POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W SIECI ŚREDNIEGO NAPIĘCIA PRZY ZWARCIACH 1-FAZOWYCH Z ZIEMIĄ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W SIECI ŚREDNIEGO NAPIĘCIA PRZY ZWARCIACH 1-FAZOWYCH Z ZIEMIĄ"

Transkrypt

1 Ćwiczenie S 4 POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W SIECI ŚREDNIEGO NAPIĘCIA PRZY ZWARCIACH 1-FAZOWYCH Z ZIEMIĄ 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest pomiar napięć i prądów przy zwarciach Jednofazowych z ziemią, w sieci średniego napięcia o punkcie zerowym izolowanym oraz uziemionym przez cewkę kompensacyjne lub rezystancję. 2. Program ćwiczenia 2.1. Opis stanowiska pomiarowego Uwagi ogólne Pomiar prądów i napięć w sieci średniego napięcia przy zwarciach 1-fazowych z ziemią Rys. 1. Widok płyty czołowej stanowiska pomiarowego - 1 -

2 jest dokonywany na stanowisku laboratoryjnym, która składa się z modelu układu sieciowego odwzorowującego w skali fragment rzeczywistej sieci średniego napięcia oraz zespołu urządzeń niezbędnych do przeprowadzenia pomiarów. Widok płyty czołowej stanowiska, przedstawiony jest na rys.1. Na płycie czołowej znajduje się schemat układu sieciowego, sterowniki i przełączniki za pomoce, których można dokonać odpowiednie pomiary, oraz zaciski, do których przyłącza się przyrządy pomiarowa i odbiorniki stanowiące obciążenie Opis fragmentu sieci rzeczywistej. Elektroenergetyczne sieci średnich napięć pracuję jako sieci promieniowe, zasilane z transformatora WN/SN i połączeniu uzwojeń Yd11, a więc z transformatorów nie posiadających po stronie średniego napięcia dostępnego punktu gwiazdowego. Punkt gwiazdowy jest natomiast dostępny w transformatorach potrzeb własnych, które instalowane są w stacjach elektroenergetycznych w celu zasilania obwodów nn. w tych stacjach. Transformatory te pracują w układzie połączeń Yz. W niniejszym ćwiczeniu zamodelowano fragment elektroenergetycznej sieci średniego napięcia, który składa się z transformatora zasilającego 110/15kV, układ połączeń Yd10, transformatora potrzeb własnych 15/0,4 kv oraz 3 promieniowych kablowych (rys. 1.) o napięciu znamionowym 15 kv i następujących parametrach: Linia L 1-3x95 HAKFtA, l 1 = 17 km Linia L 2-3x95 HAKFtA, l 2 = 6 km Linia L 3-3x70 HAKFtA, l 3 = 12 km Punkt gwiazdowy sieci (tzn. punkt gwiazdowy transformatora potrzeb własnych) może być uziemiony przez cewkę kompensacyjną o regulowanej indukcyjności, bądź przez rezystor o maksymalnej wartości równej 547 Ω. Sieć może również pracować z izolowanym punktem gwiazdowym. Zwarcie doziemne fazy R na końcu L 1 lub L 2 można dokonać bezoporowo lub za pomocą rezystancji przejścia o maksymalnej wartości 180 Ω

3 Opis modelu sieci średniego napięcia. Model sieci średniego napięcia opisanej w p jest modelem 3-fazowym Poszczególne elementy sieci zostały zamodelowane w sposób następujący: A. Transformator Transformator potrzeb własnych oraz transformator zasilający nie odwzoruje w skali transformatorów rzeczywistych. Transformatory te wykonane są w sposób następujący: transformator potrzeb własnych - na rdzeniu nawinięto tylko uzwojenie pierwotne połączone w gwiazdę z wyprowadzonym punktem zerowym. Uzwojenie wtórnego nie nawinięto, ponieważ nie posiada ono istotnego znaczenia przy przeprowadzanych pomiarach. Napięcie znamionowe transformatora wynosi 50 V. transformator zasilający - wykonano go w układzie połączeń Yd11, napięcie znamionowe 380/50 V B. Linie L 1, L 2, L 3 Linie L 1, L 2, L 3 odwzorowane są w modelu za pomocą elementów R, L, C wg następujących skali: skala rezystancji i reaktancji C R,X = 0,033 skala pojemności C c = 30,3 Parametry poszczególnych elementów w modelu zostały obliczone wg wzoru: X m = C x X (1) gdzie: C x - skala wielkości X X - wartość odpowiedniej wielkości w układzie rzeczywistym Linie L 1 i L 3 oraz faza R L 1 zostały zamodelowane w postaci jednego czwórnika typu Γ o elementach R, L, C, a fazy S i T L 1 składają się w modelu z 3 czwórników typu Γ połączonych szeregowo. Schemat modelu L 2 i L 3 jest przedstawiony na rys. 2. a schemat modelu L 1 na rys. 3. Na rysunkach tych umieszczono również miejsce pomiaru prądu płynącego w poszczególnych liniach oznaczona symbolem amperomierza

4 A A A Z mr Z ms Z mt R S T C 0R C 0S C 0T Rys. 2. Schemat modeli L 2 i L 3 A Z mr R A 1 / 3 Z ms A 1 / 3 Z 1 ms / 3 Z ms A A S A 1 / 3 Z mt A 1 / 3 Z mt A 1 / 3 Z mt A T 1 / 3 C0S 1 / 3 C0T 1 / 3 C0S 1 / 3 C0T 1 / 3 C0S 1 / 3 C0T C0R Rys. 3. Schemat modelu L 1 C. Pozostałe elementy sieci średniego napięcia Rezystancję uziemiającą R z oraz rezystancję przejścia R p wykonano w modelu wg takiej samej skali jak oporność. Mają one następujące parametry: rezystancja uziemiającą R z - wykonana w postaci opornika którego wartość można zmienić od 0 6,4 Ω co 1,6 Ω za pomoce odpowiedniego przełączenia zacieków, oznaczonych symbolem R z na płycie czołowej, rezystancja przejścia R p - wartość jej mężna zmieniać od 0 18 Ω co 2 Ω, za pomocą pokrętła oznaczonego symbolem R p. Dławik za pomocą, którego można kompensować prąd zwarciowy został wykonany w sposób umożliwiający zmianę jego indukcyjności poprzez zmianę szerokości jego szczeliny powietrznej. Umożliwia to uzyskanie różnych wartości współczynnika kompensacji sieci K k, gdzie: - 4 -

5 I L K K = (2) IC Przy czym: I L - prąd płynący przez cewkę kompensacyjną I C - prąd zwarciowy sieci Uwaga: Ponieważ transformatory występujące w modelu nie odwzorowują w skali transformatorów rzeczywistych, wobec tego prądy i napięcia pomierzone na modelu można przeliczać na odpowiednie prądy i napięcia w sieci rzeczywistej w skali prądowej C i = 0,1 i skali napięciowej C u = 0,0033 (za pomocą wzoru (1)) tylko w układzie z izolowanym punktem zerowym. Wszystkie skale związane są ze sobą następującymi wzorami: C Cu Ci = ; Cc = ; przyjęto Cf 1 (3) C C C C R, X = i f u f 2.2. Wykonanie pomiarów Pomiar prądów i napięć w układzie w stanie normalnym pracy a) Pomiar przy nieobciążonej L 1. Załączyć sterownik St5, St3, St2, St1. Dokonać pomiaru: 1. napięcia na szynach stacji zasilającej za pomocą woltomierza przyłączonego do zacisków "U" oraz przełącznika P v oraz pomiaru napięcia na końcach L 1 2. prądu płynącego w Linii L 1 na jej początku, w 1 / 3 i 2 / 3 jej długości oraz na końcu w fazach R, S i T za pomocą amperomierza przyłączonego do zacisków "I L1 " oraz przełącznika P J1 i P 4 3. prądu płynącego w liniach L 2 i L 3 za pomoce amperomierzy przyłączonych do zacisków "I L2 " i "I L3 " oraz przełączników P J2 i P J3. b) Pomiar przy obciążonej L 1. Do zacisków R, S i T L 1 dołączyć 3-fazowy odbiornik rezystancyjny o prądzie 1,7A Wykonać pomiary tak jak w punkcie poprzednim, pomijając pomiar prądów w fazach S i T L 1. Wyniki pomiarów umieścić w tabeli

