Bohaterska obrona Bożej Góry

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bohaterska obrona Bożej Góry"

Transkrypt

1 Rok II, Nr 9 (16), Wrzesień 2010 Jastrzębie-Zdrój Bohaterska obrona Bożej Góry 1 września obchodzimy kolejną rocznicę agresji hitlerowskich Niemiec na Polskę, będącej początkiem II wojny światowej. Z tej okazji uczcijmy także pamięć obrońców naszej jastrzębskiej ziemi, którzy szczególnie bohatersko stawiali opór na Bożej Górze. Na temat tej wrześniowej potyczki napisano już wiele artykułów, w których podawano liczby określające wielkość poniesionych strat, zarówno po stronie polskiej jak i niemieckiej. Nie sposób przytoczyć wszystkich opublikowanych tekstów na ten temat, więc skupię się tylko na kilku z nich. W artykule znalezionym w Nowinach z 1957 roku autor najprawdopodobniej popuścił wodze fantazji, co można zrzucić na karb PRL-owskiej propagandy. Otóż według niego Góry Wyzwolenia (tak w PRL-u nazywała się Boża Góra) broniło 12 polskich żołnierzy wyposażonych w jedno działko przeciwpancerne. W dalszej części artykułu możemy przeczytać, że straty niemieckie sięgały 19 zniszczonych i uszkodzonych czołgów, kilkudziesięciu zabitych oraz wielu rannych, a po polskiej stronie ograniczyły się tylko do jednego rannego. Bliższy prawdy jest artykuł pochodzący również z Nowin, jednakże opublikowany w 1963 roku i oparty na zeznaniach żołnierzy biorących udział w walkach. Tutaj obraz jest już inny. W rejonie Szotkówki zostało trafionych sześć czołgów, a dwa kolejne w okolicy wzgórza 282 w Jastrzębiu Górnym, gdzie była druga linia obrony. A i obrońców było więcej niż dwunastu. Uczestnicy walk wspominają o 200, choć nie wszyscy brali udział w potyczkach - 25 ułanów wyjechało na rozpoznanie, a jedna trzecia musiała odejść z końmi za górę. Ciekawą pozycją jest książka Mariana Małeckiego Bitwa graniczna pod Pszczyną. Autor podaje, że 3. szwadron ułanów w całej walce rozbił 7 czołgów nieprzyjaciela, a uszkodził 11. Jednak to stwierdzenie opatrzył przypisem podającym źródła z rozbieżnymi danymi.

2 Także w Biuletynach Galerii Historii Miasta znajdziemy teksty o walkach we wrześniu 1939 roku. Jeden z nich zatytułowany Bój o Bożą Górę ogólny bilans sił i strat niestety nie daje odpowiedzi na pytanie, ile było ofiar wśród walczących oraz ile i jakie wozy bojowe stracili Niemcy na terenie Jastrzębia. Kolejną pozycją godną polecenia jest książka Jana Delowicza Ziemia rybnicko-wodzisławska i jej mieszkańcy w wojnie obronnej 1939 roku. Znajdziemy tutaj zarówno relacje uczestników, jak i próbę szczegółowego opisu przebiegu walk z dokładnymi danymi o stratach zarówno po stronie polskiej, jak i niemieckiej. Jednak i ta publikacja nie odpowiada na wszystkie pytania. Warto, aby powstało opracowanie systematyzujące wszystkie znane na ten temat materiały i opisujące przebieg walk oraz bilans strat. Z pewnością pomocne mogłyby być meldunki składane przez walczące oddziały. Jednak dopóki nie ma do nich dostępu, trudno będzie zrobić jakieś konkretne zestawienie. Tym bardziej, że nierozwiązana pozostaje kwestia ich wiarygodności. Nie chodzi oczywiście o to, czy ktoś przekłamywał fakty. To co np. dla polskiej obrony było zniszczonym czołgiem dla niemieckich najeźdźców mogło okazać się tylko pojazdem uszkodzonym. Z tego też wynikać mogą rozbieżności przy podawaniu strat po niemieckiej stronie w omawianych artykułach. Z pewnością kilka czołgów i wozów bojowych zostało podczas walk w Jastrzębiu trafionych. Otwarte jest pytanie, ile z nich zostało doszczętnie zniszczonych (za takie uważa się pojazdy spalone), a ile tylko unieszkodliwionych czy uszkodzonych (duża część czołgów po naprawie wracała na pole bitwy). Jeśli chodzi o straty w ludziach, to także pozostaje zagadką. Nawet relacje uczestników nie dają pełnej gwarancji na obiektywny obraz sytuacji. Dobrym przykładem może być osoba ppor. Józefa Krzewickiego, który według jednego ze świadków zginął, podczas gdy później okazało się, że przeżył i trafił do niewoli. Pozostaje jeszcze kwestia oddziałów walczących na Bożej Górze. Ta sprawa także nie jest do końca jasna. Podczas gdy jedne źródła wśród walczących podają Strzelców Podhalańskich, inne wątpią w ich obecność w tym rejonie. Inną sprawą jest grób żołnierzy września w lesie przy ul. Spacerowej. Nie wiadomo tak naprawdę, kto jest tam pochowany. Po tylu latach od zakończenia wojny będzie trudno ustalić faktyczną liczbę ofiar i strat w sprzęcie oraz to, kto i w jakiej sile tak naprawdę brał udział w walkach. Ważne jest jednak abyśmy pamiętali o tych wydarzeniach i czcili pamięć obrońców Bożej Góry i Jastrzębia. Strona 2

