ZMIENNOŚĆ I DYNAMIKA STRUKTUR FABULARNYCH GIER SYMULACYJNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZMIENNOŚĆ I DYNAMIKA STRUKTUR FABULARNYCH GIER SYMULACYJNYCH"

Transkrypt

1 Prace Szkoły Symulacji Systemów Gospodarczych - Duszniki 2002 Wyd. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2002 pp Magdalena HAŚKIEWICZ * ZMIENNOŚĆ I DYNAMIKA STRUKTUR FABULARNYCH GIER SYMULACYJNYCH Definicja gier fabularnych, ich geneza i charakterystyczne cechy. Pojęcia: świat, postać, scenariusz. Propozycja podziału struktur scenariuszy, role arbitra i graczy. Możliwości zastosowania gier fabularnych w treningu kierowniczym. 1. WSTĘP Trudno jest podać spójną definicję gier fabularnych, nazywanych także grami z odgrywaniem ról (z ang. roleplaying games). Ta popularna, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, rozrywka stała się powodem powstania wielu prac naukowych zarówno z dziedziny psychologii jak i socjologii. Jedynymi istniejącymi definicjami są te, które podają same podręczniki RPG, np.: W tej grze ty i inni gracze odgrywacie bohaterów ze świata Gwiezdnych Wojen; decydujesz o zachowaniu się twojego bohatera, a twoje wybory mają wpływ na rozwój opowieści. <<Mistrz Gry>> opisuje, co widzisz, układa fabułę i służy jako sędzia. Razem tworzycie swoje własne zajmujące historie umieszczone <<Dawno temu, w odległej galaktyce.>> 1 Początków gier fabularnych doszukiwać się należy w planszowych grach strategicznych. Nie chodzi tu jednak ani o szachy, ani o Monopoly, lecz gry typu Fletcher Pratt's Naval Wargame ( Morska gra wojenna F. P ; tłum własne) Chainmail (z ang. "Kolczuga") lub Gettysburg. Wspólnymi cechami tych wszystkich gier wojennych były: znaczna liczba zasad, element losowy wprowadzany za pomocą kości oraz obecność sędziego w trakcie rozgrywki - wszystko w celu dokładnej symulacji rzeczywistości. Od lat sześćdziesiątych do gier strategicznych przenikać zaczęły motywy * Politechnika Wrocławska, studentka; 1 [Slavicsek 1987], tłum. własne.

2 38 Magdalena Haśkiewicz przejęte z literatury fantastycznej, zwłaszcza z prozy J.R.R. Tolkiena. 2 Zmieniło to podstawową zasadę ówczesnych gier strategicznych - zamiast symulować "naszą" rzeczywistość, zajęto się odwzorowywaniem światów fantastycznych. Pojawiły się też możliwości odgrywania pewnych postaci - poszczególni oficerowie mieli w czasie gry osobiste zadania do wykonania 3. Przełomem, który można uznać za narodziny gier fabularnych, był dopiero rok 1973, gdy Gary Gygax oraz David L. Arneson założyli firmę Tactical Studies Rules (TSR) w celu wydania gry "Dungeons & Dragons (pol. Podziemia i Smoki ). Do gry nie używano już figurek, a każdy gracz prowadził tylko jedną "jednostkę" - swojego bohatera, ograniczono liczbę zasad oraz znacząco (w porównaniu z ówczesnymi grami strategicznymi) zwiększono kompetencje sędziego, nazwanego "Mistrzem Podziemi". Kolejnym novum stała się rezygnacja z konkurencji pomiędzy graczami - z przeciwników stali się oni drużyną. Językowa analiza genezy gier fabularnych dowodzi, iż RPG wywodzą się z obrzeży kultury popularnej, nie mających właściwie wiele wspólnego z opowieścią. Przełomem było właśnie wprowadzenie opowiadania do gier strategicznych. Współczesne gry fabularne zachowały wiele ze strategicznych gier bitewnych, np. wyraźnie wyeksponowany element losowy, dokładne opisy świata i sytuacji a także przemoc. Celem gry fabularnej jest przygoda, termin stosunkowo trudny do sprecyzowania z uwagi zarówno na formę (ustną) jak i na specyficzny, zamknięty krąg odbiorców, którymi są sami gracze. Do stworzenia przygody konieczna jest obecność kilku stałych elementów: świata przedstawionego (jego opis znajduje się w podręczniku podstawowym systemu, tzw. "podstawce"), postaci odgrywanych przez graczy (w każdej scenie przygody musi uczestniczyć przynajmniej z nich) oraz scenariusza. Określenie scenariusz, choć powszechnie używane, jest nieprecyzyjne, mieszczą się w nim bowiem wszystkie elementy, które nie znalazły się w opisie świata ani w stworzonych przez graczy postaci. Przygoda jest swego rodzaju konkretyzacją zamiarów i działań Mistrza Gry, autorów podręcznika oraz graczy. Choć zwykle to Mistrz ma decydujące słowo, opowieść, jaką jest przygoda, nie może powstać, jeżeli bohaterowie nie zostali najpierw wymyśleni, a potem odegrani przez graczy. Równie ważna, choć nieco inna, jest rola autorów podręcznika, z jednej bowiem strony Mistrz Gry jest w danej chwili władny wyeliminować z gry każdy nie odpowiadający mu element świata przedstawiony w podręczniku, z drugiej jednak strony, rzadko kiedy Mistrz decyduje się na całkowite zerwanie z podręcznikiem, z wymyślonym przez kogoś innego klimatem i wizją świata. 2 Np. wydano dodatek do gry "Chainmail" w którym zawarto zasady dotyczące użycia magii oraz jednostek złożonych z innych ras - elfów, krasnoludów itp. 3 Kampania "Brownsteins"

3 Zmienność i dynamika struktur fabularnych gier symulacyjnych TYPY STRUKTUR SCENARIUSZA W GRZE FABULARNEJ Przyjmuje się, iż pod pojęciem struktury 4 gry fabularnej jest zbiór reguł porządkujących zachowania uczestnikówgry. Strukturę najłatwiej można zilustrować na poziomie scenariusza, a konkretniej planu scenariusza, czyli schematu przygody według wizji arbitra (Mistrza Gry). 2.1 STRUKTURA LINIOWA Struktura liniowa scenariusza najczęściej pojawia się w popularnych komputerowych grach typu RPG. Z założenia wymaga ona, aby przejście do kolejnego etapu / fazy gry odbyło się po zakończeniu wszystkich zadań z poprzedniej części, przy czym w skrajnej formie poszczególne zadania również ułożone są w linii (wiadomość o kolejnym zadaniu otrzymuje się po wykonaniu poprzedniego). Jest to najprostsza i najsztywniejsza ze struktur scenariusza, a także obarczona sporym ryzykiem niepowodzenia czynnik niezależny od woli Mistrza Gry, a więc gracze i ich decyzje bardzo rzadko stosują się do przyjętego przez prowadzącego schematu i zwykle wybierają najbardziejzaskakujące rozwiązania. Przykład: Podczas podróży przez głęboki las Rys. 1. Liniowa struktura scenariusza drużyna napotyka umierającego człowieka, ten przekazuje bohaterom, że niedaleko wioski w tajemniczy sposób z mgieł wyłoniło się tajemnicze, opanowane przez potwory zamczysko. Postacie graczy docierają do wioski, gdzie zostaje im przekazana przez kapłana opowieść zagadka będąca kluczem do zamku. Po dotarciu przed bramy warowni drużyna pokonuje strażnika bramy (wyjątkowo paskudnego potwora) i wkraczając na teren twierdzy napotyka szereg komnat wypełnionych pułapkami i potworami. Na końcu czeka oczywiście najpotężniejszy potwór i skarbiec... W porządku, ale co jeśli drużyna na widok umierającego na trakcie człowieka weźmie nogi za pas? Lub też wyśmieje wioskowego kapłana i nie rozwiąże zagadki niezbędnej do wejścia do zamku? Albo zechce przekonać strzegącego bramy potwora do przejścia na swoją stronę? Albo zamiast zgodnie z założeniami scenariusza przechodzić z komnaty do komnaty, zacznie robić podkop? Albo, albo, albo... liczba opcji decyzyjnych zależy tylko i wyłącznie od kreatywności graczy i nie daje się opisać jako zamknięty zbiór. Dlatego też ten typ scenariuszy w czystej formie spotkać można w sytuacjach wymagających rozwiązań programistycznych (np. grach komputerowych) lub też u bardzo początkujących Mistrzów Gry. 4 Def. struktury na podstawie [Hopej 1999]

