Dzieci przewlekle chore

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dzieci przewlekle chore"

Transkrypt

1 Mirosława Suchocka Dzieci przewlekle chore Spis treêci 1. Wst p Opis zachowania dziecka w klasie. Cechy charakterystyczne Rozumienie problemu: diagnoza potrzeby dziecka Wskazówki metodyczne proponowana strategia post powania Wnioski Bibliografia Załàcznik nr 1 Ankieta dla rodziców Załàcznik nr 2 Arkusz obserwacji stanu zdrowia ucznia Wst p Âwiatowa Organizacja Zdrowia definiuje chorob przewlekłà jako wszelkie zabu - rzenia lub odchylenia od normy, które majà jednà lub wi cej z nast pujàcych cech: l sà trwałe; l pozostawiajà po sobie inwalidztwo; l spowodowane sà nieodwracalnymi zmianami patologicznymi; l wymagajà specjalnego post powania rehabilitacyjnego albo wymagaç b dà długiego okresu nadzoru, obserwacji czy opieki. Inna definicja okreêla chorob przewlekłà jako nieodwracalny stan chorobowy wymagajàcy obserwacji specjalistycznej dłu szej ni dwa miesiàce, ciàgłego lecze nia, dla którego terapia nie przynosi efektów. Charakteryzuje si czasem ciszy remisji i nawrotów. Do chorób przewlekłych mo emy zaliczyç mi dzy innymi: astm /alergi, epilepsj, cukrzyc oraz choroby serca. Mogà one towarzyszyç człowiekowi od urodzenia lub zostaç nabyte w wieku póêniejszym. Choroby przewlekłe cz sto wyst pujà wêród dzieci w wieku szkolnym, a ze wzgl du na swój przebieg i bezpoêredni wpływ na 1

2 chorego mogà staç si istotnà przyczynà wpływajàcà na kondycj psychofizycznà ucznia, a to mo e przeło yç si na jego wyniki w nauce, funkcjonowanie społeczne w klasie, motywacj do uczenia si, nadmiernà absencj na zaj ciach szkolnych. W 2000 roku Instytut Matki i Dziecka 1 przedstawił badania dotyczàce chorób prze - wlekłych wyst pujàcych wêród dzieci i młodzie y. W badaniu na pytania ankietowe odpowiadali rodzice dzieci w wieku 0 14 lat i lat. Najcz Êciej zgłaszane przez rodziców choroby przewlekłe dotykajàce polskie dzieci w wieku 0 14 lat to: uczu - lenia i alergie (9,9%), skrzywienia kr gosłupa, wady postawy, płaskostopie (7%), przewlekły nie yt oskrzeli, astma i inne choroby płuc (4,7%), choroby nerek i układu moczowego (1,6%), nerwice (1,6%), choroby skóry (1,3%), choroby serca (1,0%). W przytaczanych badaniach stwierdzono, e choroby przewlekłe cz Êciej wyst pujà u chłopców ni u dziewczynek. Równie cz Êciej chorujà dzieci z wi kszych aglo - meracji miejskich ni z małych miast i wsi. Autorzy raportu uzasadniajà t ró nic wi kszà ÊwiadomoÊcià medycznà i łatwiejszym dost pem do specjalistycznej słu by zdrowia przez rodziców miejskich dzieci. Badacze zwrócili równie uwag na sytuacj materialnà dzieci przewlekle chorych: dzieci chorujàce na najcz Êciej wyst pujàcà chorob przewlekłà alergi i uczulenia pochodzà z rodzin o bardzo wysokim statusie materialnym, natomiast dzieci z takimi chorobami jak choroby psychiczne, nerwice, padaczka (1%) pochodzà z rodzin o złej i bardzo złej sytuacji materialnej. Choroby przewlekłe przyczynà niepełnosprawnoêci Choroby przewlekłe sà głównà przyczynà powstawania niepełnosprawnoêci. Jak wynika z badaƒ przeprowadzonych w 2000 roku 2, około 77% przypad ków niepełnosprawnoêci ma swojà pierwotnà przyczyn w chorobach. JednoczeÊ - nie co dwudziesta osoba stała si niepełnosprawna przed 15. rokiem ycia. Najcz Êciej wymienianymi grupami schorzeƒ, powodujàcymi niepełno spraw - noêç, sà: choroby układu krà enia (np. choroby serca) 44%, dysfunkcje narzàdów ruchu 43% i schorzenia neurologiczne 25% ogółu osób nie peł - nosprawnych. Jak widaç z przytoczonych badaƒ, problem chorób przewlekłych panujàcych wêród polskich uczniów jest doêç znaczàcy. Ró norodnoêç schorzeƒ, ich kancerogennoêç, wpływ na stan psychofizyczny ucznia jest zró nicowany. Na co dzieƒ w szkole na - u czyciele majà do czynienia z uczniami, których stan zdrowia pozwala na pełnienie 1 Sendecka E., Ruszkowska L., Choroby przewlekłe wêród dzieci i młodzie y, [w:] Zdrowie naszych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa Niepełnosprawni normalna sprawa raport Integracji, Warszawa

3 roli ucznia, jednak niektóre choroby mogà przebiegaç dynamicznie, a to mo e prze - kładaç si na zaburzenia w funkcjonowaniu dziecka. Dlatego te wiedza na temat najcz Êciej spotykanych chorób i ich wpływ na samopoczucie dziecka jest nauczy - cielowi niezb dna. 2. Opis zachowania dziecka w klasie. Cechy charakterystyczne Ze wzgl du na ró norodnoêç wyst pujàcych chorób przewlekłych w populacji polskich uczniów trudno jest podaç jeden zwarty opis zachowania dziecka choru - jàcego na przewlekłà chorob. Na jego obraz b dzie miał wpływ: l rodzaj choroby; l to, czy jest ona aktualnie w stadium aktywnoêci (np. u alergików czas wzmo o - nego wyst powania alergenów), czy w stadium utajnienia; l rodzaj podawanych leków i ich wpływ na obni enie poziomu koncentracji; l to, czy choroba wyst puje od urodzenia, czy ujawniła si póêniej; l wpływ choroby na aktywnoêç fizycznà i psychicznà ucznia. Typowe zachowania dzieci przewlekle chorych SpecjaliÊci podajà kilka wspólnych zachowaƒ dla dzieci przewlekle chorych, które majà swoje podło e w ogólnym osłabieniu sprawnoêci psychoruchowej wywołanej chorobà. Sà to: l zaburzenia osobowoêci zwiàzane z niezaspokojeniem potrzeb; l negatywne postawy w stosunku do nauki, kolegów, nauczycieli, rodziców; l negatywny obraz własnej osoby. Najcz stszà postawà wyst pujàcà wêród dzieci chorych jest postawa l kowa. Chore dziecko, je eli tylko zdaje sobie spraw ze swojego stanu zdrowia, cz sto reaguje l kiem na sytuacje, które mogà mu bezpoêrednio zagra aç czy powodowaç nasile - nie objawów chorobowych. Silnym bodêcem wywołujàcym l k na terenie szkoły jest stres zwiàzany z klasówkami, egzaminami czy nawet zwykłym, ustnym sprawdze - niem wiadomoêci ucznia na lekcji. Chore dzieci mogà wtedy reagowaç wzmo e niem objawów, np. astmatycy dusznoêciami, dzieci chore na serce przyspieszonym pulsem, omdleniami. Na drugim biegunie sà dzieci, które obwiniajà siebie i majà znaczne poczucie winy ze wzgl du na swojà chorob. Czujà si wykluczone z grona rówieêników, dotkliwie prze ywajà fakt, e nie mogà w pełni uczestniczyç w yciu klasy lub szkoły. Takie poczucie winy mo e objawiaç si lekcewa eniem swojej choroby, bagatelizowaniem 3

