Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1 Nr 2 Luty 2009 ISSN gazeta bezp³atna Nak³ad egz. Zdrowie w Krakowie miesiêcznik informacyjny Praktyka Stomatologiczna Lek. stom. Ewa Milc- Paciorek Kraków, os. Piastów 41 tel PE NY ZAKRES US UG PROTETYKA CHIRURGIA IMPLANTY ODBUDOWY ESTETYCZNE ZÊBÓW RTG NA MIEJSCU W KRAKOWIE Bezp³atny informator medyczny Od d³u szego czasu mieszkañcy Domu Opieki Spo³ecznej im. Œw. Brata Alberta w Krakowie walcz¹ o tramwaje niskopod³ogowe na trasie Kapelanka Centrum. Niestety taki tabor tamtêdy nie szybko pojedzie. Przystanki, chocia zosta³y przebudowane, by spe³nia³y oczekiwania osób maj¹cych problemy z poruszaniem siê, nie s¹ dostosowane do parametrów nowych tramwajów. M ieszkañcy Domu Opieki Spo- ³ecznej przy ul. Nowaczyñskiego 1 sami niejednokrotnie zg³aszali w Miejskim Przedsiêbiorstwie Komunikacyjnym, by na trasie Kapelanka Centrum wprowadzono tramwaje niskopod³ogowe. W tej sprawie w sierpniu 2007 skierowali tak e pismo do Pe³nomocnika Prezydenta Miasta Gabinet Pawe³ Bergel Masa u Leczniczego MASA RELAKSACYJNY: - gor¹cymi kamieniami wulkanicznymi!!! - aromaterapeutyczny - stóp MASA LECZNICZY: - klasyczny - segmentarny rwa kulszowa, lumbago (postrza³) zespó³ bolesnego barku, bóle krzy a - bañk¹ chiñsk¹ US UGI SPECJALISTYCZNE: - masa wspomagaj¹cy odchudzanie - woskowanie uszu ul. Krowoderskich Zuchów 4/ Kraków (Krowodrza) (róg ul. Wybickiego i Krowoderskich Zuchów przy Urzêdzie Skarbowym) tel Zielarnia w CENTRUM miasta SKLEP ZIELARSKO-MEDYCZNY GABINET MEDYCYNY HOLISTYCZNEJ IRYDOLOGIA Kraków, ul.garbarska 5 tel. fax: Czynne: od do APARATY S UCHOWE Pomagamy s³yszeæ od 1992 Bezp³atne badanie s³uchu Refundacja NFZ i PFRON Kraków, ul. Batorego 4 tel RATY 0% gazeta bezp³atna Niepe³nosprawni cierpi¹ przez pomy³kê w obliczeniach! trasie kursowa³. Dosta³em odpowiedÿ, z której wynika³o, e wiêkszoœæ autobusów, które tam kursuj¹ jest niskopod³ogowych. MPK jednoczeœnie poinformowa³o o braku taboru niskopod³ogowego tramwajowego, jednak, jak wynika z odpowiedzi, od 2008 roku mia³o go byæ zdecydowanie wiêcej. Minê³o pó³tora roku, a sytuacja siê nie zmieni³a. Niepe³nosprawni z Domu Opieki Spo³ecznej im. Œw. Brata Alberta nadal maj¹ problemy z dostaniem siê do centrum Krakowa. Sporo mieszkaj¹cych tam osób jeÿdzi na wózkach inwalidzkich. Potrzebuj¹ pomocy opiekunów, by dostaæ siê na przystanek, ds. Osób Niepe³nosprawnych, Bogdana izolacjê spo³eczn¹, gdy wydostanie siê D¹sala pismo, w którym zwrócili siê z do centrum œrodkami komunikacji proœb¹ o interwencjê w tej sprawie. miejskiej jest ponad si³y wspomagaj¹cych nas wolontariuszy. W piœmie tym krótko nakreœlili sytuacjê: Po remontach przystanki Po tym jak pismo do mnie dotar³o zosta³y dostosowane dla pojazdów niskopod³ogowych, ale niestety na tej trasie podstawie, zwróci³em siê do prezesa informuje Bogdan D¹sal, na jego nie przewidziano takiego taboru. [ ] zarz¹du MPK, Juliana Pilszczka, z Taka sytuacja powoduje wiêksz¹ nasz¹ proœb¹, by tabor niskopod³ogowy na tej dokoñczenie str. 6» PRYWATNY GABINET OKULISTYCZNY Dr n. med. Ewa Wójcik specjalista chorób oczu LECZENIE ZEZA, OCZOPL SU U DZIECI I DOROS YCH - OPERACYJNIE I ZACHOWAWCZO Przyjmuje: poniedzia³ek, wtorek, czwartek Kraków ul. Lea 19 m.1 tel gabinet tel. kom Pracownia Pe³nia Renata Mazur-Ponikiewicz - psychoterapia, Gestalt - warsztaty, szkolenia - grupy kobiece - akademia terapii tel Zdrowie, równowaga, radoœæ ycia Ayurveda jest holistycznym systemem ochrony zdrowia obszaru Indii Sri Lanki. D¹ y zarówno do zachowania zdrowia jak i wyleczenia cz³owieka. Jest doskona³ym uzupe³nieniem medycyny zachodniej. Pomaga w leczeniu wielu chorób. Pomaga zachowaæ piêkno i radoœc ycia. NZOZ SPÓ KA LEKARSKA NA KOZ ÓWCE W RAMACH NFZ : - poradnia okulistyczna - poradnia diabetologiczna - poradnia psychologiczna - poradnia logopedyczna US UGI MEDYCZNE ODP ATNE: kardiolog, psychiatra REJESTRACJA PN-PT TEL.O Bardzo bogata asortyment leków bez Pe³na dostêpnoœæ leków na Dermokosmetyki z Rewolucyjne ceny perfum Kraków, Galeria Kazimierz ul. Podgórska 34 tel. (012) Pon. - Sob.: ; Niedz: W KRAKOWIE dzia³ reklamy zadzwoñ: czytaj str. 2» GABINET TRYCHOLOGICZNY PRZYCHODNIA LEKARSKA HORMON MED Kraków ul. Mazowiecka 25 tel.: analiza, diagnoza, leczenie chorób skóry g³owy i w³osów, ³ysienia, ³upie e, ³ojotok, ciemieniucha dzieciêca-starcza, zabiegi, eksfoliacja skóry, mezoterapia, profilaktyka ogólna w okresie dojrzewania, menopauzy, przed i po porodzie tkankowa analiza w³osów, KONSULTACJE MEDYCZNE BADANIA LABORATORYJNE PE NY ZAKRES!

2 2 Zdrowie w Krakowie Nr 2 WARTO WIEDZIEÆ Ayurveda - zdrowie, równowaga, radoœæ ycia Ayurveda jest holistycznym systemem ochrony zdrowia obszaru Indii i Sri Lanki. D¹ y zarówno do zachowania zdrowia jak i wyleczenia cz³owieka. Jest doskona³ym uzupe³nieniem medycyny zachodniej. Pomaga w leczeniu wielu chorób. Pomaga zachowaæ piêkno i radoœc ycia. P rzyczyn¹ chorób s¹ toksyny nagromadzone w organizmie. Niezdrowy tryb ycia, stres, z³e od ywianie, t³umienie emocji powoduj¹ odk³adanie siê toksyn, które zaburzaj¹ naturalne funkcjonowanie narz¹dów i tkanek co przyczynia siê do rozwoju chorób. Podstawow¹ terapi¹ Ayurvedy pozwalaj¹c¹ usun¹æ toksyny jest Pancha Karma wykorzystuj¹ca masa ciep³ym olejem. Na ciele cz³owieka zgromadzonych jest 108 punktów specjalnych. Odpowiedni ucisk takich punktów stymuluje pracê organów wewnêtrznych, uk³adu krwionoœnego i limfatycznego. Masa aktywizuje system immunologiczny, poprawia kr¹ enie krwi, wzmacnia system naczyñ krwionoœnych, dzia³a koj¹co na system nerwowy i wydzielania wewnêtrznego, zwiêksza sprawnoœæ psychofizyczn¹, poprawia pamiêæ, g³êboko relaksuje. Œwietnie radzi sobie z nadwag¹, zapobiega powstawaniu zmarszczek, opóÿnia procesy starzenia, dzia³a odm³adzaj¹co. Masa poprzez usuniêcie toksyn przywraca naturaln¹ równowagê w organizmie, równowagê trzech dosha Vata, Pitta, Kapha. Zanim terapeuta Konferencja naukowa Kontrowersje w Pediatrii odby³a siê w Auditorium Maximum UJ przy ul. Krupniczej w dniach stycznia 2009 roku. Spotka³a siê z ogromnym zainteresowaniem œrodowiska medycznego. Zjawili siê na niej pediatrzy, neonatolodzy i lekarze rodzinni. Organizatorem konferencji rozpocznie masa, musi ustaliæ nasz typ psychofizyczny, nasze dosha na podstawie badania pulsu. Jest to konieczne by dowiedzieæ siê jak du a jest dysharmonia pomiêdzy doshami i jaki olej zastosowaæ do zabiegu by przywróciæ równowagê. Osoby typu Vata s¹ z regu³y wra liwe, radosne, optymistyczne, z by³a Klinika Chorób Dzieci Katedry Pediatrii UJ Collegium Medicum i Uniwersytecki Szpital Dzieciêcy. Nad ca³oœci¹ czuwa³ prof. Jacek Pietrzyk. Poruszano tematy, które nie s¹ zbyt dobrze jak do tej pory opisane, a z którymi lekarze stykaj¹ siê na co dzieñ w swojej praktyce. Wspólnie szukano odpowiedzi na kontrowersyjne pytania, prezentowano swoje tezy i dyskutowano. Chcieliœmy podzieliæ siê wnioskami i doœwiadczeniami powiedzia³ prof. Jacek Pietrzyk, Kierownik Kliniki Chorób Dzieci Katedry Pediatrii UJ Collegium Medium. entuzjazmem podchodz¹ do ycia. Brak równowagi powoduje, e staj¹ siê nerwowe, maj¹ tendencje do zamartwiania siê, cierpi¹ na bezsennoœæ, bóle g³owy, brak koncentracji, bóle stawowe, lêdÿwiowe, zmêczenie. To pierwsze objawy rozwoju powa nych chorób. Po przywróceniu równowagi, organizm reguluje siê sam. Wraca radoœæ ycia. Osoby Pitta, pewne siebie, przedsiêbiorcze, o ywej inteligencji przy braku równowagi wpadaj¹ w gniew, irytacjê, s¹ niecierpliwe, k³ótliwe, w³adcze. Miewaj¹ uderzenia gor¹ca, pieczenie odbytu, wrzody trawienne, nadkwasotê, wypryski. Osoby Kapha s¹ spokojne, odwa - ne, wytrzyma³e, konsekwentne, kochaj¹ce. Przy braku równowagi pojawia siê ospa³oœæ, apatia, zach³annoœæ, ociê a³oœæ koñczyn, czêste zaziêbienia, sk³onnoœæ do tycia, alergie, zatrzymanie wody. Pocz¹tkowe objawy braku równowagi s¹ trudne do uchwycenia. Czêsto jest to zwyk³y spadek energii utrudniaj¹cy nasz¹ pracê. Czêste przeziêbienia sygnalizuj¹ nam brak odpornoœci. Gdy we w³aœciwym momencie uchwycimy nierównowagê i pozbêdziemy siê toksyn z organizmu, mo emy w przysz³oœci unikn¹æ wielu powa nych schorzeñ. Zgodnie z Ayurved¹ zdrowie powinniœmy zachowaæ do koñca naszych dni. Sk³onnoœæ do chorób okreœla nasza indywidualna konstytucja. Proces chorobowy mo e zacz¹æ siê w o³¹dku lub w jelitach a przejawiaæ siê w p³ucach, w chorobach kr¹ enia. Objawy choroby mog¹ wystêpowaæ w innym miejscu ni miejsce ich powstawania. Dylematy w leczeniu najm³odszych pacjentów Przez dwa dni Kraków goœci³ wybitnych lekarzy specjalistów z ca³ej Polski, którzy wspólnie podjêli próbê omówienia i przedyskutowania kwestii, które w pediatrii budz¹ najwiêksze kontrowersje. Konferencja podzielona zosta³a na bloki tematyczne. Na poszczególnych sesjach omawiano: aspekty diagnostyki genetycznej, zagadnienia zwi¹zane z dysplazj¹ oskrzelowo-p³ucn¹ u noworodków, czy z dylematami pediatry wobec bólów stawów u dzieci. Dyskutowano tak e o szczepieniach ochronnych dzieci i o problemie oty³oœci wœród najm³odszych pacjentów. Pierwsza sesja naukowa dotyczy³a zagadnieñ genetyki Czy i po co wykonywaæ testy genetyczne? Testy genetyczne powinny byæ przede wszystkim przeprowadzane tam, gdzie istniej¹ zalecenia powiedzia³ dziennikarzom na konferencji prasowej prof. Tadeusz Mazurczak, przewodnicz¹cy Polskiego Towarzystwa Genetyki Cz³owieka. - Powinny byæ wykonywane tylko ze wzglêdów zdrowotnych, poprzedzone poradnictwem medycznym i œwiadom¹ zgod¹ osób poddawanych testom podkreœli³. Nastêpny temat podczas konferencji brzmia³ Noworodek z przewlek³¹ chorob¹ p³ucn¹ po wypisaniu z oddzia- ³u. Rozwój p³uc u dzieci z dysplazj¹ oskrzelowo-p³ucn¹, które urodzi³y siê przedwczeœnie, mia³y problem z oddychanie i wymaga³y wsparcia medycznego, przebiega bowiem zupe³nie inaczej ni u zdrowych dzieci. Wymagaj¹ one specjalnego ywienia i opieki mówi³a prof. Ewa Helwich, krajowy konsultant ds. neonatologii. - Inny jest te dla nich kalendarz szczepieñ. Zadaniem rodziców i s³u by zdrowia jest specjalna opieka nad nimi. Istotne znaczenie ma te dobre porozumienie miêdzy lekarzami, którzy opiekowali siê noworodkiem a pediatrami. Wa nym punktem konferencji by³o równie Bezpieczeñstwo szczepieñ ochronnych. Kontrowersje w ich zakresie z kolei dotycz¹ z jednej strony w¹tpliwoœci samych lekarzy, jakie szczepionki wybraæ, maj¹c ograniczone mo liwoœci finansowe, zaœ z drugiej s¹ to kontrowersje wœród laików. Przeciwnicy szczepieñ czêsto wysuwaj¹ miêdzy innymi takie argumenty: My (rodzice/dziadkowie) nie byliœmy szczepieni, a mamy siê dobrze, W¹tpiê w skutecznoœæ szczepieñ, a nawet Istnieje Ayurveda œwietnie radzi sobie z nadwag¹. Po masa ach zwiêksza siê przemiana materii. Tracimy na wadze. Pocz¹tkowo usuwamy nadmiar wody zgromadzonej w tkankach. Nastêpnie organizm w³¹cza mechanizmy samoreguluj¹ce i chudniemy. Nasze cia³o staje siê jêdrne. Poprawia siê owal twarzy, skóra jest g³adka i elastyczna. ycie w harmonii sprawia, e wszystkie procesy psychofizjologiczne przebiegaj¹ poprawnie. W organizmie nie odk³adaj¹ siê toksyny, mamy du o energii, jesteœmy kreatywni, pozytywnie nastawieni do ycia. Ayurveda to równie radoœæ ycia. Body Time. Ayurveda w Krakowie ul. Konfederacka Kraków tel tel. kom mo liwoœæ niepo ¹danych objawów poszczepieniowych. Chcemy pokazaæ wyniki badañ i uœwiadomiæ rodzicom, co ma z³y wp³yw, a co nie ma, na zdrowie ich dziecka powiedzia³ prof. Jacek Wysocki, Rektor Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, przewodnicz¹cy Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Istotna kwestia poruszona w tym bloku tematycznym to zwi¹zek szczepieñ z autyzmem. Lekarze stwierdzaj¹, e brak jest dowodów na to, e szczepienia przeciw odrze i ró yczce zwiêkszaj¹ rozwój autyzmu. W drugim dniu konferencji dyskutowano natomiast miêdzy innymi o oty³oœci u dzieci. Jest to rzeczywiœcie temat kontrowersyjny, zw³aszcza, e powszechnie o oty³oœci jako o chorobie cywilizacyjnej mówi siê g³ównie w odniesieniu do osób doros³ych. Dr hab. Jerzy Starzyk, przewodnicz¹cy Zarz¹du Oddzia³u Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego podkreœla jednak, e ten problem coraz czêœciej dotyka te dzieci. Mia d yca jest ju nie tylko domen¹ starszych mówi. Okazuje siê, e zmiany mia d ycowe coraz czêœciej wystêpuj¹ te u dzieci. Profilaktykê nale y wiêc zacz¹æ ju w wieku dzieciêcym, zmieniaj¹c wzorce zachowania. Nale y po³o yæ nacisk na odpowiednie od ywianie i ruch u dzieci. Czasem u dziecka wystarczy minimum 60 minut ruchu dziennie, by zapobiec oty³oœci. Konferencja ta by³a, mo na powiedzieæ, wymian¹ doœwiadczeñ miêdzy lekarzami i wspólnym rozwi¹-zywaniem problemów diagnostycznych i terapeutycznych. Dziêki niej przynajmniej czêœæ w¹tpliwoœci, z jakimi na co dzieñ siê stykaj¹, zosta³a rozwiana. (AP)