4 40 Magdalena Haśkiewicz 2.2. STRUKTURA OPARTA NA PUNKTACH KLUCZOWYCH Rozwinięciem struktury liniowej scenariusza, pozwalającym na uelastycznienie rozgrywki, jest wprowadzenie tzw. punktów kluczowych przy czym określenie punktu kluczowego nie musi się odnosić do konkretnej lokalizacji (np. skarbiec) lub postaci (np. ów kapłan) lecz może być zbiorem informacji, jakie drużyna powinna zebrać zanim]będzie w stanie stawić czoła kolejnemu wyzwaniu. Rys. 1 Struktura punktów kluczowych scenariusza Przykład: Drużyna dowiaduje się w jakiś sposób o pojawieniu się zamku (od wędrownego barda, z plotek w gospodzie, ewentualnie na trakcie napotyka umierającego, poszarpanego przez potwory z zamku człowieka). W wiosce od chłopów (albo i naocznie) dowiaduje się, że do zamku nie da się tak po prostu wejść wypytując się, drużyna może usłyszeć od miejscowego kapłana (albo znachorki lub też w biblioteczce miejscowego kupca) opowieść zagadkę, której rozwiązanie pozwala wejść do twierdzy. Pokonawszy przeciwności wewnątrz zamku lub uniknąwszy ich, drużyna dotrze do komnaty centralnej, gdzie okrutny demon strzeże swego skarbu... Zilustrowana powyższym przykładem struktura wykazuje już większą elastyczność Ale pomijając wiele nieprzewidzianych przez arbitra decyzji, jakie mogą podjąć gracze ( puśćmy z dymem tę wioskę! ) można natknąć się na szereg niewygodnych pytań dotyczących logiki zdarzeń chociażby o to, po co demonowi skarb STRUKTURA WIELOWĄTKOWA Jest to struktura charakteryzująca większość dobrych filmów, książek i, oczywiście, scenariuszy gier fabularnych. Struktura tego typu po pierwsze: zakłada niezależność przyczynową kilku równoległych ciągów zdarzeń; po drugie: pozwala na nieoczekiwane zwroty akcji wynikające z przemieszania się wątków; po trzecie: gwarantuje kilka powodów, które mogą motywować bohaterów (lub też wywołać konflikt interesów). Innymi słowy, pozwala na zaskakującą, dynamiczną akcję. Przykład: Co, jeśli chłopi żyją z poszukiwaczy przygód i w związku z tym zrobią wszystko, by gracze pozostali jak najdłużej w wiosce, co jeśli po okolicy hasają wyznawcy owego demona, a sam potwór ma zamiar opanować świat (wykorzystując do tego tych bohaterów, którzy przeżyją

5 Zmienność i dynamika struktur fabularnych gier symulacyjnych 41 dostatecznie długo, by z nim porozmawiać)? Dodajmy do tego ducha młodzieńca, którego zazdrosny rywal do ręki miejscowej piękności wysłał na pewną śmierć do zamku... Rys. 2 - Struktura wielowątkowa scenariusza Sporym utrudnieniem w tego typu scenariuszach jest utrzymanie tempa akcji i kontroli nad poszczególnymi wątkami. Struktura wielowątkowa wymaga od graczy szybkich i elastycznych decyzji, dzięki czemu może stanowić użyteczne narzędzie w treningu kreatywności STRUKTURA ROZMYTA Struktura która sprowadza się do pakietu przygotowanych wcześniej postaci kluczowych i ich motywacji (szalony mag, który chce odzyskać swoją zmarłą ukochaną, podstępny baron szykujący się do przejęcia władzy, miejscowy rzezimieszek któremu nie spodoba się któryś z bohaterów), kilku ciekawych lokacji i kilku wyzwań, jakie można postawić przed graczami. Arbiter opisuje punkt startowy przygody i... czeka, co zrobią gracze. Mistrz Gry wie w przybliżeniu, co może się dziać w opisywanym świecie i na bieżąco modyfikuje sytuację, zależnie od działań graczy może się okazać że wiele przygotowanych postaci/lokalizacji/wyzwań nie zostanie wykorzystanych (nie szkodzi, będzie ich można użyć innym razem), ale za to gracze sami wplączą się w sieć zdarzeń i intryg, której nikt samodzielnie nie mógłby wymyślić. Podstawową różnicą między strukturą wielowątkową a rozmytą jest to, że w przypadku tej pierwszej niemal a priori wyznacza się siatkę powiązań (tym samym tworząc jakiś plan przygody i harmonogram kluczowych zdarzeń) w strukturze rozmytej natomiast brak jakiegokolwiek planu. Przykład: Mamy demona, który dla zabawy i dla zemsty na miejscowym kapłanie, który w czasach swej młodości wyegzorcyzmował go z dobrze zapowiadającego się maga zaczął nawiedzać tą okolicę. Ów mag również się kręci w okolicy, mając nadzieję przejąć kontrolę nad potworem, w dodatku stworzył sektę wyznawców demona, mając nadzieję wciągnąć go w pułapkę. Wójt ma zamiar zbić niezły interes na przybywających poszukiwaczach przygód; parobek wójta boi się, że ktoś odkryje ciało podróżnika, którego zaszlachtował dwie noce temu, a babcia zielacha jest