6 Tabela 1. Pomiar padów i napięć w stanie normalnej pracy T R U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] 1 / 3 2 / Pomiar prądów i napięć w układzie z izolowanym punktem zerowym przy zwarciu doziemnym fazy R L 1 a) Pomiar przy nieobciążonej L 1 i rezystancji przejścia R p =0 Ustawić przełącznik P w pozycji pionowej. Załączyć sterowniki St6, St3, St2, St1 i St5. Wykonać pomiary jak w punkcie b, mierząc dodatkowo prąd w punktach zwarcia amperomierzem przyłączonym do zacisków "I Z ". Wyniki pomiarów umieścić w tabeli 2 wg wzoru tabeli 1, dodając kolumnę J Z [A]. b) Pomiar przy obciążonej L 1 i rezystancji przejścia R p =0 Do zacisków R, S, T L 1 dołączyć odbiornik 3-fazowy rezystancyjny o I n = 1,7A Wykonać pomiary jak w punkcie a. Wyniki umieścić w tabeli 2. c) Zbadanie wpływu rezystancji przejścia na wartości prądów i napięć przy nieobciążonej L 1 Wykonać pomiary jak w punkcie a. zmieniając rezystancję przejścia od (0-18) Ω co 4 Ω. Wynik pomiarów umieścić w tabeli 3 wg wzoru tabeli 1 dla różnych wartości R p. d) Zbadanie wpływu rozległości sieci na wartość prądów i napięć, przy nieobciążonej L 1 i R p =0 Dokonać pomiaru jak w p a. w następujących przypadkach załączona tylko linia L 1 załączone tylko linie L 1 i L 2 załączona linia L 1, L 2, L 3 Wyniki umieścić w tabeli 4 wg wzoru tabeli

7 Pomiar prądów i napięć w układzie z punktem zerowym uziemionym przez cewkę kompensacyjną i L 1 nieobciążonej. a) Pomiar przy kompensacji dokładnej i R p =0 Załączyć sterowniki St6, St2, St1, St5. Wskaźnik przełącznika P ustawić w lewym położeniu. Skompensować dokładnie prąd zwarciowy, poprzez zmianę indukcyjności L LZ i dokonać pomiaru jak w punkcie a. mierząc dodatkowo prąd płynący przez cewkę kompensacyjną poprzez przełączenie amperomierza do zacieków oznaczonych I L oraz rozpływ prądów w fazach S i T L 1. Wyniki umieścić w tabeli 5 wg wzoru tabeli 2, dodając kolumnę I L [A]. b) Pomiar przy 80% niedokompensowaniu sieci i R p =0 Za pomocą dławika X L2 spowodować 80% niedokompensowania sieci i dokonać pomiaru jak w punkcie a. Wyniki umieścić w tabeli 5. c) Pomiar przy 120% przekompensowaniu sieci i R p =0 Za pomocą dławika X L2 spowodować 120% przekompensowanie sieci i dokonać pomiaru jak w punkcie a. Wyniki umieścić w tabeli 5. d) Pomiar prądów i napięć w układzie z punktem zerowym uziemionym przez rezystancję i L 1 nieobciążonej Załączyć sterownik St6, St1, St5 ustawić R p =0. Wskaźnik przełącznika P ustawić w prawym położeniu. Zmienić oporność uziemienia R z od 0 do 6, 4 Ω co 1,6 Ω, poprzez zwieranie odpowiednich zacisków R z i dokonać pomiarów prądów 1 napięć w układzie jak w punkcie a, wyniki pomiarów umieszczając w tabeli 6 wg wzoru tabeli 5. Następnie załączyć dodatkowo sterowniki St2 i St3 i dokonać pomiaru prądów i napięć przy R z =0 Ω i R z =6,4 Ω Opracowanie wyników pomiarów Wyniki pomiarów należy opracować w sposób następujący: umieścić w jednym wykresie wskazowym wyniki pomiarów wskazowych w punktach a i a oraz na drugim wykresie wskazowym wyniki - 7 -

8 pomiarów w punktach b i b. Wykres wykonać dla prądów i napięć w miejscu zawarcia. na podstawie wyników pomiarów w punkcie c. wykonać charakterystykę prądu w miejscu zwarcia w funkcji rezystancji przejścia I Z = f(r p ) oraz napięć fazowych na początku w funkcji R p. Wykonać wykres wskazowy prądów i napięć w miejscu zwarcia dla R p = 8 Ω wyciągnąć wnioski z pomiarów w p d. wyciągnąć wnioski z pomiarów w p , wykonać wykres wskazowy w miejscu zwarcia dla pomiarów w punkcie a. na podstawie wyników pomiarów w punkcie wykreślić charakterystykę I z = f(r z ) i napięć fazowych na końcu w funkcji R z. Przeanalizować zależność prądów w fazach S i T L 1 na podstawie wyników pomiarów w punktach a i c. przeanalizować napięcia w układzie w zależności od sposobu uziemiania punktu zerowego sieci oraz prądy w liniach niedoziemionych na podstawie wszystkich wyników pomiaru

9 3. Podstawy teoretyczne 3.1. Ogólne wiadomości o zwarciach [1] Zwarcie jest to zakłócenie polegające na połączeniu punktów sieci elektroenergetycznych o różnych potencjałach, wynikłe z utraty własności izolacyjnych jej elementów. Zwarcie może być poprzez: a) łuk elektryczny lub inny przedmiot o pewnej, małej rezystancji i nazywamy je pośrednim lub niemetalicznym, b) impedancję równą zeru i nazywamy bezpośrednim lub metalicznym. Przyjmuje się, że pod pojęciem zwarcie rozumiemy zwarcie bezpośrednie, metaliczne jeśli nie jest to inaczej zaznaczone. Klasyfikacja zwarć Ze względu na liczbę faz i ziemi, które są zwarte rozróżnia się: a) zwarcie trójfazowe, b) zwarcie trójfazowe doziemne, c) zwarcie dwufazowe, d) zwarcie dwufazowe doziemne, e) zwarcie jednofazowe. Zgodnie z definicją, wielkości wielofazowe prądu lub napięcia są symetryczne jeżeli mają jednakowe amplitudy (wartości skuteczne) oraz jednakowe przesunięcia fazowe względem siebie. Z drugiej części definicji wynika, że w układzie trójfazowym wektory mające jednakowe wartości skuteczne oraz przesunięcia fazowe równe 120 lub 0 tworzą układy symetryczne. W związku z powyższą definicją można powiedzieć, że zwarcie trójfazowe i zwarcie trójfazowe doziemne może być zwarciem symetrycznym ze względu na fakt, że przy tych zwarciach układy wektorowe prądów i napięć mogą być symetryczne. Podczas zwarcia trójfazowego lub trójfazowego doziemnego układy wektorowe prądów i napięć będą symetryczne jeżeli układ przesyłowy jest symetryczny w stanie przed zwarciem. Pozostałe rodzaje zwarć to zawsze zwarcia niesymetryczne. W zależności od położenia miejsca zwarcia w stosunku do źródeł energii (generatorów synchronicznych)możemy wyróżnić dwa przypadki: - 9 -