3 Zdrowie w Krakowie Nr 2 3 URODA Jak osi¹gn¹æ harmoniê Wielu z nas o siebie nie dba. Ci¹gle zagonieni, zapracowani, nie mamy czasu pomyœleæ o sobie. A tymczasem ka dy stres trzeba roz³adowaæ od razu, nie wolno pozwoliæ, by problemy siê nawarstwia³y. Jeœli duch cierpi, to równie zaczyna to odczuwaæ nasze cia³o. Z aczyna boleæ krêgos³up, barki, lêdÿwie, nasza odpornoœæ spada. Ogólnie czujemy siê Ÿle. Siêgamy po œrodki przeciwbólowe, coraz to mocniejsze, a w koñcu musimy siê wybraæ do lekarza. I wtedy zaczyna siê d³ugie leczenie. Tymczasem tego mogliœmy unikn¹æ, odpowiednio wczeœniej zaczynaj¹c dbaæ o siebie. Ró nego rodzaju profilaktyka sprawia, e cz³owiek jest bardziej odporny.nikt te nie myœli o tym, e przyczyn¹ bólu czêsto jest stres, mo e on wynikaæ z napiêcia psychicznego. Te negatywne emocje trzeba wiêc roz³adowaæ. Pomocny jest masa. Niektórzy przypominaj¹ sobie jednak o nim dopiero wtedy, gdy coœ ich zaczyna boleæ. Z pomoc¹ przychodz¹ jednak miejsca takie jak kameralne SPA ród³o Harmonii. To dobre miejsce na w³aœciwy relaks - decyduj¹ o tym nie tylko same masa e, ale tak e atmosfera. Ju samo przebywanie tam sprawia, e czujemy siê spokojniej, przy relaksacyjnej muzyce, zapachach olejków, czy przy ³yku herbaty. Wa ne jest równie to, e jest to miejsce zupe³nie inne od wielkich SPA, które wrêcz w maszynowy sposób obs³uguj¹ klientów. Tutaj ka dy traktowany jest indywidualnie, ka dy masa dopasowany jest do konkretnej sytuacji i mo na powiedzieæ, e nie ma dwóch takich samych zabiegów. Podczas nawet zwyk³ego masa u grzbietu i barków (30 min - koszt 35 z³) wykorzystywane s¹ takie techniki, które bêd¹ najskuteczniejsze do rozluÿnienia i uspokojenia psychicznego. Oprócz manualnego masa u ca³oœciowego (80min - cena 90 z³) ciekawe i warte polecenia s¹ masa e dÿwiêkiem i zabiegi z wykorzystaniem kamieni bazaltowych. Masa ciep³ymi kamieniami polega na masowaniu ca³ego cia³a, najpierw manualnie, a nastêpnie przy u yciu ciep³ych kamieni, które na koniec pozostawiane s¹ jeszcze przez pewien czas na ciele. S¹ to ska³y bazaltowe, przetrzymuj¹ce ciep³o nawet kilkanaœcie minut, dziêki czemu powoduj¹ rozszerzanie siê naczyñ krwionoœnych, przyspieszaj¹ dostarczenie substancji od ywczych i usprawniaj¹ wydalanie toksyn. Poza tym przemieszczaj¹ce siê podczas masa u kamieniem ciep³o jest bardzo przyjemne, doskonale relaksuje, poprawia wygl¹d skóry i funkcjonowanie ca³ego organizmu. Masa ten jest delikatniejszy, nieco l ejszy w odczuciu, poniewa pewne techniki rêczne zastêpuje tu ciep³o kamieni. Ca³oœæ trwa oko³o 75 minut i kosztuje 100 z³. Doskona³ym sposobem na roz³adowanie napiêcia jest te masa dÿwiêkiem, z u yciem mis i gongów. Misy rozstawiane s¹ na ciele klienta, zaœ gongi obok. Powoli uderzane, wywo³uj¹ dÿwiêk i drgania. Wibracje te dzia³aj¹ na poszczególne zmys³y. Subtelne drgania mis i g³êboki dÿwiêk gongów, mocno oddzia³ywaj¹ zw³aszcza na nasz¹ psychikê - odprê amy siê i uspokajamy. Ludzie, pocz¹tkowo nastawieni bardzo sceptycznie do tego zabiegu, s¹ zaskoczeni efektem (60 min - 60 z³). Klienci mog¹ równie skorzystaæ z dwóch rodzajów sauny: tradycyjnej fiñskiej, gdzie temperatura waha siê od C i sauny Infra-red, ogrzewanej promieniami podczerwonymi, w której temperatura wynosi oko³o 50 C. Regularne korzystanie z sauny fiñskiej ma przede wszystkim ogromny wp³yw na nasz uk³ad kr¹ enia. Z kolei pobyt w saunie Infra-red, przeznaczony dla tych, którzy nie lubi¹ wysokich temperatur, umo liwia szybsze usuniêcie toksyn i poprawia ogólny wygl¹d skóry. Sauna mo e spokojnie pomieœciæ trzy osoby i jest zawsze wynajmowana na wy³¹cznoœæ (1 godzina - 30 z³ za dwie osoby). W tym kameralnym SPA mo na tak e skorzystaæ z masa u we dwoje, który jest wykonywany w jednym pomieszczeniu dla dwóch osób naraz. To dobre rozwi¹zanie dla tych, którzy chc¹ przyjœæ razem na masa i razem spêdziæ ten czas. Lokal mo na tak e wynaj¹æ jako ca³oœæ, na wy³¹cznoœæ. Jest to ciekawa odmiana dla tych, którzy chcieliby zrobiæ coœ ciekawego w kilkuosobowym gronie. P³ac¹c okreœlon¹ stawkê maj¹ mo liwoœæ korzystania z dowolnych zabiegów, sauny i wszystkich pomieszczeñ. Osoby korzystaj¹ce regularnie ze ród³a Harmonii mog¹ dziêki wykupieniu karnetów korzystaæ z atrakcyjnych zni ek. Pomyœlano równie o tych, którzy chcieliby sprawiæ komuœ dobry i zdrowy prezent. Istnieje bowiem mo liwoœæ wykupienia specjalnego zaproszenia na dowolny zabieg lub zabiegi z ca³ej oferty. Bez adnych op³at drukowane jest wtedy specjalne zaproszenie, które mo na wrêczyæ, maj¹c pewnoœæ trafionego prezentu. W ródle Harmonii mo na nabyæ równie naturalne kosmetyki Queen Helene, sole oraz olejki zapachowe. W ofercie znajduj¹ siê równie poduszki z ³uski gryki, zapewniaj¹ce zdrowy i spokojny sen. ród³o Harmonii dzia³a ju od dwóch lat. Lokal znajduje siê na granicy Krakowa (w rejonie ul. okietka), a dojazd z centrum zajmuje do 15 minut. Warto odwiedzaæ stronê poniewa w tym roku pojawi siê wiele ciekawych zmian w ofercie. Wszyscy klienci, którzy do 15 marca 2009 roku odwiedz¹ ród³o Harmonii z tym numerem miesiêcznika Zdrowie w Krakowie, otrzymaj¹ 15 % zni ki na dowolny zabieg. ród³o Harmonii , Zielonki, ul Wiarusa 11/ Zielonki IPL /fotoodm³adzanie, usuwanie ow³osienia, leczenie tr¹dziku, zamykanie naczyñ, leczenie przebarwieñ MASA E Lomi Lomi Nui, Mau-ri, refleksologia twarzy wg. Metody Lone Sorensen, PeLoHa, gor¹cymi kamieniami KONIEC ERY BOTOXU! JAPOÑSKI COSMOLIFTING PO RAZ PIERWSZY W KRAKOWIE TYLKO W LANGMANN VISAGE! CELLULOGIA masa pró niowy nr 1 na Œwiecie w redukcji cellulitu W OFERCIE RÓWNIE : - makija permanentny - trwa³y makija, niezale nie od pory roku - makija na ka d¹ okazjê - nauka makija u - indywidualne lekcje - stylizacja œlubna pary m³odej, pakiety œlubne - organizacja i aran acja sesji zdjêciowych /portfolio dla aktorów i modeli/ - organizacja pokazów mody - dobór i sprzeda kosmetyków marki STAGECOLOR - profesjonalna kosmetyka twarzy, cia³a, d³oni i stóp oferta specjalna: SPÊD WYJ TKOWY DZIEÑ 14 LUTEGO W LANGMANN VISAGE! LANGMANN - VISAGE Gabinet Makija u i Kosmetyki Profesjonalnej ul. Œw.Jana 13/2, Kraków tel. /12/ , PRACA Przedstawiciel korporacji w³osko-niemieckiej Z POWODU OTWARCIA NOWYCH ODDZIA ÓW zatrudni osoby z rejonu ma³opolskiego na stanowiska KIEROWCÓW Z OBS UG KLIENTA Praca tylko w godz Wynagrodzenie œrednie od do z³/mc WYMAGANIA rzetelnoœæ, operatywnoœæ, prawo jazdy kat. B sam. osobowy w okresie próbnym zwracamy koszty paliwa, telefon komórkowy fot. tomaszpolgrabia.com, make-up: langmann visage Dzia³ zatrudnienia ( ) KRAKÓW: 012/ , 0/

4 4 Zdrowie w Krakowie Nr 2 URODA Odkryj lecznicz¹ moc œwiat³a Terapia œwiat³em spolaryzowanym BIOPTRON to rewolucyjny prze³om w medycynie, to forma kuracji w profilaktyce, leczeniu i rehabilitacji. Z astosowanie œwiat³a w medycynie ma d³ug¹ historiê. Pierwszym Ÿród³em œwiat³a wykorzystanym w medycynie by³o naturalne œwiat³o s³oneczne. Wykorzystywano je ju w staro ytnym Egipcie do kuracji medycznych. W póÿniejszych czasach Hipokrates opisa³ wykorzystanie œwiat³a s³onecznego do leczenia wielu schorzeñ. Pomi- mo, i terapia œwiat³em nie mia³a w tamtych czasach wyjaœnienia naukowego, to jej moc uzdrawiania by³a na tyle oczywista, e lekarze staro ytni wprowadzili œwiat³oterapiê do ogólnego stosowania. Na pocz¹tkach lat 80-tych, zespó³ naukowców stworzy³ Ÿród³o œwiat³a oparte na laserze ale pracuj¹ce w niemal ca³ym spektrum œwiat³a widzialnego i Nowy oddzia³ w szpitalu w Prokocimiu po czêœci podczerwieni. Badania ujawni³y w³aœciwoœci fizyczne maj¹ce podstawowe znaczenie dla skutecznoœci leczenia œwiat³em W oparciu o t¹ technologiê powsta³ system leczenia œwiat³em BIOPTRON. Baz¹ by³ oryginalny wynalazek prof.dr n.med. Mestersa chirurga, specjalisty laseroterapii 30 lat temu na Uniwersytecie Semmelweis Œwiat³o spolaryzowane aparatów Bioptron dzia³a biostymulacyjnie na komórki ludzkiego organizmu i w efekcie wzmacnia system odpornoœciowy, pobudza przemianê materii, aktywizuje komórkowy metabolizm, poprawia ukrwienie, wzmacnia œciany naczyñ krwionoœnych, poprawia parametry krwi, dzia³a przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Bioptron skutecznie wspomaga leczenie urazów tkanki miêkkiej i jest stosowany w fizjoterapii i medycynie sportowej. G³ówne wskazania lecznicze dla terapii œwiat³em Bioptron: Leczenie ran - przyspiesza regeneracjê tkanek, ogranicza ból, likwiduje blizny) Owrzodzenia podudzi, stopa cukrzycowa, odle yny, oparzenia, leczenie ran pooperacyjnych, leczenie ran pourazowych Leczenie bólu (uœmierza ból, zwieksza aktywnoœæ ruchow¹ stawów) Reumatologia, fizjoterapia,medycyna sportowa ( Bioptron wydatnie przyspiesza leczenie kontuzji sportowych, naci¹gniêcia œciêgien, st³uczenia, skrêcenia, z³amania, st³uczenia. Likwiduje obrzêki, uœnierza ból) Leczenie stanów zapalnych (dzia³a przeciwzapalnie, zmniejsza ból) Laryngologia (zapalenie zatok, gard³a, ucha, oskrzeli, leczenie kataru,anginy, grypy) Neurologia (zapalenie nerwu trójdzielnego, pora enie nerwu twarzy, urazy pni nerwowych) Reumatologia, Urologia (zapalenie pêcherza moczowego i gruczo³u krokowego) Okulistyka (zapalenie spojówek, gradówka, zaæma) Leczenie problemów skórnych: Tr¹dzik m³odzieñczy, tradzik ró owaty, ³uszcyca, alergie, atopowe zapalenie skóry, blizny Leczenie chorób uk³adu kr¹ enia Wytwarzany pod wp³ywem zabiegów aparatem Bioptron tlenek azotu rozszerza naczynia krwionoœne( dzia³anie rozkurczowe podobne do aspiryny), poprawia parametry krwi, zapobiega zatorom, zakrzepom. Zalety stosowania terapii œwiat³em spolaryzowanym Bioptron: Szeroki wachlarz zastosowañ, dobre wyniki terapeutyczne, krótki czas leczenia, brak skutków ubocznych, mo liwoœæ stosowania terapii w domu bez przygotowania medycznego. Firma Zepter oferuje szeroki wybór aparatów medycznych do Terapii Œwiat³em: BIOPTRON COMPACT III, BIOPTRON PRO1, BIOPTRON 2, przeznaczonych do u ytku domowego i profesjonalnego w placówkach specjalistycznych. System Terapii Œwiat³em Bioptron zosta³ zatwierdzony jako urz¹dzenie medyczne wg.norm Unii Europejskiej 193/43 EEC. Posiada certyfikaty DEKERTA oraz SQS i IQNET potwierdzaj¹ce najwy sze standarty jakoœci. Terapia œwiat³em Bioptron jest ju dzisiaj standartem w instytucjach dbaj¹cych o zdrowie i urodê, lecz d³ugi czas oczekiwania na zabiegi i wysoki ich koszt w gabinetach prywatnych utrudnia ich dostepnoœæ. Wiecej informacji: Firma Zepter Medical specjalizuj¹ca siê w sprzeda y szwajcarskich Lamp do œwiat³oterapii, œwiat³em spolaryzowanym BIOPTRON posiada swoje Biuro Regionalne w Krakowie. ZAPRASZA Na BEZP ATNE cykle zabiegów leczniczych aparatami Bioptron konsultacje medyczne, prezentacje domowe i multimedialne, sprzeda promocyjn¹ Lamp Bioptron (gotówka,kredyt) Sprzeda, konsultacje i zapisy na zabiegi: Gra yna Macio³ Tel , W Uniwersyteckim Szpitalu Dzieciêcym 19 stycznia otwarto Oddzia³ Leczenia ywieniowego. Jest to ratunek dla wszystkich chorych dzieci, które z rozmaitych powodów nie mog¹ byæ karmione w sposób naturalny. Jednoczeœnie zmodernizowana te zosta³a Pracownia Scyntygrafii. Pacjenci nowego Oddzia³u to chorzy, u których stwierdzono niewydolnoœæ przewodu pokarmowego zespó³ jelita krótkiego, wady wrodzone, ciê kie zaburzenia wch³aniania i trawienia. Stworzenie Oddzia³u Leczenia ywieniowego pozwala na przygotowanie zarówno pacjenta, jak i jego opiekunów do rozpoczêcia ywienia w warunkach domowych. Wa ne jest jak najszybsze okreœlenie potrzeb ywieniowych pacjenta, wybranie najlepszej drogi podawania mu substancji od ywczych i wybór optymalnego sk³adu roztworu do ywienia do ylnego. Jednoczeœnie jego opiekunów nale y uczyæ, jak takie roztwory sporz¹dzaæ i jak pielêgnowaæ dziecko ze sta³ym dostêpem do y³y. Stworzenie oddzia³u w Krakowie ma same pozytywne strony. Dzieci z po³udnia Polski nie bêd¹ ju musia³y jeÿdziæ na podobne leczenie a do Warszawy. Oddzia³ zosta³ sfinansowany dziêki akcji sms owej Fundacji TVN Nie jesteœ sam. Z pieniêdzy zebranych przez Fundacjê uda³o nam siê równie zmodernizowaæ pracowniê Scyntygrafii dodaje Magdalena Oberc, rzecznik prasowy szpitala. Scyntygrafia to metoda diagnostyczna, która pozwala na ocenê struktury i funkcji niemal ka dego narz¹du oraz na wykrycie struktur patologicznych, jak np. zaburzenia czynnoœci w¹troby, p³uc, nerek, tarczycy, mózgu czy uk³adu pokarmowego, a tak e zmiany nowotworowe i przerzuty. Posiadane przez nas urz¹dzenie jest jednym z najnowoczeœniejszych na œwiecie podaje rzecznik prasowy Magdalena Oberc. Jest to gamma kamera po³¹czona z tomografem komputerowym, co pozwala nie tylko na zbadanie struktury i funkcji interesuj¹cego nas narz¹du, ale równie dziêki badaniu tomografii komputerowej na dok³adne zlokalizowanie stwierdzanych zmian w stosunku do otaczaj¹cych tkanek. Przygotowanie odpowiedniej pracowni by³o bardzo kosztown¹ inwestycj¹. Nasz Szpital otrzyma³ dotacjê z Ministerstwa Zdrowia na zakup gamma kamery w wysokoœci 1,5 mln z³ podaje Magdalena Oberc, natomiast bez pomocy Fundacji TVN nie bylibyœmy w stanie urz¹dzenia zainstalowaæ, poniewa koszty przygotowania pracowni wynios³y ponad 700 tys. z³.