6 42 Magdalena Haśkiewicz szefem bandy przemytników, którzy korzystając z zamieszania przemycają niedaleko narkotyki... Aha, można dodać bandę szalonych powstańców twierdzących, iż pojawienie się zamku jest znakiem od bogów, że czas zerwać z tyranią króla i próbujących wcielić w szeregi armii wyzwoleńczej naszych bohaterów. I tak dalej... Rys. 3 Sstruktura rozmyta scenariusza Ta struktura opiera się prawie wyłącznie na interakcji świata kontrolowanego przez Mistrza Gry z decyzjami graczy. Pozwala to na zachowanie skrajnej elastyczności rozrywki, jednak wymaga znacznych zdolności narratorskich i wyjątkowej inwencji od prowadzącego, a także stawia wysokie wymagania graczom a więc nie gwarantuje wcale udanej zabawy. W praktyce nie można napotkać czystej formy którejś z wymienionych struktur o ile przygoda może się rozpocząć wychodząc z założeń struktury rozmytej, to postępowanie graczy prędzej czy później pozwoli na wyłonienie jakiegoś konkretniejszego zarysu następnych działań. Stosując się do wytycznych struktury wielowątkowej scenariusza w krótszych odcinkach czasu pojedyncze epizody mogą przybrać formę struktury punktów kluczowych. Geniusz gier fabularnych zawiera się w zbiorze luźnych reguł, które zarysowując ramy rozgrywki, pozwalają na niemal dowolne jej kształtowanie. To zaś przebiega zwykle w jednym celu: zapewnienia wszystkim uczestnikom doskonałej zabawy. 3. STRUKTURA PRZYGODY 3.1. MODEL ŚWIATA ROZGRYWKI Poprawny i pełny opis świata, w którym będzie się toczyła rozgrywka, stanowi najbardziej ogólny wyznacznik reguł, jakie będą nią rządziły. Twórcy wspominanej już gry Dungeons & Dragons, będącej wciąż standardem dla gier fabularnych, zale-

7 Zmienność i dynamika struktur fabularnych gier symulacyjnych 43 cają, aby tworzenie świata rozpocząć od określenia najbardziej podstawowych zasad nim rządzących. Tematyka RPG pozwala na wykorzystanie pełnej gamy możliwości projektowany świat może mieć kształt wstęgi Moebiusa lub być dyskiem umieszczonym na grzbiecie kosmicznego żółwia; może mieć zmienną grawitację albo charakteryzować się nieliniowym przebiegiem czasu; może też istnieć w nim magia czy inne zjawiska nadnaturalne. Gdy zasady ogólne zostaną określone, rozpoczyna się właściwa praca modelowaną rzeczywistość należy zaludnić bohaterami niezależnymi, wyrysować mapy, opisać historię, społeczeństwo, faunę, florę, wierzenia zamieszkujących krainę istot... Opis świata powinien zatrzymać się na poziomie uogólnień szczegółowe opisy lokalizacji, poszczególnych istot i ich zachowań powstaną w trakcie rozgrywki, często w wyniku interakcji symulowanego świata z decyzjami graczy. Szczegółowy opis struktury modelowanego świata wykracza poza ramy niniejszej pracy. I choć jest to niewątpliwie temat ciekawy, jego rozwinięcie wymagałoby osobnego artykułu GRACZE Osoby biorące udział w rozgrywce są czynnikiem wywołującym najwięcej zmian w samej strukturze przygody elastyczność gier fabularnych ma swoje odzwierciedlenie przede wszystkim w fakcie, iż ich decyzje ograniczone są tylko i wyłącznie realiami świata, w którym toczy się rozgrywka. Osoba prowadząca rozgrywkę dostosowuje sytuację do działań, jakie deklarują gracze. Przenosząc to na grunt gier kierowniczych, można powiedzieć, że w sytuacji, w której gracz ma rozstrzygnąć, czy ma zakupić udziały w firmie o niepewnej kondycji finansowej, nie stoi on przed ograniczonym zbiorem opcji decyzyjnych kupić lub nie, ale może realizować dowolny, realnie uzasadniony ciąg decyzji np. kupić przez podstawioną osobę, wynająć włamywacza, który zdobędzie fotokopie pełnej dokumentacji firmy; nasłać na przedsiębiorstwo kontrolę skarbową, która doprowadzi firmę do bankructwa i wykupić część majątku upadłościowego. Uelastycznienie symulacji pozwala na kreatywne wykorzystanie własnej wiedzy i przetestowanie pomysłów. Psychologowie potwierdzają, że gry fabularne zwiększają kreatywność i uczą współpracy, jednocześnie stanowią trening zdolności aktorskich i oratorskich. Ich wykorzystanie w szkoleniu kadry kierowniczej mogłoby przynieść korzystne połączenie rozrywki z ćwiczeniami praktycznymi POSTACIE Postacią nazywamy wygenerowaną przez osobę biorącą udział w rozgrywce jednostkę jest nią istota myśląca, mogąca istnieć w świecie rozgrywki, posiadająca zdefiniowane, często opisane liczbowo atrybuty, determinujące jej możliwości i zachowanie w trakcie rozgrywki. Opis może dotyczyć cech psychofizycznych, takich

8 44 Magdalena Haśkiewicz jak inteligencja czy siła, lub też cech charakteru. W pełni opisana postać ma określony wygląd, historię życia, kontakty z przyjaciółmi (są to postacie innych graczy albo postacie prowadzone przez Mistrza Gry, nazywani Bohaterami Niezależnymi 5 ), nawyki i obyczaje. Zwykle tworzeniu postaci towarzyszy, kontrolowane przez prowadzącego rozgrywkę, tworzenie lokacji i szeregu szczegółów dotyczących symulowanej rzeczywistości. Z reguły gracz prowadzi tylko jedną postać w danej rozgrywce (wyjątkiem są tu tzw. Gry Nowej Fali 6 opierające swoją specyfikę na łamaniu podstawowych założeń dotyczących gry. Rola Mistrza Gry jest w tym względzie mocno rozbudowana odpowiada on za każdą postać, której wystąpienie w fabule jest konieczne, a która nie jest prowadzona przez innego gracza. Postać jest elementem bazowym rozgrywki. Gracz wysłuchuje opisu sytuacji i ewentualnie deklaracji innych graczy, a następnie deklaruje, jakie działania podejmuje prowadzona przez niego postać. Mistrz Gry opisuje wyniki tych działań i zmienioną sytuację, gracze deklarują wykonywanie przez ich postacie kolejnych czynności itd. Postępowanie postaci i jego wyniki są oceniane i nagradzane dzięki nabytemu doświadczeniu postać może się uczyć i zdobywać nowe umiejętności lub też rozwijać posiadane już cechy. Ważnym rozróżnieniem między grą fabularną a pozostałymi typami gier jest pojęcie wygranej. W trakcie rozgrywki postać stawia czoła różnym rodzajom wyzwań nagradzane jest niekoniecznie pomyślne ich pokonanie ważne jest zaangażowanie gracza, oryginalność prezentowanych pomysłów czy też gra zgodna z założeniami zbudowanej postaci ROZGRYWKA Sama rozgrywka, choć opiera się na naprzemiennych deklaracjach i opisach, zwykle odbiega od przedstawionego powyżej schematu. Decydującą rolę w grach fabularnych odgrywają interakcje zarówno między pojedynczą postacią a symulowanym światem, jak i między postaciami poszczególnych graczy to zaś oznacza, że sama gra odbywa się zwykle na kilku równoległych płaszczyznach, a komunikaty nie są przesyłane jedynie na płaszczyźnie Mistrz Gry gracz.. Ten fakt z kolei implikuje brak możliwej do zdefiniowania częstotliwości i struktury wymiany komunikatów pomiędzy uczestnikami rozgrywki. Przytoczony powyżej schemat ma zastosowanie w ściśle ograniczonym zbiorze sytuacji, zwykle dobrze opisanych i ustrukturalizowanych, takich jak chociażby walka. Tego typu rozgrywka w dużej części opiera się na prostych algorytmach wyko- 5 Od ang. Non Player Characters, w skrócie: NPC 6 [Trzewiczek 2000, str 34]