3 Portrety Ksiądz Antoni Łatko urodził się 12 lipca w Chwałowicach. Był synem Feliksa Łatko, znanego w regionie artysty-malarza i Marii z d. Ordon. W latach uczęszczał do szkoły powszechnej w Rybniku. Lata okupacji wraz z rodzicami spędził w Orzeszu, gdzie należał do Sodalicji Mariańskiej oraz był ministrantem w kościele Nawiedzenia NMP. Od 1945 do 1947 roku był uczniem Państwowego Gimnazjum i Liceum w Mikołowie, następnie podjął naukę w szkole w Rybniku. W 1951 roku wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie i rozpoczął studia na Wydziale Teologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1956 roku przyjął święcenia kapłańskie i został wikarym w parafii w Czechowicach-Dziedzicach. W 1959 roku został przeniesiony do Bykowiny, skąd trafił w 1962 do Szopienic, a następnie w 1965 roku do Cieszyna. Tam w 1971 roku został nominowany na stanowisko proboszcza w kościele filialnym w Cieszynie-Pastwiskach. Kiedy w 1978 roku w Pastwiskach powstała parafia, został mianowany jej proboszczem. W tym samym roku został przeniesiony do Szerokiej, gdzie najpierw był wikariuszem ekonomem, a po dwóch miesiącach został proboszczem. W 1981 roku został duszpasterzem przebywających w zakładzie karnym w Szerokiej. W latach pełnił funkcję dziekana dekanatu pawłowickiego. W 1991 roku w trakcie napadu rabunkowego na plebanię ks. Antoni został ciężko pobity przez dwóch więźniów z pobliskiego zakładu. Dzięki modlitwom parafian i sióstr Loretanek ks. Łatko powrócił do zdrowia. Sprawa wyzdrowienia ks. Antoniego była dowodem w procesie beatyfikacji ks. Ignacego Kłopotowskiego. To jego kult wśród parafian szerzył ks. Antoni Łatko i to właśnie za jego wstawiennictwem wierni modlili się do Boga o uzdrowienie ciężko pobitego ks. Antoniego. W 1995 roku ks. Łatko przeszedł na emeryturę, zamieszkując wybudowany na probostwie dom, w którym oddawał się swojej wieloletniej pasji gromadzeniu dzwonków. Zebrał ponad 2700 dzwonków, w większości podarowanych przez parafian, znajomych i mieszkańców Jastrzębia. W Muzeum Dzwonków znajdowały się także dzwonki z zagranicy. Ks. Łatko był również autorem wydanej w 1998 roku publikacji Dzwon Zygmunta oraz Święci i błogosławieni z 2001 roku. Ksiądz Antoni Łatko zmarł 27 czerwca 2008 roku w Szerokiej i został pochowany na cmentarzu parafialnym. Po jego śmierci kolekcja jego życia dzwonki trafiła do sióstr Loretanek w Warszawie. Strona 3

4 Podróż do przeszłości Katowiczanka powstała ok roku jako budynek przeznaczony dla dzieci miasta Katowic. Budynek posiadał 50 łóżek oraz 10 wanien do kąpieli solankowych. W okresie II wojny światowej służył jako szpital m. in. dla ciężarnych matek przywożonych z głębi Rzeszy oraz miał wejść wskład powstającego pod koniec wojny ośrodka ginekologicznego tzw. Miasta Matek prowadzonego przez dr. Clauberga (życiorys w osobnym artykule), znanego ze swoich eksperymentów w bloku X oświęcimskiego obozu. Od lat 50. w budynku działał Państwowy Dom Zdrowia Dziecka. W późniejszym okresie został on przejęty przez Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Uzdrowiska i funkcjonował jako sanatorium nr 5. W 1973 roku został przekazany do Zespołu Opieki Zdrowotnej i po adaptacji wszedł w skład jastrzębskiego Szpitala Miejskiego jako oddział ginekologiczno-położniczy. W 2002 roku porodówka została zlikwidowana, a budynek sprzedany prywatnemu inwestorowi. Można rzec, że budynek ten powstał i funkcjonował przez lata wyłącznie dla dobra przyszłych pokoleń. To właśnie tutaj niejeden z mieszkańców naszego miasta przyszedł na świat i można tylko żałować, że nowy właściciel nie chce lub nie może znaleźć dla tego zabytkowego budynku nowego zastosowania. Warto przeczytać Zapomniany życiorys śląskiego powstańca - - Mikołaja Witczaka jr. Wspomnienia i Przyczynki Jarosław Mrożkiewicz W 2006 roku Urząd Miasta Jastrzębie Zdrój wydał niezwykle cenną publikację, która ukazała się w 85 rocznicę wybuchu III Powstania Śląskiego. Książka zawiera teksty autorstwa Mikołaja Witczaka zredagowane i opatrzone przypisami przez znanego i powszechnie cenionego jastrzębskiego nauczyciela historii i badacza lokalnej przeszłości Jarosława Mrożkiewicza. Książka przeznaczona jest dla wszystkich miłośników historii, szczególnie zainteresowanych powstaniami śląskimi i losami właścicieli jastrzębskiego uzdrowiska. Strona 4