10 a) zwarcie na zaciskach generatora lub w jego pobliżu, wywołujące znaczące stany przejściowe w generatorze, zwane zwarciami pobliskimi, b) zwarcie odległe od zacisków generatora, wywołujące poważne stany przejściowe w sieci elektroenergetycznej w pobliżu miejsca zwarcia lecz nie powodujące znaczących stanów przejściowych w generatorach. Ze względu na liczbę i położenie miejsc zwarcia rozróżnia się: a) zwarcie jednomiejscowe - występujące w jednym miejscu sieci. b) zwarcie wielomiejscowe - występujące w różnych miejscach sieci, c) zwarcie wewnętrzne - występujące w uzwojeniach maszyn lub transformatorów, d) zwarcie zewnętrzne - występujące w innych miejscach sieci niż zwarcie wewnętrzne. Ze względu na chwilę występowania zwarć rozróżnia się: a) zwarcie jednoczesne tj. gdy połączenia między poszczególnymi fazami i ziemią nastąpiło jednocześnie, b) zwarcie niejednoczesne. Częstość występowania zwarć Opierając się na statystykach wielu państw względne częstości występowania różnych rodzajów zwarć są następujące: a) zwarcie jednofazowe - średnio 65% (od 30% do 97%), b) podwójne zwarcie z ziemią i zwarcie dwufazowe z ziemią - średnio 20% (od 0% do 55%). c) zwarcie dwufazowe - średnio 10%o (od 0% do 55%), d) zwarcie trójfazowe - średnio 5% (od 0% do 35%). Częstość występowania zwarć jednofazowych zależy od: a) napięcia znamionowego sieci, b) udziału długości napowietrznych w całkowitej długości. W sieciach napowietrznych występuje większa liczba zwarć jednofazowych w stosunku do sieci kablowych. Wynika to przede wszystkim z szybkiego przeradzania

11 się zwarć jednofazowych w zwarcia głównie trójfazowe w sieciach kablowych. Przy wyższych napięciach znamionowych zmniejsza się liczba zwarć spowodowanych takimi przyczynami jak: omyłki łączeniowe uszkodzenia mechaniczne, przeciążenia czy niewłaściwa eksploatacja. Przyczyny te w większości powodują zwarcia trójfazowe. Reasumując można stwierdzić, że czym wyższe napięcie znamionowe sieci i czym większy udział napowietrznych tym większy udział zwarć jednofazowych sięgający w sieciach 400 kv do 97% wszystkich zwarć. Oprócz względnych częstości występowania różnych rodzajów zwarć ważna jest ilość zwarć na 100km w ciągu roku. Dane takie zamieszczone w poniższej tabeli. Ilości zwarć na 100 km i na rok Rodzaj Sieć WN Sieć SN Sieć nn Linie napowietrzne Linie kablowe Przyczyny występowania zwarć Zwarcia mogą być spowodowane przyczynami elektrycznymi i nieelektrycznymi Do tych przyczyn pojawiania się zwarć zaliczamy: a) przepięcia atmosferyczne. b) przepięcia łączeniowe. c) omyłki łączeniowe, d) długotrwałe przeciążenia ruchowe: maszyn, kabli, przewodów, e) starzenie się izolacji, f) uszkodzenia mechaniczne, g) zawilgocenie izolacji, h) zanieczyszczenie izolacji, i) zbliżenie się przewodów napowietrznych podczas wiatru, sadzi lub samoczynnych kołysań przewodów, j) wady fabryczne urządzeń elektroenergetycznych, k) niewłaściwa eksploatacja lub naprawa, l) zwierzęta m) zarzutki na przewody napowietrznych i stłuczenia izolatorów, n) inne przyczyny

12 Skutki zwarć Podczas zwarcia płyną zazwyczaj prądy wielokrotnie przekraczające prądy znamionowe urządzeń Prądy te wywołują wielkie siły działające na przewodniki przewodzące prąd zwarciowy, mogące spowodować mechaniczne zniszczenie urządzeń elektroenergetycznych. Działające na przewodniki siły mechaniczne są w przybliżeniu wprost proporcjonalne do kwadratu wartości chwilowej prądu zwarciowego. Takie działanie nazywa się dynamicznym lub elektrodynamicznym działaniem prądu zwarciowego. Podczas przepływu tych prądów w przewodnikach wydzielają się duże ilości ciepła powodujące, że przewodniki osiągają temperatury znacznie wyższe niż dopuszczalne u stanie normalnym. Należy tutaj pamiętać, że ilość wydzielonego ciepła jest wprost proporcjonalna do całki z kwadratu wartości chwilowej prądu zwarciowego i czasu trwania zwarcia. To wydzielanie się ciepła podczas zwarcia może również prowadzić do zniszczenia urządzeń. Tego rodzaju działanie prądu zwarciowego nazywa się cieplnym (termicznym) działanie prądu zwarciowego. Skutek cieplny prądu zwarciowego musimy ograniczać poprzez skracanie czasu trwania zwarcia. Do wykrycia pojawienia się zwarcia, identyfikacji obiektu, w którym występuje zwarcie oraz wyłączenia tego obiektu służy elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa. Dalszym skutkiem zwarcia może być zniszczenie (eksplozja) wyłącznika przy wyłączaniu lub załączaniu w czasie zwarcia, a więc prądy zwarciowe decydują o znej zdolności łączeniowej stosowanych łączników. W przypadku uszkodzenia izolacji urządzenia, część tego urządzenia nie będąca pod napięciem może znaleźć się pod napięciem względem ziemi - nazywa się je napięciem dotykowym. Dla ochrony przed napięciem dotykowym instaluje się urządzenia ochrony przeciwporażeniowej. W przypadku zwarcia z ziemią upływ prądu do ziemi może być powodem znacznych różnic potencjałów między punktami na powierzchni ziemi zwane napięciem krokowym. Ograniczenie oddziaływania napięcia krokowego uzyskuje się przez instalowanie uziomów w miejscu prawdopodobnego przepływu prądu do ziemi. Zwarcie doziemne (jednofazowe) w sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym powstałe przez łuk może być powodem wysokich przepięć

13 ziemnozwarciowych. W sieci ze skutecznie uziemionym punktem neutralnym zwarcia niesymetryczne mogą być powodem groźnych przepięć ustalonych. Często zwarciom towarzyszy łuk elektryczny palący się w miejscu zwarcia. Luk zwarciowy w urządzeniach elektroenergetycznych (liniach i stacjach elektroenergetycznych) jest zjawiskiem wysoce niepożądanym. Nie jest możliwa całkowita eliminacja powstawania łuku podczas zwarć. Paleniu się łuku towarzyszy bardzo wysoka temperatura dochodząca do kilku a nawet kilkunastu tysięcy stopni Kelwina a ponadto: a) topienie się przewodów na których pali się łuk, parowanie i rozbryzgi stopionego metalu z tych przewodów, b) zapłon materiałów izolacyjnych szczególnie takich jak olej czy izolacja papierowo-olejowa, c) zapłonowi materiałów izolacyjnych może towarzyszyć wydzielanie się trujących gazów, dotyczy przede wszystkim pomieszczeń kablowych z kablami w izolacji polwinitowej, d) paleniu się materiałów izolacyjnych towarzyszy wydzielanie się dużych ilości czarnego, nieprzejrzystego, być może toksycznego dymu, e) paleniu się oleju towarzyszy jego rozbryzgiwanie oraz wydzielanie się wodoru w wyniku rozkładu oleju, f) promieniowanie cieplne łuku, g) promieniowanie ultrafioletowe łuku, h) przemieszczanie się łuku wzdłuż szyn zbiorczych i do góry, h) efekty dźwiękowe, i) powietrze nagrzane przez łuk, które powoduje nagły wzrost ciśnienia w przestrzeni gdzie pali się łuk co sprawia, że następuje wydmuch tego powietrza, j) palący się łuk zużywa tlen, wobec czego człowiekowi znajdującemu się w małych, nie mających wentylacji pomieszczeniach grozi uduszenie. Jak widać z powyższego zestawienia, palący się łuk elektryczny stanowi duże zagrożenie: a) dla osób obsługujących urządzenia elektroenergetyczne, b) pożarowe, c) dla urządzeń elektroenergetycznych powodując ich niszczenie

