Naród o duszy Koœcio³a*

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Naród o duszy Koœcio³a*"

Transkrypt

1 Naród o duszy Koœcio³a* James A. Morone, Hellfire Nation: The Politics of Sin in American History,. Yale University Press, stron. Philip Earl Steele DZIŒ W POLSCE LEPIEJ ROZUMIE SIÊ spo³eczeñstwo amerykañskie ni jeszcze kilka lat temu. Niemniej w dalszym ci¹gu niezbyt dobrze rozumiemy religijnoœæ Amerykanów, miejsce religii w yciu publicznym w Ameryce oraz kluczowe i ca³kiem osobliwe wierzenia religijne w tym kraju. Dzieje siê tak pomimo o wiele bli szych kontaktów miêdzy nami a nawet pomimo prezydentury George a W. Busha. Znajomi redaktorzy ostatnio utwierdzili mnie w przekonaniu, e tak naprawdê dopiero pod koniec lat 90-tych zaczêto odchodziæ od obiegowej opinii, wedle której (nie licz¹c sporadycznych konwulsji folkloru spo³ecznego) forum publiczne w Ameryce jest ca³kowicie zeœwieccza³e i, o ile Amerykanie nie s¹ co najmniej areligijni, to ich wiara sta³a siê spraw¹ ju czysto prywatn¹. T³umaczyli mi, e polska publicystyka d³ugo lansowa³a liberalizm kulturowy jako model okreœlaj¹cy spo³eczeñstwo amerykañskie i e utar³o siê tak myœleæ. Wœród wa niejszych wyj¹tków, które przyku³y moj¹ uwagê w tamtym okresie, jest znakomity artyku³ Jacka akowskiego pt. Coœ w Polsce pêk³o, coœ siê skoñczy³o (GW, IV 1994). Analizuj¹c kryzys etosu pañstwowego (i to w sposób jak e aktualny), akowski napisa³: Wybitny intelektualista i polityk, z którym dzielê siê moimi obawami cytuj¹c Maxa Webera, przestrzega mnie przed uprawianiem moralizatorstwa w polityce. Tak, to jest nasza pora ka. Ale kiedy pan mi to opowiada, nie s³yszê Jacka. z Warszawy. To mówi Amerykanin przypadkiem tu zb³¹kany. W Ameryce etyka rz¹dzi polityk¹, ale nie tu w Europie. Istotnie, ró nica ta rzuca siê w oczy o czym Amerykanie te wiedz¹. Przyk³adowo, parê lat temu, w czasie sk¹din¹d niezrozumia³ej dla Europejczyków afery wokó³ romansu Moniki Lewinsky z Prezydentem Clintonem, czo³owy republikanin William Bennett stwierdzi³, e z powodów moralnych prezydent nie nadaje siê na stanowisko publiczne. Skonfundowanym za oceanem wyjaœni³: Morality is central to our politics and attitudes in a way that is not the case in Europe Moralnoœæ le y u podstaw naszej polityki i naszych pogl¹dów w sposób odmienny ni w Europie. Szeroko komentowana ksi¹ ka Jamesa A. Morone a pt. Hellfire Nation: The Politics of Sin in American History ( Naród zelotów: odzew polityki na grzech w historii Ameryki ) mo e znacz¹co przyczyniæ siê do lepszego zrozumienia powy szej ró nicy zw³aszcza w Europie. O ironio trzeba od razu dodaæ, poniewa ksi¹ ka zosta³a napisana niemal wy³¹cznie z myœl¹ o Amerykanach. 229

2 Recenzje James A. Morone, politolog z Brown University w stanie Rhode Island, dostarcza nam œwietnie napisan¹, gruntownie udokumentowan¹ pracê g³osz¹c¹, i metanarracja amerykañskiej historii jest metanarracj¹ religijn¹. Hellfire Nation jest niew¹tpliwie jedn¹ z najlepszych syntez tej perspektywy i tak¹, któr¹ warto czytaæ w Polsce. Sêk w tym, e Profesor Morone zdaje siê wierzyæ, e odkry³ Amerykê. A jednak teza o religijnej metanarracji dziejów Ameryki ma ywot bez ma³a czterystuletni. Tak pojmowali sobie swoje nie tyle przedsiêwziêcie co przymierze z Bogiem, pierwsi osadnicy w Nowej Anglii. Wœród nich by³ gubernator John Winthrop, który uku³ wci¹ wa n¹ dla Amerykanów metaforê: a city on a hill. Tak te przedstawia historiê Ameryki w naszych czasach Profesor Paul Johnson (zob. A History of the American People, 1998 r). Podobnie jak Morone, Johnson opisuje, e trajektoria dziejów Ameryki nie biegnie od religijnoœci do sekularyzacji, lecz od jednego przebudzenia religijnego do nastêpnego. Przekonaniu o decyduj¹cym wp³ywie siedemnastowiecznego purytanizmu na dalszy los Ameryki wcale nie grozi os³abienie. Tak samo jak postrzeganie przebudzeñ w ruchu na rzecz praw obywatelskich lat , w ruchu na rzecz prohibicji, w abolicjonizmie czy te Rewolucji Amerykañskiej nie budzi w¹tpliwoœci. Jednak czytelnik, który zaczyna swoje odkrywanie Ameryki od Hellfire Nation pomyœli, e ma do czynienia z dzie³em polemicznym. Ale takim ono nie jest. Pytanie, które wy³ania siê z powy szego brzmi: dla kogo Morone napisa³ Hellfire Nation? Sprawa jest rzeczywiœcie zagadkowa. Czy mo e dla tych, którzy zamknêli siê w jakimœ krêgu politologii, w którym teorie typu utylitaryzm panuj¹ niepodzielnie? Wiadomo, e w¹skie specjalizacje nieraz nak³adaj¹ klapki na oczy a skoro tak, mo e po prostu politolog w³aœnie odkry³ historiê? Tak czy inaczej, trzeba przyznaæ, e Morone a odkrycie Ameryki posiada te niedwuznaczne zalety dla czytelnika, jako e proza Hellfire Nation wydaje siê œwie a i przyci¹gaj¹ca w³aœnie poprzez zachwyt autora odkrywaniem. Kolejny mankament Hellfire Nation dotyczy na szczêœcie amerykañskiego czytelnika, nie polskiego. Chodzi o to, e Morone nie przedstawia kontekstu porównawczego. Przy braku odniesieñ do innych kultur, do dziejów na styku religii i polityki w innych krajach, Morone wcale nie sprosta swemu zamiarowi wykazania wyj¹tkowoœci dziejów amerykañskich. Inaczej: metanarracje maj¹ to do siebie, e staj¹ siê dostrzegalne dopiero w zestawieniu z innymi. Polski czytelnik oczywiœcie posiada w³asn¹ odmienn¹ metanarracjê proœciej, ma kontekst porównawczy zatem Hellfire Nation tak naprawdê jest napisana dla niego raczej ni dla Amerykanów. Gwoli sprawiedliwoœci, trzeba przyznaæ, e kilka razy (ale nie wiêcej) Morone rozszerza ramy swoich rozwa añ, by obejmowaæ inne czêœci œwiata. Ale nawet wtedy robi to powierzchownie. Na przyk³ad, na stronie 411 pisze, e wspó³czesne doœwiadczenie Stanów Zjednoczonych w sferze religii zadaje k³am tezie, e modernizm nieub³aganie niszczy wiarê religijn¹. Zgoda, ale nie podaje on adnych danych statystycznych po temu zgo³a nic, by skonfrontowaæ doœwiadcze- 230 Miêdzynarodowy Przegl¹d Polityczny

