Analiza obecnych trendów demograficznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analiza obecnych trendów demograficznych"

Transkrypt

1 Telemedycyna w geriatrii: opieka na dziś, wyzwanie dla jutra W kontekście problemu starzenia się populacji europejskiej największymi zaletami nowoczesnych rozwiązań technologicznych wdrażanych w obszarze opieki zdrowotnej wydają się być wszechstronne wsparcie dla osób w wieku podeszłym (assisted living), a także zapewnienie seniorom dostępu do wykwalifikowanego personelu medycznego w miejscu i w czasie, w którym jest to potrzebne. Do najważniejszych obszarów telemedycznej opieki geriatrycznej należą dedykowane systemy teleopieki, a także telekardiologia, telediabetologia oraz telerehabilitacja. MGR MARIUSZ KIELAR Zakład Medycznych Systemów Informacyjnych, Instytut Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie. Kierownik: dr hab. med. Wojciech Trąbka Analiza obecnych trendów demograficznych oraz wyniki prowadzonych badań nad dynamiką zmian struktury wiekowej kontynentu europejskiego jednoznacznie wskazują na szybko postępujący proces geriatryzacji społeczeństwa. Dane ONZ pokazują, że na przestrzeni ostatnich dekad liczba osób w wieku powyżej 60. roku życia zwiększyła się z ok. 200 mln w 1950 roku do 590 mln w 2000 roku. W 2025 roku szacowana liczba seniorów w tym wieku przekroczy próg 1 miliarda (1). Biorąc pod uwagę korelację struktury wiekowej populacji z przyrostem liczebności w poszczególnych grupach wiekowych, można zauważyć, Title: Telemedicine in geriatrics: care for today, a challenge for tommorow Streszczenie Wykorzystanie zaawansowanych technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT Information and Communication Technologies) w praktyce klinicznej otwiera nowe możliwości dla współczesnej placówki medycznej. W modelu opieki zdrowotnej ukierunkowanym na ocenę efektywności świadczeń zdrowotnych w relacji do nakładów przeznaczanych na ich realizację coraz większe znaczenie zyskuje telemedycyna umożliwiająca szybszą i niejednokrotnie tańszą opiekę nad pacjentem. Jednocześnie możliwość zapewnienia zdalnego kontaktu terapeutycznego z pominięciem ograniczeń miejsca i czasu ma szczególne znaczenie w obliczu postępujących zmian społeczno-demograficznych i szybkiego starzenia się populacji europejskiej. Słowa kluczowe geriatria, telemedycyna, starzenie się, teleopieka, teleopieka domowa Summary The use of advanced information and communication technologies (ICT) in clinical practice opens up new possibilities for modern healthcare institutions. In the model of care focused on the evaluation of the clinical- and cost-effectiveness of health care services in relation to the resources devoted to their implementation increasing importance gaining telemedicine enables faster and often cheaper patient care. At the same time the ability to provide remote therapeutic contact without limitations of space and time is a crucial issue facing advanced socio-demographic changes and rapid aging of the European population. Keywords geriatrics, telemedicine, aging, telecare, tele-homecare że obecnie najszybciej powiększa się grupa osób powyżej 80. roku życia w latach jej liczebność może wzrosnąć nawet czterokrotnie, co potwierdzają także statystyki demograficzne opisujące proces starzenia się populacji w Polsce. Podczas gdy jeszcze w latach 30. XX wieku osoby powyżej 65. roku życia stanowiły 4,8% ogółu ludności Polski, to w 2012 roku odsetek ten wzrósł do poziomu 13,8%, a prognozowana liczba osób powyżej 65. roku życia w 2050 roku szacowana jest nawet na 31% ogółu ludności Polski (2). Aktualnie ok. 19,2% polskiego społeczeństwa stanowią osoby powyżej 60. roku życia, natomiast szacunkowa prognoza demograficzna ONZ dla Polski na lata zakłada wzrost liczby osób w poszczególnych grupach wiekowych o 52,8% (w grupie wiekowej lata), o 74,7% (w grupie wiekowej lat) oraz aż o 155,2% (w grupie wiekowej 80 i więcej lat) (3). Jednocześnie z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że obecnie w Polsce żyje ok. miliona osób powyżej 80. roku życia (4). Dzięki wydłużaniu się spodziewanej długości życia mamy jednak szansę dożyć jeszcze późniejszej starości nawet co druga osoba urodzona od początku XXI wieku w krajach takich, jak Francja, Niemcy, Włochy, Anglia, USA, Kanada i Japonia, osiągnie wiek 100 lat (5). Niepokojące tempo dynamiki starzenia się społeczeństwa europejskiego oraz niekorzystne prognozy społeczno-demograficzne przewidujące systematyczne zwiększanie się liczebności osób starszych w poszczególnych kategoriach wiekowych oznaczają zmiany w zakresie struktury zgłaszanych potrzeb zdrowotnych oraz wymagań wobec europejskiego sektora opieki zdrowotnej. Jednocześnie w populacji osób starszych systematycznie wzrasta zapotrzebowanie na usługi 14

2 OGÓLNOPOLSKI PRZEGLĄD MEDYCZNY 4/2015 fot. Thinkstock zdrowotne. Jest to spowodowane m.in. wzrostem zapadalności na choroby przewlekłe, polipragmazją, wielochorobowością, często inwalidyzacją oraz niepełnosprawnością pacjentów w wieku podeszłym (6). Dlatego współczesny system opieki zdrowotnej powinien posiadać model organizowania i adresowania świadczeń zdrowotnych z uwzględnieniem potrzeb i problemów zdrowotnych specyficznych dla wieku podeszłego. Aby wyjść naprzeciw temu wyzwaniu, potrzeba skoordynowanych, uzasadnionych finansowo wysiłków organizacyjnych, umożliwiających stopniowe przechodzenie z instytucjonalnego formatu opieki medycznej na rzecz indywidualnej opieki zdrowotnej nad osobą starszą i powiązanych z mechanizmami wsparcia funkcji socjalnych oraz opiekuńczych. Połączenie tych komponentów posiada dla pacjenta w wieku podeszłym kluczowe znaczenie, mobilizując kolejne państwa europejskie do podejmowania prób wdrożenia podobnych rozwiązań. Większa integracja w zaspokajaniu potrzeb zdrowotnych starzejącej się populacji wpisuje się także w szerszą koncepcję tzw. srebrnej gospodarki (silver economy). Zakłada ona z jednej strony konieczność większego dostosowania obecnego rozwoju gospodarczego do wymagań osób starszych, z drugiej zaś, przekonanie, że dzięki zachodzącym zmianom struktury potrzeb społecznych i zwiększonej aktywności starzejącej się populacji, możliwe będzie uzyskanie wzrostu gospodarczego (7). Obecnie proponowane rozwiązania adaptujące model organizacyjny i zakres usług zdrowotnych do wyzwań starzejącego się społeczeństwa europejskiego mają na celu podejmowanie skoordynowanych działań państw Unii Europejskiej nie tylko na rzecz zwiększenia długości życia swoich obywateli, ale również wspierających uzyskiwanie lepszego zdrowia oraz większej samodzielności osób starszych. Efektywność proponowanych założeń może zostać osiągnięta poprzez wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych. Spośród licznych korzyści uzyskiwanych dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań informatycznych w sektorze zdrowia wymienia się najczęściej możliwość prowadzenia interaktywnej komunikacji między pacjentem a lekarzem, skrócenie czasu oczekiwania na usługę zdrowotną, większą efektywność procesów diagnostycznych i działań profilaktycznych, możliwość skuteczniejszego zarządzania chorobami chronicznymi oraz bardziej racjonalnego wydatkowania środków publicznych przeznaczanych na działalność placówki medycznej (8). W kontekście omawianych problemów związanych ze starzeniem się populacji europejskiej największymi zaletami nowoczesnych rozwiązań technologicznych wdrażanych w obszarze opieki zdrowotnej wydają się być wszechstronne wsparcie dla osób w wieku podeszłym (assisted living), a także zapewnienie seniorom dostępu do wykwalifikowanego personelu medycznego w miejscu i w czasie, w którym jest to potrzebne (8). Przykładowo, w Irlandii Północnej oraz Szkocji wprowadzane są nowe funkcjonalności dla systemów informatycznych opieki zdrowotnej, wspomagające prowadzenie kompleksowej opieki nad pacjentem obejmującej stany nagłe, ratownictwo medyczne, a także telemonitorowanie w środowisku domowym. Wiele krajów europejskich decyduje się na zmniejszenie wolumenu łóżek szpitalnych z równoczesnym zwiększeniem dostępności do świadczeń zdrowotnych realizowanych w ramach poradni specjalistycznych, w których lekarze mają do dyspozycji m.in. nowoczesne rozwiązania telemedyczne, znacząco przyspieszające diagnostykę oraz postępowanie terapeutyczne (9). Choć inicjatywy państw członkowskich mające na celu zwiększenie dostępności nowoczesnych technologii teleinformatycznych w sektorze zdrowia wyznaczają właściwy kierunek działań Wspólnoty w sytuacji recesji demograficznej, wiele wątpliwości wzbudza ich ekonomiczne uzasadnienie. Dlatego też coraz częściej słychać postulaty, w których domaga się finansowania ze środków jedynie tych rozwiązań technologicznych, które mogą wykazać się udowodnioną efektywnością kliniczną i kosztową nie zaś 15

