Racjonalne odżywianie droga do zdrowia (Adrianna Potocka, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Racjonalne odżywianie droga do zdrowia (Adrianna Potocka, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi)"

Transkrypt

1 Racjonalne odżywianie droga do zdrowia (Adrianna Potocka, Instytut Medycyny Pracy w Łodzi) Czy broszura jest dla Ciebie? Jeżeli chcesz: mieć wpływ na własne zdrowie kontrolować swoją chorobę (np.: nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, osteoporozę) czuć się mniej zmęczonym i mieć więcej energii w ciągu dnia utrzymać prawidłową wagę zrzucić zbędne kilogramy, by uzyskać zdrową masę ciała to broszura jest dla Ciebie. Waga ma znaczenie Osiągnięcie i utrzymanie właściwej masy ciała jest korzystne dla naszego zdrowia, zarówno fizycznego jak i psychicznego. Nie tylko zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na różne choroby, ale korzystnie wpływa na nasze samopoczucie i to jak siebie postrzegamy. Od czego zależy? Waga ciała zależy od wielu czynników: wzrostu genów metabolizmu czynników wynikających z naszego postępowania, zachowania środowiska, w którym przebywamy. Jeżeli przyjrzysz się czynnikom, które mogą decydować o Twojej wadze, to tylko na jeden masz praktycznie 100% wpływ. Chodzi oczywiście o Twoje wybory, zachowania, w tym również te, które dotyczą sfery żywieniowej. Czy nie warto wykorzystać ten atut? Mało jest bowiem rzeczy, na które mamy taki duży wpływ, jak na wybór tego co, ile i jak jemy. Właściwa dla Ciebie, a więc i zdrowa waga ciała oznacza utrzymywanie równowagi energetycznej w Twoim organizmie. Aby utrzymać taką wagę, należy równoważyć ilość kalorii (energii) przyjmowanych z jedzeniem (Energia DO ) z kaloriami (energią), którą wydatkuje Twój organizm podczas codziennego funkcjonowania (Energia Z ). Przez dłuższy okres czasu: Taka sama ilość Energii DO i Energii Z = waga utrzymuje się, stabilna (zerowy bilans energetyczny) Więcej Energii DO w porównaniu z Energią Z = tyjemy (dodatni bilans energetyczny) Więcej Energii OD w porównaniu z Energią Z = chudniemy (ujemny bilans energetyczny). Pamiętaj! Nie chodzi o to by każdego dnia ilość Energii DO i Energii Z była taka sama jest to praktycznie niemożliwe. Chodzi o to, by nie dopuść do przewagi Energii DO w dłuższym okresie czasu. Jeżeli przez kilka tygodni będziesz jadł/a więcej niż Twój organizm potrzebuje (przewaga Energii DO) dodatkowe kilogramy gwarantowane! 1

2 Źródłem energii (kalorii) dla naszego organizmu są węglowodany (cukry) i tłuszcze zawarte w jedzeniu. Organizm wykorzystuje cukry przede wszystkim na bieżąco (nie są praktycznie magazynowane). Tłuszcz stanowi głównie paliowo zapasowe (organizm magazynuje, w postaci tkanki tłuszczowej). Białko jest składnikiem budulcowym. Dostarcza również energii, ale organizm wykorzystuje je głównie w sytuacji gdy wyczerpuje się zapas energii pochodzący z głównych źródeł energii (węglowodanów i tłuszczy) Nadmiar białka, które nie może zostać zużyte na naprawę tkanek, wzrost, czy jako źródło energii jest przekształcany w tłuszcz, który następnie jest przechowywany. Chcę schudnąć od czego zacząć? Potrzebny jest plan. Każde działanie wymaga planu. Zmiana w kierunku zdrowego odżywiania, które pomoże Ci zrzucić zbędne kilogramy - również wymaga planu. Najogólniej, Twój Zdrowy Plan Żywieniowy powinien opierać się na zasadach przedstawionych w ramce poniżej. Zdrowy Plan Żywieniowy 1. Kładzie nacisk na spożywanie warzyw, owoców, produktów zbożowych z pełnego przemiału, niskotłuszczowych produktach mlecznych. 2. Uwzględnia chude mięso, drób, ryby, rośliny strączkowe, jajka i orzechy. 3. Ogranicza spożycie tłuszczy nasyconych, izomerów trans, cholesterolu, soli i cukru. 4. Uwzględniania kontrolę zjadanych porcji. 2

3 Punkt 1 warzywa, owoce, produkty zbożowe z pełnego przemiału, niskotłuszczowe produkty mleczne. A. Niech Twój talerz będzie kolorowy jedz warzywa i owoce. Dlaczego tak korzystne jest spożywanie warzyw i owoców? Wybierając warzywa i owoce wybierasz produkty niskotłuszczowe. Nie stanowią więc zagrożenia dla naszej wagi. Dostarczasz błonnik. Witaminy i minerały. Osoba dorosła powinna zjadać 2 porcje owoców i 5 porcji warzyw każdego dnia. Co to jest porcja? Porcja owoców to: 1 średniej wielkości jabłko, banan, gruszka lub pomarańcza 2 małe morele, kiwi albo śliwki 1 szklanka pokrojonych w kostkę owoców 1½ łyżki stołowej rodzynek albo 4 połówki suszonych moreli ½ szklanki (125 ml) 100% soku owocowego Uważaj na soki owocowe! Zawierają dużo cukru, a więc kalorii co zapewne nie pomoże Ci schudnąć. Jeżeli uwielbiasz soki i trudno Ci ograniczyć ich spożycie rozcieńczaj je wodą. Porcja warzyw to: ½ szklanki ugotowanych warzyw 1 szklanka surówki 1 pomidor ½ szklanki ugotowanych nasion roślin strączkowych, np.: fasola, groszek, soczewica, bób 3

4 Jak zwiększyć spożycie warzyw? Będąc na zakupach kupuj świeże warzywa i owoce tak często jak to możliwe. Zastąp niezdrowe przekąski (chipsy, ciastka, paluszki itp.) - owocami. Dodawaj owoc do płatków śniadaniowych, twarogu. Połowa talerza niech będzie wypełniona warzywami. Spraw, by dania warzywne były dla Ciebie jak najatrakcyjniejsze, próbuj nowych przepisów, testuj nowe smaki (dodaj rodzynki do serka twarogowego, posyp fasolkę szparagową orzeszkami, zrób sos z żurawiny i polej nim brokuły). Wypróbuj na przykład przepis na ciasto marchewkowe. Ciasto marchewkowe Składniki: - 4 jaja - 3 łyżki mąki kukurydzianej - 3 duże marchwie - 2 łyżeczki proszku do pieczenia - 2 łyżeczki cynamonu - słodzik do smaku opcjonalnie Sposób przygotowania: Białka ubić na sztywno z odrobiną soli. Pod koniec ubijania dodać słodzik w płynie lub w pudrze. Wymieszać. Ciągle ubijając dodawać stopniowo żółtka, a następnie 3 łyżki mąki kukurydzianej, proszek do pieczenia, cynamon oraz startą marchew. Ciasto marchewkowe przełożyć do blaszki wyłożonej pergaminem. Piec od 30 do 40 min., w temperaturze 180 stopni. Trzymaj zawsze w zamrażarce mrożone warzywa, które najbardziej lubisz. Są naprawdę doskonałe na szybki, zdrowy obiad. Miej pod ręką suszone owoce, np.: rodzynki, morele, jabłka. Jedz częściej jarzynowe zupy (jeżeli nie wyobrażasz sobie zupy, która nie jest przyrządzona na wywarze mięsnym niech to będzie chude mięso bez skóry: kurczak, indyk) zaprawiane jogurtem (a nie zasmażką!). Na deser jedz owoce, kisiel, budyń, kaszę (mannę, kuskus, jaglaną) z owocami, koktajle owocowe na chudym mleku lub jogurcie czy zsiadłym mleku. Przy wyborze warzyw i owoców pomocne mogą być informacje zawarte w tabelce poniżej Produkty zalecane Praktycznie wszystkie warzywa jedynie groch, fasolę, groszek zielony konserwowy, kukurydzę spożywaj w umiarkowanych ilościach. Grejpfruty, jabłka, wiśnie, czereśnie, truskawki, morele, poziomki, pomarańcze, nada rynki, ananasy. Umiarkowanie banany, winogrona, gruszki, porzeczki czarne, owoce suszone. Z tych produktów zrezygnuj Stare warzywa, surówki i warzywa gotowane z dodatkiem dużej ilości majonezu, śmietany, cukru. Owoce w syropach, kompoty z cukrem, sałatki owocowe z cukrem, galaretki ze śmietaną i cukrem. 4