3 nia krajów europejskich z doœwiadczeniami amerykañskimi. A jednak warto! Albowiem podczas gdy 3% Niemców i 2% Anglików uczestniczy³o w nabo eñstwach w czasie ostatniego weekendu w Ameryce by³o 43%. W Czechach wierzy w Boga 28% - w Ameryce zaœ 94%. W podobnym duchu, oglêdnie omówiwszy jak Amerykanie okreœlaj¹ my oni, Morone pisze we wstêpie: Oczywiœcie ka dy naród wywalcza sobie kryteria okreœlania swoich cz³onków [...] Czym Ameryka siê ró ni?. Potem odnosi siê do Niemiec w zaledwie kilku zdaniach, nie omieszkaj¹c ca³kowicie pomyliæ biologiczn¹ w gruncie rzeczy definicjê niemieckoœci z definicj¹ kulturow¹. S³owem, Hellfire Nation razi prowincjonalizmem amerykañskim. Pewnie to nam t³umaczy dlaczego na stronie 129 Morone ³¹czy Marcina Lutra z rokiem 1492 (sic! odkrycie Ameryki przez Kolumba!) a nie z rokiem 1517, gdy Luter og³osi³ swoje 95 tez. Hellfire Nation jest ju i tak doœæ d³ug¹ lektur¹ (575 stron), ale mo na by³o skróciæ liczne powtórzenia a w zamian rozbudowaæ komparatystykê. Wcale nie negujê tezy o unikalnoœci doœwiadczenia religijnego na styku z forum publicznym w Ameryce wrêcz przeciwnie! ale czytelnik Hellfire Nation czêsto mo e odnieœæ wra enie, e owa wyj¹tkowoœæ istnieje, tam gdzie jej nie ma. Niech za przyk³ad pos³u y cenzuralnoœæ ksi¹ ki D. H. Lawrence a Lady Chatterley s Lover, omawiana w szerszym kontekœcie cenzury na stronach Otó Lady Chatterley s Lover, któr¹ Lawrence ukoñczy³ w roku 1928, czeka³a ponad trzydzieœci lat na pe³ne wydanie nie tylko w Stanach, ale tak e w Wielkiej Brytanii. Zreszt¹, w Polsce pe³ne wydanie czeka³o pó³ wieku. Podobnie, moim zdaniem, Morone powinien by³ porównywaæ abolicjonizm do swojej wersji zw³aszcza w Brazylii i polowanie na czarownice do swojego wydania w Europie (Morone nie wspomina, i podczas gdy w Nowej Anglii stracono ok. 36 czarownic w Europie zabito ich od do !!!). Nale a³o te skonfrontowaæ m.in. amerykañski rasizm oraz ruch na rzecz równouprawnienia kobiet z odpowiednikami w kilku innych krajach. Bez takich porównañ czytelnik amerykañski jest niezdolny do kontemplacji w³asnego odbicia. * * * Naród o duszy Koœcio³a Amerykanie rzeczywiœcie posiadaj¹ w³asny jêzyk religijny 1. Niejednemu Polakowi mo e siê wydaje, i maj¹ ca³¹ w³asn¹ kosmologiê i myœl¹c w ten sposób pewnie ma racjê. Hellfire Nation dobitnie to pokazuje, mo e zw³aszcza tam, gdzie traktuje o milenaryzmie oraz blisko zwi¹zanym z nim mesjanizmie. Zacznê od potrzebnej nam definicji milenaryzmu. S³ownik Jêzyka Polskiego PWN podaje pod has³em >milenaryzm<: odmiana chiliazmu, wiara w powtórne przyjœcie Chrystusa i tysi¹cletnie panowanie królestwa bo ego na ziemi; sk³adnik ideologii wielu antyfeudalnych plebejskich ruchów spo³eczno-religijnych w œredniowiecznej Europie. 231