3 technologii najnowszej generacji czy o największym udziale rynkowym. Tym samym relacja spodziewanych korzyści diagnostyczno-terapeutycznych do ponoszonych nakładów na finansowanie takich rozwiązań staje się znaczącym kryterium wpływającym na dostępność technologii medycznych dla pacjentów. Warto jednak pamiętać, że brak postępu w wypracowaniu nowoczesnego modelu świadczenia usług zdrowotnych wykorzystujących nowoczesne rozwiązania technologiczne (m.in. w obszarze telemedycyny) za przystępną cenę może zagrozić ekonomicznym fundamentom społecznego modelu Unii Europejskiej w perspektywie najbliższych piętnastu lat (10, 11). Telemedyczna opieka geriatryczna starzenie się pod kontrolą? Jedną ze społecznych konsekwencji szybkiego starzenia się populacji jest zwiększona częstość występowania chorób przewlekłych oraz ich negatywnych efektów zdrowotnych. Uważa się, że nawet w przypadku 80% populacji osób w wieku podeszłym występuje przynajmniej jedna choroba przewlekła i/lub problemy związane z przebytym wcześniej urazem bądź wypadkiem. Zwiększają one ryzyko niepełnosprawności bądź też trwałego kalectwa nawet u połowy pacjentów (12). Zapewnienie profesjonalnej opieki nad pacjentem w wieku podeszłym z aktywną chorobą przewlekłą (i/lub kilkoma chorobami występujących jednocześnie) wiąże się z wieloma trudnościami terapeutycznymi. Prowadzenie takiego pacjenta wymaga bowiem przezwyciężania braku jego pełnej współpracy z terapeutą, niesystematyczności leczenia, a także braku właściwej motywacji do zmiany swojego stylu życia. Specyficzne dla podeszłego wieku zapominanie bieżących informacji, w tym zaleceń lekarskich, oraz stosunkowo łatwa rezygnacja z podjętego leczenia w sytuacji subiektywnego przekonania o jego niepowodzeniu powodują konieczność regularnego powtarzania przez lekarza zleconych wskazań terapeutycznych, a także ciągłego motywowania pacjenta do kontynuacji leczenia (8). Warto podkreślić, że trudności te dotyczą najczęściej pacjentów ze stwierdzoną chorobą (bądź chorobami) zaliczanymi do tzw. grupy schorzeń zależnych od wieku (off aging). Zalicza się do nich m.in. otępienie w przebiegu choroby Alzheimera lub innych neurodegeneracyjnych chorób mózgu (częstość ich występowania w populacji osób w wieku lat zwiększa się ponad trzydziestokrotnie), udary i stany poudarowe, depresję, niewydolność serca, naczyniowe powikłania miażdżycy, chorobę zwyrodnieniową stawów, nowotwory, nietrzymanie moczu, osteoporozę, upadki, złamania kości i wiele innych (12, 13). W większości przypadków prowadzą one do istotnego ograniczenia sprawności fizycznej oraz intelektualnej osoby starszej, wymagającej intensywnego korzystania ze świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych funkcjonujących w ramach modelu instytucjonalnego. Aby skorzystać z konwencjonalnych usług zdrowotnych, konieczne jest fizyczne dotarcie osoby starszej do ośrodka, co stanowi barierę nie tylko uciążliwą, ale czasem wręcz niemożliwą do pokonania m.in. z uwagi na różnego rodzaju dysfunkcjonalności wieku podeszłego. Odrębną kwestią związaną z przyjętymi obecnie rozwiązaniami organizacji systemu opieki zdrowotnej pozostaje ciągle ograniczona dostępność pacjenta do leczenia specjalistycznego, czy też brak możliwości korygowania leczenia bez konsultacji medycznej, której w dodatku ograniczony czas uniemożliwia w praktyce prowadzenie edukacji zdrowotnej pacjenta (8). Współczesną odpowiedź na potrzebę reorganizacji dotychczasowego modelu dostępności do świadczeń zdrowotnych i opiekuńczych w starzejącej się populacji pacjentów stanowi koncepcja telemedycznej opieki geriatrycznej. Idea ta wykorzystuje nowoczesne technologie transferu danych medycznych i obrazowych do ośrodków konsultacyjnych oraz systemy zdalnego kontaktu z osobami wymagającymi stałego nadzoru medycznego w środowisku domowym. Jednak próba jednoznacznej interpretacji, czym w istocie jest telemedycyna, napotyka na pewne ograniczenie, a sam termin w ustawodawstwie krajowym nie posiada uzgodnionej, jednolitej definicji. Najczęściej pod tym pojęciem rozumie się transfer informacji medycznych z jednego odległego miejsca do innego, który wykorzystuje elektroniczną komunikację w celu prewencji chorób, utrzymania zdrowia, zapewnienia i monitoringu opieki zdrowotnej pacjenta, edukacji pacjentów i osób świadczących im opiekę zdrowotną, a także wparcia pracowników opieki zdrowotnej z innych dyscyplin. To zdalna medyczna diagnoza, konsultacja i leczenie, które można zastosować synchronicznie (w czasie rzeczywistym) lub asynchronicznie (14). Telemedycynę definiuje się także jako formę wymiany informacji medycznych pomiędzy dwoma stronami, przebiegającą przy wykorzystaniu narzędzi telekomunikacyjnych, której celem jest poprawa stanu zdrowia pacjenta (15). Telemedycyna wprowadza wiele innowacyjnych kategorii usług medycznych (telekonsultacje, telediagnostyka, telenauczanie, telezabiegi/teleoperacje), rewolucjonizuje także formę sprawowania opieki medycznej nad pacjentem w wieku senioralnym (teleopieka) (16). Choć wymienione powyżej korzyści zdalnej opieki medycznej i telemonitorowania odnoszą się do ogółu pacjentów, to właśnie osoby starsze z racji specyficznych dla wieku potrzeb zdrowotnych oraz wielu występujących w tym okresie życia ograniczeń postrzegane są jako główni adresaci teleopieki. W perspektywie uwzględniającej powyższe założenia do najważniejszych obszarów telemedycznej opieki geriatrycznej należą dedykowane systemy teleopieki (poszerzone o teleme- 16

4 OGÓLNOPOLSKI PRZEGLĄD MEDYCZNY 4/2015 dyczną opiekę domową), a także telekardiologia, telediabetologia oraz telerehabilitacja (12). Okres wieku podeszłego charakteryzuje się zwiększoną liczbą ograniczeń w obszarze życia codziennego. Są one spowodowane konsekwencjami nasilających się na tym etapie życia problemów zdrowotnych, istotnym obniżeniem dotychczasowej sprawności fizycznej i kondycji psychicznej, a także pogłębiającą się dysfunkcjonalnością w zakresie samoobsługi. W rezultacie pojawiających się trudności o różnym stopniu nasilenia i klinicznego zróżnicowania przyczyn niesprawności możliwość prowadzenia ciągłego, zdalnego monitorowania całodziennej aktywności takiej osoby staje się dla niej nie tylko praktycznym udogodnieniem, ale często pilną koniecznością. Współcześnie istnieje kilka możliwości prowadzenia ciągłego nadzoru z wykorzystaniem technologii zdalnego monitorowania pacjenta, różniących się stopniem zaawansowania oraz zakresem oferowanych funkcjonalności użytkowych. Teleopieka System zdalnej opieki (teleopieki) bazuje na stosunkowo prostym i dość szeroko rozpowszechnionym modelu powiadamiania alarmowego za pomocą różnego rodzaju czujników oraz detektorów (18). Zasadniczo wyróżnia się trzy generacje rozwiązań z zakresu teleopieki, które funkcjonują w oparciu o taki właśnie model. Systemy pierwszej generacji składają się przeważnie z trzech komplementarnych elementów, tj. nadajnika umożliwiającego wezwanie pomocy (przycisk alarmowy w ergonomicznej formie, np. bransoletki lub wisiorka noszonego przez osobę monitorowaną), uruchamianego przez nadajnik terminala z funkcją inicjowania rozmowy głosowej oraz centrum operacyjnego, do którego zostaje wysłany sygnał alarmowy. Po jego otrzymaniu pracownik centrum komunikuje się głosowo z podopiecznym, a w razie konieczności podejmuje interwencję w postaci powiadomienia służb ratunkowych, rodziny czy sąsiadów. Podobne systemy funkcjonują także w Polsce. Od 2013 roku usługę telemonitoringu osób starszych realizują we współpracy z firmami prywatnymi miasta Opole, Kluczbork, Bytów i Gdynia. Poprzez tamtejsze ośrodki pomocy społecznej dystrybuowane są urządzenia, a sama usługa posiada dofinansowanie z budżetu miasta (12). Systemy drugiej generacji reprezentują urządzenia zdolne do automatycznego powiadamiania o potencjalnym zagrożeniu, bez konieczności uruchamiania alarmu przez osobę telemonitorowaną. Przykładem może być alarm wzbudzany przez specjalistyczne czujniki detekcji dymu, czadu, temperatury, ognia czy zalania mieszkania, z automatycznym powiadomieniem o danym zagrożeniu centrum operacyjnego. Do trzeciej generacji zalicza się bardziej zaawansowane usługi teleopieki, oferujące możliwość automatycznej archiwizacji danych dotyczących codziennych czynności wykonywanych przez osobę starszą za pomocą zaawansowanych czujników np. otwarcia /zamknięcia drzwi wejściowych, otwarcia/zamknięcia lodówki, zajęcia łóżka/ krzesła czy korzystania z energii elektrycznej (19). Powyższe rozwiązania odzwierciedlają koncepcję tzw. inteligentnych domów (smart homes) i mają za zadanie monitorowanie osoby starszej w celu zapobiegania potencjalnie niebezpiecznym sytuacjom z jednoczesnym zagwarantowaniem pożądanej niezależności (20). Warto w tym miejscu wspomnieć o innych rodzajach systemów monitorowania codziennej aktywności osób starszych, takich jak teleopieka mobilna (usługa dostarczania zdalnej opieki dla osoby znajdującej się poza swoim mieszkaniem dzięki wykorzystaniu telefonów komórkowych oraz odbiorników GPS) czy teleopieka w formacie wideo (komunikacja wizualna między osobą starszą i personelem i/lub osobami z rodziny sprawującymi nad tą osobą opiekę) (19). Współcześnie istnieje kilka możliwości prowadzenia nadzoru z wykorzystaniem technologii zdalnego monitorowania pacjenta, różniących się stopniem zaawansowania oraz zakresem oferowanych funkcjonalności Systemy zdalnego wsparcia osób starszych nie dają jednak pełnej możliwości specjalistycznego monitorowania określonych parametrów stanu zdrowia osób starszych w warunkach domowych, zwłaszcza w sytuacji występowania jednej bądź kilku chorób przewlekłych oraz podejmowania interwencji klinicznych w zależności od aktualnej kondycji zdrowotnej monitorowanego pacjenta. Aby efektywniej radzić sobie ze specyficznymi dla wieku podeszłego problemami zdrowotnymi, oprócz zdalnego monitorowania wybranych parametrów życiowych (tętno, ciśnienie, temperatura, glikemia, saturacja, masa ciała i inne), niezbędne jest zapewnienie osobie starszej szerokiego wymiaru wsparcia opieki domowej o zakresie tradycyjnych usług opieki zdrowotnej i społecznej. Możliwości oferowane przez tzw. systemy telemedycznej opieki domowej (telehomecare), oprócz monitorowania wybranych wartości pomiarów klinicznych obejmują zdalny, interaktywny kontakt pacjenta z lekarzem, pielęgniarką lub innym fachowym członkiem personelu medycznego, co daje takiej osobie poczucie bezpośredniego kontaktu np. z pracownikiem szpitala pomimo dzielącej ich bariery geograficznej. W Pol- 17