5 Zdrowie w Krakowie Nr 2 5 Zdrowy ruch dla kobiet w ci¹ y W czasie ci¹ y wiêkszoœæ kobiet odczuwa du ¹ potrzebê ruchu i jeœli ci¹ a przebiega prawid³owo wcale nie nale y rezygnowaæ ze wszystkiego, co siê do tej pory robi³o. Ruch poprawia kondycjê przysz³ej mamy, wzmacnia si³ê miêœni i wiêzade³, uelastycznia cia³o i jego ukrwienie, usuwa wiele przykrych dolegliwoœci ci¹ owych, jak np. bóle pleców, g³owy, zaparcia, ylaki, bezsennoœæ czy zaburzenia oddychania. O prócz tego, ruch wyraÿnie poprawia samopoczucie i nastrój przysz³ej mamy, a to ma kolosalny wp³yw na zdrowy rozwój fizyczny i emocjonalny dziecka w jej ³onie. Zw³aszcza, kiedy brzuszek zaczyna rosn¹æ i uciskaæ organy wewnêtrzne oraz przeponê, wykonywanie odpowiednich dla tego okresu æwiczeñ staje siê zbawienne. Mamy czêsto zastanawiaj¹ siê, jaki rodzaj ruchu wybraæ, a z czego jednak zrezygnowaæ. Na pewno unikaæ nale y wszystkiego, co niesie zagro enie upadku, nag³ych szarpniêæ, nadwyrê eñ i nadmiernego obci¹ enia organizmu. Ci¹ a sama w sobie jest ogromnym wydatkiem energetycznym, wiêc dobrze jest znaleÿæ æwiczenia, które tej energii dodadz¹ i pomog¹ lepiej znieœæ czas ci¹ y nie tylko fizycznie, ale równie emocjonalnie. W Joga Centrum przy ul. Biskupiej 18 w Krakowie od prawie 10 lat pracujemy z kobietami w ci¹ y przygotowuj¹c je miêdzy innymi do aktywnego, œwiadomego porodu. Na zajêciach ruchowych panie poprawiaj¹ swoj¹ kondycjê psychofizyczn¹, ucz¹ siê efektywnego oddechu i radzenia sobie z dolegliwoœciami ci¹ owymi, a tak e poznaj¹ techniki relaksacyjne i anty-stresowe, które pomagaj¹ odnaleÿæ spokój i równowagê poœród tej burzy hormonalnej, jaka towarzyszy okresowi ci¹ y, porodu i po³ogu. Zajêcia ruchowe uzupe³niamy wyk³adami i spotkaniami ze specjalistami z dziedziny po³o nictwa, psychologii i medycyny naturalnej na kursach Instytutu Œwiadomego Rodzicielstwa, na których przyszli rodzice przygotowuj¹ siê do radosnego i odpowiedzialnego przyjêcia swojego potomka na œwiat, a potem bezstresowego z nim obcowania. Staramy siê równie wzmocniæ motywacjê rodziców do prowadzenia zdrowego trybu ycia, a ci¹ a jest ku temu doskona³¹ okazj¹. W dalszych planach Instytutu mamy kursy dla pañ z niemowlêtami do 6 miesi¹ca ycia (obejmuj¹ce æwiczenia z niemowlêciem, masa i zabawy rozwojowe) oraz kursy dla par, które maj¹ problemy z poczêciem dziecka. Za³o ycielami Instytutu s¹ Agnieszka Grin- Walaszek (dyplomowana nauczycielka jogi z wieloletnim doœwiadczeniem w praktyce i nauczaniu, mama czworga dzieci z pi¹tym w drodze ) i Janusz Walaszek (obecny przy porodach tata, naturoterapeuta, dietetyk), którzy dziel¹ siê swoimi doœwiadczeniami zarówno zawodowymi jak i jako rodzice. Jak wygl¹daj¹ zajêcia dla pañ w ci¹ y w Joga Centrum? W zajêciach organizowanych przez Joga Centrum mog¹ uczestniczyæ panie, które ukoñczy- ³y 14 tydzieñ ci¹ y i nie maj¹ powa niejszych przeciwwskazañ do wykonywania æwiczeñ ruchowych. Uczêszczaæ na zajêcia mo na do samego porodu, a niektóre pozycje i techniki oddechowe wykorzystaæ w poszczególnych jego fazach, co pomaga z³agodziæ bóle porodowe i efektywnie pracowaæ ze skurczami zapewniaj¹c dobre dotlenienie dziecka w tym wa nym i trudnym dla niego momencie. Ka de zajêcia rozpoczynaj¹ siê relaksem, w czasie którego zrzucamy ciê ar ca³ego dnia, zarówno zmêczenie fizyczne, jak i napiêcie psychiczne. Wprowadzane proste æwiczenia oddechowe uspokajaj¹ system nerwowy i pomagaj¹ kobietom nawi¹zaæ kontakt z w³asnym cia³em, poczuæ swój oddech i odpowiednio nim pokierowaæ. Kolejnym etapem jest rozci¹gniêcie i wzmocnienie miêœni ca³ego cia³a w ró nych sekwencjach, zale nych od dotykanego problemu czy dolegliwoœci ci¹ owej (np. praca z dolnym odcinkiem krêgos³upa, barkami i szyj¹, czy koñczynami dolnymi i miednic¹). Panie dowiaduj¹ siê miêdzy innymi jak radziæ sobie z problemem kr¹ enia w nogach (opuchniêcia, ylaki, skurcze ³ydek), zamkniêcia w klatce piersiowej i sztywnoœci w barkach i szyi (trudnoœci z oddychaniem, zaburzenia ciœnienia krwi, zawroty g³owy, omdlenia), jak równie poznaj¹ sposoby na poprawê funkcjonowania uk³adu trawiennego (nudnoœci, zgaga, zaparcia, hemoroidy). Ka de z æwiczeñ mo na wykonywaæ póÿniej samodzielnie w domu w oparciu o wskazówki nauczyciela. Panie, które w czasie ci¹ y cierpi¹ na zaburzenia snu wywo³ane silnie prze ywanymi emocjami i lêkami, jak równie z powodu dyskomfortu spowodowanego rosn¹cym brzuszkiem i trudnoœci¹ ze znalezieniem wygodnej pozycji do spania, ceni¹ sobie szczególnie poznane na zajêciach ró ne u³o enia i sposoby na spokojny i regeneruj¹cy sen. Panie, które praktykowa³y jogê jeszcze przed ci¹ ¹ wykonuj¹ równie pozycje odwrócone, takie jak œwieca czy stanie na g³owie, które wp³ywaj¹ bardzo korzystnie na uregulowanie gospodarki hormonalnej i poprawê kr¹ enia w ca³ym ciele. Pozycje te wykonuje siê jednak tylko z asekuracj¹ nauczyciela. Na zajêciach du ¹ uwagê skupiamy równie na odpowiednim wzmocnieniu miêœni dna miednicy i miêœni krocza, aby uchroniæ siê przed przedwczesnym porodem, a po porodzie zachowaæ zdrowie narz¹dów rodnych i satysfakcjê z ycia seksualnego. Æwiczenia te chroni¹ równie kobietê na przysz³oœæ przed dolegliwoœciami takimi jak opadanie narz¹dów rodnych, czy nietrzymanie moczu. Ka de zajêcia koñcz¹ siê relaksem, w czasie którego energia zgromadzona w czasie praktyki zostaje rozprowadzona po ca³ym organizmie, od ywiaj¹c i regeneruj¹c komórki. Umys³ ponownie siê wycisza i jest to dobry moment na to, aby wejœæ w g³êbszy kontakt ze swoim maleñstwem. Zajêcia dla pañ w ci¹ y odbywaj¹ siê dwa razy w tygodniu we wtorki i czwartki w godz Zajêcia w ramach Instytutu Œwiadomego Rodzicielstwa og³aszane s¹ na bie ¹co na stronie Serdecznie zapraszam, Agnieszka Grin-Walaszek dyplomowany nauczyciel jogi Iyengara Joga Centrum ul. Biskupia 18 Zapisy tel. (012) lub kom Akceptujemy karty Multisport. Oprócz grup ci¹ owych prowadzimy: - zajêcia dla osób o ró nym stopniu zaawansowania, - grupy specjalistyczne dla kobiet i dla starszych, - zajêcia dla dzieci i osób z nadwag¹, - grupy terapeutyczne i warsztaty wyjazdowe Zadbaj o prawid³ow¹ Zdrowie rehabilitacja postawê Twojego dziecka Wada postawy to w ostatnich latach najczêœciej brzmi¹ca diagnoza lekarska dotycz¹ca dzieci i m³odzie y. P Przez termin ten rozumiemy wszelkie asymetrie i dysproporcje w budowie cia³a, których zaniedbanie mo e byæ w przysz³oœci przyczyn¹ powa nych dysfunkcji narz¹du kostno stawowego. W W KRAKOWIE dzia³ reklamy zadzwoñ: badaniu ogl¹dowym najczêœciej stwierdzamy : skrzywienia krêgos³upa, okr¹g³e plecy, odstaj¹ce ³opatki, wady koñczyn dolnych. Najbardziej zagro one s¹ dzieci w wieku wczesnoszkolnym 6 8 lat oraz w okresie dojrzewania lat. Przyczyn¹ wad postawy jest g³ównie ma³a aktywnoœæ ruchowa, przeci¹ enia pleców ciê kimi tornistrami szkolnymi, z³e nawyki higieniczne i ywieniowe. O prawid³owej sylwetce decyduje: budowa koœci i stawów, si³a i wytrzyma³oœæ miêœni i wiêzade³ oraz nawyk przyjmowania prawid³owej postawy. Podstaw¹ do podjêcia w³aœciwej terapii jest przede wszystkim wczesna i trafna diagnoza lekarska. Leczenie polega na doborze w³aœciwej metody æwiczeñ oraz zajêciach ruchowych na p³ywalni. Systematyczne i konsekwentne postêpowanie rehabilitacyjne procentuje zatrzymaniem lub ca³kowitym skorygowaniem wady. Leczenie trwa praktycznie a do zakoñczenia okresu wzrostu tj. u dziewcz¹t do 16 a u ch³opców do 18 roku ycia. Zbagatelizowanie na pozór b³ahych objawów wady postawy, mo e doprowadziæ do pog³êbienia i utrwalenia zniekszta³ceñ i w efekcie do rozwoju jednostki chorobowej zwanej skolioz¹. Leczenie tego trójp³aszczyznowego skrzywienia krêgos³upa czêsto wymaga dodatkowo gorsetownia ortopedycznego lub interwencji chirurgicznej. Zaniedbania z okresu dzieciñstwa czêsto daj¹ siê we znaki w yciu doros³ym w postaci bolesnej rwy kulszowej, zmian dyskopatycznych i zwyrodnieniowych. Równie wtedy ruch recept¹ jest na zdrowie. Warto wiêc zainwestowaæ ju dziœ w zdrowie m³odych organizmów by potwierdziæ znane powiedzenie lepiej zapobiegaæ ni leczyæ. KSOS to Oœrodek który od ponad 40 lat zajmuje siê profilaktyk¹ i leczeniem wad postawy u dzieci i m³odzie y. Uczestnicy zajêæ æwicz¹ pod okiem wysoko wykwalifikowanej kadry fizjoterapeutów oraz instruktorów sportowych. Ka de dziecko objête jest Kierownik Dzia³u Gimnastyki Korekcyjnej mgr Ilona Barañska fachow¹ opiek¹ lekarzy rehabilitantów. Dysponujemy nowoczeœnie wyposa ona baz¹ sportow¹ : sale gimnastyczne, p³ywalnia, si³ownia. Od wrzeœnia 2008r. dzia³amy równie w nowo otwartym obiekcie rekreacyjno sportowym Kurdwanów Nowy. Kierownik Dzia³u Gimnastyki Korekcyjnej: mgr Ilona Barañska

6 6 Zdrowie w Krakowie Nr 2 dokoñczenie ze str. 1 a tym bardziej, by wejœæ do autobusu, nie mówi¹c ju o tramwajach. Na tej trasie kursuj¹ wy³¹cznie tramwaje z wysok¹ pod³og¹. Z kolei, jeœli chodzi o autobusy, to s¹ one zwykle prze³adowane w kierunku Kampusu UJ je d ¹ przecie t³umy studentów. Wychodzimy na przystanek i to jest wielka niewiadoma, czy wsi¹dziemy, czy nie opowiada El bieta Boduch, mieszkanka Domu Opieki Spo³ecznej. Albo przyjedzie autobus ze schodami, albo niskopod³ogowy, który jest tak napchany, e nikt ju nie da rady siê przesun¹æ. Musimy wiêc czekaæ na kolejny i te nie wiadomo, jaka bêdzie sytuacja. Nie jest wiêc ³atwo wsi¹œæ, by dostaæ siê do Centrum dodaje. Tymczasem na stronie internetowej MPK czytamy, e Miejskie Przedsiêbiorstwo Komunikacyjne w Krakowie to przedsiêbiorstwo przyjazne niepe³nosprawnym. Od wielu lat prowadzone s¹ te inwestycje, które maj¹ u³atwiæ poruszanie siê tramwajami i autobusami osobom niepe³nosprawnym. I rzeczywiœcie, po Krakowie jeÿdzi ju oko³o 94 % nowych autobusów. A jak jest z tramwajami? Owszem, przystanki tramwajowe na trasie Kapelanka Centrum zosta³y przebudowane, jednak aden nowy pojazd tamtêdy nie kursuje. Dlaczego? Na tej trasie, ze swojej strony, jak najbardziej moglibyœmy tramwaje niskopod³ogowe wprowadziæ mówi Marek Gancarczyk, rzecznik MPK, jednak jest to niemo liwe z przyczyn technologicznych. Perony s¹ za wysoko, a drzwi, które w taborze niskopod³ogowym otwieraj¹ siê na zewn¹trz, w takim przypadku, nie mog¹ siê otworzyæ. Kto zatem odpowiada za zaistnia³y stan rzeczy? Miejskie Przedsiêbiorstwo Komunikacyjne twierdzi, e to organizator transportu, dawny ZDiK, by³ za to odpowiedzialny. Ta modernizacja zosta³a przeprowadzona przez organizatora transportu informuje Marek Gancarczyk, rzecznik MPK. Nie przeprowadzono jej jednak tak, by w pe³ni odpowiada³a parametrom tramwajów niskopod³ogowych. Na pewno MPK bra³o udzia³ przy opracowywaniu parametrów tych peronów. Ostateczna decyzja zapada jednak u organizatora transportu. Zarz¹d MPK oficjalnie nie podpisywa³ adnych dokumentów. Niepe³nosprawni cierpi¹ przez pomy³kê w obliczeniach! Jacek Bartlewicz, rzecznik prasowy Zak³adu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z kolei podaje: Perony na tak¹ wysokoœæ zosta³y jednak wybudowane na yczenie MPK. My byliœmy jedynie wykonawc¹ tej inwestycji. Na dowód przedstawia pismo z 4 paÿdziernika 2002 roku, w którym MPK zwraca siê z proœb¹ do ówczesnego Zarz¹du Dróg i Komunikacji o uwzglêdnienie w projekcie takich rozwi¹zañ technicznych, które u³atwi³yby osobom niepe³nosprawnym, o ograniczonej zdolnoœci poruszania siê, korzystanie z komunikacji zbiorowej. W dokumencie tym znajduje siê zapis: W ci¹gu ul. Kapelanka i ul. Bro ka proponujemy zachowanie wydzielonego torowiska tramwajowego i wyposa enie wszystkich przystanków w wysokie perony, umo liwiaj¹ce samodzielny wjazd osobom na wózkach inwalidzkich do tramwaju niskopod- ³ogowego. Poniewa wysokoœæ pod³ogi przy wejœciu do tramwaju typu NGT6 wynosi 29 cm, proponujemy przyjêcie wysokoœci peronu cm ponad g³ówk¹ szyny. Niestety nie pomyœlano, e drzwi w nowych niskopod³ogowych tramwajach otwieraj¹ siê wysuwaj¹c nieco na zewn¹trz i obni aj¹c. W zwi¹zku z tym zabrak³o 2 3 cm, by mog³y siê otworzyæ na przystankach na wspomnianej trasie. B³¹d by³ ju zatem w fazie projektowej. Nie da siê tego poprawiæ. Jak twierdz¹ specjaliœci z ZIKiT, trzeba przebudowaæ ca³oœæ. Przez tak¹ pomy³kê niepe³nosprawni nie mog¹ jeÿdziæ tramwajami na Kapelankê. Teraz na przebudowê nie ma pieniêdzy. W tym momencie nie mo emy nic zrobiæ, nie dysponujemy adnymi œrodkami, eby to naprawiæ mówi Jacek Bartlewicz, rzecznik prasowy ZIKiD. S¹ przecie obostrzenia zwi¹zane z rozdysponowaniem œrodków unijnych na tê inwestycjê. Niepe³nosprawni, jak czekali na Kapelance na niskopod³ogowy tramwaj, tak czekaj¹ nadal. A co najgorsze, nic nie wskazuje na to, by sytuacja w najbli szych miesi¹cach uleg³a zmianie. Niepe³nosprawni nie maj¹ siê ju do kogo zwróciæ, gdy i tak nic nie da siê w tym momencie zrobiæ. Bogdan D¹sal, Pe³nomocnik Prezydenta Miasta ds. Osób Niepe³nosprawnych proponuje im z³o enie kolejnego pisma do MPK. Ja ze swojej strony podobne pismo tak e skierujê mówi. Jeœli trzeba bêdzie, zorganizujê te spotkanie w MPK, w którym mieszkañcy Domu Opieki bêd¹ mogli uczestniczyæ. Ale co to w³aœciwie da? adne pismo poziomu peronów nie obni y. Przez takie niedopatrzenie niepe³nosprawni jeszcze d³ugo w niskopod³ogowy tramwaj na Kapelance nie wsi¹d¹. Anna Maria Pi¹tkowska Oaza zdrowego oddechu w zanieczyszczonym mieœcie Sól od wieków by³a symbolem niezniszczalnoœci, a to dlatego, e sama siê nie psuje i w dodatku chroni od zepsucia. Doskonale wyg³adza skórê, redukuje tkankê t³uszczow¹. Regularne k¹piele w soli wzmacniaj¹ te naczynia krwionoœne i poprawiaj¹ kr¹ enie krwi. G rota solna wytwarza swoisty mikroklimat, wzbogaca powietrze w mikroelementy i jony ujemne, a niszczy szkodliwe dla zdrowia jony dodatnie i drobnoustroje chorobotwórcze. Wskazane jest odbycie dziesiêciu seansów 45-minutowych. Uodporni siê wtedy i dziecko, i rodzic. Ju po tygodniu regularnego pobytu w grocie solnej mo na dostrzec wyraÿn¹ poprawê samopoczucia. Powietrze oczyszczone z py³ów i alergenów, przechodz¹c przez œciany solne, uwalnia cenne mikroelementy. Grota solna w Oœrodku Sportowo- Rekreacyjnym Kurdwanów Nowy na ul. Wys³ouchów 34a, zbudowana jest z naturalnych bry³ solnych. Na œcianach znajduj¹ siê kryszta³y soli z Morza Martwego, a na pod³odze sól z Wieliczki. Temperatura wynosi oko³o C, poniewa wtedy najlepiej wydobywa siê jod. Nie mo e byæ ani za zimno, ani za gor¹co. Mog¹ z niej korzystaæ wszyscy - i dzieci, i osoby doros³e minut spêdzone w grocie mówi Anna Mitka, kierownik oœrodka - równa siê trzem dniom pobytu nad morzem, jeœli chodzi o ch³oniêcie jodu oraz makro- i mikroelementów. Chcielibyœmy zachêciæ do przychodzenia zw³aszcza rodziców, którzy maj¹ dzieci w wieku przedszkolnym. Pobyt w grocie solnej to doskona³y sposób spêdzania wolnego czasu ca³¹ rodzin¹. Rodzice mog¹ siê relaksowaæ, siedz¹c na wygodnych fotelach, czytaj¹c ksi¹ kê lub ws³uchuj¹c siê w szum morza czy œpiew ptaków. Ich pociechy zaœ w tym czasie bêd¹ siê bawiæ w solnej piaskownicy. Grota solna jest doskona³ym miejscem na odpoczynek, na przyk³ad po ciê kim dniu. W baœniowym wnêtrzu mo na usi¹œæ na fotelu i odpocz¹æ, dotleniaj¹c siê jednoczeœnie i ch³on¹c cenne mikroelementy. Grota solna w Oœrodku Sportowo- Rekreacyjnym Kurdwanów Nowy ma kszta³t litery L. Jest w niej du o zakamarków, wiêc dzieci mog¹ siê tu wspaniale bawiæ w chowanego. Oprócz tego jest solna piaskownica z zabawkami, gdzie maluchy mog¹ budowaæ domki z soli. Dodatkow¹ atrakcj¹ jest ma³e, œlicznie oœwietlone Ÿróde³ko umieszczone w jednym z zakamarków. Szum p³yn¹cej wody dzia³a koj¹co i odprê a. Z kolei delikatne oœwietlenie w kolorze jasnopomarañczowym pozwala nieco pobudziæ nasz organizm i nabraæ energii. Grota œwietnie nadaje siê tak e do przeprowadzania zajêæ dydaktycznych, na przyk³ad lekcji œpiewu, czy g³oœnego czytania dodaje Anna Mitka. - Mówi¹c i œpiewaj¹c pobieramy wiêcej powietrza, a tym samym ch³oniemy wiêcej jodu i tlenu. Do szkó³ i przedszkoli kierowana jest te specjalna oferta mo liwoœæ dwóch seansów po 20 minut. Czosnek wykorzystujemy w kuchni jako przyprawê do wielu potraw. Dodajemy go zw³aszcza do miês. Od dawna jest on jednak nie tylko przypraw¹, ale te i œrodkiem leczniczym. Jego zalety docenili ju staro ytni. Rzymianie na przyk³ad wierzyli, e zwiêksza on si³ê fizyczn¹ potrzebn¹ o³nierzom w walce. Potem jego w³aœciwoœci lecznicze odkry³a równie medycyna ludowa. Wspó³czeœnie stwierdzono, e czosnek zawiera allicynê i trójsiarczek dwuallilu, które dzia³aj¹ bakteriobójczo, a tak e siarkowe zwi¹zki lotne, skuteczne przy leczeniu przeziêbieñ i infekcji dróg oddechowych. Œwie y czosnek zawiera witaminê C, witaminy z grupy B, a tak e potas, elazo, magnez i fosfor. Okazuje siê równie, e jeœli jemy go Seanse w grocie solnej to równie doskona³y pomys³ dla zak³adów pracy. Jeœli zak³ad stawia na wydajnoœæ pracowników, musi zadbaæ, by byli zdrowi i wypoczêci. Pobyt w grocie zaleca siê zw³aszcza osobom z chorobami górnych dróg oddechowych, astm¹ oskrzelow¹, alergi¹, zapaleniem zatok, dolegliwoœciami tarczycy. Pomaga te w leczeniu ³uszczycy, tr¹dziku, a nawet redukuje tkankê t³uszczow¹. Podczas pobytu w grocie oddychamy g³êboko i dotleniamy ca³y organizm. Z groty solnej mo na korzystaæ codziennie. Przeciwwskazaniem jest jednak nadciœnienie, nadczynnoœæ tarczycy i choroby nowotworowe. W tych przypadkach konieczna jest zgoda lekarza. Anna Maria Pi¹tkowska Leki z kuchni parê s³ów o czosnku codziennie, mo e on byæ pomocny w leczeniu chorób serca obni a cholesterol i ciœnienie krwi. W aptekach dostêpne s¹ specjalne preparaty, zawieraj¹ce czosnek suszony, polecane zw³aszcza w okresie zwiêkszonej zachorowalnoœci na grypê i przeziêbienie. Niejednokrotnie stosuje siê je te przy leczeniu schorzeñ bakteryjnych w obrêbie uk³adu oddechowego, przewodu pokarmowego, dróg moczowych oraz przy mia d ycy i nadciœnieniu. W³aœciwie jedyn¹ wad¹ czosnku jest doœæ intensywny i nieprzyjemny zapach z ust, tu po jego spo yciu. Tymczasem œwie y czosnek ma najwiêcej w³aœciwoœci leczniczych. Aby pozbyæ siê tego zapachu, nale y popijaæ go mlekiem. Pomocne jest tak e ucie zielonej natki pietruszki.