4 Recenzje Jednak chrzeœcijañski milenaryzm nie jest bynajmniej tak odleg³y jak œredniowiecze! yje i ma siê dobrze wzd³u i wszerz w dzisiejszej Ameryce i to wcale nie tylko wœród adwentystów, œwiadków Jehowy lub ogólniej wœród evangelicals czyli protestantów-starowierców znanych w Polsce jako ewangeliczni 2. Otó milenaryzm w Stanach jest obecny tak e wœród wierz¹cych, którzy nale ¹ do starszych zborów, tych które wywodz¹ siê z Reformacji. Ja siê wychowa³em w Koœciele prezbiteriañskim (znanym w Polsce jako Koœció³ Ewangelicko-Reformowany), wiêc wiem z autopsji, e i tam nurty milenijne s¹ silne. Pamiêtam, na przyk³ad, e ca³y koœció³ czyta³ literaturê o rych³ym przyjœciu Jezusa (chodzi przede wszystkim o wrêcz paranoidaln¹ ksi¹ kê Hala Lindseya pt. The Late Great Planet Earth notabene, najwiêkszy bestseller w Ameryce w latach 70-tych!). Pamiêtam te wyœwietlanie specjalnej serii filmów o the Rapture (dos³ownie, >uniesienie<; w polskich krêgach ewangelicznych mówi siê pochwycenie ), czyli o tym, e w dniu powrotu Jezusa na ziemiê wierz¹cy po prostu znikn¹, zostan¹ w³aœnie pochwyceni. Mogê wprost stwierdziæ, e jako nastolatek-prezbiterianin w latach 70-tych sk³onny by³em wierzyæ, e the Rapture szybko nadejdzie, e y³em w ostatnich dniach. To sprawa dla doktorantów z etnologii, ale ca³kiem normalny w USA, zw³aszcza w krêgach ewangelicznych (politolog i religioznawca Mary Segers twierdzi [1998 r.], e 40% Amerykanów to ewangeliczni), jest potê ny lêk nastolatków, e nie zd¹ ¹ stan¹æ na œlubnym kobiercu czyli nie doœwiadcz¹ mi³oœci cielesnej 3. Ogólniej, natomiast, milenaryzm wi¹ e siê z uporz¹dkowaniem pod k¹tem duchowym w³asnego ycia oraz ycia wspólnoty w oczekiwaniu na powrót Chrystusa. Morone obszernie opisuje zwi¹zki miêdzy milenaryzmem a ca³¹ gam¹ wa nych spraw politycznych w Ameryce, t³umacz¹c nam udzia³, jaki odegra³y gor¹czki milenijne np. w Wojnie Secesyjnej, historii wyzwoleñczej Murzynów w Ameryce, w Wielkim Przebudzeniu, ruchu pod przywództwem wielebnego Martina Luthera Kinga oraz buncie m³odzie owym lat 60-tych. Ta ostatnia jest mo e spraw¹ najciekawsz¹, gdy œwiadczy o tym, e milenaryzm sta³ siê œwiecki, czyli tym, co wybitny znawca milenaryzmu Charles H. Lippy nazywa civil millennialism 4. Otó mo na dostrzec u aktywistów z przeró nych krajów to, e pojmuj¹ oni swoje dzia³anie nie tylko jako doczesne: bywaj¹ przecie przekonani o zaiste zbawczej roli swej pracy. Jednak na pewno wielu siê zgodzi, i tak¹ postawê spotyka siê du o czêœciej u Amerykanów. Europejczyk niemal natychmiast wyczuwa u nich swoisty moralizm, z jakim podchodz¹ do swego dzia³ania (by nie powiedzieæ misji ). Czêsto przebija tu milenaryzm, w tym sensie, e takim aktywistom naprawdê chodzi o ustanawianie wy szego ³adu, ³adu nie z tego œwiata. ad ten trudno odró niæ od królestwa bo ego œwiadomych milenarystów, e wspomnê choæby mojego brata ze zboru prezbiteriañskiego Woodrowa Wilsona i jego zamiar to make the world safe for democracy. Idealizm amerykañski jest wszak przesi¹kniêty milenaryzmem. S¹dzê, e istnieje coœ takiego jak amerykañski rodzaj rozczarowania i e ma ono milenijne pod³o e. W Hellfire Nation Morone na to wskazuje, gdy na stronie Miêdzynarodowy Przegl¹d Polityczny

5 Naród o duszy Koœcio³a cytuje studenta-radyka³a, jednego z Chicago Seven, Toma Haydena, który w po³owie lat 70-tych stwierdzi³: Zatrzymaliœmy wojnê, obaliliœmy dwóch prezydentów, zintegrowaliœmy Po³udnie rasowo i prze³amaliœmy inne bariery wynikaj¹ce z dyskryminacji. Wiêc jak to mo liwe, e tyle osi¹gnêliœmy, a nadal mamy tak ma³o?. No w³aœnie jak e wa ne sukcesy! Tymczasem królestwo nie zst¹pi³o. St¹d poczucie pustego zwyciêstwa. Przypomina siê w tym kontekœcie tak e pustka zwyciêstwa w Zimnej Wojnie. Zwi¹zek Sowiecki upad³ i nowopowsta³e pañstwa zaczê³y siê przeœcigaæ we wdra aniu systemów na mod³ê amerykañsk¹ i co? Gdzie koniec historii? Kiedy œwit królestwa? Charakterystyczne jest to, e owo rozczarowanie po amerykañsku nie przeradza siê w rozgoryczenie, lecz raczej w niespokojne poszukiwanie mo liwoœci podjêcia nastêpnej próby nastêpnej New Frontier, tzn. misji ad inexplorata i contra hostes. Tak jak przysta³o potomkom przymierza i otwartej krainy (the covenant and the frontier). Milenaryzm ma równie wiele innych obliczy. Profesor Lippy pisze, Czasem milenaryzm wywiera wp³yw w sposób jawny; czasem w sposób bezwiedny. Jak gdyby istnia³o z³o e milenijne w samoœwiadomoœci tych, którzy kszta³towali i kszta³tuj¹ nasze ycie w Ameryce. Tak, pamiêtamy, gdy cztery lata temu to z³o e ujawni³o siê wokó³ pocz¹tku nowego millennium. Niby chodzi³o o przestawienie zegarów komputerowych, ale wprost paranoicznego lêku Amerykanów w tamtym czasie nie da siê tym wyt³umaczyæ. Inne oblicze amerykañskiego milenaryzmu to filmy, które Hollywood nieustannie nam podaje o tematyce Armagedon. Ciekawe, e Profesor Lippy dostrzega tu przeniesienie na ekran sporu miêdzy premilenarystami (którzy wierz¹, e Jezus wróci przed millennium) a postmilenarystami (którzy wierz¹, e millennium pokoju i szczêœcia nast¹pi zanim Jezus wróci) w zestawieniu filmów Star Wars z jednej strony z filmami Star Trek z drugiej. Coœ w tym jest... Hellfire Nation dobrze opisuje jak przymierze i milenaryzm ³¹cz¹ siê w swoisty mesjanizm w USA. Krytyczny wobec niego, Profesor Morone kilkakrotnie oddaje g³os wybitnemu teologowi amerykañskiemu, Reinholdowi Niebuhrowi, który s³usznie potêpi³ ba³wochwalstwo zawarte w mesjanizmie tak wielu swoich rodaków w czasie Zimnej Wojny. Jednak g³os Niebuhra to g³os wo³aj¹cego na pustyni, g³os mo e nawet profetyczny ale ignorowany niemal ca³kowicie. W tej materii Morone s³usznie podkreœla wa n¹ rolê wybitnie amerykañskiego gatunku kazania, jakim jest jeremiada. Otó od 17-ego wieku amerykañscy przywódcy niczym prorocy Starego Testamentu wyg³aszaj¹ ludowi przymierza jeremiady: e lud powsta³ w przymierzu z Bogiem (czy te wokó³ wznios³ych idea³ów, w wersji œwieckiej), e obecne zagro enia s¹ wynikiem odwrócenia od przymierza, lecz jeœli lud na nowo siê nawróci na wiarê ojców i za³o ycieli wspólnoty to znowu dost¹pi ³aski Bo ej. I rzeczywiœcie do dzisiaj w Ameryce rozbrzmiewa jeremiada, czy to w orêdziu wielebnego Kinga I Have A Dream, czy w pierwszym orêdziu inauguracyjnym Prezydenta Clintona czy te w skandalizuj¹cej wypowiedzi 233