5 Podstawowe funkcje systemu teleopieki opracowanie minimalnych standardów teleopieki i innych niebezpośrednich usług opiekuńczych wykorzystujących nowe technologie (ICT) określenie źródeł i zasad finansowania lub dofinansowania teleopieki i innych form niebezpośrednich usług opiekuńczych aktywizacja środowisk lokalnych w celu tworzenia społecznych (sąsiedzkich) metod samopomocy przy wykorzystaniu nowych technologii (ICT) wspieranie wdrożenia rozwiązań z zastosowaniem teleopieki wykorzystywanie nowych technologii do rozwoju profilaktyki i zachowań prozdrowotnych Tab. 1. Funkcje systemu teleopieki oraz wykorzystanie ułatwień technologicznych w organizacji opieki nad osobami starszymi Źródło: Założenia Długofalowej Polityki Senioralnej w Polsce na lata (załącznik do Uchwały nr 238 Rady Ministrów z dn r., poz. 118), Warszawa Wykorzystanie systemów telemedycznych w opiece senioralnej możliwość przebywania osoby starszej w środowisku domowym tak długo, jak to możliwe bardziej efektywny sposób realizacji potrzeb zdrowotnych pacjenta w wieku podeszłym dzięki odpowiedniej alokacji personelu opieki postulat zgodny z wolą większości seniorów opieka domowa jest bardziej efektywna kosztowo niż tradycyjna opieka instytucjonalna możliwość elastycznego zarządzania zasobami ludzkimi (personel opieki formalnej, opiekunowie członkowie rodzin pacjenta) w odniesieniu do indywidualnych potrzeb zdrowotnych osoby starszej realna szansa na poprawę postrzeganej jakości życia osoby starszej dotyczy zarówno osób starszych, jak również ich opiekunów członków rodzin potencjał w zakresie redukcji kosztów prowadzonej opieki nad osobą starszą ograniczenie czasu hospitalizacji prewencja opieki szpitalnej oczekiwana alternatywa dla osobistych wizyt kontrolnych osoby starszej (często z trudnościami narządu ruchu i innymi dysfunkcjami) zwiększenie funkcjonalności osoby starszej ze stwierdzoną chorobą przewlekłą indywidualnie opracowywany model leczenia w oparciu o wyniki bieżącego monitorowania stanu zdrowia większe prawdopodobieństwo uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego oraz poprawy jakości życia możliwość zapewnienia większej samodzielności osobie starszej poprawa niezależnego funkcjonowania pacjenta w środowisku domowym stymulacja aktywności społecznej osoby starszej mobilizacja do zwiększenia integracji społecznej wpływającej na postrzeganą jakość życia Tab. 2. Wybrane cele stosowania systemów telemedycznych w opiece senioralnej Źródło: ICT i osoby starsze. Badanie europejskie użytkowników, rynków i technologii. Stowarzyszenie Miasta w Internecie, 2011 (modyfikacja własna). sce prace nad upowszechnieniem telemedycznej opieki domowej pozostają wciąż w fazie zalążkowej, a rozwój i doskonalenie systemu rozwija się głównie w oparciu o realizowane projekty badawcze. Spośród niektórych przykładów takich rozwiązań można wymienić projekt Śląskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera i jego program Teleopieka, a także platformę telemedyczną MedGo (21, 22). Wprowadzenie rozwiązań z zakresu telemedycznej opieki domowej jest szczególnie uzasadnione w przypadku starszych osób zamieszkujących samotnie, obarczonych dużym ryzykiem upadku, chorych z chorobami układu krążenia (np. zaburzeniami rytmu serca), z zaburzeniami neurologicznymi (np. padaczką) oraz innymi chorobami przewlekłymi. Telemonitorowanie pacjenta umożliwia również wczesne wykrycie niepokojących odchyleń od prawidłowego stanu zdrowia oraz pierwszych symptomów rozpoczynającej się choroby, przez co możliwe jest podjęcie odpowiednich działań zapobiegawczych i/lub szybkiej interwencji zdrowotnej (6). Telekardiologia Zdaniem ekspertów wdrożenie powyższych rozwiązań w warunkach polskiej opieki zdrowotnej mogłoby przyczynić się do obniżenia kosztów udzielania świadczeń medycznych nawet o 25-40% (17). Ze względu na masową skalę występowania chorób 18