14 Skutki jakie ostatecznie powoduje palący się łuk elektryczny zależą od wielu czynników a przede wszystkim od urządzenia elektroenergetycznego, w którym łuk się pali i wartości prądu zwarciowego Przebieg prądu zwarciowego [2] W przebiegu prądu zwarciowego rozróżnić można dwa stany: nieustalony trwający kilka sekund i ustalony trwający po tym. okresie. Wyłączenie prądu zwarciowego następuje najczęściej po czasie nie dłuższym niż 2s, najbardziej więc interesujący jest. stan nieustalony prądu zwarciowego. Rys Przebieg prądu zwarciowego w funkcji czasu W prądzie zwarciowym w stanie nieustalonym rozróżnić można dwie składowe: składową okresową i ok oraz składową nieokresową i nok. Na rysunku 13.2 pokazano przebieg prądu zwarciowego w funkcji czasu. Widać na nim rozdzielenie całkowitego prądu zwarciowego i na dwie składowe. Składowa okresowa i 0k prądu zwarciowego jest z kolei sumą trzech prądów (rys. 3.2.)

15 składowej ustalonej i składowej przejściowej głównej i składowej przejściowej wstępnej i". Rys Prądy składowe składowej okresowej i ok. Istnienie składowych przejściowych wynika ze sprzężenia magnetycznego uzwojeń generatora. Nagła zmiana prądu wywołuje w uzwojeniu wzbudzającym i tłumiącym przepływ dodatkowych prądów, które indukują w tworniku zanikające składowe. Składowa przejściowa główna i wytwarzana przez oddziaływanie uzwojenia wzbudzającego zanika w ciągu kilku sekund. Składowa przejściowa wstępna i" jest wynikiem oddziaływania uzwojeń tłumiących i płynie przez czas zaledwie kilkunastu setnych sekundy. Na rysunku 3.2 zaznaczono pewne charakterystyczne wartości omawianych prądów: JM = KH amplituda składowej okresowej i 0 u prądu zwarciowego po czasie t = OJ DE maksymalna wartość amplitudy

16 KH KL = wartość skuteczna składowej okresowej po czasie t = OJ 2 BC wartość skuteczna składowej okresowej w chwili zwarcia OB, FG, JK wartości składowej nieokresowej po czasie t = 0, t = OF, t = OJ. Wartość BC nazywa się prądem początkowym zwarcia I p, natomiast odcinek DE, będący maksymalną wartością amplitudy, nazywa się prądem udarowym i u. Wartość skuteczną prądu okresowego i OK oznacza się przez I ok natomiast wartość skuteczną całkowitego prądu zwarciowego oznacza się symbolem I ns i oblicza się z wzoru: I = I + i ns 2 ok 2 nok 3.3. Zwarcia w sieciach z punktem zerowym izolowanym Doziemienie fazy w sieci z punktem zerowym (neutralnym) izolowanym różni się w sposób istotny od podobnego doziemienia w sieciach z punktem zerowym (neutralnym) skutecznie uziemionym. W sieciach z punktem zerowym uziemionym prąd zwarciowy płynie w obwodzie połączonym galwanicznie, stąd też duże wartości tego prądu. W sieciach z punktem zerowym izolowanym obwód zwarciowy nie jest bezpośrednio połączony i prąd zwarciowy płynie tylko przez pojemności doziemne faz względem ziemi. Nie uwzględnia się pojemności fazy doziemionej, gdyż w fazie tej napięcie względem ziemi jest równe zero. Na rysunku 3.3. przedstawiono porównanie wykresu wektorowego napięć i prądów przed i po zaistnieniu doziemienia fazy L 1. Przed zwarciem wszystkie napięcia fazowe i prądy są równe i przesunięte względem siebie o kąt 120. Po doziemieniu fazy L1 napięcie fazy uszkodzonej względem ziemi jest równe zero, a tym samym napięcia względem ziemi faz zdrowych wzrosły o 3 Po zwarciu, ze względu na to, że U Llf = 0, prąd pojemnościowy będzie płynął tylko fazami zdrowymi, lecz jego wartość będzie 3 razy większa, bo o tyle samo wzrosły napięcia fazowe U L2f, U L3f. Z wykresów wektorowych na rys. 3.3 wynika dodatkowo, że prądy I L2c i I L3c są po zwarciu przesunięte względem siebie o kąt 60. Powyższe stwierdzenia można zapisać: I 3I L2 c = I L3c = 3Ic; I zc = I L2c + I L3c; I zc = 3 3Ic = C

17 Chociaż zwarcia doziemne w sieciach z punktem zerowym izolowanym nie powodują jak z tego widać dużych prądów zwarciowych, to jednak ich skutki są również groźne. Stan normalnej pracy Zwarcie doziemne fazy L 1 L 3 L 2 L 1 I L3 I L2 I zc L 3 L 2 L 1 I L2c U L1f I zc I L2f U 0 I L3c I L1f U L3f I L3f U L2f U L3f U L2f Rys Schemat zastępczy układu elektroenergetycznego z izolowanym punktem gwiazdowym i wykres wektorowy Skutkami zwarć doziemnych są przepięcia mogące uszkodzić izolację urządzeń oraz groźne następstwa wytwarzającego się często łuku. Działanie łuku zwarciowego jest szczególnie niebezpieczne dla kabli, gdyż najczęściej dochodzi w efekcie do zwarcia międzyprzewodowego. Zwarcia o łuku przerywanym, powodujące najwyższe przepięcia, powstają w układach o dużych prądach pojemnościowych. Z tego względu przepisy ograniczają wartości prądów przy zwarciu doziemnym (prądów ziemnozwarciowych): w sieciach kablowych i kablowo-napowietrznych do wartości 50 A Aby dostosować się do wymaganych dopuszczalnych wartości prądów ziemnozwarciowych, stosuje się w sieciach średniego napięcia kompensację prądu pojemnościowego

