POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W SIECI ŚREDNIEGO NAPIĘCIA PRZY ZWARCIACH 1-FAZOWYCH Z ZIEMIĄ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W SIECI ŚREDNIEGO NAPIĘCIA PRZY ZWARCIACH 1-FAZOWYCH Z ZIEMIĄ"

Transkrypt

1 Ćwiczenie S 4 POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W SIECI ŚREDNIEGO NAPIĘCIA PRZY ZWARCIACH 1-FAZOWYCH Z ZIEMIĄ 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar napięć i prądów przy zwarciach Jednofazowych z ziemią, w sieci średniego napięcia o punkcie zerowym izolowanym oraz uziemionym przez cewkę kompensacyjne lub rezystancję. 2. Program ćwiczenia 2.1. Opis stanowiska pomiarowego Uwagi ogólne Pomiar prądów i napięć w sieci średniego napięcia przy zwarciach 1-fazowych z ziemią Rys. 1. Widok płyty czołowej stanowiska pomiarowego - 1 -

2 jest dokonywany na stanowisku laboratoryjnym, która składa się z modelu układu sieciowego odwzorowującego w skali fragment rzeczywistej sieci średniego napięcia oraz zespołu urządzeń niezbędnych do przeprowadzenia pomiarów. Widok płyty czołowej stanowiska, przedstawiony jest na rys.1. Na płycie czołowej znajduje się schemat układu sieciowego, sterowniki i przełączniki za pomoce, których można dokonać odpowiednie pomiary, oraz zaciski, do których przyłącza się przyrządy pomiarowa i odbiorniki stanowiące obciążenie Opis fragmentu sieci rzeczywistej. Elektroenergetyczne sieci średnich napięć pracuję jako sieci promieniowe, zasilane z transformatora WN/SN i połączeniu uzwojeń Yd11, a więc z transformatorów nie posiadających po stronie średniego napięcia dostępnego punktu gwiazdowego. Punkt gwiazdowy jest natomiast dostępny w transformatorach potrzeb własnych, które instalowane są w stacjach elektroenergetycznych w celu zasilania obwodów nn. w tych stacjach. Transformatory te pracują w układzie połączeń Yz. W niniejszym ćwiczeniu zamodelowano fragment elektroenergetycznej sieci średniego napięcia, który składa się z transformatora zasilającego 110/15kV, układ połączeń Yd10, transformatora potrzeb własnych 15/0,4 kv oraz 3 promieniowych kablowych (rys. 1.) o napięciu znamionowym 15 kv i następujących parametrach: Linia L 1-3x95 HAKFtA, l 1 = 17 km Linia L 2-3x95 HAKFtA, l 2 = 6 km Linia L 3-3x70 HAKFtA, l 3 = 12 km Punkt gwiazdowy sieci (tzn. punkt gwiazdowy transformatora potrzeb własnych) może być uziemiony przez cewkę kompensacyjną o regulowanej indukcyjności, bądź przez rezystor o maksymalnej wartości równej 547 Ω. Sieć może również pracować z izolowanym punktem gwiazdowym. Zwarcie doziemne fazy R na końcu L 1 lub L 2 można dokonać bezoporowo lub za pomocą rezystancji przejścia o maksymalnej wartości 180 Ω

3 Opis modelu sieci średniego napięcia. Model sieci średniego napięcia opisanej w p jest modelem 3-fazowym Poszczególne elementy sieci zostały zamodelowane w sposób następujący: A. Transformator Transformator potrzeb własnych oraz transformator zasilający nie odwzoruje w skali transformatorów rzeczywistych. Transformatory te wykonane są w sposób następujący: transformator potrzeb własnych - na rdzeniu nawinięto tylko uzwojenie pierwotne połączone w gwiazdę z wyprowadzonym punktem zerowym. Uzwojenie wtórnego nie nawinięto, ponieważ nie posiada ono istotnego znaczenia przy przeprowadzanych pomiarach. Napięcie znamionowe transformatora wynosi 50 V. transformator zasilający - wykonano go w układzie połączeń Yd11, napięcie znamionowe 380/50 V B. Linie L 1, L 2, L 3 Linie L 1, L 2, L 3 odwzorowane są w modelu za pomocą elementów R, L, C wg następujących skali: skala rezystancji i reaktancji C R,X = 0,033 skala pojemności C c = 30,3 Parametry poszczególnych elementów w modelu zostały obliczone wg wzoru: X m = C x X (1) gdzie: C x - skala wielkości X X - wartość odpowiedniej wielkości w układzie rzeczywistym Linie L 1 i L 3 oraz faza R L 1 zostały zamodelowane w postaci jednego czwórnika typu Γ o elementach R, L, C, a fazy S i T L 1 składają się w modelu z 3 czwórników typu Γ połączonych szeregowo. Schemat modelu L 2 i L 3 jest przedstawiony na rys. 2. a schemat modelu L 1 na rys. 3. Na rysunkach tych umieszczono również miejsce pomiaru prądu płynącego w poszczególnych liniach oznaczona symbolem amperomierza

4 A A A Z mr Z ms Z mt R S T C 0R C 0S C 0T Rys. 2. Schemat modeli L 2 i L 3 A Z mr R A 1 / 3 Z ms A 1 / 3 Z 1 ms / 3 Z ms A A S A 1 / 3 Z mt A 1 / 3 Z mt A 1 / 3 Z mt A T 1 / 3 C0S 1 / 3 C0T 1 / 3 C0S 1 / 3 C0T 1 / 3 C0S 1 / 3 C0T C0R Rys. 3. Schemat modelu L 1 C. Pozostałe elementy sieci średniego napięcia Rezystancję uziemiającą R z oraz rezystancję przejścia R p wykonano w modelu wg takiej samej skali jak oporność. Mają one następujące parametry: rezystancja uziemiającą R z - wykonana w postaci opornika którego wartość można zmienić od 0 6,4 Ω co 1,6 Ω za pomoce odpowiedniego przełączenia zacieków, oznaczonych symbolem R z na płycie czołowej, rezystancja przejścia R p - wartość jej mężna zmieniać od 0 18 Ω co 2 Ω, za pomocą pokrętła oznaczonego symbolem R p. Dławik za pomocą, którego można kompensować prąd zwarciowy został wykonany w sposób umożliwiający zmianę jego indukcyjności poprzez zmianę szerokości jego szczeliny powietrznej. Umożliwia to uzyskanie różnych wartości współczynnika kompensacji sieci K k, gdzie: - 4 -

5 I L K K = (2) IC Przy czym: I L - prąd płynący przez cewkę kompensacyjną I C - prąd zwarciowy sieci Uwaga: Ponieważ transformatory występujące w modelu nie odwzorowują w skali transformatorów rzeczywistych, wobec tego prądy i napięcia pomierzone na modelu można przeliczać na odpowiednie prądy i napięcia w sieci rzeczywistej w skali prądowej C i = 0,1 i skali napięciowej C u = 0,0033 (za pomocą wzoru (1)) tylko w układzie z izolowanym punktem zerowym. Wszystkie skale związane są ze sobą następującymi wzorami: C Cu Ci = ; Cc = ; przyjęto Cf 1 (3) C C C C R, X = i f u f 2.2. Wykonanie pomiarów Pomiar prądów i napięć w układzie w stanie normalnym pracy a) Pomiar przy nieobciążonej L 1. Załączyć sterownik St5, St3, St2, St1. Dokonać pomiaru: 1. napięcia na szynach stacji zasilającej za pomocą woltomierza przyłączonego do zacisków "U" oraz przełącznika P v oraz pomiaru napięcia na końcach L 1 2. prądu płynącego w Linii L 1 na jej początku, w 1 / 3 i 2 / 3 jej długości oraz na końcu w fazach R, S i T za pomocą amperomierza przyłączonego do zacisków "I L1 " oraz przełącznika P J1 i P 4 3. prądu płynącego w liniach L 2 i L 3 za pomoce amperomierzy przyłączonych do zacisków "I L2 " i "I L3 " oraz przełączników P J2 i P J3. b) Pomiar przy obciążonej L 1. Do zacisków R, S i T L 1 dołączyć 3-fazowy odbiornik rezystancyjny o prądzie 1,7A Wykonać pomiary tak jak w punkcie poprzednim, pomijając pomiar prądów w fazach S i T L 1. Wyniki pomiarów umieścić w tabeli