6 OGÓLNOPOLSKI PRZEGLĄD MEDYCZNY 4/2015 układu sercowo-naczyniowego w grupie seniorów oraz kliniczną potrzebę bieżącej interpretacji szczegółowych parametrów stanu kardiologicznego, systemy telekardiologii należą do najbardziej rozwiniętych obszarów współczesnej telemedycyny. Co więcej, korzystanie ze zdalnego sposobu rejestracji określonych funkcji układu sercowo-naczyniowego jest dość proste i nie stanowi bariery dla osób starszych standardowe badanie tego typu wymaga od pacjenta przyklejenia do powierzchni klatki piersiowej kilku jednorazowych elektrod zintegrowanych z rejestratorem wyposażonym w moduł komunikacji bezprzewodowej, który po włączeniu i telefonicznym kontakcie z centrum monitorowania kardiologicznego transmituje aktualny zapis czynności serca pacjenta bezpośrednio do lekarza konsultanta. Na podstawie zebranego wywiadu medycznego, a także szczegółowej weryfikacji przesłanego zapisu EKG możliwe jest szybkie wdrożenie właściwego postępowania, włącznie z alarmowym powiadomieniem i wysłaniem do pacjenta pogotowia ratunkowego. W Polsce teletransmisja sygnału EKG dostępna jest w kilkunastu ośrodkach prowadzących projekty oraz testy i pilotaże z obszaru telekardiologii, m.in. Centrum Nadzoru Kardiologicznego Kardiofon, Telemedycyna Polska S.A., Monitoring Kardiologiczny MONTE, Kardiotel, Tele-Kardio-Med, Tele-Inter-Med, DIAMED Systems i inne (19, 26). Jak wskazują dostępne dane, mniej niż 1% pacjentów ze schorzeniami serca w Polsce podlega rehabilitacji kardiologicznej (12, 24). Na tak dramatycznie niską statystykę wpływa wiele ograniczeń i barier istotnych szczególnie dla osób starszych obarczonych dysfunkcjami narządu ruchu. Nie bez znaczenia pozostają również trudności komunikacyjne związane z samym dotarciem pacjenta do ośrodka rehabilitacyjnego z odległych nieraz miejscowości oraz związane z tym koszty dojazdu. Tymczasem zdalny monitoring układu sercowo-naczyniowego może być z powodzeniem wykorzystywany w formie telerehabilitacji kardiologicznej, realizowanej w domu takiej osoby, co potwierdzają doniesienia literaturowe oraz opinie eksperckie (23-25). Model stacjonarnej telerehabilitacji stanowi szczególnie korzystną opcję zwłaszcza dla osób z grupy wysokiego ryzyka kardiologicznego z rozpoznaną chorobą wieńcową, po przebytym zawale serca lub operacjach kardiochirurgicznych (24). Telediabetologia Podobnie jak w przypadku zdalnego monitorowania czynności układu sercowo-naczyniowego, wiele korzyści zdrowotnych dla starzejącej się populacji oferuje także możliwość domowej rejestracji i teletransmisji do centrum konsultacyjnego pomiarów glukozy dokonywanych przez pacjenta za pomocą glukometru z funkcją komunikacji bezprzewodowej. Ogólna zasada działania współczesnych systemów telediabetologii jest analogiczna, jak w przypadku urządzeń do zdalnego przesyłania zapisu czynności serca uzyskany wynik pomiaru glikemii może być przesyłany za pomocą sieci GSM na telefon komórkowy i/lub na serwer komputerowy, a następnie łączami teleinformatycznymi do docelowego ośrodka konsultacyjnego. Placówka analizuje otrzymany zapis i w zależności od potrzeby przekazuje zalecenia postępowania drogą SMS, lub w nagłych przypadkach telefonicznie (12). Przesyłane w ten sposób pomiary glikemii tworzą równocześnie indywidualną bazę wiedzy o chorobie danego pacjenta (aktualizowaną i tworzoną w ujęciu chronologicznym). Dzięki niej można odpowiednio modyfikować bieżący schemat terapeutyczny, farmakoterapię, dobór diety oraz program ćwiczeń fizycznych (26). Telerehabilitacja Stosowanie metod aktywizacji motorycznej w opiece nad osobami w wieku senioralnym jest szczególnie istotne w przypadku schorzeń ortopedycznych i neurologicznych, czyli typowych problemów zdrowotnych spotykanych u pacjentów geriatrycznych. Znaczący postęp w zakresie współczesnej telerehabilitacji dokonuje się obecnie w obszarze terapii ruchowych (12). Wciąż udoskonalane metody zdalnego wsparcia pacjenta w odzyskiwaniu sprawności funkcjonalnej umożliwiają wykonywanie prostych ćwiczeń zaleconych przez terapeutę (lekarza, fizjoterapeutę) na podstawie odtwarzanych w domu filmów instruktażowych, bieżący nadzór terapeuty (za pomocą sieci Internet) nad wykonywanymi ćwiczeniami, a nawet rejestrację pomiarów za pomocą różnego rodzaju czujników (np. ruchu, pulsoksymetrii lub spirometrii) i transmitowanych w czasie rzeczywistym do ośrodka konsultacyjnego. Warto w tym miejscu wspomnieć o programie komputerowym Neuroforma opracowanym przez polskich specjalistów neurorehabilitacji oraz neuropsychologii. Aplikacja ta wspiera domową rehabilitację pacjentów ze schorzeniami i urazami neurologicznymi, w szczególności chorujących na stwardnienie rozsiane oraz po przebytym udarze bądź urazie mózgu, ułatwiając wykonywanie samodzielnych ćwiczeń ruchowych oraz poznawczych (27). Telemedycyna w perspektywie polskiego seniora: zdalnie robi różnicę Postępujące starzenie się społeczeństwa powodujące zmiany potrzeb zdrowotnych populacji osób starszych to wyzwanie, które w chwili obecnej wydaje się przekraczać zakres dotychczasowych możliwości zapewnienia zintegrowanej opieki zdrowotnej i społecznej dla polskich pacjentów w wieku senioralnym. Dlatego wybrane powyżej przykłady rozwiązań telemedycznych mogą być postrzegane jako cenne uzupełnienie a w pewnych obszarach być może nawet jako obiecująca alternatywa dla instytucjonalnego systemu opieki zdrowotnej. Co więcej, 19

7 nym, dokonywanie bieżącej oceny postępów terapii wraz z ewentualną korektą zastosowanego leczenia, a także precyzyjny i efektywny sposób prezentacji wyników badań medycznych pacjenta w formie spersonalizowanych, zwizualizowanych danych, które można łatwo wykorzystać do celów badań naukowych (8). Benefi cjentem rozwiązań telemedycznych jest również system opieki medycznej, który zyskuje dostęp do szczegółowych danych medycznych pacjenta oraz efektywniejszy sposób pracy lekarzy specjalistów. Dzięki zastosowaniu usługi monitorowania stanu zdrowia pacjenta w środowisku domowym dostarcza się wyższego standardu opieki, zaś poprzez usprawnienie procesu leczenia oraz gromadzenia danych medycznych istnieje możliwość redukcji kosztów takiej opieki (8). Potencjał technologii telemedycznych w obniżaniu kosztochłonności opieki nad seniorami to również istotny argument w trwającej dyskusji na temat zastosowań zdalnej opieki medycznej u osób starszych. Zapewnienie opieki nad osobami w wieku emerytalnym generuje obecnie ok. 60% ogólnych kosztów w ochronie zdrowia (28). Choć dostępne w piśmiennictwie badania oceniające konsekwencje ekonomiczne opieki telemedycznej w porównaniu do kosztów trafot. Thinkstock praktyczne korzyści funkcjonowania systemów teleopieki, telekardiologii, telediabetologii oraz telerehabilitacji w rozumieniu użytecznego, inteligentnego wsparcia dla osób w wieku podeszłym łączy wspólny mianownik, którym jest poczucie komfortu oraz bezpieczeństwa zdrowotnego wraz z możliwością uzyskania odpowiedniego świadczenia zdrowotnego i/lub pozostawania pod stałą opieką specjalisty bezpośrednio w swoim mieszkaniu. Dla polskiego seniora oznacza to całkiem nową jakość budowania relacji pacjent lekarz w zintegrowanym środowisku opieki. Oprócz stałego kontaktu z lekarzem specjalistą odpowiedzialnym za leczenie, korzystanie ze zdalnej opieki medycznej sprzyja prowadzeniu bardziej efektywnej terapii (m.in. dzięki dostępności aktualnych danych o swoim stanie zdrowia), ograniczeniu liczby koniecznych wizyt konsultacyjnych pacjenta w placówce medycznej oraz bardziej systematycznej, a przez to skuteczniejszej terapii (8). Zalety systemów telemedycznych nie ograniczają się wyłącznie do samego pacjenta przekładają się na korzyści dla świadczeniodawcy oraz systemu opieki zdrowotnej jako całości. Z punktu widzenia terapeuty do najważniejszych z nich zaliczyć można możliwość prowadzenia permanentnego nadzoru nad leczeniem pacjenta poza środowiskiem szpital- 20

8 OGÓLNOPOLSKI PRZEGLĄD MEDYCZNY 4/2015 dycyjnego systemu opieki zdrowotnej nie wskazują na zdecydowaną przewagę telemedycyny w kwestii opłacalności leczenia, to jednak większość z nich potwierdza korzyści finansowe związane z możliwością prowadzenia zdalnej formy opieki nad pacjentami (12). Na przeszkodzie do jej upowszechnienia w naszym kraju stoją ograniczenia prawne, w szczególności regulacje Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty wymagające orzekania o stanie zdrowia dopiero po uprzednim osobistym zbadaniu pacjenta (29). Jednak w ostatnim czasie pojawiają się pomysły wprowadzenia bardziej elastycznych regulacji prawnych umożliwiających realizację świadczeń zdrowotnych w modelu telemedycyny (30). Należy także wspomnieć o antycypowanych problemach związanych z pośredniczeniem nowoczesnej technologii telemedycznej w relacji terapeutycznej pomiędzy pacjentem w wieku podeszłym a lekarzem. Oprócz niskiego statusu ekonomicznego większości polskich emerytów, postrzegających swoją trudną sytuację finansową jako bezpośrednią barierę dostępności do rozwiązań telemedycznych, wymienia się opór mentalny przed innowacją technologiczną, brak nabytych kompetencji w samodzielnej obsłudze urządzeń elektronicznych, skorelowane z wiekiem osłabienie funkcji motorycznych i poznawczych, a także silną u osób starszych potrzebę tworzenia spersonalizowanej więzi w kontakcie ze swoim lekarzem (komunikacja twarzą w twarz ) (12). Przeprowadzone w Polsce analizy postaw i potrzeb ludzi w wieku podeszłym pokazują, że pozytywny stosunek do zaawansowanych technologii służących zdrowiu oraz gotowość korzystania z nich gdyby była taka możliwość wykazuje 30-40% respondentów (31, 32). Właściwe wykorzystanie tego kapitału zaufania w grupie największych potencjalnych beneficjentów telemedycyny powinno być punktem wyjścia do planowania odpowiednich strategii edukacyjnych z zakresu obsługi nowych technologii komputerowych i internetu. Być może sprzyjającym środowiskiem do podjęcia choć części z powyższych działań okażą się dzienne domy oraz kluby Senior-WIGOR, realizowane w ramach wieloletniego programu na lata (33). Celem projektu ma być zapewnienie wsparcia seniorom, m.in. poprzez umożliwienie korzystania z oferty opiekuńczej, aktywizującej, edukacyjnej, kulturalnej, rekreacyjnej oraz prozdrowotnej, w tym z podstawowych usług rehabilitacji ruchowej. W każdej placówce funkcjonującej w ramach programu ma również znajdować się komputer z dostępem do internetu. Pierwsze ośrodki tego typu mają powstać w II kwartale bieżącego roku (34). Pozostaje tylko pytanie, czy podejmowane inicjatywy na rzecz zwiększenia społecznej świadomości nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz potencjału telemedycyny w grupie polskich seniorów pozwolą wyprzedzić zmieniające się potrzeby zdrowotne szybko starzejącego się społeczeństwa? Piśmiennictwo 1. Międzynarodowy Plan Działań w Kwestii Starzenia się Społeczeństw, źródło internetowe: un.org.pl/rozwoj_spoleczny/age2a.pdf, data dostępu: r. 2. Bujnowska-Fedak M.: Zastosowanie usług telemedycznych w opiece nad ludźmi starszymi ze szczególnym uwzględnieniem ich postaw, potrzeb i oczekiwań w tym zakresie, prezentacja konferencyjna, źródło internetowe: uploads/2014/10/12-m.m.bujnowska-fedak-bujno wska -Telemedycyna-w-s%C5%82u%C5%BCbie-lud zom-starszym.pdf, data dostępu: r. 3. Kołomecka M.: Wybrane problemy pulmonologiczne osób w wieku podeszłym, źródło internetowe: pulmonolgiczne.pdf, data dostępu: r. 4. Grodzicki T., Parnicka A., Sulicka J.: Terapia osób najstarszych terra incognito. Czy badanie HYVET przyniesie odpowiedź na pytanie: jak leczyć nadciśnienie? Nadciśnienie Tętnicze, 2008; 12(1): 60-66, źródło internetowe: pl/nt/article/viewfile/12444/10281, data dostępu: r. 5. Kołomecka M.: Aspekty demograficzne i zdrowotne w geriatrii, źródło internetowe: pl/pliki/14_06_2010/ptp_ppt_aspekty_w_geriatrii. pdf, data dostępu: r. 6. Kielar M.: Teleopieka u progu starości. Ogólnopolski Przegląd Medyczny, 2013; 12: r e k l a m a 21