4 ograniczeƒ, które za sobà niesie. Uczeƒ, mimo wyraênych przeciwwskazaƒ medycz - nych, stara si wykonywaç czynnoêci, które mogà staç si przyczynà ujawnienia objawów chorobowych. Takà postaw spotykamy u dzieci, które zapadły na choro b przewlekłà w póêniejszym wieku, a do czasu jej ujawnienia wiodły ycie takie jak ich zdrowi rówieênicy. Bagatelizowanie choroby jest te cz sto spotykane u nasto - latków w okresie, kiedy bardzo znaczàca staje si dla dziecka opinia o nim jego rówieêników. Bycie w grupie, przynale noêç do niej, jest silniejsze ni strach przed wzmo eniem objawów choroby. Bywajà te uczniowie chorzy, którzy ze wzgl du na swoje indywidualne cechy charakteru lub nadopiekuƒczoêç rodziców wykorzystujà chorob do manipulowania otoczeniem. W momentach dla nich niewygodnych symulujà objawy choroby, osten - tacyjnie za ywajà leki, mierzà sobie puls, udajà napady. Jest to bardzo trudna sytua - cja dla nauczyciela, poniewa lekcewa enie tych objawów mo e zagra aç zdrowiu i yciu chorego ucznia. Nawet je eli wiemy, e uczeƒ w danej chwili symuluje, powin - niêmy podjàç radykalne kroki w kierunku niesienia pomocy, albowiem mamy do czynienia z dzieckiem, które obiektywnie choruje przewlekle i nie jesteêmy w stanie oceniç, na ile dane objawy sà udawane, a na ile prawdziwe. W takiej sytuacji nale y budowaç jak najlepsze relacje z uczniem i jego rodzicami. Nie pi tnowaç tych zachowaƒ, ale zwracaç uwag na ich odwrotny skutek. Chory uczeƒ musi sobie zdaç spraw z tego, e wprowadzanie otoczenia w błàd mo e skutkowaç nie udzieleniem mu pomocy, kiedy b dzie taka rzeczywista potrzeba. Podstawà w takiej sytuacji jest opanowanie nauczyciela, konsekwentna postawa i szczera rozmowa z uczniem i jego rodzicami. Czynniki nasilajàce objawy Istniejà czynniki, które mogà spowodowaç nasilenie objawów. W zale noêci od rodzaju choroby b dà to: l wzmo ona aktywnoêç ruchowa; l nadmiar bodêców Êwietlnych i dêwi kowych; l nasilone wyst powanie alergenów; l obni ona odpornoêç organizmu zwiàzana z okresowym wyst powaniem u innych dzieci chorób np. górnych dróg oddechowych. 4

5 3. Rozumienie problemu: diagnoza potrzeby dziecka Według Âwiatowej Organizacji Zdrowia 3 (WHO) stan zdrowia człowieka nale y roz - patrywaç w nast pujàcych aspektach: 1. Klasyfikacja stanu zdrowia ocena stanu zdrowia (diagnoza): l przebieg choroby i etiologia, objawy, symptomy i wyniki badaƒ; l cechy jednostki (nawyki, cechy osobowoêci); 2. Funkcjonowanie i niepełnosprawnoêç: l aktywnoêç jednostki (codzienne czynnoêci, umiej tnoêci, sprawnoêci); l relacje społeczne; l uczestnictwo w yciu społecznym. Diagnozujàc dziecko od strony pedagogicznej, zazwyczaj zwracamy uwag na nast pujàce obszary: rozwój fizyczny, rozwój społeczno-emocjonalny i rozwój inte - lektualny. Oceniajàc rozwój fizyczny dziecka, sprawdzamy jego kondycj i spraw noêç ruchowà oraz jego stan zdrowia. Obserwacji tych mo emy dokonaç w trakcie wyko - nywania przez dziecko czynnoêci zwiàzanych z aktywnoêcià ruchowà: gra w piłk, zabawy na Êwie ym powietrzu, dłu sze spacery. Dzieci z zaburzonym rozwojem ruchowym i zdrowotnym b dà wykazywaç wzmo onà m czliwoêç, b dà niech tnie uczestniczyły w zabawach ruchowych, b dà miały trudnoêci przy zmianie pozycji ciała, np. z siadu płaskiego do pozycji stojàcej. Mogà nadmiernie si pociç, dosta - waç ataków kaszlu. Jak wiemy, rozwój fizyczny jest ÊciÊle powiàzany z rozwojem społeczno-emocjonal nym i intelektualnym dziecka. Dziecko z wadami rozwojowymi i złym stanem zdrowia wykazuje nast pujàce objawy: l m czliwoêç szybciej si m czy przy pracy fizycznej i umysłowej; l obni onà wydolnoêç ma mniejsze mo liwoêci prawidłowego spostrzegania, zapami tywania i odtwarzania wiadomoêci; l zaburzonà koncentracj ma trudnoêci w dłu szym skupieniu uwagi. W efekcie tych zaburzeƒ uczeƒ nie uzyskuje dobrych wyników w nauce i traci moty - wacj do pracy. Osiàga gorsze wyniki w nauce, ni wskazuje na to jego potencjał intelektualny. WHO 4 podaje te skutki zaburzeƒ koncentracji uwagi b dàcych rezultatem stanu chorobowego jednostki, rozpatrujàc je w trzech płaszczyznach: 3 Mi dzynarodowa Klasyfikacja Uszkodzeƒ, AktywnoÊci i Uczestnictwa ICIDH-2, Genewa Tam e. 5

6 1. Uszkodzenia nieuwaga, problemy z koncentracjà, nadpobudliwoêç. 2. Ograniczenie aktywnoêci trudnoêci w odrabianiu lekcji, nieumiej tnoêç oczeki - wania na swoja kolej. 3. Utrudnienia uczestnictwa problemowe dziecko, wyłàczenie z zaj ç lekcyjny ch. W przypadku dzieci przewlekle chorych ucz szczajàcych do placówek masowych wydaje si, e najistotniejsze jest zachowanie równych szans dla wszystkich ucz niów. adne dziecko nie powinno byç dyskryminowane ze wzgl du na swój stan zdrowia i z tego powodu nie powinno czuç si wykluczone. W takim wypadku niezb dna jest podstawowa wiedza nauczycieli o danym schorzeniu i jego ograniczeniach. Najlepsze informacje o stanie zdrowia dziecka majà rodzice. Powinni byç oni przez szkoł zach cani do przekazywania tych informacji do szkolnej piel gniarki. Rodzice mogà wypełniç np. przykładowà ankiet, która znajduje si w załaczniku nr 1. Je eli w danej placówce uczy si kilkoro dzieci chorujàcych na przewlekłe choroby, to wa ne jest, aby szkolna piel gniarka w trakcie rady pedagogicznej udzieliła nauczycielom podstawowych informacji o potrzebach i mo liwoêciach tych uczniów. Informacje o charakterystycznych zachowaniach, ograniczeniach i mo liwoêciach chorych dzieci mo na te czerpaç z ró nego rodzaju broszur, poradników czy informatorów, wydawanych nakładem poradni specjalistycznych lub stowarzyszeƒ, działajàcych na rzecz osób chorych na dane schorzenie. Na przykład w broszurze dotyczàcej padaczki 5, oprócz porad, jak post powaç z dzieckiem w czasie napadu, mo emy znaleêç odpowiedzi na pytania: czy dzieci chore na padaczk powinny chodziç do przedszkola?, do jakiej szkoły powinny chodziç dzieci chore na padac zk?, czy dziecko chore na padaczk mo e uprawiaç sport? Informacje zawarte w broszurach sà opracowane zwi êle, osoba zainteresowana znajdzie w nich odpowiedê na najwa niejsze pytania oraz wiele pomocnych wska - zówek i porady. 4. Wskazówki metodyczne. Proponowana strategia post powania Podstawowym obowiàzkiem nauczycieli, którym przyszło pracowaç z uczniami przewlekle chorymi, jest zapoznanie si z etiologià schorzenia, wyst pujàcymi obja - wami i wskazaniami. Tylko podstawowa wiedza o danym schorzeniu mo e uchroniç nauczyciela przed irracjonalnym l kiem w kontakcie z chorym uczniem lub przed bagatelizowaniem jego dolegliwoêci chorobowych. 5 Matthes, A., Scheneble, H., Nasze dziecko ma napady. Padaczka u dzieci. Poradnik dla rodziców, BiFolium, Lublin