9 Zmienność i dynamika struktur fabularnych gier symulacyjnych 45 rzystujących generator liczb losowych z określonego zakresu, jakim są kości. Walka w większości systemów RPG jest podzielona na fazy lub sceny, podczas których gracze deklarują czynności podejmowane przez ich postacie w określonej kolejności, Mistrz Gry zaś na bieżąco informuje ich o poczynaniach kierowanych przez niego przeciwników. Sukces lub porażka w podejmowanych działaniach zależy od wyniku rzutu kością, zmodyfikowanego o wartość liczbową atrybutu odpowiadającego za wykonywaną czynność. Faza I Mistrz Gry: opis sytuacji Faza II Gracze: deklaracje Faza III Mistrz Gry: opis zmienionej sytuacji Rys. 5. Uproszczony schemat rozgrywki 4. ROLA DECYDENTA I ARBITRA W KSZTAŁTOWANIU ROZGRYWKI Jak widać, pojęcie struktury gry fabularnej zasadza się na oczekiwanych relacjach Mistrz Gry (arbiter) a gracze (decydenci) i ocenie postaw oraz oczekiwań decydentów przez prowadzącego grę. Odwołanie się do struktury gry, tudzież rozgrywki, wymagałoby przeniesienia rozważań na obszar rozgrywek społecznych. Nie mniej jednak, gry fabularne opierają się na jednej kluczowej zasadzie symulacji fikcyjnego świata, w jakim rozgrywa się gra. Wyraźnie można rozróżnić kompetencje arbitra (tj. Mistrza Gry) i decydenta. Według definicji, rola arbitra w grze symulacyjnej to przygotowanie (...), nadzorowanie

10 46 Magdalena Haśkiewicz oraz ocena przebiegu gry 7 w przypadku gry fabularnej zadaniem prowadzącego jest także kontrola nad niemal całą kreowaną rzeczywistością, a więc zakres odpowiedzialności jest znacznie rozszerzony; MG jest również osobą, która jako jedyna ocenia postępowanie graczy, przyznając ich postaciom tzw. punkty doświadczenia, służące do zwiększenia potencjału postaci (tak fizycznego jak i intelektualnego). W przypadku gracza (decydenta) wpływ na budowaną wizję świata jest znacznie ograniczony - gracz nie ma bezpośredniego wpływu na świat otaczający kreowaną przez niego postać - jakiekolwiek zmiany mogą być tylko wynikiem zadeklarowanych i arbitralnie przyjętych czynności, jakie bohater gracza podejmuje. W opisanym typie gry łatwo można wyróżnić jej silny i słaby punkt jest nim osoba arbitra. Brak jest zalgorytmizowanych reguł, opisujących przebieg gry; większość decyzji Mistrza Gry jest podejmowana na podstawie jego własnego osądu. Trudno oczekiwać, by jakikolwiek człowiek był do końca obiektywny i nieomylny. Z założenia osoba prowadząca grę powinna być niepodważalnym autorytetem w sprawach dotyczących świata rozgrywki i reguł gry. Prowadzący jest stawiany w roli autokratycznego lidera i jeżeli nie jest w stanie pełnić takiej roli, rozgrywka może stracić sens. Mistrz Gry ma być najwyższą instancją i nieomylną wyrocznią w kwestii każdego detalu gry za wyjątkiem jednej, ściśle określonej dziedziny: wewnętrznych przemyśleń postaci prowadzonej przez gracza. Wolna wola zarówno gracza, jak i jego postaci, jest motorem napędzającym całą rozgrywkę. Każda próba ograniczania tego założenia kończy się klęską. Jednocześnie brak rygorystycznych reguł ograniczających rolę arbitra stanowi o podstawowej cesze gry fabularnej: elastyczności. Z braku reguł, prowadzący musi wykształcić własne heurystyki podejmowania decyzji dotyczących przebiegu rozgrywki, a tym samym dostosowuje się do każdego wyzwania w tym przypadku nie występują sytuacje nieprzewidziane przez twórców gry. Arbiter ma za zadanie na bieżąco kreować spójną i niesprzeczną symulację rzeczywistości. W grze fabularnej nie ma zwycięzców i pokonanych, lecz samą rozgrywkę można oceniać w kategoriach sukcesu i porażki. Udana rozgrywka to taka, która przynosi satysfakcję i rozrywkę wszystkim uczestnikom gry, pozwala na rozwinięcie zdolności postaci graczy, a im samym umożliwia realizację własnych pomysłów. Klęskę rozgrywki można określić dwoma słowami: frustracja lub nuda. I jedno, i drugie skutecznie zabija w graczach chęć kontynuacji rozgrywki, zaś w arbitrze chęć prowadzenia. Dlatego też warto pamiętać o tym, że dla dobra przygody arbiter może (i powinien) modyfikować przyjęte przed rozgrywką założenia. Jeśli gracze nie mogą dać sobie rady z postawionym przed nimi wyzwaniem, należy im pomóc albo naprowadzić na właściwy tok rozumowania, albo też uznać, że któreś z proponowanych przez graczy, a nie przewidzianych przez arbitra rozwiązań może się sprawdzić. Nie należy jednak zakładać, że każde zadanie postawione przed graczami w grze musi zostać przez nich 7 [Hopej 1999, str. 61]

11 Zmienność i dynamika struktur fabularnych gier symulacyjnych 47 rozwiązane. Należy jedynie unikać wpędzenia rozgrywki w pętlę niemożliwych do uniknięcia klęsk. Udany ciąg rozgrywek tworzy zgrany zespół, pozwalając zwykle na nawiązanie szeregu nieformalnych więzi grupowych, a także ustalając wewnątrz grupy swoiste procedury współdziałania i podejmowania wspólnych decyzji. Opisywany typ gier może się okazać wartościowym narzędziem integracji grup zadaniowych w przedsiębiorstwie. Rozgrywki gier fabularnych można również potraktować jako trening kreatywności. 5. DYNAMIKA I ELASTYCZNOŚĆ MODELI W GRACH FABULARNYCH Gry fabularne z założenia opierają się na modelach otwartych bardzo istotną dla rozgrywki rolę pełni model otoczenia, kontrolowany przez prowadzącego. Możliwości decyzyjne graczy ograniczone są jedynie przez model postaci, jaką każdy gracz dla siebie określił z tych założeń wynika charakterystyczna cecha gier fabularnych w rozgrywkach występują sytuacje nie przewidziane przez autora rozgrywki (czyli osobę przygotowującą scenariusz), które następnie są dopasowywane do modelu świata. Możliwość tworzenia kolejnych stanów symulowanego świata gry przy założeniu nieprzewidywalności decyzji graczy i konieczności ciągłego generowania brakujących informacji o zachowaniach modelu świata posiada jedynie człowiek. Odstępstwo od wyliczalnych algorytmicznie reguł na rzecz decyzji i osądu arbitra pozwala na pełną adaptacyjność gry każda decyzja gracza mieszcząca się w możliwościach jego modelu postaci zmienia sytuację zgodnie z osądem Mistrza Gry. Brak ścisłych reguł ma także i złe strony rozstrzyganie sytuacji konfliktowych przez człowieka obarczone jest zawsze pewną dozą stronniczości, a sam arbiter może popełniać błędy. Zdarza się również że deklarowana przez gracza decyzja zostanie źle zinterpretowana albo zignorowana przez prowadzącego, szczególnie jeśli pozostali gracze równocześnie podają swoje decyzje. Elastyczność gier fabularnych opiera się także na pojemności informacyjnej modelowanego świata gracz w każdej chwili może zażądać prowadzącego danych potrzebnych mu do podjęcia decyzji (o ile, oczywiście, posiadanie takich informacji jest uzasadnione w modelu danej postaci), zaś prowadzący, w oparciu o ogólne wytyczne dotyczące świata i własny osąd, jest w stanie potrzebne informacje stworzyć. Stopień komplikacji abstrakcyjnego modelu świata zbudowanego i symulowanego w umysłach prowadzącego i graczy jest ograniczony jedynie ich inwencją i kreatywnością sama rozgrywka przebiega w małym wycinku tego modelu.