9 7. Golinowska S.: Srebrna gospodarka element strategii rozwoju regionalnego, w: Starzejące się społeczeństwo: nowe wyzwania dla polityk publicznych. Małopolskie Studia Regionalne, Kraków 2014; 2-3/31-32: Czekierda Ł. i wsp.: Aplikacje telemedyczne (prezentacja). data dostępu: r. 9. Ryś A.: Potrzebujemy zaufania, innowacji i współpracy, w: Starzejące się społeczeństwo: nowe wyzwania dla polityk publicznych. Małopolskie Studia Regionalne, Kraków 2014; 2-3/31-32: Badanie obszaru e-zdrowie projektu E-Podlaskie kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego województwa podlaskiego, raport końcowy, IANIS (2004). A Guide to ehealth Applications for Regions. Brussels, European Regional Information Society Association. 12. Bujnowska-Fedak M.M., Tomczak M.: Innowacyjne aplikacje telemedyczne i usługi e-zdrowia w opiece nad pacjentami w starszym wieku. Zdrowie Publiczne i Zarządzanie, 2013; 11(4): Hrynkiewicz J. (red): O sytuacji ludzi starszych. Rządowa Rada Ludności, Warszawa 2012; tom III: 151, źródło internetowe: userfiles/_public/bip/organizacja/poz_sytuacji_ludzi_starszych_2012.pdf, data dostępu: r. 14. Martyniak J.: Podstawy informatyki z elementami telemedycyny. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków American Telemedicine Association, źródło internetowe: cfm?pageid=1, data dostępu: r. 16. Kielar M., Trąbka W., Romaszewski A.: Uwarunkowania transgranicznych telekonsultacji medycznych w środowisku chmury obliczeniowej. Zeszyt Naukowy Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości, Kraków 2014; 33: Bujnowska-Fedak M. i wsp.: Aspekty finansowe i ekonomiczne telemedycznej opieki nad chorymi przewlekle. Family Medicine & Primary Care Review, 13, 3: , 2011, za: Kamiński M., Duplaga M., Kozierkiewicz A.: ICT w służbie ochrony zdrowia. Konferencja KPP i KZ Turner K.J., McGee-Lennon M.R.: Advances in telecare over the past 10 years. Smart Homecare Technology and TeleHealth, 2013; 1: ICT & Ageing. European Study on Users, Markets and Technologies. Sprawozdanie Komisji Europejskiej, Dyrekcji Generalnej ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów, 2010, źródło internetowe: uploads/2010/d18_final_report.pdf, data dostępu: r. 20. Tomita M.R., Russ L.S., Sridhar R., Naughton B.J.: Smart home with healthcare technologies for community-dwelling older adults, w: Al-Qutayri M.A. (red.): Smart Home Systems, InTech 2010: , źródło internetowe: smart-home-systems/smart-home-with-healthcaretechnologies-for-community-dwelling-older-adults, data dostępu: r. 21. Jarczewski A.: Teleopieka w społeczeństwie informacyjnym. Projekt Śląskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom z Chorobą Alzheimera, źródło internetowe: data dostępu: r. 22. Platforma telemedyczna MedGo, źródło internetowe: data dostępu: r. 23. Piotrowicz R., Baranowski R.: Ocena potencjalnych korzyści i kosztów teleelektrokardiologii. Raport sporządzony pod auspicjami Sekcji Elektrokardiologii Nieinwazyjnej i Telemedycyny Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Opinia Rady Konsultacyjnej w sprawie zasadności zastosowania telerehabilitacji kardiologicznej, Agencja Oceny Technologii Medycznych, Warszawa 2010, źródło internetowe: kardiologiczna.pdf, data dostępu: r. 25. Piotrowicz E., Baranowski R., Bilińska M., Stępnowska M., Piotrowska M., Wójcik A., Korewicki J., Chojnowska L., Małek L.A., Kłopotowski M., Piotrowski W., Piotrowicz R.: A new model of home-based telemonitored cardiac rehabilitation in patients with heart failure: effectiveness, quality of life and adherence. Eur J Heart Fail., 2010 Feb; 12(2): Bujnowska-Fedak M., Kumięga P., Sapilak B.J.: Zastosowanie nowoczesnych systemów telemedycznych w opiece nad ludźmi starszymi, Family Med. Prim. Care Rev., 2013; 15(3) Materiały informacyjne, źródło internetowe: data dostępu: r. 28. Bujnowska-Fedak M., Puchała E., Steciwko A.: Aspekty finansowe i ekonomiczne telemedycznej opieki nad chorymi przewlekle. Family Medicine & Primary Care Review, 2011, 13, 3: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2005 r., nr 226, poz. 1943, z późn. zm.). 30. Założenia do projektu Ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw. Ministerstwo Zdrowia, projekt , źródło internetowe: docs//1/183295/183301/183302/dokument pdf, data dostępu: r. 31. Bujnowska-Fedak M., Pirogowicz I.: Support for e- -Health services among elderly primary care patients. Telemedicine Journal and E-Health, 2014;1; 20(8): Bujnowska-Fedak M., Sapilak B.J.: Poglądy i potrzeby ludzi w podeszłym wieku w zakresie korzystania z narzędzi telemedycznych i usług zdrowotnych typu e-health. Family Medicine & Primary Care Review, 2012; 14(2): Projekt programu Senior-WIGOR, źródło internetowe: nych/projekty-programow-i-inne/projekt-programu- -senior-wigor/, data dostępu: r. 34. Informacja prasowa: Kopacz: 360 mln zł na program Senior-WIGOR, który ruszy w 2015 r., źródło internetowe: artykuly/845443,kopacz-360-mln-zl-na-programsenior-wigor-ktory-ruszy-w-2015-r.html, data dostępu: r. 22

Uwarunkowania Rozwoju Telemedycyny w Polsce Potrzeby, bariery, korzyści. 10/9/2014 Synchronizing Healthcare

Uwarunkowania Rozwoju Telemedycyny w Polsce Potrzeby, bariery, korzyści. 10/9/2014 Synchronizing Healthcare Uwarunkowania Rozwoju Telemedycyny w Polsce Potrzeby, bariery, korzyści 1 10/9/2014 Synchronizing Healthcare Badania medyczne zrobiły tak niebywały postęp, że dziś praktycznie nie ma już ani jednego zdrowego

Bardziej szczegółowo

Usługi telemedyczne w Polsce oczekiwania, możliwości, dostępność na naszym rynku RYSZARD OLSZANOWSKI Krajowa Izba Gospodarcza, Izba Gospodarcza

Usługi telemedyczne w Polsce oczekiwania, możliwości, dostępność na naszym rynku RYSZARD OLSZANOWSKI Krajowa Izba Gospodarcza, Izba Gospodarcza Usługi telemedyczne w Polsce oczekiwania, możliwości, dostępność na naszym rynku RYSZARD OLSZANOWSKI Krajowa Izba Gospodarcza, Izba Gospodarcza Medycyna Polska Plan prezentacji Rynek usług telemedycznych

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: Informatyczna Platforma Fuzji Badań Obrazowych Serca 27 listopada 2015 SCO Kiece KSS JP2 Kraków

Zagadnienia: Informatyczna Platforma Fuzji Badań Obrazowych Serca 27 listopada 2015 SCO Kiece KSS JP2 Kraków Zagadnienia: 1. Definicja telemedycyny 2. Rodzaje usług telemedycznych 3. Cele telemedycyny 4. Prognoza zapotrzebowania 5. Bariery rozwoju runku telemedycznego 6. Zalety telemedycyny 7. Perspektywy Telemedycyna

Bardziej szczegółowo

Finansowanie świadczeń telemedycznych z prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych

Finansowanie świadczeń telemedycznych z prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Finansowanie świadczeń telemedycznych z prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Dr n. med. Piotr Soszyński Telemedycyna zastosowanie technologii z obszaru telekomunikacji i informatyki w celu świadczenia opieki

Bardziej szczegółowo

TELEMEDYCYNA I E-ZDROWIE KIERUNKI ROZWOJU SYSTEMU OPIEKI ZDROWOTNEJ

TELEMEDYCYNA I E-ZDROWIE KIERUNKI ROZWOJU SYSTEMU OPIEKI ZDROWOTNEJ Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TELEMEDYCYNA I E-ZDROWIE KIERUNKI ROZWOJU SYSTEMU OPIEKI ZDROWOTNEJ PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA KONCEPCJI SZPITALA

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania w ochronie zdrowia szybsza diagnoza, lepsza opieka, obniŝanie kosztów. Konferencja KIG. Warszawa, 26 kwietnia 2012 r.