7 Chore dziecko nie zawsze potrzebuje wzmo onej opieki, ale powinno mieç poczucie bezpieczeƒstwa i pewnoêç, e na terenie szkoły znajdzie osoby, które wyka à si empatià i zrozumieniem jego potrzeb. Istotne jest te to, aby wiedzieç, z jakimi ograniczeniami dla ucznia wià e si dana choroba, co powodujà leki, które przyj - muje, czego dany uczeƒ nie powinien robiç. Nie wszystkie choroby przewlekłe wpływajà w znacznym stopniu na zaburzenia w funkcjonowaniu osoby chorej. Wi kszoêç przewlekle chorych uczniów nie wymaga specjalnie wzmo onej uwagi, jest jednak pewna grupa dzieci, których choroby sà obarczone wi kszym ryzykiem ni pozostałe, np.: 1. Astma dzieci chore na t chorob nie powinny wykonywaç czynnoêci, które wià à si ze wzmo onym wysiłkiem fizycznym, mogà êle czuç si przy zwi kszo - nej iloêci alergenów kurz, pyłki roêlin, przy oddychaniu mroênym powietrzem. Tacy uczniowie najcz Êciej majà zwolnienia z zaj ç wf. Przy nasilonej chorobie chorzy za ywajà leki wziewne, majà przy sobie ró nego rodzaju inhalatory. Wi kszoêç leków wpływa na obni enie koncentracji, niekiedy powoduje sennoêç, spadek nastroju. Objawy to dusznoêci i napady kaszlu. 2. Cukrzyca choroba nale àca do schorzeƒ zaburzonego metabolizmu. Dzieci chore na cukrzyc mogà mieç obni onà koncentracj, byç senne. Cukrzyca niesie za sobà wiele powikłaƒ, np. pogorszenie wzroku. Dzieci chore na cukrzyc po winny byç na specjalnych dietach, czasami istnieje koniecznoêç zjedzenia małego posiłku w czasie lekcji. Niekiedy uczniowie robià sobie zastrzyki z insuliny np.: za pomocà pióra insulinowego. To, czy dziecko robi sobie tego typu zastrzyki, jest wa nà informacjà dla nauczycieli, poniewa zdarzajà si przypadki, e dziecko robiàce sobie zastrzyk z insuliny jest posàdzane o za ywanie narkotyków na terenie szkoły. U osób z cukrzycà wskazany jest umiarkowany wysiłek fizyczny. 3. Choroby serca to cała grupa ró norodnych zaburzeƒ pracy serca i układu krà e nia. Uczniowie z tymi schorzeniami powinni unikaç wysiłku fizycznego, dusznych i gorà - cych pomieszczeƒ, kontaktu z osobami chorymi na infekcje kataralne. Du ym zagro eniem bywa podwy szenie ciepłoty ciała. Dzieci cz sto opuszczajà zaj cia lekcyjne ze wzgl du na unikanie kontaktu z chorymi dzieçmi, np.: w okresach epidemii grypy, najcz Êciej majà zwolnienia z zaj ç wf. 4. Epilepsja choroba neurologiczna. Do szkoły masowej najcz Êciej ucz szczajà uczniowie, których choroba łatwo poddaje si farmakoterapii. Systematyczne podawanie leków ogranicza wyst powanie napadów. Uczniowie z epilepsjà cz sto majà chwilowe zaburzenia ÊwiadomoÊci. Mogà êle reagowaç na migo - czàce Êwiatło, np.: êle si czujà na lekcjach informatyki, lub na zbyt du e nasilenie dêwi ków. Epilepsja wpływa na zachowanie dziecka, cz sto bywa ono podener - wowane, impulsywne, nieadekwatnie reaguje na bodêce. Dzieci z epilepsjà nie powinny uprawiaç sportu wyczynowego, niewskazany jest nadmierny, długo trwały wysiłek. 7

8 Praca z uczniami cierpiàcymi na choroby przewlekłe nie wymaga od nauczyciela wyjàtkowo specjalnych umiej tnoêci. Wystarczy, aby nauczyciel: stosował si do zasad indywidualizacji procesu dydaktycznego; prowadził zaj cia z wykorzystaniem aktywizujàcych metod pracy; dbał o porozumienie pomi dzy uczniami, nauczycie - lami i rodzicami; przestrzegał zasad równego uczestnictwa wszystkich uczniów w yciu klasy; nie wyłàczał uczniów chorych np.: z uczestnictwa w wycieczkach, dodatkowych zaj ciach. Rolà nauczyciela jest takie zorganizowanie wycieczki, aby wszystkie dzieci z klasy mogły w niej bezpiecznie uczestniczyç. W codziennej pracy nauczyciele nie b dà mieli do czynienia z uczniami, których stan zdrowia jest bardzo osłabiony ze wzgl du na wyst powanie przewlekłego schorzenia. Takie dzieci najcz Êciej obj te sà nauczaniem indywidualnym w domu. Jest to zwiàzane z ich stanem zdrowia i bezpoêrednimi zagro eniami, które niesie za sobà aktywne uczestnictwo w lekcjach w klasie. Problem uczniów nauczanych w domu jest bardzo zło ony, z jednej strony dziecko prze ywa obni onà aktywnoêç zwiàzanà z chorobà, czuje si zagro one, jest l kli we. Do tego dochodzi poczucie wykluczenia, brak wi zi z grupà rówieêniczà, obni ona motywacja. Nauczyciele, którzy przychodzà do dziecka, powinni zdawaç sobie spra w z tych wszystkich aspek - tów. Uczeƒ powinien realizowaç program danej klasy, ale nale y te pami taç o aspekcie terapeutycznym. Indywidualizuj nie znaczy Nie wymagaj Nie mo na zwalniaç dziecka z wykonywania zadaƒ i realizacji wymaganych treêci, ale powinniêmy dostosowywaç metody i tempo pracy do indywidual nych mo li woêci dziecka. Nie powinno si traktowaç chorego ucznia zbyt pobła - liwie, poniewa dziecko to wyczuwa i wykorzystuje. Nie mo na rów nie sta - wiaç zbyt wygórowa nych wymagaƒ, poniewa wydolnoêç ucznia jest obni ona. Nauczyciele prowadzàcy nauczanie w domu powinni pami taç o podtrzymywaniu wi zi chorego dziecka z klasà. Je eli jest to mo liwe, powinno si organizowaç lekcje, na które uczeƒ przyj dzie do szkoły. Natomiast je eli jego stan zdrowia na to nie pozwala, niektórzy kole dzy powinni odwiedzaç chorego w domu, pisaç do niego listy, przygotowywaç upo minki na Êwi ta czy urodziny. Wi zi kole eƒskie mogà wpływaç na samopoczucie, a to poprawia ogólny stan zdrowia chorego dziecka. Funkcjonowanie ucznia przewlekle chorego w szkole nakłada na wszystkich pra - cowników tej instytucji obowiàzek respektowania pewnych zasad i przestrzegania niektórych sposobów post powania, np.: nie powinno si zmuszaç niektórych dzieci do uczestniczenia w zaj ciach ruchowych wbrew ich woli, byç mo e zamiast sie - dzieç na lekcji wf, uczeƒ zwolniony z tych zaj ç mo e przebywaç na Êwietlicy lub w bibliotece szkolnej. Szczególnie małe dziecko, u którego wyst puje wzmo ona 8