12 48 Magdalena Haśkiewicz 6. PODSUMOWANIE Gry fabularne, ze względu na swoją specyfikę, mogą być użytecznym narzędziem rozwijającym miękkie umiejętności takie jak kreatywność, komunikatywność, empatia. Traktowane jako rozrywka, gry RPG mogą stanowić jedną z technik relaksacyjnych. Zdaniem autorki, omawiany rodzaj gier rozwija także umiejętność postrzegania i analizy zachowań innych osób, pozwala na integrację zespołu i umożliwia kształtowanie oczekiwanych postaw. Nie bez znaczenia jest także wyraźny wzrost zdolności oratorskich i negocjacyjnych, zaobserwowany u osób grających w RPG. Jednak zastosowanie tego narzędzia ograniczone jest przez dobrą wolę zarówno graczy, jak i prowadzącego, zaś sam typ gier niesie za sobą zagrożenie przesadnego zaangażowania się w abstrakcyjny świat i tym samym zachwiania oceny rzeczywistych sytuacji. W większości przypadków zagrożenia związane z utratą poczucia rzeczywistości, jakie potencjalnie wiążą się z grami fabularnymi, nie wykraczają poza granice ryzyka niesionego przez inne formy kultury masowej, bywa jednak, że osoby szczególnie chętnie uciekające od problemów codzienności w świat wyobraźni narażają swoją wrażliwość, dając upust prawdziwym niepokojom i rozterkom w formie, która dla innych uczestników gry pozostaje jedynie zabawą. Niewątpliwie, zastosowanie mechanizmów RPG w budowie gier decyzyjnych może wymiernie zwiększyć przydatność tych ostatnich. Dzięki wprowadzeniu nieskończonej (przynajmniej potencjalnie) liczby opcji decyzyjnych gracze zyskują możliwości najbardziej zbliżone do istniejących w rzeczywistości. Należy jednak zwrócić uwagę, że pociąga to za sobą znaczne zwiększenie kompetencji arbitra jeśli chodzi o dokonywanie zmian w symulowanym świecie. Nawet najlepiej przygotowana symulacja, przeprowadzona przez niekompetentnego Mistrza Gry, zakończy się klęską, gdyż mechanizm gry fabularnej właśnie na barki Mistrza wkłada obowiązek samodzielnej budowy i rozbudowy świata przedstawionego. Temat ten z pewnością wymaga dalszych badań, dotyczących zwłaszcza sposobu ewentualnego szkolenia arbitrów, wykracza to jednak poza ramy tej pracy, stawiającej sobie za cel przede wszystkim opis zjawiska. LITERATURA CHMIELEWSKI, B Przygoda jako główny element gry fabularnej. UW HOPEJ, M Podstawy zarządzania. Oficyna wydawnicza PWr, Wrocław. KUBASIK, C Interaktywne narzędzia; [w:] MiM Nr: 5, 6, 7-8, 9;tłum. Laisar RAYMOND, V Prehistoria RPG; [w:] MiM 10/95 str 14 16; tłum. Robert Gołębiewski SLAVICSEK, B Star Wars RPG 2nd Edition. West Ebd Games. TRZEWICZEK, I Gry Nowej Fali; [w:] Portal 1/2000; str

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Wydział Informatyki i Zarządzania STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Dr Agnieszka Bojnowska Symulacja komputerowa Gra pojęcie wieloznaczne - forma współzawodnictwa

Bardziej szczegółowo

Mamy dobry pomysł na integrację firmową. Przygotujemy grę miejską zaprojektowaną od podstaw i zgodnie z Państwa potrzebami

Mamy dobry pomysł na integrację firmową. Przygotujemy grę miejską zaprojektowaną od podstaw i zgodnie z Państwa potrzebami Mamy dobry pomysł na integrację firmową. Przygotujemy grę miejską zaprojektowaną od podstaw i zgodnie z Państwa potrzebami W trakcie zabawy włączamy elementy rozrywkowe i fabularne w rzeczywistość Państwa

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE STRATEGIE ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM warsztaty dla kadry kierowniczej

NOWOCZESNE STRATEGIE ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM warsztaty dla kadry kierowniczej NOWOCZESNE STRATEGIE ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM warsztaty dla kadry kierowniczej Najbliższe terminy szkolenia: 21-22.09.2015 Warszawa 08-09.10.2015 Poznań 27-28.10.2015 Kraków 19-20.11.2015 Warszawa 07-08.2015

Bardziej szczegółowo

10. Wstęp do Teorii Gier

10. Wstęp do Teorii Gier 10. Wstęp do Teorii Gier Definicja Gry Matematycznej Gra matematyczna spełnia następujące warunki: a) Jest co najmniej dwóch racjonalnych graczy. b) Zbiór możliwych dezycji każdego gracza zawiera co najmniej

Bardziej szczegółowo

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS Na bazie symulacji EASY BUSINESS może być prowadzone szkolenie lub cykl szkoleń z tematyki

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA Projekt to metoda na osiągnięcie celów organizacyjnych. Jest to zbiór powiązanych ze sobą, zmierzających

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK)

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK) (SOK) Zyskaj trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku dzięki doskonałej obsłudze Klienta Oferta procesu wdrożenia SOK Kłopoty, koszty, utrata Klientów Brak standardów obsługi powoduje kłopoty, a potem dodatkowe

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANE PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH

ZINTEGROWANE PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH ZINTEGROWANE PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH Prezentacja europejskich doświadczeń Grupy Miebach Logistik Sukcesywne wdrażanie kompleksowych rozwiązań Pod pojęciem zintegrowanego projektowania kryją

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

Ich bin so allein SCENARIUSZ LEKCJI

Ich bin so allein SCENARIUSZ LEKCJI SCENARIUSZ LEKCJI Temat: Das Theaterstück Ich bin so Poziom: szkoła podstawowa, klasa IV Cele: powtórzenie i utrwalenie poznanych wcześniej zwrotów występujących w teatrzyku Media/materiały: tablice magnetyczne,

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami

ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami ŚCIEŻKA: Zarządzanie projektami Ścieżka dedykowana jest każdej osobie, która chce rozwijać siebie i swoją organizację - w szczególności: Kadrze menedżerskiej i kierowniczej przedsiębiorstw Kierownikom

Bardziej szczegółowo

TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL

TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL ZBIÓR ZADAŃ I ŁAMIGŁÓWEK ROZWIJAJĄCYCH UMYSŁ I WYOBRAŹNIĘ PODSTAWY WIEDZY PRAKTYCZNEJ NA TEMAT SPRAWNEGO FUNKCJONOWANIA MÓZGU TRENING UMYSŁU Zbiór zadań i łamigłówek rozwijających

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

5. Wprowadzenie do prawdopodobieństwa Wprowadzenie Wyniki i zdarzenia Różne podejścia do prawdopodobieństwa Zdarzenia wzajemnie wykluczające się i