5 Carl Clauberg - pan życia i śmierci Faszystowska ideologia dbająca o czystość rasy pozwoliła wielu niemieckim lekarzom na realizowanie chorych wizji. Jednym z nich był Carl Clauberg. Urodzony 28 września 1898 roku w Wupperhof niemiecki ginekolog, studiował w Kilonii, Hamburgu i Grazu. W 1933 roku wstąpił do NSDAP i bez zastrzeżeń wyznawał nazistowską ideologię. Był ordynatorem uniwersyteckiego szpitala dla kobiet w Kolonii, a w 1937 roku mianowany został profesorem ginekologii i położnictwa uniwersytetu w Królewcu. Był autorem wielu opracowań w swojej dziedzinie - do 1940 roku opublikował ponad 50 prac naukowych i kilka książek. Jako dyrektor kliniki ginekologicznej w Königshutte (Chorzów) zgłosił się do Heinricha Himmlera, wiedząc o jego zainteresowaniach demografią negatywną (sterylizacja bezoperacyjną). W 1942 roku został oddelegowany do obozu w Ravensbrück, a następnie przeniesiony do Auschwitz, gdzie mógł kontynuować swoje eksperymenty w Bloku Doświadczalnym X. W skutek jego pseudomedycznych działań wiele kobiet straciło życie, często w straszliwych męczarniach. W swoim raporcie do Himmlera z 1943 pisał: Niedaleki jest moment, kiedy będę mógł powiedzieć, że jeden lekarz z pomocą może dziesięciu asystentów, będzie w stanie przeprowadzić kilkaset, jeżeli nie tysiąc sterylizacji dziennie. To pokazuje, jak bardzo można sprzeniewierzyć się lekarskiej przysiędze. Jednak Clauber zajmował się nie tylko niszczeniem życia. Nie zapomniał o swoim projekcie Centrum biologicznego, o założeniach którego poinformował Himmlera już w 1940 roku. Kiedy latem 1943 roku leczył żonę Gauleitera Górnego Śląska Brachta, przedstawił mu swój plan założenia gigantycznego centrum macierzyństwa. Jego marzenia zostały spełnione i w 1944 roku w Jastrzębiu Zdroju powstał prawdziwy kompleks ginekologiczny z przyłączonym do niego instytutem badań nad biologią rozrodu. Tak o tym wydarzeniu pisze Krakauer Zeitung z 21 listopada 1944 roku: Miasto matek (Stadt der Mütter). Pod naczelnym kierownictwem lekarskim niemieckiego sławnego ginekologa, prof. dra. Clauberga, który od początku wojny rozpoczął na Górnym Śląsku walkę ze śmiertelnością wśród matek i dzieci - zostaną zorganizowane 22 ośrodki położniczo-wypoczynkowe dla 800 matek. Lekarze specjaliści, łącznie z 60 pielęgniarkami z N. S. V., będą czuwali nad matkami i dziećmi. Będzie też można zapewnić opiekę 200 małym dzieciom. Clauberg nie miał jednak okazji zaprezentować swoich talentów w tym centrum, ponieważ pod koniec 1944 roku radzieckie oddziały zbliżyły się do Oświęcimia. Swoje doświadczenia w obozie Auschwitz prowadził aż do jego ewakuacji. W styczniu 1945 roku udał się do Ravensbrück, a następnie do Schlezwig-Holsteinu, gdzie w czerwcu 1945 roku Strona 5

6 został ujęty przez wojska radzieckie i przewieziony do Moskwy. W lipcu 1948 roku został skazany na 25 lat więzienia, jednak w listopadzie 1955 roku opuścił Związek Radziecki w pierwszym transporcie amnestionowanych więźniów. Po powrocie do Niemiec kazał sobie wydrukować bilety wizytowe o treści: Profesor doktor medycyny C. Clauberg. Profesor ginekologii i położnictwa na byłym niemieckim uniwersytecie w Königsberg i dyrektor byłego Instytutu Rzeszy do Badań nad Biologią i Rozrodem i Zespołu Ginekologii i Macierzyństwa w Königsdorf, zwanego Miastem Matek, oraz ordynator Kliniki Ginekologicznej w Königshutte. Jednak kilkanaście dni później został aresztowany i wszczęto przeciwko niemu postępowanie. W przygotowywanym procesie Clauberg miał odpowiadać wyłącznie za cielesne okaleczania pozostałych przy życiu ofiar swych doświadczeń. Do procesu jednak nie doszło. Carl Clauberg zmarł 9 sierpnia 1957 roku w celi więzienia w Kilonii. Drewniana architektura sakralna Gdyby los okazał się łaskawszy, na terenie Jastrzębia Zdroju znajdowałyby się obecnie cztery drewniane kościoły. Niestety możemy pochwalić się tylko jednym znajdującym się na osiedlu Przyjaźń, który w 1974 roku został przeniesiony tam z Jedłownika. Gdyby nie straszliwa potęga ognia, to poza kościołem św. Barbary i św. Józefa (pochodzącym z XVII wieku) na terenie naszej miejscowości stałby kościół w Moszczenicy (spłonął w 1938 r.) oraz w Bziu Zameckim (podpalony w 1942 r.) Należy też wspomnieć o ruptawskim kościele św. Bartłomieja wybudowanym przed 1620 rokiem, który został przeniesiony do Kaczyc w 1972 r. Zainteresowanych zachęcam do wycieczki w te strony, aby zobaczyć jak obecnie wygląda ruptawski kościół. Po drodze warto odwiedzić Kończyce Wielkie, gdzie znajduje się osiemnastowieczny kościół, który jest największym drewnianym kościołem na Śląsku Cieszyńskim. Można także zwiedzić inne sakralne obiekty architektury drewnianej znajdujące się w naszym sąsiedztwie. W tym celu warto udać się do pobliskich Pielgrzymowic, gdzie znajduje się drewniany kościół z 1675 roku (przebudowany w 1746 r. i w latach ). Przy okazji możemy zobaczyć dawny dworek myśliwski rodziny Reitzenstein byłych właścicieli Pawłowic, Bzia i Pielgrzymowic. Kościoły drewniane możemy spotkać zarówno po polskiej, jak i czeskiej stronie. Polecam między innymi wizytę w kościołach w Gołkowicach czy czeskich Marklowicach. Zainteresowani tematem drewnianych kościołów odnajdą wiele ciekawych informacji w książce Piotra Siemki Nie zachowane kościoły drewniane Górnego Śląska. Strona 6