9 potrzeba ruchu, êle znosi takie wykluczenie z zaj ç i mimo zakazu lekarza zaczyna uczestniczyç w niektórych grach czy çwiczeniach. To mo e doprowadziç do wystà - pienia objawów choroby, szczególnie u dzieci chorych na astm lub serce. To samo tyczy si zaj ç prowadzonych na powietrzu. Je eli w tych zaj ciach uczest - niczà dzieci z astmà lub alergià, a w okolicy sà roêliny, które mogà dzieci uczulaç i wywoływaç napady kaszlu, nie powinniêmy bez uprzedzenia i zabezpieczenia w leki braç chorych uczniów na te zaj cia. Trzeba wtedy pomyêleç o zapewnieniu im opieki na terenie szkoły. PomyÊlmy te o tym, e dla niektórych uczniów lepsze, bezpieczniejsze jest sp dzanie przerw w klasie, ni przymusowe spacerowanie po szkolnym korytarzu. Pozostałe zasady, takie jak utrzymywanie pomieszczeƒ w czystoêci, dbanie o odpowiednià temperatur w salach lekcyjnych i odpowiednie oêwietlenie, ograniczanie hałasu, sà w szkołach przestrzegane i nie wymagajà dodatkowych informacji. Jednym z elementów pozyskania wiedzy na temat stanu zdrowia uczniów jest zebra - nie danych od ich rodziców. Mo na to zrobiç za pomocà proponowanej w załàcz - niku ankiety. JednoczeÊnie rodzice przynoszà te do szkoły karty zdrowia dziecka i wyniki bilansu zdrowia dziecka badanego w wieku 6 lat, które sà deponowane u szkolnej piel gniarki. Z tych dokumentów te mo emy dowiedzieç si istotnych informacji na temat zdrowia uczniów. Mo na prowadziç równie obserwacj ucznia pod kàtem jego stanu zdrowia. Pomocny tu b dzie proponowany w załàczniku nr 2 arkusz obserwacji, który mo e byç cz Êcià składowà arkusza obserwacyjnego dziecka. Arkusz obserwacji stanu zdrowia ucznia pomo e zaobserwowaç objawy, które mogà niepokoiç, b dzie te podstawà do rozmowy z rodzicami i piel gniarkà szkolnà w sytuacji, gdy objawy niepokojàce pojawiajà si cz sto. Choroby przewlekłe to stan długotrwały Prowadzàc zapisy o stanie zdrowia dziecka, nale y pami taç, e choroba przewlekła to stan długotrwały, a wi c symptomy powinny wyst powaç cz sto przez dłu szy czas. Jednorazowe wyst powanie jakiegoê zaburzenia nie mo e wskazywaç na przewlekłe schorzenie. Tak wi c obserwacja powinna byç prowadzona co najmniej kilka tygodni, a jej wyniki systematycznie notowane. Dane z obserwacji powinny zostaç przekazane rodzicom i szkolnej piel gniarce, poniewa b dà one podstawà skierowania dziecka na badania specjalistyczne. Pami tajmy, e wszelkie informacje, jakie zbieramy o dzie cku i jego rodzicach, podlegajà tajemnicy i bez zgody osób zainteresowanych nie powinniêmy ich upubliczniaç. 9

10 5. Wnioski To, co jest najistotniejsze w pracy z uczniami przewlekle chorymi, to: 1. Pozyskiwanie informacji o chorobie dziecka od jego rodziców, szukanie wiado - moêci w fachowych wydawnictwach. 2. Bezpieczeƒstwo dzieci chorych, stosowanie si do zaleceƒ, unikanie sytuacji wyw o - łujàcych nasilenie objawów. 3. Empatia, terapeutyczne podejêcie do potrzeb ucznia chorego, równe traktowa - nie, niewykluczanie uczniów chorych z ycia klasy. 4. Utrzymywanie kontaktu z uczniami chorymi, obj tymi nauczaniem indywidual - nym w domu, budowanie wi zi społecznych. 5. Stosowanie indywidualnego podejêcia do ucznia, stosowanie metod aktywizujà - cych, dbanie o dobrà komunikacj w klasie. Ze wzgl du na nieustajàcy post p w naukach medycznych, jak równie zmieniajàcà si ÊwiadomoÊç rodziców i dost p do lekarzy specjalistów, mo na przypuszczaç, e liczba dzieci przewlekle chorych, uczàcych si w polskich szkołach, nie b dzie si zmniejszaç. Ju teraz wiadomo, e pomimo spadku narodzin i ni u demograficz - nego, procent dzieci przewlekle chorych i niepełnosprawnych nie zmniejszył si i utrzymuje si w granicach od 10% do 12% populacji. Dlatego te nale y przygo - to wywaç nauczycieli do pracy z ucz niami o zró nicowanych potrzebach, nakiero - wywaç na indywidualizacj procesu dydaktycznego. 6. Bibliografia Fairbairn G., Fairbairn S., Integracja dzieci o specjalnych potrzebach, wybrane zagad - nienia etyczne, CMPPP, Warszawa Matthes, A., Scheneble, H., Nasze dziecko ma napady. Padaczka u dzieci. Poradnik dla rodziców, BiFolium, Lublin McGrath T., Kiedy jesteê chory lub le ysz w szpitalu. Poradnik małego pacjenta, Âwi ty Paweł, Cz stochowa Mi dzynarodowa Klasyfikacja Uszkodzeƒ, AktywnoÊci i Uczestnictwa ICIDH-2, Genewa Niepełnosprawni normalna sprawa, Raport Integracji, Warszawa Przezwyci yç cukrzyc. Wskazówki dla rodziców dzieci w wieku lat, Novo Nordisk Zdrowie naszych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa

11 Załàcznik nr 1 Ankieta dla rodziców Imi i nazwisko ucznia... Imiona i nazwiska rodziców: Matka:... Telefony kontaktowe:... Ojciec:... Telefony kontaktowe:... Choroba przewlekła, na którà choruje dziecko: Najcz Êciej wyst pujàce objawy Podawane leki... Czy wyst puje koniecznoêç podawania leków w szkole? TAK/NIE Dawkowanie leków... Przeciwwskazania Podpis osoby wypełniajàcej:... ZGODA 11 NA KOPIOWANIE

12 Załàcznik nr 2 Arkusz obserwacji stanu zdrowia ucznia Imi i nazwisko ucznia... Ogólny stan zdrowia... Czy uczeƒ çwiczy na lekcjach wf? TAK/NIE Czy uczeƒ wykazuje wzmo onà m czliwoêç? TAK/NIE Czy uczeƒ cz sto opuszcza zaj cia z powodu choroby? TAK/NIE Czy uczeƒ cz sto skar y si na dolegliwoêci? TAK/NIE Zaznacz odpowiednie: Bóle głowy DolegliwoÊci TAK Cz stotliwoêç (daty) NIE DusznoÊci SennoÊç Bóle brzucha Cz ste oddawanie moczu Przewlekły kaszel Przewlekły katar Zaburzenia widzenia Inne/jakie? 12 ZGODA NA KOPIOWANIE

13 Tabela obserwacji ciàgłej. L.p. Data godzina Opis objawów Udzielona pomoc Ustàpienie objawów Gabinet piel gniarki Podane leki Telefon do rodziców Po lekach Samoistnie Podpis osoby prowadzàcej obserwacj :... Data przekazania informacji rodzicom... Podpis rodziców... Data i podpis piel gniarki szkolnej... ZGODA 13 NA KOPIOWANIE

