Gawędy adwokata bibliofila

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Gawędy adwokata bibliofila"

Transkrypt

1 Gawędy adwokata bibliofila Andrzej Tomaszek Polacy to ludzie łagodni Od wielu lat czytam tzw. fantastykę naukową, bo uważam ten rodzaj literatury zarówno za rozrywkę, jak i za źródło inspiracji. W czasach PRL-u, oprócz utworów polskich, pochłaniałem wszelkie dostępne przekłady tej literatury, co nie sprawiało trudności, gdyż przekładów tych nie było wiele i, pomijając problemy z cenzurą, stanowiły rezultat starannego wyboru fachowych wydawców. Od lat dziewięćdziesiątych czytelnik nie ma już łatwego zadania, bo wydawcy w większości nie dokonują selekcji, a za pomocą reklamy chcą zwykle sprzedać produkty bardzo różnej jakości. Żeby uniknąć rozczarowań, trzeba zatem poprzedzać decyzje zakupowe uzyskaniem wiedzy o autorach i poznawać opinie krytyków. Dlatego ucieszyło mnie pojawienie się na rynku, nawiązujących do dawnych serii wydawniczych, dwóch wielotomowych antologii opowiadań SF pod znanymi niegdyś, a obecnie dość staromodnie brzmiącymi tytułami Kroki w nieznane i Rakietowe szlaki, bo nazwiska redaktorów gwarantowały jakość zawartości. Utwory zebrane w pierwszym cyklu zmuszają do myślenia, ale wydają się ponure i raczej odradzałbym je jako wakacyjną lekturę. W serii Rakietowe szlaki, antologii klasycznej fantastyki, więcej jest rozrywki i zabawy, tak że z przyjemnością czyta się to pod palmą czy po narciarskich szaleństwach. W trzecim tomie Rakietowych szlaków znajdujemy szczególne polonicum opowiadanie Alana Deana Fostera (wydawca przedstawia go jako typowego wyrobnika literackiego obsługującego machinę Hollywoodu, który m.in. przerobił Star Wars na powieść) z 1980 roku pt. Polonaise. W polskim przekładzie (nazwisko tłumacza wydawnictwo pominęło) opowiadaniu temu nadano tytuł Polacy to ludzie łagodni, co ma się nijak do oryginalnego tytułu, ale co można dobrze uzasadnić treścią utworu. Rzeczpospolita rządzona przez elekcyjnego króla jest oto światowym hegemonem, przed którym drżą i Stany Zjednoczone Ameryki, i pokonane Niemcy. Miłe, nieprawdaż? Wydawca próbuje dociekać, skąd autorowi wziął się taki pomysł. Mnie spodobał się i tytuł, i opowiadanie. Opowiadanie, bo to przewrotna, choć krótka historyjka z puentą. Tytuł, bo przypomina, że ten, kto jest silny, może sobie po- 214

2 1 2/2012 Polacy to ludzie łagodni zwolić na bycie łagodnym. Nota bene twierdzenie, że Polacy to ludzie łagodni, wydaje się uprawnione, jeśli przeanalizujemy ponad tysiąc lat naszej historii na tle dziejów Europy i świata. Ta łagodność nadal w nas drzemie, czego dowodem jest dla mnie bardzo chłodna reakcja na amerykańską euforię po dopadnięciu i zastrzeleniu w Pakistanie szefa Al Kaidy Ben Ladena. Choć był to zbrodniarz i terrorysta, nie dostrzegłem u rodaków entuzjazmu wobec egzekucji bez procesu. W okresie noworocznym widziałem w amerykańskiej telewizji reklamy zachęcające do zakupu medali, monet i zestawu gadżetów upamiętniających uśmiercenie Ben Ladena, opatrzonych hasłem You can run but you cannot hide. Nie przypominam sobie, abyśmy kiedykolwiek chcieli uśmiercać zbrodniarzy przeciwko narodowi polskiemu bez sądu, a tym bardziej abyśmy się tym szczycili. Polacy to ludzie łagodni Swoją drogą, a może to błąd lub oznaka naszej słabości? Przywołane opowiadanie przypomniało mi o sporach o naszą historię i o cechy narodowe. Polacy od zarania nowoczesnej historiografii spierali się w sprawie interpretacji swoich dziejów. Przez lata spory te daleko wykraczały poza środowisko historyków. Oprócz polemiki szkoły warszawskiej ze szkołą krakowską, dyskusji na zjazdach historyków i w piśmiennictwie, interesujące wypowiedzi spotykaliśmy w publicystyce, filmie, sztuce i nawet w codziennej prasie. Choć politycy wciąż wyprowadzają z dziejów narodowych różne wnioski na użytek życia publicznego, to mniejsze zainteresowanie poza środowiskiem historyków budzą już takie kwestie, jak przyczyny upadku Pierwszej Rzeczypospolitej, ocena aliansu z Napoleonem, jak też późniejszych dziewiętnastowiecznych prób wybicia się na niepodległość i Drugiej Rzeczypospolitej. Dziś żyjemy w ciągłym pośpiechu i coraz trudniej nam zatrzymywać się nad czymś, co wydaje się tak odległe. Emocje szerokiej publiczności wywołuje jeszcze historia najnowsza, być może dlatego, że w tym zakresie sporo jest walki publicystów i emocjonalnych połajanek. Można odnieść wrażenie, że dyskurs historyczny zanika, ustępując bieżącym politycznym polemikom. Jeśli wszakże pozostają one na odpowiednim poziomie, nie powinien być to powód do narzekań. Przedstawianie racji politycznych w publicystyce przy użyciu historii to element walki politycznej wpisujący się w ramy demokracji, znany doskonale już w XVI-wiecznej Rzeczypospolitej. Istotny problem widzę gdzie indziej. W wymiarze społecznym daje się, niestety, zauważyć odwrót od historycznych zainteresowań, do czego przyczynia się zarówno słabość systemu edukacji w zakresie humanistyki, jak i złudne poczucie braku przydatności wiedzy historycznej w życiu zawodowym i codziennym. Z żalem konstatuję, że wśród młodych prawników coraz powszechniejsze jest przekonanie o braku potrzeby wiedzy historycznej jako niezbędnego przymiotu człowieka kulturalnego, wykonującego tradycyjnie inteligencki zawód. W izbie warszawskiej dobitnym wyrazem takiego podejścia było nieudzielenie odpowiedzi na pytanie otwarte z historii adwokatury ( Wskaż na przykładach zaangażowanie adwokatów w życie polityczne Drugiej Rzeczypospolitej ) na kolokwium rocznym przez ponad stu aplikantów pierwszego roku. Niezrozumiała jest dla mnie naiwność i krótkowzroczność naszych młodych kolegów, jeśli zakładali, że ich postawa pozostanie niezauważona. Można twierdzić, że do rozprzestrzeniania się historycznego dyletanctwa przyczynia się przyzwyczajenie do bardzo poważnego, niejednokrotnie monotonnego, 215