6 pastorów Jerry ego Falwella i Pata Robertsona po jedenastym wrzeœnia, gdy obci¹ yli tych, którzy dopuszczaj¹ aborcjê odpowiedzialnoœci¹ za ataki terrorystyczne. God will not be mocked zagrzmia³ Falwell co znaczy cz³owiek nie naigrawa siê z Boga bezkarnie. Moim zdaniem najlepsz¹, najbardziej inspiruj¹c¹ jeremiadê wyg³osi³ w roku 1863 Prezydent Lincoln w Gettysburgu, w stanie Pensylwania, na miejscu najkrwawszej bitwy naszej historii. Jest to krótkie orêdzie i skoro œp. Jan Karski tak po mistrzowsku je prze³o y³ na jêzyk polski, pozwolê sobie je podaæ w pe³ni: Osiemdziesi¹t siedem lat temu ojcowie nasi dali ycie na tym kontynencie nowemu narodowi, poczêtemu w Wolnoœci i oddanemu idei, e wszyscy ludzie s¹ stworzeni, jako sobie równi. Toczymy obecnie wielk¹ wojnê domow¹, by ustaliæ czy naród ten, czyli te jakikolwiek naród, tak poczêty i tej e idei oddany, mo e siê ostaæ. Spotykamy siê na wielkim pobojowisku tej wojny. Przyszliœmy tu, a eby poœwiêciæ jego cz¹stkê na miejsce wiecznego spoczynku tych, którzy tutaj oddali swe ycia, by naród ten móg³ yæ. W³aœciw¹ i s³uszn¹ jest rzecz¹, i to czynimy. Ale szerzej rzecz pojmuj¹c, my nie mo emy ofiarowywaæ, my nie mo emy uœwiêcaæ, my nie mo emy uczciæ tego miejsca. Dzielni mê owie, ywi i zmarli, którzy tutaj walczyli, tak je uœwiêcili, i my ani dodaæ ani uj¹æ z tej œwiêtoœci nie jesteœmy w stanie. Œwiat niewiele zauwa y, ani nie na d³ugo spamiêta, co tutaj mówimy, ale tego, czego oni tutaj dokonali, nigdy nie bêdzie móg³ zapomnieæ. Nam ywym nale y raczej poœwiêciæ siê tutaj niedokoñczonemu dzie³u, które ci, tutaj walcz¹cy, tak godnie a dot¹d doprowadzili. Nam nale y raczej poœwiêciæ siê tutaj wielkiemu zadaniu, jakie stanê³o przed nami aby przej¹æ od tych godnych czci poleg³ych zwiêkszon¹ ofiarnoœæ dla sprawy, której oni oddali siê bez reszty aby zobowi¹zaæ siê tutaj uroczyœcie, i ci zmarli nie polegli na darmo aby naród ten z pomoc¹ Bo ¹ odrodzi³ siê do wolnoœci aby rz¹d z ludu, przez lud i dla ludu nie zgin¹³ z tej ziemi. * * * Recenzje Ograniczaj¹c siê tylko do odzewu polityki na grzech w historii Ameryki, Morone pomija ca³e ogromne obszary oddzia³ywania religii na forum publiczne w Ameryce. I wydaje siê, e robi tak z powodu Ÿle pojmowanej istoty wiary religijnej 5. Otó religia to nie tylko lista spraw, których nie wolno. To nie tylko walka z grzechem. To przecie te uznawanie i pielêgnowanie duchowoœci. To te okazywanie mi³oœci bliÿniemu swojemu. Ignoruj¹c albo nie uznaj¹c tego, Morone traci z oczu szereg bardzo znacz¹cych aspektów ycia publicznego w Ameryce. Jeden z nich to walka przeciw materializmowi. Najg³oœniejszy front tej walki to zaciêty spór miêdzy kreacjonistami a darwinistami toczony z nies³abn¹c¹ determinacj¹ do dziœ o szkolnictwo publiczne 6. Trzeba zaznaczyæ, e ma³pi proces z roku 1925 by³ tylko pocz¹tkiem i e dzisiaj kreacjonizm musi byæ co najmniej 234 Miêdzynarodowy Przegl¹d Polityczny

7 Naród o duszy Koœcio³a uwzglêdniony w kuratoriach szkolnych w USA na wszystkich poziomach. Antydarwinizm nie schodzi na d³ugo z wokand stanowych i federalnych s¹dów i najnowsza mutacja kreacjonizmu design theory, która wed³ug zwolenników mo e empirycznie udowodniæ inteligentne zaprojektowanie zw³aszcza organizmów biologicznych cieszy siê co prawda ma³¹, ale rosn¹c¹ popularnoœci¹ wœród biologów uniwersyteckich. Stanowi¹c drobn¹ mniejszoœæ w innych krajach, w USA co druga osoba to kreacjonista. Tymczasem odzew polityki na grzech nie t³umaczy nam w ogóle zjawiska kreacjonizmu w USA. Drugi aspekt ominiêty w Hellfire Nation to gdzie indziej niespotykany zasiêg wolontariatu w USA. A e koœcio³y i stowarzyszenia religijne maj¹ niezwykle wa ny udzia³ w wolontariacie i szerzej, w ca³ym przekroju prac spo³ecznych i charytatywnych nie trzeba argumentowaæ. Niemniej tego typu zaanga owanie wierz¹cych w ycie publiczne i polityczne nie zosta³o odpowiednio uchwycone w Hellfire Nation. Przeciwnie: Morone sugeruje, e owo zaanga owanie znane w j. angielskim jako Social Gospel przesta³o odgrywaæ znacz¹co rolê w Ameryce ju kilka dekad temu. Rzeczywiœcie, ³atwo mo na zaszufladkowaæ program tzw. Prawicy Chrzeœcijañskiej jako g³os przeciw. Przeciw gejom, przeciw aborcji, przeciw pornografii, przeciw hazardowi, alkoholowi itd. A przecie nie wszyscy wierz¹cy to Prawica choæ i te zachêca ona i wrêcz wysy³a swoich do przeró nych organizacji typu Social Gospel. Zreszt¹ partnerstwo rz¹du federalnego z organizacjami spo³ecznymi o profilu religijnym, to jedna z wa niejszych innowacji administracji ewangelicznego George a W. Busha. Nawiasem mówi¹c, Profesor Morone tak e pomin¹³ Mormonizm, sagê zrodzon¹ wprost z milenaryzmu i jedyn¹ podtrzymywan¹ wyznaniow¹ próbê zbudowania królestwa po purytanach. Hellfire Nation zawiera tylko dwie lakoniczne wzmianki o mormonach co nieuniknione, o wielo eñstwie (s. 2 i 262). Jednak przy ca³ym skupieniu Profesora Morone a na moralistycznym odró nieniu nas od onych, historia mormonów powinna by³a zwróciæ jego uwagê. Przecie jedyne wojny religijne w historii Ameryki wypowiedziano w³aœnie mormonom. I choæ nie sposób przywo³aæ wa niejszego amerykañskiego milenarystê czy po prostu barwniejsz¹ postaæ religijn¹ ni Josepha Smitha, mormoñskiego proroka, nie wychynie on w ogóle z kart Hellfire Nation. W indeksie znajduje siê natomiast niejaki Rodney Gypsy Smith (???) ale nie Joseph Smith. Pewnie najwiêksz¹ zas³ug¹ Hellfire Nation jest klarowne przedstawienie procesu, w jakim oburzenie moralne (uzasadnione czy te urojone) mo e doprowadziæ do rozwoju a nawet stworzenia nowych instytucji pañstwowych. Morone robi to bardzo ciekawie byæ mo e zw³aszcza w sprawie FBI, którego powstanie w Hellfire Nation opisuje jako reakcjê tradycyjnej Ameryki, Ameryki farm, na masowe migracje m³odzie y do miast. Plotki, a w œlad za nimi ulotki, zaczê³y wtedy kr¹ yæ wœród wiejskiej ludnoœci, e z³oczyñcy zwabiali córki farmerów pos³uguj¹c siê oszustwem do domów publicznych, gdzie je wiêziono i zaprzêga- 235