7 Zdrowie w Krakowie Nr 2 7 PEDIATRIA Szczekaj¹cy kaszel w œrodku nocy czyli s³ów kilka o zapaleniu krtani Wraz z nastaniem jesieni nieuchronnie rozpoczyna siê okres czêstych infekcji uk³adu oddechowego u dzieci. Dominuj¹ zwykle tzw. nie yty górnych dróg oddechowych przebiegaj¹ce z katarem i kaszlem, czasem z gor¹czk¹. N ajczêœciej udaje siê je opanowaæ w warunkach domowych. Istnieje jednak e kilka sytuacji, które wymagaj¹ pilnej interwencji lekarskiej o takich momentach mówimy stany nag³e. Warto poœwiêciæ kilka chwil na omówienie jednego z najczêœciej wystêpuj¹cych zapalenia krtani. Trafiaj¹cy na ostry dy ur, mocno przestraszeni rodzice zwykle opowiadaj¹ nastêpuj¹c¹ historiê: Moje dziecko po³o y³o siê spaæ zdrowe, wczeœniej nic nie zapowiada³o choroby, mia³o tylko niewielki katar od wczoraj. Nagle, w œrodku nocy obudzi³o siê, zaczê³o dziwnie g³oœno, z trudem oddychaæ i kaszleæ tak jak nigdy w yciu przypomina³o to szczekanie ma³ego psa. Czym prêdzej wezwaliœmy pogotowie (albo przyjechaliœmy) na ostry dy ur. Rzeczywiœcie zapalenie krtani mo e wystraszyæ kogoœ, kto widzi tê chorobê u dziecka po raz pierwszy. Dzieje siê tak dlatego, e krtañ jest najwê szym odcinkiem górnych dróg oddechowych i stan zapalny tego miejsca mo e w bardzo krótkim czasie zmniejszyæ œwiat³o (wewnêtrzn¹ œrednicê) krtani o po³owê, a nawet wiêcej. Obrzêk b³ony œluzowej zwi¹zany z infekcj¹ szerzy siê do œrodka krtani zmniejszaj¹c koncentrycznie w szybkim tempie jej œwiat³o. Przyjrzyjmy siê zatem objawom na co nale y zwróciæ uwagê? G³oœne oddychanie z wysi³kiem to typowe cechy zapalenia krtani. Jest to dusznoœæ wdechowa, wiêc dziecko ma trudnoœci z nabraniem powietrza. Czêsto temu forsownemu nabieraniu towarzyszy charakterystyczny dÿwiêk œwist krtaniowy, który nazywa siê stridorem. Rodzice czasem obrazowo opisuj¹ ten dÿwiêk porównuj¹c do piania. No i ów kaszel g³oœny, suchy, szczekaj¹cy. Komplet typowych objawów zamyka chrypka, a czasem wrêcz bezg³os gdy dziecko próbuje nam coœ powiedzieæ albo zap³akaæ. Zapalenie krtani dotyczy dzieci w ka dym wieku, ale najbardziej niebezpieczne jest dla ma³ych pacjentów, zw³aszcza niemowl¹t i dzieci do lat 3. Co trzeba zrobiæ? Nale y jak najszybciej dostaæ siê do punktu pomocy doraÿnej, gdy jest to stan nag³ego zagro enia zdrowia, a czasem ycia dziecka. Obowi¹zuje zasada, e im m³odsze dziecko tym wiêksze ryzyko zdarzeñ niepo ¹danych. Jedyne dzia³anie doraÿne jakie mo na przedsiêwzi¹æ w domu to ekspozycja (oczywiœcie ostro na) dziecka na ch³odne powietrze nale y pociechê otuliæ czymœ ciep³ym i zbli yæ do otwartego okna czêsto na zasadzie miejscowego och³odzenia nastêpuje niewielkie zmniejszenie obrzêku i z³agodzenie objawów. Niektórzy zwracaj¹ uwagê na dobroczynne dzia³anie nawil ania powietrza ale przy braku odpowiedniego sprzêtu jest to trudne do uzyskania (czasem pomagaj¹ mokre rêczniki, pieluchy rozwieszone przy ³ó ku dziecka, zaprowadzenie dziecka do ³azienki i puszczenie wody do wanny wdychanie wilgotnego powietrza). Jest to jednak e tylko dzia³anie doraÿne, skuteczne w niewielkim stopniu, dlatego ka de dziecko z nasilonymi objawami choroby powinno jak najszybciej znaleÿæ siê w placówce medycznej, aby otrzymaæ leczenie zmniejszaj¹ce obrzêk najczêœciej do ylne i wziewne (inhalacyjne). Powy sze opisy i dane dotycz¹ najczêstszej postaci zapalenia krtani jakim jest podg³oœniowe zapalenie krtani. Zapalenie krtani oraz pokrewne okreœlenie zespó³ krupu, opisuj¹ce podobne objawy to znacznie pojemniejsza jednostka chorobowa. Warto wspomnieæ, e zapalenie górnej czêœci krtani nag³oœni stanowi zawsze zagro enie ycia dziecka i nale y je ró nicowaæ z typowym podg³oœniowym typem zapalenia. Wyró nia je du o wiêksza dusznoœæ dziecka, wysoka gor¹czka, brak chrypki oraz trudnoœci z po³ykaniem, krztuszenie siê pacjenta. Z takim dzieckiem nale y postêpowaæ wyj¹tkowo ostro nie i czym prêdzej odtransportowaæ do oddzia³u intensywnej opieki medycznej. Zazwyczaj w leczeniu typowego podg³oœniowego zapalenia krtani nastêpuje szybka i zdecydowana poprawa, a pobyt w szpitalu jeœli konieczny jest krótki. Wyleczenie zapalenia krtani nie zabezpiecza przed kolejnymi zachorowaniami. W sytuacji czêstego wystêpowania objawów zapalenia krtani nale y siê zastanowiæ nad inn¹ ni infekcyjna przyczyn¹ schorzenia najczêœciej komponent¹ alergiczn¹. Mo e dochodziæ równie Zdrowie pediatra lekarz medycyny Andrzej Grudzieñ do wspó³wystêpowania obu sk³adowych jako mechanizmu wyzwalaj¹cego pocz¹tek choroby. Nale y równie zaznaczyæ, e pogoda mglista oraz nagromadzenie, zagêszczenie alergenów w powietrzu np. zapylenie, smog, tak czêste w naszym mieœcie, sprzyjaj¹ manifestacji objawów zapalenia krtani. lek. Andrzej Grudzieñ Nie pijê za jego zdrowie! Wypatruj¹c bociana W Pa³acu Wielopolskich przy pl. Wszystkich Œwiêtych 27 stycznia 2009 odby³a siê konferencja naukowa pt. Nie pijê za jego zdrowie, czyli czym jest FAS. Zorganizowa³ j¹ Wydzia³ Nauk Spo³ecznych Papieskiej Akademii Teologicznej oraz Wydzia³ Sportu i Inicjatyw Spo³ecznych Urzêdu Miasta Krakowa. N a Sali Obrad Magistratu zebrali siê nie tylko wybitni lekarze, naukowcy, studenci, g³ównie z Uniwersytetu Pedagogicznego i Collegium Medium UJ. Ponadto uczestniczyli wyk³adowcy akademiccy, nauczyciele szkó³ podstawowych i gimnazjalnych, pedagodzy, psychologowie, terapeuci uzale nieñ i Warsztatów Terapii Zajêciowej, pracownicy Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie, przedstawiciele rodzin adopcyjnych i zastêpczych, pielêgniarki, pracownicy socjalni, specjaliœci ds. pracy z rodzin¹ oraz inni. - Odzew by³ ogromny powiedzia³a Katarzyna ukaszek, koordynator konferencji. - Sala by³a pe³na, chocia chêtnych by³o znacznie wiêcej. Nie wszyscy jednak mogli przyjœæ z powodu braku miejsc. Konferencja adresowana by³a g³ównie do studentów, pedagogów, psychologów, nauczycieli, rodziców, rodziców zastêpczych, adopcyjnych oraz do osób zawodowo zajmuj¹cych siê problemami rodziny. - Chcieliœmy pokazaæ, jak szkodliwy dla dziecka jest alkohol pity przez matkê podczas ci¹ y poinformowa³a Katarzyna ukaszek. - Dziêki tej konferencji m³odzie mia³a okazjê spotkaæ siê z ludÿmi, którzy na co dzieñ z tym problemem siê stykaj¹. Chcemy apelowaæ zw³aszcza do m³odych kobiet, by podczas ci¹ y nie pi³y alkoholu. Zdrowie dziecka jest najwa niejsze. - Jak do tej pory w Krakowie odby³y siê dwie takie konferencje, jednak by³y one zamkniête, przeznaczone dla w¹skiego krêgu odbiorców doda³a Katarzyna ukaszek, studentka Nauk o Rodzinie z Wydzia³u Nauk Spo³ecznych Papieskiej Akademii Teologicznej. Kiedy wiêc organizowa³am tê konferencjê, wysz³am z za³o enia, e musi byæ ona byæ otwarta, by studenci tak e mogli na ni¹ przyjœæ. Poruszanymi zagadnieniami by³y miêdzy innymi: promocja zdrowia w kreowaniu rodziny, trudnoœci funkcjonalne dzieci z FAS, problematyka FAS w kontekœcie adopcji. Na zakoñczenie odby³a siê tak e projekcja filmu Wieczne dziecko, przedstawiaj¹cego osoby dotkniête syndromem FAS. Na konferencji specjaliœci podkreœlali, e nie ma takiego alkoholu, który wypity przez matkê w czasie ci¹ y jest bezpieczny dla rozwijaj¹cego siê dziecka. - Przez lata kobiety by³y namawiane do picia podczas ci¹ y czerwonego wina, by przeciwdzia³aæ anemii powiedzia³ prof. Andrzej Urbanik. - Tymczasem okazuje siê, e nawet najmniejsza dawka alkoholu mo e wywo³aæ spustoszenie w organizmie rozwijaj¹cego siê dziecka. U dzieci, których matki pi³y alkohol w czasie ci¹ y, mo e dojœæ do powstania zespo³u charakterystycznych objawów. Jest to w³aœnie FAS, czyli P³odowy Zespó³ Alkoholowy. G³ówne objawy to: zaburzenia wzrostu, trwa³e uszkodzenia mózgu, charakterystyczne zniekszta³cenia twarzy (ma³e oczodo³y, krótki nos, p³aska œrodkowa czêœæ twarzy, w¹ska górna warga, ma³a uchwa). W wyniku uszkodzenia mózgu dziecko ma problemy z pamiêci¹, trudnoœci w uczeniu siê, problemy z koordynacj¹ ruchów, a nawet zaburzenia emocjonalne. Nie potrafi zrozumieæ norm spo³ecznych, ani utrzymaæ d³u ej uwagi. Mo na tak e u niego zaobserwowaæ zaburzenia na p³aszczyÿnie sensoryki nieprawid³owe odczuwanie koñczyn, nieprawid³owe odczucia s³uchowe, wzrokowe, wêchowe, np. mo e mu siê wydawaæ, e coœ brzydko pachnie, a tak w rzeczywistoœci nie jest, albo mo e ono samo siê okaleczyæ i nie bêdzie czu³o bólu. Trudno jest te na pocz¹tku zdiagnozowaæ P³odowy Zespó³ Alkoholowy. 3- letnie dziecko z FAS-em jest rozhamowane, bardziej œmia³e, w przeciwieñstwie do dziecka zdrowego, lubi kontakt z doros³ymi. Jeœli jednak takie same badania przeprowadzilibyœmy po okresie dojrzewania, to oka e siê, e dziecko z FAS-em bêdzie mia³o powa ne zaburzenia emocjonalne, zaburzenia w odruchowoœci (zachowanie odruchów dzieciêcych nawet w wieku doros³ym), a tak e ogromne braki w rozwoju spo³ecznym i trudnoœci w rozumieniu jêzyka, norm, metafor, dowcipu, metakontekstu wypowiedzi tzw. p³askie rozumienie jêzyka Alkohol mo e zatem doprowadziæ do wielu nieodwracalnych zmian w mózgu i w oœrodkowym uk³adzie nerwowym p³odu. Nie tylko jednak picie alkoholu przez kobietê podczas ci¹ y ma negatywny wp³yw na rozwój dziecka. Dotyczy to tak e spo ycia alkoholu przez mê czyznê. Naukowcy twierdz¹, e jeœli zale y nam na zdrowym potomstwie, najlepiej powstrzymaæ siê od alkoholu na trzy miesi¹ce przed poczêciem dziecka. Alkohol mo e bowiem niekorzystnie wp³yn¹æ na jakoœæ materia³u genetycznego przekazywanego potomstwu przez oboje rodziców. Plemniki dojrzewaj¹ bowiem oko³o dwóch miesiêcy, natomiast jajo dojrzewaj¹ce na powierzchni jajnika matki jest ju przed zap³odnieniem nara one na dzia³anie alkoholu. Alkohol mo e zatem wywo³aæ mnóstwo chorób. Jedn¹ z nich jest w³aœnie FAS. Badania nad P³odowym Zespo³em Alkoholowym prowadzone s¹ ju od 40 lat. Pe³ny FAS, ze wszystkich upoœledzeñ wywo³anych alkoholem, wystêpuje najrzadziej. Inne jednak (np. czêœciowy FAS; ARND - zaburzenia neurologiczne zwi¹zane z alkoholem; ARBN - wady wrodzone zwi¹zane z alkoholem, tj. deformacja niektórych czêœci cia³a, uszkodzenia narz¹dów wewnêtrznych, zaburzenia s³yszenia i widzenia) pojawiaj¹ siê nawet dziesiêæ razy czêœciej. Badania wykaza³y te, e kobiety innych ras ni bia³a znacznie czêœciej rodz¹ dzieci z pe³nym syndromem FAS. Jak przekonali siê organizatorzy, zapotrzebowanie wœród spo³eczeñstwa, zw³aszcza wœród studentów, na tego typu konferencje jest ogromne. - Jest to temat, o którym siê g³oœno nie mówi - Katarzyna Jarzmik, studentka Uniwersytetu Jagielloñskiego. - Owszem wspomina siê, e nadu ywanie alkoholu w czasie ci¹ y szkodzi dziecku, jednak nie mówi siê, e jakiekolwiek u ywanie alkoholu w ci¹ y jest z³e i ma niekorzystny wp³yw na dziecko. Takie spotkania, konferencje s¹ bardzo potrzebne. Œwiadomoœæ spo³eczeñstwa jest bowiem znikoma. Nawet w szkole taki przedmiot jak Przygotowanie do ycia w rodzinie traktowany jest po macoszemu. Jestem w takim wieku, e pewnie nied³ugo pomyœlê o za³o eniu rodziny - doda³a. - Chcê wiêc wszystko robiæ œwiadomie i odpowiedzialnie. (AP)