7 Wrześniowa prasa o wydarzeniach w Jastrzębiu i okolicy Jastrzębskie Sanatorium dla dzieci rekonwalescentów po chorobie Heinego- -Medina obchodziło niedawno skromny jubileusz 10-lecia swego istnienia. Mimo tak krótkiego czasu jego działalności, spełniło ono w tej dziedzinie swoją rolę. Dyrekcja Sanatorium jest w posiadaniu setek dziękczynnych listów napisanych przez rodziców dzieci, które w tym zakładzie odzyskały utracone zdrowie oraz możliwość poruszania się bez niczyjej pomocy. Nie ma żadnych skarg na personel lekarski i pomocniczy, bo z dużym poświęceniem spełnia on swoje zadanie. [ , nr 38] W dorocznym konkursie Trybuny Ludu o najlepszy przyzakładowy hotel robotniczy poważny sukces odniósł Dom Górnika nr 3 kop. Zofiówka zdobywając drugą lokatę. Rozstrzygnięcie konkursu, w którym uczestniczyło ponad 490 hoteli robotniczych z całego kraju, nastąpiło podczas obchodzonego w ub. sobotę i niedzielę święta Trybuny Ludu w Warszawie. W imprezie finałowej uczestniczyły reprezentacje 8 przodujących hoteli robotniczych wyłonione w eliminacjach wojewódzkich. Zwycięskiemu Domowi Górnika kop. Zofiówka, którym kieruje Teresa Bach, przyznano nagrodę pieniężną z przeznaczeniem na zakup sprzętu sportowo-rekreacyjnego. [10 wrzesień 1974] Najmłodszym i najdynamiczniej rozwijającym się miastem w kraju jest Jastrzębie. Średnia wieku jego mieszkańców nie przekracza 23 lat. Powstają wciąż nowe dzielnice i bloki mieszkalne. Wszystko dla ludzi, którzy związali swe życie z węglem. Z różnych stron Polski przybywa ich kilkaset miesięcznie, łącznie z noworodkami (ponad 200) liczba ta sięga i tysiąca. Na koniec 1973 roku Jastrzębie liczyło 68 tys. 843 mieszkańców. Stan na 31 sierpnia br. wynosił osób. Przyrost naturalny ma w dalszym ciągu tendencje zwyżkowe. W ciągu 8 miesięcy br. przyszło na świat noworodków. Jak się przewiduje tak wysoki wskaźnik (ponad 30 promille) urodzeń utrzymywał się będzie jeszcze przez kilka lat. [11 wrzesień 1974] Przy ulicy Katowickiej zainstalowano dwa okazałe neony. Wieczorem mrugają do nas barwne napisy: Junior i Stokrotka. Jest to piękny i niemal wielkomiejski akcent przy ulicy, która w przyszłości stanowić będzie główną arterię miasta. Oby tylko dbano o bezawaryjną pracę reklam świetlnych. Przydałoby się takich reklam więcej. [ , nr 14 (41)] Strona 7

8 KALENDARIUM 1985 w Jastrzębiu Zdroju odbył się I Międzynarodowy Konkurs Młodzieżowych Orkiestr Dętych 1988 piłkarze GKS Jastrzębie awansowali do I ligi (obecnie ekstraklasa) 1990 ukazał się pierwszy numer miesięcznika Jastrząb 1991 Park im. Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w Jastrzębiu Zdroju został przemianowany na Park Zdrojowy im. dr Mikołaja Witczaka 1992 w Jastrzębiu Zdroju oddano do użytku nowy Szpital Dziecięcy 1993 z inicjatywy ks. proboszcza Wacława Basiaka przy parafii św. Katarzyny w Jastrzębiu Zdroju powstało Hospicjum Domowe 1996 do budynków dawnego Szpitala Dziecięcego i Pogotowia swoją działalność przeniósł Urząd Skarbowy w Jastrzębiu Zdroju 1999 w odrestaurowanym budynku dawnej Spółki Brackiej swoją działalność rozpoczął Ośrodek Działalności Dydaktycznej Uniwersytetu Śląskiego Reklama z dawnego uzdrowiska Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do współpracy. Spotkania TMZJ odbywają się w każdy czwartek w godz w siedzibie Towarzystwa w Domu Zdrojowym (ostatnie piętro, pok. 33). W związku z remontem Domu Zdrojowego tymczasowo nie posiadamy siedziby wszystkich zainteresowanych zachęcamy do kontaktu z nami pocztą elektroniczną BIULETYN TOWARZYSTWA MIŁOŚNIKÓW ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ REDAKCJA - Towarzystwo Miłośników Ziemi Jastrzębskiej ul. Witczaka 5, Jastrzębie-Zdrój NUMER KRS KONTO: Bank Spółdzielczy w Jastrzębiu-Zdroju nr Strona 8

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Historia Grabowca, Feliks Boczkowski 1 Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Chłopak ze wsi, radca z Warszawy, więzień z Oświęcimia w pamięci naszej

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora 1 I./l. Relacja ^ /I I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora "II. Materiały uzupełniające relację III./l. Materiały dotyczące rodziny