3 Andrzej Tomaszek PALESTRA przekazu wiedzy historycznej. Kiedy o powodzeniu przekazu decyduje współcześnie przede wszystkim jego atrakcyjność i jakość, odbiorca nie akceptuje nudnej narracji. Dobrze podana historia tętni życiem, pobudza wyobraźnię, kreuje obrazy. Nieprzypadkowo powodzenie mają inscenizacje wydarzeń historycznych, zainteresowaniem cieszą się tzw. grupy rekonstrukcyjne, chętnie odwiedzane są muzea z interaktywnymi gadżetami. Ale poznawanie historii to przede wszystkim czytelnictwo. O powodzeniu prac historycznych decyduje ich język, przejrzystość i redakcja. Prace pisane tzw. ciężkim językiem są szanowane, ale zalegają zwykle na półkach. Prace, które czyta się z przyjemnością, wzbogacające narrację barwnym cytatem, zawsze znajdują zainteresowanie czytelnika. W przypadku historii adwokatury nie brakuje atrakcyjnych poznawczo, okraszonych anegdotami tekstów. Sięgając po pierwszą z brzegu książkę (Opis obyczajów za panowania Augusta III, Wrocław 1970, s. 178, 179), dedykuję młodym kolegom wciąż aktualne spostrzeżenia Jędrzeja Kitowicza o aplikantach pilnych (wielu chudych pachołków, aplikując się szczerze [ ], przychodziło do znacznych substancji i wysokich honorów ) i aplikantach leniwych ( pracy nie lubiący, straciwszy po kilka lat w palestrze na rozpuście i próżnowaniu, z pustymi workami i łbami częstokroć do domu powracali ). Czym innym jest dyletanctwo historyczne inżyniera, technika czy rolnika, a czym innym prawnika, ex definitione humanisty. Brak wiedzy historycznej i zainteresowania procesami historycznymi to dla prawnika ułomności nie do zaakceptowania. Chodzi nie tylko o to, że tak ułomny prawnik pozbawia się intelektualnej przygody, ale także, a może przede wszystkim o to, że łatwiej ulega on propagandzie i medialnym stereotypom, przyswaja mniej krytycznie nierzadko nieuprawnione ogólniki i w rezultacie znacznie bliżej mu do motłochu niż intelektualnej elity. W każdym systemie państwowym, nie tylko autorytarnym, łatwiej jest rządzić ludźmi pozbawionymi wiedzy historycznej lub bezkrytycznie czerpiącymi tę wiedzę tylko przez propagandowe filtry. Bez wiedzy historycznej nie ma mowy o obronie praw człowieka. Bez znajomości dziejów ojczystych trudno też o patriotyzm, cechę dla inteligenta niezbędną w każdym czasie i systemie. Kiedy patriotyzm próbuje się relatywizować, twierdząc, że inaczej należy go rozumieć w realiach wieku XIX czy XX, a inaczej obecnie, człowiek bez znajomości historii nie jest w stanie zająć w tej kwestii stanowiska. Kiedy historię Polski sprowadza się do ciągu klęsk wywołanych fatalnymi cechami narodowymi, osoba bez wiedzy historycznej nie ma swego zdania i albo wpada w kompleksy, albo w ogóle ucieka od myślenia. Warto przywołać w tym miejscu następującą anegdotę przytoczoną przez Rafała A. Ziemkiewicza (którego cenię i za fiction, i za publicystykę, szczególnie za Czas wrzeszczących staruszków, ale nie za wypowiedzi o adwokaturze, bo o niej nie ma on rzetelnej wiedzy) przy okazji rozważań o biurowej klasie średniej w noworocznej Rzeczpospolitej : Na jednym z ważnych spotkań międzynarodowych z udziałem śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego, podczas jego luźnej części, przywódcy europejscy chcieli okazać życzliwość wobec naszego kraju. Za najlepszy sposób uznali wypowiedzenie się ze współczuciem o naszej pełnej nieszczęść historii. Kiwając głowami, mówili o najazdach, które nas miażdżyły, o eksterminacji, jakiej byli Polacy w swej historii poddawani, i o bohatersko przegranych powstaniach. 216