6 Tabela 1. Pomiar padów i napięć w stanie normalnej pracy T R U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] 1 / 3 2 / Pomiar prądów i napięć w układzie z izolowanym punktem zerowym przy zwarciu doziemnym fazy R L 1 a) Pomiar przy nieobciążonej L 1 i rezystancji przejścia R p =0 Ustawić przełącznik P w pozycji pionowej. Załączyć sterowniki St6, St3, St2, St1 i St5. Wykonać pomiary jak w punkcie b, mierząc dodatkowo prąd w punktach zwarcia amperomierzem przyłączonym do zacisków "I Z ". Wyniki pomiarów umieścić w tabeli 2 wg wzoru tabeli 1, dodając kolumnę J Z [A]. b) Pomiar przy obciążonej L 1 i rezystancji przejścia R p =0 Do zacisków R, S, T L 1 dołączyć odbiornik 3-fazowy rezystancyjny o I n = 1,7A Wykonać pomiary jak w punkcie a. Wyniki umieścić w tabeli 2. c) Zbadanie wpływu rezystancji przejścia na wartości prądów i napięć przy nieobciążonej L 1 Wykonać pomiary jak w punkcie a. zmieniając rezystancję przejścia od (0-18) Ω co 4 Ω. Wynik pomiarów umieścić w tabeli 3 wg wzoru tabeli 1 dla różnych wartości R p. d) Zbadanie wpływu rozległości sieci na wartość prądów i napięć, przy nieobciążonej L 1 i R p =0 Dokonać pomiaru jak w p a. w następujących przypadkach załączona tylko linia L 1 załączone tylko linie L 1 i L 2 załączona linia L 1, L 2, L 3 Wyniki umieścić w tabeli 4 wg wzoru tabeli

7 Pomiar prądów i napięć w układzie z punktem zerowym uziemionym przez cewkę kompensacyjną i L 1 nieobciążonej. a) Pomiar przy kompensacji dokładnej i R p =0 Załączyć sterowniki St6, St2, St1, St5. Wskaźnik przełącznika P ustawić w lewym położeniu. Skompensować dokładnie prąd zwarciowy, poprzez zmianę indukcyjności L LZ i dokonać pomiaru jak w punkcie a. mierząc dodatkowo prąd płynący przez cewkę kompensacyjną poprzez przełączenie amperomierza do zacieków oznaczonych I L oraz rozpływ prądów w fazach S i T L 1. Wyniki umieścić w tabeli 5 wg wzoru tabeli 2, dodając kolumnę I L [A]. b) Pomiar przy 80% niedokompensowaniu sieci i R p =0 Za pomocą dławika X L2 spowodować 80% niedokompensowania sieci i dokonać pomiaru jak w punkcie a. Wyniki umieścić w tabeli 5. c) Pomiar przy 120% przekompensowaniu sieci i R p =0 Za pomocą dławika X L2 spowodować 120% przekompensowanie sieci i dokonać pomiaru jak w punkcie a. Wyniki umieścić w tabeli 5. d) Pomiar prądów i napięć w układzie z punktem zerowym uziemionym przez rezystancję i L 1 nieobciążonej Załączyć sterownik St6, St1, St5 ustawić R p =0. Wskaźnik przełącznika P ustawić w prawym położeniu. Zmienić oporność uziemienia R z od 0 do 6, 4 Ω co 1,6 Ω, poprzez zwieranie odpowiednich zacisków R z i dokonać pomiarów prądów 1 napięć w układzie jak w punkcie a, wyniki pomiarów umieszczając w tabeli 6 wg wzoru tabeli 5. Następnie załączyć dodatkowo sterowniki St2 i St3 i dokonać pomiaru prądów i napięć przy R z =0 Ω i R z =6,4 Ω Opracowanie wyników pomiarów Wyniki pomiarów należy opracować w sposób następujący: umieścić w jednym wykresie wskazowym wyniki pomiarów wskazowych w punktach a i a oraz na drugim wykresie wskazowym wyniki - 7 -

8 pomiarów w punktach b i b. Wykres wykonać dla prądów i napięć w miejscu zawarcia. na podstawie wyników pomiarów w punkcie c. wykonać charakterystykę prądu w miejscu zwarcia w funkcji rezystancji przejścia I Z = f(r p ) oraz napięć fazowych na początku w funkcji R p. Wykonać wykres wskazowy prądów i napięć w miejscu zwarcia dla R p = 8 Ω wyciągnąć wnioski z pomiarów w p d. wyciągnąć wnioski z pomiarów w p , wykonać wykres wskazowy w miejscu zwarcia dla pomiarów w punkcie a. na podstawie wyników pomiarów w punkcie wykreślić charakterystykę I z = f(r z ) i napięć fazowych na końcu w funkcji R z. Przeanalizować zależność prądów w fazach S i T L 1 na podstawie wyników pomiarów w punktach a i c. przeanalizować napięcia w układzie w zależności od sposobu uziemiania punktu zerowego sieci oraz prądy w liniach niedoziemionych na podstawie wszystkich wyników pomiaru

9 3. Podstawy teoretyczne 3.1. Ogólne wiadomości o zwarciach [1] Zwarcie jest to zakłócenie polegające na połączeniu punktów sieci elektroenergetycznych o różnych potencjałach, wynikłe z utraty własności izolacyjnych jej elementów. Zwarcie może być poprzez: a) łuk elektryczny lub inny przedmiot o pewnej, małej rezystancji i nazywamy je pośrednim lub niemetalicznym, b) impedancję równą zeru i nazywamy bezpośrednim lub metalicznym. Przyjmuje się, że pod pojęciem zwarcie rozumiemy zwarcie bezpośrednie, metaliczne jeśli nie jest to inaczej zaznaczone. Klasyfikacja zwarć Ze względu na liczbę faz i ziemi, które są zwarte rozróżnia się: a) zwarcie trójfazowe, b) zwarcie trójfazowe doziemne, c) zwarcie dwufazowe, d) zwarcie dwufazowe doziemne, e) zwarcie jednofazowe. Zgodnie z definicją, wielkości wielofazowe prądu lub napięcia są symetryczne jeżeli mają jednakowe amplitudy (wartości skuteczne) oraz jednakowe przesunięcia fazowe względem siebie. Z drugiej części definicji wynika, że w układzie trójfazowym wektory mające jednakowe wartości skuteczne oraz przesunięcia fazowe równe 120 lub 0 tworzą układy symetryczne. W związku z powyższą definicją można powiedzieć, że zwarcie trójfazowe i zwarcie trójfazowe doziemne może być zwarciem symetrycznym ze względu na fakt, że przy tych zwarciach układy wektorowe prądów i napięć mogą być symetryczne. Podczas zwarcia trójfazowego lub trójfazowego doziemnego układy wektorowe prądów i napięć będą symetryczne jeżeli układ przesyłowy jest symetryczny w stanie przed zwarciem. Pozostałe rodzaje zwarć to zawsze zwarcia niesymetryczne. W zależności od położenia miejsca zwarcia w stosunku do źródeł energii (generatorów synchronicznych)możemy wyróżnić dwa przypadki: - 9 -

