Bohaterska obrona Bożej Góry

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bohaterska obrona Bożej Góry"

Transkrypt

1 Rok II, Nr 9 (16), Wrzesień 2010 Jastrzębie-Zdrój Bohaterska obrona Bożej Góry 1 września obchodzimy kolejną rocznicę agresji hitlerowskich Niemiec na Polskę, będącej początkiem II wojny światowej. Z tej okazji uczcijmy także pamięć obrońców naszej jastrzębskiej ziemi, którzy szczególnie bohatersko stawiali opór na Bożej Górze. Na temat tej wrześniowej potyczki napisano już wiele artykułów, w których podawano liczby określające wielkość poniesionych strat, zarówno po stronie polskiej jak i niemieckiej. Nie sposób przytoczyć wszystkich opublikowanych tekstów na ten temat, więc skupię się tylko na kilku z nich. W artykule znalezionym w Nowinach z 1957 roku autor najprawdopodobniej popuścił wodze fantazji, co można zrzucić na karb PRL-owskiej propagandy. Otóż według niego Góry Wyzwolenia (tak w PRL-u nazywała się Boża Góra) broniło 12 polskich żołnierzy wyposażonych w jedno działko przeciwpancerne. W dalszej części artykułu możemy przeczytać, że straty niemieckie sięgały 19 zniszczonych i uszkodzonych czołgów, kilkudziesięciu zabitych oraz wielu rannych, a po polskiej stronie ograniczyły się tylko do jednego rannego. Bliższy prawdy jest artykuł pochodzący również z Nowin, jednakże opublikowany w 1963 roku i oparty na zeznaniach żołnierzy biorących udział w walkach. Tutaj obraz jest już inny. W rejonie Szotkówki zostało trafionych sześć czołgów, a dwa kolejne w okolicy wzgórza 282 w Jastrzębiu Górnym, gdzie była druga linia obrony. A i obrońców było więcej niż dwunastu. Uczestnicy walk wspominają o 200, choć nie wszyscy brali udział w potyczkach - 25 ułanów wyjechało na rozpoznanie, a jedna trzecia musiała odejść z końmi za górę. Ciekawą pozycją jest książka Mariana Małeckiego Bitwa graniczna pod Pszczyną. Autor podaje, że 3. szwadron ułanów w całej walce rozbił 7 czołgów nieprzyjaciela, a uszkodził 11. Jednak to stwierdzenie opatrzył przypisem podającym źródła z rozbieżnymi danymi.

2 Także w Biuletynach Galerii Historii Miasta znajdziemy teksty o walkach we wrześniu 1939 roku. Jeden z nich zatytułowany Bój o Bożą Górę ogólny bilans sił i strat niestety nie daje odpowiedzi na pytanie, ile było ofiar wśród walczących oraz ile i jakie wozy bojowe stracili Niemcy na terenie Jastrzębia. Kolejną pozycją godną polecenia jest książka Jana Delowicza Ziemia rybnicko-wodzisławska i jej mieszkańcy w wojnie obronnej 1939 roku. Znajdziemy tutaj zarówno relacje uczestników, jak i próbę szczegółowego opisu przebiegu walk z dokładnymi danymi o stratach zarówno po stronie polskiej, jak i niemieckiej. Jednak i ta publikacja nie odpowiada na wszystkie pytania. Warto, aby powstało opracowanie systematyzujące wszystkie znane na ten temat materiały i opisujące przebieg walk oraz bilans strat. Z pewnością pomocne mogłyby być meldunki składane przez walczące oddziały. Jednak dopóki nie ma do nich dostępu, trudno będzie zrobić jakieś konkretne zestawienie. Tym bardziej, że nierozwiązana pozostaje kwestia ich wiarygodności. Nie chodzi oczywiście o to, czy ktoś przekłamywał fakty. To co np. dla polskiej obrony było zniszczonym czołgiem dla niemieckich najeźdźców mogło okazać się tylko pojazdem uszkodzonym. Z tego też wynikać mogą rozbieżności przy podawaniu strat po niemieckiej stronie w omawianych artykułach. Z pewnością kilka czołgów i wozów bojowych zostało podczas walk w Jastrzębiu trafionych. Otwarte jest pytanie, ile z nich zostało doszczętnie zniszczonych (za takie uważa się pojazdy spalone), a ile tylko unieszkodliwionych czy uszkodzonych (duża część czołgów po naprawie wracała na pole bitwy). Jeśli chodzi o straty w ludziach, to także pozostaje zagadką. Nawet relacje uczestników nie dają pełnej gwarancji na obiektywny obraz sytuacji. Dobrym przykładem może być osoba ppor. Józefa Krzewickiego, który według jednego ze świadków zginął, podczas gdy później okazało się, że przeżył i trafił do niewoli. Pozostaje jeszcze kwestia oddziałów walczących na Bożej Górze. Ta sprawa także nie jest do końca jasna. Podczas gdy jedne źródła wśród walczących podają Strzelców Podhalańskich, inne wątpią w ich obecność w tym rejonie. Inną sprawą jest grób żołnierzy września w lesie przy ul. Spacerowej. Nie wiadomo tak naprawdę, kto jest tam pochowany. Po tylu latach od zakończenia wojny będzie trudno ustalić faktyczną liczbę ofiar i strat w sprzęcie oraz to, kto i w jakiej sile tak naprawdę brał udział w walkach. Ważne jest jednak abyśmy pamiętali o tych wydarzeniach i czcili pamięć obrońców Bożej Góry i Jastrzębia. Strona 2