5 B. Paliwo dla Twojego organizmu, czyli węglowodany w produktach zbożowych Energia powinna być dostarczana wraz z cukrami (węglowodanami) zawartymi w jedzeniu bez względu na to czy masz problem z nadwagą czy też nie. Zasada ta dotyczy każdego z nas. Jakie cukry dostarczasz organizmowi wraz z jedzeniem? Cukry proste naturalne. Występują w: Owocach Sokach owocowych Miodzie Produktach mlecznych Cukry proste rafinowane (dodane). Znajdziesz je w : Cukierniczce Napojach słodzonych Słodyczach (cukierki, dropsy, guma do żucia, czekolada i wyroby czekoladopododne) Ciastach, ciastkach Pieczywie cukierniczym (drożdżówki, chałka, rogale) Desery, lody, dżem Cukry złożone. Znajdziesz je w produktach zawierających skrobię oraz błonnik pokarmowy (zobacz dalej) Jak już wiesz, powinny znaleźć się w Twoim jadłospisie- ale ostrożnie ze spożywaną ilością właśnie ze względu na cukier w nich zawarty. Przypomnij sobie - ile porcji powinieneś zjadać warzyw a ile owoców? Ogranicz ten rodzaj cukru! Użyj miodu do herbaty, pij herbaty owocowe bez cukru. Niech ten rodzaj węglowodanów będzie głównym paliwem dla Twojego organizmu. Jako, że są tak ważne dla naszego zdrowia - przeczytaj o nich więcej na kolejnych stronach. Węglowodany (cukry) powinny być dostarczane organizmowi w postaci SKROBI. Możemy ją znaleźć w zbożach (pszenica, żyto, jęczmień, owies, gryka, kukurydza, ryż), bulwach (ziemniaki), korzeniach (brukiew), ziarnach lub roślinach strączkowych (fasolka, soczewica, groszek, groch, bób, soja, komosa ryżowa). Oprócz energii są doskonałym źródłem witamin z grupy B, E, błonnika pokarmowego, magnezu, żelaza, cynku, witaminy C (ziemniaki), zdrowego oleju roślinnego, wapnia i białka (suche nasiona roślin strączkowych) 5

6 Produkty bogate w węglowodany złożone to: Chleb (pszenny, graham, żytni, chrupki, pumpernikiel) Bułki (pszenne, grahamki, maślane) Makarony (jasne, razowe) Kasze (gryczana, jęczmienna, pęczak, manna) Płatki śniadaniowe (kukurydziane, owsiane) Suche nasiona roślin strączkowych Ryż (biały, nieoczyszczony) Otręby Ziemniaki Wśród produktów bogatych w węglowodany złożone na szczególną uwagę zasługują produkty zbożowe z grubego przemiału. W łupinkach ziaren, które pozostawiono w takim produkcie znajdują się cenne minerały, witaminy oraz błonnik. Wybieraj więc pieczywo ciemne zamiast jasnego, makaron razowy zamiast jasnego, ciemny ryż zamiast oczyszczonego biało (więcej znajdziesz w tabeli na tronie 7). Wyżej wymienione produkty mają niską zawartość tłuszczu (a jeżeli tłuszcz występuje, to jest to zdrowy tłuszcz roślinny). Ziemniaki, makaron, chleb nie powodują szkody dla naszego organizmu, tylko tłuste dodatki. Kto z nas nie lubi polać ziemniaki tłuszczykiem a chleb posmarować grubo masłem. Sosy, którymi okraszamy makaron, kaszę czy ziemniaki też nierzadko są tłuste i zawiesiste. Jeżeli chcesz schudnąć postaraj się zrezygnować z tego nawyku. Stosuj sosy na bazie jogurtu a ziemniaki posyp koperkiem. Ile należy spożywać produktów zawierających węglowodany złożone? Poniżej znajdują się praktyczne wskazówki. Osoba dorosła powinna zjadać od 4 (kobieta) do 6 (mężczyzna) porcji produktów zawierających węglowodany złożone ( najlepiej z pełnego przemiału) każdego dnia. Co to jest porcja? Porcja produktów zbożowych to: 2 kromki chleba, 1 średnia bułka 4-6 kromek pieczywa chrupkiego 1 szklanka ugotowanego ryżu, makaronu 1 szklanka ugotowanej owsianki 1 ⅓ szklanki płatków śniadaniowych ½ szklanki musli 6

7 Przy wyborze produktów bogatych w węglowodany złożone pomocne mogą być informacje zawarte w tabelce poniżej: Produkty zalecane Chleb razowy graham, pełnoziarnisty, chrupki. W umiarkowanych ilościach ziemniaki gotowane. Płatki owsiane tradycyjne. Mąka razowa do pieczenia. Razowy makaron, ciemny ryż. Kasza gryczana. Otręby do panierki, sałatek. Z tych produktów zrezygnuj Wypieki z dodatkiem cukru, bułki maślane, chleb na miodzie. Ziemniaki smażone, chipsy ziemniaczane, frytki smażone na tłuszczu, placki ziemniaczane. Płatki śniadaniowe w miodzie, z czekoladą. Makaron jasny wielojajeczny. Napoje słodzone cukrem, soki słodzone cukrem, napoje typu cola, lemoniada. Ciasta zbożowe, owsiane (od czasu do czasu na deser), kisiel. C. Wybieraj produkty mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu Mleko i jego przetwory (jogurt, kefir, maślanka, ser żółty, twarożek, pleśniowy i inne) są dobrym źródłem białka, wapnia, witaminy A oraz D i witaminy B12. Osoba dorosła powinna spożywać 2-3 porcji tego typu produktów codziennie. Porcja produktów mlecznych to: Szklanka mleka Szklanka napoju sojowego Kubeczek jogurtu (150 gram) Kubeczek serka wiejskiego lub homogenizowanego ( gram) 2 plasterki sera żółtego (40 gram) Kubek budyniu Produkty z tej grypy są często źródłem tłuszczu, który powinieneś ograniczyć. Dlatego chcąc schudnąć wybieraj wersje produktów o obniżonej zawartości tłuszczu. Szukaj takich informacji na opakowaniach kupowanych produktów. 7