8 Recenzje no do niewolnictwa seksualnego. Prezydent Taft za ¹da³, a eby rz¹d federalny przeciwstawi³ siê handlowi bia³ymi niewolnicami i zadanie to przypad³o maleñkiemu biuru za³o onemu w Szybko przybywa³o mu obowi¹zków, ros³a jego w³adza i nied³ugo potem zosta³o ono przemianowane na Federal Bureau of Investigation. Dalej Morone t³umaczy w jaki sposób FBI wzmocni³o siê w latach 50-tych, zw³aszcza w erze McCarthy ego, dziêki powszechnemu lêkowi przed z³em komunizmu. Choæ Morone przyznaje, e lêk przed Zwi¹zkiem Sowieckim (an implacable enemy nieprzejednanym wrogiem, s. 395) by³ uzasadniony, równoczeœnie jednak Hellfire Nation daje do zrozumienia, e Ameryka raz po raz wymyœla swoje demony. Id¹c tym œladem, pod koniec Hellfire Nation Morone ostrzega, e obecnie coœ podobnego siê dzieje w organizowaniu Department of Homeland Security. Na pewno wielu przekona tym argumentem, ale mnie znowu brakuje jakiejkolwiek komparatystyki. Jak powstawa³y s³u by specjalne w innych krajach? Jak inne pañstwa (Korea Po³udniowa, Indonezja, Izrael, RFN) zorganizowa³y siê, by przeciwstawiæ siê terroryzmowi? Wracaj¹c do mormonów, to mo e Profesor Morone znalaz³by bardziej jednoznaczny przyk³ad ekspansji rz¹du federalnego i pañstwa policyjnego jako odzew polityki na grzech w stanie Utah w drugiej po³owie 19-ego wieku. Otó w gwa³townej reakcji przeciwko mormonom mamy do czynienia z oburzeniem moralnym, które zmusi³o Kongres do przeg³osowania serii ustaw (m.in. zakazuj¹cych poligamii), oraz z przesy³aniem najpierw wojsk do Utah (w roku 1857) i potem szeryfów federalnych (Federal Marshals) z zadaniem przeczesania pustyni w celu aresztowania niemoralnych mê ów i ojców. Owa walka z grzechem okreœli³a te jak e wa n¹ ówczeœnie kwestiê przyjêcia zachodnich terytoriów amerykañskich jako stany. Mojemu stanowi Idaho uda³o siê w roku 1890 zapewniæ sobie statehood po tym jak sejmik terytorialny w 1885 r. sam zakaza³ wielo eñstwa. Mimo moich licznych zastrze eñ, muszê podkreœliæ, e Hellfire Nation znakomicie charakteryzuje dziedzictwo purytanizmu w Ameryce. Morone bardzo przekonuj¹co odnajduje w nim zarówno wspólnotowoœciowy impuls zwi¹zany z Social Gospel jak i moralizatorski impuls, który surowo s¹dzi jednostkê. Hellfire Nation dowodzi nam, i oba te rywalizuj¹ce ze sob¹ paradygmaty powsta³y z purytanizmu. Natomiast Morone gubi inne napiêcie powsta³e z purytanizmu: napiêcie miêdzy pojmowaniem Ameryki jako eksperyment (patrz: Lincoln w Gettysburgu) a pojmowaniem Ameryki jako przeznaczenie (patrz: administracja Busha). Mo na te zarzuciæ Hellfire Nation, e traci z oczu Oœwiecenie, ponoæ tak istotne dla myœlenia ojców-za³o ycieli w czasie Rewolucji. Jednak nawet nasz najwybitniejszy przedstawiciel Oœwiecenia Thomas Jefferson pozwoli³ sobie stwierdziæ, I tremble for my country when I reflect that God is just Dr ê na myœl o mym kraju, wiedz¹c, i Bóg sprawiedliwym jest. 236 Miêdzynarodowy Przegl¹d Polityczny