3 Portrety Ksiądz Antoni Łatko urodził się 12 lipca w Chwałowicach. Był synem Feliksa Łatko, znanego w regionie artysty-malarza i Marii z d. Ordon. W latach uczęszczał do szkoły powszechnej w Rybniku. Lata okupacji wraz z rodzicami spędził w Orzeszu, gdzie należał do Sodalicji Mariańskiej oraz był ministrantem w kościele Nawiedzenia NMP. Od 1945 do 1947 roku był uczniem Państwowego Gimnazjum i Liceum w Mikołowie, następnie podjął naukę w szkole w Rybniku. W 1951 roku wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie i rozpoczął studia na Wydziale Teologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1956 roku przyjął święcenia kapłańskie i został wikarym w parafii w Czechowicach-Dziedzicach. W 1959 roku został przeniesiony do Bykowiny, skąd trafił w 1962 do Szopienic, a następnie w 1965 roku do Cieszyna. Tam w 1971 roku został nominowany na stanowisko proboszcza w kościele filialnym w Cieszynie-Pastwiskach. Kiedy w 1978 roku w Pastwiskach powstała parafia, został mianowany jej proboszczem. W tym samym roku został przeniesiony do Szerokiej, gdzie najpierw był wikariuszem ekonomem, a po dwóch miesiącach został proboszczem. W 1981 roku został duszpasterzem przebywających w zakładzie karnym w Szerokiej. W latach pełnił funkcję dziekana dekanatu pawłowickiego. W 1991 roku w trakcie napadu rabunkowego na plebanię ks. Antoni został ciężko pobity przez dwóch więźniów z pobliskiego zakładu. Dzięki modlitwom parafian i sióstr Loretanek ks. Łatko powrócił do zdrowia. Sprawa wyzdrowienia ks. Antoniego była dowodem w procesie beatyfikacji ks. Ignacego Kłopotowskiego. To jego kult wśród parafian szerzył ks. Antoni Łatko i to właśnie za jego wstawiennictwem wierni modlili się do Boga o uzdrowienie ciężko pobitego ks. Antoniego. W 1995 roku ks. Łatko przeszedł na emeryturę, zamieszkując wybudowany na probostwie dom, w którym oddawał się swojej wieloletniej pasji gromadzeniu dzwonków. Zebrał ponad 2700 dzwonków, w większości podarowanych przez parafian, znajomych i mieszkańców Jastrzębia. W Muzeum Dzwonków znajdowały się także dzwonki z zagranicy. Ks. Łatko był również autorem wydanej w 1998 roku publikacji Dzwon Zygmunta oraz Święci i błogosławieni z 2001 roku. Ksiądz Antoni Łatko zmarł 27 czerwca 2008 roku w Szerokiej i został pochowany na cmentarzu parafialnym. Po jego śmierci kolekcja jego życia dzwonki trafiła do sióstr Loretanek w Warszawie. Strona 3

4 Podróż do przeszłości Katowiczanka powstała ok roku jako budynek przeznaczony dla dzieci miasta Katowic. Budynek posiadał 50 łóżek oraz 10 wanien do kąpieli solankowych. W okresie II wojny światowej służył jako szpital m. in. dla ciężarnych matek przywożonych z głębi Rzeszy oraz miał wejść wskład powstającego pod koniec wojny ośrodka ginekologicznego tzw. Miasta Matek prowadzonego przez dr. Clauberga (życiorys w osobnym artykule), znanego ze swoich eksperymentów w bloku X oświęcimskiego obozu. Od lat 50. w budynku działał Państwowy Dom Zdrowia Dziecka. W późniejszym okresie został on przejęty przez Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Uzdrowiska i funkcjonował jako sanatorium nr 5. W 1973 roku został przekazany do Zespołu Opieki Zdrowotnej i po adaptacji wszedł w skład jastrzębskiego Szpitala Miejskiego jako oddział ginekologiczno-położniczy. W 2002 roku porodówka została zlikwidowana, a budynek sprzedany prywatnemu inwestorowi. Można rzec, że budynek ten powstał i funkcjonował przez lata wyłącznie dla dobra przyszłych pokoleń. To właśnie tutaj niejeden z mieszkańców naszego miasta przyszedł na świat i można tylko żałować, że nowy właściciel nie chce lub nie może znaleźć dla tego zabytkowego budynku nowego zastosowania. Warto przeczytać Zapomniany życiorys śląskiego powstańca - - Mikołaja Witczaka jr. Wspomnienia i Przyczynki Jarosław Mrożkiewicz W 2006 roku Urząd Miasta Jastrzębie Zdrój wydał niezwykle cenną publikację, która ukazała się w 85 rocznicę wybuchu III Powstania Śląskiego. Książka zawiera teksty autorstwa Mikołaja Witczaka zredagowane i opatrzone przypisami przez znanego i powszechnie cenionego jastrzębskiego nauczyciela historii i badacza lokalnej przeszłości Jarosława Mrożkiewicza. Książka przeznaczona jest dla wszystkich miłośników historii, szczególnie zainteresowanych powstaniami śląskimi i losami właścicieli jastrzębskiego uzdrowiska. Strona 4