8 8 Zdrowie w Krakowie Nr 2 GALERIA OSOBOWOŒCI Liczy siê szybkie i rozs¹dne podejmowanie decyzji Zdrowo zakrêceni Rozmowa z Andrzejem Œwigostem, nieustraszonym kierowc¹ rally trackera Przed domem stoj¹ samochody ciê arowe, wœród nich s³ynna rajdówka i holowniki. Miêdzy nimi Czarny Koñ. Dzieñ zaczyna siê intensywnie wyjazd do sklepu po czêœci potrzebne do naprawy ciê arówek, w miêdzyczasie trzeba te odwieÿæ córki do szko³y. Co chwilê ktoœ dzwoni lub przychodzi za³atwiæ jak¹œ sprawê. A jeœli w pobli u zdarzy siê jakaœ awaria, albo wypadek z udzia³em ciê arówki? Na pewno Andrzej Œwigost zaraz zostanie wezwany na miejsce, by pomóc. Dojechaæ tam, gdzie inni nie dadz¹ rady Firmê prowadzimy z on¹ Bernadk¹. Zajmujemy siê serwisem samochodowym, ratownictwem drogowym i usuwaniem skutków wypadków z udzia³em ró nych pojazdów, a szczególnie samochodów ciê arowych. Od czego to siê zaczê³o? Na pocz¹tku by³ transport i serwis samochodów ciê arowych. Okaza³o siê jednak, e nieraz uszkodzonej ciê arówki nie da³o siê naprawiæ na miejscu i trzeba by³o j¹ przetransportowaæ. By³y nam wiêc potrzebne specjalne ciê kie holowniki i platformy za³adowcze. Wypadki na drogach z udzia³em TIR-ów sk³oni³y nas do zajêcia siê pomoc¹ drogow¹. Nasza firma jako jedyna w Ma³opolsce mog³a sprostaæ takim zadaniom jak: prze³adunek uszkodzonego towaru, postawienie TIR-a, czy wyci¹gniêcie go z rowu, a na koniec odholowanie na parking strze ony i póÿniej naprawa powypadkowa. Samochód osobowy mo na zepchn¹æ z drogi, jeœli popsu³ siê lub zosta³ uszkodzony, natomiast w przypadku ciê arówek, ju nie jest tak ³atwo. Jako jedyni w Polsce mo emy dotrzeæ w trudne i czasem niedostêpne dla innych tereny, by usun¹æ skutki katastrof, typu rozbity samolot lub powódÿ. Samochód RALLY TRACK przez to, e ma wysokie zawieszenie, dociera na miejsce przez bagniste i podmokle tereny, i mo e zabraæ jeszcze ekipê ratowników. Przy usuwaniu katastrof drogowych bardzo potrzebne jest doœwiadczenie zdobyte w rajdach samochodów ciê arowych, w których uczestniczê ju od 12 lat. Tam zdarzaj¹ siê bardzo ciê kie sytuacje, gdy na przyk³ad trzeba szybko postawiæ przewrócon¹ ciê arówkê i oczyœciæ teren, by nie stwarzaæ trudnoœci innym. By pozosta³e samochody mog³y jechaæ dalej po tym odcinku. Dla przeciêtnego cz³owieka st³uczka lub przewrócenie siê samochodu to wielki szok. U nas tego nie ma. Jest adrenalina, jest power, trzeba myœleæ trzeÿwo, szybko i rozs¹dnie podejmowaæ decyzje. Podczas XXII MERCEDES TRUCK RALLY kolega jad¹cy przed nami po³o y³ ciê arówkê na boku Nie by³o czasu na zastanawianie siê. Szybko postawiliœmy jego samochód, tak e móg³ jechaæ dalej. To trwa³o kilka minut, a Miros³aw Wróbel, organizator Mercedes Truck Rally, podziêkowa³ za to, e to tak szybko nam posz³o. Ostatnio by³a te Pyromachina w Krakowie na B³oniach. Organizatorom potrzebny by³ samochód terenowy do wo enia komandosów, którzy podczas szybkiej jazdy mieli ostrzeliwaæ teren, Zamontowaliœmy ³awki boczne dla komandosów i na nastêpny dzieñ mogliœmy ju uczestniczyæ w pokazie. To by³o niesamowite prze ycie. Zewsz¹d wyskakiwa³y beczki z prochem, komandosi strzelali, a ja nie widzia³em praktyczni nic, ale musia³em jechaæ szybko, by nic na nas nie spad³o. Nie mog³em siê wtedy baæ. Strach jest z³ym doradc¹. W naszym przypadku nie mo e go byæ. Za³oga rajdówki, czyli pilot Krzysztof Dziedzic i ja, musimy podejmowaæ decyzje szybkie, ale jednoczeœnie bardzo odpowiedzialne. Wchodz¹c w jakiœ odcinek trasy, czasem nie widzimy nic. Ktoœ inny w podobnej sytuacji by zahamowa³. Ryzykujemy swoim zdrowiem, a czasem nawet yciem. Na rajdzie zdarzy³o nam siê ju dwa razy wywróciæ ciê arówk¹. Ale co nas nie dobije, to nas wzmocni. W 2003 roku mieliœmy wywrotkê podczas Rajdu Mercedes Truck Rally we Wroc³awiu. Startowaliœmy nowym samochodem, jeszcze farba na nim by³a œwie a. Gdy wjechaliœmy na odcinek w lesie, podczas pokonywania wzniesienia, samochód, przy doœæ sporej prêdkoœci obsun¹³ siê w prawo. Przewracaj¹c siê, wpadliœmy na drzewa. By³a to nasza pierwsza taka wywrotka. Szybko zgasiliœmy silnik, by samochód siê nie zapali³ i wyszliœmy z auta. PóŸniej, dziêki pomocy kolegów z innych ciê arówek, postawiliœmy nasz pojazd na cztery ko³a i dalej uczestniczyliœmy w rajdzie. Dakar uczyæ siê od najlepszych Ka dy ma jakieœ marzenia. Wiem, e z powodu braku sponsorów, nie mogê startowaæ w najwiêkszym rajdzie œwiata, jakim jest Dakar. Ale mogê jeÿdziæ jako obserwator. Od paru lat jeÿdzimy zorganizowan¹ grup¹, razem z onami i jesteœmy zawsze na rozpoczêciu i podczas pierwszych dni rajdu. W tym roku nie pojecha³em, poniewa czekamy z on¹ na narodziny dziecka. Podczas jednego z rajdów naszym zawodnikom, bardzo mi³o zrobi³o siê, gdy machaliœmy polsk¹ flag¹ olbrzymich rozmiarów, wykonan¹ z kartonów. ZnaleŸliœmy je w hipermarkecie, porozrywaliœmy i z³o yliœmy z nich flagê bia³o-czerwon¹. Pamiêtam, e podeszli do nas wtedy Francuzi i poprosili, ebyœmy te machali ich zawodnikowi, bo tak piêknie ta flaga wygl¹da. W zamian oni wstawali, gdy jechali nasi. Wyjazdy na Rajd Dakar to tak e zdobywanie ogromnego doœwiadczenia i wiedzy od najlepszych. Potem mogê j¹ przekazaæ innym. Kiedyœ poproszono mnie, ebym w radio opowiedzia³, co widzia³em. Ludzie, którzy nie mieli mo liwoœci obejrzenia rajdu, cieszyli siê, e przynajmniej mog¹ pos³uchaæ. Czarny Koñ w drodze do Czêstochowy Mój holownik przydaje siê nie tylko przy ratowaniu ciê arówek z wypadków. Co roku wybieram siê na Pielgrzymkê Krakowsk¹ na Jasn¹ Górê. Czarny Koñ jedzie ze mn¹. Codziennie rano musi byæ wtedy dok³adnie wyczyszczony i wypolerowany, po prostu musi siê b³yszczeæ. Nie wyjedzie na trasê, zanim nie bêdzie siê œwieci³. Holownik podczas pielgrzymki jedzie z naczep¹, na której przewo one s¹ baga e pielgrzymów. Wiozê te butle z gazem i wodê, wiêc ludzie maj¹ mo liwoœæ umyæ siê po ca³ym dniu, a nawet ogoliæ. Na postojach rozk³adam tuby i w³¹czam muzykê. Od razu robi siê radoœniej, ludzie nie myœl¹ ju o zmêczeniu i zaczynamy wtedy na przyk³ad graæ w pi³kê. Dzieliæ siê doœwiadczeniem Dlaczego to robiê? Dlaczego biorê udzia³ w rajdach? Te wyjazdy wymagaj¹ wielu przygotowañ i czasu. Robiê to jednak po to, by podzieliæ siê z ludÿmi swoj¹ pasj¹. Zdobywam wiedzê i doœwiadczenie, które potem przekazuje innym. Chcê, by ludzie wiedzieli, e istniej¹ takie samochody, które potrafi¹ dojechaæ w niedostêpne dla innych miejsca, i e jest cz³owiek, który podejmie siê tych ryzykownych i odpowiedzialnych zadañ. Rajdy to nie s¹ imprezy dochodowe, starty w nich adnych dochodów mi nie przynosz¹. Dziêki nim jednak mogê hartowaæ i szlifowaæ swój charakter, i organizm. Na przyk³ad gdy jesteœmy na pustyni. Jest godzina 3:00 rano, jest bardzo zimno. Niespodziewanie psuje nam siê samochód. Wiemy, e go musimy naprawiæ, eby dotrzeæ do celu. Tym doœwiadczeniem dzielê siê potem z innymi. Kiedy widzê, jak pod nasz dom podje d a samochód i wychodzi ojciec z dzieckiem, któremu oczy siê œwiec¹ na widok rally trucka, wiem, e muszê znaleÿæ czas, eby o swojej pasji opowiedzieæ. Ojciec nie mo e odmówiæ synkowi, który koniecznie chce zobaczyæ na ywo znan¹ z rajdów ciê arówkê, wiêc ja te nie mogê odmówiæ. Emocje, adrenalina i b³yskawiczne decyzje Rozmawia³a: Anna Maria Pi¹tkowska

9 AUTORYTETY Zdrowie w Krakowie Nr 2 9 Ka dy przypadek jest najwa niejszy 1. Rozmowa z dr hab. med. Jackiem Pucha³¹ D r hab. med. Jacek Pucha³a jest kierownikiem Dzieciêcego Centrum Oparzeniowego i Ordynatorem Oddzia³u Chirurgii Rekonstrukcyjnej i Oparzeñ Uniwersyteckiego Szpitala Dzieciêcego w Krakowie. Jako pierwszy w Polsce rozpocz¹³ leczenie pacjentów za pomoc¹ Integry, która pozwala na zminimalizowanie szpec¹cych blizn i przyspiesza gojenie siê ran. W Dzieciêcym Centrum Oparzeniowym w Uniwersyteckim Szpitalu Dzieciêcym w Krakowie Integrê wszczepiono ju 32 pacjentom. Zdrowie w Krakowie: W paÿdzierniku 2008 roku otrzyma³ Pan presti- ow¹ nagrodê, Z³ot¹ Brzytw¹ im. Zory Janžekoviè, przyznawan¹ przez Europejski Klub Oparzeñ Dzieciêcych. Jednoczeœnie, poza sam¹ Zor¹ Janžekoviè, jest Pan jej pierwszym laureatem. Czym jest dla Pana ta nagroda? Jacek Pucha³a: To dla mnie wielki honor, dowód uznania ze strony œrodowiska medycznego za to, co robiê przez ca³e ycie. Jest to nagroda tym bardziej wartoœciowa, poniewa po raz pierwszy dosta³a j¹ osoba, która nie jest dawc¹ tytu³u/nazwiska. Trzy lata temu pierwsz¹ Z³ot¹ Brzytwê wrêczono bowiem samej Zorze Janžekoviè, która w latach 60-tych XX wieku, w dawnej Jugos³awii, obecnie S³owenii, rozpoczê³a samodzielnie leczenie g³êbokich oparzeñ metod¹ radykalnych i g³êbokich wyciêæ oparzonych obszarów skóry. Powiêkszy³o to szanse prze ycia pacjentów. Teraz pierwsz¹, mo na powiedzieæ ju regularn¹ Z³ot¹ Brzytw¹ obdarowano mnie. Jest to wiêc szczególne wyró - nienie. Ale czy to jest dla Pana najwiêksza nagroda za pracê? Oczywiœcie, e nie. Najwiêksz¹ nagrod¹ jest ycie tych dzieci, które pozostaj¹ pod moj¹ opiek¹. T¹ nagrod¹ jest w³aœnie ich zdrowie i uœmiech, gdy w pewnym momencie wydajê im ju kartê wypisow¹ ze szpitala i mog¹ pójœæ do domu. Jaki by³ najtrudniejszy przypadek, któremu musia³ Pan stawiæ czo³o? Ka dy przypadek jest najwa niejszy i najtrudniejszy. Przy ka dym mo e zdarzyæ siê coœ nieoczekiwanego. Ka dy mo e przynieœæ szczególne trudnoœci i komplikacje. W przypadku oparzeñ nawet te pozornie niewielkie mog¹ prowadziæ do œmierci, gdy uszkodzone zostan¹ tzw. okolice wstrz¹sorodne. Mo e siê wydawaæ, e oparzenie jest ma³e i nie niebezpieczne, g³êbokie, tymczasem z powodu du ego unerwienia tych miejsc, mo e dojœæ do reakcji wstrz¹sowej, która niejednokrotnie mo e prowadziæ nawet do œmierci. Ka dy pacjent inaczej reaguje na ró ne urazy. Tak wiêc ka dy przypadek jest najwa niejszy, gdy za ka dym razem w moje rêce oddawany jest los danego dziecka. Co jest najczêstsz¹ przyczyn¹ oparzeñ u dzieci? Na co nale a³oby zwróciæ uwagê rodziców? Przede wszystkim trzeba obudziæ w sobie wyobraÿniê. Ludziom jej niestety brakuje. Trzeba te znaleÿæ trochê wiêcej czasu dla dzieci. W dzisiejszym, pseudo-cywilizacyjnym, g³ównie biznesowym pêdzie, zapomina siê o tym, co najwa niejsze, a póÿniej ktoœ siê dziwi i mówi o!!!, coœ siê sta³o! A tu nie sta³o siê samo. Ktoœ zawini³ i to na pewno nie dziecko. Trudno przecie oczekiwaæ od dwu- lub trzylatka, e bêdzie uwa a³ i nie ulegnie wypadkowi. Dzieci s¹ ciekawe œwiata i zawsze chc¹ siê czegoœ dowiedzieæ i czegoœ doœwiadczyæ. Ich wyobraÿnia nie wie jeszcze, e coœ im siê mo e z³ego wydarzyæ. Obowi¹zek chronienia dzieci spada zatem g³ównie na doros³ych. Jestem przekonany, e 90% oparzeñ mo na by unikn¹æ. Ich przyczyn¹ s¹ bowiem niedopatrzenia opiekunów. Wiadomo, e nie wszystkich wypadków Zdrowie autorytety da siê unikn¹æ, ale wiêkszoœci na pewno. W grê wchodzi kwestia odpowiedniego umeblowania, zabezpieczenia kontaktów, nie stawienia gor¹cych rzeczy w pobli u miejsc, gdzie przebywaj¹ dzieci, a tak e nauczenie ich, e nie nale y podchodziæ na przyk³ad do kuchenki. W wyniku ewentualnego wypadku dziecko mo e zostaæ okaleczone nie tylko fizycznie, ale i psychicznie. Urazy mog¹ pozostaæ nawet do koñca ycia, nie wszystko bowiem da siê do koñca wyleczyæ. Jeœli nowoczesna szko³a bezstresowego wychowania bêdzie nadal dominowaæ, to bêd¹ tego niestety zgubne efekty. Dziecko musi s³uchaæ doros³ych i nauczyæ siê, e nie mo e na przyk³ad dotykaæ gor¹cych rzeczy. Czego najbardziej boi siê Pan podczas operacji? Zawsze przyjmujê takie za³o enie: mój pacjent po operacji musi wygl¹daæ lepiej ni przed ni¹. Nie mogê jednak jej siê baæ. Strach podczas operacji parali owa³by mnie tylko. Mogê siê obawiaæ, ale nie baæ. Mimo e mam 30 lat praktyki, zawsze siê czegoœ obawiam. Nigdy do koñca nie wiadomo, co mo e siê staæ, nie wszystko da siê przewidzieæ. Do krakowskiego Dzieciêcego Centrum Oparzeñ ustawiaj¹ siê d³ugie kolejki oczekuj¹cych na operacjê. Z jakimi problemami prowadzony przez Pana Oddzia³ Chirurgii Rekonstrukcyjnej i Oparzeñ oraz Dzieciêce Centrum Oparzeñ na co dzieñ siê borykaj¹? Czy s¹ wystarczaj¹co finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia? W tej chwili s¹ nadal prowadzone rozmowy z NFZ-em. Jak na razie na Oddziale Chirurgii Rekonstrukcyjnej i Oparzeñ oraz w Dzieciêcym Centrum Oparzeñ, które prowadzê, nie ma zasadniczych problemów. Owszem, liczymy wydatki i staramy siê je dokoñczenie str. 10» 1. ZOZ "Centrum Medyczne- (012) ul. Ujastek 3 Nowa Huta" 2. Krakowski Szpital Specjalistyczny im. Jana Paw³a II (012) ul. Pr¹dnicka NZOZ "CORVITA" S.C. (012) ul. Koœciuszki 35 (012) NZOZ "Centrum Medyczne Prokocim Nowy" (012) ul. Teligi 8 5. NZOZ "Lekarska Poradnia Specjalistyczna Towarzystwa Rozwoju Rodziny" (012) (012) ul. Bronowicka NZOZ "Œródmieœcie" (012) ul. D³uga NZOZ "GRO-MEDICUS" Sp. z o.o. (012) (012) ul. Szwedzka S.C.D.Z. "MEDICINA" Sp. z o.o. (012) ul. Rogoziñskiego Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Ludwika Rydygiera (012) os. Z³ota Jesieñ NZOZ "KOV-MED." (012) (012) (012) NZOZ "Ginekologii i Po³o nictwa GEMELLI" Sp. z o.o. 12. NZOZ "POLIKMED" Specjalistyczne Gabinety Lekarskie 13. NZOZ Szpital na Siemiradzkiegoim. R. Czerniakowskiego PROFILAKTYKA Miejskie programy profilaktyczne Program profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy - populacja badana to kobiety w wieku od 18 do 25 i powy ej 59 roku ul. Pleszowska 23 (012) os. Jagielloñskie 1 (012) (012) (012) ul. Garncarska 3/1 (012) ul. Siemiradzkiego1 2. Program profilaktyki astmy i chorób alergicznych m³odzie y szkolnej Cele szczegó³owe Programu s¹ nastêpuj¹ce: 1) wczesne rozpoznawanie choroby alergicznej u wszystkich uczniów Miasta Krakowa w wieku 7, 8 i 16, 17 lat, kierowanych przez pielêgniarki (higienistki) szkolne do konsultacji alergologicznej z podejrzeniem alergii, na podstawie ankiety, a nastêpnie kierowanie uczniów z rozpoznaniem chorób alergicznych do leczenia przez lekarza rodzinnego zgodnie z zaleceniami alergologa; 2) edukacja zdrowotna w zakresie podstaw wiedzy dotycz¹cej zjawisk alergii we wspó³czesnym œwiecie i w ska onym przemys³em œrodowisku; 3) doradztwo zawodowe w grupie starszych uczniów (16, 17 lat) ze sk³onnoœci¹ do chorób alergicznych. 1. "Specjalistyczne Centrum Leczenia Dzieci i M³odzie y" Spó³ka z o.o. (012) Al. Pokoju 2A 2. Uniwersytecki Szpital Dzieciêcy (012) wew ul. Wielicka 265 w Krakowie 3. Centrum Medyczne "MED- (012) ul. Budziszyñska 1 ALL" s.c. 4. Szpital Specjalistyczny im. S. (012) wew. 276 os. Na Skarpie 66 eromskiego SPZOZ 5. SP ZOZ Szpital Uniwersytecki (012) ul. Kopernika 36 6 Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dzieciêcy (012) Ul. Strzelecka 2 3. Program profilaktyki mia d ycy, cukrzycy typu 2 i nadciœnienia Program adresowany jest do osób, które s¹ mieszkañcami Miasta Krakowa, ukoñczy³y 25 rok ycia i które nie przeby³y zawa³u miêœnia sercowego lub udaru mózgu i nie s¹ w momencie badania leczone z powodu cukrzycy typu 2 1. Laboratorium Analityczne (012) os. Urocze 2 DAN-MED. 2. ZOZ "Centrum Medyczne- (012) ul. Ujastek 3 Nowa Huta" Sp. z o.o. 3. NZOZ Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych Spó³ka z o.o. (012) ul. Estery 6 4. Firma Marketingowo- (0-12) os. Urocze 2 Medyczna Sp. z o.o. MARK- MED" 5. Firma Marketingowo- (0-12) os. Centrum B Medyczna Sp. z o.o. MARK- MED" 6. Firma Marketingowo- (0-12) ul. Branicka 29 Medyczna Sp. z o.o. MARK- MED" 7. Firma Marketingowo- (0-12) ul. Lubocka 53 Medyczna Sp. z o.o. MARK- MED" 8. NZOZ "Centrum Medycyny Profilaktycznej" Sp. z o.o. 9. NZOZ "Centrum Medycyny Profilaktycznej" Sp. z o.o. 10. NZOZ "Praktyka Lekarza Rodzinnego Wojciech Borak" (012) ul. Komorowskiego 12 (012) wew. 313 ul. Olszañska 5 (012) , ul. Estery 6/ MDK Spó³ka z o.o. NZOZ (012) ul. Kamedulska 70 "Gabinet Lekarza Rodzinnego" 12. NZOZ "Przychodnia Na Wzgórzach" Sp. z o.o. Informacja: (012) Rejestracja: (012) os. Na Wzgórzach1