Dzieci przewlekle chore

Dzieci przewlekle chore 33 Dzieci przewlekle chore 1. Wstęp Choroby przewlekłe często występują wśród dzieci w wieku szkolnym, a ze względu na swój przebieg i bezpośredni wpływ na chorego, mogą stać się istotną przyczyną wpływającą

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie zakresu i organizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dzieçmi i m odzie à

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie zakresu i organizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dzieçmi i m odzie à Dziennik Ustaw Nr 130 8759 Poz. 1196 1196 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie zakresu i organizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dzieçmi i m odzie à Na podstawie

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 3 STRES POURAZOWY

LEKCJA 3 STRES POURAZOWY LEKCJA 3 STRES POURAZOWY Stres pourazowy definicje Stres pourazowy definiuje się jako zespół specyficznych symptomów, które mogą pojawić się po przeżyciu ekstremalnego, traumatycznego zdarzenia. Są to

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. PP nr 13/021/11/2016 w sprawie: ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. WPROWADZENIA: - PROCEDURY PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA,

Bardziej szczegółowo

Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków

Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków Programy badań przesiewowych Wzrok u diabetyków Dokładniejsze badania i leczenie retinopatii cukrzycowej Closer monitoring and treatment for diabetic retinopathy Ważne informacje o ochronie zdrowia Important

Bardziej szczegółowo

Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka

Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka MODUŁ II LEKCJA 4 Temat: Rośliny i zwierzęta jako źródło zagrożeń dla zdrowia człowieka Formy realizacji: œcie ka miêdzyprzedmiotowa. Cele szczegółowe: uzupe³nienie i usystematyzowanie wiadomoœci dotycz¹cych

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM W GRUSZCZYCACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM W GRUSZCZYCACH SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM W GRUSZCZYCACH Profilaktyka to proces wspomagania człowieka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu, a także

Bardziej szczegółowo

Reforma edukacji Zmiana programowa. Informacje dla nauczycieli

Reforma edukacji Zmiana programowa. Informacje dla nauczycieli Reforma edukacji Zmiana programowa Informacje dla nauczycieli Filozofia zmiany Wyrównywanie szans edukacyjnych upowszechnienie wychowania przedszkolnego obni enie wieku obowi zku szkolnego Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna CEL/42/07/09. Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy

Aktywność fizyczna CEL/42/07/09. Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy CEL/42/07/09 Aktywność fizyczna Schemat postępowania w cukrzycy Aktywność fizyczna Ćwiczenia i gimnastyka są korzystne dla każdego, a w szczególności dla osób chorych na cukrzycę. Regularny ruch pomaga

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel Europejski kodeks walki z rakiem I. Prowadzàc zdrowy styl ycia, mo na poprawiç ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA PROFILAKTYCZNEGO (numer kolejny badania.. )

KARTA BADANIA PROFILAKTYCZNEGO (numer kolejny badania.. ) Pieczęć podmiotu przeprowadzającego badanie profilaktyczne I. Dane identyfikacyjne osoby objętej badaniami Imię i nazwisko KARTA BADANIA PROFILAKTYCZNEGO (numer kolejny badania.. ) Rodzaj badania profilaktycznego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8 Szkolny program profilaktyki.

Załącznik nr 8 Szkolny program profilaktyki. Załącznik nr 8 Szkolny program profilaktyki. Cel nadrzędny: Promowanie zdrowego stylu życia. Cele: 1) ułatwianie poznania siebie i refleksji nad sobą, 2) uczenie zachowań asertywnych w tym umiejętności

Bardziej szczegółowo

OBSZAR BADAŃ ROK 2000 ROK 2005 ZMIANY

OBSZAR BADAŃ ROK 2000 ROK 2005 ZMIANY Prezydent Miasta Legionowo zamówił badania dotyczące postaw młodzieży legionowskiej wobec uzależnień. Koordynatorem tego projektu jest Referat Zdrowia Publicznego i Spraw Społecznych. Badań dokonała Pracownia

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA. Opr. Monika Wajda-Mazur

INTEGRACJA. Opr. Monika Wajda-Mazur INTEGRACJA Opr. Monika Wajda-Mazur 1 W świetle przepisów uczeń niepełnosprawny to: uczeń, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający publicznej poradni

Bardziej szczegółowo

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Dolegliwoœci i objawy Co siê ze mn¹ dzieje? Co mo e wskazywaæ na problem z tarczyc¹? Prawdê mówi¹c, trudno to jednoznacznie stwierdziæ. Niektórzy pacjenci czuj¹ siê zmêczeni i przygnêbieni,

Bardziej szczegółowo

KARTA KWALIFIKACYJNA UCZESTNIKA

KARTA KWALIFIKACYJNA UCZESTNIKA KARTA KWALIFIKACYJNA UCZESTNIKA Nazwa imprezy:- Termin imprezy:... Adres placówki:. I. POTWIERDZENIE PRZEZ RODZICÓW DANYCH DZIECKA 1. Nazwisko i imię 2. Data urodzenia. 3. Imiona rodziców 4. Adres zameldowania,

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły.

TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły. Zespół Szkół nr 1 w Rzeszowie RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w roku szkolnym 2014/2015 TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły. CELE EWALUACJI: 1. Rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 USTAWA z dnia 7 wrze nia 1991 r. o systemie o wiaty Art. 14a. 1. Rada gminy ustala sie prowadzonych przez gmin publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach

Bardziej szczegółowo

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów

Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Sponsorzy projektu Obozy Zdobywców Biegunów Obozy Zdobywców Biegunów to cykl wyjazdów na letnie i zimowe obozy rekreacyjne, których celem jest wspieranie aktywności dzieci niepełnosprawnych ruchowo, przewlekle

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych Rehabilitacja Rehabilitacja to kompleksowe post powanie, które ma na celu przywrócenie pe nej lub mo liwej do osi gni cia sprawno ci zycznej i psychicznej, zdolno ci do pracy i zarobkowania oraz zdolno

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ I PRACA DOMOWA, CZLI JAK RODZIC MOŻE POMÓC DZIECKU W ODRABIANIU ZADAŃ DOMOWYCH?

UCZEŃ I PRACA DOMOWA, CZLI JAK RODZIC MOŻE POMÓC DZIECKU W ODRABIANIU ZADAŃ DOMOWYCH? Referat z zakresu pedagogizacji rodziców. UCZEŃ I PRACA DOMOWA, CZLI JAK RODZIC MOŻE POMÓC DZIECKU W ODRABIANIU ZADAŃ DOMOWYCH? Samodzielna nauka dziecka w domu, zwana potocznie pracą domową, jest ważnym

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla osób niepełnosprawnych z zaburzeniami psychicznymi szansą na rozwój lokalnej gospodarki społecznej. Lublin, 25.03.