5. Wprowadzenie do prawdopodobieństwa Wprowadzenie Wyniki i zdarzenia Różne podejścia do prawdopodobieństwa Zdarzenia wzajemnie wykluczające się i Spis treści Przedmowa do wydania polskiego - Tadeusz Tyszka Słowo wstępne - Lawrence D. Phillips Przedmowa 1. : rola i zastosowanie analizy decyzyjnej Decyzje złożone Rola analizy decyzyjnej Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

System zarządzający grami programistycznymi Meridius

System zarządzający grami programistycznymi Meridius System zarządzający grami programistycznymi Meridius Instytut Informatyki, Uniwersytet Wrocławski 20 września 2011 Promotor: prof. Krzysztof Loryś Gry komputerowe a programistyczne Gry komputerowe Z punktu

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z historii w klasach 4 6

Kryteria oceniania z historii w klasach 4 6 Kryteria oceniania z historii w klasach 4 6 Na lekcjach historii ocenie podlega: wiedza umiejętność logicznego myślenia pomysłowość zaangażowanie aktywność umiejętność współpracy w grupie formułowanie

Bardziej szczegółowo

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami dr Bogusława Lewandowska DSWE TWP 28-29.04.2005, Wrocław Zagadnienie ogólne; cel Tematyka prezentacji: Zagadnienie:

Bardziej szczegółowo

Zarządzać czy kierować zespołem produkcyjnym? - warsztat Lidera w GEMBA

Zarządzać czy kierować zespołem produkcyjnym? - warsztat Lidera w GEMBA Zarządzać czy kierować zespołem produkcyjnym? - warsztat Lidera w GEMBA Opis "Nie chodzi o to aby pracować więcej... tylko o to aby pracować z głową!" System, metodologia narzędzia to nie wszystko! LEAN

Bardziej szczegółowo

Epicki Kamień gromu. Potwory oraz właściwości lochu (1 talia lochu, Rząd #1): Talie bohaterów (4-5 stosów, Rząd #2):

Epicki Kamień gromu. Potwory oraz właściwości lochu (1 talia lochu, Rząd #1): Talie bohaterów (4-5 stosów, Rząd #2): Epicki Kamień gromu Zasady te są wariantem dla podstawowych reguł gry Kamień gromu opracowanymi przez znanego twórcę gier Richarda Launius a. Według niego dobrym sposobem na zwiększenie różnorodności rozgrywki,

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA TOTALNA. czyli jak prezentować aby osiągać swój cel

PREZENTACJA TOTALNA. czyli jak prezentować aby osiągać swój cel PREZENTACJA TOTALNA czyli jak prezentować aby osiągać swój cel Każdy z nas chyba uczestniczył w nudnej prezentacji W czasie takich prezentacji, tylko jedna myśl ciśnie się słuchaczowi na usta... WTF!?!

Bardziej szczegółowo

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Przez zdolność rozumiemy predyspozycje jednostki do łatwego, sprawnego i skutecznego opanowania pewnych umiejętności. Dziecko zdolne - to takie, które w kilku

Bardziej szczegółowo

SPOSOBACH I METODACH REKRUTACJI ORAZ PROWADZENIA ROZMÓW KWALIFIKACYJNYCH

SPOSOBACH I METODACH REKRUTACJI ORAZ PROWADZENIA ROZMÓW KWALIFIKACYJNYCH SPOSOBACH I METODACH REKRUTACJI ORAZ PROWADZENIA ROZMÓW KWALIFIKACYJNYCH Rekrutacja jest procesem zbierania odpowiedniej dla potrzeb organizacji informacji o potencjalnych pracownikach, którego rezultatem

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

Obserwacja pracy/work shadowing

Obserwacja pracy/work shadowing Temat szkolenia nieformalnego: Obserwacja pracy/work shadowing 1. Cele szkolenia Celem szkolenia jest przyśpieszenie procesu aklimatyzacji nowego pracownika w firmie oraz podwyższenie poziomu jego kompetencji,

Bardziej szczegółowo

Strategiczne gry zarządcze jako innowacyjne narzędzie w edukacji przedsiębiorczej

Strategiczne gry zarządcze jako innowacyjne narzędzie w edukacji przedsiębiorczej Strategiczne gry zarządcze jako innowacyjne narzędzie w edukacji przedsiębiorczej Aleksandra Gaweł Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21/11/2013 Zawartość prezentacji Istota i cechy gier strategicznych

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm I. Doskonalenie umiejętności interpersonalnych 1. Komunikowanie interpersonalne w miejscu pracy Istota i prawidłowości procesu komunikowania się między ludźmi

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektu Narzędzie do Badania Kompetencji

Realizacja projektu Narzędzie do Badania Kompetencji Realizacja projektu Narzędzie do Badania Kompetencji Karolina Tuchalska-Siermińska Narzędzie do badania kompetencji Etapy prac nad NBK Narzędzie do badania kompetencji ETAP 1: Opracowanie katalogu kompetencji

Bardziej szczegółowo

Gra integracyjna Tajemnice Skarbu Śródziemia

Gra integracyjna Tajemnice Skarbu Śródziemia Gra integracyjna Tajemnice Skarbu Śródziemia Zapraszamy Państwa do wspólnego poszukiwania zaginionego Skarbu Śródziemia. W grze tej uczestnicy zostaną podzieleni na kilka grup poszukiwawczych i ruszą na

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

komunikacja współpraca efektywność osobista i zespołu

komunikacja współpraca efektywność osobista i zespołu sycylia - symulacja biznesowa dla zespołów komunikacja współpraca efektywność osobista i zespołu czym się zajmujemy? tworzymy bardziej zmotywowane i skuteczniejsze zespoły konsulting budowanie systemów

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

Baltie 2010 etap szkolny, zadania dla kategorie A, B

Baltie 2010 etap szkolny, zadania dla kategorie A, B Baltie 2010 etap szkolny, zadania dla kategorie A, B W tym roku konkurs w szkolnym kółku będzie zawierał 2 zadania dla kategorii A i B (Baltie 3) oraz 2 zadania dla kategorii C i D (Baltie 4 C#). Zadanie

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE GRY. projektowanie konstruowanie. użycie. R. Duke, Gaming the Future s Language, SAGE Publications, New York, 1974

TWORZENIE GRY. projektowanie konstruowanie. użycie. R. Duke, Gaming the Future s Language, SAGE Publications, New York, 1974 TWORZENIE GRY Projektowanie gry jest połączeniem naśladownictwa istniejących już formatów gier, nieuchwytnej, ale prawdziwej sztuki i pewnych zasad projektowania, z których część jest już dobrze określona

Bardziej szczegółowo

Obliczanie procentu danej liczby i liczby na podstawie jej. procentu jako umiejętności kluczowe w pracy doradcy. inwestycyjnego.