8 Przy wyborze produktów mlecznych pomocne mogą być informacje zawarte w tabelce poniżej: Produkty zalecane Chude mleko (0,5-1,5%). Jogurty, kefiry naturalne o obniżonej zawartości tłuszczu (dodawaj do nich ulubione owoce), np.:1,5 gram tłuszczu na 100 gram produktu, 0,05 gram tłuszczu na 100 gram (to już produkt bardzo niskotłuszczowy) Lekki serek homogenizowany, twarogowy ziarnisty. Z tych produktów zrezygnuj Mleko pełne (3%). Jogurt typu greckiego. Jogurty, kefiry, maślanki smakowe (mają dużo cukru). Ser twarogowy tłusty, topiony, pleśniowy, typu Feta Lody Ostrożnie z serem żółtym. Mrożony jogurt z owocami (zamiast lodów). Koktajle owocowe na odtłuszczonym mleku, jogurcie. Budyń (wybieraj bez dodatku cukru-sam zdecydujesz czym i ile posłodzisz). Punkt 2 włącz do swojego jadłospisu chude mięso, drób, ryby, rośliny strączkowe, jajka i orzechy. Ta grupa produktów dostarcza pełnowartościowego białka, żelaza, cynku, witaminę PP i B12. Mięsa czerwone, pełnokrwiste jak wołowina, konina, polędwica wieprzowa spożywaj tylko kilka razy w miesiącu. Postaw na drób, jaja, orzechy i warzywa strączkowe. Osoba dorosła powinna spożywać 1-2 porcje mięsa lub jego zamiennika każdego dnia Porcja mięsa lub jego zamiennika to: noga kurczaka średniej wielkości filet z piersi kurczaka (ok. 100 gram) pół szklanki mielonej mięsa wołowego 2 plastry pieczonego mięsa średniej wielkości filet z ryby (ok. 100 gram) 2 małe jaja ¾ szklanki ugotowanej soczewicy, fasoli, ciecierzycy ⅓ szklanki orzechów np.: orzeszki ziemne, migdały 8

9 Planując swoje posiłki: Kupuj chude mięso (zobacz tabela niżej) i odkrawaj każdy widoczny tłuszcz z mięsa. Niech warzywa stanowią połowę zawartości Twojego talerza- nie myśl o mięsie jako główny produkcie Twojego dania. Zamiast mięsa wybieraj ryby. Spożywaj je w różnych posiłkach na różne sposoby w formie filetu, tuńczyka z puszki, jako dodatek do sałatek lub zamiast mięsa do spaghetti. Przygotuj raz w tygodniu potrawę bazujące na fasoli, groszku, soczewicy. Może to być zupa, sos z fasoli lub pasztet z soczewicy. Świetnie smakują też pierogi z soczewicy (zamiast z mięsem). Z biegiem czasu postaraj się jeść częściej tego typu potrawy. Przykłady produktów zawierających białko Tłuste mięso, łosoś, jaja, masło orzechowe, mleko, ser żółty. Chude tuńczyk, białko jaj, czerwona fasola, odtłuszczone mleko, chudy żółty ser. Przy wyborze tej grupy produktów pomocne mogą być informacje zawarte w tabelce poniżej: Produkty zalecane Chude mięso: cielęcina, królik, kurczak, indyk (obieraj ze skóry!). Chude wędliny: szynka, polędwica, drobiowe. Chude ryby: dorsz, mintaj, flądra, morszczuk. Jaja na miękko. Tuńczyk w sosie własnym. Z tych produktów zrezygnuj Tłuste mięso: wieprzowina, baranina, podroby, gęsi, kaczki. Tłuste wędliny: salami, bekon, baleron. Salceson, konserwy mięsne. Tłuste ryby: węgorz, łosoś, tołpyga, śledź. Tuńczyk w oleju. Od czasu do czasu możesz pozwolić sobie na parówki drobiowe, cielęce odtłuszczone, pasztet drobiowy. 9

10 Punkt 3 - Ogranicz spożycie tłuszczy nasyconych, izomerów trans, cholesterolu, soli i cukru Po co nam tłuszcz? Tłuszcze są bardzo ważnym związkami, gdyż stanowią składnik budulcowy (np.: błony komórkowe), są rozpuszczalnikiem dla innych ważnych związków (np.: niektóre witaminy), dzięki nim możliwa jest synteza niektórych hormonów. Ale są przede wszystkim zapasowym materiałem energetycznym dla organizmu (cukrów organizm praktycznie nie magazynuje, tłuszcz natomiast jak najbardziej). Czy wiesz, że Są witaminy, które rozpuszczają się tylko w tłuszczu. Należą do nich witamina A,D,E, i K. Dodaj więc łyżkę oleju roślinnego (np.: słonecznikowego, rzepakowego) do surówki, by ułatwić organizmowi wykorzystanie witamin zawartych w warzywach i owocach. Bardzo niekorzystnym dla zdrowia rodzajem tłuszczu są izomery trans. nienasyconych kwasów tłuszczowych. Powstają one w wyniku procesów technologicznych utwardzania olejów roślinnych oraz w trakcie zbyt długiego i wielokrotnego smażenia. W produktach pochodzenia zwierzęcego, izomery trans występują naturalnie. O czym powinieneś pamiętać? Wyróżniamy: Tłuszcz widoczny - masło, margaryna, olej, słonina, smalec. Tłuszcz niewidoczny - zawarty między innymi w mięsie, mleku i jego przetworach, jajach, wyrobach cukierniczych. Dlatego chcąc ograniczyć spożycie tłuszczu należy pamiętać przede wszystkim o tłuszczu niewidocznym, bo jego spożywamy zdecydowanie najwięcej! Tłuszcz tłuszczowi nierówny. Należy o tym pamiętać planując posiłki. Są tłuszcze, których zdecydowanie każdy z nas powinien unikać i takie które są korzystne dla naszego zdrowia. Przyjrzyj się wykresowi na kolejnej stronie 10

11 Jaki tłuszcz zjadasz wraz z jedzeniem? Pochodzenia zwierzęcego (oprócz ryb) -tłuszcze głównie nasycone Pochodzenia roślinnego - tłuszcze głównie nienasycone Tłuszcz rybi - tłuszcze głównie nienasycone Izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych Doraźne lub zapasowe źródło energii (puste kalorie) Źródło energii+ funkcja budulcowa (np.: błony komórkowe) Puste kalorie, bardzo szkodliwe dla zdrowia Znajdziesz je w: mięsie, wędlinach, jajach, mleku, jogurtach, kefirach, serach każdego typu, maśle i innych produktach pochodzenia zwierzęcego Zawierają dużą ilość cholesterolu, przez co podnoszą jego poziom we krwi. Niekorzystnie działają przede wszystkim na układ krwionośny (miażdżyca) Ogranicz spożycie! Nie trzeba rezygnować z mięsa i przetworów mlecznych. Wybieraj produkty o obniżonej zawartości tłuszczu (zobacz tabelę na stronie 12) Znajdziesz je w: olejach roślinnych, takich jak słonecznikowy, rzepakowy, sojowy, lniany, oliwie z oliwek, margarynach Obniżają poziom cholesterolu we krwi! Znajdziesz go w: dorszu, łososiu, makreli wędzonej, pstrągu, soli, śledziu, sardynce STOSUJ JAKO ZAMIENNIK TŁUSZCZY NASYCONYCH, ZWIĘKSZ SPOŻYCIE: Dodawaj oleju do surówek, sałatek, pasty z białego sera Spożywaj więcej ryb również duszonej z warzywami (po grecku), dodawanej do sałatek (tuńczyk, makrela) i past rybnych (biały ser + makrela + papryka/ogórek) Jeżeli już smażysz, to stosuj oleje lub oliwę. UWAGA! Nie każdy olej na ciepło jest zdrowy (podczas ogrzewania niektórych wydzielają się szkodliwe substancje), dlatego: Do smażenia używaj: olej rzepakowy, oliwę z oliwek. NIE SMAŻ NA SŁONECZNIKOWYM Nie smaż drugi raz na tym samym oleju Na surowo (jako dodatek, np. do surówki) KAŻDY JEST DOZWOLONY Znajdziesz je w : tłuszczach piekarniczych i produkowanych z ich udziałem wyrobach np. cukiernicze, masło i niektóre margaryny twarde (kostkowe). Mają podobne działanie, jak kwasy tłuszczowe nasycone, powodują wzrost stężenia złego cholesterolu" LDL i obniżenie poziomu frakcji HDL, przyczyniają się do wzrostu ryzyka powstawania chorób układu krążenia. Unikaj! 11