Wsparcie dla osób niepełnosprawnych z zaburzeniami psychicznymi szansą na rozwój lokalnej gospodarki społecznej. Lublin, 25.03. Wsparcie dla osób niepełnosprawnych z zaburzeniami psychicznymi szansą na rozwój lokalnej gospodarki społecznej mgr Marzena Kruk Katedra Polityki Społecznej i Etyki Politycznej Katolicki Uniwersytet Lubelski

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Dziennik Ustaw Nr 237 13670 Poz. 1654 1654 USTAWA z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach w roku szkolnym 2013/2014 WYMAGANIE PLACÓWKA REALIZUJE KONCEPCJĘ PRACY Bełżyce 2014 SPIS TREŚCI: I Cele i zakres ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół im. Jana Kochanowskiego w Częstochowie

Zespół Szkół im. Jana Kochanowskiego w Częstochowie Zespół Szkół im. Jana Kochanowskiego w Częstochowie Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia młodzieży demoralizacją i przestępczością Częstochowa, listopad 2015 ZADANIA WYCHOWAWCY KLASY

Bardziej szczegółowo

Procedury udzielania pomocy psychologiczno- pedagogicznej w Zespole Szkół w Klęce

Procedury udzielania pomocy psychologiczno- pedagogicznej w Zespole Szkół w Klęce Procedury udzielania pomocy psychologiczno- pedagogicznej w Zespole Szkół w Klęce Na podstawie: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ NR 4/14/15 przeprowadzony w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym w Międzyrzecu Podlaskim w roku szkolnym 2014/2015

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ NR 4/14/15 przeprowadzony w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym w Międzyrzecu Podlaskim w roku szkolnym 2014/2015 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ NR 4/14/15 przeprowadzony w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym w Międzyrzecu Podlaskim w roku szkolnym 2014/2015 Opis ewaluowanego obszaru: Wymogi zewnętrzne: Obszar

Bardziej szczegółowo

Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka?

Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka? Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka? Rodzice są pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami mowy swojego dziecka Mowa jest podstawowym środkiem komunikacji i ma szczególne znaczenia

Bardziej szczegółowo

Szkoły Podstawowej Nr10 im. Władysława Broniewskiego w Olsztynie

Szkoły Podstawowej Nr10 im. Władysława Broniewskiego w Olsztynie KALENDARZ ORGANIZACJI ROKU SZKOLNEGO 2015/2016 Szkoły Podstawowej Nr10 im. Władysława Broniewskiego w Olsztynie Lp. Data Zadanie Odpowiedzialni I - półrocze WRZESIEŃ 2015 1. 01.09.2015 /wtorek/ Rozpoczęcie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia

Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1. Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Jak wytresować swojego psa? Częs ć 1 Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz procesy uczenia Niezbędny sprzęt przy szkoleniu psa oraz proćesy uczenia Problemy wynikające z zachowań psów często nie są

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 52 4681 Poz. 421 421 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie sta u adaptacyjnego i testu umiej tnoêci w toku post powania o uznanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007

Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 Biologia Kalendarz przygotowaƒ do matury 2007 imi i nazwisko zakres podstawowy (wersja dla ucznia) wykonane Tyg. Dzia Tematy Zadania 2.10 1 6.10 Przygotowanie do pracy zapoznanie si z informacjami na temat

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA NAUCZANIA INDYWIDUALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SZCZEPANKOWIE

PROCEDURA ORGANIZOWANIA NAUCZANIA INDYWIDUALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SZCZEPANKOWIE Załącznik do Zarządzenia Nr 8/2011/2012 Dyrektora Szkoły Podstawowej w Szczepankowie z dnia 2 stycznia 2012r. PROCEDURA ORGANIZOWANIA NAUCZANIA INDYWIDUALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SZCZEPANKOWIE SZCZEPANKOWO,

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ROZWOJU I ZACHOWANIA W KLASIE SZKOLNEJ VADEMECUM NAUCZYCIELI I RODZICÓW

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ROZWOJU I ZACHOWANIA W KLASIE SZKOLNEJ VADEMECUM NAUCZYCIELI I RODZICÓW DZIECKO Z ZABURZENIAMI ROZWOJU I ZACHOWANIA W KLASIE SZKOLNEJ VADEMECUM NAUCZYCIELI I RODZICÓW Urszula Oszwa DZIECKO Z ZABURZENIAMI ROZWOJU I ZACHOWANIA W KLASIE SZKOLNEJ VADEMECUM NAUCZYCIELI I RODZICÓW

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli POZIOMY PRACY WYCHOWAWCZEJ I. PRACA WYCHOWAWCZA WYCHOWAWCY KLASY 1. Zapoznanie rodziców z obowiązującymi

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu Nr 3 2007 Grażyna Szypuła, Magdalena Rusin Bielski Szkolny Ośrodek Gimnastyki Korekcyjno-Kompensacyjnej im. R. Liszki w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNI: Wszyscy pracownicy szkoły.

ODPOWIEDZIALNI: Wszyscy pracownicy szkoły. PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI Z UCZNIAMI PALĄCYMI PAPIEROSY POD HASŁEM PALĄCY - NIE MYŚLI, MYŚLĄCY - NIE PALI CEL: 1. Usprawnienie i zwiększenie skuteczności oddziaływań szkoły wobec uczniów sięgających

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej Nr 108 im. Juliana Tuwima we Wrocławiu

Zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej Nr 108 im. Juliana Tuwima we Wrocławiu Zasady udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Szkole Podstawowej Nr 108 im. Juliana Tuwima we Wrocławiu Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013r. w

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Procedura zwolnienia ucznia z zajęć wychowania fizycznego w III Liceum Ogólnokształcącym im. M. Kopernika

Procedura zwolnienia ucznia z zajęć wychowania fizycznego w III Liceum Ogólnokształcącym im. M. Kopernika Załącznik Nr.. do Zarządzenia Dyrektora nr Procedura zwolnienia ucznia z zajęć wychowania fizycznego w III Liceum Ogólnokształcącym im. M. Kopernika 1. Decyzję o zwolnieniu ucznia z zajęć WF podejmuje

Bardziej szczegółowo

1. Szkoła udziela i organizuje uczniom uczęszczającym do szkoły, ich rodzicom oraz nauczycielom pomoc

1. Szkoła udziela i organizuje uczniom uczęszczającym do szkoły, ich rodzicom oraz nauczycielom pomoc PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH I ZAWODOWYCH IM. JANA PAWŁA II W GRYFOWIE ŚLĄSKIM PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

www.naszanatura2000.pl

www.naszanatura2000.pl 1 Biuro Projektu Stowarzyszenie Tilia ul. Przysiecka 13, 87-100 Toruń Tel./fax: 6 67 60 8 e-mail: tilia@tilia.org.pl www.tilia.org.pl Szkoła Leśna na Barbarce www.szkola-lesna.torun.pl www.naszanatura2000.pl

Bardziej szczegółowo

wychowawca klasy, planując udzielanie uczniowi pomocy psychologicznopedagogicznej,

wychowawca klasy, planując udzielanie uczniowi pomocy psychologicznopedagogicznej, Załącznik nr1 do uchwały nr 18 / 2015/2016 z dnia 05.01.2016r Udzielanie i organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej paragraf 37 otrzymuje następujące brzmienie: 1. Szkoła organizuje i udziela pomocy

Bardziej szczegółowo

Motyl uczy nas literki L

Motyl uczy nas literki L Karolina Wi ckowska Motyl uczy nas literki L Podstawa programowa (wybrane treêci i wymagania): 1. Edukacja polonistyczna: 1.a. Obdarza uwagà dzieci i doros ych, s ucha ich wypowiedzi i chce zro zumieç,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Uchwała Nr XV/83/15 Rady Gminy w Jeżowem z dnia 04.12 2015 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 16 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Przodkowo.

Bardziej szczegółowo

Êciàgawka dla ucznia

Êciàgawka dla ucznia Ogólnopolski program Âciàgawka dla ucznia, czyli co robiç, gdy widzisz, e ktoê ma problem z narkotykami JAK ROZPOZNAå KOGOÂ, KTO BIERZE? Czasami ktoê z Twoich kolegów czy kole anek zachowuje si i wyglàda

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZESPOŁÓW ORZEKAJĄCYCH PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ NR 3 W GDYNI

REGULAMIN ZESPOŁÓW ORZEKAJĄCYCH PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ NR 3 W GDYNI REGULAMIN ZESPOŁÓW ORZEKAJĄCYCH PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ NR 3 W GDYNI Na podstawie Rozporządzenia MENiS z dnia 11 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni

Bardziej szczegółowo

Uczeń na WF w jaki sposób analizować informacje o jego aktywności?