Obliczanie procentu danej liczby i liczby na podstawie jej. procentu jako umiejętności kluczowe w pracy doradcy. inwestycyjnego. 1 Obliczanie procentu danej liczby i liczby na podstawie jej procentu jako umiejętności kluczowe w pracy doradcy inwestycyjnego. Czas trwania zajęć: ok. 40 minut Kontekst w jakim wprowadzono doświadczenie:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Projektami zgodnie z PRINCE2

Zarządzanie Projektami zgodnie z PRINCE2 Zarządzanie Projektami zgodnie z PRINCE2 Opis Metodyka PRINCE2 powstała na bazie doświadczeń z wielu lat dobrych praktyk zarządzania projektami. Metodyka ta oferuje elastyczne i łatwe do adaptacji podejście

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

ZOGNISKOWANE WYWIADY GRUPOWE. Wojciech Puczyńśki Kamil Jakubicki Bartosz Kaliszewski

ZOGNISKOWANE WYWIADY GRUPOWE. Wojciech Puczyńśki Kamil Jakubicki Bartosz Kaliszewski ZOGNISKOWANE WYWIADY GRUPOWE Wojciech Puczyńśki Kamil Jakubicki Bartosz Kaliszewski Definicja Zogniskowany wywiad grupowy (grupa fokusowa, dyskusja grupowa) metoda badawcza wykorzystywana w badaniach jakościowych

Bardziej szczegółowo

OŚRODKI OCENY SET EVALUATION

OŚRODKI OCENY SET EVALUATION Pomagamy: OŚRODKI OCENY SET EVALUATION I. ZARYS METODOLOGICZNY II. CASE STUDY Stwarzamy możliwości do rozwoju kreując niebanalny klimat do dokonywania trwałych i odważnych zmian Misja Grupy SET I. ZARYS

Bardziej szczegółowo

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci.

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci. Program Przyjaciele Zippiego to międzynarodowy program promocji zdrowia psychicznego dla dzieci w wieku 5-8 lat, który kształtuje i rozwija umiejętności psychospołeczne u małych dzieci. Uczy różnych sposobów

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ INNOWACYJNA/TECHNOLOGICZNA Ankieta

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ INNOWACYJNA/TECHNOLOGICZNA Ankieta PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ INNOWACYJNA/TECHNOLOGICZNA Ankieta Celem anonimowej ankiety jest pozna Państwa zamierzeń zawodowych oraz opinii dotyczącej zajęć z Przedsiębiorczości Innowacyjnej/Technologicznej, w których

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i schematy blokowe

Algorytmy i schematy blokowe Algorytmy i schematy blokowe Algorytm dokładny przepis podający sposób rozwiązania określonego zadania w skończonej liczbie kroków; zbiór poleceń odnoszących się do pewnych obiektów, ze wskazaniem porządku,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY. Jakie umiejętności są kształtowane w pracy projektem? e-book KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA. www.projektzklasa.

PROJEKT EDUKACYJNY. Jakie umiejętności są kształtowane w pracy projektem? e-book KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA. www.projektzklasa. e-book PROJEKT EDUKACYJNY KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA Jakie umiejętności są kształtowane w pracy projektem? 1 PROJEKT EDUKACYJNY KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA Ważną zaletą projektu jest rozwój

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ INNOWACYJNA/TECHNOLOGICZNA Ankieta

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ INNOWACYJNA/TECHNOLOGICZNA Ankieta PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ INNOWACYJNA/TECHNOLOGICZNA Ankieta Celem anonimowej ankiety jest pozna Państwa zamierzeń zawodowych oraz opinii dotyczącej zajęć z Przedsiębiorczości Innowacyjnej/Technologicznej, w których

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na rozgrzewkę

Ćwiczenia na rozgrzewkę Ćwiczenia na rozgrzewkę DOKĄD ZMIERZA EDUKACJA XXI WIEKU? Co ma wspólnego uczenie się z wielbłądem doprowadzonym do wodopoju? Oroooo czyli o różnych aspektach tworzenia atmosfery sprzyjającej uczeniu

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE dr Marta Janina Skrodzka MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE Wprowadzenie Każde postępowanie mediacyjne, co zostało wskazane w przygotowanych do tej pory opracowaniach, przebiega zasadniczo w podobny sposób,

Bardziej szczegółowo

LETNIA AKADEMIA MŁODEGO MENEDŻERA

LETNIA AKADEMIA MŁODEGO MENEDŻERA LETNIA AKADEMIA MŁODEGO MENEDŻERA MODUŁ I - OSOBOWOŚĆ MENEDŻERA 1. LIDER A MENEDŻER. 2. CECHY OSOBOWOŚCI IDEALNEGO MENEDŻERA. 3. JAK CIĘ WIDZĄ TAK CIĘ PISZĄ WYGLĄD ZEWNĘTRZNY. 4. SILNE I SŁABE STRONY OSOBOWOŚCI

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA Poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: praktyczny SYMBOLE EFEKTÓW DLA KIERUNKU ADMINISTR ACJA OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ODNIESIENIE EFEKTÓW

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

Akademia Menedżera GŁÓWNE CELE PROJEKTU:

Akademia Menedżera GŁÓWNE CELE PROJEKTU: Akademia Menedżera Dobre zarządzanie to nie to, co dzieje się w firmie, gdy jesteś obecny, ale to, co się w niej dzieje, gdy cię nie ma. Ken Blanchard GŁÓWNE CELE PROJEKTU: Główne cele projektu to zdobycie

Bardziej szczegółowo

2012 Metody kreowania innowacyjnych pomysłów. Tomasz Cichocki

2012 Metody kreowania innowacyjnych pomysłów. Tomasz Cichocki 2012 Metody kreowania innowacyjnych pomysłów Tomasz Cichocki Zagadnienia Wprowadzenie Pojęcie kreatywności Kreatywność w biznesie Proces kreatywny Techniki kreatywnego myślenia Warsztat Przykłady z Polski

Bardziej szczegółowo

Strona tytułowa, zgodnie z wymaganiami zamieszczonymi na stronie www uczelni. Wzór strony dostępny jest w dzienniku wirtualnym - 1 -

Strona tytułowa, zgodnie z wymaganiami zamieszczonymi na stronie www uczelni. Wzór strony dostępny jest w dzienniku wirtualnym - 1 - Strona tytułowa, zgodnie z wymaganiami zamieszczonymi na stronie www uczelni. Wzór strony dostępny jest w dzienniku wirtualnym - 1 - Spis treści 1 Wstęp... 3 1.1 Cel pracy... 3 1.2 Układ pracy... 4 2 Podstawy

Bardziej szczegółowo

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek Kontroler powinien być profesjonalistą, w urzędach oczekuje się, że będzie to ekspert w każdej dziedzinie działania administracji, umiejący odpowiedzieć na najtrudniejsze pytania. W dzisiejszej rzeczywistości

Bardziej szczegółowo

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Modelowanie diagramów klas w języku UML Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Czym jest UML - Unified Modeling Language - Rodzina języków modelowania graficznego - Powstanie na przełomie lat 80

Bardziej szczegółowo

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe)

Badania eksploracyjne Badania opisowe Badania wyjaśniające (przyczynowe) Proces badawczy schemat i zasady realizacji Agata Górny Demografia Wydział Nauk Ekonomicznych UW Warszawa, 4 listopada 2008 Najważniejsze rodzaje badań Typy badań Podział wg celu badawczego Badania eksploracyjne

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Symulacja jako innowacyjna metoda analityczna Symulacje Zapoznanie się z możliwymi skutkami podjętych decyzji.

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

Jak ustawić cele kampanii?