12 Przy wyborze produktów bogatych w tłuszcz przydatne mogą być informacje zawarte w tabelce poniżej Produkty zalecane Z tych produktów zrezygnuj W umiarkowanych ilościach masło, margaryna miękka (np.: żebyś widział/a prześwity na kromce). Olej (najlepiej na surowo dodawany to potraw). Produkty zalecenie z tabel ze strony 7, 8 i 9. Smalec. Twarde margaryny kostkowe. Produkty wymienione w tej kolumnie w tabelach ze strony 7,8 i 9. Ogranicz spożywanie soli Zdecydowanie za dużo spożywamy soli! Każdy z nas powinien ograniczyć jej spożycie do 1 łyżeczki dziennie (5 gram) Z nadmiarem soli w organizmie wiąże się zbyt wysokie ciśnienie krwi, które może prowadzić do chorób serca i zwiększa ryzyko zawału Większość soli, którą spożywamy pochodzi z produktów przetworzonych, paczkowanych, puszkowanych. W dużych ilość znajdziesz ją margarynach, chlebie i płatkach śniadaniowych (przetworzonych, z dodatkami), pakowanych wyrobach cukierniczych, pakowanym serze, gotowych mieszankach przypraw i jedzeniu na wynos (pizza, hamburgery, chińskie) oraz półproduktach (sosy, zupy, dania do mikrofali, piekarnika). Wiele z wymienionych produktów zawiera również niewidoczny tłuszcz tak więc ograniczenie spożywania tych produktów zmniejszy kaloryczność twoich posiłków a przez to pomoże zrzucić zbędne kilogramy. Jak zmniejszyć spożycie soli? Zmniejsz ilość dodawanej soli do potraw. Doprawiaj potrawy ziołami, przyprawami, sokiem cytryny. Poznawaj nowe smaki! Uważaj na przyprawy typu sól czosnkowa, cebulowa, morska i mieszanki ziół (często sól jest do nich dodawana). Zamień płatki kukurydziane (oprócz soli zawierają dużo cukru) na tradycyjne owsiane. Czytaj etykiety produktów, które kupujesz. Niektóre są oznaczone napisem BEZ DODAKTU SOLI / NIE DODANO SOLI Wybieraj produkty, w których zawartość soli jest mniejsza niż 120 mg na 100 gram produktu. Nie stawiaj solniczki w miejscu, gdzie spożywasz posiłek czasami odruchowo po nią sięgamy. Czy wiesz, że miseczka płatków śniadaniowych (kukurydzianych, przetworzonych) zawiera 0,60 grama soli natomiast kromka białego chleba zawiera 0,50 gram soli - a kromka z pełnego przemiału niecałe 0,20 gram 12

13 Punkt 4 zwracaj uwagę na zjadane porcje Nie kieruj się zasadą wszystko albo nic. Nie musisz zjadać całego talerza ziemniaków albo trzech kotletów schabowych. Omawiając poszczególne punkty planu żywieniowego, podano orientacyjne ilości porcji, jakie powinna zjadać codziennie osoba dorosła. Oczywiście należy traktować te dane jako punkt odniesienia gdyż talerz kobiety o wzroście 154 cm i wadze ciała 50 kg będzie się różnił pod względem objętości w porównaniu do talerza rosłego tężyzny o wzroście 190 cm i wadze 100 kg. Ale różnica ta nie będzie znowu aż taka olbrzymia jakby mogło się wydawać. Spójrz na talerz poniżej. Pomoże Ci to zobrazować w jakich proporcjach powinieneś spożywać produkty z poszczególnych grup produktów w ciągu dnia Warzywa i owoce Pieczywo, makaron, ziemniaki i inne produkty bogate w skrobię Mięso, ryby, fasola, jaja i inne niemleczne produkty bogate w białko Żywność i napoje bogate w tłuszcz i/lub cukier Mleko i przetwory mleczne Zadbaj by posiłki były urozmaicone! Za urozmaicone uważa się takie odżywianie, w którym każdy posiłek zawiera co najmniej po 1 produkcie z każdej z 5 grup produktów. 13

14 Dodatkowe praktyczne informacje, które pomogą Ci zrzucić zbędne kilogramy Jedz częściej a w mniejszych porcjach. Optymalnie to 4-5 posiłki. Przerwy między posiłkami powinny wynosić 3-4 godziny. Spożywaj śniadanie w domu, a ostatni posiłek minimum 2 godziny przed snem. Staraj się jeść głównie domu- unikaj jedzenia na wynos, w restauracjach (niech to nie będzie nawykiem) - a tym bardziej w centrach handlowych przy okazji robienia zakupów. Pij około 2 litrów (8 szklanek) płynów każdego dnia. Kiedy Twój dzień jest bardziej intensywny niż zazwyczaj (wykonujesz więcej obciążającej pracy, uprawiasz ćwiczenia fizyczne) lub za oknem panują upały pij jeszcze więcej. Woda niegazowana jest najlepszym wyborem i powinna stanowić Twój podstawowy płyn. Pamiętaj, że jedząc zupę-też dostarczasz płynów. Jak już wiesz, soki owocowe to samo zdrowie- pod warunkiem, że są 100% i spożywane w małych ilościach (ze względu na zawarty w nich cukier). Zamiast wypić jednorazowo pół szklanki takiego soku rozcieńcz go wodą i podziel na dwie porcje. O napojach mlecznych też już pisaliśmy. Nie tylko dzieci potrzebują silnych kości Ty również. Są również źródłem płynów w naszej diecie. Jak już wiesz wybieraj te odłuszczone (szukaj informacji na opakowaniach, że dany produkt ma obniżoną zawartość tłuszczu) A co z herbatą czy kawą? Herbata czarna, czerwona, zielona (nie przed snem, bo pobudza!) bez cukru jak najbardziej. Wypróbuj różne smaki herbat owocowych (oczywiście niesłodzonych) może jakaś wyjątkowo przypadnie Ci do gustu? Jeżeli nie możesz żyć bez kawy to pij słabą i bez cukru. Kawa odwadnia więc wypij szklankę wody po każdej filiżance kawy, którą wypijasz w ciągu dnia Nie zapominaj o kawie zbożowej! Gasi pragnienie nie tylko podczas upałów, jest źródłem węglowodanów złożonych jak już wiesz, tak ważnych w naszej diecie. 14