Uczeń na WF w jaki sposób analizować informacje o jego aktywności? Uczeń na WF w jaki sposób analizować informacje o jego aktywności? Małgorzata Pogorzelska Gdańsk, 8.04.2014 r. NIK o wychowaniu fizycznym w szkołach 2013 rok Cel główny kontroli Skuteczność działań zmierzających

Bardziej szczegółowo

Temat: Bakterie i wirusy podstępne zagrożenie

Temat: Bakterie i wirusy podstępne zagrożenie LEKCJA 5 Temat: Bakterie i wirusy podstępne zagrożenie Są wszechobecne. Unoszą się w powietrzu, którym oddychamy, znajdują się na przedmiotach, które dotykamy. Mikroorganizmy jedne niezbędne do prawidłowego

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa

Program edukacyjny dotyczący alergicznego nieżytu nosa Tekst: dr n. med. Mikołaj Dąbrowski, Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii, Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi Uniwersytetu Medycznego im. Karola

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015

Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015 Ewaluacja wewnętrzna w Przedszkolu Publicznym w Czyżowicach Chatka małolatka 2014/2015 Wymaga 4 Dzieci są aktywne Wymaga 4: Dzieci są aktywne Cele ewaluacji wewnętrznej jest sprawdze czy dzieci są wdrażane

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje:

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydaje: orzeczenia o niepełnosprawności dla osób, które nie ukończyły 16 roku życia, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla osób, które ukończyły

Bardziej szczegółowo

Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE

Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE PODSTAWY PRAWNE DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH Szkołę w działaniach dotyczących edukacji

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW O SPECJALNYCH POTRZEBACH EDUKACYJNYCH

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW O SPECJALNYCH POTRZEBACH EDUKACYJNYCH WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW O SPECJALNYCH POTRZEBACH EDUKACYJNYCH Uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych obowiązują na lekcjach matematyki wymagania i kryteria ocen określone w

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

ALIMENTY. Kto powinien p aciç alimenty? Jak z o yç pozew o alimenty? Stan prawny na dzieƒ 1 paêdziernika 2004 r.

ALIMENTY. Kto powinien p aciç alimenty? Jak z o yç pozew o alimenty? Stan prawny na dzieƒ 1 paêdziernika 2004 r. ALIMENTY Kto powinien p aciç alimenty? Jak z o yç pozew o alimenty? Stan prawny na dzieƒ 1 paêdziernika 2004 r. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej Informacje zawarte

Bardziej szczegółowo

Zmiana Nr 1. Żywiec, dnia 06.10.2004r. Wprowadza się następujące zmiany : 5 zmienia brzmienie :

Zmiana Nr 1. Żywiec, dnia 06.10.2004r. Wprowadza się następujące zmiany : 5 zmienia brzmienie : Żywiec, dnia 06.10.2004r. Zmiana Nr 1 Do ramowego Statutu Szkoły Podstawowej Nr 9 w Żywcu. Zmiany dokonuje się na podstawie Uchwały Rady Pedagogicznej nr 5/2004 z dnia 05.10.2004r. Wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

Definicje zdrowia i choroby, teorie ich powstawania oraz związki z mikro i makroekonomią. Zofia Słońska CMKP, 2015

Definicje zdrowia i choroby, teorie ich powstawania oraz związki z mikro i makroekonomią. Zofia Słońska CMKP, 2015 Definicje zdrowia i choroby, teorie ich powstawania oraz związki z mikro i makroekonomią Zofia Słońska CMKP, 2015 INSTYTUT KARDIOLOGII TO JAK ROZUMIEMY CO TO JEST ZDROWIE (CHOROBA) WYZNACZA NASZ SPOSÓB

Bardziej szczegółowo

KARTA KWALIFIKACYJNA NA ZAJĘCIA HIPOTERAPII

KARTA KWALIFIKACYJNA NA ZAJĘCIA HIPOTERAPII Strona1 Prowadzący: Katarzyna Gomułka, mgr fizjoterapii, hipoterapeuta, oligofrenopedagog KARTA KWALIFIKACYJNA NA ZAJĘCIA HIPOTERAPII Imię i nazwisko dziecka... Imiona i nazwiska rodziców... Data urodzenia...waga...wzrost...

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UZYSKIWANIA ZWOLNIEŃ Z ZAJĘĆ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w II Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu

PROCEDURA UZYSKIWANIA ZWOLNIEŃ Z ZAJĘĆ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w II Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu PROCEDURA UZYSKIWANIA ZWOLNIEŃ Z ZAJĘĆ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w II Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Dyrektora Nr 16/2014 z dnia 01 lipca 2014 r. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Nasze zachowanie, ubiór i kultura świadczy o nas samych i wpływa na to jak widzą i oceniają nas inni. Wbrew pozorom niewiele trzeba aby zrobić na

Nasze zachowanie, ubiór i kultura świadczy o nas samych i wpływa na to jak widzą i oceniają nas inni. Wbrew pozorom niewiele trzeba aby zrobić na Nasze zachowanie, ubiór i kultura świadczy o nas samych i wpływa na to jak widzą i oceniają nas inni. Wbrew pozorom niewiele trzeba aby zrobić na kimś dobre wrażenie. Przestrzeganie tych kilku wskazówek

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO Załącznik Nr 1 do Regulaminu Udzielania Pomocy Materialnej o Charakterze Socjalnym stanowiącego Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Pomiechówek Nr XXXIX/219/09, z dn.28.10.2009r.. WNIOSEK O PRZYZNANIE

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017

Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017 Rekrutacja do Szkoły Podstawowej w Lubiszewie w roku szkolnym 2016/2017 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm); 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Lepsze samopoczucie to lepsze oceny. Jaka jest korzyść dla dziecka?

Lepsze samopoczucie to lepsze oceny. Jaka jest korzyść dla dziecka? Lepsze samopoczucie to lepsze oceny Jaka jest korzyść dla dziecka? Gdy dziecko przebywa w szkole, warunki nauki znacząco wpływają na jego samopoczucie i skuteczność przyswajania wiedzy. Uczenie się może

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UZYSKIWANIA ZWOLNIEŃ Z ZAJĘĆ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ NR 2 W TYCHACH

PROCEDURA UZYSKIWANIA ZWOLNIEŃ Z ZAJĘĆ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ NR 2 W TYCHACH PROCEDURA UZYSKIWANIA ZWOLNIEŃ Z ZAJĘĆ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ NR 2 W TYCHACH Podstawa prawna: 1) rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2007r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum im. Janusza Kusocińskiego w Borowej

Gimnazjum im. Janusza Kusocińskiego w Borowej Gimnazjum im. Janusza Kusocińskiego w Borowej SORE Agata Sopniewska Rok szkolny 2013/2014 Temat I RPW Techniki uczenia się i metody motywujące do nauki Potrzeby nauczycieli Na podstawie rozmowy z dyrektorem

Bardziej szczegółowo

Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych Regionu Płockiego

Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych Regionu Płockiego Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 163/VI/2012 ORPiP RP z dnia 5 września 2012 r. w sprawie powołania Zespołu Wizytującego oraz określenia procedury przeprowadzania wizytacji pielęgniarek lub położnych wykonujących

Bardziej szczegółowo

Diagnoza. Polskie dzieci zbyt często mają wady postawy. Polskie dzieci tyją najszybciej w Europie

Diagnoza. Polskie dzieci zbyt często mają wady postawy. Polskie dzieci tyją najszybciej w Europie Diagnoza Polskie dzieci tyją najszybciej w Europie Aktywność fizyczna naszych dzieci w ciągu ostatnich 20 lat wyraźnie spadła Polskie dzieci są mniej aktywne niż dzieci z innych europejskich krajów Aktywność

Bardziej szczegółowo

Dziêkujemy GlaxoSmithKline za wspieranie miêdzynarodowego rozwoju i ewaluacji Przyjació³ Zippiego.