Jak ustawić cele kampanii? Jak ustawić cele kampanii? Czym są cele? Jest to funkcjonalność pozwalająca w łatwy sposób śledzić konwersje wygenerowane na Twojej stronie www poprzez wiadomości email wysłane z systemu GetResponse. Mierzenie

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Piotr L. Wilczyński Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 5.5 Temat zajęć: Zarządzanie przedsiębiorstwem 1. Cele lekcji: Uczeń: wymienia oraz omawia zasady organizacji pracy w firmie, wyjaśnia, na czym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 4467/2014 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 13 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR 4467/2014 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 13 marca 2014 r. UCHWAŁA NR 4467/2014 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie: przyjęcia Regulaminu Turnieju gry planszowej Potentaci soku, skierowanego dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Blok Matematyczny programu Klucz do Uczenia Si. Projekt dla poradni psychologiczno-pedagogicznych

Blok Matematyczny programu Klucz do Uczenia Si. Projekt dla poradni psychologiczno-pedagogicznych Blok Matematyczny programu Klucz do Uczenia Si Projekt dla poradni psychologiczno-pedagogicznych Ostatnie lata pokazują, że coraz więcej dzieci ma trudności w opanowaniu umiejętności matematycznych Według

Bardziej szczegółowo

CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS. Program przedszkolnej edukacji antytytoniowej

CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS. Program przedszkolnej edukacji antytytoniowej CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS Program przedszkolnej edukacji antytytoniowej Program jest adresowany do dzieci przedszkolnych i realizowany z udziałem rodziców, dostosowany jest do możliwości psychofizycznych

Bardziej szczegółowo

Championship Manager 2007

Championship Manager 2007 Nieoficjalny poradnik GRY-OnLine do gry Championship Manager 2007 autor: Adam Harpen Woźny Copyright wydawnictwo GRY-OnLine S.A. Wszelkie prawa zastrzeżone. www.gry-online.pl Prawa do użytych w tej publikacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Czym jest Legal Market Day 2014? 5 powodów, dla których warto wziąć udział. Agenda konferencji. Prelegenci

Spis treści. Czym jest Legal Market Day 2014? 5 powodów, dla których warto wziąć udział. Agenda konferencji. Prelegenci Spis treści Czym jest Legal Market Day 2014? 5 powodów, dla których warto wziąć udział Agenda konferencji Prelegenci Co wyróżnia Legal Market Day 2014? Innowacyjna formuła Legal Market Day 2014 Legal Market

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Podyplomowe Studia Psychologii w Biznesie Zajęcia w formie warsztatów i treningów umożliwiają słuchaczom kształtowanie umiejętności niezbędnych w pracy z ludźmi: zaangażowania, umiejętności prowadzenia

Bardziej szczegółowo

ZDZISŁAW PIĄTKOWSKI, ANNA KUŁAKOWSKA WSTĘP... 7 BEATA MIELIŃSKA-LASOTA ROZDZIAŁ I ISTOTA I PRZEDMIOT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA...9

ZDZISŁAW PIĄTKOWSKI, ANNA KUŁAKOWSKA WSTĘP... 7 BEATA MIELIŃSKA-LASOTA ROZDZIAŁ I ISTOTA I PRZEDMIOT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA...9 SPIS TREŚCI ZDZISŁAW PIĄTKOWSKI, ANNA KUŁAKOWSKA WSTĘP........................................................... 7 BEATA MIELIŃSKA-LASOTA ROZDZIAŁ I ISTOTA I PRZEDMIOT ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA.............9

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo

Nieoficjalny polski poradnik GRY-OnLine do gry. Legends of Dawn. autor: Marcin Xanas Baran. (c) 2013 GRY-Online S.A.

Nieoficjalny polski poradnik GRY-OnLine do gry. Legends of Dawn. autor: Marcin Xanas Baran. (c) 2013 GRY-Online S.A. Nieoficjalny polski poradnik GRY-OnLine do gry Legends of Dawn autor: Marcin Xanas Baran (c) 2013 GRY-Online S.A. Producent Dreamatrix Game Studios, Wydawca UIG Entertainment Prawa do użytych w tej publikacji

Bardziej szczegółowo

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu

Umiejętności interpersonalne w biznesie. Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu Umiejętności interpersonalne w biznesie PROFIL UCZESTNIKA Oferta ta skierowana jest do osób, które dzięki swojemu indywidualnemu podejściu do zespołu oraz jego zadań chcą zwiększyć efektywność pracy współpracowników

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Robotów Mobilnych

Zastosowania Robotów Mobilnych Zastosowania Robotów Mobilnych Temat: Zapoznanie ze środowiskiem Microsoft Robotics Developer Studio na przykładzie prostych problemów nawigacji. 1) Wstęp: Microsoft Robotics Developer Studio jest popularnym

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

Techniki efektywnej prezentacji i autoprezentacji w biznesie

Techniki efektywnej prezentacji i autoprezentacji w biznesie Techniki efektywnej prezentacji i autoprezentacji w biznesie LondonSAM Polska, Kraków 2014 Opis szkolenia Umiejętność skutecznego komunikowania się jest we współczesnym biznesie sprawą kluczową, a jednym

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL.IV

KRYTERIA OCEN Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL.IV 1. Każdy uczeń ma prawo do sprawiedliwej i jawnej oceny. 2. Każdy uczeń zna kryteria i zasady, jakie stosuje przy ocenie nauczyciel. 3. Każdy uczeń zna zakres materiału przewidzianego do kontroli. 4. O

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji opartej na programie Program nauczania informatyki w gimnazjum DKW-4014-87/99

Scenariusz lekcji opartej na programie Program nauczania informatyki w gimnazjum DKW-4014-87/99 Scenariusz lekcji opartej na programie Program nauczania informatyki w gimnazjum DKW-4014-87/99 Techniki algorytmiczne realizowane przy pomocy grafiki żółwia w programie ELI 2,0. Przedmiot: Informatyka

Bardziej szczegółowo

Szkolenie i badania społeczne z wykorzystaniem gry symulacyjnej

Szkolenie i badania społeczne z wykorzystaniem gry symulacyjnej Władcy Doliny Szkolenie i badania społeczne z wykorzystaniem gry symulacyjnej Warsztat w ramach projektu IGERT: Integrative Graduate Education and Research Traineeship University of Nebraska-Lincoln School

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1 Kapitał ludzki w organizacji wiedzy Elastyczne zarządzanie kapitałem ludzkim w organizacji wiedzy. pod redakcją naukową Marty Juchnowicz Profesjonalny zespół autorów: Marta Juchnowicz, Lidia Jabłonowska, Hanna Kinowska, Beata Mazurek-Kucharska,

Bardziej szczegółowo

OCENA 360. Diagnoza kompetencji zawodowych. Considero Consulting 663 965 960 consulting@considero.pl. www.considero.pl. Warszawa luty 2013

OCENA 360. Diagnoza kompetencji zawodowych. Considero Consulting 663 965 960 consulting@considero.pl. www.considero.pl. Warszawa luty 2013 OCENA 360 Considero Consulting 663 965 960 consulting@considero.pl www.considero.pl Warszawa luty 2013 Diagnoza kompetencji zawodowych czym jest ocena 360 Ocena 360 to metoda uzyskiwania informacji o pracowniku

Bardziej szczegółowo

RDF Schema (schematy RDF)

RDF Schema (schematy RDF) RDF Schema (schematy RDF) Schemat RDF nie dostarcza słownictwa dla aplikacji klasy jak np.: Namiot, Książka, lub Osoba; i właściwości, takich jak np.: waga w kg, autor lub jobtitle Schemat RDF zapewnia

Bardziej szczegółowo