10 10 Zdrowie w Krakowie Nr Program wczesnego wykrywania raka jelita grubego Program adresowany jest do osób (kobiet i mê czyzn) w wieku pomiêdzy 50 a 65 rokiem ycia nie zg³aszaj¹cych (nie podaj¹cych w wywiadzie lekarskim) adnych dolegliwoœci ze strony przewodu pokarmowego. Ponadto, osoby z grupy podwy szonego ryzyka raka jelita grubego, w tym z chorob¹ nowotworow¹ w najbli szej rodzinie, z udokumentowan¹ tzw. polipowoœci¹ rodzinn¹, podejrzeniem dziedzicznego niepolipowatego raka jelita grubego, przewlek³ych stanów zapalnych jelita grubego oraz jawnego lub utajnionego krwawienia z przewodu pokarmowego. Dla osób z grupy podwy szonego ryzyka, kryterium wiekowe nie jest obowi¹zuj¹ce. 1. "RAC AWICKA" Sp. z o.o. (012) ul. Rac³awicka SP ZOZ Szpital Uniwersytecki (012) ul. Kopernika S.C.D.Z. "MEDICINA" Sp. z o.o. (012) ul. Barska Szpital Miejski Specjalistyczny im. G. Narutowicza (012) (012) ul. Pr¹dnicka Program profilaktyki chorób tarczycy u kobiet po 40 roku ycia Populacjê badan¹ bêd¹ stanowi³y mieszkanki Krakowa po 40 roku ycia z podejrzeniem schorzenia gruczo³u tarczowego. 1. S.C.D.Z. "MEDICINA" (012) ul. Barska 12 2 "Oœrodek Leczenia Schorzeñ Cywilizacyjnych Zespó³ Poradni Specjalistycznych" (012) al. Pokoju 4 3. NZOZ "KOV-MED." (012) (012) (012) Centrum Medyczne "MED.- ALL" S.C. 5 Szpital Miejski Specjalistyczny im. G. Narutowicza 6 NZOZ "Centrum Medyczne Prokocim Nowy" 7. Firma marketingowo - Medyczna Sp. z o.o. NZOZ MARK-MED." 8 ZOZ "Centrum Medyczne - Nowa Huta" ul. Pleszowska 23 (012) ul. Budziszyñska 1 (012) ul. Pr¹dnicka (012) ul. Teligi 8 (012) os. Urocze 2 (012) /46 ul. Ujastek 3 6. Program profilaktyki próchnicy u dzieci Programem objête zostan¹ dzieci z wybranych placówek powiatowych w wieku od 6 do 14 lat, bêd¹ce mieszkañcami Miasta Krakowa. 1. Miejskie Centrum Stomatologii (012) Pl. Dw. Ducha 3 "Œródmieœcie" Sp. Z o. o. 2. "Miejskie Centrum Stomatologii Nowa Huta" NZOZ 3. N.S.Z.O.Z. Miejskie Centrum Stomatologii KROWODRZA Sp. z o.o. 4. Miejskie Centrum Stomatologii PODGÓRZE Sp. z o.o. (012) os. 2 Pu³ku Lotniczego 22 (012) ul. Tetmajera 2 (012) ul. Na Koz³ówce Program profilaktyki wad postawy Badaniami objête zostan¹ dzieci w wybranych szko³ach, w wieku od 11 do 12 roku ycia, bêd¹ce mieszkañcami Miasta Krakowa. 1 N.Z.O.Z. "Krakowski Oœrodek (012) ul. Krakowska 39 Diagnostyki Krêgos³upa" 2 NZOZ "Œródmieœcie" (012) ul. D³uga 38 3 "Krakowskie Centrum Rehabilitacji" (012) al. Modrzewiowa Program edukacyjno-profilaktyczny wczesnego wykrywania raka piersi Program adresowany jest do wszystkich kobiet, mieszkanek Miasta Krakowa rozpoczynaj¹cych 40 rok ycia w danym roku kalendarzowym tj.: w rocznik 1969, W przypadku niezrealizowania zaplanowanych œrodków finansowych w danym roku od 30 czerwca istnieje mo liwoœæ w³¹czenia do Programu kobiet w wieku od 40 do 50 roku ycia i powy ej 69 roku ycia w miarê ich zg³oszeñ oraz wolnych miejsc. Lp Nazwa Realizatora programu Telefon do rejestracji 1. NZOZ "POLIKMED" Specjalistyczne Gabinety Lekarskie (012) (012) (012) Adres ul. Garncarska 1 2. S.C.D.Z. "MEDICINA" (012) ul. Rogoziñskiego "Zak³ad Rentgena i USG" (012) ul. Teligi 8 4. "Zak³ad Rentgena i USG" (012) ul. Smoleñsk 25 A/2 5. NZOZ "Centrum Medycyny Profilaktycznej" Sp. z o.o. (012) ul. Komorowskiego SP ZOZ Szpital Uniwersytecki (012) ul. Kopernika ZOZ "Centrum Medyczne (012) ul. Ujastek 3 Nowa-Huta" Sp. z o.o. 8. NZOZ Kraków Po³udnie (0-12) ul. Szwedzka 27 W KRAKOWIE reklama w miesiêczniku W KRAKOWIE jest skuteczna i niedroga zadzwoñ CIEKAWOSTKI Przez o³¹dek do serca Porady na Dzieñ Zakochanych Znane jest nam przys³owie: Przez o³¹dek do serca. To w³aœnie t¹ drog¹ najszybciej mo na pobudziæ ka dego, przywracaj¹c mu si³y witalne. Smaczny posi³ek we dwoje mo e byæ wiêc idealnym wstêpem przed noc¹ mi³osnych igraszek. Przygotowuj¹c kolacjê, nie zapominajmy jednak o dodaniu sk³adników, które podobno maj¹ dzia³anie pobudzaj¹ce. Do najstarszych afrodyzjaków nale y eñ-szeñ, który bardzo czêsto goœci³ na sto³ach staro ytnych cesarzy Chin. Afrodyzjakami s¹ przede wszystkim przyprawy, które poprawiaj¹ kr¹ enie krwi i wspomagaj¹ trawienie, dziêki czemu czujemy siê l ejsi i pe³ni energii. W naszej kuchni nigdy nie powinno wiêc zabrakn¹æ bazylii, chili, cynamonu, curry, kolendry, ga³ki muszkato³owej, papryki, pieprzu, korzenia eñ-szenia i lubczyku. Ten ostatni dawniej stosowano nie tylko do wzmacniania mêskich mo liwoœci, ale i w celu rozkochania w sobie drugiej osoby. W krajach azjatyckich zawsze wysoko ceniono imbir, który poprawia kr¹ enie krwi i tym samym wzmaga erekcjê. Doskonale na potencjê wp³ywaj¹ te orzechy. W staro- ytnoœci uznawane by³y nawet za symbol p³odnoœci. Powszechnie znanym afrodyzjakiem jest seler - wzmaga dzia³anie naturalnych feromonów w organizmie, poprawia nastrój i wyostrza zmys³y. Mê czyznom szczególnie poleca siê surówkê z surowego warzywa, które podobno wp³ywa na wzmocnienie i d³ugoœæ dzia³ania mêskich organów. Ka dy przypadek jest najwa niejszy» dokoñczenie ze str. 9 ograniczaæ, ale nigdy nie by³o takiego przypadku, eby zabrak³o jakiegoœ leku lub nie odby³ siê zabieg, który móg³by uratowaæ ycie dziecka. Nigdy siê tak nie zdarzy³o. Szpital ma problemy finansowe, takie - jakie ma, i przek³ada siê to niestety na dzia³alnoœæ mojego Oddzia- ³u. Sprawy ostre, nag³e s¹ jednak za³atwiane na bie ¹co. Ka da pomoc jest udzielana bez ograniczeñ i bêdzie udzielana nadal. Inaczej jest w przypadku operacji planowanych. Tu czas czekania siê ci¹gle wyd³u a. Nadal przybywa nam pacjentów i to z ró nych stron Polski, ale ka dy z nas ma tylko dwie rêce. Przyda³oby siê wiêc, eby zespó³ by³ dwu-, a nawet trzykrotnie wiêkszy. Wtedy pacjenci mo e czekaliby krócej. A tak sprawa siê niestety komplikuje. Przyje d aj¹ do nas pacjenci z ró nych miast ca³ej Polski, w poradni przyjmujemy nawet po trzydziestu dziennie. Jeœli siê okazuje, e ka dy musi przejœæ zabieg, czasem nawet kilkakrotnie (leczenie wieloetapowe, typowe dla chirurgii korekcyjno-rekonstrukcyjnej), to kolejka siê niestety wyd³u a. Czasem pacjenci czekaj¹ nawet dwa lata na Zdrowie ciekawostki Afrodyzjakiem z powodzeniem mo e te byæ chrzan, który zawiera du o witaminy C i wp³ywa w znacznym stopniu na ukrwienie. Staro ytni Grecy, by poprawiæ jakoœæ mi³osnych zabaw, dodawali równie do potraw cebulê i pili sok z marchwi. Oni te jako pierwsi za afrodyzjak uznali ryby i owoce morze. W miarê up³ywu czasu do tej grupy zaczêto zaliczaæ pory, fasolê szparagow¹, pietruszkê, bak³a any, broku³y, kie³ki i grzyby, zw³aszcza prawdziwki, smardze i trufle. Przygotowuj¹c romantyczn¹ kolacjê we dwoje nie zapominajmy te o miodzie, który podobno mi³oœci daje s³odycz, i o czosnku, nios¹cym ogieñ. Wa ne jest jednak, by czosnek kochankowie jedli wspólnie wtedy mniej bêd¹ czuæ jego intensywny zapach. Wœród owoców z kolei najlepszymi afrodyzjakami s¹ ananasy, brzoskwinie i banany. Od dawna twierdzono, e pobudzaj¹cy wyobraÿniê kszta³t i zmys³owy smak banana mog¹ wiele zdzia³aæ w ka dej sypialni. Z miês zaœ za afrodyzjaki uchodz¹ g³ównie podroby: w¹troba, o³¹dki, nerki, mó - d ek. Jako ciekawostkê mo na podaæ, e w Hiszpanii szczególnie cenione s¹ j¹dra byków, na Ba³kanach - oczy jagni¹t, a na Wêgrzech - grzebienie kogutów. Nie mo na jednak polegaæ jedynie na afrodyzjakach. Podczas romantycznego wieczoru nie tylko one s¹ istotne. Niejednokrotnie wa niejszy jest nastrój i czu³oœæ kochanków, która najlepiej rozpali zmys³y. operacjê. Spowodowane to jest m.in. ograniczonym dostêpem do bloku operacyjnego, gdzie na operacje musz¹ tak e czekaæ pacjenci innych podspecjalnoœci, a dzieciêca chirurgia plastyczna, jako nie decyduj¹ca bezpoœrednio o yciu pacjenta, ma swoje odpowiednio dalekie miejsce, w tej nieszczêsnej kolejce. Na koniec Pana opinia na temat polskiej s³u by zdrowia. Co nale a- ³oby poprawiæ? Tak na dobr¹ sprawê to nigdzie na œwiecie nie istnieje idealna s³u ba zdrowia. Nasz system na obecnym etapie jest dalece niezadowalaj¹cy. Zmienia siê czêœciowo w dobrym kierunku, ale daleko mu jeszcze do doskona³oœci. Do prac przy opracowywaniu ustaw i przy przygotowywaniu reform my, którzy na co dzieñ pracujemy z pacjentem, jesteœmy niestety namiernie rzadko, dalece niedostatecznie - w³¹czani. Mimo, e urzêdnicy mog¹ mieæ nawet najlepsze chêci, to jednak nie znaj¹ oni prawdziwych realiów codziennej pracy w tzw terenie. Nasz kraj poza tym jest ci¹gle zbyt biedny, eby znaleÿæ rzeczywiste rozwi¹zania kompleksowe, z najlepszym efektem jednoczeœnie dla pacjentów i pracowników s³u by zdrowia. Rozmawia³a: Anna Maria Pi¹tkowska Baran Opuszcza Ciê dobry nastrój, tracisz motywacjê, nic Ciê nie cieszy uwa aj to mo e byæ symptom zimowej depresji. Na przekór wszyst-kiemu zrób sobie bilans i znajdÿ kilka powodów, które uœwiadomi¹ Ci, e masz powody do zadowolenia. Spróbuj wykrzesaæ z siebie wiêcej yczliwoœci. Byk Odczuwasz zmêczenie i przygnêbienie, aura za oknem wp³ywa na Twoje samopoczucie. Nie wierz w to, e s³oñce nie istnieje, po prostu go nie widaæ zza grubej warstwy chmur. Zrelaksuj siê, mo e k¹piel w pachn¹cej pianie poprawi Ci humor. BliŸniêta Wiesz, e zbli a siê dla Ciebie dobry czas, mo esz rozpocz¹æ t¹ passê sam. Zrób mi³¹ niespodziankê najbli szym. Ich zadowolenie bêdzie dla Ciebie du ym zastrzykiem pozytywnej energii. Przecie nie ka dy dzieñ musi byæ nudny i schematyczny, weÿ inicja-tywê w swoje rêce. Rak Wiesz, e s¹ tacy, którzy maj¹ wiêksze powody do zmartwienia ni Ty, nie rozczulaj siê i nie u alaj nad sob¹. Najlepsz¹ form¹ terapii jest praca. Chyba masz jeszcze zaleg³e sprz¹tanie w szafach No to do roboty! dokoñczenie str. 12» W KRAKOWIE W KRAKOWIE Bezp³atny informator zdrowie uroda ul. Przewóz 2a Kraków Redakcja: tel tel./fax: Dzia³ reklamy - zg³oszenia: tel tel./fax: Druk: Drukarnia Kraków Zdrowie w Krakowie. Bezp³atny informator zdrowie uroda. Wydawca: ABW Graf Group s.c.ul. Przewóz 2, Kraków. Redaktor naczelny: Beata Mazurek. Druk: Drukarnia Kraków. Adres redakcji: Zdrowie w Krakowie, ul. Przewóz 2a, Kraków. Redakcja: tel./fax: , Dzia³ reklamy: Ma³gorzata Guzik, S³awek Cisowski Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych, oraz zastrzega prawo do ich przeredagowania i skracania. Redakcja nie odpowiada za treœæ zamieszczanych og³oszeñ. Rozpowszechnianie materia³ów redakcyjnych bez zgody wydawcy jest zabronione.