4 1 2/2012 Polacy to ludzie łagodni Ależ, proszę państwa zaprotestował w końcu prezydent nasza historia jest taka, że najpierw zatrzymaliśmy na kilkaset lat ekspansję Niemców na wschód, potem parcie islamu na zachód, a w końcu pochód rewolucji bolszewickiej. W międzyczasie stworzyliśmy pierwszą w Europie republikę z obieralnym, odpowiedzialnym przed prawem władcą i zasadą równouprawnienia religii, a już w XX wieku powiedzieliśmy «nie» Hitlerowi, zmuszając Zachód do przystąpienia do wojny z nim, i tworząc «Solidarność», doprowadziliśmy do upadku Sowiety. Naoczny świadek tej rozmowy opowiadał, że słowa te wywołały bezbrzeżne zdumienie z Polakiem tak mówiącym o historii swego kraju zachodnie elity nie miały dotąd do czynienia 1. Upraszczając, niezależnie od poglądów politycznych, sympatii i antypatii, stawiam tezę, że człowiek znający historię częściej wie, co powiedzieć. Odwołanie się do konkretnego wydarzenia z dziejów, wskazanie analogii, przywołanie postaci historycznej, zacytowanie słynnego historycznie powiedzenia czy anegdoty to elementarz nie tylko prawniczej, ale w ogóle inteligentnej konwersacji. Jeśli wiedzy historycznej brakuje aplikantom adwokackim, to znaczy, że trzeba zastanowić się nad aktualnym modelem studiów prawniczych. Skoro adwokatem można zostać bez potrzeby ustnych wystąpień, to zapewne i magistrem prawa można dzisiaj zostać bez potrzeby wykazania się wiedzą historyczną. W tej sytuacji zapowiadana na czerwiec 2012 roku (egzemplarze sygnalne są już dostępne) nakładem NRA Historia Adwokatury pióra Adama Redzika i Tomasza J. Kotlińskiego powinna się stać lekturą obowiązkową każdego aplikanta. Na tle dotychczasowych, dość przyczynkarskich i nierzadko dotkniętych prezentyzmem opracowań jest to pierwszy w latach powojennych podręcznik historii palestry napisany przez zawodowych historyków. Skoncentrowany obecnie na nowoczesnych i najnowszych dziejach, będzie on zapewne uzupełniany i rozbudowywany w kolejnych wydaniach (wymaga tego szczególnie okres Pierwszej Rzeczypospolitej), ale odnotować należy, że zrobiony został bardzo istotny krok w pracach nad historią zawodu adwokata. Dzieło bardzo dobrze się czyta, dodatkowych wiadomości dostarczają liczne adwokackie biogramy i świetnie dobrane ilustracje. Przy okazji wydania podręcznika warto rozważyć publikację obszernego zbioru zamieszczanych już uprzednio w Palestrze artykułów poświęconych dziejom adwokatury. Artykuły te, rozrzucone na przestrzeni kilkudziesięciu lat, niejednokrotnie zapomniane, tracą na wartości. Zebrane w kilku choćby tomach w porządku merytorycznym bądź chronologicznym stanowiłyby znakomitą lekturę, przydatną w kształceniu aplikantów. A co zrobić z historycznymi ignorantami wśród aplikantów? Kwestionować ich przydatność do zawodu? Wszak Polacy to ludzie łagodni Może w ramach zadośćuczynienia i obietnicy poprawy powinni oni przeczytać co najmniej jedną poważną monografię z zakresu nauk humanistycznych, jak np. wydaną po raz pierwszy w całości po polsku znakomitą pracę Norberta Eliasa O procesie cywilizacji (W.A.B. 2011, poprzednie, okrojone wydanie opatrzono tytułem Przemiany obyczajów w cywilizacji Zachodu, PIW 1980) czy monumentalne Studium historii Arnolda J. Toynbeego (PIW 2000). 1 Rafał A. Ziemkiewicz, Zapyziała kolonia, Rzeczpospolita z 31 grudnia stycznia 2012 r., s. P

5 Andrzej Tomaszek PALESTRA Wzbogaciłoby to ich widzenie świata, ale też pozwoliło docenić, jak lekką materią jest historia adwokatury na tle rozważań zawartych w wymienionych dziełach. Na koniec dobra wiadomość. Doczekałem się wreszcie polemiki. Po Koncercie na dwa głosy Jacek Dubois odpowiedział, że nie zgadza się z tezą o bezwzględnym zakazie ujawnienia tajemnicy adwokackiej i nie czekając na liberalizację przepisów, dalej będzie za zgodą klientów opisywał wydarzenia, w których uczestniczył jako adwokat (vide: Pisać czy spać, Nie dbając o ryzyko postawienia mi zarzutu podżegania, odpowiadam: Jacku, pisz dalej. Zyska na tym czytelnik i polska kultura, a adwokatura nie ucierpi. Obyś też znalazł godnych naśladowców. 218

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY Czytanie - oto najlepszy sposób uczenia się. Aleksander Puszkin Sukces jednostek i społeczeństw zależy od ich wiedzy. Kluczem do wiedzy wciąż jest czytanie.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL. IV - VI. I. CELE KSZTAŁCENIA wymagania ogólne:

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL. IV - VI. I. CELE KSZTAŁCENIA wymagania ogólne: PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL. IV - VI I. CELE KSZTAŁCENIA wymagania ogólne: 1. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami czasu historycznego

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I PUNKTACJA ZADAŃ DO ARKUSZA Od księgi do książki

ODPOWIEDZI I PUNKTACJA ZADAŃ DO ARKUSZA Od księgi do książki ODPOWIEDZI I PUNKTACJA ZADAŃ DO ARKUSZA Od księgi do książki ODPOWIEDZI I PUNKTACJA ZADAŃ ZAMKNIĘTYCH 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 B B C B C D D D A C C D B D B C A A A A ODPOWIEDZI

Bardziej szczegółowo

Wy p racowani e WOS NON FICTION. Wydanie 1.0 Black Edition, Wydawnictwo Maturzaki.pl

Wy p racowani e WOS NON FICTION. Wydanie 1.0 Black Edition, Wydawnictwo Maturzaki.pl Wy p racowani e WOS NON FICTION Wydanie 1.0 Black Edition, Wydawnictwo Maturzaki.pl SPIS TREŚCI Artykułów o Wypracowaniu z WOSu wydano całkiem sporo. Przewodnik ten wprost przeprowadzi Cię przez wszystkie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do egzaminu licencjackiego BIBLIOTEKOZNAWSTWO. Zagadnienie Biblioteka, bibliotekarstwo, bibliotekoznawstwo - zakres i znaczenie terminów.