10 a) zwarcie na zaciskach generatora lub w jego pobliżu, wywołujące znaczące stany przejściowe w generatorze, zwane zwarciami pobliskimi, b) zwarcie odległe od zacisków generatora, wywołujące poważne stany przejściowe w sieci elektroenergetycznej w pobliżu miejsca zwarcia lecz nie powodujące znaczących stanów przejściowych w generatorach. Ze względu na liczbę i położenie miejsc zwarcia rozróżnia się: a) zwarcie jednomiejscowe - występujące w jednym miejscu sieci. b) zwarcie wielomiejscowe - występujące w różnych miejscach sieci, c) zwarcie wewnętrzne - występujące w uzwojeniach maszyn lub transformatorów, d) zwarcie zewnętrzne - występujące w innych miejscach sieci niż zwarcie wewnętrzne. Ze względu na chwilę występowania zwarć rozróżnia się: a) zwarcie jednoczesne tj. gdy połączenia między poszczególnymi fazami i ziemią nastąpiło jednocześnie, b) zwarcie niejednoczesne. Częstość występowania zwarć Opierając się na statystykach wielu państw względne częstości występowania różnych rodzajów zwarć są następujące: a) zwarcie jednofazowe - średnio 65% (od 30% do 97%), b) podwójne zwarcie z ziemią i zwarcie dwufazowe z ziemią - średnio 20% (od 0% do 55%). c) zwarcie dwufazowe - średnio 10%o (od 0% do 55%), d) zwarcie trójfazowe - średnio 5% (od 0% do 35%). Częstość występowania zwarć jednofazowych zależy od: a) napięcia znamionowego sieci, b) udziału długości napowietrznych w całkowitej długości. W sieciach napowietrznych występuje większa liczba zwarć jednofazowych w stosunku do sieci kablowych. Wynika to przede wszystkim z szybkiego przeradzania

11 się zwarć jednofazowych w zwarcia głównie trójfazowe w sieciach kablowych. Przy wyższych napięciach znamionowych zmniejsza się liczba zwarć spowodowanych takimi przyczynami jak: omyłki łączeniowe uszkodzenia mechaniczne, przeciążenia czy niewłaściwa eksploatacja. Przyczyny te w większości powodują zwarcia trójfazowe. Reasumując można stwierdzić, że czym wyższe napięcie znamionowe sieci i czym większy udział napowietrznych tym większy udział zwarć jednofazowych sięgający w sieciach 400 kv do 97% wszystkich zwarć. Oprócz względnych częstości występowania różnych rodzajów zwarć ważna jest ilość zwarć na 100km w ciągu roku. Dane takie zamieszczone w poniższej tabeli. Ilości zwarć na 100 km i na rok Rodzaj Sieć WN Sieć SN Sieć nn Linie napowietrzne Linie kablowe Przyczyny występowania zwarć Zwarcia mogą być spowodowane przyczynami elektrycznymi i nieelektrycznymi Do tych przyczyn pojawiania się zwarć zaliczamy: a) przepięcia atmosferyczne. b) przepięcia łączeniowe. c) omyłki łączeniowe, d) długotrwałe przeciążenia ruchowe: maszyn, kabli, przewodów, e) starzenie się izolacji, f) uszkodzenia mechaniczne, g) zawilgocenie izolacji, h) zanieczyszczenie izolacji, i) zbliżenie się przewodów napowietrznych podczas wiatru, sadzi lub samoczynnych kołysań przewodów, j) wady fabryczne urządzeń elektroenergetycznych, k) niewłaściwa eksploatacja lub naprawa, l) zwierzęta m) zarzutki na przewody napowietrznych i stłuczenia izolatorów, n) inne przyczyny

12 Skutki zwarć Podczas zwarcia płyną zazwyczaj prądy wielokrotnie przekraczające prądy znamionowe urządzeń Prądy te wywołują wielkie siły działające na przewodniki przewodzące prąd zwarciowy, mogące spowodować mechaniczne zniszczenie urządzeń elektroenergetycznych. Działające na przewodniki siły mechaniczne są w przybliżeniu wprost proporcjonalne do kwadratu wartości chwilowej prądu zwarciowego. Takie działanie nazywa się dynamicznym lub elektrodynamicznym działaniem prądu zwarciowego. Podczas przepływu tych prądów w przewodnikach wydzielają się duże ilości ciepła powodujące, że przewodniki osiągają temperatury znacznie wyższe niż dopuszczalne u stanie normalnym. Należy tutaj pamiętać, że ilość wydzielonego ciepła jest wprost proporcjonalna do całki z kwadratu wartości chwilowej prądu zwarciowego i czasu trwania zwarcia. To wydzielanie się ciepła podczas zwarcia może również prowadzić do zniszczenia urządzeń. Tego rodzaju działanie prądu zwarciowego nazywa się cieplnym (termicznym) działanie prądu zwarciowego. Skutek cieplny prądu zwarciowego musimy ograniczać poprzez skracanie czasu trwania zwarcia. Do wykrycia pojawienia się zwarcia, identyfikacji obiektu, w którym występuje zwarcie oraz wyłączenia tego obiektu służy elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa. Dalszym skutkiem zwarcia może być zniszczenie (eksplozja) wyłącznika przy wyłączaniu lub załączaniu w czasie zwarcia, a więc prądy zwarciowe decydują o znej zdolności łączeniowej stosowanych łączników. W przypadku uszkodzenia izolacji urządzenia, część tego urządzenia nie będąca pod napięciem może znaleźć się pod napięciem względem ziemi - nazywa się je napięciem dotykowym. Dla ochrony przed napięciem dotykowym instaluje się urządzenia ochrony przeciwporażeniowej. W przypadku zwarcia z ziemią upływ prądu do ziemi może być powodem znacznych różnic potencjałów między punktami na powierzchni ziemi zwane napięciem krokowym. Ograniczenie oddziaływania napięcia krokowego uzyskuje się przez instalowanie uziomów w miejscu prawdopodobnego przepływu prądu do ziemi. Zwarcie doziemne (jednofazowe) w sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym powstałe przez łuk może być powodem wysokich przepięć

13 ziemnozwarciowych. W sieci ze skutecznie uziemionym punktem neutralnym zwarcia niesymetryczne mogą być powodem groźnych przepięć ustalonych. Często zwarciom towarzyszy łuk elektryczny palący się w miejscu zwarcia. Luk zwarciowy w urządzeniach elektroenergetycznych (liniach i stacjach elektroenergetycznych) jest zjawiskiem wysoce niepożądanym. Nie jest możliwa całkowita eliminacja powstawania łuku podczas zwarć. Paleniu się łuku towarzyszy bardzo wysoka temperatura dochodząca do kilku a nawet kilkunastu tysięcy stopni Kelwina a ponadto: a) topienie się przewodów na których pali się łuk, parowanie i rozbryzgi stopionego metalu z tych przewodów, b) zapłon materiałów izolacyjnych szczególnie takich jak olej czy izolacja papierowo-olejowa, c) zapłonowi materiałów izolacyjnych może towarzyszyć wydzielanie się trujących gazów, dotyczy przede wszystkim pomieszczeń kablowych z kablami w izolacji polwinitowej, d) paleniu się materiałów izolacyjnych towarzyszy wydzielanie się dużych ilości czarnego, nieprzejrzystego, być może toksycznego dymu, e) paleniu się oleju towarzyszy jego rozbryzgiwanie oraz wydzielanie się wodoru w wyniku rozkładu oleju, f) promieniowanie cieplne łuku, g) promieniowanie ultrafioletowe łuku, h) przemieszczanie się łuku wzdłuż szyn zbiorczych i do góry, h) efekty dźwiękowe, i) powietrze nagrzane przez łuk, które powoduje nagły wzrost ciśnienia w przestrzeni gdzie pali się łuk co sprawia, że następuje wydmuch tego powietrza, j) palący się łuk zużywa tlen, wobec czego człowiekowi znajdującemu się w małych, nie mających wentylacji pomieszczeniach grozi uduszenie. Jak widać z powyższego zestawienia, palący się łuk elektryczny stanowi duże zagrożenie: a) dla osób obsługujących urządzenia elektroenergetyczne, b) pożarowe, c) dla urządzeń elektroenergetycznych powodując ich niszczenie

14 Skutki jakie ostatecznie powoduje palący się łuk elektryczny zależą od wielu czynników a przede wszystkim od urządzenia elektroenergetycznego, w którym łuk się pali i wartości prądu zwarciowego Przebieg prądu zwarciowego [2] W przebiegu prądu zwarciowego rozróżnić można dwa stany: nieustalony trwający kilka sekund i ustalony trwający po tym. okresie. Wyłączenie prądu zwarciowego następuje najczęściej po czasie nie dłuższym niż 2s, najbardziej więc interesujący jest. stan nieustalony prądu zwarciowego. Rys Przebieg prądu zwarciowego w funkcji czasu W prądzie zwarciowym w stanie nieustalonym rozróżnić można dwie składowe: składową okresową i ok oraz składową nieokresową i nok. Na rysunku 13.2 pokazano przebieg prądu zwarciowego w funkcji czasu. Widać na nim rozdzielenie całkowitego prądu zwarciowego i na dwie składowe. Składowa okresowa i 0k prądu zwarciowego jest z kolei sumą trzech prądów (rys. 3.2.)

15 składowej ustalonej i składowej przejściowej głównej i składowej przejściowej wstępnej i". Rys Prądy składowe składowej okresowej i ok. Istnienie składowych przejściowych wynika ze sprzężenia magnetycznego uzwojeń generatora. Nagła zmiana prądu wywołuje w uzwojeniu wzbudzającym i tłumiącym przepływ dodatkowych prądów, które indukują w tworniku zanikające składowe. Składowa przejściowa główna i wytwarzana przez oddziaływanie uzwojenia wzbudzającego zanika w ciągu kilku sekund. Składowa przejściowa wstępna i" jest wynikiem oddziaływania uzwojeń tłumiących i płynie przez czas zaledwie kilkunastu setnych sekundy. Na rysunku 3.2 zaznaczono pewne charakterystyczne wartości omawianych prądów: JM = KH amplituda składowej okresowej i 0 u prądu zwarciowego po czasie t = OJ DE maksymalna wartość amplitudy

16 KH KL = wartość skuteczna składowej okresowej po czasie t = OJ 2 BC wartość skuteczna składowej okresowej w chwili zwarcia OB, FG, JK wartości składowej nieokresowej po czasie t = 0, t = OF, t = OJ. Wartość BC nazywa się prądem początkowym zwarcia I p, natomiast odcinek DE, będący maksymalną wartością amplitudy, nazywa się prądem udarowym i u. Wartość skuteczną prądu okresowego i OK oznacza się przez I ok natomiast wartość skuteczną całkowitego prądu zwarciowego oznacza się symbolem I ns i oblicza się z wzoru: I = I + i ns 2 ok 2 nok 3.3. Zwarcia w sieciach z punktem zerowym izolowanym Doziemienie fazy w sieci z punktem zerowym (neutralnym) izolowanym różni się w sposób istotny od podobnego doziemienia w sieciach z punktem zerowym (neutralnym) skutecznie uziemionym. W sieciach z punktem zerowym uziemionym prąd zwarciowy płynie w obwodzie połączonym galwanicznie, stąd też duże wartości tego prądu. W sieciach z punktem zerowym izolowanym obwód zwarciowy nie jest bezpośrednio połączony i prąd zwarciowy płynie tylko przez pojemności doziemne faz względem ziemi. Nie uwzględnia się pojemności fazy doziemionej, gdyż w fazie tej napięcie względem ziemi jest równe zero. Na rysunku 3.3. przedstawiono porównanie wykresu wektorowego napięć i prądów przed i po zaistnieniu doziemienia fazy L 1. Przed zwarciem wszystkie napięcia fazowe i prądy są równe i przesunięte względem siebie o kąt 120. Po doziemieniu fazy L1 napięcie fazy uszkodzonej względem ziemi jest równe zero, a tym samym napięcia względem ziemi faz zdrowych wzrosły o 3 Po zwarciu, ze względu na to, że U Llf = 0, prąd pojemnościowy będzie płynął tylko fazami zdrowymi, lecz jego wartość będzie 3 razy większa, bo o tyle samo wzrosły napięcia fazowe U L2f, U L3f. Z wykresów wektorowych na rys. 3.3 wynika dodatkowo, że prądy I L2c i I L3c są po zwarciu przesunięte względem siebie o kąt 60. Powyższe stwierdzenia można zapisać: I 3I L2 c = I L3c = 3Ic; I zc = I L2c + I L3c; I zc = 3 3Ic = C

17 Chociaż zwarcia doziemne w sieciach z punktem zerowym izolowanym nie powodują jak z tego widać dużych prądów zwarciowych, to jednak ich skutki są również groźne. Stan normalnej pracy Zwarcie doziemne fazy L 1 L 3 L 2 L 1 I L3 I L2 I zc L 3 L 2 L 1 I L2c U L1f I zc I L2f U 0 I L3c I L1f U L3f I L3f U L2f U L3f U L2f Rys Schemat zastępczy układu elektroenergetycznego z izolowanym punktem gwiazdowym i wykres wektorowy Skutkami zwarć doziemnych są przepięcia mogące uszkodzić izolację urządzeń oraz groźne następstwa wytwarzającego się często łuku. Działanie łuku zwarciowego jest szczególnie niebezpieczne dla kabli, gdyż najczęściej dochodzi w efekcie do zwarcia międzyprzewodowego. Zwarcia o łuku przerywanym, powodujące najwyższe przepięcia, powstają w układach o dużych prądach pojemnościowych. Z tego względu przepisy ograniczają wartości prądów przy zwarciu doziemnym (prądów ziemnozwarciowych): w sieciach kablowych i kablowo-napowietrznych do wartości 50 A Aby dostosować się do wymaganych dopuszczalnych wartości prądów ziemnozwarciowych, stosuje się w sieciach średniego napięcia kompensację prądu pojemnościowego

18 3.4. Kompensacja prądów ziemnozwarciowych [2] Najczęściej stosowanym sposobem kompensacji prądu zwarcia doziemnego jest włączenie reaktancji o regulowanej indukcyjności pomiędzy punkt gwiazdowy układu a ziemię. Cewki służące do tego celu nazywa się dławikami gaszącymi (cewkami Petersena). Poza dławikami stosuje się, w układach w których punkt gwiazdowy transformatora jest niedostępny, specjalne transformatory gaszące (transformator Baucha lub Reihoffera). Transformatory te dołącza się do trzech przewodów, a skutek zastosowania ich jest taki sam, jak cewki Petersena, gdyż kompensują one prąd w miejscu zwarcia doziemnego. Prąd płynący przez indukcyjność kompensuje w miejscach zwarcia prąd pojemnościowy. Całkowite skompensowanie nastąpi wówczas, gdy prądy te będą sobie równe co do wartości, czyli gdy: U0 Uf IL = Izc = = = ωl ωl 3U f ωc Stąd warunek kompensacji zupełnej przybiera postać: ωl = 1 3ω C Rozpływ prądów oraz wykres wektorowy przy zastosowaniu kompensacji przedstawiono na rys. 3.4 a) b) I L3 I L2 I L L 3 L 2 I zc L 1 I L = -I zc U 0 I L2c I L3c I zc U L3f U L2f Rys Ilustracja kompensacji prądu ziemnozwarciowego: a) schemat zastępczy układu elektroenergetycznego, b) wykres wskazowy 3.5. Metody ograniczania skutków działania prądów zwarciowych [3] Stosowane w sieciach metody ograniczania skutków działania prądów zwarciowych można podzielić na trzy grupy:

19 1. Odpowiednie kształtowanie konfiguracji sieci Podział sieci na wycinki zasilane z różnych źródeł jest podstawową metodą ograniczającą poziom mocy zwarciowych. Stosuje się rozcinanie połączeń równoległych i sekcjonowanie szyn. Przyjmuje się na ogół zasadę pracy każdego źródła prądu zwarciowego (generatora, transformatora, zasilającej) na oddzielną sekcję szyn. Stosuje się także rozcinanie sieci dwu- i wielostronnie zasilanych, np. przez odłączenie jednej lub kilku zasilających. 2. Wprowadzenie dodatkowych impedancji w obwód prądu zwarciowego Istotny wpływ na wielkość prądów zwarciowych mają impedancje transformatorów. Podwyższając napięcie zwarcia, a tym samym reaktancję, można ograniczyć prądy zwarciowe po wtórnej stronie transformatora. W Polsce stosuje się transformatory 110 kv/sn o napięciu zwarcia podniesionym do 18%, dwu- lub trójuzwojeniowe. Prądy zwarciowe można ograniczyć stosując dławiki zwarciowe. Ze względu na miejsce instalowania rozróżnia się: dławiki liniowe instalowane w polach liniowych oraz dławiki szynowe instalowane między sekcjami szyn zbiorczych. Ciekawym rozwiązaniem jest dławik z podmagnesowanym rdzeniem ferromagnetycznym. W normalnych warunkach jego reaktancja jest niewielka. Po przekroczeniu pewnej granicznej wartości prądu magnesującego reaktancja gwałtownie wzrasta. Obecnie jednak nie zaleca się stosowania dławików. Ich rolę przejmują transformatory z podwyższonym napięciem zwarcia. Jednym z nowych rozwiązań służących do ograniczania prądów zwarciowych jest sprzęgło rezonansowe. Łączy ono dwa punkty sieci o jednakowym napięciu i umożliwia bezzwłoczne ograniczenie prądu zwarciowego w chwili zwarcia. Dzięki rezonansowi zachodzącemu w normalnych warunkach pracy jego impedancja jest bliska zeru. Natomiast przy przepływie prądu zwarciowego rezonans zostaje rozstrojony, a duża całkowita impedancja sprzęgła powoduje ograniczanie przenoszonego prądu zwarciowego. 3. Stosowanie bardzo szybkich urządzeń do odłączania obwodów zwartych Należą tu szybkie bezpieczniki i ograniczniki mocy zwarciowej. Przerywają prąd zwarciowy w czasie krótszym niż 1 / 4 okresu, nie dopuszczając do przepływu maksymalnego prądu zwarciowego

20 W Polsce w sieciach średnich i niskich napięć do przerywania niedużych prądów zwarciowych stosuje się bezpieczniki. Do przerywania dużych prądów zwarciowych (do 40 ka) w sieciach średnich napięć stosuje się ograniczniki, w których najczęściej przerwanie głównego toru prądowego następuje dzięki wybuchowi ładunku pobudzonego przez układ elektroniczny mierzący szybkość narastania prądu. 4. Literatura [1] Kanicki A. Wyznaczanie wielkości zwarciowych w systemie elektroenergetycznym, Łódź 2000 [2] Kotlarski W. Sieci elektroenergetyczne, Warszawa 1989 [3] Poradnik Inżyniera Elektryka, tom

21 Załącznik I Wyniki pomiarów z ćw. S4 Pomiar prądów i napięć w stanie normalnej pracy T R U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] 1 / 3 2 / 3 Pomiar prądów i napięć przy jednofazowym zwarciu doziemnym w L1 Badanie wpływu rezystancji przejścia na wartości prądów i napięć R p = 0, I z = T R począt -ek U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] L1 L2 L3 1 / 3 2 / 3 R p = 4 Ω, I z = T R począt -ek U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] L1 L2 L3 1 / 3 2 /

22 R p = 8 Ω, I z = U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] T R począt -ek L1 L2 L3 1 / 3 2 / 3 R p = 12 Ω, I z = U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] T R począt -ek L1 L2 L3 1 / 3 2 / 3 R p = 16 Ω, I z = U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] T R począt -ek L1 L2 L3 1 / 3 2 /

23 Badanie wpływu rozległości sieci na wartości napięć i prądów R p = 0 Ω, U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] Załączona tylko linia L1; I z = T R Załączone tylko linie L1 i L2; I z = T R Załączone linie L1, L2 i L3; I z = T R 1 / 3 2 /

24 Pomiar prądów i napięć w układzie z punktem zerowym uziemionym przez cewkę kompensacyjną R p = 0 Ω U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] Kompensacja 100%; I z = I L = T R Kompensacja 80%; I z = I L = T R Kompensacja 120%; I z = I L = T R 1 / 3 2 /

25 Pomiar prądów i napięć przy jednofazowym zwarciu doziemnym w L1 Badanie wpływu rezystancji uziemienia na wartości prądów i napięć T R U n [V] I L1 R z I z I L Ω A A 0 T R T R T R T R 1,6 3,2 4,8 6,4-25 -

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia mgr inż. Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych Warszawa 10.01.2012 r. Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień

Bardziej szczegółowo

Układy przekładników prądowych

Układy przekładników prądowych Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i TWN 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 38A www.kueitwn.pollub.pl LABORATORIUM URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH Instrukcja

Bardziej szczegółowo

5. ZWARCIA DOZIEMNE W SIECI Z NIESKUTECZNIE UZIEMIONYM PUNKTEM NEUTRALNYM. 5.1. Własności sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym

5. ZWARCIA DOZIEMNE W SIECI Z NIESKUTECZNIE UZIEMIONYM PUNKTEM NEUTRALNYM. 5.1. Własności sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym 5. ZWACA DOZEMNE W SEC Z NESKUTECZNE UZEMONYM PUNKTEM NEUTALNYM 5.. Własności sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym Do sieci pracujących z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym należą:

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Wykład dla studentów II roku MSE Kraków, rok ak. 2006/2007 Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Źródła wysokich napięć przemiennych Marcin Ibragimow Typy laboratoriów WN Źródła wysokich

Bardziej szczegółowo

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna 1. W jakich jednostkach mierzymy natężenie pola magnetycznego: a) w amperach na metr b) w woltach na metr c) w henrach d) w teslach 2. W przedstawionym na rysunku układzie trzech rezystorów R 1 = 8 Ω,

Bardziej szczegółowo

Algorytm obliczania charakterystycznych wielkości prądu przy zwarciu trójfazowym (wg PN-EN 60909-0:2002)

Algorytm obliczania charakterystycznych wielkości prądu przy zwarciu trójfazowym (wg PN-EN 60909-0:2002) Andrzej Purczyński Algorytm obliczania charakterystycznych wielkości prądu przy zwarciu trójfazowym (wg PN-EN 60909-0:00) W 10 krokach wyznaczane są: prąd początkowy zwarciowy I k, prąd udarowy (szczytowy)

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 5 (zimowy) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 5 Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TRANSFORMATORY Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Maszyny elektryczne Przemiana energii za pośrednictwem pola magnetycznego i prądu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Środki ochrony przeciwporażeniowej część 2. Instrukcja do ćwiczenia. Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa. Ćwiczenia laboratoryjne

Środki ochrony przeciwporażeniowej część 2. Instrukcja do ćwiczenia. Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa. Ćwiczenia laboratoryjne Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Ćwiczenia laboratoryjne Instrukcja do ćwiczenia Środki ochrony przeciwporażeniowej część 2 Autorzy: dr hab. inż. Piotr GAWOR, prof. Pol.Śl. dr inż. Sergiusz

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca nastaw sygnalizatorów zwarć doziemnych i międzyfazowych serii SMZ stosowanych w sieciach kablowych SN.

Informacja dotycząca nastaw sygnalizatorów zwarć doziemnych i międzyfazowych serii SMZ stosowanych w sieciach kablowych SN. Informacja dotycząca nastaw sygnalizatorów zwarć doziemnych i międzyfazowych serii SMZ stosowanych w sieciach kablowych SN. Firma Zakład Automatyki i Urządzeń Precyzyjnych TIME-NET Sp. z o.o., jako producent

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAOWYCH Celem ćwiczenia jest poznanie własności odbiorników trójfazowych symetrycznych i niesymetrycznych połączonych w trójkąt i gwiazdę w układach z przewodem neutralnym

Bardziej szczegółowo

8. METODY OGRANICZANIA PRĄDÓW ZWARCIOWYCH

8. METODY OGRANICZANIA PRĄDÓW ZWARCIOWYCH 8. METODY OGRANICZANIA PRĄDÓW ZWARCIOWYCH 8.1. Wzrost mocy zwarciowych Wzrost sumarycznej mocy zainstalowanej w systemie elektroenergetycznym, wzrost koncentracji wytwarzania oraz zagęszczenie siatki linii

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO 1. Wiadomości wstępne Silniki asynchroniczne jednofazowe są szeroko stosowane wszędzie tam, gdzie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Krzysztof Stawicki ks@zut.edu.pl

dr inż. Krzysztof Stawicki ks@zut.edu.pl Zakłócenia w układach elektroenergetycznych dr inż. Krzysztof Stawicki ks@zut.edu.pl e-mail: w temacie wiadomości proszę wpisywać tylko słowo STUDENT strona www: ks.zut.edu.pl/z Literatura Kacejko P.,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia"

Ćwiczenie: Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+)

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+) Autor: Piotr Fabijański Koreferent: Paweł Fabijański Zadanie Obliczyć napięcie na stykach wyłącznika S zaraz po jego otwarciu, w chwili t = (0 + ) i w stanie ustalonym, gdy t. Do obliczeń przyjąć następujące

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe 42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Celem ćwiczenia jest doświadczalne sprawdzenie praw obowiązujących w obwodach prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

Pomiary rezystancji izolacji

Pomiary rezystancji izolacji Stan izolacji ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo obsługi i prawidłowe funkcjonowanie instalacji oraz urządzeń elektrycznych. Dobra izolacja to obok innych środków ochrony również gwarancja ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

5. PRĄDY ZWARCIOWE W INSTALACJACH NISKIEGO NAPIĘCIA I ICH WYŁĄCZANIE

5. PRĄDY ZWARCIOWE W INSTALACJACH NISKIEGO NAPIĘCIA I ICH WYŁĄCZANIE 5. PRĄDY ZWARCIOWE W INSTALACJACH NISKIEGO NAPIĘCIA I ICH WYŁĄCZANIE 5.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z przebiegami prądów zwarciowych w instalacjach elektrycznych niskiego

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej Część 8 Maszyny asynchroniczne indukcyjne prądu zmiennego Maszyny asynchroniczne

Bardziej szczegółowo

Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych

Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych mgr inż. Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych Warszawa, 02.03.2005 r Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Opracowała: mgr inż. Katarzyna Łabno Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Dla klasy 2 technik mechatronik Klasa 2 38 tyg. x 4 godz. = 152 godz. Szczegółowy rozkład materiału:

Bardziej szczegółowo

Lekcja 50. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności

Lekcja 50. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności Lekcja 50. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności Ochrona przed dotykiem pośrednim w urządzeniach elektrycznych niskiego napięcia może być osiągnięta przez zastosowanie urządzeń II klasy

Bardziej szczegółowo

Lekcja Układy sieci niskiego napięcia

Lekcja Układy sieci niskiego napięcia Lekcja Układy sieci niskiego napięcia Obwody instalacji elektrycznych niskiego napięcia mogą być wykonane w różnych układach sieciowych. Mogą się różnić one systemem ochrony przeciwporażeniowej, sposobem

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 i 2 Regulacja napięcia w elektroenergetycznej sieci rozdzielczej za pomocą kompensacji równoległej i szeregowej

Ćwiczenie 1 i 2 Regulacja napięcia w elektroenergetycznej sieci rozdzielczej za pomocą kompensacji równoległej i szeregowej Ćwiczenie 1 i 2 - Regulacja napięcia w elektroenergetycznej sieci rozdzielczej Strona 1/16 Ćwiczenie 1 i 2 Regulacja napięcia w elektroenergetycznej sieci rozdzielczej za pomocą kompensacji równoległej

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH Badanie siłowników INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO ŁÓDŹ 2011

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWA SYMULACJA ROZKŁADU NAPIĘĆ RAŻENIOWYCH W TYPOWEJ STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 110/15KV

KOMPUTEROWA SYMULACJA ROZKŁADU NAPIĘĆ RAŻENIOWYCH W TYPOWEJ STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 110/15KV Dr hab. inż. Andrzej SOWA Mgr inż. Jarosław WIATER Politechnika Białostocka KOMPUTEROWA SYMULACJA ROZKŁADU NAPIĘĆ RAŻENIOWYCH W TYPOWEJ STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 110/15KV W stacji elektroenergetycznej

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYŁĄCZNIKA SILNIKOWEGO

BADANIE WYŁĄCZNIKA SILNIKOWEGO BADANIE WYŁĄCZNIKA SILNIKOWEGO Z WYZWALACZEM BIMETALOWYM Literatura: Wprowadzenie do urządzeń elektrycznych, Borelowski M., PK 005 Elektrotechnika i elektronika dla nieelektryków, Hempowicz P i inni, WNT

Bardziej szczegółowo

Badanie prądnicy synchronicznej

Badanie prądnicy synchronicznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Badanie prądnicy synchronicznej (E 18) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego.

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. 1. Moc odbiorników prądu stałego Prąd płynący przez odbiornik powoduje wydzielanie się określonej

Bardziej szczegółowo

WERSJA SKRÓCONA ZABEZPIECZENIA W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH

WERSJA SKRÓCONA ZABEZPIECZENIA W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH ZABEZPIECZENIA W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH Przy korzystaniu z instalacji elektrycznych jesteśmy narażeni między innymi na niżej wymienione zagrożenia pochodzące od zakłóceń: przepływ prądu przeciążeniowego,

Bardziej szczegółowo

Obliczanie i pomiary parametrów obwodu prądu trójfazowego 724[01].O1.06

Obliczanie i pomiary parametrów obwodu prądu trójfazowego 724[01].O1.06 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Teresa Birecka Obliczanie i pomiary parametrów obwodu prądu trójfazowego 724[01].O1.06 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Cel ćwiczenia. Nabycie umiejętności posługiwania się miernikami uniwersalnymi, oscyloskopem, generatorem, zasilaczem, itp. Nabycie umiejętności rozpoznawania

Bardziej szczegółowo

dt Sem transformacji, które zostały zaindukowane przez ten sam strumień są ze sobą w fazie czyli (e 1,e 2 ) = 0. Stosunek tych napięć wynosi

dt Sem transformacji, które zostały zaindukowane przez ten sam strumień są ze sobą w fazie czyli (e 1,e 2 ) = 0. Stosunek tych napięć wynosi 19 2. TRANSFORMATORY 2.1. Zasada działania Najprostszym urządzeniem, w którym wykorzystano zjawisko indukcji elektromagnetycznej jest transformator jednofazowy. Składa się on z dwóch uzwojeń (o liczbie

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej

Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: BUDOWA ORAZ EKSPLOATACJA INSTALACJI I URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH KOD: ES1C710213

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym Porażenie prądem- przepływ przez ciało człowieka prądu elektrycznego 1. Działanie prądu - bezpośrednie- gdy następuje włączenie ciała w obwód elektryczny -

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w

Bardziej szczegółowo

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC na tranzystorach bipolarnych Wzmacniacz jest to urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest : proporcjonalne zwiększenie amplitudy wszystkich składowych widma sygnału

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 BADANIE UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH

ĆWICZENIE 3 BADANIE UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH ĆWICZENIE 3 BADANIE UKŁADÓW PROSTOWNICZYCH Cel ćwiczenia: zbadanie wpływu typu układu prostowniczego oraz wartości i charakteru obciążenia na parametry wyjściowe zasilacza. 3.1. Podstawy teoretyczne 3.1.1.

Bardziej szczegółowo

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego (E 6) Opracował: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w energię

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

Pomiary Elektryczne. Nr 1/E I/VI/2012

Pomiary Elektryczne. Nr 1/E I/VI/2012 Pomiary Elektryczne Nr 1/E I/VI/2012 Skuteczności ochrony przeciwporażeniowej przez samoczynne wyłączenie zasilania. Odbiorników zabezpiecz. przez wyłączniki różnicowoprądowe. Rezystancji izolacji instalacji

Bardziej szczegółowo

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000 SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW WIROWYCH Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO Warszawa 000 Wersja 1.0 www.labenergetyki.prv.pl

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH

PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH Wzory protokółów z przeprowadzonych sprawdzeń instalacji elektrycznych PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI 1. OBIEKT BADANY (nazwa, adres) ELEKTRYCZNYCH...... 2. CZŁONKOWIE KOMISJI (imię,

Bardziej szczegółowo

NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa

NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: http://www.ciop.pl/ 1. Kategorie ochrony Wymagania ogólne dotyczące ochrony instalacji elektrycznych przed przepięciami

Bardziej szczegółowo

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2

29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Włodzimierz Wolczyński 29 PRĄD PRZEMIENNY. CZĘŚĆ 2 Opory bierne Indukcyjny L - indukcyjność = Szeregowy obwód RLC Pojemnościowy C pojemność = = ( + ) = = = = Z X L Impedancja (zawada) = + ( ) φ R X C =

Bardziej szczegółowo

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1 Źródła energii elektrycznej prądu przemiennego: 1. prądnice synchroniczne 2. prądnice asynchroniczne Surowce energetyczne: węgiel kamienny i brunatny

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO

BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie SERIA: Edukacja Techniczna i Informatyczna 2010 z. V M. Drabik, A. Roman Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie BADANIE WYŁĄCZNIKA RÓŻNICOWOPRĄDOWEGO

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenia ziemnozwarciowe w sieciach SN. Zagadnienia ogólne

Zabezpieczenia ziemnozwarciowe w sieciach SN. Zagadnienia ogólne Zaezpieczenia ziemnozwarciowe w sieciach SN Zagadnienia ogólne dr inż. Andrzej Juszczyk AREVA T&D sp. z o.o. Zaezpieczenia ziemnozwarciowe. Zagadnienia ogólne. e-mail: andrzej.juszczyk@areva-td.com Zaezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Badanie przekładnika prądowego

Badanie przekładnika prądowego Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Ćwiczenia laboratoryjne nstrukcja do ćwiczenia Badanie przekładnika prądowego Autor: dr inż. Sergiusz Boron Gliwice, czerwiec 2009 -2- Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH

14. PARAMETRY PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH 14. PARAMETRY PRZEKŁADNKÓW PRĄDOWYCH 14.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów indukcyjnych przekładników prądowych stosowanych w układach elektroenergetycznych,

Bardziej szczegółowo

Artykuł opublikowany w kwartalniku Automatyka Zabezpieczeniowa w 2002 r.

Artykuł opublikowany w kwartalniku Automatyka Zabezpieczeniowa w 2002 r. Artykuł opublikowany w kwartalniku Automatyka Zabezpieczeniowa w 2002 r. Dr inż. Witold Hoppel Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej Inż. Andrzej Pokojski Zakład Energetyczny Gorzów SA Nietypowe

Bardziej szczegółowo

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Symbole a a 1 operator obrotu podstawowej zmiennych stanu a 1 podstawowej uśrednionych zmiennych stanu b 1 podstawowej zmiennych stanu b 1 A A i A A i, j B B i cosφ 1

Bardziej szczegółowo

Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia

Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia Dr inż. Andrzej Baranecki, Mgr inż. Marek Niewiadomski, Dr inż. Tadeusz Płatek ISEP Politechnika Warszawska, MEDCOM Warszawa Wstęp Odkształcone przebiegi prądów

Bardziej szczegółowo

Bezpiecznik topikowy (pot. "korek") Dokumentacja techniczna Dokumentacja techniczno-prawna Energia bierna Energia czynna Grupa taryfowa

Bezpiecznik topikowy (pot. korek) Dokumentacja techniczna Dokumentacja techniczno-prawna Energia bierna Energia czynna Grupa taryfowa Słownik energetyczny B Bezpiecznik topikowy (pot. "korek") - zabezpieczenie instalacji przed skutkami zwarć oraz przeciążeniami - ponowne użycie wymaga zmiany wkładki topikowej o takim samym prądzie znamionowym.

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Trakcja Elektryczna Wydział: EAIiIB Rok: 2014/2015 Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego Wykonał: Andrzej

Bardziej szczegółowo

Prototypowy system ochrony sieci trakcyjnej przed przepięciami. Seminarium IK- Warszawa 12.11.2013r.

Prototypowy system ochrony sieci trakcyjnej przed przepięciami. Seminarium IK- Warszawa 12.11.2013r. Prototypowy system ochrony sieci trakcyjnej przed przepięciami mgr inż.. Adamski Dominik, dr inż.. Białoń Andrzej, mgr inż.. Furman Juliusz, inż.. Kazimierczak Andrzej, dr inż.. Laskowski Mieczysław, mgr

Bardziej szczegółowo

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego:

Grupa: Zespół: wykonał: 1 Mariusz Kozakowski Data: 3/11/2013 111B. Podpis prowadzącego: Sprawozdanie z laboratorium elektroniki w Zakładzie Systemów i Sieci Komputerowych Temat ćwiczenia: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Sprawozdanie Rok: Grupa: Zespół:

Bardziej szczegółowo

Obliczenia wielkości zwarciowych z wykorzystaniem nowych norm

Obliczenia wielkości zwarciowych z wykorzystaniem nowych norm Andrzej KANICKI Politechnika Łódzka Instytut Elektroenergetyki Obliczenia wielkości zwarciowych z wykorzystaniem nowych norm 1. Wstęp Zasady obliczeń wielkości zwarciowych nie ulegają zmianą od lat trzydziestych

Bardziej szczegółowo

OM 100s. Przekaźniki nadzorcze. Ogranicznik mocy 2.1.1

OM 100s. Przekaźniki nadzorcze. Ogranicznik mocy 2.1.1 Ogranicznik mocy Przekaźniki nadzorcze OM 100s Wyłącza nadzorowany obwód po przekroczeniu maksymalnego prądu w tym obwodzie. Przykładem zastosowania jest zabezpieczenie instalacji oświetleniowej klatek

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. Nazwa obiektu i adres : Przepompownia ścieków w miejscowości Niemodlin : PN przy ulicy Wyzwolenia dz. nr 714/2.

PROJEKT WYKONAWCZY. Nazwa obiektu i adres : Przepompownia ścieków w miejscowości Niemodlin : PN przy ulicy Wyzwolenia dz. nr 714/2. Opole maj 2009 PROJEKT WYKONAWCZY Nazwa obiektu i adres : Przepompownia ścieków w miejscowości Niemodlin : PN przy ulicy Wyzwolenia dz. nr 714/2. Stadium dokumentacji : Projekt wykonawczy Rodzaj opracowania

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH BAANE O PÓŁPZEWONKOWYCH nstytut izyki Akademia Pomorska w Słupsku Cel i ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest: - zapoznanie się z przebiegiem charakterystyk prądowo-napięciowych diod różnych typów, - zapoznanie

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E19 BADANIE PRĄDNICY

Bardziej szczegółowo

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy

Prostowniki. Prostownik jednopołówkowy Prostowniki Prostownik jednopołówkowy Prostownikiem jednopołówkowym nazywamy taki prostownik, w którym po procesie prostowania pozostają tylko te części przebiegu, które są jednego znaku a części przeciwnego

Bardziej szczegółowo

Produkty Średniego Napięcia Typ KON-24 Przekładnik prądowy napowietrzny

Produkty Średniego Napięcia Typ KON-24 Przekładnik prądowy napowietrzny Produkty Średniego Napięcia Typ KON-24 Przekładnik prądowy napowietrzny Charakterystyka produktu Zastosowanie Przekładniki prądowe jednordzeniowe KON-24 wykonane są w izolacji żywicznej stanowiącej zarówno

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATORY UZIEMIAJĄCE OLEJOWE

TRANSFORMATORY UZIEMIAJĄCE OLEJOWE ISO 9001:2000 99-320 Żychlin, ul. Narutowicza 70 ISO 14001:2004 PN-N-18001:2004 www.ftz.com.pl Sekretariat Tel.: +48 24 285 46 05, Fax: +48 24 285 46 31 zarzad@ftz.com.pl Biuro Marketingu i Sprzedaży Tel.:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. WSTĘP.......................................................................... 9 1.1. Podstawowy zakres wiedzy wymagany przy projektowaniu urządzeń piorunochronnych................................................

Bardziej szczegółowo

DŁAWIKI GASZĄCE OLEJOWE

DŁAWIKI GASZĄCE OLEJOWE ISO 9001:2000 99-320 Żychlin, ul. Narutowicza 70 ISO 14001:2004 PN-N-18001:2004 www.ftz.com.pl Sekretariat Tel.: +48 24 285 46 05, Fax: +48 24 285 46 31 zarzad@ftz.com.pl Biuro Marketingu i Sprzedaży Tel.:

Bardziej szczegółowo

Wyłączniki główne selektywne S90 produkcji General Electric Power Controls (AEG) wytyczają nowe drogi w technice instalacji elektrycznych 1

Wyłączniki główne selektywne S90 produkcji General Electric Power Controls (AEG) wytyczają nowe drogi w technice instalacji elektrycznych 1 Wyłączniki główne selektywne S90 produkcji General Electric Power Controls (AEG) wytyczają nowe drogi w technice instalacji elektrycznych 1 Zastosowane w każdej instalacji elektrycznej kable i przewody

Bardziej szczegółowo

DOBÓR PRZEKŁADNIKÓW NAPIĘCIOWYCH DO UKŁADÓW POMIAROWYCH I ZABEZPIECZENIOWYCH

DOBÓR PRZEKŁADNIKÓW NAPIĘCIOWYCH DO UKŁADÓW POMIAROWYCH I ZABEZPIECZENIOWYCH DOBÓR PRZEKŁADNIKÓW NAPIĘCIOWYCH DO UKŁADÓW POMIAROWYCH I ZABEZPIECZENIOWYCH mgr inż. Katarzyna Strzałka Gołuszka F.P.I. ELDES Kraków mgr inż. Marcin Gołuszka EP Kraków S.A. 1. Wprowadzenie Przekładniki

Bardziej szczegółowo

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S 1. Obliczyć poślizg znamionowy S n silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych znamionowych: znamionowa wirowania wirnika): a) 0,02 b) 0,04 c) 0,05 d) 0,06 2. Przedstawiony na rysunku łącznik to: a)

Bardziej szczegółowo

Moc (praca w jednostce czasu) pobierana przez urządzenie elektryczne wynosi:

Moc (praca w jednostce czasu) pobierana przez urządzenie elektryczne wynosi: Ćwiczenie POMIARY MOCY. Wprowadzenie Moc (praca w jednostce czasu) pobierana przez urządzenie elektryczne wynosi: P = U I (.) Jest to po prostu (praca/ładunek)*(ładunek/czas). Dla napięcia mierzonego w

Bardziej szczegółowo

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2013/2014

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2013/2014 EUOELEKTA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej ok szkolny 2013/2014 Zadania z elektrotechniki na zawody I stopnia (grupa elektryczna) Instrukcja dla zdającego 1. Czas trwania zawodów:

Bardziej szczegółowo

BADANIE IZOLOWANEGO STANOWISKA

BADANIE IZOLOWANEGO STANOWISKA Ćwiczenie S 22 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się ze sposobem ochrony przeciwporażeniowej przed dotykiem pośrednim (ochrony dodatkowej) opartym na izolowaniu stanowiska, a przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia i plan kursu dokształcającego: Szkolenie z Podstaw Elektroenergetycznej Automatyki Zabezpieczeniowej

Program kształcenia i plan kursu dokształcającego: Szkolenie z Podstaw Elektroenergetycznej Automatyki Zabezpieczeniowej Wrocław 1.01.2013 Program kształcenia i plan kursu dokształcającego: Szkolenie z Podstaw Elektroenergetycznej Automatyki Zabezpieczeniowej edycja 1 opracowany zgodnie z Zarządzeniami Wewnętrznymi PWr nr

Bardziej szczegółowo

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRĄDNICE I SILNIKI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Prądnice i silniki (tzw. maszyny wirujące) W każdej maszynie można wyróżnić: - magneśnicę

Bardziej szczegółowo

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym?

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym? Domowe urządzenia elektryczne są często łączone równolegle, dzięki temu każde tworzy osobny obwód z tym samym źródłem napięcia. Na podstawie poszczególnych rezystancji, można przewidzieć całkowite natężenie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA. Wydział Elektrotechniki i Informatyki. Katedra Automatyki i Metrologii

POLITECHNIKA LUBELSKA. Wydział Elektrotechniki i Informatyki. Katedra Automatyki i Metrologii POLITECHNIKA LUBELSKA Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Automatyki i Metrologii Układ zasilania aparatu Epsteina do rozdziału strat metodą częstotliwościową Instrukcja obsługi Dyplomant: Krzysztof

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA TECHNICZNE DLA JEDNOSTEK WYTWÓRCZYCH PRZYŁĄCZANYCH DO SIECI ROZDZIELCZEJ

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA TECHNICZNE DLA JEDNOSTEK WYTWÓRCZYCH PRZYŁĄCZANYCH DO SIECI ROZDZIELCZEJ Załącznik nr 5 do Instrukcji ruchu i eksploatacji sieci rozdzielczej ZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA TECHNICZNE DLA JEDNOTEK WYTWÓRCZYCH PRZYŁĄCZANYCH DO IECI ROZDZIELCZEJ - 1 - 1. POTANOWIENIA OGÓLNE 1.1. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu przemiennego

Silniki prądu przemiennego Silniki prądu przemiennego Podział maszyn prądu przemiennego Asynchroniczne indukcyjne komutatorowe jedno- i wielofazowe synchroniczne ze wzbudzeniem reluktancyjne histerezowe Silniki indukcyjne uzwojenie

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: STEROWANIE SILNIKÓW INDUKCYJNYCH STYCZNIKAMI Ćwiczenie nr: 6 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 2 str. 1/7 ĆWICZENIE 2 WYBRANE ELEKTRYCZNE CZUJNIKI-PRZETWORNIKI PRZESUNIĘĆ LINIOWYCH I KĄTOWYCH 1.CEL ĆWICZENIA: zapoznanie się z podstawowymi

Bardziej szczegółowo

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW POLTECHNKA WARSZAWSKA NSTYTUT RADOELEKTRONK ZAKŁAD RADOKOMUNKACJ WECZOROWE STUDA ZAWODOWE LABORATORUM OBWODÓW SYGNAŁÓW Ćwiczenie 1 Temat: OBWODY PRĄDU STAŁEGO Opracował: mgr inż. Henryk Chaciński Warszawa

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ELEMENTY ELEKTRONICZNE DIODA PROSTOWNICZA. W diodach dla prądu elektrycznego istnieje kierunek przewodzenia i kierunek zaporowy.

PODSTAWOWE ELEMENTY ELEKTRONICZNE DIODA PROSTOWNICZA. W diodach dla prądu elektrycznego istnieje kierunek przewodzenia i kierunek zaporowy. PODSTAWOWE ELEMENTY ELEKTRONICZNE DIODA PROSTOWNICZA W diodach dla prądu elektrycznego istnieje kierunek przewodzenia i kierunek zaporowy. Jeśli plus (+) zasilania jest podłączony do anody a minus (-)

Bardziej szczegółowo

PL 196881 B1. Trójfazowy licznik indukcyjny do pomiaru nadwyżki energii biernej powyżej zadanego tg ϕ

PL 196881 B1. Trójfazowy licznik indukcyjny do pomiaru nadwyżki energii biernej powyżej zadanego tg ϕ RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196881 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 340516 (51) Int.Cl. G01R 11/40 (2006.01) G01R 21/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI Spis treści SPIS TREŚCI 1. Budowa i eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych 1.1. Klasyfikacja, ogólne zasady budowy i warunki pracy urządzeń elektroenergetycznych 11 1.1.1. Klasyfikacja urządzeń elektroenergetycznych

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. Przewody instalacji elektrycznej. Ograniczniki przepięć. Strefa 1. Przewodzące elementy ścian obiektu (zbrojenie )

1. Wprowadzenie. Przewody instalacji elektrycznej. Ograniczniki przepięć. Strefa 1. Przewodzące elementy ścian obiektu (zbrojenie ) Dr hab. inż. Andrzej SOWA Mgr inż. Jarosław WIATER Politechnika Białostocka SKUTECZNOŚĆ OCHRONY PRZED PRZEPIĘCIAMI POWSTAJĄCYMI PODCZAS WYŁADOWAŃ PIORUNOWYCH W LINIE ŚREDNIEGO NAPIĘCIA Ograniczniki przepięć

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA BADANIE STANDARDOWEJ BRAMKI NAND TTL (UCY 7400)

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA BADANIE STANDARDOWEJ BRAMKI NAND TTL (UCY 7400) INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA BADANIE STANDARDOWEJ BRAMKI NAND TTL (UCY 74).Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z charakterystykami statycznymi i parametrami statycznymi bramki standardowej NAND

Bardziej szczegółowo

Dioda półprzewodnikowa

Dioda półprzewodnikowa COACH 10 Dioda półprzewodnikowa Program: Coach 6 Projekt: na MN060c CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\ Elektronika\dioda_2.cma Przykład wyników: dioda2_2.cmr Cel ćwiczenia - Pokazanie działania diody - Wyznaczenie

Bardziej szczegółowo