15 Jakie przyprawy stosować? Przede wszystkim łagodne: sok z cytryny, czosnek, koperek, pietruszka, cebula, kminek, bazylia, majeranek? Unikaj z kolei ostrych: papryka ostra, chilli, musztarda, pieprz, ocet. Unikaj Vegety i kostek rosołowych (zawierają dużo soli). Tłuszcz w ograniczonej ilości, w postaci oleju, masła, miękkiej margaryny najkorzystniej jest dodać do potraw na surowo. W sposobie odżywiania osoby chcącej zrzucić zbędne kilogramy (ale nie tylko, bo i takiej która chce dbać o swoje zdrowie) ważny jest nie tylko dobór produktów (przypomnij sobie Zdrowy Plan Żywieniowy ), ich ilość (pamiętasz o porcjach?), lecz także sposób przygotowywania posiłków Polecane sposoby przyrządzania potraw: Gotowanie w małej ilości wody lub na parze. W szybkowarach, w naczyniach przystosowanych do gotowania bez wody. W kuchenkach mikrofalowych. Potrawy można dusić bez dodatku tłuszczu lub pieczone w folii, ruszcie. Plan planem, ale co z motywacją, by go realizować? Poniżej znajduje się kilka porad, które ułatwią Ci zmianę Twoich nawyków żywieniowych. W trudnych momentach wracaj do niego. Oto Kodeks Kontroli Wagi oparty na zdrowych wyborach 1. Sukces wymaga pracy i zaangażowania. 2. Każde działanie wymaga planu. 3. Wyznaczony cel musi być realny i bez szkody dla mojego zdrowia i zdrowia moich najbliższych. 4. Realizacja celu wymaga zmiany stylu życia. 5. Zdrowy styl życia obejmuje: zdrowe nawyki żywieniowe, dbanie o aktywność fizyczną. 6. Przyjęcie zdrowego stylu życia zwiększa szansę na dłuższe życie i lepsze zdrowie. 7. Mam wpływ na swój styl życia a zmiana zależy głównie od mojej motywacji. 8. Powinienem pamiętać, że na efekty zmiany trzeba poczekać jest to proces, który trwa w czasie. 9. Dla organizmu człowieka szybkie zmiany nie są korzystne. Organizm by dobrze funkcjonować, musi się przystosować do zmian dam mu na to czas. 10. Udało mi się zrealizować przynajmniej jeden cel lub plan w życiu, więc tym razem też mam szansę. 11. Jeżeli za pierwszym razem się nie uda znaczy to tylko tyle, że jestem o krok bliżej celu. 15

16 Pamiętaj nie wszystko od razu. Biorąc pod uwagę ostanie 2 tygodnie przeanalizuj jak wyglądało Twoje typowe śniadanie, obiad, kolacja i przekąski, które spożywałeś między posiłkami. Jak myślisz, gdzie możesz zacząć wprowadzać zmiany? Na początek wybierz dwie zmiany z listy poniżej albo napisz własne pomysły na zmianę. Zdrowe przekąski (owoce surowe lub suszone) zamiast słodyczy. Szklanka warzyw (gotowanych lub surowych) do obiadu. Chleb z grubego przemiału zamiast białego. Woda lub owocowa zimna herbata zamiast słodzonych napojów. Zjadanie połowy porcji zamawianej potrawy w restauracji. Jeść pełnowartościowe śniadanie w domu, a drugie zabierać ze sobą (do pracy, na spacer). Nie dodawać soli do potraw. Jeść nie więcej niż jeden mały przysmak zawierający cukier przetworzony (batonik, ciastko, 3 średniej wielkości kostek czekolady). (Twój pomysł).. (Twój pomysł) Mój pierwszy cel związany ze zdrowym odżywianiem, który pomoże mi schudnąć jest: (wpisz swój cel) Data, od kiedy zaczynam: (wpisz konkretną datę) Trzymaj się planu idź do przodu! 1. Na każdy nowy tydzień lub miesiąc dodawaj do planu kolejną aktywność, np.: W tym tygodniu/ miesiącu będę jeść co najmniej 2 porcje owoców każdego dnia W następnym tygodniu/miesiącu będę jadł ciemne pieczywo zamiast białego W kolejnym tygodniu/miesiącu nie będę dodawać soli do potraw 2. Stopniowo spożywaj zdrowsze produkty tak by przeważały w Twoim jadłospisie nad tymi mniej zdrowymi Stopniowo odkrywaj Stopniowo Pożegnaj Owoce (świeże, mrożone, suszone). Warzywa (świeże, mrożone). Produkty zbożowe. Wodę i desery, przekąski o małej zawartości tłuszczu (np.: krakersy zbożowe, kisiele na owocach, lody z jogurtu, ciasto marchewkowe). Smażone potrawy, produkty bogate w łuszcz. Czerwone mięso i gotowe, przetworzone produkty mięsne. Sól i produkty bogate w sól. Słodkie napoje i przekąski. 3. Szukaj nowych smaków, próbuj nowe przepisy! To, że przez większość swojego życia czegoś nie jadłeś lub Ci nie smakowało nie znaczy, że teraz tak być musi. Pamiętaj, nie jesteś na diecie, tylko na drodze ku zdrowemu, pełnych smacznych niespodzianek, stylu odżywiania. Wraz ze zdrowiem, wróci prawidłowa waga! (W celu uzyskania dodatkowych informacji proszę o kontakt mailowy: 16

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 11. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Samodzielna ocena swojego żywienia i aktywności fizycznej. Cele: zapoznanie ucznia z praktycznymi aspektami układania prawidłowo zbilansowanej

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM (Instytutu Żywności i Żywienia 2009) 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora.

Lista zamienników. 140g cukinii. 80g dyni. 100g bakłażana. 70g kabaczka. 80g papryki czerwonej. 50g papryki czerwonej. 100g pomidora. Lista zamienników 140g cukinii 100g bakłażana 80g dyni 70g kabaczka 80g papryki czerwonej 100g ogórka 50g papryki czerwonej 100g pomidora 100g rzodkiewek 100g dyni 200g cukinii 130g kalafiora 100g brokuła

Bardziej szczegółowo

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum

8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum 8. Scenariusz lekcji dla klasy IV-VI szkoły podstawowej i I klasy gimnazjum Temat: Wybory żywieniowe produkty zalecane i niezalecane w żywieniu. Cel: Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych. Zdobyte

Bardziej szczegółowo

DIETA PRZY CHOROBACH SERCA

DIETA PRZY CHOROBACH SERCA ZALECENIA OGÓLNE Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (należy dbać o urozmaicenie posiłków). W skład produktów spożywczych wchodzą niezbędne składniki odżywcze zawarte w różnych ilościach i

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych

Dzień I * Ilość w gramach lub mililitrach. Ilość w miarach domowych DIETA 1200 kcal Dzień I * miarach I śniadanie 290 Musli z rodzynkami i orzechami 2 łyżki 30 g 112 Mleko 0.5 % tłuszczu 1 szklanka 250 ml 97 Grejpfrut 1 szt., średni 350 g 81 II śniadanie 251 Chleb żytni

Bardziej szczegółowo

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko...