Zagadnienia do egzaminu licencjackiego BIBLIOTEKOZNAWSTWO. Zagadnienie Biblioteka, bibliotekarstwo, bibliotekoznawstwo - zakres i znaczenie terminów. styczeń 2015 Zagadnienia do egzaminu licencjackiego BIBLIOTEKOZNAWSTWO L.p. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Biblioteka, bibliotekarstwo, bibliotekoznawstwo - zakres i znaczenie terminów. Typy bibliotek - w historycznym

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS I-III GM ROK SZKOLNY 2015/2016

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS I-III GM ROK SZKOLNY 2015/2016 SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS I-III GM ROK SZKOLNY 2015/2016 KLASA I Ocena celująca: a) wysuwa oryginalne wnioski, dokonuje niezależnych ocen b) dokonuje integracji wiedzy o przeszłości

Bardziej szczegółowo

Wiadomości uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat historii Polski XX wieku Informacja prasowa

Wiadomości uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat historii Polski XX wieku Informacja prasowa Warszawa, 10 listopada 2015 r. Wiadomości uczniów szkół ponadgimnazjalnych na temat historii Polski XX wieku Informacja prasowa Uczniowie interesują się historią XX wieku i lubią słuchać opowieści o tym

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE

CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE Witam Państwa na III Forum Nauczycieli Przedmiotów Humanistycznych Dobre praktyki. W bieżącym roku szkolnym duży nacisk kładę na czytanie. Dlaczego? Każdego roku nasza

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Jerzy Topolski Teoretyczne problemy wiedzy historycznej. Antologia tekstów

Jerzy Topolski Teoretyczne problemy wiedzy historycznej. Antologia tekstów Antologia tekstów Jerzego Topolskiego Teoretyczne problemy wiedzy historycznej przygotowana została przede wszystkim z myślą o studentach i doktorantach. Zawiera ona prace napisane przystępnym językiem

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA MATURĘ USTNĄ Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013/2014 LITERATURA 1. Jednostka wobec nieustannych wyborów moralnych. Omów problem, analizując zachowanie wybranych bohaterów literackich 2. Obrazy

Bardziej szczegółowo

1. Ocena struktury materiałów na podstawie demo MEN-u Liczba zaprezentowanych przez MEN kart 12

1. Ocena struktury materiałów na podstawie demo MEN-u Liczba zaprezentowanych przez MEN kart 12 Porównanie propozycji kart pracy do elementarza rządowego przygotowywanych przez MEN z serią ćwiczeń do elementarza rządowego przygotowywanych przez NE, seria nosi tytuł Nasze ćwiczenia karty pracy MEN-u

Bardziej szczegółowo

Wszyscy chcemy, by nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób - czytajmy dzieciom!

Wszyscy chcemy, by nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób - czytajmy dzieciom! Od roku 2001 nasza szkoła bierze czynny udział w Kampanii Społecznej CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM organizowanej przez Fundację ABC XXI. Liderem kampani w SP nr 10 jest Iwona Szymczyk, a funkcje koordynatora

Bardziej szczegółowo

Ramowy Program Studiów Kierunek: Kulturoznawstwo Studia I stopnia: stacjonarne. Pensum: 180 ECTS i 1810 godz

Ramowy Program Studiów Kierunek: Kulturoznawstwo Studia I stopnia: stacjonarne. Pensum: 180 ECTS i 1810 godz Ramowy Program Studiów Kierunek: Kulturoznawstwo Studia I stopnia: stacjonarne. Pensum: 180 ECTS i 1810 godz. Legenda: E egzamin; Z zaliczenie; ZO zaliczenie z oceną; O ocena; PP praca pisemna; w wykład;

Bardziej szczegółowo

Bibliotekarze - koordynatorzy projektu: Joanna Drabowicz Joanna Pietrzyńska Justyna Szymańska

Bibliotekarze - koordynatorzy projektu: Joanna Drabowicz Joanna Pietrzyńska Justyna Szymańska Witamy Państwa Bibliotekarze - koordynatorzy projektu: Joanna Drabowicz Joanna Pietrzyńska Justyna Szymańska Wraz z Dyrekcją i nauczycielami oraz Samorządem Uczniowskim realizujemy projekt Narodowy Program

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA OCENY Z HISTORII W GIMNAZJUM

WYMAGANIA NA OCENY Z HISTORII W GIMNAZJUM WYMAGANIA NA OCENY Z HISTORII W GIMNAZJUM Ocenę dopuszczającą(2)otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności na poziomie wymagań koniecznych, a jego działania mają charakter przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Kierunek artes liberales studia II stopnia Rekrutacja w roku akademickim 2014/2015

Kierunek artes liberales studia II stopnia Rekrutacja w roku akademickim 2014/2015 Kierunek artes liberales studia II stopnia Rekrutacja w roku akademickim 2014/2015 Zapisy przez system IRK od 2014-06-09 do 2014-07-22 23:59:59 Na skróty: Zasady kwalifikacji O przyjęcie na pierwszy rok

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA HISTORIA I 2016-09-01 SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami czasu

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania. Historia i społeczeństwo klasa IV VI szkoła podstawowa. Marian Grabas

Przedmiotowy System Oceniania. Historia i społeczeństwo klasa IV VI szkoła podstawowa. Marian Grabas Przedmiotowy System Oceniania Historia i społeczeństwo klasa IV VI szkoła podstawowa Marian Grabas I. Nauczanie historii i społeczeństwa odbywa się według programów nauczania dla II etapu edukacyjnego:

Bardziej szczegółowo

CZYTAM, WIĘC JESTEM PROJEKT EDUKACYJNY DLA KLAS 1-6

CZYTAM, WIĘC JESTEM PROJEKT EDUKACYJNY DLA KLAS 1-6 "Książka, myśl, słowo, uczucie, czyn... Wszystko razem stanowi dopiero człowieka." Józef Ignacy Kraszewski CZYTAM, WIĘC JESTEM PROJEKT EDUKACYJNY DLA KLAS 1-6 /Kontynuacja projektu z roku szkol. 2015/2016/

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

W roku 2015/2016 w przedszkolu

W roku 2015/2016 w przedszkolu W roku 2015/2016 w przedszkolu przeprowadzono ewaluację dotyczącą wdrażania dzieci do czytelnictwa. Badanie obejmowało obserwacje cyklu 10 zajęć głośnego czytania oraz ankietę skierowaną do rodziców dzieci.