Bardziej szczegółowo

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka

Opiekun: Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz. s. Irena Różycka Wykonali: Śpiewakowski Marcin Rus Łukasz Maj Dominik Kowalczyk Mateusz Opiekun: s. Irena Różycka ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku; zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie Sługa Boży Piotr Gołębiowski ur. 10 czerwca

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Renata Dulian Franciszkańskie Wydawnictwo Św. Antoniego prowincji Św. Jadwigi Braci Mniejszych : strona internetowa

Renata Dulian Franciszkańskie Wydawnictwo Św. Antoniego prowincji Św. Jadwigi Braci Mniejszych : strona internetowa Renata Dulian Franciszkańskie Wydawnictwo Św. Antoniego prowincji Św. Jadwigi Braci Mniejszych : strona internetowa Fides: Biuletyn Bibliotek Kościelnych 1-2 (32-33), 214-217 2011 FIDES Biuletyn Bibliotek

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Maria urodziła się7 listopada 1867 rokuw Warszawie. Była najmłodsza. dzieci państwa Skłodowskich.

Maria urodziła się7 listopada 1867 rokuw Warszawie. Była najmłodsza. dzieci państwa Skłodowskich. śycie i dokonania naukowe Marii Skłodowskiej Curie Maria urodziła się7 listopada 1867 rokuw Warszawie. Była najmłodsza spośród pięciorga dzieci państwa Skłodowskich. Kształciła się początkowo na pensji

Bardziej szczegółowo

Kardynał August HLOND

Kardynał August HLOND Kardynał August HLOND Codzienność należy oczyszczać z egoizmu, z obojętności na cudzą niedolę, z łakomstwa i wygodnictwa. August Hlond Rybnik 2009, wykonanie Gabriela Bonk Źródło ilustracji: August Kardynał

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego.

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego. JANUSZ KORCZAK Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, znany też jako: Stary Doktor lub Pan doktor padoktor (ur. 22 lipca 1878 lub 1879 w Warszawie, zm. 5 sierpnia lub 6 sierpnia 1942 w Treblince)

Bardziej szczegółowo

Lech Wierusz spaceruje obok basenu w sanatorium.

Lech Wierusz spaceruje obok basenu w sanatorium. Lech Wierusz Urodził się 18 kwietnia 1917 roku w Dolsku, koło Śremu. Ojciec Antoni był lekarzem, mama była nauczycielką. Naukę szkolną rozpoczął w Poznaniu. Lubił język polski, historię, biologię i majsterkowanie.

Bardziej szczegółowo

JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA

JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA Gmina Jaworze powstała w 1991 r., wyodrębniając się z Gminy Jasienica. Gmina znana jest z walorów uzdrowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą

Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Katechetka mgr teologii GENOWEFA SZYMURA pożegnanie z parafią i szkołą Moja droga do katechezy Pochodzę z rodziny bardzo religijnej. Wzorem życia religijnego była dla mnie mama Anna i babcia Krystyna,

Bardziej szczegółowo

Historia Szkoły Podstawowej nr 1 w Puszczykowie

Historia Szkoły Podstawowej nr 1 w Puszczykowie Historia Szkoły Podstawowej nr 1 w Puszczykowie Nie znamy dokumentów o początkach szkoły w XIX wieku. Jedynym dostępnym potwierdzonym materiałem, na podstawie którego możemy wnioskować o dacie powstania

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Ks. Maksymilian Grochowski urodził się w

Bardziej szczegółowo

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 Dr inż. Zygmunt Rozewicz Urodził się 17 marca 1927 r. w Wieliczce. Tu ukończył szkołę powszechną w 1939 r i zdał do gimnazjum. Po wybuchu wojny wyjechał z rodziną do

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część III Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH

HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH Przemysław Smyczek - Dyrektor Wydziału Kultury Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Katowice, 8 lutego 2013 r. 1924 rok powołanie Towarzystwa Muzeum Ziemi Śląskiej,

Bardziej szczegółowo

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej.

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej. Wycieczka klas 2 A i 2 D Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie w dniu 26 września 2014 roku - - Dąbrowa Tarnowska - cmentarz I wojny światowej nr 248 i Ośrodek Spotkania Kultur Park Historyczny

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016 Ogłoszenia Parafialne XI Niedziela zwykła 12.06.2016 8.00 Msza święta Za + rodziców Władysława i Genowefę Sokalskich, zmarłą mamę Genowefę Talacha, zmarłego brata, bratową, szwagra oraz dziadków z obu

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa;

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa; Harcerska Poczta Polowa Autor: Anna Bosiacka/Muzeum Powstania Warszawskiego Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych Czas trwania lekcji - 45 minut Cele. Po lekcji uczeń powinien:

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka Krystyna Siedlecka z domu Cichocka Krystyna Cichocka Jedyna córka Marianny i Bolesława Cichockich, urodziła się 25 X 1933 r. w Warszawie. 5-letnia Krysia 3 4-letnia Krysia 4 Dzieciństwo Do września 1944

Bardziej szczegółowo

1835-2010 STARY SZPITAL W TARNOWIE. Szpital założony został w okresie szalejącej epidemii tyfusu NA DAWNYCH FOTOGRAFIACH I DOKUMENTACH

1835-2010 STARY SZPITAL W TARNOWIE. Szpital założony został w okresie szalejącej epidemii tyfusu NA DAWNYCH FOTOGRAFIACH I DOKUMENTACH STARY SZPITAL W TARNOWIE NA DAWNYCH FOTOGRAFIACH I DOKUMENTACH Widok Tarnowa z wieży kościoła XX. Misjonarzy, ok. 1910 r. Projekt fasady budynku głównego A. Kamieniobrodzkiego z 1907 r. Szkoła Żeńska im.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ODZNAKI KRAJOZNAWCZEJ ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ

REGULAMIN ODZNAKI KRAJOZNAWCZEJ ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ REGULAMIN ODZNAKI KRAJOZNAWCZEJ ZIEMI JASTRZĘBSKIEJ 1 Odznaka Krajoznawcza Ziemi Jastrzębskiej ustanowiona jest przez Zarząd Oddziału PTTK w Jastrzębiu Zdroju. 2 Celem ustanowienia Odznaki Krajoznawczej

Bardziej szczegółowo

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r Miejsca Pamięci MIEJSCA PAMIĘCI DATY ODSŁONIĘCIA FORDON. Tablica Pamiątkowa na centralnym Więzieniu dla Kobiet 10.05.1992r. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych,

Bardziej szczegółowo

Historia szkoły w Jerzykowie

Historia szkoły w Jerzykowie Historia szkoły w Jerzykowie Szkoła w Jerzykowie została zbudowana w roku 1905. Nauka rozpoczęł ęła się 22 sierpnia 1905 roku. Pierwszym nauczycielem był Niemiec ewangelik Scholz, który przybył tu z Pruszewca.

Bardziej szczegółowo

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa Pierwszy budynek Szpitala Powiatowego wł. fot. A. Burlewicz Oddział dziecięcy i oddział zakaźny Szpitala Powiatowego

Bardziej szczegółowo

Mikołów, cmentarz parafialny św. Wojciecha, prawa strona GW Grób zbiorowy wojenny jeńców Mikołów, radzieckich oraz pomnik

Mikołów, cmentarz parafialny św. Wojciecha, prawa strona GW Grób zbiorowy wojenny jeńców Mikołów, radzieckich oraz pomnik Nr 22/01 22/02 EWIDENCJA MIEJSC PAMIECI NARODOWEJ - gmina MIKOŁÓW Rod Opis obiektu Położenie Fotografia z Pomnik Ofiar Faszyzmu. Pomnik wzniesiony dla uczczenia skrzyżowanie pamięci Polaków, którzy w latach

Bardziej szczegółowo

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11 Bogdan Rokicki formacja Batalion Kiliński, 3. kompania dzielnica Śródmieście Północne w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

PEREGRYNACJA RELIKWII KRWI KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI

PEREGRYNACJA RELIKWII KRWI KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI PEREGRYNACJA RELIKWII KRWI KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI 19-28 grudnia 2010 Warszawa Siostry Benedyktynki- Sakramentki Rynek Nowego Miasta 30 grudnia 2010 Warszawa Kaplica Sióstr Elżbietanek Ul. Przyrynek 31

Bardziej szczegółowo

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944)

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) Prezes Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża ( 26.05.1936 11.05.1937 ) Inżynier, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część II Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza.

22.05. O godz. 10.30 odbyła się Pierwsza Komunia św. dzieci niesłyszących przygotowana przez ks. Wikariusza. 08.05. W parafii odbył się kiermasz książki katolickiej zorganizowany przez Drukarnię i Księgarnię Św. Wojciecha. 15.05. O godz. 10.30 odbyła się uroczystość I Komunii św. dzieci, które przygotowała katechetka

Bardziej szczegółowo

Życie parafialne we wrześniu 2011

Życie parafialne we wrześniu 2011 Życie parafialne we wrześniu 2011 Kochani! Witam po wakacyjnej przerwie. Mędrzec Pański pisał: Wszystko ma swój czas jest czas odpoczynku i czas pracy. Dla części spośród nas zakończył się czas wakacji,

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 24.04.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Lp. Nazwa organizacji Nr ewidencyjny Nazwa

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt Potulice jedno miejsce, dwie pamięci Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Oldenburg Toruń 2009 1. Hitlerowski kompleks obozowy Potulice

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV Początki 26. pułku artylerii lekkiej sięgają utworzenia tego pułku, jako 26. pułku artylerii polowej w którego składzie były trzy baterie artyleryjskie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011

Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Warszawskie Studia Teologiczne XXIV/2/2011 Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej Warszawa 2011 Recenzenci tomu Ks. prof. dr hab. Jerzy Lewandowski (UKSW), Ks.

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin jubileusze nauczycieli akademickich Prof. dr hab. Hieronim Bartel Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin płk prof. dr. hab. n. med. Tadeusza Brzezińskiego Zgodnie z kontynuowanym od lat zwyczajem, na

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r.

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Nowy Szpital w Kostrzynie nad Odrą Spółka z ograniczoną

Bardziej szczegółowo

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Autor: Konrad Czarny Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Małopolskie Muzeum Pożarnictwa Położenie Opis Historia powstania muzeum Krótka biografia założyciela Zbiory muzealne Promocja muzeum Małopolskie

Bardziej szczegółowo

Rok 2010 rokiem chopinowskim

Rok 2010 rokiem chopinowskim Fryderyk Chopin Rok 2010 rokiem chopinowskim Rozpoczęły się oficjalne obchody dwusetnej rocznicy narodzin największego polskiego kompozytora Fryderyka Franciszka Chopina. Jego wkład w rozwój światowej

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka maturzystów

Pielgrzymka maturzystów Pielgrzymka maturzystów Pielgrzymka maturzystów na stałe wpisała się w kalendarz imprez szkolnych. W tym roku uczniowie klas trzecich połączyli ją z wycieczką do Krakowa i Oświęcimia. By mieć więcej czasu

Bardziej szczegółowo

Czas Cele Temat Metody Materiały

Czas Cele Temat Metody Materiały Aleksandra Kalisz, Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Konspekt dnia studyjnego w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau "Dyskryminacja, prześladowanie,

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży. Pawłowice Kraków 2016

Światowe Dni Młodzieży. Pawłowice Kraków 2016 Światowe Dni Młodzieży Pawłowice Kraków 2016 Temat ŚDM XXIX Światowy Dzień Młodzieży, 2014 w wymiarze diecezjalnym Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5,3) XXX

Bardziej szczegółowo

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.)