Dietetyk Angelika Frączek DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA. Imię i nazwisko... DZIENNICZEK KILKU DNIOWEGO SPOŻYCIA Imię i nazwisko... Proszę o sumienne wypełnienie niniejszego wywiadu żywieniowego, który posłuży do oceny Pani/Pana sposobu żywienia. Dobrze, aby dzienniczek wypełniać

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1256 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

TABELE KALORYCZNOŚCI

TABELE KALORYCZNOŚCI chleb biały chleb żytni razowy (na miodzie) 1 kromka grubość ok. 1,5cm 1 kromka grubość ok. 1,5cm 1 porcja(w kcal) 100g 50 108 216 60 118 197 1 kromka grubość ok. bułka paryska 1,5cm 20 45 226 kajzerka

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna)

Załącznik nr 2 do SWIZ. DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Załącznik nr 2 do SWIZ DIETA PODSTAWOWA ( ogólna) Dzień Posiłek Składniki Waga (g) Makaron na mleku 300 Masło extra 35,2% Szynka kanapkowa 30 Papryka czerwona Kawa z mlekiem 225 Poniedziałek 2208,6 kcal

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):*

7 00 L - karnityna + chrom + aminokwasy rozgałęzione, 7 30 I ŚNIADANIE, (głównie węglowodany złożone + owoce + warzywa):* Przykładowe jadłospisy na redukcję masy ciała 1. Przykładowy jadłospis na zrzucenie wagi (zalecenia ogólne, na podstawie wywiadu z zawodnikiem trójboju siłowego): CZĘŚĆ I 3 TYGODNIE: 7 00 L - karnityna

Bardziej szczegółowo

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia CUKRZYCA Produkty zalecane - dozwolone Pełnoziarniste pieczywo razowe, żytnie, pumpernikiel Kasze: gryczana i jęczmienna, płatki owsiane, dziki i brązowy ryż mleko niskotłuszczowe, kefir, jogurt light

Bardziej szczegółowo

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia

Produkty zalecane - dozwolone Produkty przeciwwskazane Zalecenia NADMIERNE BMI Produkty zalecane - dozwolone duża ilość warzyw owoce w niewielkiej ilości woda mineralna niegazowana chude mięso odłuszczone lub niskotłuszczowe produkty mleczne pieczywo pełnoziarniste

Bardziej szczegółowo

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska DIETA 15 Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska Dieta 15 jest dietą odchudzającą do zastosowania u większości osób planujących redukcję masy ciała. Może być stosowana przez dłuższy okres czasu. Jest dietą

Bardziej szczegółowo

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy

Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Piramida zdrowego żywienia w cukrzycy Wysiłek fizyczny codziennie ok. 30-60 minut Codzienna aktywność fizyczna wpływa na dobre samopoczucie i lepsze funkcjonowanie organizmu. Każdy wysiłek fizyczny jest

Bardziej szczegółowo

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak

Podstawy żywienia w sporcie. Aneta Sojak Podstawy żywienia w sporcie Aneta Sojak Właściwe żywienie i nawodnienie = Osiągnięcie sukcesu Energia do pracy mięśni Adaptacja do wysiłku Skuteczna regeneracja (zmniejszenie procesów katabolicznych) Zły

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) *

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) * NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K( ) * * Nadciśnienie tętnicze leczone lekami niewymagającymi dodatkowej podaży potasu Produkty zalecane - dozwolone pieczywo niskosodowe do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa

PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA. Opis. - praca z materiałami drukowanymi, - pogadanka, - dyskusja problemowa PROGRAM ZAJĘĆ W RAMACH AKADEMII ZDROWEGO ŻYWIENIA Uwaga: Dopuszcza się modyfikację kolejności zaplanowanych tematów. Kolejne zajęcia Temat główny - Liczba godzin Metody prowadzenia zajęć: Opis 1 PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO MÓZGU. odżywianie a sprawność umysłowa dziecka Obecny styl życia i towarzyszące mu zmiany, także w naszym sposobie odżywiania się, zmniejszają zdolność uczenia się, sprzyjają przemęczeniu psychicznemu i fizycznemu, powodują drażliwość a nawet agresję.

Bardziej szczegółowo

Lista zakupów na 7 dni diety

Lista zakupów na 7 dni diety Lista zakupów na 7 dni diety bakalie 1 Orzechy włoskie 54 2 Wiórki kokosowe 10 jaja 1 Jaja kurze całe ekologiczne 381 nabiał 1 Jogurt naturalny, 2% tłuszczu 800 2 Kefir, 2% tłuszczu 600 3 Maślanka spożywcza,

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty:

FORMULARZ OFERTOWY ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1. RAZEM DLA PAKIETU I wartość brutto oferty: ZESTAWIENIE DLA PAKIETU NR 1 Pakiet nr 1 - Dostawa drobiu Pakiet/L p. Produkt Orientacyjna ilość zamawiana w ciągu roku I Drób 2. Filet drobiowy 800 kg 2 dni 3. Podudzia drobiowe 180 kg 2 dni 4. Skrzydła

Bardziej szczegółowo

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach

Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach Zalecenia dotyczące żywienia dzieci w przedszkolach NORMY ŻYWIENIA DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM I SZKOLNYM W POLSCE OPRACOWANO W INSTYTUCIE ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIA I ZATWIERDZONE ZOSTAŁY PRZEZ INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS DLA DZIECKA

JADŁOSPIS DLA DZIECKA JADŁOSPIS DLA DZIECKA Hania, 8 lat, uczennica Prawidłowo zbilansowana dieta zapewnia dziecku wszystkie niezbędne składniki do prawidłowego rozwoju fizycznego, jak i umysłowego. Średnia wartość energetyczna:

Bardziej szczegółowo

Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego.

Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego. Dieta, czyli sposób odżywiania się dziecka ma wpływ na jego samopoczucie, zdrowie, sprawność układu nerwowego oraz mięśniowego. Dzieci do prawidłowego rozwoju potrzebują właściwie zbilansowanych składników

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Dieta dla osób dieta 1200 kcal chorujących na dieta 1500 kcal cukrzycę typu 2* dieta 1800 kcal Zdrowe żywienie w cukrzycy Lista wymienników 1 porcji produktów**

Bardziej szczegółowo

Poradnia Dietetyczna Dbam O Siebie. Wzdęcia, zaparcia, biegunki, brak. Jak często? Po jakich produktach?

Poradnia Dietetyczna Dbam O Siebie. Wzdęcia, zaparcia, biegunki, brak. Jak często? Po jakich produktach? Poradnia Dietetyczna Dbam O Siebie Dane: Imię: Nazwisko: Data ur. Nr. Tel: E-mail: Wzrost: Waga: Obwód bioder: Obwód talii: Podstawowe Informacje: Miejsce pracy Godziny pracy Aktywność Fizyczna Aktualny

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY. 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY 26.10.2015r. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY Żywienie, szczególnie zbiorowe, nie powinno być realizowane w sposób doraźny. Jest to istotny problem

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia Zasady układania jadłospisów, zmiany w wykorzystywanych dotychczas produktach spożywczych, obliczanie wartości odżywczej posiłku, przykładowy jadłospis dr inż. Paulina Liszka dr inż. Mirosław Pysz Krakowska

Bardziej szczegółowo

Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie Opracowano na podstawie zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY W WIEKU SZKOLNYM opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie 1. Jedz

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW CO POWINNY JEŚĆ DZIECI WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz do badania zachowań żywieniowych i opinii na temat żywności i żywienia

Kwestionariusz do badania zachowań żywieniowych i opinii na temat żywności i żywienia Kwestionariusz do badania zachowań żywieniowych i opinii na temat żywności i żywienia Proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania zamieszczone w kwestionariuszu, poprzez zakreślenie odpowiedniego pola znakiem

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

HIPER- TRIGLICERYDEMIA

HIPER- TRIGLICERYDEMIA HIPER- TRIGLICERYDEMIA Produkty zalecane - dozwolone Pieczywo: czerstwe, razowe, żytnie, chrupkie oraz pumpernikiel Kasze: gryczana oraz jęczmienna, płatki owsiane, ryż dziki i brązowy mleko niskotłuszczowe,

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA DZIECI I MŁODZIEŻY ORAZ WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE ZDROWEGO STYLU ŻYCIA Gimnazja Zestaw 1 Krupnik Waga 1 porcji - 400 g I porcja 10 porcji g kg Kasza jęczmienna perłowa 15,0 0,150

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Żywienie w szpiczaku mnogim

Żywienie w szpiczaku mnogim Żywienie w szpiczaku mnogim Spotkanie II : dbamy o kości mgr inż. Sławomir Kozłowski szpiczak mnogi leczenie osteoporoza- zaburzenie mineralizacji kości Czynniki środowiskowe dieta (wapń i witamina D)