Bardziej szczegółowo

Wstęp do pisania i redagowania tekstów naukowych

Wstęp do pisania i redagowania tekstów naukowych Wstęp do pisania i redagowania tekstów naukowych - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Wstęp do pisania i redagowania tekstów naukowych Kod przedmiotu 09.0-WH-FiPlP-PKP-RTN-L-S14_pNadGenDURJ5

Bardziej szczegółowo

Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański

Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański Dr Barbara Klassa Zakład Metodologii Historii i Historii Historiografii Instytut Historii Uniwersytet Gdański 1. Przedmiot: Historia historiografii Rok: IV Semestr: VII Studia: stacjonarne 2. Ilość godzin:

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. OKLADKA Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To

Bardziej szczegółowo

www.biblionetka.pl/ BiblioNETka.pl służy wymianie poglądów i opinii na tematy dotyczące książek i czytelnictwa.

www.biblionetka.pl/ BiblioNETka.pl służy wymianie poglądów i opinii na tematy dotyczące książek i czytelnictwa. BiblioNETka.pl służy wymianie poglądów i opinii na tematy dotyczące książek i czytelnictwa. Serwis przeznaczony jest dla osób lubiących czytać i poszukujących informacji o książkach. Zawiera: Katalog,

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII?

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Cele ogólne: kształcenie umiejętności wskazywania cech, podobieństw

Bardziej szczegółowo

Z HISTORII MEDIÓW I DZIENNIKARSTWA

Z HISTORII MEDIÓW I DZIENNIKARSTWA Z HISTORII MEDIÓW I DZIENNIKARSTWA STUDIUM SELEKTYWNE pod redakcją Piotra Grochmalskiego Piotra Lewandowskiego Anny Krygier Recenzenci Dr hab. Maciej Kledzik, prof. UWM Dr hab. Aneta Niewęgłowska Dr hab.

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe.

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku GRUPA A 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Po upadku powstania styczniowego rząd rosyjski nadał Polakom autonomię. Celem działań

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II GIMNAZJUM OCENA WYMAGANIA CELUJĄCA (6) BARDZO DOBRA (5) Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą, osiągając 95%-100%

Bardziej szczegółowo

Konkursy Przedmiotowe w roku szkolnym 2016/2017

Konkursy Przedmiotowe w roku szkolnym 2016/2017 PROGRAM MERYTORYCZNY KONKURSU HISTORYCZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO I. CELE KONKURSU zachęcenie do samodzielnego poszukiwania i zdobywania wiedzy; wdrażanie do biegłego posługiwania

Bardziej szczegółowo

Ocenę dostateczną. który:

Ocenę dostateczną. który: Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę niedostateczną w zakresie swych kompetencji polonistycznych nie spełnia wymagań na ocenę dopuszczającą; - nie jest w stanie wykonać z

Bardziej szczegółowo

Piotr Lewandowski. Poradnik pozytywnego myślenia

Piotr Lewandowski. Poradnik pozytywnego myślenia Piotr Lewandowski Poradnik pozytywnego myślenia Copyright by Piotr Lewandowski & e-bookowo Grafika na okładce: obraz Piotra Kamieniarza: Piotruś Pan II. Projekt okładki: Piotr Lewandowski ISBN 978-83-7859-497-0

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach Nazwa przedmiotu: EPOKA POLITYCZNYCH I KULTUROWYCH PRZEŁOMÓW - EUROPA W XX- XXI WIEKU Kod przedmiotu: Forma zajęć: Seminarium Język: polski Rok: III 2013/201 4 Semestr: zimowy Zaliczenie: Praca pisemna

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne dla klasy pierwszej gimnazjum z przedmiotu zajęcia artystyczne na rok szkolny 2016/2017 nauczyciel : mgr Joanna Pacyga

Wymagania edukacyjne dla klasy pierwszej gimnazjum z przedmiotu zajęcia artystyczne na rok szkolny 2016/2017 nauczyciel : mgr Joanna Pacyga Wymagania edukacyjne dla klasy pierwszej gimnazjum z przedmiotu zajęcia artystyczne na rok szkolny 2016/2017 nauczyciel : mgr Joanna Pacyga Ocenę celującą otrzymuje uczeo: -którego wiedza i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Organizacja informacji

Organizacja informacji Organizacja informacji 64 CZYTANIE ARTYKUŁU Z GAZETY To zadanie ma nauczyć jak: wybierać tematy i rozpoznawać słowa kluczowe; analizować tekst, aby go zrozumieć i pamiętać; przygotowywać sprawozdanie;

Bardziej szczegółowo

To lektura godna polecenia. Piszemy recenzję

To lektura godna polecenia. Piszemy recenzję To lektura godna polecenia. Piszemy recenzję 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna dzieje książki, zna zasady redagowania recenzji, zna reguły gromadzenia argumentów i sposoby ich uzasadniania. b) Umiejętności

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Adam Mickiewicz. "Pan Tadeusz"

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Adam Mickiewicz. Pan Tadeusz Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz" Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Najnowsze statystyki dotyczące magazynów i e-magazynów. na podstawie przeglądu magazynu branżowego Press

Najnowsze statystyki dotyczące magazynów i e-magazynów. na podstawie przeglądu magazynu branżowego Press Najnowsze statystyki dotyczące magazynów i e-magazynów na podstawie przeglądu magazynu branżowego Press Papierowa sieć lipiec 2011 Zamknięcie wersji drukowanej Machiny i przeniesienie tytułu do internetu

Bardziej szczegółowo

Historia w sztuce - opis przedmiotu

Historia w sztuce - opis przedmiotu Historia w sztuce - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Historia w sztuce Kod przedmiotu 08.3-WH-HD-HS- 16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Historia Profil ogólnoakademicki Rodzaj

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 KWIECIEŃ 2016 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Historia i społeczeństwo H istoria

Historia i społeczeństwo H istoria Historia i społeczeństwo H istoria wokół nas zeszyt ćwiczeń dla szkoły podstawowej Klasa6 Spis treści 3 Epoka odrodzenia 1. Uczeni i artyści odrodzenia 5 2. Krzysztof Kolumb odkrywcą Nowego Świata 9 3.