18 3.4. Kompensacja prądów ziemnozwarciowych [2] Najczęściej stosowanym sposobem kompensacji prądu zwarcia doziemnego jest włączenie reaktancji o regulowanej indukcyjności pomiędzy punkt gwiazdowy układu a ziemię. Cewki służące do tego celu nazywa się dławikami gaszącymi (cewkami Petersena). Poza dławikami stosuje się, w układach w których punkt gwiazdowy transformatora jest niedostępny, specjalne transformatory gaszące (transformator Baucha lub Reihoffera). Transformatory te dołącza się do trzech przewodów, a skutek zastosowania ich jest taki sam, jak cewki Petersena, gdyż kompensują one prąd w miejscu zwarcia doziemnego. Prąd płynący przez indukcyjność kompensuje w miejscach zwarcia prąd pojemnościowy. Całkowite skompensowanie nastąpi wówczas, gdy prądy te będą sobie równe co do wartości, czyli gdy: U0 Uf IL = Izc = = = ωl ωl 3U f ωc Stąd warunek kompensacji zupełnej przybiera postać: ωl = 1 3ω C Rozpływ prądów oraz wykres wektorowy przy zastosowaniu kompensacji przedstawiono na rys. 3.4 a) b) I L3 I L2 I L L 3 L 2 I zc L 1 I L = -I zc U 0 I L2c I L3c I zc U L3f U L2f Rys Ilustracja kompensacji prądu ziemnozwarciowego: a) schemat zastępczy układu elektroenergetycznego, b) wykres wskazowy 3.5. Metody ograniczania skutków działania prądów zwarciowych [3] Stosowane w sieciach metody ograniczania skutków działania prądów zwarciowych można podzielić na trzy grupy:

19 1. Odpowiednie kształtowanie konfiguracji sieci Podział sieci na wycinki zasilane z różnych źródeł jest podstawową metodą ograniczającą poziom mocy zwarciowych. Stosuje się rozcinanie połączeń równoległych i sekcjonowanie szyn. Przyjmuje się na ogół zasadę pracy każdego źródła prądu zwarciowego (generatora, transformatora, zasilającej) na oddzielną sekcję szyn. Stosuje się także rozcinanie sieci dwu- i wielostronnie zasilanych, np. przez odłączenie jednej lub kilku zasilających. 2. Wprowadzenie dodatkowych impedancji w obwód prądu zwarciowego Istotny wpływ na wielkość prądów zwarciowych mają impedancje transformatorów. Podwyższając napięcie zwarcia, a tym samym reaktancję, można ograniczyć prądy zwarciowe po wtórnej stronie transformatora. W Polsce stosuje się transformatory 110 kv/sn o napięciu zwarcia podniesionym do 18%, dwu- lub trójuzwojeniowe. Prądy zwarciowe można ograniczyć stosując dławiki zwarciowe. Ze względu na miejsce instalowania rozróżnia się: dławiki liniowe instalowane w polach liniowych oraz dławiki szynowe instalowane między sekcjami szyn zbiorczych. Ciekawym rozwiązaniem jest dławik z podmagnesowanym rdzeniem ferromagnetycznym. W normalnych warunkach jego reaktancja jest niewielka. Po przekroczeniu pewnej granicznej wartości prądu magnesującego reaktancja gwałtownie wzrasta. Obecnie jednak nie zaleca się stosowania dławików. Ich rolę przejmują transformatory z podwyższonym napięciem zwarcia. Jednym z nowych rozwiązań służących do ograniczania prądów zwarciowych jest sprzęgło rezonansowe. Łączy ono dwa punkty sieci o jednakowym napięciu i umożliwia bezzwłoczne ograniczenie prądu zwarciowego w chwili zwarcia. Dzięki rezonansowi zachodzącemu w normalnych warunkach pracy jego impedancja jest bliska zeru. Natomiast przy przepływie prądu zwarciowego rezonans zostaje rozstrojony, a duża całkowita impedancja sprzęgła powoduje ograniczanie przenoszonego prądu zwarciowego. 3. Stosowanie bardzo szybkich urządzeń do odłączania obwodów zwartych Należą tu szybkie bezpieczniki i ograniczniki mocy zwarciowej. Przerywają prąd zwarciowy w czasie krótszym niż 1 / 4 okresu, nie dopuszczając do przepływu maksymalnego prądu zwarciowego

20 W Polsce w sieciach średnich i niskich napięć do przerywania niedużych prądów zwarciowych stosuje się bezpieczniki. Do przerywania dużych prądów zwarciowych (do 40 ka) w sieciach średnich napięć stosuje się ograniczniki, w których najczęściej przerwanie głównego toru prądowego następuje dzięki wybuchowi ładunku pobudzonego przez układ elektroniczny mierzący szybkość narastania prądu. 4. Literatura [1] Kanicki A. Wyznaczanie wielkości zwarciowych w systemie elektroenergetycznym, Łódź 2000 [2] Kotlarski W. Sieci elektroenergetyczne, Warszawa 1989 [3] Poradnik Inżyniera Elektryka, tom

21 Załącznik I Wyniki pomiarów z ćw. S4 Pomiar prądów i napięć w stanie normalnej pracy T R U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] 1 / 3 2 / 3 Pomiar prądów i napięć przy jednofazowym zwarciu doziemnym w L1 Badanie wpływu rezystancji przejścia na wartości prądów i napięć R p = 0, I z = T R począt -ek U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] L1 L2 L3 1 / 3 2 / 3 R p = 4 Ω, I z = T R począt -ek U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] L1 L2 L3 1 / 3 2 /

22 R p = 8 Ω, I z = U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] T R począt -ek L1 L2 L3 1 / 3 2 / 3 R p = 12 Ω, I z = U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] T R począt -ek L1 L2 L3 1 / 3 2 / 3 R p = 16 Ω, I z = U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] T R począt -ek L1 L2 L3 1 / 3 2 /

23 Badanie wpływu rozległości sieci na wartości napięć i prądów R p = 0 Ω, U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] Załączona tylko linia L1; I z = T R Załączone tylko linie L1 i L2; I z = T R Załączone linie L1, L2 i L3; I z = T R 1 / 3 2 /

24 Pomiar prądów i napięć w układzie z punktem zerowym uziemionym przez cewkę kompensacyjną R p = 0 Ω U n I L1 I L2 I L3 [V] [A] [A] [A] Kompensacja 100%; I z = I L = T R Kompensacja 80%; I z = I L = T R Kompensacja 120%; I z = I L = T R 1 / 3 2 /

25 Pomiar prądów i napięć przy jednofazowym zwarciu doziemnym w L1 Badanie wpływu rezystancji uziemienia na wartości prądów i napięć T R U n [V] I L1 R z I z I L Ω A A 0 T R T R T R T R 1,6 3,2 4,8 6,4-25 -

15. UKŁADY POŁĄCZEŃ PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH I NAPIĘCIOWYCH

15. UKŁADY POŁĄCZEŃ PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH I NAPIĘCIOWYCH 15. UKŁDY POŁĄCZEŃ PRZEKŁDNIKÓW PRĄDOWYCH I NPIĘCIOWYCH 15.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z najczęściej spotykanymi układami połączeń przekładników prądowych i napięciowych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości Spis treści Spis treści Oznaczenia... 11 1. Wiadomości ogólne... 15 1.1. Wprowadzenie... 15 1.2. Przyczyny i skutki zwarć... 15 1.3. Cele obliczeń zwarciowych... 20 1.4. Zagadnienia zwarciowe w statystyce...

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Urządzeń Elektrycznych

Laboratorium Urządzeń Elektrycznych Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i TWN 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 38A www.kueitwn.pollub.pl Laboratorium Urządzeń Elektrycznych Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Układy przekładników napięciowych

Układy przekładników napięciowych Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i TWN 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 38A www.kueitwn.pollub.pl LABORATORIUM URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia mgr inż. Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych Warszawa 10.01.2012 r. Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień

Bardziej szczegółowo

Układy przekładników prądowych

Układy przekładników prądowych Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i TWN 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 38A www.kueitwn.pollub.pl LABORATORIUM URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH Instrukcja

Bardziej szczegółowo

5. ZWARCIA DOZIEMNE W SIECI Z NIESKUTECZNIE UZIEMIONYM PUNKTEM NEUTRALNYM. 5.1. Własności sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym

5. ZWARCIA DOZIEMNE W SIECI Z NIESKUTECZNIE UZIEMIONYM PUNKTEM NEUTRALNYM. 5.1. Własności sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym 5. ZWACA DOZEMNE W SEC Z NESKUTECZNE UZEMONYM PUNKTEM NEUTALNYM 5.. Własności sieci z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym Do sieci pracujących z nieskutecznie uziemionym punktem neutralnym należą:

Bardziej szczegółowo

Ćw. 27. Wyznaczenie elementów L C metoda rezonansu

Ćw. 27. Wyznaczenie elementów L C metoda rezonansu 7 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A F I Z Y K I Ćw. 7. Wyznaczenie elementów L C metoda rezonansu Wprowadzenie Obwód złożony z połączonych: kondensatora C cewki L i opornika R

Bardziej szczegółowo

Temat: Analiza pracy transformatora: stan jałowy, obciążenia i zwarcia.