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K(+) *

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K(+) * NADCIŚNIENIE TĘTNICZE K(+) * * Nadciśnienie tętnicze leczone lekami wymagającymi dodatkowej podaży potasu Produkty zalecane - dozwolone pieczywo niskosodowe do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością i

Bardziej szczegółowo

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie

Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Recepta na zdrowie - dlaczego warto żyć aktywnie Zdrowie to stan pełnego dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby i kalectwa. Na zdrowie mają wpływ: -styl życia

Bardziej szczegółowo

Udział białka, tłuszczów i węglowodanów w dobowym zapotrzebowaniu energetycznym oraz modyfikacja produktów zalecanych w zależności od rodzaju diety

Udział białka, tłuszczów i węglowodanów w dobowym zapotrzebowaniu energetycznym oraz modyfikacja produktów zalecanych w zależności od rodzaju diety Zakład Higieny i Dietetyki Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum Kraków Udział białka, tłuszczów i węglowodanów w dobowym zapotrzebowaniu energetycznym oraz modyfikacja produktów zalecanych w zależności

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo

Prawidłowe żywienie uczniów

Prawidłowe żywienie uczniów Prawidłowe żywienie uczniów Plan prezentacji Piramida zdrowego żywienia dzieci; Zasady zdrowego żywienia dzieci; Jak czytad piramidę? Które produkty wybierad? Porcje i proporcje dla dziecka; Piramida zdrowego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do SIWZ. DIETA ŁATWO STRAWNA BOGATOBIAŁKOWA (wysokoenergetyczna)

Załącznik nr 6 do SIWZ. DIETA ŁATWO STRAWNA BOGATOBIAŁKOWA (wysokoenergetyczna) Załącznik nr 6 do SIWZ DIETA ŁATWO STRAWNA BOGATOBIAŁKOWA (wysokoenergetyczna) Dzień Posiłek Składniki Waga (g) Makaron na mleku Szynka kanapkowa 34,0% Poniedziałek 28,5 kcal Wtorek 2558,1 kcal,8% 25,1%

Bardziej szczegółowo

Opracowanie Aneta Wiśniewska

Opracowanie Aneta Wiśniewska Opracowanie Aneta Wiśniewska 1. Zdrowe, racjonalne żywienie jako warunek prawidłowego wzrostu i rozwoju 2. Zasady racjonalnego żywienia 4 U 3. Przykłady wielkości porcji do Piramidy Żywienia 4. Zalecane

Bardziej szczegółowo

DIETA PRZECIWMIAZDZYCOWA. Cholesterol krążący w Twojej krwi przenika do ściany tętnic. przyczyniając się do ich zwężenia. Może to być powodem

DIETA PRZECIWMIAZDZYCOWA. Cholesterol krążący w Twojej krwi przenika do ściany tętnic. przyczyniając się do ich zwężenia. Może to być powodem DIETA PRZECIWMIAZDZYCOWA Cholesterol krążący w Twojej krwi przenika do ściany tętnic przyczyniając się do ich zwężenia. Może to być powodem zawału serca i udaru mózgu. Wysoki poziom cholesterolu 1 / 16

Bardziej szczegółowo

ZASADY ODŻYWIANIA SPORTOWCÓW PRZEPIS NA SUKCES

ZASADY ODŻYWIANIA SPORTOWCÓW PRZEPIS NA SUKCES ZASADY ODŻYWIANIA SPORTOWCÓW PRZEPIS NA SUKCES Do osiągnięcia sukcesu w sporcie pomocna jest dieta wysokowęglowodanowa. Spożywanie węglowodanów w czasie intensywnego wysiłku zwiększa wytrzymałość, czyli

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

DIETA 2000 kcal DZIEŃ 1 lista składników na 4 porcje:

DIETA 2000 kcal DZIEŃ 1 lista składników na 4 porcje: DZIEŃ 1 filet z kurczaka 0,5 kg łosoś dzwonko 0,3 kg jogurt naturalny 400 ml mleko ser mozzarella light 80 g ser twarogowy 0,35 kg jajka 10 szt. kasza gryczana - 0,15 kg mąka pszenna 0,3 kg mąka żytnia

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA MŁODEGO PIŁKARZA. mgr Natalia Stanecka Centrum Dietetyczne Naturhouse Dzierżoniów

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA MŁODEGO PIŁKARZA. mgr Natalia Stanecka Centrum Dietetyczne Naturhouse Dzierżoniów ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA MŁODEGO PIŁKARZA mgr Natalia Stanecka Centrum Dietetyczne Naturhouse Dzierżoniów ZŁE NAWYKI ŻYWIENIOWEKONSEKWENCJE zmniejszona wydolność fizyczna dziecka, płaskostopie, skrzywienia

Bardziej szczegółowo

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej

Zbożowe śniadanie zimowe. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Zbożowe śniadanie zimowe dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Centrum Komunikacji Społecznej Asortyment produktów zbożowych Produkty zbożowe stanowią podstawę wyżywienia ludności na całym świecie, znajdują się

Bardziej szczegółowo

JADŁOSPIS NA M-C MARZEC 2015r

JADŁOSPIS NA M-C MARZEC 2015r Poniedziałek 02.03.2015 JADŁOSPIS NA M-C MARZEC 2015r Dieta dla dzieci z uczuleniem na mleko krowie, orzechy i czekoladę I śniadanie kanapka z chleba pszennożytniego z masłem, z serkiem Almette, kakao

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna 43-400 Cieszyn ul. Liburnia 2 asystent Teresa Kopiec asystent Halina Dziadek st. asystent Czesława Lis Żywienie i aktywność fizyczna mają wpływ na rozwój psychofizyczny

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE

ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE ZDROWO AKTYWNI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 8 W TARNOWIE PIRAMIDY EGIPSKIE Piramidy to budowle, które przetrwały tysiące lat. Najbardziej trwała była ich podstawa, czyli część zbudowana na ziemi. PIRAMIDA ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g

Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Krupnik Waga 1 porcji - 250 g Kasza jęczmienna perłowa 9,5 0,095 Marchew 15,5 0,155 Pietruszka, korzeń 6,5 0,065 Por 6,5 0,065 Seler korzeniowy 3,0 0,030 Ziemniaki 62,5 0,625 Margaryna 3,0 0,030 Ziele

Bardziej szczegółowo

Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny

Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny Zaawansowana konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz dietetyczny Instrukcje: Proszę opisać w poniższym kwestionariuszu Pana/Pani przeciętną dietę. Proszę opisać 2 przykładowe dni tygodnia

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW

ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW ZDROWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PORADNIK DLA RODZICÓW I UCZNIÓW SPIS TREŚCI 1. Zasady zdrowego żywienia 2. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 3. Zapotrzebowanie energetyczne nastolatków 4. Zalecenia

Bardziej szczegółowo

Nr referencyjny nadany sprawie przez Zamawiającego:.../2008 1

Nr referencyjny nadany sprawie przez Zamawiającego:.../2008 1 CHARAKTERYSTYKA DIET SPECJALNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH PRAWA OPCJI 1) Dieta lekkostrawna Obejmuje posiłki nie obciążające przewodu pokarmowego. Dieta wyklucza produkty wzdymające, zawierające dużo błonnika,

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia

Zasady zdrowego żywienia Zasady zdrowego żywienia Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Prawidłowe żywienie może w istotny sposób wpłynąć na wyniki leczenia cukrzycy. Odpowiedni wybór produktów żywieniowych zawsze, gdy tylko jest

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW. Jadłospis wiosna. Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW. Jadłospis wiosna. Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja SZKOŁA PODSTAWOWA NR 84 IM RUCHU OBROOCÓW POKOJU UL. ŁUKASZA GÓRNICKIEGO 20 50-337 WROCŁAW Jadłospis wiosna Obowiązuje od 01 kwietnia do 31 maja Szkoła została zgłoszona do udziału w projekcie Szkoła w

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

CO TO WŁAŚCIWIE JEST ZDROWE ODŻYWIANIE?