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) 2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) W dniach 31 lipca - 3 sierpnia ponad 2000 harcerek i harcerzy zrzeszonych w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz

Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz Historia Muzeum mieści się w dawnej fabryce Samuela Abbego u zbiegu ulic Sowińskiego i Zgierskiej. W okresie okupacji niemieckiej znajdowało

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak. przyjaciel dzieci

Janusz Korczak. przyjaciel dzieci Janusz Korczak przyjaciel dzieci Janusz Korczak o lekarz o pedagog o wychowawca o pisarz Dzieciństwo, młodość i edukacja Janusz Korczak (właściwe nazwisko Henryk Goldszmit) urodził się 22 lipca 1878 roku

Bardziej szczegółowo

Podmioty pozarządowe w Radomiu działające na rzecz seniorów

Podmioty pozarządowe w Radomiu działające na rzecz seniorów Podmioty pozarządowe w Radomiu działające na rzecz seniorów 1. Klub Seniora działający przy Caritas Palotyńska Prowincji Chrystusa Króla Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego; 26-600 Radom ul. Młodzianowska

Bardziej szczegółowo

4) 03 maj 1995r. Poświęcenie tymczasowej domowej kaplicy i stacji opieki Caritas Gminy Gorzyce przez ks. Arcybiskupa Damiana Zimonia.

4) 03 maj 1995r. Poświęcenie tymczasowej domowej kaplicy i stacji opieki Caritas Gminy Gorzyce przez ks. Arcybiskupa Damiana Zimonia. Historia Domu Pomocy Społecznej w Gorzycach sięga lat siedemdziesiątych minionego stulecia. Wtedy to postanowiono stworzyć przy niszczejącym zabytkowym pałacyku myśliwskim kompleks sportowo-rekreacyjny.

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Dr Jan Dąbrowski Wrocław - AM

Dr Jan Dąbrowski Wrocław - AM Dr Jan Dąbrowski Wrocław - AM ekslibrisy stomatologów w zbiorach biblioteki akademii medycznej we wrocławiu W skład bogatej kolekcji zbiorów specjalnych Biblioteki Akademii Medycznej we Wrocławiu wchodzą,

Bardziej szczegółowo

W kręgu prozy i poezji lagrowej byłych więźniarek obozu KL Ravensbrück.

W kręgu prozy i poezji lagrowej byłych więźniarek obozu KL Ravensbrück. REGULAMIN I OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU RECYTATORSKIEGO W kręgu prozy i poezji lagrowej byłych więźniarek obozu KL Ravensbrück. Człowiek w niewoli staje się jak ptak, któremu połamano skrzydła. Taki ptak

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2015/2016.

Kalendarz roku szkolnego 2015/2016. Kalendarz roku szkolnego 2015/2016. SIERPIEŃ 2015 r. 28.08.2015 r. (pt.) godz. 8.30 Zebranie rady pedagogicznej inaugurujące rok szkolny 2015/2016: o zatwierdzenie wyników klasyfikacji rocznej i promocji

Bardziej szczegółowo

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman

Młode Opalenie PROJEKTU. Kraków opanowany... Wilhelm Weldman Zespół Szkół w Opaleniu ulkslwarneckiego 10 83136, Opalenie Numer 10 02/15 WWWJUNIORMEDIAPL ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER Kraków opanowany Gimnazjum w Opaleniu w Krakowie Kto chce poznać duszę Polski niech

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO

MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO MŁODZIEŻOWA ENCYKLOPEDIA INTERNETOWA BOHATERÓW KRAJNY POD REDAKCJĄ MICHAŁA KOKOWSKIEGO WARSZAWA KRAKÓW: INSTYTUT HISTORII NAUKI PAN, 2015 ISBN 978-83-86062-23-2 Co znaczy II wojna światowa dla młodego

Bardziej szczegółowo

100 lecie powstania Harcerstwa Polskiego

100 lecie powstania Harcerstwa Polskiego XXIII Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie 04-205 Warszawa ul. Naddnieprzańska 2/4 tel. 22-516-91-61; fax. 22-516-91-68 e-mail:sektretariat@liceum23.waw.pl http://www.liceum23.waw.pl DYREKTOR

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

Ze zbiorów Instytutu im. Herdera w Marburgu

Ze zbiorów Instytutu im. Herdera w Marburgu Widok z lotu ptaka z roku 1925 na obie miejscowości Księże Małe ( Klein Tschansch ) oraz Księże Wielkie ( Gross Tshansch ) jeszcze przed wybudowaniem bloków mieszkalnych osiedla Klein Tschansch z lat 1928

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 6 grudnia 2013 r.