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 STOWARZYSZENIE SPOZA Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 Opracowanie: Ewelina Wildner Grudzień 2015 r. 1 Spis treści Cele ewaluacji... 3 Metodologia... 4 Wyniki ewaluacji...

Bardziej szczegółowo

Bazy Biblioteki Narodowej

Bazy Biblioteki Narodowej Bazy Biblioteki Narodowej Wyszukiwanie i gromadzenie informacji Opracowała: Jolanta Nowakowska Biblioteka Narodowa al. Niepodległości 213 02-086 Warszawa tel. (0-22) 608 29 99 (centrala), (0-22) 452 29

Bardziej szczegółowo

Recenzja opracowania M. Bryxa. pt: Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie.

Recenzja opracowania M. Bryxa. pt: Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie. C:\DOKUMENTY\RECENZJE\Recenzja M. Bryxa rynek.doc Recenzja opracowania M. Bryxa pt : Rynek nieruchomości. System i funkcjonowanie. Rynek nieruchomości jest w Polsce stosunkowo nowym, lecz wzbudzającym

Bardziej szczegółowo

WERSJA: A ANKIETER: JEŚLI RESPONDENT JEST MĘŻCZYZNĄ, ZADAĆ GF1. JEŚLI RESPONDENT JEST KOBIETĄ, ZADAĆ GF2.

WERSJA: A ANKIETER: JEŚLI RESPONDENT JEST MĘŻCZYZNĄ, ZADAĆ GF1. JEŚLI RESPONDENT JEST KOBIETĄ, ZADAĆ GF2. WERSJA: A ANKIETER: JEŚLI RESPONDENT JEST MĘŻCZYZNĄ, ZADAĆ GF1. JEŚLI RESPONDENT JEST KOBIETĄ, ZADAĆ GF2. MĘŻCZYŹNI GF1 Przeczytam teraz Panu krótkie opisy różnych ludzi. Proszę wysłuchać każdego opisu

Bardziej szczegółowo

Picturebook Czerwony kapturek w wielkim mieście wzbudził szczególne zainteresowanie słuchających

Picturebook Czerwony kapturek w wielkim mieście wzbudził szczególne zainteresowanie słuchających Magia Czytania ciekawe książki dla dzieci 10+ Zajęcia edukacyjne związane z promocją literatury współczesnej dla dzieci i młodzieży przeprowadzone z okazji Miesiąca Bibliotek Szkolnych W związku z obchodami

Bardziej szczegółowo

Konferencja nauczycieli polskich szkół sobotnich Londyn, 9 lipca 2016

Konferencja nauczycieli polskich szkół sobotnich Londyn, 9 lipca 2016 Konferencja nauczycieli polskich szkół sobotnich Londyn, 9 lipca 2016 Projekt jest współfinansowany ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Edukacji Narodowej w ramach konkursu na realizację

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

1. Motyw gry w literaturze. Przedstaw jego funkcje w wybranych utworach literackich.

1. Motyw gry w literaturze. Przedstaw jego funkcje w wybranych utworach literackich. LITERATURA 1. Motyw gry w literaturze. Przedstaw jego funkcje w wybranych utworach literackich. 2.. Przedstaw zjawisko prekursorstwa w literaturze różnych epok, analizując wybrane przykłady literackie.

Bardziej szczegółowo

Plan Pracy Wychowawczej Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Szydłowie rok szkolny 2016/2017

Plan Pracy Wychowawczej Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Szydłowie rok szkolny 2016/2017 Plan Pracy Wychowawczej Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Szydłowie rok szkolny 2016/2017 Przyjęty plan działań wychowawczych na bieżący rok szkolny uwzględnia: wnioski z realizacji planu pracy roku

Bardziej szczegółowo

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej?

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Wszystkie pozycje, które są wykorzystane podczas prezentacji muszą zostać wymienione w ramowym planie prezentacji jako literatura

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

CZYTAM, WIĘC JESTEM PROJEKT EDUKACYJNY DLA KLAS 1-6

CZYTAM, WIĘC JESTEM PROJEKT EDUKACYJNY DLA KLAS 1-6 "Książka, myśl, słowo, uczucie, czyn... Wszystko razem stanowi dopiero człowieka." Józef Ignacy Kraszewski CZYTAM, WIĘC JESTEM PROJEKT EDUKACYJNY DLA KLAS 1-6 Autorzy projektu: Renata Majewska, Monika

Bardziej szczegółowo

8 sposobów na więcej czasu w ciągu dnia

8 sposobów na więcej czasu w ciągu dnia http://produktywnie.pl RAPORT 8 sposobów na więcej czasu w ciągu dnia Jakub Ujejski Powered 1 by PROINCOME Jakub Ujejski Wszystkie prawa zastrzeżone. Strona 1 z 10 1. Wstawaj wcześniej Pomysł, wydawać

Bardziej szczegółowo

Kulturowe uwarunkowania przedsiębiorczości

Kulturowe uwarunkowania przedsiębiorczości 2010 Beata Glinka, Wydział Zarządzania UW Kulturowe uwarunkowania przedsiębiorczości Warszawa, 02.12.2010 Badania przedsiębiorczości - perspektywy Perspektywa ekonomiczna vs perspektywa kulturowa Od badań

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie II technikum zawodowego i liceum

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie II technikum zawodowego i liceum Konspekt lekcji języka polskiego w klasie II technikum zawodowego i liceum Autor: Bogumiła Pilszak Temat: Adama Mickiewicza apoteoza młodości. Zadania lekcji w zakresie: 1) wiadomości: - Uczeń zapoznaje

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny na poziomie. i właściwie je uzasadnić?