9 Jak e s³usznie, e ostatnie s³owa Hellfire Nation to: we remain Puritans all pozostajemy purytanami my wszyscy. * Znany bon mot G. K. Chestertona o Stanach Zjednoczonych. Przypisy: Naród o duszy Koœcio³a Philip Earl Steele 1. Byæ mo e znamiennym przyk³adem z ostatnich lat jest u ycie s³owa >crusade< przez Prezydenta Busha po atakach terrorystycznych. Trzeba podkreœliæ, e >crusade< ma o wiele szerszy zakres semantyczny ni np. polskie s³owo >krucjata<. Nieraz s¹ to wszak lingwistyczne false friends, czyli fa³szywi przyjaciele. Amerykanie bowiem mówi¹ >crusade< o przeró nych akcjach, kampaniach m.in. ochrony parków narodowych, planowania rodziny, zaszczepiania dzieci przeciw chorobom, walki przeciw narkotykom, popularyzacji jazzu itp., itd. Nazywamy crusaders takie ró ne postacie, jak Billy Graham, Carl Bernstein i Batman ( the caped crusader ) i wcale nie z ujemn¹ konotacj¹ np. zwrotu b³êdnego rycerza. 2. Patrz mój tekst, Oblicza Ameryki: religia spo³eczeñstwo polityka, cz. 1, Przegl¹d Powszechny nr 941, styczeñ 2000 r. oraz cz. 2 w nr. 942, luty 2000 r. NajzwiêŸlej chodzi o to, e protestantyzm sk³ada siê z dwóch g³ównych nurtów. Jeden obejmuje zbory, które powsta³y w czasie Reformacji (tj. luteranie, prezbiterianie, anglikanie, itd.); drugi nurt obejmuje baptystów, adwentystów, itd., czyli te zbory, które podkreœlaj¹ m.in. potrzebê powtórnego narodzenia doros³ej osoby, nieomylnoœæ Pisma Œwiêtego (co czêsto równa siê z literalizmem), popieraj¹ dzia³alnoœæ misyjn¹. Stanowi¹ strategiczne centrum [amerykañskiego] protestantyzmu (Fowler i in., 1999 r) 3. Mo e jeszcze bardziej wymowny przyk³ad stanowi przes³uchanie w Senacie w roku 1981 Jamesa Watta, ewangelicznego mianowanego przez Reagana na ministra Department of the Interior odpowiedzialnego za pañstwowe ziemie i zasoby naturalne, narodowe parki, ³owiectwo itp. Otó Watt stwierdzi³ wtedy, e rz¹d federalny powinien przeznaczyæ niektóre pañstwowe ziemie na prywatne inwestycje. Zapytany, czy taka polityka nie pozbawi³aby przysz³ych pokoleñ mo liwoœci korzystania z tych ziem, Watt odpowiedzia³, e proroctwa zawarte w Apokalipsie œw. Jana tak szybko siê spe³niaj¹, e nie ma potrzeby, by zagospodarowywaæ te ziemie pod k¹tem ewentualnych przysz³ych pokoleñ (Ted G. Jelen w: A Wall of Separation?, 1998 r). Nominacja zosta³a zatwierdzona (sic!). 4. Zob. Millennialism and Adventism, w: Encyclopedia of the American Religious Experience, T. II. red. Charles H. Lippy, Peter W. Williams, 1988 r. 5. Typowy jest ustêp na s. 8, gdzie mo na czytaæ b³êdne, moim zdaniem, zrównanie chrzeœcijañskiej wiary z moralnoœci¹: But what leaps out [from study into colonial America], loudest and clearest, is the search for eternal salvation through Christ s grace. Morality mattered most in early America. It still matters enormously today. Ale to, co uderza najmocniej [gdy siê bada kolonialny okres historii Ameryki], jest poszukiwanie wiecznego zbawienia poprzez ³askê Chrystusa. To moralnoœæ by³a rzecz¹ najwa niejsz¹ we wczesnej Ameryce. I moralnoœæ pozostaje wa na ogromnie wa na do dziœ. 6. Patrz mój tekst, Ksiêga Rodzaju versus Darwin, Przegl¹d Powszechny nr 947/ 948, lipiec-sierpieñ 2000 r. 237

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku DZIECI I ICH PRAWA Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku i jakiejkolwiek dyskryminacji, niezaleŝnie od koloru skóry, płci, języka, jakim się posługuje, urodzenia oraz religii. Zostały one

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA III Ocena dopuszczająca -Wie, dlaczego należy odprawiać I piątki miesiąca. -Wie, że słowo Boże głoszone

Bardziej szczegółowo

Rozdział 6. Pakowanie plecaka. 6.1 Postawienie problemu

Rozdział 6. Pakowanie plecaka. 6.1 Postawienie problemu Rozdział 6 Pakowanie plecaka 6.1 Postawienie problemu Jak zauważyliśmy, szyfry oparte na rachunku macierzowym nie są przerażająco trudne do złamania. Zdecydowanie trudniejszy jest kryptosystem oparty na

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

Eksperyment,,efekt przełomu roku

Eksperyment,,efekt przełomu roku Eksperyment,,efekt przełomu roku Zapowiedź Kluczowe pytanie: czy średnia procentowa zmiana kursów akcji wybranych 11 spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (i umieszczonych już

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi.

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi. TEMAT: Nierówności społeczne 6. 6. Główne obszary nierówności społecznych: płeć; władza; wykształcenie; prestiż i szacunek; uprzedzenia i dyskryminacje; bogactwa materialne. 7. Charakterystyka nierówności

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku w sprawie określenia trybu powoływania członków oraz organizacji i trybu działania Będzińskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

www.naszanatura2000.pl

www.naszanatura2000.pl 1 Biuro Projektu Stowarzyszenie Tilia ul. Przysiecka 13, 87-100 Toruń Tel./fax: 6 67 60 8 e-mail: tilia@tilia.org.pl www.tilia.org.pl Szkoła Leśna na Barbarce www.szkola-lesna.torun.pl www.naszanatura2000.pl

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan

Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan Omnec Onec Zbiór tekstów - Część III - List od Wenusjan Venusian Script Collection of Texts Part III - Copyright 2000 by Omnec Onec Zbiór tekstów Part III - Copyright 2000 by Omnec Onec Kopiowanie i rozpowszechnianie

Bardziej szczegółowo

Sergiusz Sawin Innovatika

Sergiusz Sawin Innovatika Podsumowanie cyklu infoseminariów regionalnych: Siedlce, 16 lutego 2011 Płock, 18 lutego 2011 Ostrołęka, 21 lutego 2011 Ciechanów, 23 lutego 2011 Radom, 25 lutego 2011 Sergiusz Sawin Innovatika Projekt

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego

Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego 1 / 5 Moc Ducha Świętego to miłość! Uzdrawiająca Moc Ducha Świętego to temat rekolekcji Rycerstwa św. Michała Archanioła, które odbyły się w dniach 13-14 grudnia 2013r. w Rycerce Górnej. Rekolekcje prowadził

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka w zakresie udzielania pierwszej pomocy i ratownictwa

Profilaktyka w zakresie udzielania pierwszej pomocy i ratownictwa Profilaktyka w zakresie udzielania pierwszej pomocy i ratownictwa dla Miasta Duszniki Zdrój na lata 2009 2014 Opracowała: Anna Podhalicz 1 Duszniki Zdrój 2008 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 3 2. Podstawa prawna......

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Przekaż swoją opinię Unii Europejskiej! Projekt dofinansowany w ramach programu Europa dla Obywateli Unii Europejskiej POWITANIE Dlaczego dobrze, że tu jestem?