Warszawa, 6 grudnia 2013 r. Warszawa, 6 grudnia 2013 r. Rak szyjki macicy to poważny problem Rak szyjki macicy w Polsce Codziennie 10 kobiet słyszy: Ma Pani raka szyjki macicy. Niestety 5 z nich umiera, bo zgłosiły się zbyt późno

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu plastycznego o Janie Pawle II

Regulamin konkursu plastycznego o Janie Pawle II 1 2 Wiele parafii w swoich Kościołach przygotowuje kaplice ku czci Św. Jana Pawła II jako wotum wdzięczności za pontyfikat i kanonizację największego z rodaków. Coraz częściej buduję się Kościoły pod wezwaniem

Bardziej szczegółowo

3. testy przesiewowe u dzieci podlegających tym badaniom w wieku 4 lat w okresie od 01.07.2011 r. do 27.03.2012 r. pielęgniarki POZ wykonały w 33%

3. testy przesiewowe u dzieci podlegających tym badaniom w wieku 4 lat w okresie od 01.07.2011 r. do 27.03.2012 r. pielęgniarki POZ wykonały w 33% Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 23 lutego 2015 r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Krystyna Nierobisz Chrzanowska, ul. Puszkina 22, 66

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera.

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. ZBIÓR WIERSZY TOM I Szczepan Polachowski Aspiration sp. z o.o. ul. Żwirki i Wigury 17 62-300

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II

Jan Paweł II. Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię! Jan Paweł II Jan Paweł II "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II Krótkie kalendarium ur. 18 maja 1920 - w Wadowicach 1.11.1946- przyjęcie święceń kapłańskich 4.07. 1958- minowanie na biskupa 16.10.1978-

Bardziej szczegółowo

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH Uwaga: Informacje będą systematycznie uzupełniane w miarę ich napływu po lokalizacji kolejnych miejsc pamięci. Poniższe informacje należy

Bardziej szczegółowo

Biuletyn informacyjny kleryków ze Zgromadzenia. Najświętszych Serc Jezusa i Maryi. 31.10.2007 r. - Wrocław

Biuletyn informacyjny kleryków ze Zgromadzenia. Najświętszych Serc Jezusa i Maryi. 31.10.2007 r. - Wrocław Biuletyn informacyjny kleryków ze Zgromadzenia Najświętszych Serc Jezusa i Maryi 31.10.2007 r. - Wrocław Mamy nieopisaną radość przedstawić wam pierwszy numer biuletynu o tytule:, Co się dzieje?. Znajdujące

Bardziej szczegółowo

Studenckie Towarzystwo Naukowe UJ CM

Studenckie Towarzystwo Naukowe UJ CM nauka leży u podstaw każdego postępu, który ma ułatwić życie ludzkie i zmniejszać cierpienie Maria Skłodowska-Curie, 1911 Studenckie Towarzystwo Naukowe UJ CM http://www.stn.cm-uj.krakow.pl stn@cm-uj.krakow.pl

Bardziej szczegółowo

Gorzów Śląski Listopad 2001

Gorzów Śląski Listopad 2001 Gorzów Śląski Listopad 2001 Jesteśmy tutaj Położenie miasta - komunikacja = Najbliższe lotnisko: Katowice = Inne: drogi krajowe nr 45 i nr 487 = Położenie: 18 26' E - 51 02' N 63 km SW od Częstochowy i

Bardziej szczegółowo

Projekt NA WŁASNE KONTO

Projekt NA WŁASNE KONTO Projekt NA WŁASNE KONTO Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od 25 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie wspiera

Bardziej szczegółowo

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014

KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 KRONIKA PKRD na stronie parafii św. Urbana STYCZEŃ 2014 19 stycznia 2014 można było obejrzeć kronikę naszej wspólnoty na stronie internetowej parafii: PODWÓRKOWE KOŁO RÓŻAŃCOWE DZIECI - KRONIKA Zachęcamy

Bardziej szczegółowo

Centrum Kliniczno-Dydaktyczne. Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Centrum Kliniczno-Dydaktyczne. Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Centrum Kliniczno-Dydaktyczne Uniwersytetu Medycznego w Łodzi I etap - Szpital CKD (2004-2011) Gmach główny składa się z 16-piętrowego budynku A1 i niższego budynku A2 od strony ul. Pomorskiej. Na dziesięciu

Bardziej szczegółowo

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie.

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. nr 1 (1) marzec kwiecień 2014 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. św. Ojciec

Bardziej szczegółowo

I. Cel konkursu. II. Warunki konkursu

I. Cel konkursu. II. Warunki konkursu Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie we współpracy ze Śląskim Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach o g ł a s z a I konkurs fotograficzny Na Szlaku Zabytków Architektury Drewnianej

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY .KROPECZKA. Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY 1. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO 2013/2014 Nowy rok szkolny powitaliśmy 2

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program wędrówki symboli Światowych Dni Młodzieży w Diecezji Kaliskiej, 3 18 maja 2014r.

Szczegółowy program wędrówki symboli Światowych Dni Młodzieży w Diecezji Kaliskiej, 3 18 maja 2014r. Szczegółowy program wędrówki symboli Światowych Dni Młodzieży w Diecezji Kaliskiej, 3 1 2014r. Dzień Miejsce Godzina Wydarzenie 3 maja 3 maja 3 maja 3 maja Jarocin, parafia Chrystusa Króla 20.00 Powitanie

Bardziej szczegółowo

II. Baza dydaktyczna Centrum Kształcenia Inżynierów w Rybniku (2007-2012)

II. Baza dydaktyczna Centrum Kształcenia Inżynierów w Rybniku (2007-2012) II. Baza dydaktyczna Centrum Kształcenia Inżynierów w Rybniku (2007-2012) W 1962 r. decyzją Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego powołany został w Rybniku Ośrodek Stacjonarno-Zaoczny Politechniki Śląskiej.

Bardziej szczegółowo