5 Carl Clauberg - pan życia i śmierci Faszystowska ideologia dbająca o czystość rasy pozwoliła wielu niemieckim lekarzom na realizowanie chorych wizji. Jednym z nich był Carl Clauberg. Urodzony 28 września 1898 roku w Wupperhof niemiecki ginekolog, studiował w Kilonii, Hamburgu i Grazu. W 1933 roku wstąpił do NSDAP i bez zastrzeżeń wyznawał nazistowską ideologię. Był ordynatorem uniwersyteckiego szpitala dla kobiet w Kolonii, a w 1937 roku mianowany został profesorem ginekologii i położnictwa uniwersytetu w Królewcu. Był autorem wielu opracowań w swojej dziedzinie - do 1940 roku opublikował ponad 50 prac naukowych i kilka książek. Jako dyrektor kliniki ginekologicznej w Königshutte (Chorzów) zgłosił się do Heinricha Himmlera, wiedząc o jego zainteresowaniach demografią negatywną (sterylizacja bezoperacyjną). W 1942 roku został oddelegowany do obozu w Ravensbrück, a następnie przeniesiony do Auschwitz, gdzie mógł kontynuować swoje eksperymenty w Bloku Doświadczalnym X. W skutek jego pseudomedycznych działań wiele kobiet straciło życie, często w straszliwych męczarniach. W swoim raporcie do Himmlera z 1943 pisał: Niedaleki jest moment, kiedy będę mógł powiedzieć, że jeden lekarz z pomocą może dziesięciu asystentów, będzie w stanie przeprowadzić kilkaset, jeżeli nie tysiąc sterylizacji dziennie. To pokazuje, jak bardzo można sprzeniewierzyć się lekarskiej przysiędze. Jednak Clauber zajmował się nie tylko niszczeniem życia. Nie zapomniał o swoim projekcie Centrum biologicznego, o założeniach którego poinformował Himmlera już w 1940 roku. Kiedy latem 1943 roku leczył żonę Gauleitera Górnego Śląska Brachta, przedstawił mu swój plan założenia gigantycznego centrum macierzyństwa. Jego marzenia zostały spełnione i w 1944 roku w Jastrzębiu Zdroju powstał prawdziwy kompleks ginekologiczny z przyłączonym do niego instytutem badań nad biologią rozrodu. Tak o tym wydarzeniu pisze Krakauer Zeitung z 21 listopada 1944 roku: Miasto matek (Stadt der Mütter). Pod naczelnym kierownictwem lekarskim niemieckiego sławnego ginekologa, prof. dra. Clauberga, który od początku wojny rozpoczął na Górnym Śląsku walkę ze śmiertelnością wśród matek i dzieci - zostaną zorganizowane 22 ośrodki położniczo-wypoczynkowe dla 800 matek. Lekarze specjaliści, łącznie z 60 pielęgniarkami z N. S. V., będą czuwali nad matkami i dziećmi. Będzie też można zapewnić opiekę 200 małym dzieciom. Clauberg nie miał jednak okazji zaprezentować swoich talentów w tym centrum, ponieważ pod koniec 1944 roku radzieckie oddziały zbliżyły się do Oświęcimia. Swoje doświadczenia w obozie Auschwitz prowadził aż do jego ewakuacji. W styczniu 1945 roku udał się do Ravensbrück, a następnie do Schlezwig-Holsteinu, gdzie w czerwcu 1945 roku Strona 5

6 został ujęty przez wojska radzieckie i przewieziony do Moskwy. W lipcu 1948 roku został skazany na 25 lat więzienia, jednak w listopadzie 1955 roku opuścił Związek Radziecki w pierwszym transporcie amnestionowanych więźniów. Po powrocie do Niemiec kazał sobie wydrukować bilety wizytowe o treści: Profesor doktor medycyny C. Clauberg. Profesor ginekologii i położnictwa na byłym niemieckim uniwersytecie w Königsberg i dyrektor byłego Instytutu Rzeszy do Badań nad Biologią i Rozrodem i Zespołu Ginekologii i Macierzyństwa w Königsdorf, zwanego Miastem Matek, oraz ordynator Kliniki Ginekologicznej w Königshutte. Jednak kilkanaście dni później został aresztowany i wszczęto przeciwko niemu postępowanie. W przygotowywanym procesie Clauberg miał odpowiadać wyłącznie za cielesne okaleczania pozostałych przy życiu ofiar swych doświadczeń. Do procesu jednak nie doszło. Carl Clauberg zmarł 9 sierpnia 1957 roku w celi więzienia w Kilonii. Drewniana architektura sakralna Gdyby los okazał się łaskawszy, na terenie Jastrzębia Zdroju znajdowałyby się obecnie cztery drewniane kościoły. Niestety możemy pochwalić się tylko jednym znajdującym się na osiedlu Przyjaźń, który w 1974 roku został przeniesiony tam z Jedłownika. Gdyby nie straszliwa potęga ognia, to poza kościołem św. Barbary i św. Józefa (pochodzącym z XVII wieku) na terenie naszej miejscowości stałby kościół w Moszczenicy (spłonął w 1938 r.) oraz w Bziu Zameckim (podpalony w 1942 r.) Należy też wspomnieć o ruptawskim kościele św. Bartłomieja wybudowanym przed 1620 rokiem, który został przeniesiony do Kaczyc w 1972 r. Zainteresowanych zachęcam do wycieczki w te strony, aby zobaczyć jak obecnie wygląda ruptawski kościół. Po drodze warto odwiedzić Kończyce Wielkie, gdzie znajduje się osiemnastowieczny kościół, który jest największym drewnianym kościołem na Śląsku Cieszyńskim. Można także zwiedzić inne sakralne obiekty architektury drewnianej znajdujące się w naszym sąsiedztwie. W tym celu warto udać się do pobliskich Pielgrzymowic, gdzie znajduje się drewniany kościół z 1675 roku (przebudowany w 1746 r. i w latach ). Przy okazji możemy zobaczyć dawny dworek myśliwski rodziny Reitzenstein byłych właścicieli Pawłowic, Bzia i Pielgrzymowic. Kościoły drewniane możemy spotkać zarówno po polskiej, jak i czeskiej stronie. Polecam między innymi wizytę w kościołach w Gołkowicach czy czeskich Marklowicach. Zainteresowani tematem drewnianych kościołów odnajdą wiele ciekawych informacji w książce Piotra Siemki Nie zachowane kościoły drewniane Górnego Śląska. Strona 6