Innowacyjne rozwiązania w ochronie zdrowia szybsza diagnoza, lepsza opieka, obniŝanie kosztów. Konferencja KIG. Warszawa, 26 kwietnia 2012 r. Innowacyjne rozwiązania w ochronie zdrowia szybsza diagnoza, lepsza opieka, obniŝanie kosztów Konferencja KIG Warszawa, 26 kwietnia 2012 r. 1 Orange Polska a Integrated Solutions oczekiwania pacjenta wobec

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

Pro-PLUS Sp. z o.o. PREZENTACJA OGÓLNA FIRMY

Pro-PLUS Sp. z o.o. PREZENTACJA OGÓLNA FIRMY Pro-PLUS Sp. z o.o. PREZENTACJA OGÓLNA FIRMY Przygotowała: Agnieszka Tomczak Warszawa, 1 lutego 2015 r. Pro-PLUS Sp. z o.o. to polska firma założona w 1993 roku przez Iwonę i Jana Radwańskich. Pionier

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA KONCEPCJI SZPITALA DOMOWEGO W ORGANIZACJI ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH. TEL. 509 088 528; pawel.podsiadlo@outlook.

PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA KONCEPCJI SZPITALA DOMOWEGO W ORGANIZACJI ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH. TEL. 509 088 528; pawel.podsiadlo@outlook. PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA KONCEPCJI SZPITALA DOMOWEGO W ORGANIZACJI ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH. TEL. 509 088 528; pawel.podsiadlo@outlook.com KONCEPCJA SZPITALA DOMOWEGO Analiza chorób przewlekłych w Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Wpływ infrastruktury na zakres diagnostyczny i jakość. usług ug w szpitalu publicznym

Wpływ infrastruktury na zakres diagnostyczny i jakość. usług ug w szpitalu publicznym Wpływ infrastruktury na zakres diagnostyczny i jakość usług ug w szpitalu publicznym Lek. med. Krzysztof Bederski Zastępca Dyrektora ds. Lecznictwa Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła

Bardziej szczegółowo

opracowanych przy wsparciu Komisji, duŝych projektach pilotaŝowych oraz projektach badawczych w tej dziedzinie.

opracowanych przy wsparciu Komisji, duŝych projektach pilotaŝowych oraz projektach badawczych w tej dziedzinie. Perspektywy i strategie rozwoju usług telemedycznych w Polsce - legislacja dr n. med. Leszek Sikorski Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia 26 kwiecień 2012 r. Komisja będzie działać na rzecz

Bardziej szczegółowo

Continuum Care. Kompleksowa Opieka dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych. TABITA Projekt rozwoju ośrodka

Continuum Care. Kompleksowa Opieka dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych. TABITA Projekt rozwoju ośrodka + Continuum Care Kompleksowa Opieka dla Osób Starszych i Niepełnosprawnych TABITA Projekt rozwoju ośrodka www.continuumcare.pl Warszawa, 20 września 2011r + Opieka nad osobą starszą w rodzinie doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Telemedycyna. Piotr Mechliński T-Mobile Polska & DT Group. Warszawa, 26 kwietnia 2012 r.

Telemedycyna. Piotr Mechliński T-Mobile Polska & DT Group. Warszawa, 26 kwietnia 2012 r. Telemedycyna Piotr Mechliński T-Mobile Polska & DT Group Warszawa, 26 kwietnia 2012 r. Telemedycyna obszary zastosowań Sieć telemedyczna Obszary zastosowań Telemonitoring Doc2Patient: Zdalna wymiana danych

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

CYFROWE TECHNOLOGIE W ŻYCIU SENIORA. Prezentacja Platformy Telehealth

CYFROWE TECHNOLOGIE W ŻYCIU SENIORA. Prezentacja Platformy Telehealth CYFROWE TECHNOLOGIE W ŻYCIU SENIORA Prezentacja Platformy Telehealth Telemedycyna chorych i seniorów Pilot o zasięgu 50m, sparowany z telefonem umożliwiają wysłanie sygnału alarmowego do centrali. Centrala

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku

Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku Uchwała Nr 28/VII/2015 Rady Miasta Józefowa z dnia 23 stycznia 2015 roku w sprawie uchwalenia programu polityki zdrowotnej pn. Zwiększenie dostępności do świadczeń kardiologicznych osobom powyżej 50 roku

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf Załącznik nr 1 Opis programu zdrowotnego pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych 1. Opis problemu zdrowotnego Pomimo zaznaczającego

Bardziej szczegółowo

Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej?

Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej? Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej? Debata w Brzesku Patronat honorowy: Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Europa się starzeje Komisja Europejska:

Bardziej szczegółowo

Oferta usług telemedycznych Medgo.pl dla

Oferta usług telemedycznych Medgo.pl dla Oferta usług telemedycznych Medgo.pl dla Założenia projektowe» Usługi Oferta Medgo zostanie zaimplementowana do usług świadczonych przez. Każda nowa usługa Medgo ( np. Integracja sensoryczna, logopedia,

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka System opieki długoterminowej w Polsce Świadczenia w zakresie opieki długoterminowej zapewnia w Polsce ochrona zdrowia i pomoc społeczna cześć świadczeń (usług)

Bardziej szczegółowo

Platforma Telemedyczna MedGo.pl

Platforma Telemedyczna MedGo.pl Platforma Telemedyczna MedGo.pl O Medgo I Q 2012 projekt zdobywa dofinansowanie 720 000 tys zł w ramach współpracy z Krajową Izbą Gospodarczą i funduszem zalążkowym KiGMed Spółka w 2012 koncentrowała się

Bardziej szczegółowo

CO JEST MIARĄ POSTĘPU?

CO JEST MIARĄ POSTĘPU? Telemedycyna i farmakoterapia jak stymulować postęp? CO JEST MIARĄ POSTĘPU? Produkt Poprawa jakości życia Wydłużenie życia Powszechne wdrożenie Co stymuluje postęp? Zapotrzebowanie na powszechne wdrożenie

Bardziej szczegółowo

TELEMEDYCYNA w województwie lubuskim STRATEGIA WDRAŻANIA

TELEMEDYCYNA w województwie lubuskim STRATEGIA WDRAŻANIA TELEMEDYCYNA w województwie lubuskim STRATEGIA WDRAŻANIA Prof.dr hab.inż. Pieczyński Andrzej Dziekan WEIT, UZ Dr inż. Michta Emil WEIT, UZ Cottbus, 25/26.06.2009 ehealth w EU Plan Telemedycyna - cel stosowania

Bardziej szczegółowo

Działania Miasta w zakresie opieki nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz z doświadczeniem choroby psychicznej.

Działania Miasta w zakresie opieki nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz z doświadczeniem choroby psychicznej. Działania Miasta w zakresie opieki nad osobami przewlekle i nieuleczalnie chorymi oraz z doświadczeniem choroby psychicznej Joanna Nyczak Projekt korzysta z dofinansowania pochodzącego z Islandii, Liechtensteinu

Bardziej szczegółowo

PL 1 PL. Konkluzja pokonferencyjna. Uczestnicy Konferencji z zadowoleniem przyjmują:

PL 1 PL. Konkluzja pokonferencyjna. Uczestnicy Konferencji z zadowoleniem przyjmują: 1st European Day of the Brain. Ageing, Stroke, and Alzheimer s Disease - Finding Innovative Solutions - Experts Conference during Polish Presidency of the European Union Council (18 November 2011, Learning

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA

PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO DLA OSÓB Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI W MIEŚCIE OSTROŁĘKA Załącznik Nr 2 do Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Programu lokalnego w zakresie pomocy społecznej w mieście Ostrołęka na lata 2009 2016. PROGRAM LOKALNY ROZWOJU SIECI OPARCIA SPOŁECZNEGO

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania europejskie w opiece geriatrycznej

Rozwiązania europejskie w opiece geriatrycznej Rozwiązania europejskie w opiece geriatrycznej Dr n. med.katarzyna Szczerbińska Katedra Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej Wydział Lekarski, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Konferencja Telemedycyna i e-zdrowie. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia 28 maja 2015 r.

Konferencja Telemedycyna i e-zdrowie. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia 28 maja 2015 r. Konferencja Telemedycyna i e-zdrowie. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia 28 maja 2015 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Konferencja Telemedycyna i e-zdrowie. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia 28 maja 2015 r.

Konferencja Telemedycyna i e-zdrowie. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia 28 maja 2015 r. Konferencja Telemedycyna i e-zdrowie. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia 28 maja 2015 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Ocena i porównanie funkcjonalności aplikacji medycznych Prezentacja Platformy

Ocena i porównanie funkcjonalności aplikacji medycznych Prezentacja Platformy Ocena i porównanie funkcjonalności aplikacji medycznych Prezentacja Platformy Joanna Rybka Collegium Medicum UMK, Hasselt University Fundacja Life4Science, Scienceventure Małgorzata Plechawska-Wójcik Instytut

Bardziej szczegółowo

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA OPIEKA DŁUGOTERMINOWA PERSPEKTYWA EUROPEJSKA Pomoc Osobom Niesamodzielnym Prezentacja Projektu Ustawy Senat RP, Komisja Rodziny i Polityki Społecznej, 14 maja 2013 Zofia Czepulis-Rutkowska Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

zdalne monitorowanie EKG

zdalne monitorowanie EKG dla lekarzy i gabinetów lekarskich, jednostek służby zdrowia, pielęgniarek, hospicjów, sanatoriów, dla wszystkich Kardio. zdalne monitorowanie EKG Kardio : zdalne monitorowanie pracy serca U pacjentów:

Bardziej szczegółowo

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe?