Temat: Analiza pracy transformatora: stan jałowy, obciążenia i zwarcia. Temat: Analiza pracy transformatora: stan jałowy, obciążenia i zwarcia. Transformator może się znajdować w jednym z trzech charakterystycznych stanów pracy: a) stanie jałowym b) stanie obciążenia c) stanie

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa

Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Wykład dla studentów II roku MSE Kraków, rok ak. 2006/2007 Przesył Energii Elektrycznej i Technika Zabezpieczeniowa Źródła wysokich napięć przemiennych Marcin Ibragimow Typy laboratoriów WN Źródła wysokich

Bardziej szczegółowo

POMIARY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFAZOWE). POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODACH TRÓJFAZOWYCH

POMIARY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFAZOWE). POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODACH TRÓJFAZOWYCH POMIRY MOCY (OBWODY JEDNO- I TRÓJFZOWE). POMIRY PRĄDÓW I NPIĘĆ W OBWODCH TRÓJFZOWYCH. Pomiary mocy w obwodach jednofazowych W obwodach prądu stałego moc określamy jako iloczyn napięcia i prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna 1. W jakich jednostkach mierzymy natężenie pola magnetycznego: a) w amperach na metr b) w woltach na metr c) w henrach d) w teslach 2. W przedstawionym na rysunku układzie trzech rezystorów R 1 = 8 Ω,

Bardziej szczegółowo

Algorytm obliczania charakterystycznych wielkości prądu przy zwarciu trójfazowym (wg PN-EN 60909-0:2002)

Algorytm obliczania charakterystycznych wielkości prądu przy zwarciu trójfazowym (wg PN-EN 60909-0:2002) Andrzej Purczyński Algorytm obliczania charakterystycznych wielkości prądu przy zwarciu trójfazowym (wg PN-EN 60909-0:00) W 10 krokach wyznaczane są: prąd początkowy zwarciowy I k, prąd udarowy (szczytowy)

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 5 (zimowy) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 5 Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2014/2015

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2014/2015 EROELEKTR Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 014/015 Zadania z elektrotechniki na zawody II stopnia (grupa elektryczna) Zadanie 1 W układzie jak na rysunku 1 dane są:,

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TRANSFORMATORY Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Maszyny elektryczne Przemiana energii za pośrednictwem pola magnetycznego i prądu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY ŁĄCZENIA KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH

PROBLEMY ŁĄCZENIA KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH mgr inŝ. Grzegorz Wasilewski ELMA energia, Olsztyn PROBLEMY ŁĄCZENIA KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH Załączaniu i wyłączaniu baterii kondensatorów towarzyszą stany przejściowe charakteryzujące się występowaniem

Bardziej szczegółowo

POMIARY CHARAKTERYSTYKI CZĘSTOTLIWOŚCIOWEJ IMPEDANCJI ELEMENTÓW R L C

POMIARY CHARAKTERYSTYKI CZĘSTOTLIWOŚCIOWEJ IMPEDANCJI ELEMENTÓW R L C ĆWICZENIE 4EMC POMIARY CHARAKTERYSTYKI CZĘSTOTLIWOŚCIOWEJ IMPEDANCJI ELEMENTÓW R L C Cel ćwiczenia Pomiar parametrów elementów R, L i C stosowanych w urządzeniach elektronicznych w obwodach prądu zmiennego.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi"

Ćwiczenie: Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi Ćwiczenie: "Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4)

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4) OBWODY JEDNOFAZOWE POMIAR PRĄDÓW, NAPIĘĆ. Obwody prądu stałego.. Pomiary w obwodach nierozgałęzionych wyznaczanie rezystancji metodą techniczną. Metoda techniczna pomiaru rezystancji polega na określeniu

Bardziej szczegółowo

Lekcja 56. Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektrycznych na napięcie powyżej 1 kv

Lekcja 56. Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektrycznych na napięcie powyżej 1 kv Lekcja 56. Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektrycznych na napięcie powyżej 1 kv W urządzeniach o napięciu powyżej 1 kv stosuje się ochronę przed: a) bezpośrednim dotknięciem części obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

transformatora jednofazowego.

transformatora jednofazowego. Badanie transformatora jednofazowego. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową, zasadami działania oraz podstawowymi właściwościami transformatora jednofazowego pracującego w stanie jałowym, zwarcia

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca nastaw sygnalizatorów zwarć doziemnych i międzyfazowych serii SMZ stosowanych w sieciach kablowych SN.

Informacja dotycząca nastaw sygnalizatorów zwarć doziemnych i międzyfazowych serii SMZ stosowanych w sieciach kablowych SN. Informacja dotycząca nastaw sygnalizatorów zwarć doziemnych i międzyfazowych serii SMZ stosowanych w sieciach kablowych SN. Firma Zakład Automatyki i Urządzeń Precyzyjnych TIME-NET Sp. z o.o., jako producent

Bardziej szczegółowo

Środki ochrony przeciwporażeniowej część 2. Instrukcja do ćwiczenia. Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa. Ćwiczenia laboratoryjne

Środki ochrony przeciwporażeniowej część 2. Instrukcja do ćwiczenia. Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa. Ćwiczenia laboratoryjne Katedra Elektryfikacji i Automatyzacji Górnictwa Ćwiczenia laboratoryjne Instrukcja do ćwiczenia Środki ochrony przeciwporażeniowej część 2 Autorzy: dr hab. inż. Piotr GAWOR, prof. Pol.Śl. dr inż. Sergiusz

Bardziej szczegółowo

2.Rezonans w obwodach elektrycznych

2.Rezonans w obwodach elektrycznych 2.Rezonans w obwodach elektrycznych Celem ćwiczenia jest doświadczalne sprawdzenie podstawowych właściwości szeregowych i równoległych rezonansowych obwodów elektrycznych. 2.1. Wiadomości ogólne 2.1.1

Bardziej szczegółowo

8. METODY OGRANICZANIA PRĄDÓW ZWARCIOWYCH

8. METODY OGRANICZANIA PRĄDÓW ZWARCIOWYCH 8. METODY OGRANICZANIA PRĄDÓW ZWARCIOWYCH 8.1. Wzrost mocy zwarciowych Wzrost sumarycznej mocy zainstalowanej w systemie elektroenergetycznym, wzrost koncentracji wytwarzania oraz zagęszczenie siatki linii

Bardziej szczegółowo

Wpływ impedancji transformatora uziemiającego na wielkości ziemnozwarciowe w sieci z punktem neutralnym uziemionym przez rezystor

Wpływ impedancji transformatora uziemiającego na wielkości ziemnozwarciowe w sieci z punktem neutralnym uziemionym przez rezystor Artykuł ukazał się w Wiadomościach Elektrotechnicznych, nr 7/008 dr inż. Witold Hoppel, docent PP dr hab. inż. Józef Lorenc. profesor PP Politechnika Poznańska Instytut Elektroenergetyki Wpływ impedancji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Badanie obwodów jednofazowych RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym

Ćwiczenie nr 1. Badanie obwodów jednofazowych RLC przy wymuszeniu sinusoidalnym Ćwiczenie nr Badanie obwodów jednofazowych RC przy wymuszeniu sinusoidalnym. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z rozkładem napięć prądów i mocy w obwodach złożonych z rezystorów cewek i

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

PL B1. Układ zabezpieczenia od zwarć doziemnych wysokooporowych w sieciach średniego napięcia. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL

PL B1. Układ zabezpieczenia od zwarć doziemnych wysokooporowych w sieciach średniego napięcia. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 211182 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 385971 (51) Int.Cl. H02H 7/26 (2006.01) H02H 3/16 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH

Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH Ćwiczenie 5 BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAOWYCH Celem ćwiczenia jest poznanie własności odbiorników trójfazowych symetrycznych i niesymetrycznych połączonych w trójkąt i gwiazdę w układach z przewodem neutralnym

Bardziej szczegółowo

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej

Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej Pomiar mocy czynnej, biernej i pozornej 1. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z różnymi metodami pomiaru mocy w obwodach prądu przemiennego.. Wprowadzenie: Wykonując pomiary z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie wielkości zwarciowych według norm

Wyznaczanie wielkości zwarciowych według norm Zasady obliczeń wielkości zwarciowych nie ulegają zmianom od lat trzydziestych ubiegłego wieku i są dobrze opisane w literaturze. Szczegółowe zasady takich obliczeń są podawane w postaci norm począwszy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI BADANIE TRANSFORMATORA. Autor: Grzegorz Lenc, Strona 1/11

INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI BADANIE TRANSFORMATORA. Autor: Grzegorz Lenc, Strona 1/11 NSTRKCJA LABORATORM ELEKTROTECHNK BADANE TRANSFORMATORA Autor: Grzegorz Lenc, Strona / Badanie transformatora Celem ćwiczenia jest poznanie zasady działania transformatora oraz wyznaczenie parametrów schematu

Bardziej szczegółowo

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO 1. Wiadomości wstępne Silniki asynchroniczne jednofazowe są szeroko stosowane wszędzie tam, gdzie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i utomatyki 1) Wstęp st. stacjonarne I st. inżynierskie, Energetyka Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie nr 3 OBWODY LINIOWE PRĄDU SINUSOIDLNEGO

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania czwartego Wyjaśnienia ogólne Charakterystyka normy PN-HD (IEC 60364)... 15

Przedmowa do wydania czwartego Wyjaśnienia ogólne Charakterystyka normy PN-HD (IEC 60364)... 15 Spis treści 5 SPIS TREŚCI Spis treści Przedmowa do wydania czwartego... 11 1. Wyjaśnienia ogólne... 13 Spis treści 2. Charakterystyka normy PN-HD 60364 (IEC 60364)... 15 2.1. Układ normy PN-HD 60364 Instalacje

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektroenergetyki 2

Podstawy Elektroenergetyki 2 POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej Laboratorium z przedmiotu: Podstawy Elektroenergetyki 2 Kod: ES1A500 037 Temat ćwiczenia: BADANIE SPADKÓW

Bardziej szczegółowo

Wielkości opisujące sygnały okresowe. Sygnał sinusoidalny. Metoda symboliczna (dla obwodów AC) - wprowadzenie. prąd elektryczny

Wielkości opisujące sygnały okresowe. Sygnał sinusoidalny. Metoda symboliczna (dla obwodów AC) - wprowadzenie. prąd elektryczny prąd stały (DC) prąd elektryczny zmienny okresowo prąd zmienny (AC) zmienny bezokresowo Wielkości opisujące sygnały okresowe Wartość chwilowa wartość, jaką sygnał przyjmuje w danej chwili: x x(t) Wartość

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 Badanie obwodów trójfazowych z odbiornikiem połączonym w trójkąt

ĆWICZENIE 3 Badanie obwodów trójfazowych z odbiornikiem połączonym w trójkąt ĆWICZENIE 3 Badanie obwodów trójfazowych z odbiornikiem połączonym w trójkąt 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z rozpływem prądów, rozkładem napięć i poborem mocy w obwodach trójfazowych połączonych w trójkąt:

Bardziej szczegółowo

dr inż. Krzysztof Stawicki ks@zut.edu.pl

dr inż. Krzysztof Stawicki ks@zut.edu.pl Zakłócenia w układach elektroenergetycznych dr inż. Krzysztof Stawicki ks@zut.edu.pl e-mail: w temacie wiadomości proszę wpisywać tylko słowo STUDENT strona www: ks.zut.edu.pl/z Literatura Kacejko P.,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr.14. Pomiar mocy biernej prądu trójfazowego. Q=UIsinϕ (1)

Ćwiczenie nr.14. Pomiar mocy biernej prądu trójfazowego. Q=UIsinϕ (1) 1 Ćwiczenie nr.14 Pomiar mocy biernej prądu trójfazowego 1. Zasada pomiaru Przy prądzie jednofazowym moc bierna wyraża się wzorem: Q=UIsinϕ (1) Do pomiaru tej mocy stosuje się waromierze jednofazowe typu

Bardziej szczegółowo

BADANIE EKSPLOATACYJNE KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH

BADANIE EKSPLOATACYJNE KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH Ćwiczenie E BADANE EKSPLOATAYJNE KONDENSATORÓ ENERGETYZNYH Ćwiczenie E BADANE EKSPLOATAYJNE KONDENSATORÓ ENERGETYZNYH. el ćwiczenia elem ćwiczenia jest praktyczne zapoznanie studentów z badaniami eksploatacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC

Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 1. Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów RC Pracownia Automatyki i Elektrotechniki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie ĆWICZENIE Połączenia szeregowe oraz równoległe elementów C. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest praktyczno-analityczna ocena wartości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia"

Ćwiczenie: Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr.13 Pomiar mocy czynnej prądu trójfazowego

Ćwiczenie nr.13 Pomiar mocy czynnej prądu trójfazowego 1 Ćwiczenie nr.13 Pomiar mocy czynnej prądu trójfazowego A. Zasada pomiaru mocy za pomocą jednego i trzech watomierzy Moc czynna układu trójfazowego jest sumą mocy czynnej wszystkich jego faz. W zależności

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC. Informatyka w elektrotechnice ZADANIA DO WYKONANIA

ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC. Informatyka w elektrotechnice ZADANIA DO WYKONANIA ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC Celem ćwiczenia jest poznanie zasad symulacji prostych obwodów jednofazowych składających się z elementów RLC. I. Zamodelować jednofazowy szeregowy układ RLC (rys.1a)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Silnik indukcyjny"

Ćwiczenie: Silnik indukcyjny Ćwiczenie: "Silnik indukcyjny" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Zasada

Bardziej szczegółowo

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Laboratorium Wytwarzania energii elektrycznej Temat ćwiczenia: Badanie alternatora 52 BADANIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH ALTERNATORÓW SAMO- CHODOWYCH

Bardziej szczegółowo

MODELE ELEMENTÓW SEE DO OBLICZEŃ ZWARCIOWYCH

MODELE ELEMENTÓW SEE DO OBLICZEŃ ZWARCIOWYCH MODELE ELEMENTÓW SEE DO OBLICEŃ WARCIOWYCH Omawiamy tu modele elementów SEE do obliczania początkowego prądu zwarcia oraz jego rozpływu w sieci, czyli prądów zwarciowych w elementach SEE. GENERATORY SYNCHRONICNE