11 ROZRYWKA Zdrowie w Krakowie Nr 2 11 Czy jesteœ pracoholikiem? Jeœli temat Ciê zainteresowa³ i jesteœ kobiet¹, zapraszamy do spêdzenia kilku chwil sam na sam z psychozabaw¹. Psycho zabawa 1. Jest weekend, a Ty a. w sobotê nadrabiasz zaleg³oœci z zesz³ego tygodnia, a w niedzielê przygotowujesz siê do pracy na kolejny tydzieñ b. bierzesz do domu dokumenty postanawiaj¹c sobie, e trochê popracujesz, ale ostatecznie nawet do nich nie zagl¹dasz c. spêdzasz ten czas z bliskimi wy³¹czaj¹c s³u bowy telefon 2. Przyszli do Ciebie w odwiedziny znajomi a. odczuwasz stan niepokoju, maj¹c poczucie e marnujesz czas, w którym mo esz popracowaæ b. cieszysz siê, e przyszli mo esz siê zrelaksowaæ c. wychodzisz do s¹siedniego pokoju wykonuj¹c kilka szybkich telefonów s³u bowych 3. W dniu kiedy w szkole u twojego dziecka jest bal karnawa³owy, twój klient proponuje termin spotkania a. sprawdzasz w kalendarzu i prosisz klienta o zmianê terminu spotkania b. dzwonisz do babci, cioci, wujków i kuzynów szukaj¹c opiekuna dla dziecka, bo wiesz, e marzy³o o tym balu c. t³umaczysz dziecku, e masz wa ne spotkanie w pracy i nie mo esz zawieÿæ go do szko³y, bêdziesz próbowaæ jakoœ to wynagrodziæ 4. Kiedy ostatni raz by³eœ na urlopie a. korzystam z urlopu regularnie b. czasami zmieniam terminy planowanych urlopów ze wzglêdu na natê enie obowi¹zków w pracy c. oj dawno, nie pamiêtam kiedy 5. Wyje d aj¹c na urlop a. zabierasz ze sob¹ laptopa i dokumenty, na wszelki wypadek b. oddajesz siê b³ogiemu lenistwu c. po przyjeÿdzie na miejsce odruchowo dzwonisz do biura, eby zapytaæ o sprawy bie ¹ce 7. a. 1 b. 2 c a. 3 b. 2 c a. 2 b. 3 c a. 3 b. 2 c a. 3 b. 2 c a. 2 b. 3 c a. 1 b. 2 c. 3 Punktacja 6. Pracujesz, bo a. lubisz, panuj¹c¹ tam mi³¹ atmosferê b. musisz, eby mieæ z czego yæ c. czujesz, e siê realizujesz 7. Czasami wydaje ci siê, e a. lepiej rozumiej¹ ciê koledzy w pracy, ni w³asna rodzina b. praca to dla ciebie relaks, a w domu siê mêczysz c. musisz wiêcej pracowaæ, eby mieæ wiêcej pieniêdzy Wynik. 17 pkt - 21 pkt Masz swobodne podejœcie do pracy, traktujesz j¹ jako Ÿród³o yciowej stabilizacji, a rodzina i przyjaciele s¹ dla ciebie najwa niejsi. Czas po pracy potrafisz spêdziæ na odpoczywaj¹c. wynik 11 pkt - 16 pkt Masz silne poczucie obowi¹zku, jednak e praca wyzwala w tobie niepokój, czasami wybór miêdzy prac¹, a rodzin¹ wiele ciê kosztuje. Nie potrafisz siê relaksowaæ i psychicznie oderwaæ od swoich obowi¹zków zawodowych. Uwa aj, to mo e byæ pierwszy etap uzale nienia od pracy. Wynik 7 pkt 10 pkt W yciu s¹ rzeczy wa ne i wa niejsze, dla ciebie wa na jest jedynie praca. Taka postawa tylko przysporzy Ci k³opotów w relacji z bliskimi, którzy czuj¹ siê odsuniêci na drugi plan. Nie potrafisz odpoczywaæ, na d³u sz¹ metê mo e to okazaæ siê zgubne dla twojego zdrowia i psychiki. Domowy anio³ stró W zimie ogrzewamy mieszkania przewa nie piecami gazowymi lub wêglowymi. Czasem jednak nie zdajemy sobie sprawy, e mo emy byæ nara eni na niebezpieczeñstwo. Co jeœli zacznie ulatniaæ siê tlenek wêgla (czad)? Wzrost jego stê enia w powietrzu, którym oddychamy, trudno wykryæ. Nie czuæ go bowiem, ani nie widaæ. T lenek wêgla (CO) najczêœciej powstaje na skutek niepe³nego spalenia ró nych paliw (z ograniczonym dostêpem powietrza). Jest gazem bezbarwnym i bezwonnym (przez to niewykrywalny zmys³ami cz³owieka), trochê tylko l ejszy od powietrza (poddaje siê ruchom konwekcyjnym i ³atwo miesza siê z powietrzem). Przez to stanowi bardzo niebezpieczny czynnik zagra aj¹cy naszemu zdrowiu, a nawet yciu. Tlenek wêgla jest gazem ³atwo wch³anianym przez nasz organizm. Dostaje siê przez p³uca do krwioobiegu, gdzie wi¹ e siê trwale z hemoglobin¹. Powoduje niedotlenienie mózgu (nieodwracalne uszkodzenia) i niedotlenienie ca³ego organizmu, a w konsekwencji (przy du ym stê eniu) prowadzi do utraty œwiadomoœci i ostatecznie do zgonu. Im d³u szy czas wch³aniania czadu przez organizm cz³owieka lub im wy sze stê enie go w powietrzu, tym niebezpieczeñstwo zatrucia wzrasta. Jak zatem mamy siê chroniæ przed niepo ¹dana emisj¹ CO w naszym mieszkaniu? Jak mo emy zapowiedz nieszczêœciu? Domowy detektor tlenku wêgla jest to urz¹dzenie przeznaczone do sta³ego monitorowania obecnoœci tlenku wêgla (czadu) w mieszkaniu. Nieustannie sprawdza on stê enie CO w otaczaj¹cym nas powietrzu i gdy przekroczy ono 300ppm (0.03 % obj. powietrzu), detektor alarmuje o tym domowników (optyczna i akustyczna sygnalizacja). Gdzie powinniœmy stosowaæ detektory? w ³azienkach i kuchniach wyposa onych w gazowe podgrzewacze wody przep³ywowej w pokojach z kominkiem w pomieszczeniach ogrzewanych przenoœnymi piecykami na propan-butan w pomieszczeniach domowych z piecami opalanymi wêglem lub drewnem w kot³owniach opalanych paliwem sta³ym w kot³owniach olejowych lub gazowych (z kot³ami bez czytnika wyp³ywu spalin) w przydomowych gara ach. Nale y tak e pamiêtaæ, e detektor reaguje tylko na stê enie tlenku wêgla. Nie wykrywa on niebezpiecznego stê enia gazów wybuchowych (np. gazu ziemnego), ani nie mo e byæ wykorzystywany jako czujnik dymu. Nasza reakcja na sygnalizowany przez detektor alarm powinna byæ natychmiastowa. Powinniœmy: 1. Usun¹æ tlenek wêgla z mieszkania otworzyæ okna i drzwi, w³¹czyæ wentylatory. 2. Powstrzymaæ lub ograniczyæ emisjê CO wy³¹czyæ gazowy podgrzewacz wody, kuchenkê gazow¹ itd. 3. Wyprowadziæ osoby, które przebywa³y w pomieszczeniu gdzie stê enie CO wzros³o, na zewn¹trz powinny chocia przez 15 minut lub do czasu ust¹pienia ewentualnych objawów zatrucia pooddychaæ œwie ym powietrzem. 4. Zleciæ naprawê lub regulacjê urz¹dzeñ gazowych i pieca upowa nionemu specjaliœcie. 5) Zleciæ kontrolê kominiarsk¹ dro noœæ przewodów kominowych.

12 12 Zdrowie w Krakowie Nr 2 REKLAMA W KRAKOWIE dzia³ reklamy zadzwoñ: GARNITURY, MARYNARKI, SPODNIE Szycie na miarê produkcja, us³ugi szwalnia Zapraszamy klientów indywidualnych na zakupy do naszego zak³adu. Oferujemy pe³ny zakres rozmiarów, garnitur dopasujemy dla ka dej sylwetki. NASZE ZDROWE MA E CENY KRAKOWSKIE ZAK ADY MEBLARSKIE MEBLOSTYL CENY PRODUCENTA Kraków, ul. Tatarska 5 od 8.00 do tel , fax: Krzeszowice, ul. Krakowska 53 OFERUJE MEBLE: - tapicerowane - wersalki, komplety wypoczynkowe - pokojowe - szafki kuchenne stoj¹ce i wisz¹ce, sto³y kuchenne, blaty - meble biurowe, zabudowy wnêk - us³ugi meblarskie (przecinanie p³yt meblowych, okleinowanie krawêdzi) GDÓW ul. M³yñska 1 tel czynne: pn. - pt sobota czynne: pn. - pt sobota SPRZEDA - MONTA ê kowice 111, K³aj tel , KRAKÓW ul. Wys³ouchów 30a tel MYŒLENICE ul. Niepodleg³oœci 8 tel czynne: pn. - pt sobota KARTA STA EGO PACJENTA! JURAJSKIE CENTRUM MEDYCZNE Kraków, Wierzyñskiego 9 (Mydlniki) Konsultacje lekarzy specjalistów, badania analityczne 2. USG biopsje tarczycy, piersi, ECHO serca doroœli i dzieci 3. EKG wysi³kowe, Holter EKG i RR - doroœli i dzieci 4. Medycyna pracy badania wstêpne, okresowe, abonamenty dla firm 5. Chirurgia naczyniowa ostrzykiwanie ylaków, USG têtnic i y³ 6. Ortopedia i reumatologia punkcje, blokady stawów 7. Ginekologia i po³o nictwo USG ci¹ y i endowaginalne 8. Proktologia - rektoskopia sprzêtem jednorazowego u ytku 9. Nefrologia - leczenie schorzeñ nerek Lew Trudno okazaæ bliskim uczucia, gdy czas przyprószy³ emocje, gdy zmêczenie codziennymi obowi¹zkami t³umi radoœæ. Wyjmij stare zdjêcia, zaparz kubki gor¹cej herbatki i wróæcie wspomnieniami do tego co by³o najpiêkniejsze. Panna Czas, czas, czas t³umaczysz siê, e ci¹gle go brakuje. Up³yw czasu niszczy niepielêgnowan¹ przyjaÿñ. Zarezerwuj w tym tygodniu chwilê dla przyjació³, których dawno ju nie widzia³eœ. Waga Nie interpretuj wszystkiego co siê dzieje, przez pryzmat w³asnej osoby. To wprawia Ciê w nerwowoœæ i dopatrujesz siê nies³usznie z³ych intencji ze strony innych. Spróbuj siê zaanga- owaæ w bezinteresown¹ pomoc innym, to pomaga patrzeæ na siebie z wiêkszym dystansem. Skorpion Nie czekaj a gwiazdy bêd¹ Ci sprzyjaæ, nie wyrêczaj siê magicznym myœleniem, weÿ sprawy w swoje rêce. Wiele zale y od Ciebie, Twoja postawa wobec innych sprawia, e postrzegaj¹ Ciê tak, a nie inaczej. Przemyœl jakie b³êdy pope³niasz w relacjach z innymi, zacznij reformê zwi¹zku od siebie. Strzelec Masz du o pomys³ów, ale z ich realizacj¹ ju jest gorzej. Pracuj nad wiêksz¹ samodyscyplin¹ i konsekwencj¹, zacznij od tego co najtrudniejsze ogranicz niezdrowe jedzenie. Wiêcej ruchu dobrze Ci zrobi i poprawi Twoje psychiczne samopoczucie. Kozioro ec Nie krytykuj innych za ich plecami, bo sam zostaniesz skrytykowany, a mo e nawet nies³usznie oceniony na podstawie wyrywkowych opinii na Twój temat. Nie anga uj siê w spory i sytuacje konfliktowe, a ludzie doceni¹ Twoj¹ m¹droœæ. Dostrzegaj dobre strony, one s¹ w ka dym, choæ mo e trudno Ci w to uwierzyæ. Dostrzegaj je, a uwolnisz siê od p³ytkich szufladek. Wodnik Odpoczynek dobrze Ci zrobi, Twoje zmêczenie powoduje rozdra nienie, które odbija siê na innych Twoj¹ opryskiwoœci¹ i rozdra nieniem. Wracaj¹c do domu odwiedÿ cukierniê i os³odziæ atmosferê w domu. Ryby Zadbaj o zdrowie, brak s³oñca zrekompensuj sobie z³ocistym miodem. Spadek odpornoœci mo e zaowocowaæ infekcj¹, a to w konsekwencji spowoduje zaleg³oœci w pracy. Absolutnie nie mo esz sobie na to pozwoliæ.

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ ąŝy? Anna Dobrzańska Warszawa 2008 CZYM JES FAS? (Fetal Alcohol Syndrom) FAS to skutek spustoszeń,, jakie czyni alkohol przyjmowany przez cięŝ ęŝarną kobietę,,

Bardziej szczegółowo

PRO VOBIS Niepubliczna Poradnia

PRO VOBIS Niepubliczna Poradnia ", ul. Rynek 19, Starogard Gdañski `www.provobis.com.pl Niepubliczna Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna INFORMATOR ", ul. Rynek 19, Starogard Gdañski `www.provobis.com.pl 1.HISTORIA PORADNI. Poradnia

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Lesznie w 2007 r.

Sprawozdanie z działalności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Lesznie w 2007 r. Sprawozdanie z działalności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Lesznie w 27 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności realizuje zadania z zakresu administracji rządowej

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA ŻYJ ZDROWO! 10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA Jedz regularnie co 3 godziny. Jedz ostatni posiłek 2-3 godziny przed snem. Dbaj by twoja dieta była bogata we wszystkie składniki odżywcze(węglowodany, białko i

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Światło słoneczne jest niezbędne do trwania życia na Ziemi. Dostarcza energii do fotosyntezy roślinom co pomaga w wytwarzaniu tlenu niezbędnego do życia.

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych Rehabilitacja Rehabilitacja to kompleksowe post powanie, które ma na celu przywrócenie pe nej lub mo liwej do osi gni cia sprawno ci zycznej i psychicznej, zdolno ci do pracy i zarobkowania oraz zdolno

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XLVI/361/05

Uchwała nr XLVI/361/05 Uchwała nr XLVI/361/05 UCHWAŁA NR XLVI/361/05 RADY MIEJSKIEJ W MOSINIE z dnia 28 lipca 2005 r. w sprawie sposobu ustalenia opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób oraz zabierania ze sobą do środka transportowego

Bardziej szczegółowo

Gminny. Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Na rok 2009 1. Postanowienia ogólne

Gminny. Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Na rok 2009 1. Postanowienia ogólne Gminny Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXIX/206/2008 z dnia 30 grudnia 2008r. Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Na rok 2009 1. Postanowienia ogólne 1. Gminny Program Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

KORZYSTAŁEM(AM) Z DOFINANSOWANIA DO UCZESTNICTWA W TURNUSIE REHABILITACYJNYM ZE ŚRODKÓW PFRON** Tak (podać rok)... Nie

KORZYSTAŁEM(AM) Z DOFINANSOWANIA DO UCZESTNICTWA W TURNUSIE REHABILITACYJNYM ZE ŚRODKÓW PFRON** Tak (podać rok)... Nie Wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym (wypełnia osoba niepełnosprawna lub w przypadku osoby niepełnoletniej

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY W PROFILAKTYCE OTYŁOŚCI DZIECI I MŁODZIEŻY Barbara Woynarowska Kierownik Zakładu Biomedycznych i Psychologicznych Podstaw Edukacji, Wydział Pedagogiczny UW Przewodnicząca Rady Programowej ds.

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking

Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking Agnieszka Kwiatkowska II rok USM Proces starzenia Spadek beztłuszczowej masy ciała, wzrost procentowej zawartości tkanki tłuszczowej, Spadek siły mięśniowej,

Bardziej szczegółowo

Odwykowe. Lecznictwo WOTUW MILICZ BOLES AWIEC LEGNICA Z OTORYJA CZARNY BÓR

Odwykowe. Lecznictwo WOTUW MILICZ BOLES AWIEC LEGNICA Z OTORYJA CZARNY BÓR Lecznictwo Odwykowe BOLES AWIEC MILICZ LEGNICA Z OTORYJA WOTUW CZARNY BÓR ZAK AD LECZNICTWA ODWYKOWEGO DLA OSÓB UZALE NIONYCH OD ALKOHOLU W CZARNYM BORZE SP

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku,

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku, PROTOKÓŁ z kontroli w Warsztatach Terapii Zajęciowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Słupsku przeprowadzonej przez Głównego Specjalistę Wydziału Audytu i Kontroli

Bardziej szczegółowo

Zespó Szkó Samochodowych

Zespó Szkó Samochodowych Program sta owy w ramach projektu S t a i n w e s t y c j w p r z y s z o Zespó Szkó Samochodowych Rodzaj zaj : Sta e zawodowe dla uczniów Imi i nazwisko nauczyciela: Mariusz Rakowicz Liczba uczniów w

Bardziej szczegółowo

STATUT. SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ GMINNEGO OŚRODKA ZDROWIA W MARKUSZOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ GMINNEGO OŚRODKA ZDROWIA W MARKUSZOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ GMINNEGO OŚRODKA ZDROWIA W MARKUSZOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Podstawowym celem powołania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki

Bardziej szczegółowo

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Autor: Bożena Wiktorowska Ze względu na to, że podwładny uległ wypadkowi przy pracy, za okres niezdolności do pracy spowodowanej tym wypadkiem nie zachowuje

Bardziej szczegółowo

ODPOCZYWAJ ZDROWO I ŚWIADOMIE!

ODPOCZYWAJ ZDROWO I ŚWIADOMIE! ZDROWO I ŚWIADOMIE! Stowarzyszenie Jeździeckie Osób Niepełnosprawnych HIPPOLAND 04-369 Warszawa, ul. Kickiego 2 lok. U2 tel./fax: 22 671 51 77 e-mail: hippoland@hippoland.pl www.hippoland.pl NIP: 113-22-58-003,

Bardziej szczegółowo

Pajączek 1. na proste plecy. medpatent.com.pl. Pajączek 1 to niewielkie urządzenie do noszenia na plecach. Zasygnalizuje, kiedy się zgarbisz.