Bardziej szczegółowo

tróżka Źródło: www.fotolia.pl

tróżka Źródło: www.fotolia.pl Ogród na tarasie Wiele bylin przeżywa właśnie pełnię swego rozkwitu, ale nie jest jeszcze za późno, aby dosadzić nowe efektowne rośliny i wzbogacić swój taras niezwykłymi aranżacjami. tróżka Źródło: www.fotolia.pl

Bardziej szczegółowo

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13

Reguła Życia. spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 spotkanie rejonu C Domowego Kościoła w Chicago JOM 2014-01-13 Reguła życia, to droga do świętości; jej sens można również określić jako: - systematyczna praca nad sobą - postęp duchowy - asceza chrześcijańska

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Aneta Prymaka, Dorota Stojda Dział Informacji i Marketingu Centrum Nauki Kopernik W promocję projektu warto zainwestować w celu: znalezienia

Bardziej szczegółowo

Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych. Barbara Czołnik

Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych. Barbara Czołnik Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych Barbara Czołnik Edukacja leśna społeczeństwa w Lasach Państwowych rozwijana jest już od 33 lat 1983 r. otwarcie pierwszej wystawy stałej Muzeum Leśnictwa

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO:

I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Wrocław: Sukcesywna dostawa odczynników chemicznych Numer ogłoszenia: 52649-2012; data zamieszczenia: 06.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów.

Wykres 1. Płeć respondentów. Źródło: opracowanie własne. Wykres 2. Wiek respondentów. Ogółem w szkoleniach wzięły udział 92 osoby, które wypełniły krótką ankietę mającą na celu poznanie ich opinii dotyczących formy szkolenia, osób prowadzących, a także przydatności przekazywanych informacji.

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Braniewo: Pełnienie funkcji Koordynatora Projektu Priorytet: IX Rozwój wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi 1 z 5 2012-03-15 12:05 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pupgdynia.pl Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012;

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku

UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałaniu Narkomanii na lata 2015-2018 Na podstawie art. 10 ust 2 i 3 ustawy z dnia 29

Bardziej szczegółowo

Leon Festinger Henry W. Riecken Stanley Schachter. Gdy. proroctwo. zawodzi. Koniec świata, który nie nastapił. Małgorzata Hołda.

Leon Festinger Henry W. Riecken Stanley Schachter. Gdy. proroctwo. zawodzi. Koniec świata, który nie nastapił. Małgorzata Hołda. Leon Festinger Henry W. Riecken Stanley Schachter Gdy proroctwo zawodzi Koniec świata, który nie nastapił przełoż yła Małgorzata Hołda Wydawnictwo WAM Przedmowa Wyobraź sobie przez chwilę, że grupa osób

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej Opinie mieszkańców o zmianach klimatu i gazie łupkowym Raport z badania opinii publicznej Lena Kolarska-Bobińska, członek Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w Parlamencie Europejskim, Platforma

Bardziej szczegółowo

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 359196 (51) Int.Cl. B62D 63/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.03.2003

Bardziej szczegółowo

zywania Problemów Alkoholowych

zywania Problemów Alkoholowych Państwowa Agencja Rozwiązywania zywania Problemów Alkoholowych Konferencja Koszty przemocy wobec kobiet w Polsce 2013 Warszawa, 27 maja 2013 r. www.parpa.pl 1 Podstawy prawne Ustawa o wychowaniu w trzeźwości

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013. WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla osób niesłyszących

EGZAMIN MATURALNY 2013. WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla osób niesłyszących Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2013 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla osób niesłyszących POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

Niniejszy ebook jest własnością prywatną.

Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejsza publikacja, ani żadna jej część, nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana, ani odczytywana w środkach publicznego

Bardziej szczegółowo

Żałoba po śmierci osoby bliskiej, która zginęła w wyniku morderstwa lub zabójstwa

Żałoba po śmierci osoby bliskiej, która zginęła w wyniku morderstwa lub zabójstwa Żałoba po śmierci osoby bliskiej, która zginęła w wyniku morderstwa lub zabójstwa Żałoba Śmierć bliskiej osoby to dramatyczne wydarzenie. Nagła śmierć w wyniku morderstwa lub zabójstwa wywołuje szczególny

Bardziej szczegółowo

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: ***

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: *** *** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: Niniejszy materiał możesz dowolnie wykorzystywać. Możesz rozdawać go na swoim blogu, liście adresowej, gdzie tylko chcesz za darmo lub możesz go dołączyć, jako

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE. z dnia 4 kwietnia 2016 r. UCHWAŁA NR XVII/245/2016 RADY MIEJSKIEJ W MIECHOWIE z dnia 4 kwietnia 2016 r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miechów

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości?

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Obowiązki sprawozdawcze według ustawy o rachunkowości i MSR 41 Przepisy ustawy o rachunkowości w zakresie

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Zarys finansowania RPO WL 2014-2020 Na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 przeznaczono łączną kwotę

Bardziej szczegółowo

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM

DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM DROGA KRZYŻOWA TY, KTÓRY CIERPISZ, PODĄŻAJ ZA CHRYSTUSEM Anna Golicz Wydawnictwo WAM Kraków 2010 Wydawnictwo WAM, 2010 Korekta Aleksandra Małysiak Projekt okładki, opracowanie graficzne i zdjęcia Andrzej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

Propozycje poprawek do projektu ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020

Propozycje poprawek do projektu ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 Załącznik Propozycje poprawek do projektu ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 I. Poprawki do: Rozdział 1. Przepisy ogólne

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Akademia Rodzinnych Finansów

Akademia Rodzinnych Finansów Akademia Rodzinnych Finansów Program edukacyjny zainicjowany przez Provident Polska w drugiej połowie 2007 roku. Ma na celu szerzenie wiedzy, rozwijanie umiejętności i kształtowanie pozytywnych nawyków

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy REGULAMIN AKCJI PROMOCYJNEJ Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy 1. ORGANIZATOR, CZAS TRWANIA AKCJI PROMOCYJNEJ, PROGRAM AKCJI 1.1 Organizatorem akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą Skuteczność

Bardziej szczegółowo

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach

4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach 4.3. Struktura bazy noclegowej oraz jej wykorzystanie w Bieszczadach Baza noclegowa stanowi podstawową bazę turystyczną, warunkującą w zasadzie ruch turystyczny. Dlatego projektując nowy szlak należy ją

Bardziej szczegółowo

Zasady wizualizacji PROW 2014-2020

Zasady wizualizacji PROW 2014-2020 Zasady wizualizacji PROW 2014-2020 Materiał opracowany przez Instytucja Zarządzająca PROW 2014-2020 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Materiał współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Ida Kurcz. Psychologia języka i komunikacji

Ida Kurcz. Psychologia języka i komunikacji Ida Kurcz Psychologia języka i komunikacji Spis treœci PRZEDMOWA DO WYDANIA DRUGIEGO............................... 9 ROZDZIA I. PSYCHOLOGIA JÊZYKA A PSYCHOLINGWISTYKA I SOCJOLINGWISTYKA. UWAGI WSTÊPNE..................