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? co można jeszcze poprawić? Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii WUM Porównanie liczby ppci/mln mieszkańców w 37 krajach (dane za 2007 i

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna

Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna Dr n.med. Bożena Wierzyńska Departament Prewencji i Rehabilitacji ZUS TELEMEDYCYNA I E-ZDROWIE. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom

Bardziej szczegółowo

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Standardy Grupy ds. Zdrowia Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Cel główny Cel główny: optymalny stan zdrowia osób bezdomnych (świadczeniobiorców) utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 3. E-Zdrowie karty działań Działanie nr 1 Nazwa Wdrożenie wybranych zarządczych narzędzi TIK obsługi systemów w ochronie zdrowia w szpitalach poprzez realizację projektu Podlaski system informacyjny e-zdrowie.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 457/2015 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 23 kwietnia 2015 roku

Uchwała Nr 457/2015 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 23 kwietnia 2015 roku Uchwała Nr 457/2015 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 23 kwietnia 2015 roku w sprawie podjęcia przez Województwo Wielkopolskie działań zmierzających Na podstawie art. 41 ust. 1 i art. 56 ust.

Bardziej szczegółowo

TCares realizacja, perspektywy i plany

TCares realizacja, perspektywy i plany realizacja, perspektywy i plany E-Zdrowie - opieka medyczna i niezależnośd mgr inż. Jerzy Haduch Cel projektu Ogólnym celem projektu jest zachęcenie do stosowania opieki telemedycznej i telemedycyny oraz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR IV/21/14 RADY GMINY WIDAWA z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia Programu Zdrowotnego ZDROWA GMINA na lata 2015-2016 oraz udzielenia dotacji dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12. Specjalność: pielęgniarstwo 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Projekt współpracy Szpitala Miejskiego Siedlcach i Collegium Mazovia mgr inż. Janusz Turczynowicz

Projekt współpracy Szpitala Miejskiego Siedlcach i Collegium Mazovia mgr inż. Janusz Turczynowicz Projekt współpracy Szpitala Miejskiego Siedlcach i Collegium Mazovia mgr inż. Janusz Turczynowicz Współpracy na rzecz rozwoju polskiej nauki i innowacyjności oraz wszelkich działań ją upowszechniających

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 177/2014 z dnia 4 sierpnia 2014 r. o projekcie programu Program aktywności ruchowej 60+ miasta Sieradz Po zapoznaniu

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Placówki opieki długoterminowej ważne ogniwo w epidemiologii zakażeń szpitalnych Szpital Powiatowy w Wołominie, Joanna Wejda, Małgorzata Purchała Rodzaje placówek I. Podmioty prowadzące działalność leczniczą

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 wsparcie dla ochrony zdrowia Małgorzata Sobolew Departament Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego UMWP Spotkanie robocze ws. wzmocnienia

Bardziej szczegółowo

dziś i jutro Strategia rozwoju POZ na lata 2014-2020

dziś i jutro Strategia rozwoju POZ na lata 2014-2020 Medycyna Rodzinna Warmii i Mazur dziś i jutro Strategia rozwoju POZ na lata 2014-2020 Lek. med. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej

Bardziej szczegółowo

Nowa kultura opieki nad seniorami

Nowa kultura opieki nad seniorami Nowa kultura opieki nad seniorami Seminarium edukacyjne Innowacje w geriatrii - ocena dostępności w Polsce dr n. o zdr. Elżbieta Szwałkiewicz Warszawa, 17 listopada 2014 r.) Stary człowiek to też człowiek

Bardziej szczegółowo

Krajowa Konferencja Łańcuch Zaufania. Warszawa, 2012-09-25

Krajowa Konferencja Łańcuch Zaufania. Warszawa, 2012-09-25 Krajowa Konferencja Łańcuch Zaufania Warszawa, 2012-09-25 Telemedycyna w projektach realizowanych w obszarze e-zdrowia w Polsce Projekt P5 Elektroniczna platforma konsultacyjnych usług telemedycznych Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

Projekty telemedyczne w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Krakowie

Projekty telemedyczne w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Krakowie Projekty telemedyczne w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II w Krakowie Katarzyna Cyran kcyran@szpitaljp2.krakow.pl Zadania Biura Projektów Międzynarodowych: poszukiwanie możliwości pozyskania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

zdalne monitorowanie KTG

zdalne monitorowanie KTG dla lekarzy i gabinetów lekarskich, jednostek służby zdrowia, pielęgniarek, hospicjów, sanatoriów, dla wszystkich BabySave. zdalne monitorowanie KTG BabySave: monitorowanie dobrostanu płodu Monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Tele Asystent to usługa kompleksowej 24 godzinnej telefonicznej, osobistej oraz zdalnej opieki nad klientem systemu.

Tele Asystent to usługa kompleksowej 24 godzinnej telefonicznej, osobistej oraz zdalnej opieki nad klientem systemu. Wizja Tele Asystent to usługa kompleksowej 24 godzinnej telefonicznej, osobistej oraz zdalnej opieki nad klientem systemu. Każdy z podopiecznych zostanie objęty systemem wspomagającym bezpieczeństwo i

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia

Opis modułu kształcenia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Opis modułu kształcenia Nazwa modułu (przedmiotu) Edukacja osób starszych i rodzin Kod podmiotu IP NS4/EOSiR Formy zajęć i inne Kierunek

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM OPIEKI DOMOWEJ DLA PACJENTÓW DŁUGOTERMINOWO CHORYCH. mgr Konopa Monika

ZINTEGROWANY SYSTEM OPIEKI DOMOWEJ DLA PACJENTÓW DŁUGOTERMINOWO CHORYCH. mgr Konopa Monika ZINTEGROWANY SYSTEM OPIEKI DOMOWEJ DLA PACJENTÓW DŁUGOTERMINOWO CHORYCH mgr Konopa Monika STATYSTYKA Polska należy do krajów o średnim poziomie starości demograficznej. U progu 1999 roku odsetek ludzi

Bardziej szczegółowo

Tele-EKG nowe możliwości bezpiecznej rehabilitacji kardiologicznej w warunkach domowych

Tele-EKG nowe możliwości bezpiecznej rehabilitacji kardiologicznej w warunkach domowych Tele-EKG nowe możliwości bezpiecznej rehabilitacji kardiologicznej w warunkach domowych mgr Elżbieta Wróbel, mgr Bartłomiej Szczuka Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II Telemonitoring kardiologiczny

Bardziej szczegółowo

Długofalowa Polityka Senioralna w Polsce na lata 2014-2020

Długofalowa Polityka Senioralna w Polsce na lata 2014-2020 Długofalowa Polityka Senioralna w Polsce na lata 2014-2020 Bydgoszcz, 13 kwietnia 2015 r. www. Wprowadzenie Założenia Długofalowej Polityki Senioralnej w Polsce na lata 2014-2020 (ZDPS) Ø Przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

STWARDNIENIE ROZSIANE - ZARZĄDZANIE CHOROBĄ

STWARDNIENIE ROZSIANE - ZARZĄDZANIE CHOROBĄ STWARDNIENIE ROZSIANE - ZARZĄDZANIE CHOROBĄ PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ PROBLEMÓW Warszawa, 26 kwietnia 2016 r. Projekt badawczy STWARDNIENIE ROZSIANE - ZARZĄDZANIE CHOROBĄ Projekt jest kontynuacją prac badawczych

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

Wykłady blok ogólnozawodowy. Wykład 1. Wykład 2. Wykład 1. Wykład 1

Wykłady blok ogólnozawodowy. Wykład 1. Wykład 2. Wykład 1. Wykład 1 Opiekuńczo- Lp. Nazwa modułu Jednostka modułowa Typ zajęć Liczba godzin Miejsce szkolenia Samokształcenie temat liczba godzin Wykłady blok ogólnozawodowy 1a. Komunikowanie się z jednostką i grupą Ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok

Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok Załącznik do uchwały nr XLVI/282/13 Rady Miejskiej w Niemodlinie z dnia 26 września 2013 r. Program wspierania seniorów w gminie Niemodlin Niemodlin, 2013 rok CZĘŚĆ OGÓLNA Starzenie się jest naturalnym

Bardziej szczegółowo

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO

REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO Anna Czyżewska, Wojciech Glinkowski REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu, Centrum Doskonałości

Bardziej szczegółowo

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Słowa kluczowe: rehabilitacja uzdrowiskowa, dysfunkcje narządu ruchu, ból, jakość życia Zdrowie na podstawie definicji prezentowanej, przez WHO oznacza całkowity brak

Bardziej szczegółowo

1. POLITYKA SENIORALNA

1. POLITYKA SENIORALNA 1. POLITYKA SENIORALNA 1.1. REALIZACJA REGIONALNEJ POLITYKI PUBLICZNEJ Działania dotyczące polityki senioralnej zostały ujęte w Strategii Wojewódzkiej w zakresie Polityki Społecznej dla Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII

KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII Przeciwdziałanie uzależnieniom behawioralnym w Polsce w kontekście ustawy o grach hazardowych. Warszawa, 25-26 listopada 2014 r. Regulacje Prawne - Fundusz

Bardziej szczegółowo

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego

Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Leczenie w domu pacjenta - praca w Zespole Leczenia Środowiskowego Zespół Leczenia Środowiskowego Wieliczka Paweł Sacha specjalista psychiatra Idea psychiatrycznego leczenia środowiskowego, a codzienna

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko) 1.2.Data urodzenia:.. 1.4 Adres ( kod pocztowy, miejscowość, ulica, nr domu, nr mieszkania ) 1.5 KONTAKTOWY NR TELEFONU.