Dziêkujemy GlaxoSmithKline za wspieranie miêdzynarodowego rozwoju i ewaluacji Przyjació³ Zippiego. Dziêkujemy GlaxoSmithKline za wspieranie miêdzynarodowego rozwoju i ewaluacji Przyjació³ Zippiego. Przewodnik dla rodziców do Programu Przyjaciele Zippiego Co Ty mo esz zrobiæ? Program zmieni³ nasze ycie

Bardziej szczegółowo

wewn trzne homeostaza

wewn trzne homeostaza start 31.10 27.10 26 9. owtórzenie poj ç, z którymi by y problemy, przy wykorzystaniu indeksu ademecum maturalnego. Rozwój cz owieka 8. Rozwiàzanie zadaƒ z zeszytu çwiczeƒ Biologia 1. Zakres podstawowy,

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 52/2015. Wójta Gminy Jemielno. z dnia 24 lipca 2015 roku

Zarządzenie Nr 52/2015. Wójta Gminy Jemielno. z dnia 24 lipca 2015 roku Zarządzenie Nr 52/2015 Wójta Gminy Jemielno z dnia 24 lipca 2015 roku w sprawie: zasad ustalenia zwrotu kosztów przejazdu uczniów i dzieci niepełnosprawnych oraz ich rodziców, opiekunów lub opiekunów prawnych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 22 sierpnia 2002 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 22 sierpnia 2002 r. 1246 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 22 sierpnia 2002 r. w sprawie badaƒ psychiatrycznych i psychologicznych osób ubiegajàcych si lub posiadajàcych prawo do wykonywania lub kierowania dzia alnoêcià

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym.

Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. Postrzeganie zdrowia i znajomość czynników na nie wpływających przez dzieci w wieku przedszkolnym. W nowoczesnym podejściu do edukacji zdrowotnej, zwłaszcza dzięki rozwojowi nauk medycznych, w tym higieny,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 wrzeênia 2008 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 wrzeênia 2008 r. Dziennik Ustaw Nr 175 9276 Poz. 1086 1086 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 18 wrzeênia 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiàzkowego rocznego przygotowania

Bardziej szczegółowo

1. Uczniowie lub absolwenci niepełnosprawni mogą przystąpić do egzaminu w warunkach

1. Uczniowie lub absolwenci niepełnosprawni mogą przystąpić do egzaminu w warunkach Komunikat dyrektora CKE w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie do potrzeb i możliwości zdających ze

Bardziej szczegółowo

Uczniowie niepełnosprawni w doradztwie zawodowym. Monika Gołubiew Konieczna PPP Nr 7 w Gdańsku

Uczniowie niepełnosprawni w doradztwie zawodowym. Monika Gołubiew Konieczna PPP Nr 7 w Gdańsku Uczniowie niepełnosprawni w doradztwie zawodowym Monika Gołubiew Konieczna PPP Nr 7 w Gdańsku Uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (oświatowe, wydawane przez publiczne PPP)

Bardziej szczegółowo

Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy. Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych

Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy. Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych SPIS TREŚCI: Zatrudnianie osób niepełnosprawnych str. 3 Obowiązek przedstawiania

Bardziej szczegółowo

Akademia Siatkówki KURIAN ul. Gołębia 10 11-041 Olsztyn 695 034 802 www.kurianvolley.com.pl

Akademia Siatkówki KURIAN ul. Gołębia 10 11-041 Olsztyn 695 034 802 www.kurianvolley.com.pl WARUNKI UCZESTNICTWA W OBOZIE SPORTOWYM 1. Uczestnik zobowiązany jest stosować się do regulaminu obozu, ośrodka gdzie jest organizowany obóz oraz do poleceń instruktora. 2. Uczestnik obozu jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo

As zdolny do zajęć bez ograniczeń, uprawiający dodatkowo sport; B zdolny do zajęć WF z ograniczeniami; Bk zdolny do zajęć WF z ograniczeniami,

As zdolny do zajęć bez ograniczeń, uprawiający dodatkowo sport; B zdolny do zajęć WF z ograniczeniami; Bk zdolny do zajęć WF z ograniczeniami, Pielęgniarka szkolna Pielęgniarka szkolna od 1992 roku jest jedynym profesjonalnym pracownikiem ochrony zdrowia na terenie placówki szkolno-wychowawczej. Pełni ona główną rolę w profilaktycznej opiece

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex)

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex) Dla wi kszo ci prostych gramatyk mo na w atwy sposób napisa wyra enie regularne które b dzie s u y o do sprawdzania poprawno ci zda z t gramatyk. Celem niniejszego laboratorium b dzie zapoznanie si z wyra

Bardziej szczegółowo

Hospicjum to też życie

Hospicjum to też życie OPIEKA PALIATYWNA I HOSPICYJNA Hospicjum to też życie Prosimy o pomoc w zapewnieniu dobrej opieki naszym pacjentom Porozumienie Hospicjów Dolnośląskich Sejm RP Komisja Zdrowia 14.01.2015 r. WNIOSKI dotyczące

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Rozwoju Edukacji

Ośrodek Rozwoju Edukacji Ośrodek Rozwoju Edukacji Karta Indywidualnych Potrzeb Ucznia Termin założenia karty 20.09.2011r. IMIĘ (IMIONA) I NAZWISKO Ucznia Kamil klasa IV Nazwa przedszkola/szkoły lub placówki zakładającej Kartę.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wlosy04.qxd 4/7/07 1:33 PM Page 5

Spis treści. Wlosy04.qxd 4/7/07 1:33 PM Page 5 Wlosy04.qxd 4/7/07 1:33 PM Page 5 Spis treści Włosy nie muszą wypadać.............................. 7 Biologia włosów...................................... 10 Skóra i w³osy.....................................

Bardziej szczegółowo

Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne

Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne Informacja nt aktualnie obowiązujących przepisów prawa oświatowego dotyczących wydawania opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów.

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów. Ogółem w szkoleniach wzięły udział 92 osoby, które wypełniły krótką ankietę mającą na celu poznanie ich opinii dotyczących formy szkolenia, osób prowadzących, a także przydatności przekazywanych informacji.

Bardziej szczegółowo

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO W...

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO W... Załącznik nr 1 do Regulaminu rekrutacji dzieci do Punktu Przedszkolnego w Jodłówce i Kramarzówce oraz udziału w projekcie Ja też jestem przedszkolakiem nowe formy edukacji przedszkolnej w Gminie Pruchnik.

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY W PROFILAKTYCE OTYŁOŚCI DZIECI I MŁODZIEŻY Barbara Woynarowska Kierownik Zakładu Biomedycznych i Psychologicznych Podstaw Edukacji, Wydział Pedagogiczny UW Przewodnicząca Rady Programowej ds.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej im. Michała Gwiazdowicza w Bądkowie

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej im. Michała Gwiazdowicza w Bądkowie PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej im. Michała Gwiazdowicza w Bądkowie Wstęp Program profilaktyczny obejmuje wszystkie treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Odkrywanie wiedzy z danych przy użyciu zbiorów przybliżonych. Wykład 3

Odkrywanie wiedzy z danych przy użyciu zbiorów przybliżonych. Wykład 3 Odkrywanie wiedzy z danych przy użyciu zbiorów przybliżonych Wykład 3 Tablice decyzyjne Spójnośd tablicy decyzyjnej Niespójna tablica decyzyjna Spójnośd tablicy decyzyjnej - formalnie Spójnośd TD a uogólniony

Bardziej szczegółowo