7 Wrześniowa prasa o wydarzeniach w Jastrzębiu i okolicy Jastrzębskie Sanatorium dla dzieci rekonwalescentów po chorobie Heinego- -Medina obchodziło niedawno skromny jubileusz 10-lecia swego istnienia. Mimo tak krótkiego czasu jego działalności, spełniło ono w tej dziedzinie swoją rolę. Dyrekcja Sanatorium jest w posiadaniu setek dziękczynnych listów napisanych przez rodziców dzieci, które w tym zakładzie odzyskały utracone zdrowie oraz możliwość poruszania się bez niczyjej pomocy. Nie ma żadnych skarg na personel lekarski i pomocniczy, bo z dużym poświęceniem spełnia on swoje zadanie. [ , nr 38] W dorocznym konkursie Trybuny Ludu o najlepszy przyzakładowy hotel robotniczy poważny sukces odniósł Dom Górnika nr 3 kop. Zofiówka zdobywając drugą lokatę. Rozstrzygnięcie konkursu, w którym uczestniczyło ponad 490 hoteli robotniczych z całego kraju, nastąpiło podczas obchodzonego w ub. sobotę i niedzielę święta Trybuny Ludu w Warszawie. W imprezie finałowej uczestniczyły reprezentacje 8 przodujących hoteli robotniczych wyłonione w eliminacjach wojewódzkich. Zwycięskiemu Domowi Górnika kop. Zofiówka, którym kieruje Teresa Bach, przyznano nagrodę pieniężną z przeznaczeniem na zakup sprzętu sportowo-rekreacyjnego. [10 wrzesień 1974] Najmłodszym i najdynamiczniej rozwijającym się miastem w kraju jest Jastrzębie. Średnia wieku jego mieszkańców nie przekracza 23 lat. Powstają wciąż nowe dzielnice i bloki mieszkalne. Wszystko dla ludzi, którzy związali swe życie z węglem. Z różnych stron Polski przybywa ich kilkaset miesięcznie, łącznie z noworodkami (ponad 200) liczba ta sięga i tysiąca. Na koniec 1973 roku Jastrzębie liczyło 68 tys. 843 mieszkańców. Stan na 31 sierpnia br. wynosił osób. Przyrost naturalny ma w dalszym ciągu tendencje zwyżkowe. W ciągu 8 miesięcy br. przyszło na świat noworodków. Jak się przewiduje tak wysoki wskaźnik (ponad 30 promille) urodzeń utrzymywał się będzie jeszcze przez kilka lat. [11 wrzesień 1974] Przy ulicy Katowickiej zainstalowano dwa okazałe neony. Wieczorem mrugają do nas barwne napisy: Junior i Stokrotka. Jest to piękny i niemal wielkomiejski akcent przy ulicy, która w przyszłości stanowić będzie główną arterię miasta. Oby tylko dbano o bezawaryjną pracę reklam świetlnych. Przydałoby się takich reklam więcej. [ , nr 14 (41)] Strona 7

8 KALENDARIUM 1985 w Jastrzębiu Zdroju odbył się I Międzynarodowy Konkurs Młodzieżowych Orkiestr Dętych 1988 piłkarze GKS Jastrzębie awansowali do I ligi (obecnie ekstraklasa) 1990 ukazał się pierwszy numer miesięcznika Jastrząb 1991 Park im. Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Jastrzębiu Zdroju został przemianowany na Park Zdrojowy im. dr Mikołaja Witczaka 1992 w Jastrzębiu Zdroju oddano do użytku nowy Szpital Dziecięcy 1993 z inicjatywy ks. proboszcza Wacława Basiaka przy parafii św. Katarzyny w Jastrzębiu Zdroju powstało Hospicjum Domowe 1996 do budynków dawnego Szpitala Dziecięcego i Pogotowia swoją działalność przeniósł Urząd Skarbowy w Jastrzębiu Zdroju 1999 w odrestaurowanym budynku dawnej Spółki Brackiej swoją działalność rozpoczął Ośrodek Działalności Dydaktycznej Uniwersytetu Śląskiego Reklama z dawnego uzdrowiska Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do współpracy. Spotkania TMZJ odbywają się w każdy czwartek w godz w siedzibie Towarzystwa w Domu Zdrojowym (ostatnie piętro, pok. 33). W związku z remontem Domu Zdrojowego tymczasowo nie posiadamy siedziby wszystkich zainteresowanych zachęcamy do kontaktu z nami pocztą elektroniczną BIULETYN TOWARZYSTWA MIŁOŚNIKÓW ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ REDAKCJA - Towarzystwo Miłośników Ziemi Jastrzębskiej ul. Witczaka 5, Jastrzębie-Zdrój NUMER KRS KONTO: Bank Spółdzielczy w Jastrzębiu-Zdroju nr Strona 8

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Historia Grabowca, Feliks Boczkowski 1 Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Chłopak ze wsi, radca z Warszawy, więzień z Oświęcimia w pamięci naszej

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ GODZINY WYCHOWAWCZEJ. Temat: O PATRONIE NASZEJ SZKOŁY IGNACYM JEŻU.

SCENARIUSZ ZAJĘĆ GODZINY WYCHOWAWCZEJ. Temat: O PATRONIE NASZEJ SZKOŁY IGNACYM JEŻU. SCENARIUSZ ZAJĘĆ GODZINY WYCHOWAWCZEJ Temat: O PATRONIE NASZEJ SZKOŁY IGNACYM JEŻU. Cele operacyjne: Uczeń: - zna pojęcia: patron, życiorys, rektor, diecezja, kapituła, - wie kim był Ignacy Jeż, - wie

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora 1 I./l. Relacja ^ /I I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora "II. Materiały uzupełniające relację III./l. Materiały dotyczące rodziny

Bardziej szczegółowo

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz Opiekun: s. Irena Różycka ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku; zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie Sługa Boży Piotr Gołębiowski ur. 10 czerwca

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część I Renata Kulik, Henryk Kulik 2

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym

Polskę wyposażenie Polskich obserwatoriów astronomicznych było więcej niż ubogie. Największą w Polsce lunetą był dwudziestocentymetrowy w prywatnym Dobytek naukowy Astronomia w drugiej połowie XIX wieku przeżyła swoiste trudności. Zasadniczą przyczyną zahamowań w badaniach astronomicznych były niesprzyjające warunki polityczne, w którym znalazło się

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

WYKAZ OBIEKTÓW UJĘTYCH W GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

WYKAZ OBIEKTÓW UJĘTYCH W GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW WYKAZ OBIEKTÓW UJĘTYCH W GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. Historyczne obiekty kubaturowe: OBIEKT KOLONIA URZĘDNICZA I 1. BUDYNEK WIELORODZINNY UL. DWORCOWA 29 2. BUDYNEK WIELORODZINNY UL. DWORCOWA 30 3. BUDYNEK

Bardziej szczegółowo

Renata Dulian Franciszkańskie Wydawnictwo Św. Antoniego prowincji Św. Jadwigi Braci Mniejszych : strona internetowa

Renata Dulian Franciszkańskie Wydawnictwo Św. Antoniego prowincji Św. Jadwigi Braci Mniejszych : strona internetowa Renata Dulian Franciszkańskie Wydawnictwo Św. Antoniego prowincji Św. Jadwigi Braci Mniejszych : strona internetowa Fides: Biuletyn Bibliotek Kościelnych 1-2 (32-33), 214-217 2011 FIDES Biuletyn Bibliotek

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego.