(imię i nazwisko) 1.2.Data urodzenia:.. 1.4 Adres ( kod pocztowy, miejscowość, ulica, nr domu, nr mieszkania ) 1.5 KONTAKTOWY NR TELEFONU. .. (miejscowość, data).. (Pieczątka zakładu kierującego) WNIOSEK O PRZYJECIE DO ODDZIAŁU REHABILITACJI OGÓLNOUSTROJOWEJ CENTRUM POMOCOWEGO CARITAS im. Św. Ojca Pio ul. Jęczmienna 8, 81-089 Gdynia tel.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją?

Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Dlaczego promocja zdrowia i profilaktyka jest opłacalną inwestycją? Prof. dr hab. med. Barbara Woynarowska Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego Komitet Zdrowia Publicznego PAN Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r.. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne -

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne technologie w słuŝbie zdrowia, telemedycyna w kardiologii.

Nowoczesne technologie w słuŝbie zdrowia, telemedycyna w kardiologii. Nowoczesne technologie w słuŝbie zdrowia, telemedycyna w kardiologii. Klinika Rehabilitacji Kardiologicznej i Elektrokardiologi Nieinwazyjnej Instytut Kardiologii Warszawa - Anin Ryszard Piotrowicz Komitet

Bardziej szczegółowo

Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r., GUS, Warszawa 2014 r.

Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r., GUS, Warszawa 2014 r. UZASADNIENIE Celem strategicznym Programu jest wsparcie seniorów poprzez dofinansowanie działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów Senior-WIGOR, ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA dr hab. med. Ewa Konduracka Klinika Choroby Wieńcowej i Niewydolności Serca Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakowski Szpital Specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ, ZAŁĄCZNIK Projekt konkluzji Rady Wczesne wykrywanie i leczenie zaburzeń komunikacyjnych u dzieci, z uwzględnieniem zastosowania narzędzi e-zdrowia i innowacyjnych rozwiązań RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 1. PRZYPOMINA,

Bardziej szczegółowo

Dr Mariola Seń z Zespołem. Zakład Promocji Zdrowia, Katedra Zdrowia Publicznego Akademia Medyczna im.piastów Śląskich we Wrocławiu

Dr Mariola Seń z Zespołem. Zakład Promocji Zdrowia, Katedra Zdrowia Publicznego Akademia Medyczna im.piastów Śląskich we Wrocławiu Dr Mariola Seń z Zespołem Zakład Promocji Zdrowia, Katedra Zdrowia Publicznego Akademia Medyczna im.piastów Śląskich we Wrocławiu Opieka długoterminowa Według diagnozy Grupy Roboczej ds. przygotowania

Bardziej szczegółowo

Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia

Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia Wysoka jakość świadczonych usług i efektywne przywództwo w ochronie zdrowia efektami wdrożeń projektów e-zdrowia dr n. med. Leszek Sikorski i Zespół Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia 1 2012-05-31

Bardziej szczegółowo

Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia: Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych Dz.U.2005.189.1598 2006.08.09 zm. Dz.U.2006.134.943 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. z dnia 30 września

Bardziej szczegółowo

Spotkanie robocze dotyczące deinstytucjonalizacji i opieki środowiskowej Ministerstwo Zdrowia 16 marca 2015 r.

Spotkanie robocze dotyczące deinstytucjonalizacji i opieki środowiskowej Ministerstwo Zdrowia 16 marca 2015 r. Spotkanie robocze dotyczące deinstytucjonalizacji i opieki środowiskowej Ministerstwo Zdrowia 16 marca 2015 r. Fundusze europejskie mogą wesprzeć rozwój wysokiej jakości rodzinnych i środowiskowych form

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNE ZARZDZANIE OCHRONĄ ZDROWIA Warunki brzegowe i analiza otoczenia. Grzegorz Ziemniak

SKUTECZNE ZARZDZANIE OCHRONĄ ZDROWIA Warunki brzegowe i analiza otoczenia. Grzegorz Ziemniak SKUTECZNE ZARZDZANIE OCHRONĄ ZDROWIA Warunki brzegowe i analiza otoczenia Grzegorz Ziemniak Odrobina historii Narodowy Program Zdrowia 2007-2015 Cele strategiczne Obszary priorytetowe: Zmniejszenie zachorowalności

Bardziej szczegółowo

CARE PROFESSIONS AND THEIR TRAINING NEEDS IN POLAND TRANSFER FOUNDATION - WARSAW

CARE PROFESSIONS AND THEIR TRAINING NEEDS IN POLAND TRANSFER FOUNDATION - WARSAW CARE PROFESSIONS AND THEIR TRAINING NEEDS IN POLAND TRANSFER FOUNDATION - WARSAW Seniorzy w Polsce Przeciętne dalsze trwanie życia osób w wieku 60 lat: mężczyźni 17,7 lat, kobiety 22,9 lat. Liczba ludności

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Integracja społeczna Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Program budowy infrastruktury informacji przestrzennej (IIP) w Ministerstwie Zdrowia (MZ)

Program budowy infrastruktury informacji przestrzennej (IIP) w Ministerstwie Zdrowia (MZ) Program budowy infrastruktury informacji przestrzennej (IIP) w Ministerstwie Zdrowia (MZ) 1. WIADOMOŚCI WSTĘPNE 1.1 CHARAKTERYSTYKA ORGANU WIODĄCEGO 1) Stanowisko, imię i nazwisko, dane adresowe organu

Bardziej szczegółowo

Wiarygodna elektroniczna dokumentacja medyczna dr inż. Kajetan Wojsyk

Wiarygodna elektroniczna dokumentacja medyczna dr inż. Kajetan Wojsyk Wiarygodna elektroniczna dokumentacja medyczna dr inż. Kajetan Wojsyk Zastępca Dyrektora ds. Europejskich Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia V Konferencja i Narodowy Test Interoperacyjności

Bardziej szczegółowo

Małopolski System Informacji Medycznej

Małopolski System Informacji Medycznej Małopolski System Informacji Medycznej Tomasz Szanser Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego UMWM 30 stycznia 2013 r. Cel projektu: Projekt MSIM ma na celu stworzenie jednolitej zintegrowanej platformy

Bardziej szczegółowo

Działania prorozwojowe w dokumentach strategicznych Województwa Małopolskiego. Aneta Widak Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Działania prorozwojowe w dokumentach strategicznych Województwa Małopolskiego. Aneta Widak Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Działania prorozwojowe w dokumentach strategicznych Województwa Małopolskiego Aneta Widak Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 13 maja 2011 Wizja: MAŁOPOLSKA 2020 Chcemy, aby Małopolska była.

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Interwencji Kryzysowej (OIK) Liczba podjętych działań. 2. Propagowanie informacji dotyczących profilaktyki zaburzeń psychicznych.

Ośrodek Interwencji Kryzysowej (OIK) Liczba podjętych działań. 2. Propagowanie informacji dotyczących profilaktyki zaburzeń psychicznych. Załącznik do Programu Cel główny 1: promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym Cel szczegółowy 1.1: upowszechnienie wiedzy na temat zdrowia psychicznego, kształtowanie zachowań

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA:. Podstawy Kod przedmiotu: 104 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XII/67/2015 RADY MIEJSKIEJ W RAKONIEWICACH. z dnia 19 listopada 2015 r.

UCHWAŁA Nr XII/67/2015 RADY MIEJSKIEJ W RAKONIEWICACH. z dnia 19 listopada 2015 r. UCHWAŁA Nr XII/67/2015 RADY MIEJSKIEJ W RAKONIEWICACH z dnia 19 listopada 2015 r. w sprawie: gminnego programu przeciwdziałania narkomanii na 2016 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011.

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. w sprawie: przyjęcia Programu Promocji Zdrowia Psychicznego dla Gminy Szczekociny na lata Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja ex ante programu sektorowego INNOMED

Ewaluacja ex ante programu sektorowego INNOMED Ewaluacja ex ante programu sektorowego INNOMED PLAN PREZENTACJI 1. Krótki opis Programu 2. Cele i zakres ewaluacji 3. Kryteria ewaluacji 4. Metodologia badania 5. Wnioski 6.Analiza SWOT 7.Rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Polski System Ochrony Zdrowia: problemy pacjentów, szczególnie osób starszych i dzieci - perspektywa lekarza. Prof.

Polski System Ochrony Zdrowia: problemy pacjentów, szczególnie osób starszych i dzieci - perspektywa lekarza. Prof. Polski System Ochrony Zdrowia: problemy pacjentów, szczególnie osób starszych i dzieci - perspektywa lekarza Prof. Piotr Czauderna ZDROWIE JEDNA Z NAJWAŻNIEJSZYCH WARTOŚCI DLA POLAKÓW Zmiana języka (zamiast

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii, Katedra Rehabilitacji Kod przedmiotu Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo