Katarzyna Bartosiewicz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Katarzyna Bartosiewicz"

Transkrypt

1 WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie PODYPLOMOWE STUDIA KWALIFIKACYJNE SZKOLNY DORADACA ZAWODOWY Katarzyna Bartosiewicz KIEROWANIE ŚCIEŻKĄ EDUKACYJNĄ UCZNIA - GIMNAZJALISTY O WYSOKICH OSIĄGNIĘCIACH W NAUCE SZKOLNEJ. STUDIUM PRZYPADKU Praca dyplomowa napisana pod kierunkiem dr Renaty Wiechnik WARSZAWA - LUBLIN 2010

2 SPIS TREŚCI Wstęp... 3 Rozdział 1. Czynniki warunkujące trafny wybór ścieżki edukacyjno-zawodowej Zainteresowania Zdolności i uzdolnienia Temperament. Osobowość. Charakter Stan zdrowia Wiedza w obszarze systemu kształcenia oraz rynku pracy Rozdział 2. Cel i problematyka badawcza Rozdział 3. Przedstawienie sylwetki uczennicy Karoliny B Rozdział 4. Metody wykorzystane w czynnościach diagnostyczno-badawczych Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji (WKP) Inwentarz Zainteresowań Kwestionariusz Preferencji Zawodowych JOB Test Wartości Kwestionariusz Co wybierzesz? Test EQ FPL Kwestionariusz pomiaru cech w ujęciu Wielkiej Piątki Test oryginalności wyobraźni i myślenia Cate Franck Skala Inteligencji Wechslera WISC-R Wywiad Analiza dokumentacji szkolnej Rozdział 5. Organizacja i przebieg badań Rozdział 6. Charakterystyka psychologiczna Karoliny B. analiza i interpretacja wyników badań Funkcjonowanie szkolne Obszar zainteresowań i upodobań Cechy osobowości Zdolności intelektualne inteligencja ogólna Zdolności intelektualne wyobraźnia i myślenie twórcze Portret psychologiczny Karoliny B. podsumowanie wyników badań Rozdział 7. Optymalna ścieżka edukacyjna i zawodowa Karoliny B Spis literatury cytowanej

3 Wstęp Z analiz teoretycznych spotykanych w literaturze przedmiotu wynika, iż uczeń powinien już na etapie szkoły gimnazjalnej podejmować działania ukierunkowane na wybór zawodu. Nie jest to proces łatwy dla młodego człowieka ani też krótkoterminowy. Wymaga pomocy osób dorosłych, profesjonalistów, którzy pomogą kierować ścieżką edukacyjną. Literatura wykazuje znaczącą rolę poznania siebie, jako kluczowego czynnika w podejmowaniu ważnych życiowo decyzji. Młody człowiek może poznać siebie samego poprzez autoanalizę oraz gromadząc informacje o sobie w relacjach z innymi ludźmi. Tworzenie bliskich związków powoduje powiększenie pola dostępnego dla siebie i innych i zmniejszenie obszarów ukrytych, nieznanych. Jednak te źródła poznania siebie mogą okazać się niewystarczające. Należy wskazać tu znaczącą rolę różnorodnych metod i technik ułatwiających samopoznanie, które może wykonać specjalista - doradca zawodowy. Wiedza w ten sposób zgromadzona dostarcza młodemu człowiekowi obszerniejszych danych, które może on wziąć pod uwagę, podejmując decyzję o dalszej karierze szkolnej, zawodowej. Analizując dane gromadzone na bazie metod diagnostycznych, nie można pominąć ogromnie istotnego czynnika, jakim jest etap rozwojowy osoby badanej. Okres adolescencji, nazywany często kryzysem młodzieńczym sami uczniowie kojarzą ze zmianami w dotychczasowej hierarchii wartości, to jest negowaniem pewnych wartości, a poszukiwaniem nowych. Szukaniem sensu życia i celów. Odnajdywaniem nowych perspektyw życiowych i buntem przeciwko rzeczywistości. Kryzys młodzieńczy to także stany psychiczne, takie jak utrata wiary w siebie, zachwianie równowagi psychicznej, poczucie zagubienia, samotności, również niepowodzenia i problemy rodzinne, szkolne, towarzyskie oraz konflikty o charakterze zewnętrznym. Młodzieży na tym etapie stawia się wymagania i zadania, do których często nie jest dostatecznie przygotowana. Młody człowiek przestaje już być dzieckiem, lecz nie jest jeszcze osobą dorosłą. Odczuwa niepewność, lęk, nieśmiałość, brak zdeterminowania, konsekwencji w działaniu, niestałość w różnych obszarach psychicznego funkcjonowania. Na tle ogólnych trudności o charakterze przystosowawczym pojawiają się trudności w podejmowaniu decyzji w obszarze edukacyjno-zawodowym. Wynikają one z tego, że zainteresowania osób w tym wieku są jeszcze zmienne. Uczniowie czują się bezradni, 3

4 niedoinformowani. Niewiele wiedzą na temat rynku pracy, zawodów, szkół. Nie znają przeciwwskazań do zawodów oraz jakie są strategie podejmowania decyzji zawodowych. Niezmiernie budujące jest to, że obecnie zauważa się coraz większe grupy młodzieży aktywnej, która zdobywa samodzielnie informacje o rynku pracy, poznaje siebie, szuka własnej drogi, kształci się wszechstronnie. Podejmuje się uczestnictwa w rozmaitych kursach, szkoleniach. Obecna praca stanowi studium przypadku. Autorka pracy jako psycholog doradca zawodowy koncentruje swoją uwagę na uczennicy II klasy gimnazjum Karolinie B., osiągającej bardzo wysokie wyniki w nauce. Podejmuje próbę wspomożenia uczennicy w czynnościach decyzyjnych w obszarze edukacyjno-zawodowym. Praca składa się z siedmiu rozdziałów. Pierwszy ma charakter teoretyczny i omawia zagadnienia dotyczące czynników mających wpływy na trafny wybór przez ucznia ścieżki edukacyjno-zawodowej. Pozostałe rozdziały pracy mają charakter metodologiczno-empiryczny i dotyczą bezpośrednio całej procedury badawczodiagnostycznej, którą autorka pracy przeprowadza i która ostatecznie prowadzi do podjęcia decyzji odnośnie do dalszego etapu kształcenia Karoliny. 4

5 Rozdział 1. Czynniki warunkujące trafny wybór ścieżki edukacyjno-zawodowej Dokonanie każdego wyboru wiąże się nierozerwalnie ze zrozumieniem motywów, które skłaniają jednostkę do podjęcia takiej, a nie innej decyzji. Wybierając dalszą karierę edukacyjną czy zawodową, opiera się ona na pewnych kryteriach, sądach, opiniach, stara się uwzględnić także własne pragnienia. Karierę zawodową należy sobie świadomie zaplanować. Aby osiągnąć zamierzony cel, należy poznać szereg czynników warunkujących właściwe zaplanowanie przyszłości. Znajomość ich umożliwi odnalezienie się na rynku pracy i jednocześnie pozwoli na wybór ścieżki zawodowej zgodnej z własnymi możliwościami, predyspozycjami. Pomoc w tym zakresie uczeń może znaleźć u doradcy zawodowego. Kierowanie ścieżką edukacyjną ucznia gimnazjalisty jest szczególnie istotne. W okresie dojrzewania i dorastania młodzież zaczyna interesować się swoimi stanami psychicznymi, zastanawia się nad sobą i światem. Jak zauważa B. Wojtasik (1997, s. 62), etap ten jest rzeczywiście punktem zwrotnym i okresem przełomowym, ponieważ związany jest ze zmianami fizycznymi, dojrzewaniem płciowym, zmianami psychicznymi, wzmożoną emocjonalnością. ( ) Wtedy bowiem, z jednej strony, młodzież ma problemy sama ze sobą, problemy z którymi trudno jej uporać się, z drugiej zaś, młodzież sama stwarza wiele problemów swoim rodzicom, nauczycielom, społeczeństwu. Wymienione czynniki determinują kształtowanie się obrazu własnej osoby, co z kolei ma duży wpływ na podejmowanie decyzji zawodowej. M. Kozakiewicz (1957) podaje, że w tym okresie stosunek dziecka do sprawy wyboru zawodu, o ile nie jest świadomie kształtowany przez wychowawców, bywa często beztroskim, przypadkowym wyborem. Podjęcie przez ucznia trafnej i mądrej decyzji dotyczącej wyboru zawodu nie jest łatwe. Poprzedza ją wybór właściwej szkoły, która ma skutecznie rozwijać, kształcić i przygotowywać do wymarzonego zawodu. Wyposażenie ucznia w niezbędną wiedzę dotyczącą mechanizmów podejmowania decyzji, w tym także zawodowych, a także czynników determinujących ten wybór, wydaje się naczelnym celem doradztwa zawodowego. Istnieje wiele czynników wpływających na decyzję zawodową. Jednak panuje zgodność co do tego, że należy przede wszystkim poznać siebie, zawody i dopasować siebie do zawodu. Poznanie siebie, wg B. Wojtasik (1997, s. 68), oznacza ocenę swojej osobowości, posiadanej wiedzy, własnych zainteresowań, wartości i potrzeb, a także 5

6 możliwości tkwiących w środowisku, w jakim się przebywa. Poznanie zawodów wiąże się ze zaznajomieniem się z wymogami, czynnościami, przeciwwskazaniami do zawodu oraz z analizą aktualnej sytuacji gospodarczej, rynku pracy, polityki firm, szkół przygotowujących do danego zawodu. Dopasowanie siebie do zawodu wymaga przeanalizowania, na ile zainteresowania, system wartości, potrzeby, możliwości i środowisko będą sprzyjały wykonywaniu wybranego zawodu. Podobne stanowisko przyjmuje K. Zielińska (1975, s ), która uważa, że o trafnej decyzji zawodowej można mówić wtedy, gdy wybrany zawód: odpowiada możliwościom psychofizycznym ucznia (tj. stanowi fizycznemu, rodzajowi i poziomowi uzdolnień i umiejętności, głównym cechom charakteru); jest zgodny z motywacją ucznia, tj. z jego zainteresowaniami i dążeniami zawodowymi; jest zgodny ze społecznym zapotrzebowaniem na określony rodzaj działalności zawodowej. Spełnienie dwóch pierwszych czynników w wysokim stopniu gwarantuje powodzenie w zawodzie, natomiast brak jednego z nich zmniejsza możliwość sukcesu. Trzeci warunek związany jest ze społeczną użytecznością i realnością planów zawodowych uczniów. Reasumując, niezmiernie istotne jest samopoznanie jako czynnik warunkujący trafny wybór zawodu. Aby poznać siebie, należy dokładnie przeanalizować własne: zainteresowania, zdolności, cechy charakteru/ temperament, stan zdrowia Zainteresowania Współcześnie istnieje przekonanie o dużym znaczeniu zainteresowań dla rozwoju człowieka i dla efektywności jego działań. Zainteresowania są jedną z ważniejszych właściwości psychicznych, które obok skłonności, uzdolnień, talentu, charakteru stanowią osobowość człowieka. Wyrażają one pewien mniej więcej trwały stosunek człowieka do różnych dziedzin rzeczywistości. Człowiek na wiele rzeczy zwraca uwagę, lecz tylko niektóre z nich budzą jego zainteresowanie, czyli wywołują taki stosunek do przedmiotu, który charakteryzuje się aktywnością poznawczą człowieka wobec tego przedmiotu. Zainteresowania, według A. Guryckiej (1989, s. 33), to względnie trwała obserwowalna dążność do poznawania otaczającego świata, przybierająca postać 6

7 ukierunkowanej aktywności poznawczej o określonym nasileniu, przejawiająca się w selektywnym stosunku do otaczających zjawisk. K. Zielińska (1975, s. 15) uważa, że zainteresowania zawodowe ucznia przejawiają się w: aktywności poznawczej (poszukiwaniu, zdobywaniu i gromadzeniu wiedzy o określonym rodzaju działalności zawodowej oraz poznawaniu dziedziny wiedzy, która znajduje zastosowanie w danych zawodach czy rodzaju pracy zawodowej); częstym podejmowaniu i wykonywaniu czynności zbliżonych w swym charakterze do zawodowych ; motywacji i uczuciach (tj. chęci poznawania danych zawodów i dziedziny wiedzy, lubieniu pewnego rodzaju pracy, działalności, chętnym jej podejmowaniu i wykonywaniu) (Zielińska, 1975, s. 15). Zainteresowania zawodowe zaczynają rozwijać się według D. Supera (1972) około 15 roku życia, a w wieku lat ustalają się. Pełna stabilizacja zainteresowań następuje dopiero po 21 roku życia. W życiu codziennym rzadko spotyka się ludzi o jednym zainteresowaniu. Najczęściej ludzie posiadają wiele zainteresowań. Często jedno zainteresowanie jest silniejsze, dominujące - centralne. Zainteresowanie centralne - jak podaje M. Kozakiewicz (1957, s. 15) - odznacza się trwałością i stosunkowo znaczną aktywnością. Takie zainteresowanie zapewnia zachowaniu jedność celu życiowego, harmonijne uwarunkowanie wszystkich poczynań człowieka w dążeniu do jednego celu głównego, w stosunku do którego inne będą sprawowały funkcje pomocnicze lub uboczne. Istnieją różne podziały zainteresowań. J. Woroniecka wymienia następujące zainteresowania: humanistyczne, matematyczno-fizyczne, biologiczno-chemiczne, techniczne, opiekuńczo-wychowawcze, usługowe (za: Wojtasik, 1997, s. 72). A. Frydrychowicz (1994) podaje inną klasyfikację zainteresowań. Wymienia zainteresowania: handlowo-biurowe, techniczne, literackie, rolnicze, opiekuńcze, wojskowe, plastyczne, naukowe, muzyczne. Do badania zainteresowań służą inwentarze, ankiety, testy. Ogromną rolę w określaniu zainteresowań odgrywa obserwacja i autoanaliza. Brak znajomości swoich zainteresowań może prowadzić do podejmowania błędnych i trudnych do naprawienia decyzji o wyborze kierunku kształcenia i właściwego wyboru zawodu. 7

8 1.2. Zdolności i uzdolnienia Kolejnym czynnikiem warunkującym trafny wybór zawodu są zdolności, uzdolnienia terminy te w życiu codziennym bywają zamiennie używane. S. Gertsmann (1969, s. 167) określa uzdolnienia jako zespół czynników organicznych i związanych z nimi funkcjonalnie właściwości psychicznych umożliwiających szczególnie sprawne wykonywanie różnorodnych czynności i bardziej skomplikowanych działań. M. Kozakiewicz (1957, s. 11) zdolnościami nazywa takie właściwości psychiki ludzkiej, które warunkują pomyślne wykonanie jakiejś jednej lub kilku rodzajów czynności. B. Wojtasik (1997) podaje, że najczęściej wyróżnia się zdolności ogólne (do których zalicza się inteligencję), spostrzegawczość, wyobraźnię, zręczność i zdolności specjalne, ukierunkowane przedmiotowo, np. językowe, matematyczne, muzyczne, plastyczne, techniczne czy sportowe. Uzdolnienia, podobnie jak zainteresowania i inne właściwości psychiczne, rozwijają się w toku nabywania doświadczenia życiowego przez człowieka, szczególnie zaś w toku tych czynności, których wykonywanie zależy od danego uzdolnienia. Pomiar zdolności przeprowadza się za pomocą specjalnie skonstruowanych testów, jednak dokładny ich pomiar jest zadaniem trudnym. Zdolności mogą być podstawą rozwoju zainteresowań i często umożliwiają pokonywanie licznych trudności przy wyborze zawodu. Uświadomienie uczniom ich uzdolnień przed podjęciem decyzji o wyborze zawodu jest niezmiernie ważne, ponieważ każdy zawód wymaga różnych uzdolnień Temperament. Osobowość. Charakter Każdy człowiek jest jedyny w swoim rodzaju, niepowtarzalny. To, kim jest, objawia się przede wszystkim w tym, jak reaguje na rzeczy dookoła, wyraża się w tym, co sprawia mu przyjemność, a co powoduje niezadowolenie. Charakter jest jednym z istotnych wymiarów osobowości, przejawia się w zachowaniu, postępowaniu, czynnościach. Według M. Kozakiewicza (1957, s. 36), charakter oznacza całokształt właściwości stanowiących rdzeń psychiki człowieka, wyciskających piętno na wszystkich jego czynach i działaniach. Temperament z kolei według M. Grzywak-Kaczyńskiej (1975, s. 97) to wrodzona zdolność do 8

9 silniejszego czy słabszego przeżywania swojego życia, do silniejszej czy słabszej aktywności psychicznej. Temperament stanowi tę części składową naszej osobowości, która najsilniej jest związana z naszą cielesnością, tzw. konstytucją fizyczną. Wielu autorów zwraca uwagę na ścisłe powiązanie cech osobowościowych z wykonywanym zawodem. Określone środowisko pracy przyciąga niejako określony typ osobowościowy. Pełna zgodność w tym obszarze jest podstawą satysfakcjonującego życia zawodowego. Bardzo popularną w tym zakresie jest teoria osobowości zawodowej J. L. Hollanda (za: Pomianowski, 1996; Paszkowska-Rogacz, 2003; Wojtasik, 1997), który wyróżnia sześć typów osobowości i odpowiadających im środowisk pracy. Wybór zawodu zdaniem autora jest wyrazem dojrzałości osobowości. Holland akceptuje model człowieka zdeterminowanego społecznie. Uważa, że wytwarzanie się sześciu typów osobowościowych kształtuje się pod wpływem społecznym, zwłaszcza rodziny. Każdy typ osobowościowy szuka odpowiedniego dla siebie środowiska wśród ludzi. Satysfakcja z wykonywania konkretnej pracy zależy od stopnia zbieżności typu osobowości i środowiska pracy. Według Hollanda w wyborze zawodu można odczytać ekspresję całej osobowości, główne uwarunkowania jej rozwoju, w którym udział biorą czynniki wrodzone, społeczno-kulturowe oraz doświadczenie życiowe jednostki. Czynniki społecznokulturowe i osobiste doświadczenie sprawia, że jednostka wytwarza w sobie określone opinie i zróżnicowane postawy wobec świata pracy ogólnie i bardziej specyficzne nastawienia wobec różnych zawodów. W ten sposób osobowość jednostki strukturalizuje się wokół specyficznej aktywności zawodowej. W wielu przypadkach zainteresowania człowieka odnoszą się do szerokiego obszaru zawodowego. Między osobowością człowieka a środowiskiem zachodzi interakcja, która z kolei wyraża się w zachowaniu. Tylko w takim związku można przewidywać powodzenie jednostki na studiach, kursach zawodowych czy też w pracy zawodowej. Holland wymienia sześć typów osobowościowych: Typ społeczny ma emocjonalny stosunek do problemów ludzkich, szuka środowiska innych ludzi. Preferuje zajęcia zorientowane na pouczanie i pomaganie. Oznacza się żeńskimi cechami, zdolnościami werbalnymi, elokwencją, społeczną odpowiedzialnością, zdolnością do pracy z ludźmi. Chętnie podejmuje role pouczającego, pomagającego terapeuty. Typowe zawody 9

10 dla tego typu to: pedagog, doradca, nauczyciel, psycholog kliniczny, sędzia dla nieletnich, kierownik personalny, lekarz, pielęgniarka, itp. Typ realistyczny (motoryczny) - preferuje czynności oparte o siłę fizyczną, koordynację ruchową, zręczność. Wykazuje uzdolnienia techniczne, mechaniczne. Charakteryzuje go dążenie do rozwiązywania konkretnych zadań. Jest twardy, agresywny, tzw. męski. Preferowane zawody to: mechanik, elektryk, inżynier, rolnik, itp. Typ intelektualny (badający) - skupia się na zadaniach abstrakcyjnych. Próbuje zrozumieć siebie i organizować świat. Typy osobowości intelektualnej możemy znaleźć w zawodach: badacz, antropolog, astronom, matematyk, chemik, fizyk, edytor literatury naukowej, programista komputerowy, technik laboratoryjny, itp. Typ konwencjonalny (konformistyczny) - w swoich postawach i wartościach orientuje się na władzę i siłę autorytetu, miejsce w społeczeństwie, status, wynagrodzenie. Jest zorganizowany, praktyczny, uległy. Eksponuje siebie i swoje cele, a uspokojenie osiąga poprzez przystosowanie, podporządkowanie się, przyjmowanie podrzędnych ról. Stosuje się do poglądów i wskazówek innych. Unika sytuacji wieloznacznych, konfliktowych, szczególnie w stosunkach interpersonalnych. Charakterystyczne zawody to: operator, księgowy, kasjer, pracownik biurowy, sekretarka, rewizor, statystyk, bibliotekarz, pracownik banku, itp. Typ przedsiębiorczy jest typem osoby motywującej, pobudzającej innych do działania. Dominują u niego werbalne zdolności. Ujawnia cechy męskie przy wpływaniu, przekonywaniu, panowaniu i kierowaniu innymi. W sferze werbalnej jest agresywny, interesuje go siła, status przywódczy, męska postawa. Unika sytuacji wymagających długiego intelektualnego wysiłku. Do tej grupy zawodów można zaliczyć: przedsiębiorcę, zarządzającego, doradcę przemysłowego, kierownika, sprzedawcę, prawnika, urzędnika rządowego, itp. Typ estetyczno-artystyczny (twórczy) charakteryzuje go rozwinięta wyobraźnia i estetyka, typ introwersyjny, niedostatecznie poddany socjalizacji. Pełen emocjonalnego niepokoju, z silnym żeńskim akcentem. Pojawia się wśród kompozytorów, śpiewaków, pisarzy, dyrygentów, malarzy. Występuje w sztuce, muzyce, sztuce użytkowej, dziennikarstwie, itp. 10

11 Czyste typy osobowościowe występują rzadko, może dominować jeden lub dwa. Stąd też wynika taka różnorodność w preferencjach zawodów przez ludzi, ale i możliwość dokonywania zmian zawodu. Poznanie cech osobowości jednostki warunkuje wytworzenie u niej pewnego minimum dojrzałości do wyboru zawodu. Znajomość tych cech umożliwia trafne przewidywanie, jak człowiek zachowa się w różnych sytuacjach i okolicznościach życiowych, czego można się po nim spodziewać Stan zdrowia Przy kierowaniu ścieżką edukacyjną ucznia i wyborze zawodu należy brać pod uwagę także stan jego zdrowia. Każdy zawód ma określone wskazania i przeciwwskazania do jego wykonywania, w tym także, a może przede wszystkim, związane z predyspozycjami zdrowotnymi. M. Kozakiewicz (1957) podaje, że analiza stanu zdrowia ucznia (w porozumieniu z lekarzem medycyny pracy) jest istotna z dwóch powodów: z jednej strony, odradzanie uczniowi tych specjalności, do których kandydat nie posiada niezbędnej przydatności zdrowotnej lub fizycznej, z drugiej zaś strony, wyeliminowanie uczniów chorych lub defektywnych z takich zawodów, których wykonywanie mogłoby pogorszyć stan ich zdrowia lub nawet zagrozić ich życiu. B. Wojtasik (1997, s. 74) podaje, że na potrzeby poradnictwa zawodowego wyodrębniono 11 grup dyspanseryjnych, których nazwy pochodzą od schorzeń, wad rozwojowych lub sytuacji zaburzających prawidłowy rozwój człowieka. Grupa I dzieci z ryzyka okołoporodowego Grupa II wady wrodzone Grupa III przewlekłe zaburzenia odżywiania i stany niedoborowe Grupa IV zaburzenia w rozwoju somatycznym i psychicznym Grupa V wady i choroby narządu wzroku: wady refrakcji, zaburzenia widzenia obuocznego, zaburzenia widzenia barwnego Grupa VI przewlekłe choroby jamy nosowo gardłowej i uszu, zaburzenia słuchu i mowy; Grupa VII przewlekłe choroby układu oddechowego oraz astma i inne stany uczuleniowe Grupa VIII choroby i zaburzenia układu krążenia, choroba reumatyczna i choroby tkanki łącznej 11

12 Grupa IX przewlekłe choroby układu moczowego Grupa X trwałe uszkodzenia narządu ruchu i zaburzenia statyki ciała Grupa XI inne choroby przewlekłe wymagające czynnej opieki. Wśród uczniów z przeciwwskazaniami do wyboru zawodu są zarówno tacy, którzy mają niewielkie odchylenia w stanie zdrowia i nie mogą pracować zaledwie w kilku zawodach, jak i tacy, których stan zdrowia pozwala wykonywać bardzo ograniczoną ilość zawodów. Powyżej zostały omówione podstawowe czynniki wewnętrzne związane z samopoznaniem ułatwiające trafny wybór zawodu. Poznanie siebie jest warunkiem dobrego funkcjonowania jednostki i odpowiedniego kierowania własnym rozwojem. Podejmując pierwszą ważną decyzję w swoim życiu, młody człowiek musi zapoznać się z czynnikami niezależnymi od jego osoby. Dokonując wyboru dalszego kształcenia ukierunkowanego na zawód, uczeń musi zostać wyposażony w wiedzę dotyczącą dróg kształcenia, klasyfikacji zawodów oraz rynku pracy Wiedza w obszarze systemu kształcenia oraz rynku pracy Żyjemy w okresie reform, którym podlega także szkolnictwo. Podstawowa wiedza dotycząca rodzajów i typów szkół, które przygotowują do wybranego zawodu jest niezbędna do tego, aby dokonać trafnego, świadomego wyboru.. System oświaty w Polsce obejmuje przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne, policealne, artystyczne i inne. W myśl zapisów Konstytucji RP każdy ma prawo do nauki. Nauka jest obowiązkowa od 7 do 18 roku życia, ale status instytucji obowiązkowych mają jedynie szkoła podstawowa i gimnazjum. Biorąc pod uwagę fakt, iż zainteresowanie autorki pracy skupia się na uczennicygimnazjalistce, której będzie udzielane wsparcie w czynnościach decyzyjnych w obszarze edukacyjno-zawodowym, przedmiotem bardziej szczegółowych rozważań będzie szkolnictwo ponadgimnazjalne. Powołując się na dane uzyskane z Internetu (Wikipedia Wolna Encyklopedia) wyróżniamy następujące typy szkół: a) zasadnicze szkoły zawodowe o okresie nauczania nie krótszym niż 2 lata i nie dłuższym niż 3 lata, których ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także dalsze kształcenie w szkołach wymienionych w punkcie e) i f), 12

13 b) trzyletnie licea ogólnokształcące, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, c) trzyletnie licea profilowane kształcące w profilach kształcenia ogólnozawodowego, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, d) czteroletnie technika, których ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także umożliwiające uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, e) dwuletnie uzupełniające licea ogólnokształcące dla absolwentów szkół wymienionych w lit. a), których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, f) trzyletnie technika uzupełniające dla absolwentów szkół wymienionych w lit. a), których ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także umożliwiające uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, g) szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, których ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, h) trzyletnie szkoły specjalne przysposabiające do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa potwierdzającego przysposobienie do pracy (www.wikipedia.org). Planując swoją ścieżkę edukacyjną oraz karierę zawodową, uczeń - mając dane dotyczące własnych predyspozycji psychofizycznych (tu dużą wagę przywiązuje się do możliwości intelektualnych) - musi zapoznać się z możliwością kształcenia na poziomie szkolnictwa wyższego. Osoby posiadające dyplom maturalny mogą kontynuować naukę na wyższych studiach zawodowych, po czym mogą podjąć naukę na uzupełniających studiach magisterskich lub bezpośrednio po maturze rozpocząć studia magisterskie. Podobnie jak ważna jest wiedza ucznia w zakresie ścieżek edukacyjnych, tak również ważna jest wiedza w zakresie ścieżek zawodowych. 13

14 Pod kierunkiem J. Kurianiuka (za: Wojtasik, 1997) opracowano klasyfikację zawodów, w której wyodrębniono dziesięć dużych grup na podstawie kryterium specjalizacji umiejętności : parlamentarzyści, wyżsi urzędnicy i kierownicy (55 zawodów i specjalności); specjaliści (570 zawodów i specjalności); technicy i inny średni personel (368 zawodów i specjalności); pracownicy biurowi (75 zawodów i specjalności); pracownicy usług osobistych i sprzedawcy (101 zawodów i specjalności); rolnicy, ogrodnicy, leśnicy, rybacy (56 zawodów i specjalności); robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy (434 zawody i specjalności); operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń (626 zawodów i specjalności); pracownicy przy pracach prostych (89 zawodów i specjalności); siły zbrojne. Zawody można podzielić na dwie podstawowe grupy, stosując jako kryterium podziału doświadczenia rodzinne. Są to zawody związane z pracą z ludźmi i zawody związane z pracą z rzeczami (Wojtasik, 1997). Obecnie najczęściej stosowany jest podział zawodów wg J. Klimowa, który dokonał podziału na pięć typów: człowiek człowiek, człowiek dane symbol, człowiek technika, człowiek przyroda, człowiek obraz artystyczny (za: Wołejszo, 1990, s. 45). Informacji o zawodach dostarczają między innymi ulotki, filmy, programy komputerowe. Materiały można pozyskać w Poradniach Psychologiczno- Pedagogicznych, Urzędach Pracy, Biurach Kariery, Ochotniczych Hufcach Pracy lub na stronach internetowych, zajmujących się doradztwem zawodowym. Żyjemy w okresie wielkich przemian, zatem niektóre zawody, w nowych warunkach są mniej potrzebne, inne zupełnie zanikają. Powstają również nowe zawody, a w starych pojawiają się zupełnie nowe treści. W związku z przejściem od jednej formacji społeczno politycznej do drugiej zmienia się gospodarka rynkowa. Rynek pracy jest rynkiem specyficznym, ponieważ występuje na nim czynnik ludzki. Przedmiotem obrotu na tym rynku jest praca, a ściślej usługa pracy świadczona przez człowieka. Jest miejscem konfrontacji podaży i popytu na pracę. Jego podstawową funkcją jest dążenie do równoważenia obu tych elementów. Na rynku pracy może wystąpić równowaga pomiędzy podażą a popytem na pracę. Taki stan określa się jako stanem pełnego zatrudnienia. Rynek pracy może się charakteryzować 14

15 także brakiem równowagi pomiędzy podażą a popytem na pracę, który objawia się w postaci nadwyżki siły roboczej (bezrobocie) lub niedoboru rąk do pracy. Zadaniem młodego człowieka jest nabycie umiejętności poruszania się na rynku pracy, po to, aby wybrać taki zawód, który daje możliwość podjęcia pracy po zakończeniu nauki. Młodzi ludzie, planując swoją ścieżkę edukacyjną, powinni zapoznać się z zasadami panującymi na lokalnym rynku pracy, tylko po to, aby w przyszłości, poszukując pracy, nie przeżywać stresu związanego z brakiem miejsc pracy. 15

16 Rozdział 2. Cel i problematyka badawcza Główny cel pracy to ukazanie sposobu wspomagania uczennicy o wysokich osiągnięciach w nauce szkolnej w procesie decyzyjnym odnośnie dalszego etapu kształcenia i w przyszłości wyboru odpowiedniego dla niej środowiska pracy. Organizując czynności badawczo-diagnostyczne szukano odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie są cechy psychiczne (obszar zainteresowań i upodobań, zdolności i cech osobowości) uczennicy II klasy gimnazjalnej Karoliny B. uzyskującej wysokie wyniki w nauce szkolnej? 2. Jakie są najbardziej optymalne drogi w zakresie dalszego kształcenia uczennicy Karoliny B. i wyboru w przyszłości satysfakcjonującego ją środowiska pracy? Kolejne rozdziały pracy prezentują czynności diagnostyczno-badawcze w celu uzyskania odpowiedzi na wyżej postawione pytania. 16

17 Rozdział 3. Przedstawienie sylwetki uczennicy Karoliny B. Karolina B. jest uczennicą II klasy gimnazjum. Pochodzi z rodziny o dobrym statusie społeczno-materialnym. Zamieszkuje w średniej wielkości mieście. Rodzice posiadają własny dom jednorodzinny. Rodzina składa się z czterech osób: rodzice oraz dwoje dzieci (Karolina lat 14 i Piotr lat 8). Rodzice wiekowo plasują się w przedziale lat. Oboje posiadają wykształcenie wyższe. Pracują zawodowo ojciec jest nauczycielem gimnazjalnym, matka pełni funkcję psychologa szkolnego. Karolina uczęszczała do przedszkola znajdującego się na osiedlu, gdzie zamieszkuje jej rodzina. Rodzice, kierując się dobrem dziecka i aktualną sytuacją rodzinną, zapisali dziewczynkę do szkoły podstawowej poza obwodem miejsca zamieszkania. Jak podają rodzice, Karolina miała duże trudności adaptacyjne, które ujawniały się potem przy kolejnych zmianach, szczególnie w klasie IV, kiedy wśród uczniów dokonano rotacji. Problemy te zaczęły rzutować na wynikach w nauce. Dziewczynka osiągała przeciętne rezultaty w tym względzie. Wymagała stałej motywacji do nauki oraz pomocy ze strony rodziców. Z wywiadu wynika, że ze względu na pewne trudności w nauce głównie z czytaniem, wolnym tempem pracy oraz zaburzeniami w koncentracji uwagi, Karolina została objęta badaniami psychologicznymi. Uzyskany wynik IQ (WISC R) wskazywał na dolną granicę inteligencji przeciętnej. Poprawa w nauce nastąpiła w klasie V. Przeprowadzone wówczas badanie psychologiczne kontrolne wykazało istotną zmianę funkcjonowania intelektualnego górna granica na poziomie przeciętnym. Uczennica uzyskiwała coraz lepsze wyniki w nauce. W klasie VI uzyskała końcowo roczną średnią ocen równą 4,8. Naukę w gimnazjum rozpoczęła już w obrębie obwodu szkoły podstawowej, którą kończyła. W klasie znalazła się grupa młodzieży z jej byłej klasy, co znacznie ułatwiło dziewczynie start. W klasie pierwszej wyróżniała się z przedmiotów humanistycznych, głównie języka polskiego i historii. Podjęła się udziału w konkursie międzyszkolnym z wiedzy o mitologii. Otrzymała wyróżnienie, co dla pierwszoklasisty było dużym sukcesem, gdyż brali w nim udział uczniowie klas starszych. Karolinie nie sprawiały kłopotów także przedmioty ścisłe. Na koniec roku uzyskała średnią ocen 5,3. Karolina chętnie angażuje się w życie klasy i szkoły. Pełni obecnie funkcję przewodniczącej klasy oraz jest sekretarzem w samorządzie szkolnym. Ma liczne grono przyjaciół, głównie z klasy, z którymi chętnie spędza czas wolny. Postrzegana jest jako 17

18 osoba pogodna, wesoła. Lubi mieć swoje zdanie, charakteryzuje ja upór i stanowczość, głównie w sprawach, na których jej szczególnie zależy. Rodzice uważają Karolinę za osobę, która spontanicznie wyraża emocje, bywa chwiejna i drażliwa, co jest typowe dla jej fazy rozwojowej. Zauważają to, że jest bardzo obowiązkowa i sumienna w pracy szkolnej. Do obowiązków domowych należy ją motywować. Potrafi poprosić o pomoc, gdy napotyka trudności. Chętnie wyraża swoje zdanie i poglądy. Pomaga słabszym w nauce. Chętnie dzieli się z rodzicami swoimi przeżyciami, opowiada o zdarzeniach szkolnych. Karolina lubi słuchać muzyki, ma swoich ulubionych wykonawców. Uczęszcza na chórek szkolny. Obecnie chętnie czyta ksiązki. Fascynuje się mitologią. Ma także drobne sukcesy w dziedzinie plastyki. Zapytana o swoje plany na przyszłość wiąże je z zawodem prawnika. 18

19 Rozdział 4. Metody wykorzystane w czynnościach diagnostyczno-badawczych Jak podaje T. Pilch i T. Bauman (2001, s. 71), Metoda badań to zespół teoretycznie uzasadnionych zabiegów koncepcyjnych i instrumentalnych, obejmujących najogólniej całość postępowania badacza, zmierzającego do rozwiązania określonego problemu naukowego. Według A. Kamińskiego, Techniki badawcze to przede wszystkim sposoby zbierania materiału oparte na starannie opracowanych dyrektywach (dokładnych, jasnych, ścisłych), weryfikowanych w badaniach różnych nauk społecznych i dzięki temu posiadających walor użyteczności międzydyscyplinarnej. Mają charakter instrukcji tym użyteczniejszej im wierniej stosowanej (za: Wroczyński i Pilch, 1974, s. 54). Technika badawcza ogranicza się do czynności pojedynczych lub pojedynczo jednorodnych. Metoda zaś zawiera w sobie szereg działań o różnym charakterze, zarówno koncepcyjnym, jak i rzeczowym, zjednoczonych celem generalnym i ogólną koncepcją badań. Warto przytoczyć tu także pojęcie narzędzia badawczego, które jest przedmiotem służącym do realizacji wybranej techniki badań (Pilch i Bauman, 2001). Stwierdzić należy, że metoda jest pojęciem najszerszym i nadrzędnym w stosunku do techniki i narzędzia badawczego. Technika z kolei jest pojęciem podrzędnym do metody i nadrzędnym w stosunku do narzędzia badawczego. To ostatnie ma zakres najwęższy (Pilch i Bauman, 2001). Osiągnięcie celu poprzez rozwiązanie problemów badawczych było możliwe dzięki zastosowaniu dla potrzeb niniejszych badań metody sondażu diagnostycznego, w skład którego wchodziły następujące techniki badawcze: Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji (WKP) autorstwa A. Matczak i inni (2006); Inwentarz Zainteresowań A. Frydrychowicz i inni (1994); Kwestionariusz Preferencji Zawodowych JOB 6 autorstwa S. Retowskiego (http://www.doradca-zawodowy.pl); Test Wartości G. Gwisa (http://www.pppkonst.webd.pl/materiały /poradnictwo/preferencje.doc); Kwestionariusz Co wybierzesz? ; 19

20 Test EQ FPL (http://new-arch.rp.pl/artykul/446297; Kwestionariusz służący do pomiaru cech w ujęciu Wielkiej Piątki; skonstruowany na podstawie pytań P. Bąbla (2005a; 2005b; 2005c; 2005d; 2005e); Test oryginalności wyobraźni i myślenia Cate Franck (za: Popek, 1988); WISC R D. Wechslera (Skala inteligencji D. Wechslera dla dzieci wersja zmodyfikowana A. Matczak i in., 1991); wywiad (z nauczycielem-wychowawcą uczennicy); analiza dokumentacji szkolnej (bieżące oceny z dziennika szkolnego, świadectwo ukończenia klasy I gimnazjum) Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji (WKP) Kwestionariusz WKP (Matczak i in., 2006) przeznaczony jest do użytku w poradnictwie zawodowym i urzędach pracy. Wyniki informują o nasileniu zainteresowań badanego różnego rodzaju czynnościami, skupionymi w skalach określających zainteresowania: językowe (JĘZ), matematyczno logiczne (MATL), praktyczno techniczne (PRT), praktyczno estetyczne (PRE), opiekuńczo usługowe (OPK), kierowniczo- organizacyjne (KIER), biologiczne (BIOL). Dostarczają wiedzy o jego preferencjach dotyczących sposobu działania, określonego na płaszczyźnie Planowanie Improwizacja (PLAN) i intensywności stymulacji w środowisku pracy (STYM). Dzięki metodzie można zarówno wyszukać zawody dopasowane do preferencji osoby badanej, jak i wskazać typy zawodów niezgodne z tymi preferencjami. Dane uzyskane za pomocą WKP są pomocne we wspomaganiu decyzji badanego związanych z wyborem kierunku kształcenia lub dokształcania się, podejmowaniem pracy lub przekwalifikowaniem się. WKP składa się z ośmiostronicowego arkusza, na którym rozmieszczonych jest 133 stwierdzeń dotyczących różnych zainteresowań, czynności. Przeznaczony jest do badań indywidualnych, jak i zbiorowych. 20

21 4.2. Inwentarz Zainteresowań Inwentarz Zainteresowań (Frydrychowicz i in., 1994) dotyczy różnych sfer aktywności młodego człowieka. Dostarcza dwóch rodzajów informacji o zainteresowaniach badanych. Część I, podstawowa, informuje o zainteresowaniach inwentaryzowanych. Pytania zawarte w części I tworzą dziewięć skal, które odpowiadają dziewięciu kategoriom zainteresowań zawodowych. Są to następujące skale: handlowo-biurowe, techniczne, literackie, rolnicze, opiekuńcze, wojskowe, plastyczne, naukowe, muzyczne. Część II, uzupełniająca, informuje o zainteresowaniach deklarowanych, wyrażanych, dotyczy samoświadomości w zakresie przydatności zawodowej. Dostarcza ona istotnych informacji o osobie badanej, gdyż preferencja jakiegoś zawodu deklarowana przez badanego informuje jednocześnie o jego motywacji, wiedzy na temat wybranego zawodu czy rozumieniu siebie, własnych możliwości i aspiracji. Istotne jest określenie zgodności pomiędzy profilem zainteresowań uzyskanym w części I a deklarowanymi zainteresowaniami badanego. Badanie Inwentarzem Zainteresowań można przeprowadzać zarówno indywidualnie, jak i grupowo. Czas badania nie jest limitowany, wynosi przeciętnie około dwudziestu minut Kwestionariusz Preferencji Zawodowych JOB 6 Kwestionariusz Preferencji Zawodowych JOB 6 S. Retowskiego (http://www.doradca-zawodowy.pl) opisuje różne rodzaje codziennych zachowań powiązanych z pracą zawodową. Ujęte są one w sześciu podskalach: orientacji realistycznej, orientacji badawczej, orientacji przedsiębiorczej, orientacji artystycznej, orientacji społecznej i orientacji konwencjonalnej. Nawiązuje do teorii typów osobowości J. L. Hollanda. Badany ma za zadanie ocenić siebie samego uwzględniając opisane sytuacje w oparciu o pięciostopniową skalę. Badanie można prowadzić zarówno indywidualnie, jak i grupowo. 21

22 4.4. Test Wartości Test Wartości w opracowaniu G. Gwisa jest narzędziem badającym preferowane wartości, które wyrażają stosunek do pracy i ludzi, określają komponenty osobowościowe i potrzeby oraz wyznaczają nadrzędne cele współczesności w subiektywnym odczuciu badanego. Ma on za zadanie określić nasilenie ważności podanych twierdzeń na sześciostopniowej skali. Wyniki porządkuje się zgodnie kluczem. W ten sposób wyodrębnia się sześć typów: polityczny (przedsiębiorczy), społeczny, teoretyczny (badawczy), realistyczny, konwencjonalny, estetyczny (artystyczny). Opisane typy odpowiadają typom osobowości zawodowej J. L. Hollanda (Gwis, Kwestionariusz Co wybierzesz? Kwestionariusz określa typ osobowości zawodowej i preferencje zawodowe. Badany ma za zadanie zapoznać się z sześcioma opcjami oznaczonymi wielkimi literami: R, B, A, S, K, P. Odpowiadają one typom osobowości zawodowej J. L. Hollanda. Posługując się punktacją od 1 do 5 badany ma zaznaczyć cyfrę, którą przyporządkowuje danemu opisowi. Respondent wybiera także z przedstawionych list zawodów te, które interesują go w najwyższym stopniu Test EQ FPL Test EQ FPL opracowała łódzka firma FPL Sp. z o.o. Ekspert w Zarządzaniu Personelem (http://new-arch.rp.pl/artykul/446297; /446298). Test ten bada inteligencję emocjonalną, którą wyznaczają następujące kompetencje: samoświadomość rozumiana jako umiejętność rozpoznawania własnych emocji oraz ich związku z podejmowanymi działaniami; samoocena umiejętność akceptacji własnej osoby; samokontrola wyrażana w umiejętności kształtowania emocji w zgodzie z własną wolą; sumienność umiejętność czerpania satysfakcji z wypełniania zadań zgodnie z przyjętymi standardami; 22

23 adaptacja umiejętność zachowywania poczucia bezpieczeństwa niezależnie od zachodzących zmian; motywacja zdolność czerpania radości i uporządkowanego dążenia do wyznaczonych sobie celów; empatia doświadczanie emocji innych ludzi; perswazja umiejętność wzbudzania u innych emocji sprzyjających pożądanych przez nas zachowaniom; przywództwo zdolność wywołania u innych emocjonalnego zaangażowania w realizowanie naszej wizji; współdziałanie utrzymywanie emocjonalnej tożsamości zespołu sprzyjającej osiąganiu jego celów. Powyższe kompetencje dają się ująć w trzy zasadnicze grupy: psychologiczne, które dotyczą efektywności funkcjonowania podczas działania (samoświadomość, samoocena, samokontrola); prakseologiczne, dotyczą efektywności funkcjonowania podczas działania (sumienność, adaptacja, motywacja); socjologiczne, związane z aspektami funkcjonowania emocjonalnego odpowiedzialnego za zachowania społeczne (empatia, perswazja, przywództwo, współdziałanie) (za: Stawowa, title=zzl_modu%c5%82_11). Test składa się z 40 stwierdzeń opisujących zachowania i odczucia ludzi. Badany ma za zadanie zaznaczyć to, które prezentuje jego przeświadczenia w danym względzie Kwestionariusz pomiaru cech w ujęciu Wielkiej Piątki Kwestionariusz pomiaru cech w ujęciu Wielkiej Piątki bazuje na pytaniach P. Bąbla (2005a; 2005b; 2005c; 2005d 2005e). Nawiązuje do modelu osobowości w ujęciu P. T. Costy i R. McCrae (za: Pervin i John, 2002; Strelau i Zawadzki, 2008). Obejmuje pięć głównych czynników: neurotyczność jest wymiarem odzwierciedlającym przystosowanie emocjonalne versus emocjonalne niezrównoważenie; oznacza podatność na doświadczenie negatywnych emocji, takich jak strach, zmieszanie, niezadowolenie, gniew, poczucie winy oraz wrażliwość na stres psychologiczny; 23

24 ekstrawersja charakteryzuje jakość i ilość interakcji społecznych oraz poziom aktywności, energii i zdolność do odczuwania pozytywnych emocji; otwartość na doświadczenie opisuje tendencję jednostki do poszukiwania i pozytywnego wartościowania doświadczeń życiowych, tolerancję wobec nowości i ciekawość poznawczą; ugodowość opisuje pozytywne versus negatywne nastawienie do innych ludzi, orientację interpersonalną przejawiającą się w altruizmie versus antagonizmie, doświadczanych uczuciach, myślach i działaniu; sumienność charakteryzuje stopień zorganizowania, wytrwałości i motywacji jednostki w działaniach zorientowanych na cel, inaczej mówiąc, opisuje stosunek człowieka do pracy. Kwestionariusz składa się z 95 stwierdzeń. Osoba badana ma ustosunkować się do nich zaznaczając TAK lub NIE Test oryginalności wyobraźni i myślenia Cate Franck Test Cate Franck, prezentowany m.in. w pracy Z. Pietrasińskiego (1969) oraz R. Popek (1988), jest amerykańskim testem rysunkowym. Służy do badania oryginalności wyobraźni i myślenia. Jego zadaniem jest wykrywanie skojarzeń najbardziej odległych, niezbędnych do dokonywania odkryć i wynalazków. Im rysunki są mniej stereotypowe i bezpośrednie, tym bardziej świadczą o oryginalności, która może przejawiać się w myśleniu typu twórczego Skala Inteligencji Wechslera WISC-R Test WISC R (za: Matczak i in., 1991) jest najczęściej używanym testem badającym inteligencję, stosowanym dla dzieci w wieku od 6 do 16 lat. Zestaw skal testowych ma na celu uchwycenie sposobu funkcjonowania dziecka w ściśle określonych warunkach, nie zaś określenie jego wiedzy. Badanemu nie wolno zmieniać podanego sposobu prezentacji poszczególnych prób, literować wyrazów, udzielać dziecku pomocy innej, niż została ona wskazana w podręczniku. Nie można dowolnie zmieniać podanych granic czasowych. Podczas badania należy starać się o wprowadzenie nastroju naturalnego spotkania i interesującego zajęcia. Badający może wzmacniać wysiłki dziecka. Najczęściej badanie zajmuje od 50 do 75 minut. 24

25 Skala składa się z 10 testów zasadniczych i 2 zastępczych (te ostatnie mogą być stosowane jako testy uzupełniające w celu uzyskania dodatkowych informacji o badanym lub traktowane zastępczo w przypadku, gdy niemożliwe jest użycie któregoś z testów zasadniczych). Połowa z nich należy do testów słownych, druga połowa bezsłownych. Oba rodzaje testów ułożone są w kolejności naprzemiennej. Poniżej omówione zostaną poszczególne podtesty wchodzące w skład skali w kolejności, w jakiej są stosowane podczas prowadzenia badania: wiadomości test składa się z 29 pozycji; pytania dotyczą wiadomości z różnych dziedzin, zarówno informacji uzyskiwanych w życiu codziennym, jak i wiedzy odległej od bezpośrednich doświadczeń dziecka, przekazywanej w szkole, itp.; maksymalny wynik wynosi 29 pkt (1 pkt za poprawną odpowiedź na każde pytanie); test bada wiedzę jednostki uzależnioną od procesów kształcenia i kultury jej otoczenia (zakres i głębokość opanowanej wiedzy, rozumienie i pamięć długotrwałą); uzupełnianie obrazków test składa się z 26 pozycji, wymagających wskazywania brakujących elementów przedstawionych na obrazkach przedmiotów; maksymalny czas ekspozycji obrazków wynosi 20 sekund; za każdą prawidłową odpowiedź badany może uzyskać 1 punkt maksymalny wynik to 26 punktów; test bada zdolność wykrywania istotnych braków w spostrzeganym polu percepcyjnym; podobieństwa obejmuje 16 pytań wymagających wskazywania podobieństw między parami wymienionych z nazwy przedmiotów lub pojęć; maksymalny wynik uzyskany podczas badania wynosi 32 punkty; test bada zdolności abstrahowania oraz logicznego myślenia; porządkowanie obrazków składa się z 11 pozycji poprzedzonych pytaniem próbnym; zadania wymagają układania we właściwym porządku obrazków przedstawiających historyjki, których treści badany musi się domyślić; jest on limitowany czasowo; maksymalny wynik 44 punkty; test określa zdolność rozumienia sytuacji i ich sensownego ujmowania; arytmetyka należy do niego 18 zadań arytmetycznych; badany zapoznany zostaje przez badającego z treścią zadania, następnie podaje wynik po obliczeniach pamięciowych; wymaga stosowania limitów czasowych; 25

26 maksymalny wynik 18 punktów; test bada zdolność koncentracji i rozwiązywania arytmetycznych problemów; wzory z klocków test składa się z 11 zadań, wymagających odtwarzania za pomocą początkowo czterech, a później dziewięciu klocków, wzorów geometrycznych przedstawionych na obrazkach; podczas pracy obowiązują limity czasowe; maksymalny wynik 44 punkty; test bada integrację wzrokowo-ruchową, zdolność orientacji przestrzennej; słownik opiera się na 32 pozycjach wymagających podawania znaczeń słów; użyte słowa są ułożone według wzrastającego stopnia trudności; maksymalny wynik 64 punkty, test bada rozumienie werbalne, zdolność reprodukcji przyswojonej wiedzy, zakres i adekwatność w definiowaniu pojęć (stopień opanowania języka), zdolność uczenia się; układanki test składa się z czterech zadań poprzedzonych przykładem, wymagających składania całości z 6 8 części; obejmuje limity czasowe; maksymalny wynik 48 punktów; test bada zdolność analizy i syntezy w oparciu o materiał konkretny; rozumienie obejmuje 16 pozycji dotyczących postępowania w sytuacjach codziennych i zasad rządzących życiem społecznym; maksymalny wynik 32 punkty; test bada zdolność jednostki do korzystania z posiadanego doświadczenia życiowego i jego oceny, umiejętność analizowania i oceniania przyczyn rutynowych sposobów postępowania; kodowanie - składa się z dwu alternatywnych wersji, z których jedna (A) przeznaczona jest dla dzieci w wieku poniżej 8 lat ( maksymalny wynik 50 punktów), druga (B) dla dzieci w wieku 8 lat i starszych (maksymalny wynik 93 punkty); zadania wymagają wpisania, zgodnie z podanym kluczem, właściwych znaków graficznych pod odpowiadającymi im symbolami; wykonanie testu jest ograniczone czasowo; test służy do pomiaru koordynacji wzrokowo ruchowej, odporności na dystraktory oraz zdolność uczenia się, motywacji; powtarzanie cyfr test zastępczy, składa się z dwu części, z których pierwsza wymaga powtarzania szeregów liczb jednocyfrowych wprost, druga zaś wspak; każda z nich obejmuje 7 zadań; kolejne zadania zawierają szeregi o wzrastającej liczbie elementów, przy czym każde obejmuje dwie próby, 26

27 z których zawsze przeprowadza się obie; maksymalny wynik 28 punktów; miernik zakresu pamięci bezpośredniej i jej pojemności, koncentracji uwagi; labirynty test zastępczy, składa się z 9 zadań wymagających odszukiwania wyjścia z labiryntów przez rysowanie drogi; obejmuje limity czasowe; maksymalny wynik 36 punktów. Po zakończeniu badania i przypisaniu każdej odpowiedzi właściwej liczby punktów, należy obliczyć sumy punktów w poszczególnych testach stanowią one wyniki surowe. Po określeniu wieku badanego należy w tabelach norm dla tego wieku odszukać odpowiadającą uzyskanemu wynikowi surowemu w danym teście wartość wyniku przeliczonego. Obok wyników przeliczonych, należy określić wartości uzyskanych przez badanego ilorazów inteligencji, obliczając wyniki w skali słownej, bezsłownej i pełnej. Wynik w skali słownej jest równy sumie wyników przeliczonych z pięciu testów słownych, podobnie w skali bezsłownej. Wynik w skali pełnej jest sumą wyników skali słownej i bezsłownej. Interpretacji wyników dokonuje się na bazie poszczególnych testów, skal. Istotnym źródłem informacji jest analiza profilu. Obejmuje ona określenie silniejszych i słabszych stron badanego oraz ocenę, jak duże są rozbieżności miedzy wynikami różnych testów Wywiad Znaczenie rozmowy jako metody badawczej jest istotnym źródłem informacji. S. Kowalik (za: Strelau, 2000, s. 446) określa rozmowę jako proces komunikacji językowej (i ewentualnie pozajęzykowej) między psychologiem a osobą badaną, gdzie ten pierwszy swoimi celowo formułowanymi wypowiedziami przyczynia się uzyskiwania informacji o faktach z życia osoby badanej, o jej dawnych lub aktualnych przeżyciach ( ) związanych z tymi faktami oraz o sposobach organizowania przez nią wiedzy. Istnieje wiele różnych typów wywiadu. W badaniach własnych do zebrania informacji istotnych na temat uczennicy Karoliny B. i jej środowiska rodzinnego posłużono się wywiadem rozumianym jako rozmowa kierowana. Rozmówcą był nauczyciel wychowawca uczennicy. Pytania skierowane do nauczyciela dotyczyły między innymi: nauki: w jakich przedmiotach czuje się najlepiej, z czym sobie nie radzi, ma trudności; 27

28 jak ocenia się sam proces uczenia: tempo uczenia się, pracy, koncentrację uwagi, zdolność do zapamiętywania, motywację do pracy, itp. dojrzałości społecznej, emocjonalnej (łatwość nawiązywania kontaktów interpersonalnych, przestrzeganie norm i zasad współżycia w grupie, podatność na stres, itp.); struktury środowiska rodzinnego i jego wpływu na funkcjonowanie uczennicy; zainteresowań, upodobań, zdolności przejawianych przez uczennicę. Wywiad miał charakter swobodnej rozmowy Analiza dokumentacji szkolnej Podczas zbierania danych do niniejszej pracy wykorzystano jako źródło informacji dokumentację szkolną odnoszącą się uczennicy Karoliny B. Dokonano analizy jej ocen szkolnych na podstawie: świadectwa ukończenia szkoły podstawowej; świadectwa ukończenia klasy I gimnazjum; ocen cząstkowych za I semestr nauki w klasie II gimnazjum. 28

Jak zaplanować karierę edukacyjno-zawodową?

Jak zaplanować karierę edukacyjno-zawodową? ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna nr 6 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji 20-863 Lublin, ul. Młodej Polski 30 tel./ fax (81) 741-09- 30; 0-501-37-00-90

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA 9 /2014 /2015

UCHWAŁA 9 /2014 /2015 UCHWAŁA 9 /2014 /2015 Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 8 Sportowego w Bydgoszczy z dnia 10.02.2015r. w sprawie wprowadzenia zmian do Statutu Gimnazjum nr 8 Sportowego w Bydgoszczy Na podstawie art. 50 ust.

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Poznaj swojego doradcę zawodowego

Poznaj swojego doradcę zawodowego Poznaj swojego doradcę zawodowego wywiad z doradcą zawodowym Gimnazjum nr 56 w Poznaniu mgr Anielą Kobusińską Luty przeprowadziła Oliwia Rataj uczennica klasy II 4 Oliwia Rataj: Dlaczego zajmujemy się

Bardziej szczegółowo

WY H C OWA W N A I N E

WY H C OWA W N A I N E Co nauczyciel wiedzieć powinien? WaŜne pojęcia WaŜne pojęcia WYCHOWANIE to mądre towarzyszenie uczniowi na drodze jego rozwoju i stworzenie mu wartościowego środowiska wychowawczego. W jego wyniku uczeń

Bardziej szczegółowo

Kariera i przedsiębiorczość

Kariera i przedsiębiorczość Kariera i przedsiębiorczość Przedsiębiorczość to zdolność do kreowania i zaspokajania swoich i cudzych potrzeb. Siłą napędową przedsiębiorczości są niezaspokojone potrzeby człowieka. Psychologiczne i socjologiczne

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

GAZETKA SzOK Szkolni Odkrywcy Kariery w Gimnazjum nr 12 numer 2

GAZETKA SzOK Szkolni Odkrywcy Kariery w Gimnazjum nr 12 numer 2 GAZETKA SzOK Szkolni Odkrywcy Kariery w Gimnazjum nr 12 numer 2 JAK ZAPLANOWAĆ PRZYSZŁOŚĆ EDUKACYJNĄ I ZAWODOWĄ? Warto, abyś pamiętał, że nie jesteś sam w podejmowaniu decyzji dotyczącej swojej przyszłości

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA EDUKACYJNO - ZAWODOWEGO. w GIMNAZJUM MIEJSKIM IM. JANA PAWŁA II W GŁOWNIE. w roku szkolnym 2015/2016

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA EDUKACYJNO - ZAWODOWEGO. w GIMNAZJUM MIEJSKIM IM. JANA PAWŁA II W GŁOWNIE. w roku szkolnym 2015/2016 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA EDUKACYJNO - ZAWODOWEGO w GIMNAZJUM MIEJSKIM IM. JANA PAWŁA II W GŁOWNIE w roku szkolnym 2015/2016 Podstawa prawna Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do pedagogiki

Wprowadzenie do pedagogiki Projekt pt. "Nauczyciel Przedmiotów Zawodowych" Wprowadzenie do pedagogiki Opracowanie: dr A. Dziwińska Materiały szkoleniowe współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednio po zgłoszeniu / w ramach konsultacji lub innym ustalonym terminie

Bezpośrednio po zgłoszeniu / w ramach konsultacji lub innym ustalonym terminie Porady indywidualne bez badań dla dzieci i młodzieży Poradnictwo dla rodziców (opiekunów prawnych) dzieci i młodzieży Konsultacje dla rodziców, nauczycieli, wychowawców, pedagogów szkolnych, dyrektorów

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w Szkole Podstawowej nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza w Warszawie na rok szkolny 2014/2015

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w Szkole Podstawowej nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza w Warszawie na rok szkolny 2014/2015 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w Szkole Podstawowej nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza w Warszawie na rok szkolny 2014/2015 1. Ocena zapotrzebowania na WSDZ w Szkole Podstawowej nr 118 Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI ŁUCJA JAROCH MOTYWY WYBORU ZAWODU PRZEZ UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJALNYCH Z RÓŻNYCH ŚRODOWISK SPOŁECZNYCH Praca magisterska napisana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu Ilekroć w dokumencie pojawi się zapis: rodzice należy przez to rozumieć także prawnych opiekunów ucznia, orientacja zawodowa należy

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.) Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO. GIMNAZJUM MISTRZOSTWA SPORTOWEGO NR 2 w Rybniku

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO. GIMNAZJUM MISTRZOSTWA SPORTOWEGO NR 2 w Rybniku SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM MISTRZOSTWA SPORTOWEGO NR 2 w Rybniku rok szkolny 2015/2016 Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia:

Bardziej szczegółowo

WYBÓR SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

WYBÓR SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ WYBÓR SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Uczniowie klas III stają przed jedną z ważniejszych życiowych decyzji, która będzie miała istotny wpływ na kształtowanie się ich przyszłości edukacyjnej i zawodowej. Przy

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r

Konferencja Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym Warszawa, 23.10.2013r Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r E W A K O S U N I W E R S Y T E T Ł Ó D Z K I K W E S T I O N A R I U S Z P R E D Y S P O Z Y C J I Z A W O D O W Y

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie Wewnątrz System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 15, poz. 142) 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Gimnazjum i Liceum Zespołu Szkół Urszulańskich. w Rybniku