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. Sprawdzian nr 6 Rozdział VI. II wojna światowa GRUPA A 1. Oblicz, ile lat minęło od: odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. 6 zakończenia I wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

HISTORIA SZKOLNICTWA W GOCZAŁKOWICACH

HISTORIA SZKOLNICTWA W GOCZAŁKOWICACH HISTORIA SZKOLNICTWA W GOCZAŁKOWICACH Początki szkolnictwa 1625 - pierwsza wzmianka o nieznanym z imienia nauczycielu szkoły goczałkowickiej 1690 z protokołu wizytacji wiemy, że istniał już budynek szkolny

Bardziej szczegółowo

E-KRONIKA listopad 2011

E-KRONIKA listopad 2011 E-KRONIKA listopad 2011 9 listopada 2011 roku chór szkolny wraz z nauczycielami oraz kolegami z Gimnazjum z Żórawiny wyjechał na Ukrainę. W czwartek dotarliśmy do Łopatynia ok. godz. 12:00. Zostaliśmy

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Pacyfikacja KWK Wujek

Pacyfikacja KWK Wujek 13grudnia81.pl Źródło: http://www.13grudnia81.pl/sw/polecamy/16607,pacyfikacja-kwk-wujek.html Wygenerowano: Sobota, 4 lutego 2017, 07:15 Pacyfikacja KWK Wujek Po wprowadzeniu stanu wojennego niektóre kopalnie

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Stefan Ginalski

Ksiądz Kanonik Stefan Ginalski Historia Grabowca, ksiądz Stefan Ginalski, inne parafie i nie tylko 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Stefan Ginalski 03.11.1889 27.10.1954 (praca w trakcie opracowywania) Tomasz Ginalski, Renata

Bardziej szczegółowo

Kardynał August HLOND

Kardynał August HLOND Kardynał August HLOND Codzienność należy oczyszczać z egoizmu, z obojętności na cudzą niedolę, z łakomstwa i wygodnictwa. August Hlond Rybnik 2009, wykonanie Gabriela Bonk Źródło ilustracji: August Kardynał

Bardziej szczegółowo

O godz odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka s. Emanuela Oleksiej. Komunię św. przyjęło 24 dzieci.

O godz odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka s. Emanuela Oleksiej. Komunię św. przyjęło 24 dzieci. 16.05. O godz. 10.30 odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka s. Emanuela Oleksiej. Komunię św. przyjęło 24 dzieci. Tego dna o godz. 12.00 mszę św. z okazji 25-lecia święceń

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku Załącznik do Zarządzenia Nr 1658/2009 Burmistrza Krotoszyna z dnia 17 grudnia 2009 r. HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI ZAPROSZONE OSOBY,

Bardziej szczegółowo

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego.

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego. JANUSZ KORCZAK Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, znany też jako: Stary Doktor lub Pan doktor padoktor (ur. 22 lipca 1878 lub 1879 w Warszawie, zm. 5 sierpnia lub 6 sierpnia 1942 w Treblince)

Bardziej szczegółowo

JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA

JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA Gmina Jaworze powstała w 1991 r., wyodrębniając się z Gminy Jasienica. Gmina znana jest z walorów uzdrowiskowych,

Bardziej szczegółowo

{tab=gdzie i kiedy spotkania?} Spotykamy się w parafii św. Piotra i Pawła na Lotnisku. we wtorki po Mszy świętej ok. godz. 19 w Domu Parafialnym

{tab=gdzie i kiedy spotkania?} Spotykamy się w parafii św. Piotra i Pawła na Lotnisku. we wtorki po Mszy świętej ok. godz. 19 w Domu Parafialnym EFFATHA {tab=gdzie i kiedy spotkania?} Spotykamy się w parafii św. Piotra i Pawła na Lotnisku we wtorki po Mszy świętej ok. godz. 19 w Domu Parafialnym {tab=co robimy?} - EWANGELIZACJA (głoszenie Ewangelii,

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja 19.01. 2016 r. - 19.06. 2016 r. KARTA PRACY nr 2b ZADANIE 2 - Mapa pamięci o miejscach i bohaterach stworzenie mapki z zaznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Źródło:

Źródło: Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12448,16-czerwca-1944-roku-pod-jewlaszami-obecnie-na-bialorusi-w-walce-z-niemcamiw-cz.html Wygenerowano: Sobota, 4 lutego 2017,

Bardziej szczegółowo

Lech Wierusz spaceruje obok basenu w sanatorium.

Lech Wierusz spaceruje obok basenu w sanatorium. Lech Wierusz Urodził się 18 kwietnia 1917 roku w Dolsku, koło Śremu. Ojciec Antoni był lekarzem, mama była nauczycielką. Naukę szkolną rozpoczął w Poznaniu. Lubił język polski, historię, biologię i majsterkowanie.