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu

UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu Na podstawie art. 5c w związku z art.7 ust.1 pkt 17 ustawy z

Bardziej szczegółowo

RUCH KONTROLI WYBORÓW. Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu 6 września 2015 r.

RUCH KONTROLI WYBORÓW. Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu 6 września 2015 r. RUCH KONTROLI WYBORÓW Tabele pomocnicze w celu szybkiego i dokładnego ustalenia wyników głosowania w referendum w dniu września r. Plik zawiera - dwie tabele pomocnicze do zliczania wyników cząstkowych

Bardziej szczegółowo

Dzięki znajomości prawa możesz lepiej przeciwdziałać przemocy wokół siebie, i egzekwować wymiar kary wobec sprawcy przemocy.

Dzięki znajomości prawa możesz lepiej przeciwdziałać przemocy wokół siebie, i egzekwować wymiar kary wobec sprawcy przemocy. Wiedza to władza! Dzięki znajomości prawa możesz lepiej przeciwdziałać przemocy wokół siebie, i egzekwować wymiar kary wobec sprawcy przemocy. Po moich licznych rozmowach z ofiarami przemocy, postanowiłam

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis zamówienia

Szczegółowy opis zamówienia ZFE-II.042.2. 24.2015 Szczegółowy opis zamówienia I. Zasady przeprowadzenia procedury zamówienia 1. Zamówienie realizowane jest na podstawie art.70 1 i 70 3 70 5 Kodeksu Cywilnego ( Dz. U. z 2014 r. poz.

Bardziej szczegółowo

Prospołeczne zamówienia publiczne

Prospołeczne zamówienia publiczne Prospołeczne zamówienia publiczne Przemysław Szelerski Zastępca Dyrektora Biura Administracyjnego Plan prezentacji Zamówienia publiczne narzędzie Zamówienia prospołeczne w teorii Zamówienia prospołeczne

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO

OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE EDYCJA

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Rada Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Eurogalicja, zwana dalej Radą, działa na podstawie: Ustawy

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLINIE

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLINIE Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr z dnia Dyrektora PCPR w Lublinie KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W LUBLINIE ROZDZIAŁ I Zasady ogólne 1 1. Kodeks wyznacza zasady postępowania

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z II warsztatów

Sprawozdanie z II warsztatów Sprawozdanie z II warsztatów 28 lutego 2015 roku odbyły się drugie warsztaty w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Warnija w partnerstwie z Gminą Olsztyn, Forum Rozwoju Olsztyna OLCAMP,

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE CELESTYNÓW NA LATA 2013-2016

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE CELESTYNÓW NA LATA 2013-2016 Załącznik do uchwały Nr 260/13 Rady Gminy Celestynów z dnia 26 marca 2013 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE W GMINIE CELESTYNÓW NA LATA 2013-2016

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku.

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku. Rada Nadzorcza zgodnie z treścią Statutu Spółki składa się od 5 do 9 Członków powoływanych przez Walne Zgromadzenie w głosowaniu tajnym.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Wydział Badań i Analiz Centrum Komunikacji Społecznej Urząd m.st. Warszawy Warszawa, grudzień 2014 r. Informacje o badaniu Cel badania: diagnoza

Bardziej szczegółowo

1. PSO obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i postaw uczniów;

1. PSO obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i postaw uczniów; Przedmiotowy system Oceniania z języka angielskiego jest zgodny ze Szkolnym Systemem Oceniania w Szkole Podstawowej im. Edmunda Bojanowskiego w Kunowie. 1. PSO obejmuje ocenę wiadomości, umiejętności i

Bardziej szczegółowo

Nadzieja Patrycja Kępka. Płacz już nie pomaga. Anioł nie wysłuchał próśb. Tonąc w beznadziei. Raz jeszcze krzyczy ku niebu.

Nadzieja Patrycja Kępka. Płacz już nie pomaga. Anioł nie wysłuchał próśb. Tonąc w beznadziei. Raz jeszcze krzyczy ku niebu. W zmaganiach konkursowych wzięli udział: Patrycja Kępka, Sebastian Wlizło i Łukasz Magier - uczniowie Zespołu Szkół nr 1 w Hrubieszowie, którzy udostępnili swoje wiersze: Nadzieja Patrycja Kępka Płacz

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 23 lipca 2013 r. Poz. 832

Warszawa, dnia 23 lipca 2013 r. Poz. 832 Warszawa, dnia 23 lipca 2013 r. Poz. 832 OBWIESZCZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO z dnia 2 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Spis treści XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Rozdział 1 8 Badanie tajemnic psychiki i zachowania 11 Psychologia: definicje, cele i zadania 20 Historyczne podstawy psychologii 23 Wspó³czesne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPIERANIA ODDOLNYCH INICJATYW ARTYSTYCZNYCH, KULTURALNYCH I SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU

PROGRAM WSPIERANIA ODDOLNYCH INICJATYW ARTYSTYCZNYCH, KULTURALNYCH I SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU PROGRAM WSPIERANIA ODDOLNYCH INICJATYW ARTYSTYCZNYCH, KULTURALNYCH I SPOŁECZNYCH WE WROCŁAWIU CEL PROGRAMU Włączenie aktywnych mieszkańców Wrocławia do współtworzenia programu Wrocław Europejska Stolica

Bardziej szczegółowo

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta 1 Dostarczone przez Janssen Healthcare Innovation (Szczegóły na tylnej stronie okładki). Str 01 Czym zajmuje się program Care4Today? Program Care4Today został stworzony

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Radcy Prawnego

Kancelaria Radcy Prawnego Białystok, dnia 30.03.2007 r. OPINIA PRAWNA sporządzona na zlecenie Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów w Warszawie I. Pytania: 1. Czy zakaz ponownego użycia przedmiotów wyposażenia i części, ujętych

Bardziej szczegółowo

PL-Warszawa: Usługi szkolenia zawodowego 2012/S 194-319494. Ogłoszenie o zamówieniu. Usługi

PL-Warszawa: Usługi szkolenia zawodowego 2012/S 194-319494. Ogłoszenie o zamówieniu. Usługi 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:319494-2012:text:pl:html PL-Warszawa: Usługi szkolenia zawodowego 2012/S 194-319494 Ogłoszenie o zamówieniu Usługi Dyrektywa

Bardziej szczegółowo