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Gimnazjum i Liceum Zespołu Szkół Urszulańskich. w Rybniku Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Gimnazjum i Liceum Zespołu Szkół Urszulańskich w Rybniku 1 Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego obejmuje ogół działań podejmowanych przez szkołę w celu

Bardziej szczegółowo

Predyspozycje zawodowe życiowym drogowskazem dla młodzieży

Predyspozycje zawodowe życiowym drogowskazem dla młodzieży Załącznik nr 6 Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Drawsku Pomorskim. Predyspozycje zawodowe życiowym drogowskazem dla młodzieży 1. Podstawowe przepisy prawa polskiego

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi. Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Oddział w Skierniewicach

Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi. Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Oddział w Skierniewicach Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Oddział w Skierniewicach WSPÓŁCZESNY RYNEK PRACY Konieczność zmiany miejsc i form zatrudnienia Aktywna postawa w sferze

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO III LO im S. ŻEROMSKIEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI W BIELSKU - BIAŁEJ Bielsko Biała; sierpień 2015 Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego obejmuje ogół

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku GIMNAZJUM NR 1 im. Jana Pawła II ul. M. Kopernika 9 21-040 Świdnik 081 468 77 00 fax: 081 468 77 02 e-mail: sekretariat.gimnazju m1 @swidnik.edu.pl www.gimn azju m1.swidnik.edu.pl Wewnątrzszkolny System

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: - Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych

Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych Doradztwo edukacyjno-zawodowe w świetle krajowych i unijnych przepisów prawnych Cele modułu o Przedstawienie uwarunkowań prawnych umożliwiających funkcjonowanie doradztwa edukacyjno-zawodowego w szkołach

Bardziej szczegółowo

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Od 1 września 2012 roku obowiązuje nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Oto krótka ściągawka dla gimnazjalistów i ich rodziców. Z dniem 1 września

Bardziej szczegółowo

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r.

Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu. Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Marta Warzecha Naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu Wałbrzych, 26 marca 2012 r. Typy szkół w kształceniu ponadgimnzjalnym 1. zasadnicze szkoły zawodowe (od 2

Bardziej szczegółowo

GAZETKA SzOK Szkolni Odkrywcy Kariery w Gimnazjum nr 12 numer 3

GAZETKA SzOK Szkolni Odkrywcy Kariery w Gimnazjum nr 12 numer 3 GAZETKA SzOK Szkolni Odkrywcy Kariery w Gimnazjum nr 12 numer 3 TYPY OSOBOWOŚCI ZAWODOWEJ HOLLANDA Wybierając przyszły zawód należy poszukiwać takiego środowiska pracy, które umożliwi realizację Twoich

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ Podstawa prawna 1. Rozporządzenie MEN w sprawie warunków i sposobów oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. 2. Statut szkoły. 3. Podstawa

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO REALIZOWANY W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. KSIĘDZA JERZEGO POPIEŁUSZKI W WIELOPOLU SKRZYŃSKIM W ROKU SZKOLNYM

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO REALIZOWANY W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. KSIĘDZA JERZEGO POPIEŁUSZKI W WIELOPOLU SKRZYŃSKIM W ROKU SZKOLNYM WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO REALIZOWANY W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. KSIĘDZA JERZEGO POPIEŁUSZKI W WIELOPOLU SKRZYŃSKIM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak Podstawa prawna Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 2 IM. ZJEDNOCZONEJ EUROPY W CIECHANOWIE Ciechanów, 01.09.2015r. 1 SPIS TREŚCI: 1. PODSTAWY PRAWNE PROGRAMU. 2. CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU. 3. CELE PROGRAMU.

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie Wewnątrz System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 38 im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 15, poz. 142) 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach:

Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej. Nowe regulacje prawne zawarte zostały w rozporządzeniach: Opracowała Ewa Materka, psycholog Uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej Budowanie systemu wsparcia oraz organizacja pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO XIV LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE im. Stanisława Staszica WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO AKTY PRAWNE : Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W SZKOLNICTWIE PODNADGIMNAZJALNYM

ZMIANY W SZKOLNICTWIE PODNADGIMNAZJALNYM ZMIANY W SZKOLNICTWIE PODNADGIMNAZJALNYM STUDIA KURSY KWALIFIKACYJNE MATURA Absolwenci ZSZ Rozpoczynają naukę od klasy II Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych 3 lata LO 3 lata nauki Technikum 4 lata nauki

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO. GIMNAZJUM NR 39 im. Agaty Mróz Olszewskiej W WARSZAWIE

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO. GIMNAZJUM NR 39 im. Agaty Mróz Olszewskiej W WARSZAWIE SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 39 im. Agaty Mróz Olszewskiej W WARSZAWIE Rok szkolny 2015/2016 1 SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom

Bardziej szczegółowo

PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu

PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu PLAN DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. Biskupa Michała Kozala w Białośliwiu Przedstawiony Radzie Pedagogicznej w dniu 15 września 2015 r. 1 1. Organizacją wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zajmują się

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Jak dobrze wybrać zawód po gimnazjum. Barbara Dolecka doradca zawodowy Gimnazjum Samorządowe nr 2 w Bolesławcu

Jak dobrze wybrać zawód po gimnazjum. Barbara Dolecka doradca zawodowy Gimnazjum Samorządowe nr 2 w Bolesławcu Jak dobrze wybrać zawód po gimnazjum Barbara Dolecka doradca zawodowy Gimnazjum Samorządowe nr 2 w Bolesławcu Obowiązki dyrektora szkoły w zakresie organizacji w szkole doradztwa zawodowego OBOWIĄZEK 1

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO. Gimnazjum im. K. K. Baczyńskiego w Słupnie

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO. Gimnazjum im. K. K. Baczyńskiego w Słupnie WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum im. K. K. Baczyńskiego w Słupnie Podstawa prawna Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz.

Bardziej szczegółowo

Program Orientacji Szkolnej i Zawodowej Publicznego Gimnazjum w Zespole Szkół im. Tadeusza Kościuszki w Służewie

Program Orientacji Szkolnej i Zawodowej Publicznego Gimnazjum w Zespole Szkół im. Tadeusza Kościuszki w Służewie Program Orientacji Szkolnej i Zawodowej Publicznego Gimnazjum w Zespole Szkół im. Tadeusza Kościuszki w Służewie Wprowadzenie Orientacja szkolna i zawodowa powinna stanowić integralną część programu dydaktyczno-wychowawczego

Bardziej szczegółowo

Formy pracy i narzędzia

Formy pracy i narzędzia PLAN PRACY DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 Plan pracy szkolnego doradcy zawodowego obejmuje: prowadzenie zajęć warsztatowych dla uczniów, konsultacji indywidualnych dla uczniów i rodziców

Bardziej szczegółowo

Nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego

Nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego Nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego Przez dziesiątki lat wy uczony zawód dawał ludziom utrzymanie często przez całe życie, aż do emerytury. Dziś trzeba być przygotowanym na to, że kariera rozwijać

Bardziej szczegółowo

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne

największy wpływ na decyzje uczniów mają rodzice oraz tradycje rodzinne ZS Narewka ZS Narewka 2014 O wyborze szkoły i zawodu uczeń szkoły gimnazjalnej może oczywiście zdecydować samodzielnie, zdarza się jednak, że wyboru dokona pod wpływem innych osób, sytuacji, czy tez okoliczności.

Bardziej szczegółowo

PORADNICTWO EDUKACYJNO - ZAWODOWE W GDAŃSKICH PORADNIACH PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNYCH Lucyna Maculewicz Małgorzata Borawska PODSTAWA PRAWNA Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego

Bardziej szczegółowo

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA NR 3 W RADOMIU

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA NR 3 W RADOMIU PORADNIA PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA NR 3 W RADOMIU Rola doradztwa zawodowego w pracy Poradni Psychologiczno Pedagogicznej Nr 3 w Radomiu Opracowanie: Anna Górlicka SPECYFIKA I RANGA SPECJALISTYCZNEJ POMOCY

Bardziej szczegółowo

SZKOLNICTWO PONADGIMNAZJALNE

SZKOLNICTWO PONADGIMNAZJALNE SZKOLNICTWO PONADGIMNAZJALNE W OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM DLA DZIECI NIESŁYSZĄCYCH IM. JÓZEFA SIKORSKIEGO 180 LAT DOŚWIADCZENIA - NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA 180 LAT DOŚWIADCZENIA NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA STRUKTURA,

Bardziej szczegółowo

Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego

Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego Rozwojowy kontekst funkcjonowania ucznia zdolnego Oprac. Grzegorz Kata (UMCS, SPPiTR w Lublinie) Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zdolny sześciolatek

Bardziej szczegółowo

Warszawski System Doradztwa Zawodowego 2013/2014

Warszawski System Doradztwa Zawodowego 2013/2014 Warszawski System Doradztwa Zawodowego 2013/2014 Stan obecny Stworzenie spójnego systemu doradztwa zawodowego Działania mają na celu wdrożenie młodzieży do: Młodzież Planowania przyszłości w sposób perspektywiczny

Bardziej szczegółowo

Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek. Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było:

Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek. Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było: Referat po szkoleniu Praca z uczniem zdolnym przygotowany przez Annę Serafin i Jadwigę Łakomek Mottem szkolenia, w którym brałyśmy udział było: Każde dziecko jest zdolne. Szkoła ma obowiązek odkryć te

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z MUZYKI W KLASIE PIERWSZEJ GIMNAZJUM. Ocenianie wewnątrzszkolne osiągnięć edukacyjnych ucznia ma na celu:

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z MUZYKI W KLASIE PIERWSZEJ GIMNAZJUM. Ocenianie wewnątrzszkolne osiągnięć edukacyjnych ucznia ma na celu: PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z MUZYKI W KLASIE PIERWSZEJ GIMNAZJUM Rozdział I: Przepisy ogólne Ocenianie wewnątrzszkolne osiągnięć edukacyjnych ucznia ma na celu: 1) informowanie ucznia o poziomie jego

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ W SULECHOWIE na podstawie - Rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 17 listopada 2010 w sprawie zasad udzielania

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Wojciech Otrębski, Grzegorz Wiącek Instytut Psychologii KUL

Wojciech Otrębski, Grzegorz Wiącek Instytut Psychologii KUL 1 Kontekst teoretyczny diagnozy zainteresowań zawodowych i przystosowania do sytuacji pracy, czyli jak pomóc uczniowi z niepełnosprawnością umysłową w efektywnym przejściu ze szkoły na rynek pracy Wojciech