Bardziej szczegółowo

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW Żydzi osiedlili się w Siedlcach w połowie XVI wieku. Początkowo zajmowali się karczmarstwem, a później także rzemiosłami i kupiectwem. W roku 1794 została wybudowana żydowska

Bardziej szczegółowo

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Moja droga do katechezy Pochodzę z rodziny bardzo religijnej. Wzorem życia religijnego była dla mnie mama Anna i babcia Krystyna,

Bardziej szczegółowo

,,Ropczyce. mają 650 lat. Wykonała: Sandra Guzek

,,Ropczyce. mają 650 lat. Wykonała: Sandra Guzek ,,Ropczyce mają 650 lat Wykonała: Sandra Guzek 1. Ropczyce w pigułce 2. Nieoczekiwana powódź 3. 2011 powódź 4.. Koncert zespołu VIDEO w Ropczycach 21.08.2011 5.650 lat Ropczyc 6.Józef Mehoffer 7.Jerzy

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego źródło: www.ngopole.pl Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego Udział Wielkopolan w Powstaniu Styczniowym Finał Powiatowy- 20 marca 2013 roku, godz. 09.00 II Liceum Ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

Maria urodziła się7 listopada 1867 rokuw Warszawie. Była najmłodsza. dzieci państwa Skłodowskich.

Maria urodziła się7 listopada 1867 rokuw Warszawie. Była najmłodsza. dzieci państwa Skłodowskich. śycie i dokonania naukowe Marii Skłodowskiej Curie Maria urodziła się7 listopada 1867 rokuw Warszawie. Była najmłodsza spośród pięciorga dzieci państwa Skłodowskich. Kształciła się początkowo na pensji

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Ks. Maksymilian Grochowski urodził się w

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku Załącznik do Zarządzenia Nr 519/2015 Burmistrza Krotoszyna z dnia16 grudnia 2015 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 97 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Środowisko rodzinne Ks. Bonawentura Metler urodził się 7 lipca 1866r. we wsi Ciążeń w powiecie słupeckim w ziemi kaliskiej. Był synem Bernarda i Marii z domu

Bardziej szczegółowo

Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele

Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele Rozmaitość Podlasia Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele religii: katolicyzm, prawosławie, judaizm,

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część III Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

Historia Szkoły Podstawowej nr 1 w Puszczykowie

Historia Szkoły Podstawowej nr 1 w Puszczykowie Historia Szkoły Podstawowej nr 1 w Puszczykowie Nie znamy dokumentów o początkach szkoły w XIX wieku. Jedynym dostępnym potwierdzonym materiałem, na podstawie którego możemy wnioskować o dacie powstania

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017 KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień 2016 - sierpień 2017 Data Temat Przedsięwzięcie wrzesień 1. Czwartek Wspomnienie św. Bronisławy 77.rocznica wybuchu II wojny św.; Nowy Rok Szkolny 2016/17

Bardziej szczegółowo

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej.

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej. Wycieczka klas 2 A i 2 D Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie w dniu 26 września 2014 roku - - Dąbrowa Tarnowska - cmentarz I wojny światowej nr 248 i Ośrodek Spotkania Kultur Park Historyczny

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SPOTKAŃ ARCHIDIECEZJALNEGO TURNIEJU MINISTRANTÓW Piekary Śląskie 5 marca 2016 r

HARMONOGRAM SPOTKAŃ ARCHIDIECEZJALNEGO TURNIEJU MINISTRANTÓW Piekary Śląskie 5 marca 2016 r HARMONOGRAM SPOTKAŃ ARCHIDIECEZJALNEGO TURNIEJU MINISTRANTÓW Piekary Śląskie 5 marca 2016 r Grupa A Sala MOSiR Kozłowa Góra ul. Szkolna 1A od godz. 8 00 1. Parafia Św. Jadwigi - Chorzów 2. Parafia Św.

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016 Ogłoszenia Parafialne XI Niedziela zwykła 12.06.2016 8.00 Msza święta Za + rodziców Władysława i Genowefę Sokalskich, zmarłą mamę Genowefę Talacha, zmarłego brata, bratową, szwagra oraz dziadków z obu

Bardziej szczegółowo

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 Dr inż. Zygmunt Rozewicz Urodził się 17 marca 1927 r. w Wieliczce. Tu ukończył szkołę powszechną w 1939 r i zdał do gimnazjum. Po wybuchu wojny wyjechał z rodziną do

Bardziej szczegółowo

Warszawa Muzeum Więzienia Pawiak

Warszawa Muzeum Więzienia Pawiak Warszawa Muzeum Więzienia Pawiak Historia Znajduje się w miejscu więzienia zbudowanego w latach 1830-1835 przez władze carskie między ul. Dzielną, Pawią i Ostrożną [później Więzienną]. Kompleks zabudowań

Bardziej szczegółowo

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański strona 1 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański 2010-04-21 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański Opis przedmiotu: Stanisław Wyspiański 1869-1907 Wielki malarz, genialny poeta i dramaturg, tworzy dzieła poświęcone idei

Bardziej szczegółowo

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka Krystyna Siedlecka z domu Cichocka Krystyna Cichocka Jedyna córka Marianny i Bolesława Cichockich, urodziła się 25 X 1933 r. w Warszawie. 5-letnia Krysia 3 4-letnia Krysia 4 Dzieciństwo Do września 1944

Bardziej szczegółowo

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa

Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa I wojna światowa II wojna światowa 1901 1914 1918 1939-1945 1945-1989 2000 Odzyskanie przez Polskę Niepodległości Okres PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa GRANICE POLSKI WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ 1 WRZEŚNIA

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA. z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy

UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA. z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA w sprawie zmiany nazwy ulicy Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa;

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa; Harcerska Poczta Polowa Autor: Anna Bosiacka/Muzeum Powstania Warszawskiego Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych Czas trwania lekcji - 45 minut Cele. Po lekcji uczeń powinien:

Bardziej szczegółowo

HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH

HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH Przemysław Smyczek - Dyrektor Wydziału Kultury Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Katowice, 8 lutego 2013 r. 1924 rok powołanie Towarzystwa Muzeum Ziemi Śląskiej,

Bardziej szczegółowo

Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością z obchodzonego w marcu jubileuszu

Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością z obchodzonego w marcu jubileuszu Niech żyje Jezus! Niech radosny zabrzmi dziś hymn ku czci Serca Zbawiciela! Czcigodne Siostry Wizytki Drodzy Bracia i Siostry zakochani w Sercu Pana Jezusa Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością

Bardziej szczegółowo

1835-2010 STARY SZPITAL W TARNOWIE. Szpital założony został w okresie szalejącej epidemii tyfusu NA DAWNYCH FOTOGRAFIACH I DOKUMENTACH

1835-2010 STARY SZPITAL W TARNOWIE. Szpital założony został w okresie szalejącej epidemii tyfusu NA DAWNYCH FOTOGRAFIACH I DOKUMENTACH STARY SZPITAL W TARNOWIE NA DAWNYCH FOTOGRAFIACH I DOKUMENTACH Widok Tarnowa z wieży kościoła XX. Misjonarzy, ok. 1910 r. Projekt fasady budynku głównego A. Kamieniobrodzkiego z 1907 r. Szkoła Żeńska im.

Bardziej szczegółowo

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/14061,2-sierpnia-1940-roku-sformowano-slynny-polski-dywizjon-mysliwski-303-sluzacy-w -n.html Wygenerowano: Piątek, 2 września

Bardziej szczegółowo

Konkursu o Świętym Maksymilianie Kolbe. WPROWADZENIE

Konkursu o Świętym Maksymilianie Kolbe. WPROWADZENIE Konkursu o Świętym Maksymilianie Kolbe. Cele operacyjne: wiadomości uczeń: - zna życie i działalności św. Maksymiliana Marii Kolbego - męczennika miłości umiejętności uczeń: - potrafi przybliżyć działalność

Bardziej szczegółowo

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r Miejsca Pamięci MIEJSCA PAMIĘCI DATY ODSŁONIĘCIA FORDON. Tablica Pamiątkowa na centralnym Więzieniu dla Kobiet 10.05.1992r. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych,

Bardziej szczegółowo

Historia szkoły w Jerzykowie

Historia szkoły w Jerzykowie Historia szkoły w Jerzykowie Szkoła w Jerzykowie została zbudowana w roku 1905. Nauka rozpoczęł ęła się 22 sierpnia 1905 roku. Pierwszym nauczycielem był Niemiec ewangelik Scholz, który przybył tu z Pruszewca.

Bardziej szczegółowo

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa Pierwszy budynek Szpitala Powiatowego wł. fot. A. Burlewicz Oddział dziecięcy i oddział zakaźny Szpitala Powiatowego

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Program peregrynacji relikwii św. Jana Pawła II w Oddziale Okręgowym w Olsztynie w dniach września 2015 roku

Program peregrynacji relikwii św. Jana Pawła II w Oddziale Okręgowym w Olsztynie w dniach września 2015 roku Program peregrynacji relikwii św. Jana Pawła II w Oddziale Okręgowym w Olsztynie w dniach 15 30 września 2015 roku 15 września (wtorek) NOWE MIASTO LUBAWSKIE 17.30 rozpoczęcie peregrynacji i wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV Początki 26. pułku artylerii lekkiej sięgają utworzenia tego pułku, jako 26. pułku artylerii polowej w którego składzie były trzy baterie artyleryjskie

Bardziej szczegółowo

Mikołów, cmentarz parafialny św. Wojciecha, prawa strona GW Grób zbiorowy wojenny jeńców Mikołów, radzieckich oraz pomnik

Mikołów, cmentarz parafialny św. Wojciecha, prawa strona GW Grób zbiorowy wojenny jeńców Mikołów, radzieckich oraz pomnik Nr 22/01 22/02 EWIDENCJA MIEJSC PAMIECI NARODOWEJ - gmina MIKOŁÓW Rod Opis obiektu Położenie Fotografia z Pomnik Ofiar Faszyzmu. Pomnik wzniesiony dla uczczenia skrzyżowanie pamięci Polaków, którzy w latach

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt Potulice jedno miejsce, dwie pamięci Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Oldenburg Toruń 2009 1. Hitlerowski kompleks obozowy Potulice

Bardziej szczegółowo

Stanisław Czernik - twórca autentyzmu.

Stanisław Czernik - twórca autentyzmu. 19.04.2012 Stanisław Czernik - twórca autentyzmu. autor: zanetakrzyzostaniak Stanisław Czernik był poetą, powieściopisarzem, dramaturgiem, eseistą i publicystą. Uznany został za twórcę nowego nurtu, zwanego

Bardziej szczegółowo

Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO]

Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO] Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO] W poniedziałek, 15 sierpnia, w Płocku rozpoczęły się uroczyste obchody związane ze Świętem Wojska Polskiego oraz 96. rocznicą obrony

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Wylosuj Anioła! - akcja charytatywna (akcja pisania Kartek-Wsparcia) (kl. IV-VI)

Wylosuj Anioła! - akcja charytatywna (akcja pisania Kartek-Wsparcia) (kl. IV-VI) SZKOŁA PODSTAWOWA W MODRZU Wylosuj Anioła! Zostań Aniołem Stróżem dziecka z oddziału onkologicznego! - akcja charytatywna (akcja pisania Kartek-Wsparcia) (kl. IV-VI) Przyjaciele są s jak ciche anioły,

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

PEREGRYNACJA RELIKWII KRWI KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI

PEREGRYNACJA RELIKWII KRWI KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI PEREGRYNACJA RELIKWII KRWI KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI 19-28 grudnia 2010 Warszawa Siostry Benedyktynki- Sakramentki Rynek Nowego Miasta 30 grudnia 2010 Warszawa Kaplica Sióstr Elżbietanek Ul. Przyrynek 31

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część II Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski

Agresja sowiecka na Polskę- IV rozbiór Polski Literka.pl Agresja sowiecka na Polskę IV rozbiór Polski Data dodania: 20110326 22:12:54 Autor: Monika Skiba Przedstawiam konspekt do lekcji na temat Agresji sowieckiej na Polskę dla klasy 3 gimnazjum.

Bardziej szczegółowo

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza.

