z przedsiębiorczością lokalną. 7. Brak współpracy między podmiotami państwowymi i prywatnymi jest przeszkodą w efektywnej absorpcji środków UE szczególnie w przypadku programów infrastrukturalnych. 8. Konieczność wzmocnienia wielopoziomowego zarządzania polityką rozwoju nastawionego na podniesienie efektywności wykorzystania środków pomocowych. 9. Regionalne programy operacyjne zbyt słabo nastawione są na kreowanie przewag konkurencyjnych występujących w poszczególnych subregionach. W zbyt niskim stopniu podejmują wykorzystanie regionalnych aktywów, potrzeb, cech społeczno-demograficznych i geograficznych. Nie przywiązuje się też znaczenia do podniesienia edukacji.

34 10. Przeszkody regulacyjne utrudniają w Polsce współpracę pomiędzy podmiotami państwowymi i prywatnymi bardziej niż w krajach Unii i OECD. Wzajemne zrozumienie i powszechne zaufanie pomiędzy aktorami państwowymi, społecznymi i prywatnymi mają fundamentalne znaczenie dla absorpcji funduszy oraz dla rozwoju regionalnego. 11. Poszerzenie strategicznej roli regionów poprzez poszerzenie kompetencji politycznych regionów oraz ich zdolności mediacyjnych. Regionom brakuje elastyczności w zarządzaniu budżetem, politycznej legitymacji oraz uprawnień do egzekwowania planów zagospodarowania przestrzennego. 12. Brak monitorowania wyników oddziaływania polityki regionalnych sektorowych.

35 13. Istnieje przepaść między celami długoterminowymi strategii regionalnych kontraktami wojewódzkimi, które są krótkoterminowe (roczne) niedostosowane do potrzeb wieloletniego procesu programowania. 14. Kontrakty koncentrują się na inwestycjach dotyczących podstawowych potrzeb w zakresie usług publicznych (zdrowie, edukacja, infrastruktura) a nie na wspieraniu rozwoju gospodarczego. Kontrakty powinny być dłuższe koncentrować się głównie na proaktywnym rozwoju konkurencyjności, opartym na efektach negocjacji prowadzonych w ramach współpracy międzyministerialnej. 15. Wieloletnie planowanie budżetowe niezbędne na szczeblu krajowym regionalnym, konieczna zbieżność z wieloletnim planowaniem samorządów. Ograniczone znaczenie ma wieloletnie budżetowanie funduszy UE wprowadzone w 2006 r. (perspektywa 3-letnia).

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Konferencja Rolnictwo, gospodarka żywnościowa, obszary wiejskie 10 lat w UE SGGW, 11.04.2014r. Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

System programowania strategicznego w Polsce

System programowania strategicznego w Polsce System programowania strategicznego w Polsce Dr Piotr Żuber Dyrektor Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, listopad 2007 r. 1 Podstawowe zalety programowania

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA I METODY FINANSOWANIA PROJEKTÓW SMART

ŹRÓDŁA I METODY FINANSOWANIA PROJEKTÓW SMART ŹRÓDŁA I METODY FINANSOWANIA PROJEKTÓW SMART PANELIŚCI Przedstawiciel MIiR: Agnieszka Dawydzik, Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Przedstawiciel

Bardziej szczegółowo

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko Polityka regionalna Unii Europejskiej mgr Ewa Matejko Polityka regionalna w UE Dlaczego polityka regionalna? Cele polityki regionalnej Fundusze Strukturalne i Fundusz Spójności Zasady działania funduszy

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE Wpływ funduszy unijnych na tworzenie nowych miejsc pracy dr Jerzy Kwieciński Podsekretarz Stanu Warszawa, 17 maja 2007 r. 1 Odnowiona Strategia Lizbońska

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020

Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Strategia Rozwoju Miasta - Piotrków Trybunalski 2020 Kontekst otoczenia strategicznego Piotrków Trybunalski, 05 listopada 2013 r. Polityka spójności 2014-2020 Propozycja KE, aby strategie stały się warunkiem

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020

Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Innowacyjność jako obszar polityki rozwoju Małopolski STRATEGIA MAŁOPOLSKA 2020 Konferencja Regionalna SMART+ Innowacje w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz promocja badań i rozwoju technologicznego

Bardziej szczegółowo

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu Województwa Dolnośląskiego Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Plan prezentacji 1. Obszary

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy

Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Strategiczne planowanie na Mazowszu jako Regionie Wiedzy Konferencja pt. Innowacyjność i e-rozwój Województwa Mazowieckiego jako kluczowe czynniki wdrażania polityki strukturalnej w latach 2007-2013 26

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa założenia do nowego okresu programowania.

Nowa perspektywa finansowa założenia do nowego okresu programowania. Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 założenia do nowego okresu programowania.. Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Podstawa prawna: - Pakiet

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Niniejsza prezentacja jest materiałem merytorycznym powstałym w ramach projektu Fundusze Europejskie dla Organizacji Pozarządowych w Polsce

Niniejsza prezentacja jest materiałem merytorycznym powstałym w ramach projektu Fundusze Europejskie dla Organizacji Pozarządowych w Polsce Niniejsza prezentacja jest materiałem merytorycznym powstałym w ramach projektu Fundusze Europejskie dla Organizacji Pozarządowych w Polsce Beneficjent: Towarzystwo Amicus Celem projektu jest też upowszechnienie

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO NA LATA 2007-2013 STRUKTURA DOKUMENTU 2 1. Diagnoza sytuacji społeczno-gospodarczej województwa lubelskiego, 2. Strategia realizacji Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r.

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020 Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Dokumenty strategiczne na lata 2014-2020 Założenia Umowy Partnerstwa, zaakceptowane przez Radę Ministrów 15 stycznia 2013 r. stanowią

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012 Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa Kraków, 20 kwiecień 2012 1 Projekt krajowy brutto na km2 Bank Światowy Reshaping Economic Geography 2 Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020 w październiku 2011 roku Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 1 22 grudnia 2014 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjęta przez Radę

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne na lata

Fundusze unijne na lata Fundusze unijne na lata 2014-2020 źródło prezentacji: www.mrr.gov.pl Budżet 2014-2020 (mld euro) Administracja 62 56 UE jako partner globalny 60 56 Obywatelstwo, wolność, bezpieczeństwo 16 12 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013

Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013 Program Operacyjny Kapitał Ludzki w Narodowej Strategii Spójności (NSRO) 2007 2013 GraŜyna Gęsicka Minister Rozwoju Regionalnego Dokumenty programowe UE Kapitał Ludzki Odnowiona Strategia Lizbońska Zintegrowany

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład VIII Strategia lizbońska Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład VIII Strategia lizbońska Pomyśl tylko, czym mogłaby być Europa. Pomyśl o wrodzonej sile naszej rozszerzonej Unii. Pomyśl o jej niewykorzystanym potencjale

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa

Perspektywa finansowa Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju obszarów wiejskich

Kierunki rozwoju obszarów wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Kierunki rozwoju obszarów wiejskich założenia do strategii zrównoważonego rozwoju wsi i rolnictwa Przysiek k. Torunia 9 czerwca 2010 r. Nowe dokumenty strategiczne

Bardziej szczegółowo

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 Jarosław Komża doradca strategiczny ds. funduszy europejskich 1 WYMIAR TERYTORIALNY Nowe regulacje europejskiej

Bardziej szczegółowo

TAK/NIE + uzasadnienie

TAK/NIE + uzasadnienie TAK/NIE + uzasadnienie 0. Podstawowym problemem Zagłębia Ruhry po II wojnie światowej był brak infrastruktury transportowej. 1. Podstawowym problemem Mezzogiorno był brak kapitału społecznego. 2. Globalizacja

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ

Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ EUROPA 2020 Europa 2020 to unijna strategia na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zapoczątkowana w 2010 roku. W obliczu stale zmieniającej się zglobalizowanej rzeczywistości niezbędnym jest funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę?

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Magdalena Bednarska - Wajerowska Dyrektor Wydziału Koordynacji Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Budżet Unii

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 28 kwietnia 2006 r. (03.05) (OR. en) 8749/06. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2004/0166 (AVC)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 28 kwietnia 2006 r. (03.05) (OR. en) 8749/06. Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2004/0166 (AVC) RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 28 kwietnia 2006 r. (03.05) (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2004/0166 (AVC) 8749/06 FC 14 CADREFIN 107 OC 317 NOTA Od: Grupa Robocza ds. Środków Strukturalnych

Bardziej szczegółowo

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013

Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 Konferencja Polityka spójności na rzecz rozwoju obszarów wiejskich Skala wsparcia obszarów wiejskich w ramach krajowych i regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013 dr Hanna Jahns Sekretarz

Bardziej szczegółowo

Strategia Badań i Innowacyjności (RIS3) Od absorpcji do rezultatów jak pobudzić potencjał Województwa Świętokrzyskiego

Strategia Badań i Innowacyjności (RIS3) Od absorpcji do rezultatów jak pobudzić potencjał Województwa Świętokrzyskiego Strategia Badań i Innowacyjności (RIS3) Od absorpcji do rezultatów jak pobudzić potencjał Województwa Świętokrzyskiego 2014-2020+ Spotkanie animacyjne 12.12.2013 r. Główne założenia: Efektywne środki unijne

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

2015-07-15. PRZEPŁYWY Z UE DO KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ (MLN EUR) W L. 2000-2013 225,4 mld EUR ROZWÓJ REGIONALNY KRAJÓW EŚW - UWARUNKOWANIA

2015-07-15. PRZEPŁYWY Z UE DO KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ (MLN EUR) W L. 2000-2013 225,4 mld EUR ROZWÓJ REGIONALNY KRAJÓW EŚW - UWARUNKOWANIA "Implementation of EU regional policy in Central and Eastern Europe weight of history and economic challenges Jean Monnet project, 212-215 POLITYKA SPÓJNOŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE FUNDUSZY UE W KRAJACH EUROPY

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Droga Polski do Unii Europejskiej

Droga Polski do Unii Europejskiej Prof. dr hab. Stanisław Biernat Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające STUDIA PODYPLOMOWE 7 listopada 2015 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 1991 Podpisanie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ

POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ Pod redakcją naukową prof. dr. hab. Stanisława Zięby prof. dr. hab. Eugeniusza Mazurkiewicza ALMAMER WYŻSZA SZKOŁA EKONOMICZNA Warszawa 2007

Bardziej szczegółowo

Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020

Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020 2014 Jakub Moskal Dyrektor Departamentu Koordynacji Wdrażania Programów PARP Think small first MSP przede wszystkim oferta PARP na lata 2014-2020 Łódź, 13 listopada 2014 r. Nowa perspektywa 2014-2020 Miejscowość,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości w ramach WRPO założenia programowe

Wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości w ramach WRPO założenia programowe Wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości w ramach WRPO 2014+ - założenia programowe Wielkopolskiego Departament Wdrażania Programu Regionalnego Wsparcie przedsiębiorczości w ramach WRPO 2007-2013 Podział

Bardziej szczegółowo

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r.

Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata Kielce, kwiecień 2008 r. Szanse rozwoju gospodarczego Województwa Świętokrzyskiego w perspektywie realizacji RPOWŚ na lata 2007-2013 Kielce, kwiecień 2008 r. Problemy ograniczające rozwój Województwa Świętokrzyskiego Problemy

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Cele i Priorytety Regionalnych Programów Operacyjnych.

Cele i Priorytety Regionalnych Programów Operacyjnych. Cele i Priorytety Regionalnych Programów Operacyjnych. Regionalny Program Operacyjny dla Województwa Dolnośląskiego Głównym celem Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego jest

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY Europejski Fundusz Społeczny (EFS) powstał na mocy traktatu rzymskiego, aby poprawić mobilność pracowników oraz możliwości zatrudnienia na wspólnym rynku. Zadania i zasady

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Środki RPO WK-P na lata jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych

Środki RPO WK-P na lata jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Środki RPO WK-P na lata 2014-2020 jako instrument realizacji procesów rewitalizacyjnych Toruń, luty 2016 r. Definicja Rewitalizacja

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne a zrównoważone gospodarowanie przestrzenią. Paweł Trębacz, WA PW

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne a zrównoważone gospodarowanie przestrzenią. Paweł Trębacz, WA PW Zintegrowane Inwestycje Terytorialne a zrównoważone gospodarowanie przestrzenią Paweł Trębacz, WA PW Spójność terytorialna Traktat Lizboński, 2007 r. Unia wspiera spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w Europie 2016

Innowacyjność w Europie 2016 DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ MAŁOPOLSKIE OBSERWATORIUM ROZWOJU REGIONALNEGO Innowacyjność w Europie 2016 Komisja Europejska raz w roku publikuje europejską i regionalną tablicę wyników innowacji, która

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot

Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Strategia Rozwoju Małopolski i finansowanie jej wdrożenia w ramach programu regionalnego w latach 2014 2020 Małgorzata Potocka-Momot Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej

Bardziej szczegółowo

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych 1 Konsument jako podmiot strategii: Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki Sprawne Państwo Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen

Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Tworzenie programów w Unii Europejskiej

Tworzenie programów w Unii Europejskiej Tworzenie programów w Unii Europejskiej Fundusze unijne w okresie programowania 2007-2013 Plan Programowanie na poziomie Unii Europejskiej Strategiczne Wytyczne Wspólnoty Cele polityki spójności Wymagania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne województwem

Zarządzanie strategiczne województwem IV Warsztaty Strategiczne Zespołu ds. aktualizacji SRWM do 2020 Zarządzanie strategiczne województwem Zadania na lata 2010-2012 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 4 września

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. mgr Piotr Modzelewski

Pozyskiwanie funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. mgr Piotr Modzelewski Pozyskiwanie funduszy strukturalnych Unii Europejskiej mgr Piotr Modzelewski Ramowy program zajęć 1. Instrumenty realizacji polityki regionalnej UE w latach 2007-2013 2. Struktura zarządzania programami

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Wymiar miejski polityki spójno Zintegrowane Inwestycje Terytorialne. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 24 stycznia 2013 r.

Wymiar miejski polityki spójno Zintegrowane Inwestycje Terytorialne. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Wymiar miejski polityki spójno jności Zintegrowane Inwestycje Terytorialne Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 24 stycznia 2013 r. 1 Wymiar miejski częś ęścią wymiaru terytorialnego Wymiar miejski

Bardziej szczegółowo

I. BADANIA I ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY (B+RT), INNOWACJE I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ

I. BADANIA I ROZWÓJ TECHNOLOGICZNY (B+RT), INNOWACJE I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Wydatki strukturalne klasyfikowane są i wykazywane w sprawozdaniu według oznaczonych cyfrą rzymską obszarów tematycznych oraz oznaczonych cyframi arabskimi Kodów interwencji funduszy strukturalnych zgodnie

Bardziej szczegółowo

Fundusze Unii Europejskiej

Fundusze Unii Europejskiej Fundusze Unii Europejskiej Czym są fundusze UE? Środki finansowe UE gromadzone są przez państwa członkowskie i przekazywane do unijnego budżetu. Środki te stanowią zasoby własne UE. Źródła środków w budżecie

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIE WSPARCIA PRZEDSIĘBIORSTW W OBLICZU KRYZYSU

NARZĘDZIE WSPARCIA PRZEDSIĘBIORSTW W OBLICZU KRYZYSU FUNDUSZE STRUKTURALNE UE JAKO NARZĘDZIE WSPARCIA PRZEDSIĘBIORSTW W OBLICZU KRYZYSU dr Joanna Kuczewska Katedra Ekonomiki Integracji Europejskiej Wydział Ekonomiczny Uniwersytet Gdański Eklektyczna definicja

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1)

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Kraków, grudzień 2014 r.. Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Polskie plany wsparcia ekonomii społecznej w ramach wdraŝania unijnej polityki spójności na lata

Polskie plany wsparcia ekonomii społecznej w ramach wdraŝania unijnej polityki spójności na lata Polskie plany wsparcia ekonomii społecznej w ramach wdraŝania unijnej polityki spójności na lata 2014-2020 Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej Kraków, 11 października 2012 r. Doświadczenia Programu

Bardziej szczegółowo

Planowane kierunki instrumentów wsparcia dla MŚP w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata

Planowane kierunki instrumentów wsparcia dla MŚP w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata Planowane kierunki instrumentów wsparcia dla MŚP w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 Rafał Solecki Dyrektor MCP Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości (MCP) jest

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Środki na projekty B+R i transfer technologii w RPO WM

Środki na projekty B+R i transfer technologii w RPO WM Środki na projekty B+R i transfer technologii w RPO WM 2014-2020 Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych Warszawa, 11 grudnia 2013 br. 1 Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych MIR:

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Dr GraŜyna Gęsicka. Polska i Unia Europejska po 2013 roku nowe wyzwania. Przemyśl 6 października 2008 r.

Dr GraŜyna Gęsicka. Polska i Unia Europejska po 2013 roku nowe wyzwania. Przemyśl 6 października 2008 r. Dr GraŜyna Gęsicka Polska i Unia Europejska po 2013 roku nowe wyzwania Przemyśl 6 października 2008 r. 1 Dlaczego powstała Unia Europejska? (1) 1. EWWiS (1951) utrzymanie trwałego pokoju między krajami

Bardziej szczegółowo

Polityki horyzontalne Program Operacyjny

Polityki horyzontalne Program Operacyjny Konferencja Regionalna Polityki horyzontalne Program Operacyjny Kapitał Ludzki Ogólne kryteria horyzontalne Kryteria horyzontalne dotyczą:: zgodności wniosku z właściwymi politykami i zasadami wspólnotowymi

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata być albo nie być (regionem samodzielnym rozwojowo po 2023 roku)

Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata być albo nie być (regionem samodzielnym rozwojowo po 2023 roku) Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 być albo nie być (regionem samodzielnym rozwojowo po 2023 roku) Radomir Matczak Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rola Miast w Polityce Rozwoju: Prezentacja Projektu ZałoŜeń Krajowej Polityki Miejskiej. Warszawa, 21 maja 2012

Konferencja Rola Miast w Polityce Rozwoju: Prezentacja Projektu ZałoŜeń Krajowej Polityki Miejskiej. Warszawa, 21 maja 2012 Konferencja Rola Miast w Polityce Rozwoju: Prezentacja Projektu ZałoŜeń Krajowej Polityki Miejskiej Warszawa, 21 maja 2012 1 ZałoŜenia Krajowej Polityki Miejskiej Piotr śuber Dyrektor Departamentu Koordynacji

Bardziej szczegółowo