CO TO WŁAŚCIWIE JEST ZDROWE ODŻYWIANIE? CO TO WŁAŚCIWIE JEST ZDROWE ODŻYWIANIE? Mówiąc krótko, jest to jedzenie z umiarem, ale do syta, urozmaicone i jak najmniej przetworzone przemysłowo. Dla łatwiejszego zrozumienia właściwych proporcji potrzebnych

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r.

dr inż. Marta Jeruszka-Bielak Wszechnica żywieniowa Warszawa, 21 października 2015 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia w stołówkach i asortymentu w sklepikach szkolnych szansą na poprawę sposobu żywienia i stanu zdrowia dzieci i młodzieży. dr inż. Marta Jeruszka-Bielak

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do SIWZ. DIETA Z OGRANICZENIEM ŁATWO PRZYSWAJALNYCH WĘGLOWODANÓW (cukrzycowa)

Załącznik nr 6 do SIWZ. DIETA Z OGRANICZENIEM ŁATWO PRZYSWAJALNYCH WĘGLOWODANÓW (cukrzycowa) Załącznik nr 6 do SIWZ DIETA Z OGRANICZENIEM ŁATWO PRZYSWAJALNYCH WĘGLOWODANÓW (cukrzycowa) Dzień Składniki Waga (g) Miary gospodarcze Makaron na mleku 0 26,8% Szynka kanapkowa Papryka czerwona ¼ małej

Bardziej szczegółowo

Plan dietetyczny dla Imię i Nazwisko

Plan dietetyczny dla Imię i Nazwisko Plan dietetyczny dla Imię i Nazwisko Dieta redukcyjna 1350 kcal Dietetyk Agnieszka Besz Poradnia Dietetyczna StudioDiety www.studio-diety.pl Dzień Śniadanie II Śniadanie Obiad Przekąska Kolacja Sałatka

Bardziej szczegółowo

Żywienie dzieci w klasach 1-3

Żywienie dzieci w klasach 1-3 Wojewódzki program zapobiegania niedożywieniu, nadwadze i otyłości poprzez poprawę żywienia u dzieci klas 1-3 szkół podstawowych (w wieku 6-9 lat) Żywienie dzieci w klasach 1-3 Dlaczego badamy dzieci z

Bardziej szczegółowo

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1

WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 WYKAZ WYMAGAŃ, JAKIE MUSZĄ SPEŁNIAĆ ŚRODKI SPOŻYWCZE STOSOWANE W RAMACH ŻYWIENIA ZBIOROWEGO DZIECI I MŁODZIEŻY W JEDNOSTKACH SYSTEMU OŚWIATY 1 W żywieniu zbiorowym dzieci i młodzieży w jednostkach systemu

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć świetlicowych

Scenariusz zajęć świetlicowych Scenariusz zajęć świetlicowych - żywe słowo Kampania Wiem, co jem Temat zajęć: Śniadanie może być pyszne i zdrowe. Cele wychowawczo dydaktyczne: 1. Kształtowanie nawyków zdrowego odżywiania się. 2. Nauka

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska

Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska DIETA 1 kcal Opracowała dr n. med. Lucyna Ostrowska Dieta 1 kcal jest dietą bardzo nisko kaloryczną przeznaczoną do odchudzania ludzi młodych, zdrowych, nie mających niedoborów żywieniowych (np. anemii

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA

KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA JEDZ NA ZDROWIE 1 KONSULTACJA MERYTORYCZNA: DR HAB. JOANNA WYKA Wydano na zlecenie Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego Wrocławia ul. G. Zapolskiej 4, 50-032 Wrocław 2 SPIS TREŚCI Zasady

Bardziej szczegółowo

Różne rodzaje diet- produkty zalecane

Różne rodzaje diet- produkty zalecane Zakład Higieny i Dietetyki Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum Kraków Różne rodzaje diet- produkty zalecane Prof. dr hab. Emilia Kolarzyk Mgr Teresa Krzeszowska-Rosiek DIETA CIELĘCINA WOŁOWINA

Bardziej szczegółowo

Zdrowy talerz ucznia. mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek

Zdrowy talerz ucznia. mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek mgr inż. Justyna Siwiela-Tomaszczyk lic. Ewa Stepek Zdrowy talerz ucznia Powiatowy program profilaktyki i promocji zdrowia w celu zmniejszania zachorowalności i śmiertelności z powodu chorób układu krążenia

Bardziej szczegółowo

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI

DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI DIETA PO RESEKCJI TRZUSTKI Opracowała: Dr n. med. Dorota Waśko-Czopnik specjalista chorób wewnętrznych, dietetyk Leczenie operacyjne polegające na całkowitym usunięciu trzustki, niekiedy wraz z sąsiadującymi

Bardziej szczegółowo

Żywienie dzieci aktywnych UKS CITYZEN

Żywienie dzieci aktywnych UKS CITYZEN Żywienie dzieci aktywnych UKS CITYZEN Zbyt duża ilość naprężeń (zajęć ruchowych) przy niskim poziomie regeneracji może spowodować pojawienie się PRZETRENOWANIA (chronicznego zmęczenia) i ma negatywny

Bardziej szczegółowo

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska

Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia. Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska Dieta DASH i produkty lokalne jako żywieniowa profilaktyka nadciśnienia Prof. dr hab. n. med. Danuta Pawłowska 20% 29% optymalne prawidłowe 21% 30% wysokie prawidłowe nadciśnienie Kategorie nadciśnienia

Bardziej szczegółowo

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak

Myślę co jem - profilaktyka otyłości i chorób dietozależnych wśród dzieci. Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 1. Cel główny Uczeń ocenia swój sposób żywienia Temat 2: Jak jem? Opracowanie: mgr Agnieszka Augustyniak 2. Cele szczegółowe Uczeń: ocenia wielkość porcji poszczególnych grup produktów spożywczych identyfikuje

Bardziej szczegółowo

OF E R T A. Miejscowość: Ulica: Nr domu: Nr lokalu: Kod pocztowy: Tel./fax:

OF E R T A. Miejscowość: Ulica: Nr domu: Nr lokalu: Kod pocztowy: Tel./fax: OF E R T A Nazwa Wykonawcy zwany w dalszej części oferty Wykonawcą Osoba wyznaczona przez Wykonawcę do kontaktów z Zamawiającym imię i nazwisko oraz nr tel. Siedziba Wykonawcy: Miejscowość: Ulica: Nr domu:

Bardziej szczegółowo

Kolejna konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz

Kolejna konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz Kolejna konsultacja z zakresu medycyny żywienia kwestionariusz Instrukcje: W celu oceny prawidłowości zastosowania przez Pana/Panią zaleceń żywieniowych z poprzedniej konsultacji, proszę opisać w poniższym

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie)

NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA. (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) NOWA PIRAMIDA ZDROWEGO ŻYWIENIA (czyli podstawy zdrowego odżywiania postawione na głowie) Dlaczego stara piramida żywieniowa jest zła? Po pierwsze okazuje się, że węglowodany w ilości sugerowanej przez

Bardziej szczegółowo