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza. 08.05. W parafii odbył się kiermasz książki katolickiej zorganizowany przez Drukarnię i Księgarnię Św. Wojciecha. 15.05. O godz. 10.30 odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka

Bardziej szczegółowo

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944)

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) Prezes Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża ( 26.05.1936 11.05.1937 ) Inżynier, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka maturzystów

Pielgrzymka maturzystów Pielgrzymka maturzystów Pielgrzymka maturzystów na stałe wpisała się w kalendarz imprez szkolnych. W tym roku uczniowie klas trzecich połączyli ją z wycieczką do Krakowa i Oświęcimia. By mieć więcej czasu

Bardziej szczegółowo

Auschwitz historia, pamięć i edukacja Nauczanie o Holokauście w autentycznym miejscu pamięci

Auschwitz historia, pamięć i edukacja Nauczanie o Holokauście w autentycznym miejscu pamięci DZIEŃ PIERWSZY Auschwitz historia, pamięć i edukacja Nauczanie o Holokauście w autentycznym miejscu pamięci Europejskie seminarium dla nauczycieli Kraków Auschwitz-Birkenau 7-13 października 2007 Niedziela,

Bardziej szczegółowo

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno Głównym celem wystawy, zgodnie z koncepcją dr. Eugeniusza Śliwińskiego (Muzeum Okręgowe w Lesznie) i Barbary Ratajewskiej (Archiwum Państwowe w Lesznie) jest ukazanie przyczyn i okoliczności zrywu powstańczego,

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO WROCŁAW, 2016 KAROL ŚWIERCZEWSKI Karol Świerczewski urodził

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ODZNAKI KRAJOZNAWCZEJ ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ

REGULAMIN ODZNAKI KRAJOZNAWCZEJ ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ REGULAMIN ODZNAKI KRAJOZNAWCZEJ ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ 1 Odznaka Krajoznawcza Ziemi Jastrzębskiej ustanowiona jest przez Zarząd Oddziału PTTK w Jastrzębiu Zdroju. 2 Celem ustanowienia Odznaki Krajoznawczej

Bardziej szczegółowo

pt.: 63 DNI CHWAŁY POWSTANIA WARSZAWSKIEGO.

pt.: 63 DNI CHWAŁY POWSTANIA WARSZAWSKIEGO. I EDYCJA KONKURSU DLA UCZNIÓW KLAS IV-VI SZKÓŁ WARSZAWSKICH ORGANIZOWANEGO PRZEZ ZESPÓŁ SZKOLNO PRZEDSZKOLNY NR 7 W WARSZAWIE pt.: 63 DNI CHWAŁY POWSTANIA WARSZAWSKIEGO. Tematyka konkursu poświęcona jest

Bardziej szczegółowo

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 24.04.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Lp. Nazwa organizacji Nr ewidencyjny Nazwa

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Historia Poczty Polskiej w Gdańsku

Historia Poczty Polskiej w Gdańsku Historia Poczty Polskiej w Gdańsku Jarosław Kisiel Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu Po zakończeniu I wojny światowej Polska odzyskała niepodległość z prawem dostępu do morza Bałtyckiego. Był to

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11 Bogdan Rokicki formacja Batalion Kiliński, 3. kompania dzielnica Śródmieście Północne w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Autor: Konrad Czarny Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Małopolskie Muzeum Pożarnictwa Położenie Opis Historia powstania muzeum Krótka biografia założyciela Zbiory muzealne Promocja muzeum Małopolskie

Bardziej szczegółowo

9 maja wybrani uczniowie z klas: 3a, 2a i 3b w nagrodę za dobre zachowanie pojechali na wycieczkę do Warszawy. Organizatorką wyjazdu była pani

9 maja wybrani uczniowie z klas: 3a, 2a i 3b w nagrodę za dobre zachowanie pojechali na wycieczkę do Warszawy. Organizatorką wyjazdu była pani 9 maja wybrani uczniowie z klas: 3a, 2a i 3b w nagrodę za dobre zachowanie pojechali na wycieczkę do Warszawy. Organizatorką wyjazdu była pani Kazimiera Baj, a opiekunami- pani Dorota Tokarska i Grażyna

Bardziej szczegółowo

Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel

Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia w Kielcach ul. Warszawska 5 tel. 696 826 381 LUTY 2016 WYDARZENIA OTWARTE WYSTAWY Armia Krajowa 1939 1945 Wystawa w przestępny sposób ukazuje dzieje organizacji

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Historyczne na 16. Targach Książki w Krakowie. Wpisał Administrator Wtorek, 30. Październik :10

Polskie Towarzystwo Historyczne na 16. Targach Książki w Krakowie. Wpisał Administrator Wtorek, 30. Październik :10 W wyniku owocnej współpracy z Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem oraz Tatrzańskim Parkiem Narodowym nowotarski Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego miał zaszczyt gościć ze swoją ofertą wydawniczą na

Bardziej szczegółowo

Zamość Rotunda Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny

Zamość Rotunda Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny Zamość Historia Miejsce upamiętnienia zbrodni niemieckich w dawnej działobitni twierdzy zamojskiej, zwanej Rotundą, przy ul. Męczenników Rotundy [na lewo za Bramą Szczebrzeską [ul. Szczebrzeska]. Po kampanii

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin jubileusze nauczycieli akademickich Prof. dr hab. Hieronim Bartel Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin płk prof. dr. hab. n. med. Tadeusza Brzezińskiego Zgodnie z kontynuowanym od lat zwyczajem, na

Bardziej szczegółowo

Apel do mieszkańców stolicy

Apel do mieszkańców stolicy Apel do mieszkańców stolicy 1 sierpnia, o godz. 17.00 w stolicy rozlegną się syreny zatrzymajmy się wtedy na chwilę i skierujmy myśli ku tym, którzy 71 lat temu walczyli za nasze miasto, za wolność. Uczcijmy

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r.

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Nowy Szpital w Kostrzynie nad Odrą Spółka z ograniczoną

Bardziej szczegółowo