Pajączek 1. na proste plecy. medpatent.com.pl. Pajączek 1 to niewielkie urządzenie do noszenia na plecach. Zasygnalizuje, kiedy się zgarbisz. Pajączek 1 na proste plecy Pajączek 1 to niewielkie urządzenie do noszenia na plecach. Zasygnalizuje, kiedy się zgarbisz. Kup Pajączka na stronie medpatent.com.pl lub w dobrych sklepach medycznych. Pajączek

Bardziej szczegółowo

XVIII ORDYNATORSKIE ZAKOPIAÑSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 10-13 paÿdziernika 2013 CZWARTEK 10.10.2013

XVIII ORDYNATORSKIE ZAKOPIAÑSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 10-13 paÿdziernika 2013 CZWARTEK 10.10.2013 2 CZWARTEK 10.10.2013 18.00-20.30 Sala A - Sala im. Józefa Pi³sudskiego, poziom 2 Powitanie Uczestników XVIII Ordynatorskich Zakopiañskich Dni Kardiologicznych - kilka s³ów o Podyplomowej Szkole Kardiologicznej

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Kolorowe przytulanki

Kolorowe przytulanki Innowacja pedagogiczna. Kolorowe przytulanki Autorki : mgr Małgorzata Drozdek mgr Wioletta Szypowska Założenia ogólne: Każdy rodzaj kontaktu ze sztuką rozwija i kształtuje osobowość człowieka. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Implant ślimakowy wszczepiany jest w ślimak ucha wewnętrznego (przeczytaj artykuł Budowa ucha

Implant ślimakowy wszczepiany jest w ślimak ucha wewnętrznego (przeczytaj artykuł Budowa ucha Co to jest implant ślimakowy Implant ślimakowy to bardzo nowoczesne, uznane, bezpieczne i szeroko stosowane urządzenie, które pozwala dzieciom z bardzo głębokimi ubytkami słuchu odbierać (słyszeć) dźwięki.

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny pracowni terapii zajęciowej prowadzonej w ramach działań Spółdzielni Socjalnej Pracownia Radości Kukułka w Nowej Soli

Regulamin organizacyjny pracowni terapii zajęciowej prowadzonej w ramach działań Spółdzielni Socjalnej Pracownia Radości Kukułka w Nowej Soli Regulamin organizacyjny pracowni terapii zajęciowej prowadzonej w ramach działań Spółdzielni Socjalnej Pracownia Radości Kukułka w Nowej Soli Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Organizacyjny

Bardziej szczegółowo

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin

Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie. ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WOJEWODA MAZOWIECKI WPS-V.431.3.2015 Warszawa 19.05.2015r. Pani Janina Kula Przewodnicząca Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Garwolinie ul. Sportowa 5 08-400 Garwolin WYSTĄPIENIE

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna CEL/42/07/09. Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy

Aktywność fizyczna CEL/42/07/09. Aktywność fizyczna. Schemat postępowania w cukrzycy CEL/42/07/09 Aktywność fizyczna Schemat postępowania w cukrzycy Aktywność fizyczna Ćwiczenia i gimnastyka są korzystne dla każdego, a w szczególności dla osób chorych na cukrzycę. Regularny ruch pomaga

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Programu Pakiet dietetyczny badania z konsultacją dietetyczną i zaleceniami

REGULAMIN Programu Pakiet dietetyczny badania z konsultacją dietetyczną i zaleceniami REGULAMIN Programu Pakiet dietetyczny badania z konsultacją dietetyczną i zaleceniami DANE NABYWCY Imię i Nazwisko:...... PESEL:... Data ur.:... Dokument tożsamości:... Seria i numer:...... Adres zamieszkania:...

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Laboratorium analityczne ZAPRASZA. do skorzystania

Laboratorium analityczne ZAPRASZA. do skorzystania Laboratorium analityczne ZAPRASZA do skorzystania z promocyjnych PAKIETÓW BADAŃ LABORATORYJNYCH Pakiet I Pakiet II Pakiet III Pakiet IV Pakiet V Pakiet VI Pakiet VII Pakiet VIII Pakiet IX Pakiet X "CUKRZYCA"

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku

Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku Uchwała Nr 269/VI/2013 Rady Miasta Józefowa z dnia 22 marca 2013 roku w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta Józefowa w

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2015

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2015 Załącznik do Uchwały Nr 47/IX/11 Rady Miejskiej Łomży z dnia 27 kwietnia.2011 r. MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE ORAZ OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2015 ROZDZIAŁ I

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra 15.01.2016 r.

Zielona Góra 15.01.2016 r. Zielona Góra 15.01.2016 r. INFORMACJA PEŁNOMOCNIKA DS. PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH O ROZSTRZYGNIĘCIU ZAPROSZENIA DO SKŁADANIA OFERT DOTYCZĄCYCH ZAKUPU USŁUG W 2016 ROKU W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu Nr 3 2007 Grażyna Szypuła, Magdalena Rusin Bielski Szkolny Ośrodek Gimnastyki Korekcyjno-Kompensacyjnej im. R. Liszki w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVI/768/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 31 sierpnia 2004 roku

Uchwała Nr XXXVI/768/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 31 sierpnia 2004 roku Uchwała Nr XXXVI/768/2004 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 31 sierpnia 2004 roku w sprawie przyjęcia programu współpracy miasta stołecznego Warszawy w roku 2004 z organizacjami pozarządowymi oraz

Bardziej szczegółowo

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta 1 Dostarczone przez Janssen Healthcare Innovation (Szczegóły na tylnej stronie okładki). Str 01 Czym zajmuje się program Care4Today? Program Care4Today został stworzony

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Dziennik Ustaw Nr 241 15978 Poz. 2097 2097 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie niepo àdanych odczynów poszczepiennych. Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 6 wrzeênia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Na podstawie art. 35a ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA USŁUGI PRZYZNANIE DODATKU AKTYWIZACYJNEGO

KARTA INFORMACYJNA USŁUGI PRZYZNANIE DODATKU AKTYWIZACYJNEGO URZĄD PRACY Węgierska 146, 33-300 Nowy Sącz, Tel. 0048 18 442-91-08, 442-91-10, 442-91-13, Fax.0048 18 442-99-84, e-mail: krno@praca.gov.pl http://www.sup.nowysacz.pl, NIP 734-102-42-70, REGON 492025071,

Bardziej szczegółowo

Fetal Alcohol Syndrome

Fetal Alcohol Syndrome Stowarzyszenie Zastêpczego Rodzicielstwa Fetal Alcohol Syndrome Debra Evensen Cechy charakterystyczne i objawy Program FAStryga Stowarzyszenie Zastêpczego Rodzicielstwa Oddzia³ Œl¹ski Ul. Ho³dunowska 39

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA UMUZYKALNIAJĄCE DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI

ZAJĘCIA UMUZYKALNIAJĄCE DLA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Nowohuckie Centrum Kultury zaprasza na zajęcia w Klubie SUPER MAMA. Klub to miejsce przyjazne mamom, to przestrzeń spotkań, zdobywania wiedzy i nowych umiejętności. To miejsce, w którym można porozmawiać

Bardziej szczegółowo

. Wiceprzewodniczący

. Wiceprzewodniczący Uchwała Nr 542/LVI/2014 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Osłonowego w zakresie pomocy społecznej Pomoc w zakresie dożywiania w mieście Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. PP nr 13/021/11/2016 w sprawie: ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. WPROWADZENIA: - PROCEDURY PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA,

Bardziej szczegółowo

IB 1. li sf3t fiu T a i :Ti

IB 1. li sf3t fiu T a i :Ti IB 1 li sf3t fiu T a i :Ti KOSM ETOLOGIA i i BARBARA JAROSZEWSKA WYDAWNICTWO ATENA BARBARA JAROSZEWSKA SPIS TREŚCI 1. WIADOM OŚCI W STĘPNE...5 RYS HISTORYCZNY KOSMETYKI... 5 CEL I ZADANIA KOSMETYKI...

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia października 2012 r.

Rzeszów, dnia października 2012 r. Rzeszów, dnia października 2012 r. Pan Artur Bożek Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim LRZ-4101-06-03/2012 P/12/105 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

S-3.431.6.3.2013. EP. Protokół

S-3.431.6.3.2013. EP. Protokół S-3.431.6.3.2013. EP Protokół z kontroli przeprowadzonej w trybie zwykłym w Fundacji Środowisko Wybrzeża w Mielnie - Unieście, ul. Świerczewskiego 26, organizatora turnusów rehabilitacyjnych, w których

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku

U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku U C H W A Ł A Nr IX/27/2015 Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 12 marca 2015 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2015 rok. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Zabiegi na bazie surowców naturalnych:

Zabiegi na bazie surowców naturalnych: Zabiegi na bazie surowców naturalnych: - kąpiel mineralna /całkowita lub częściowa/ - choroby narządu ruchu, choroba niedokrwienna kończyn dolnych, schorzenia dermatologiczne, - kąpiel kwasowęglowa? choroby

Bardziej szczegółowo

Rozp. w sprawie pobierania, przechowywania i przeszczepiania

Rozp. w sprawie pobierania, przechowywania i przeszczepiania Rozp. w sprawie pobierania, przechowywania i przeszczepiania Dz. U. 2009 nr 213. Data publikacji: 16 grudnia 2009 r.poz. 1656 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 4 grudnia 2009 r. w sprawie szczegółowych

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Miejscowość:...dnia..r. DO POWIATOWEGO ZESPOŁU DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI W GOSTYNINIE Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Nr sprawy:... Dane osoby zainteresowanej: Imię

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWY PROGRAM NAUCZANIA FARMAKOLOGII I FARMAKOLOGII KLINICZNEJ DLA III, IV, V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO

KOMPLEKSOWY PROGRAM NAUCZANIA FARMAKOLOGII I FARMAKOLOGII KLINICZNEJ DLA III, IV, V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO KOMPLEKSOWY PROGRAM NAUCZANIA FARMAKOLOGII I FARMAKOLOGII KLINICZNEJ DLA III, IV, V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO Zajêcia odbywaja siê w formie wyk³adów, æwiczeñ i seminariów oraz tzw. symulacji sytuacji klinicznych.

Bardziej szczegółowo

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania:

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania: Uchwała nr III/46 z dnia 19 marca 2014 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie zasad przyznawania licencji dla lekarzy pracujących w klubach Ekstraklasy, I i II ligi oraz reprezentacjach

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI w Pabianicach Zespół Audytu i Kontroli Wewnętrznej

URZĄD MIEJSKI w Pabianicach Zespół Audytu i Kontroli Wewnętrznej URZĄD MIEJSKI w Pabianicach Zespół Audytu i Kontroli Wewnętrznej AKW.1711.5.2016 egz. nr 1 notatki NOTATKA SŁUŻBOWA Zgodnie z art.17 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r o działalności pożytku publicznego i

Bardziej szczegółowo

TRENING ZDROWOTNY jest to rodzaj aktywności fizycznej podjętej z motywów zdrowotnych, mającej na celu podniesienie poziomu wydolności i sprawności

TRENING ZDROWOTNY jest to rodzaj aktywności fizycznej podjętej z motywów zdrowotnych, mającej na celu podniesienie poziomu wydolności i sprawności TRENING ZDROWOTNY jest to rodzaj aktywności fizycznej podjętej z motywów zdrowotnych, mającej na celu podniesienie poziomu wydolności i sprawności psychofizycznej oraz usprawnienie procesów życiowych własnego

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A

KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A KOMPAKTOWE REKUPERATORY CIEP A ZW 1. ZASTOSOWANIE REKUPERATORA ZW Rekuperator kompaktowy ZW to urz¹dzenie nawiewno-wywiewne umo liwiaj¹ce mechaniczn¹ wentylacje powietrzem

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/90/2015 Rady Gminy Lipusz z dn. 28 grudnia 2015 r. Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2016 Wstęp I. Podstawy prawne II. Diagnoza problemu III. Cel i zadania

Bardziej szczegółowo

Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE

Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE Stwórzmy świat przyjazny, by dało się w nim żyć, a nie tylko wytrzymać. PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ W MILANOWIE PODSTAWY PRAWNE DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH Szkołę w działaniach dotyczących edukacji

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI 1 UWAGI OGÓLNE 1 Zespół Szkół w Miękini powołany został przez Radę Gminy Miękinia Uchwałą nr XX/149/04 Rady Gminy w Miękini z dnia 25 maja 2004r. w sprawie utworzenia Zespołu

Bardziej szczegółowo

W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności W n i o s e k o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Nr sprawy................................ data............. Imię i nazwisko.............................................................

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W NOWYM MIEŚCIE LUBAWSKIM NA ROK SZKOLNY 2013/2014

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W NOWYM MIEŚCIE LUBAWSKIM NA ROK SZKOLNY 2013/2014 Rozpoznawanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci i młodzieży. ul. 3 Maja 25 13-300 Nowe Miasto Lubawskie tel./fax +48 564726038; +48 56/4726039 e-mail:

Bardziej szczegółowo

LEKARZ opis usługi oraz wymagane kwalifikacje

LEKARZ opis usługi oraz wymagane kwalifikacje - 1 - LEKARZ opis usługi oraz wymagane kwalifikacje 1. Zadaniem lekarza - członka powiatowego zespołu jest udział w posiedzeniach składów orzekających Zespołu i wydawanie: -orzeczeń o niepełnosprawności,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY PRZYJĘCIA UCZNIA DO TRZYLETNIEGO (Z MOŻLIWOŚCIĄ ROCZNEGO WYDŁUŻENIA) XIX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO SPECJALNEGO

PROCEDURY PRZYJĘCIA UCZNIA DO TRZYLETNIEGO (Z MOŻLIWOŚCIĄ ROCZNEGO WYDŁUŻENIA) XIX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO SPECJALNEGO PROCEDURY PRZYJĘCIA UCZNIA DO TRZYLETNIEGO (Z MOŻLIWOŚCIĄ ROCZNEGO WYDŁUŻENIA) XIX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO SPECJALNEGO PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM PN. CENTRUM AUTYZMU I CAŁOŚCIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Twoje zdrowie w rękach światowych ekspertów

Twoje zdrowie w rękach światowych ekspertów ubezpieczenia Twoje zdrowie w rękach światowych ekspertów Medycyna bez granic Best Doctors W poważnej chorobie najważniejsze jest, aby być pod opieką najlepszych lekarzy i mieć dostęp do zaplecza medycznego

Bardziej szczegółowo

Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole część I

Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole część I BEZPIECZNE ZACHOWANIE W SZKOLE LEKCJA 1 Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole część I Rośnie liczba wypadków wśród dzieci i ludzi dorosłych, ich przyczyną jest brak ostrożności, nieprzestrzeganie

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K. w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej. Proszę o dofinansowanie (nazwa urządzenia)... Kwota wnioskowana dofinansowania...

W N I O S E K. w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej. Proszę o dofinansowanie (nazwa urządzenia)... Kwota wnioskowana dofinansowania... .../.../... numer kolejny wniosku powiat rok złożenia wniosku... data wpływu kompletnego wniosku (dzień, miesiąc, rok) W N I O S E K o p r z y z n a n i e d o f i n a n s o w a n i a z e ś r o d k ó w

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o dofinansowanie osobie fizycznej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny

WNIOSEK o dofinansowanie osobie fizycznej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny Nr sprawy: PCPR.II.8217.R/ /20. Pieczątka PCPR Kompletny wniosek przyjęto w PCPR w dniu:.. WNIOSEK o dofinansowanie osobie fizycznej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Pracownia Fizjoterapii w Żarach

Pracownia Fizjoterapii w Żarach Pracownia Fizjoterapii w Żarach 105 SzWzP SP ZOZ Pracownia Fizjoterapii / Żary Budynek nr 4 Podparter tel. 68 470 78 98 Rejestracja pon-pt 7:00-15:00 tel. 68 470 78 98 Godziny przyjęć poniedziałek 8:00-18:00

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU ONLINE Asertywność i poczucie własnej wartości

PROGRAM KURSU ONLINE Asertywność i poczucie własnej wartości PROGRAM KURSU ONLINE Asertywność i poczucie własnej wartości Marta Pyrchała-Zarzycka www.astrosalus.pl www.kosmetyka-fitness.pl http://www.astrosalus.com/ www.sukces-biznes.pl kursy@astrosalus.pl 506-320-330

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 67/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. z dnia 18 października 2011 r.

Zarządzenie Nr 67/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. z dnia 18 października 2011 r. Zarządzenie Nr 67/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 18 października 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Możliwości, problemy i niedostatki w opiece chirurgicznej nad dziećmi województwa lubuskiego.

Możliwości, problemy i niedostatki w opiece chirurgicznej nad dziećmi województwa lubuskiego. Możliwości, problemy i niedostatki w opiece chirurgicznej nad dziećmi województwa lubuskiego. Dr n. med. Piotr Gajewski Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Chirurgii Dzieci cej na terenie Województwa Lubuskiego

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Aneta Prymaka, Dorota Stojda Dział Informacji i Marketingu Centrum Nauki Kopernik W promocję projektu warto zainwestować w celu: znalezienia

Bardziej szczegółowo

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Specjalność: EDUKACJA I REHABILITACJA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ SYLWETKA ABSOLWENTA potrafi podejmować

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM Oddział Nauczania w Języku Angielskim Katedra Biochemii i Chemii Medycznej: Zakład

WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM Oddział Nauczania w Języku Angielskim Katedra Biochemii i Chemii Medycznej: Zakład WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM Oddział Nauczania w Języku Angielskim Katedra Biochemii i Chemii Medycznej: Zakład Biochemii Zakład Biochemii i Żywienia Człowieka (WNoZ) Zakład

Bardziej szczegółowo

Harmonogram V edycji Szkoły dla Pacjentów

Harmonogram V edycji Szkoły dla Pacjentów Harmonogram V edycji Szkoły dla Pacjentów Zapraszamy na piątą edycję Szkoły dla pacjentów onkologicznych i ich rodzin. Zajęcia rozpoczynamy 19 marca 2013 r. o godz. 15.00 Terminy spotkań wtorki i czwartki

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Zadania realizowane w zakresie pomocy społecznej i wspierania rodziny 2016 rok (luty 2016)

Zadania realizowane w zakresie pomocy społecznej i wspierania rodziny 2016 rok (luty 2016) Zadania realizowane w zakresie pomocy społecznej i wspierania rodziny 2016 rok (luty 2016) Lp. Nazwa 1. zapewnienie opieki w placówce wsparcia dziennego dla dzieci z rodzin problemowych Placówka jest otwarta

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ

MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W OSTROWI MAZOWIECKIEJ Rozdział I ZałoŜenia wstępne 1. Narkomania jest jednym z najpowaŝniejszych problemów społecznych w Polsce. Stanowi wyzwanie cywilizacyjne

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach

REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach Rozdział I Cele, kompetencje i zadania rady rodziców. 1. Rada rodziców jest kolegialnym organem szkoły. 2. Rada rodziców reprezentuje ogół rodziców

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku

UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku UCHWAŁA Nr VI/17/2015 Rady Gminy w Jedlińsku z dnia 27 marca 2015 roku w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałaniu Narkomanii na lata 2015-2018 Na podstawie art. 10 ust 2 i 3 ustawy z dnia 29

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr Projekt z dnia UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową,

Bardziej szczegółowo