Egzamin maturalny na poziomie. i właściwie je uzasadnić? Egzamin maturalny na poziomie podstawowym. Jak sformułować stanowisko i właściwie je uzasadnić? PODSTAWOWE INFORMACJE Rozprawka na poziomie podstawowym jest formą wypowiedzi pisemnej na podany temat, która

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z PLASTYKI

KRYTERIA OCEN Z PLASTYKI KRYTERIA OCEN Z PLASTYKI OGÓLNE KRYTERIA OCENY 1. Gotowość ucznia do indywidualnego rozwoju w zakresie twórczym, poznawczym, komunikacyjnym i organizacyjnym. 2. Zaangażowanie w pracę twórczą przygotowanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W OZIMKU

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W OZIMKU PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W OZIMKU OPRACOWANIE ANNA MAZUR EWA KWIATKOWSKA OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE I ICH KRYTERIA Nauka języków obcych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Fabryka papieru kolorowego

Ćwiczenie: Fabryka papieru kolorowego Ćwiczenie: Fabryka papieru kolorowego Opis: Ćwiczenie pozwala doświadczyć w jaki sposób czuje się człowiek, któremu polecono zrobić coś, czego nie chciał. Obrazuje także z jakimi trudnościami mogą spotykać

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI 4-6. Warunkiem pozytywnej oceny jest regularna obecność ucznia na lekcji lub obecność nieregularna

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI 4-6. Warunkiem pozytywnej oceny jest regularna obecność ucznia na lekcji lub obecność nieregularna WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI 4-6 Warunkiem pozytywnej oceny jest regularna obecność ucznia na lekcji lub obecność nieregularna usprawiedliwiona. NA OCENĘ Z PLASTYKI WPŁYWA: aktywne uczestniczenie

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Seria Współczesne Społeczeństwo Polskie wobec Przeszłości tom VII Redaktor naukowy serii: prof. dr hab. Andrzej Szpociński Recenzent: prof. dr hab. Jan Jacek Bruski Redaktor

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne

WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA. Wymagania na poszczególne stopnie szkolne WYMAGANIA EDUKACYJNE - JĘZYK POLSKI KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Wymagania na poszczególne stopnie szkolne KLASA I Umiejętności ucznia w zakresie słuchania, mówienia, pisania, czytania i odbioru

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU Autor: mgr Józef Czerwiec ZAŁOŻENIA PROGRAMU Historia est magistra vitae Cyceron Gdy w 55 roku p.n.e. Marcus Tullius Cicero wypowiadał

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Postawy gimnazjalistów wobec literatury

Postawy gimnazjalistów wobec literatury Postawy gimnazjalistów wobec literatury dr hab. prof. UJ Anna Janus-Sitarz Wyniki badania: Dydaktyka literatury i języka polskiego w świetle nowej podstawy programowej Warszawa, 13-14 marca 2015 r. Szkolne

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * (opis przedmiotu i programu nauczania) OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Administracji i Nauk Społecznych Specjalność/specjalizacja

Bardziej szczegółowo

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa.

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa. KAPITAŁ W PRZEDSIĘBIORSTWIE I JEGO STRUKTURA Autor: Jacek Grzywacz, Wstęp W opracowaniu przedstawiono kluczowe zagadnienia dotyczące możliwości pozyskiwania przez przedsiębiorstwo kapitału oraz zasad kształtowania

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA ZASADY TWORZENIA. oprac. Edyta Gawin cop. 2011

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA ZASADY TWORZENIA. oprac. Edyta Gawin cop. 2011 BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA ZASADY TWORZENIA oprac. Edyta Gawin cop. 2011 DEFINICJA Bibliografia załącznikowa - spis / wykaz dokumentów wykorzystywanych przy tworzeniu referatów, wypracowań, prezentacji

Bardziej szczegółowo

Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie

Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie Standardy pracy licencjackiej dla Instytutu Humanistycznego PWSZ w Głogowie Trzy egzemplarze pracy + wersja elektroniczna na płycie CD (rtf. doc.) + praca w kopercie. Oprawa miękka, przeźroczysta. Grzbiety

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ANKIETY BADAJĄCEJ JAKOŚĆ PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ

ANALIZA ANKIETY BADAJĄCEJ JAKOŚĆ PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ ANALIZA ANKIETY BADAJĄCEJ JAKOŚĆ PRACY BIBLIOTEKI SZKOLNEJ PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD UCZNIÓW Ankietę przeprowadzono we wrześniu 2011 roku wśród uczniów Nr 1 im. Władysława Korżyka w Rykach. W ankiecie wzięło

Bardziej szczegółowo

Kartka dla Powstańca. BohaterON umożliwi każdemu Polakowi wysłanie kartki do wybranego Powstańca, przypominając, że pamiętamy...

Kartka dla Powstańca. BohaterON umożliwi każdemu Polakowi wysłanie kartki do wybranego Powstańca, przypominając, że pamiętamy... Powstanie Warszawskie zapisało się na kartach historii jako jedno z najważniejszych wydarzeń kształtujących polską tożsamość. Było ono uosobieniem naszych kluczowych wartości, takich jak patriotyzm, wolność

Bardziej szczegółowo

BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE

BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE ... "Wszystko, co we mnie dobre, zawdzięczam książce" Maksym Gorki BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE INNOWACJA O CHARAKTERZE PROGRAMOWYM Opracowała: mgr Iwona Zawadzka (nauczyciel dyplomowany) 1 Niestety można

Bardziej szczegółowo

Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli.

Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli. Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli. DLACZEGO STWORZYLIŚMY PLAYDO? PLAYDO powstało po to,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA NA LEKCJACH HISTORII W GIMNAZJUM W KLASACH I-III Ważnym elementem procesu dydaktycznego jest ocena, która pozwala określić zakres wiedzy i umiejętności opanowany przez ucznia.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW ĆWICZENIA IV WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW POJĘCIE RELIGII I KULTURY RELIGIA to zespół wierzeń dotyczących ludzkości i człowieka, związanych z nim zagadnień oraz form organizacji

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Adwokacka & Kancelaria Lobbingu i Legislacji Jerzy Marcin Majewski

Kancelaria Adwokacka & Kancelaria Lobbingu i Legislacji Jerzy Marcin Majewski Kancelaria Adwokacka & Kancelaria Lobbingu i Legislacji Jerzy Marcin Majewski ul. 27 Grudnia 9 61-737 Poznań tel.: 605 887048 email: adwokatmajewski@me.com Poznań, dnia 16 września 2013 r. Szanowny Pan

Bardziej szczegółowo

Eksperyment naukowy, obojętnie jak spektakularne są jego wyniki, nie jest dokończony, póki wyniki te nie zostaną opublikowane.

Eksperyment naukowy, obojętnie jak spektakularne są jego wyniki, nie jest dokończony, póki wyniki te nie zostaną opublikowane. http://www.offthemark.com Eksperyment naukowy, obojętnie jak spektakularne są jego wyniki, nie jest dokończony, póki wyniki te nie zostaną opublikowane. JAK PISAĆ TEKSTY NAUKOWE Kilka przydatnych wskazówek

Bardziej szczegółowo

Praca na konkurs. pt. Lekcje, jakich nie było! Autor: Helena Pupiec

Praca na konkurs. pt. Lekcje, jakich nie było! Autor: Helena Pupiec Praca na konkurs pt. Lekcje, jakich nie było! Autor: Helena Pupiec Scenariusz lekcji języka polskiego do realizacji w klasie pierwszej liceum ogólnokształcącego, liceum profilowanego i technikum. Temat

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. Zasady wydawania publikacji obowiązujące w Wydawnictwie Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

Załącznik nr 2. Zasady wydawania publikacji obowiązujące w Wydawnictwie Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Zasady wydawania publikacji obowiązujące w Wydawnictwie Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Załącznik nr 2 1 Podstawą procesu wydawniczego jest roczny plan wydawniczy, który powstaje w oparciu o zasady

Bardziej szczegółowo

Polski alfabet według Wojciecha Wiszniewskiego Elementarz (1976) Opracowała: Anna Równy

Polski alfabet według Wojciecha Wiszniewskiego Elementarz (1976) Opracowała: Anna Równy Szkoła gimnazjalna JĘZYK POLSKI Scenariusz z wykorzystaniem nowych mediów i platformy Filmoteka Szkolna (45 min) Polski alfabet według Wojciecha Wiszniewskiego Elementarz (1976) Opracowała: Anna Równy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM POZIOM WYMAGAŃ KONIECZNY ocena dopuszczająca zna pojęcia: kolonia, odkrycia geograficzne, renesans, odrodzenie, humanizm, reformacja, kontrreformacja,

Bardziej szczegółowo

Marcin Borecki PlaceChallenge Rafał Czupryński Microsoft

Marcin Borecki PlaceChallenge Rafał Czupryński Microsoft Marcin Borecki PlaceChallenge Rafał Czupryński Microsoft Aplikacje jako kanał marketingowy Do czego wykorzystać aplikacje? Jak zacząć przygodę z aplikacjami? Z jakich narzędzi korzystamy na co dzień?

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

5/19/2015 PODSTAWOWE DEFINICJE TEORIE MEDIÓW ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU

5/19/2015 PODSTAWOWE DEFINICJE TEORIE MEDIÓW ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU dr Agnieszka Kacprzak PODSTAWOWE DEFINICJE ŚRODKI MASOWEGO PRZEKAZU formy komunikacji, które mają za zadanie dotrzeć do masowego odbiorcy (np. telewizja, gazety, czasopisma, radio,

Bardziej szczegółowo

- zaznajomienie studentów z najważniejszymi osiągnięciami w kulturze europejskiej i polskiej na przestrzeni wieków od antyku do czasów współczesnych

- zaznajomienie studentów z najważniejszymi osiągnięciami w kulturze europejskiej i polskiej na przestrzeni wieków od antyku do czasów współczesnych OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu kształcenia: Historia kultury 2. Kod modułu kształcenia: HK 3. Rodzaj modułu kształcenia: obowiązkowy 4. Kierunek studiów: projektowanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen z historii w klasie III Gimnazjum.

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen z historii w klasie III Gimnazjum. Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen z historii w klasie III Gimnazjum. Wiek XVIII i epoka napoleooska. A. Wymagania konieczne: ocena - dopuszczający. Uczeo: - zna wydarzenia

Bardziej szczegółowo

L. Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich. Lidia Dakowicz

L. Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich. Lidia Dakowicz L. Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich Lidia Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich Uniwersytetu w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

Wybrane metody aktywizujące

Wybrane metody aktywizujące Wybrane metody aktywizujące Referat na konferencję Zespołu Nauczycielskiego w Zakładzie Poprawczym i Schronisku dla Nieletnich w Raciborzu Opracował: mgr Rafał Lazar Racibórz 2008 Podział metod nauczania

Bardziej szczegółowo

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012.

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Spis treści Wstęp...3 Czy podczas zakupów szukacie Państwo informacji na temat kraju pochodzenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział III

Spis treści. Wstęp Rozdział III Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Wiadomości ogólne o konstytucji jako najważniejszym w państwie akcie prawnym... 13 1. Pojęcie, geneza i funkcje konstytucji... 13 2. Konstytucja ustawą zasadniczą państwa...

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI Ocena celująca: uczeń swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi w rozkładzie materiału z łatwością buduje spójne zdania proste i

Bardziej szczegółowo