Bardziej szczegółowo

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1)

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) Wymaganie Charakterystyka wymagania na poziomie D Charakterystyka wymagania na poziomie B 1. Przedszkole realizuje koncepcję pracy ukierunkowaną na rozwój dzieci Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w Technikum nr 4 im. ks.józefa Sieradzana w Kaliszu WPROWADZENIE

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w Technikum nr 4 im. ks.józefa Sieradzana w Kaliszu WPROWADZENIE Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w Technikum nr 4 im. ks.józefa Sieradzana w Kaliszu WPROWADZENIE Każdy człowiek ma w życiu jakieś cele, dążenia i plany, które chciałby w przyszłości osiągnąć

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W JODŁOWNIKU

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W JODŁOWNIKU WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W JODŁOWNIKU 0 SPIS TREŚCI I. Wstęp. II. Podstawa prawna. III. Cele ogólne programu. IV. Obszary działania i cele szczegółowe. V. Metody

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ Cieszyn, 18.10.2012r. Od 01.09.2012 Zespół Poradni Psychologiczno- Pedagogicznych w Cieszynie Na mocy uchwały nr XXII/177/12 Rady Powiatu Cieszyńskiego ZDANIA

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

Rodzice: Prezentację założeń pracy informacyjno- doradczej szkoły na rzecz uczniów,

Rodzice: Prezentację założeń pracy informacyjno- doradczej szkoły na rzecz uczniów, Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w Zespole Szkolno Przedszkolnym nr2 Szkoła Podstawowa nr10 im. św. Stanisława Kostki 1. TYTUŁ: Kim jestem dzisiaj kim zostanę w przyszłości Podstawy prawne,

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: mgr Ewa Jagiełłowicz (psycholog) mgr Anna Konopka (pedagog)

Opracowanie: mgr Ewa Jagiełłowicz (psycholog) mgr Anna Konopka (pedagog) DORADZTWO ZAWODOWE W PRZEKROJU ŻYCIOWYM Opracowanie: mgr Ewa Jagiełłowicz (psycholog) mgr Anna Konopka (pedagog) AKTY PRAWNE Konstytucja RP z dnia 2.04.1997 r. (art.65), Ustawa z dnia 7.09.1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Namysłowie WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Namysłowie WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Namysłowie WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO ROK SZKOLNY 2015/2016 W myśl obowiązujących przepisów jednym z podstawowych i ważnych zadań wychowawczych

Bardziej szczegółowo

Radom 1 września 2012 roku

Radom 1 września 2012 roku Radom 1 września 2012 roku Liceum ogólnokształcące Szkoła podstawowa Technikum/Liceum zawodowe Zasadnicza Szkoła Zawodowa Technikum uzupełniające Liceum uzupełniające Źrodło. Opracowanie autora Liceum

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Poz. 532 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 30 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Poz. 532 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 30 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 maja 2013 r. Poz. 532 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO. VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO. VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego Podstawa prawna przepisy prawa polskiego i unijnego dotyczące doradztwa zawodowego 1. Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKOLNO-GIMNAZJALNYM W SZCZAWINIE WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

ZESPÓŁ SZKOLNO-GIMNAZJALNYM W SZCZAWINIE WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO ZESPÓŁ SZKOLNO-GIMNAZJALNYM W SZCZAWINIE WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO Szczawin 2014 WSTĘP Doradztwo zawodowe w szkole powinno stanowić nieodzowny element wychowania dzieci i młodzieży. Uczniowie

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Rozwoju Edukacji

Ośrodek Rozwoju Edukacji Ośrodek Rozwoju Edukacji Karta Indywidualnych Potrzeb Ucznia Termin założenia karty 20.09.2011r. IMIĘ (IMIONA) I NAZWISKO Ucznia Kamil klasa IV Nazwa przedszkola/szkoły lub placówki zakładającej Kartę.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO ZAWODOWE. Strona1. Doradztwo zawodowe

DORADZTWO ZAWODOWE. Strona1. Doradztwo zawodowe Strona1 DORADZTWO ZAWODOWE Moduł 1: Diagnoza zawodowa Pierwsze spotkanie poświęcone jest określeniu problemu z jakim zmaga się klient, oraz zaproponowaniu sposobu jego rozwiązania. Jeśli klient jest zainteresowany

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania. z zajęć artystycznych. Gimnazjum w Resku

Przedmiotowy System Oceniania. z zajęć artystycznych. Gimnazjum w Resku Przedmiotowy System Oceniania z zajęć artystycznych Gimnazjum w Resku Nauczyciel uczący: Marek Ilgiewicz Resko 2014 Podstawa programowa kształcenia ogólnego Przedmiot uzupełniający: ZAJĘCIA ARYTYSTYCZNE

Bardziej szczegółowo

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU

UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU UMFC WYDZIAŁ INSTRUMENTALNO-PEDAGOGICZNY W BIAŁYMSTOKU KIERUNEK INSTRUMENTALISTYKA OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA PROGRAMU KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów i kod programu Poziom Profil Forma studiów Tytuł

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 maja 2014 r. Poz. 686 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 15 maja 2014 r.

Warszawa, dnia 26 maja 2014 r. Poz. 686 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 15 maja 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 maja 2014 r. Poz. 686 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN w sprawie udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkół Technicznych we Włocławku

REGULAMIN w sprawie udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkół Technicznych we Włocławku Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 1 dyrektora szkoły z dnia 30 sierpnia 2013 r. REGULAMIN w sprawie udzielania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w Zespole Szkół Technicznych we Włocławku

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO XL Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Żeromskiego w Warszawie 1 AKTY PRAWNE: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADZTWA EDUKACYJNO-ZAWODOWEGO

PROGRAM DORADZTWA EDUKACYJNO-ZAWODOWEGO PROGRAM DORADZTWA EDUKACYJNO-ZAWODOWEGO dla uczniów gimnazjum z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Cele: Przygotowanie uczniów do podejmowania świadomych decyzji dotyczących wyboru dalszej drogi

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla nauczycieli 3x45 min. Doradca metodyczny Milenia Jaśkiewicz

Warsztaty dla nauczycieli 3x45 min. Doradca metodyczny Milenia Jaśkiewicz Warsztaty dla nauczycieli 3x45 min. Doradca metodyczny Milenia Jaśkiewicz 1. Aktywizowanie i podnoszenie kompetencji nauczycieli do prowadzenia orientacji i doradztwa zawodowego w szkołach gimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy

Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Rozpoznawanie potrzeb Formy pomocy Identyfikowanie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Namysłowie WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Namysłowie WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO Gimnazjum Nr 2 z Oddziałami Dwujęzycznymi w Namysłowie WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 W myśl obowiązujących przepisów jednym z podstawowych i ważnych zadań wychowawczych

Bardziej szczegółowo

JAK POMÓC DZIECKU W WYBORZE ZAWODU I SZKOŁY?

JAK POMÓC DZIECKU W WYBORZE ZAWODU I SZKOŁY? JAK POMÓC DZIECKU W WYBORZE ZAWODU I SZKOŁY? Klasa III gimnazjum to czas, w kiedy nastolatek musi podjąć ważną decyzję o wyborze zawodu i dalszej drodze kształcenia. Decyzja ta będzie miała istotny wpływ

Bardziej szczegółowo

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego PRACA Z GRUPĄ Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego Cele pracy grupowej: - zaspokajanie potrzeb rozwojowych związanych z różnymi rodzajami aktywności,

Bardziej szczegółowo

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu?

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu? WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY Jak przygotować dziecko do właściwego Jak przygotować dziecko do właściwego wyboru szkoły i zawodu? RYNEK PRACY XXI WIEKU Wymagania rynku pracy: Kształtowanie u uczniów umiejętności

Bardziej szczegółowo

WDRAŻANIE PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODACH W KONTEKŚCIE

WDRAŻANIE PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODACH W KONTEKŚCIE REALIZACJA IDEI UCZENIA SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE W ZMODERNIZOWANEJ SZKOLE ZAWODOWEJ Szkolenie dla dyrektorów szkół kształcących w zawodach powiat przasnyski, Chorzele, 2-3 grudnia 2013 WDRAŻANIE PODSTAWY PROGRAMOWEJ

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

TEORIA OSOBOWOŚCI ZAWODOWEJ JOHNA HOLLANDA TYP OSOBOWOŚCI REALISTYCZNY

TEORIA OSOBOWOŚCI ZAWODOWEJ JOHNA HOLLANDA TYP OSOBOWOŚCI REALISTYCZNY TEORIA OSOBOWOŚCI ZAWODOWEJ JOHNA HOLLANDA I. KONCEPCJA OSOBOWOŚCI ZAWODOWEJ 1. Realistyczny(R) 2. Badawczy(I) 3. Konwencjonalny(C) 4. Przedsiębiorczy(E) 5. Artystyczny(A) 6. Społeczny(S) TYP OSOBOWOŚCI

Bardziej szczegółowo

WEWENĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 6 IM. JOACHIMA LELEWLA W POZNANIU

WEWENĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 6 IM. JOACHIMA LELEWLA W POZNANIU WEWENĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO W ZESPOLE SZKÓŁ ZAWODOWYCH NR 6 IM. JOACHIMA LELEWLA W POZNANIU Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM EDUKACJI I AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ŁODZI

CENTRUM EDUKACJI I AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ŁODZI CENTRUM EDUKACJI I AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ŁODZI Oddział Fundacji powstał 1 lipca 2012 Prowadzimy projekt skierowany dla: osób z orzeczoną niepełnosprawnością niepracujących w wieku

Bardziej szczegółowo

Dalsza przyszłość? Nie wiesz co dalej po gimnazjum? Wszystko zależy od tego, jaką szkołę wybierzesz! Przed tobą trudny wybór. Powodzenia!

Dalsza przyszłość? Nie wiesz co dalej po gimnazjum? Wszystko zależy od tego, jaką szkołę wybierzesz! Przed tobą trudny wybór. Powodzenia! Dalsza przyszłość? Nie wiesz co dalej po gimnazjum? Wszystko zależy od tego, jaką szkołę wybierzesz! Przed tobą trudny wybór. Powodzenia! Możesz wybrać: liceum ogólnokształcące liceum profilowane technikum

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE

PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE PROCEDURA ORGANIZACJI KSZTAŁCENIA SPECJALNEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W STRĄCZNIE Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz.

Bardziej szczegółowo