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4. Badanie filtrów składowych symetrycznych prądu i napięcia

Ćwiczenie nr 4. Badanie filtrów składowych symetrycznych prądu i napięcia Ćwiczenie nr 4 Badanie filtrów składowych symetrycznych prądu i napięcia 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą składowych symetrycznych, pomiarem składowych w układach praktycznych

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+)

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+) Autor: Piotr Fabijański Koreferent: Paweł Fabijański Zadanie Obliczyć napięcie na stykach wyłącznika S zaraz po jego otwarciu, w chwili t = (0 + ) i w stanie ustalonym, gdy t. Do obliczeń przyjąć następujące

Bardziej szczegółowo

ZAKRES BADAŃ I PRÓB EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ ORAZ

ZAKRES BADAŃ I PRÓB EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ ORAZ Załącznik nr 4 do Instrukcji nr I-1-RE j ZAKRES BADAŃ I PRÓB EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ ORAZ WYMAGANE TERMINY ICH WYKONANIA 1. Linie napowietrzne o znamionowym wyższym niż 1kV

Bardziej szczegółowo

Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora

Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora Zakład Napędów Wieloźródłowych Instytut Maszyn Roboczych Ciężkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie M3 - protokół Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora Data

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ

Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE INDUKCYJNOŚCI WŁASNEJ I WZAJEMNEJ Ćwiczenie 4 WYZNCZNE NDUKCYJNOŚC WŁSNEJ WZJEMNEJ Celem ćwiczenia jest poznanie pośrednich metod wyznaczania indukcyjności własnej i wzajemnej na podstawie pomiarów parametrów elektrycznych obwodu. 4..

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄDU SINUSOIDALNIE ZMIENNEGO

ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄDU SINUSOIDALNIE ZMIENNEGO Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii nstrukcja do zajęć laboratoryjnych ELEMENTY RLC W OBWODACH PRĄD SNSODALNE ZMENNEGO Numer ćwiczenia E0 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY. Budowa i zasada działania silników indukcyjnych Zasadniczymi częściami składowymi silnika indukcyjnego są nieruchomy stojan i obracający się wirnik. Wewnętrzną stronę stojana

Bardziej szczegółowo

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną

X L = jωl. Impedancja Z cewki przy danej częstotliwości jest wartością zespoloną Cewki Wstęp. Urządzenie elektryczne charakteryzujące się indukcyjnością własną i służące do uzyskiwania silnych pól magnetycznych. Szybkość zmian prądu płynącego przez cewkę indukcyjną zależy od panującego

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA. Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów

ELEKTROTECHNIKA. Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów ELEKTROTECHNIKA Zagadnienia na egzamin dyplomowy dla studentów Teoria obwodów 1. Jakimi parametrami (podać definicje) charakteryzowane są okresowe sygnały elektryczne? 2. Wyjaśnić pojecie indukcyjności

Bardziej szczegółowo

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe

42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe 42. Prąd stały. Prawa, twierdzenia, metody obliczeniowe Celem ćwiczenia jest doświadczalne sprawdzenie praw obowiązujących w obwodach prądu stałego,

Bardziej szczegółowo

Rezystancja izolacji przeliczona na 1 km linii większa od MΩ

Rezystancja izolacji przeliczona na 1 km linii większa od MΩ Załącznik nr 4 do Instrukcji ruchu i eksploatacji sieci rozdzielczej ZAKRES POMIARÓW I PRÓB EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH ORAZ TERMINY ICH WYKONANIA 1 Linie napowietrzne o napięciu

Bardziej szczegółowo

Data oddania sprawozdania BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH

Data oddania sprawozdania BADANIA ODBIORNIKÓW TRÓJFAZOWYCH LORTORIUM ELEKTROTEHNIKI I ELEKTRONIKI Grupa Podgrupa Numer ćwiczenia 5 Lp. Nazwisko i imię Ocena Data wykonania 1. ćwiczenia. Podpis prowadzącego 3. zajęcia 4. 5. Temat Data oddania sprawozdania DNI ODIORNIKÓ

Bardziej szczegółowo

Pomiar rezystancji metodą techniczną

Pomiar rezystancji metodą techniczną Pomiar rezystancji metodą techniczną Cel ćwiczenia. Poznanie metod pomiarów rezystancji liniowych, optymalizowania warunków pomiaru oraz zasad obliczania błędów pomiarowych. Zagadnienia teoretyczne. Definicja

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW

LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Radioelektroniki Zakład Radiokomunikacji WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW Ćwiczenie Temat: OBWODY PRĄDU SINUSOIDALNIE ZMIENNEGO Opracował: mgr

Bardziej szczegółowo

Pomiary rezystancji izolacji

Pomiary rezystancji izolacji Stan izolacji ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo obsługi i prawidłowe funkcjonowanie instalacji oraz urządzeń elektrycznych. Dobra izolacja to obok innych środków ochrony również gwarancja ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Badanie transformatora

Badanie transformatora Ćwiczenie E9 Badanie transformatora E9.1. Cel ćwiczenia Transformator składa się z dwóch uzwojeń, umieszczonych na wspólnym metalowym rdzeniu. W ćwiczeniu przykładając zmienne napięcie do uzwojenia pierwotnego

Bardziej szczegółowo

rezonansu rezonansem napięć rezonansem szeregowym rezonansem prądów rezonansem równoległym

rezonansu rezonansem napięć rezonansem szeregowym rezonansem prądów rezonansem równoległym Lekcja szósta poświęcona będzie analizie zjawisk rezonansowych w obwodzie RLC. Zjawiskiem rezonansu nazywamy taki stan obwodu RLC przy którym prąd i napięcie są ze sobą w fazie. W stanie rezonansu przesunięcie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5 Badanie wpływu asymetrii napięcia zasilającego na pracę sieci

Ćwiczenie 5 Badanie wpływu asymetrii napięcia zasilającego na pracę sieci Ćwiczenie 5 - Badanie wpływu asymetrii napięcia zasilającego na pracę sieci Strona 1/9 Ćwiczenie 5 Badanie wpływu asymetrii napięcia zasilającego na pracę sieci Spis treści 1.Cel ćwiczenia...2 2.Wstęp...

Bardziej szczegółowo

5. PRĄDY ZWARCIOWE W INSTALACJACH NISKIEGO NAPIĘCIA I ICH WYŁĄCZANIE

5. PRĄDY ZWARCIOWE W INSTALACJACH NISKIEGO NAPIĘCIA I ICH WYŁĄCZANIE 5. PRĄDY ZWARCIOWE W INSTALACJACH NISKIEGO NAPIĘCIA I ICH WYŁĄCZANIE 5.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z przebiegami prądów zwarciowych w instalacjach elektrycznych niskiego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 5. Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji

ĆWICZENIE nr 5. Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 5 Pomiary rezystancji, pojemności, indukcyjności, impedancji

Bardziej szczegółowo

Badanie transformatora

Badanie transformatora Ćwiczenie 14 Badanie transformatora 14.1. Zasada ćwiczenia Transformator składa się z dwóch uzwojeń, umieszczonych na wspólnym metalowym rdzeniu. Do jednego uzwojenia (pierwotnego) przykłada się zmienne

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATOR TRÓJFAZOWY

TRANSFORMATOR TRÓJFAZOWY TRANSFORMATOR TRÓJFAZOWY Do transformacji energii elektrycznej w układach trójfazowych można wykorzystać trzy jednostki jednofazowe. Rozwiązanie taki jest jednak nieekonomiczne. Na Rys. 1 pokazano jakie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

BADANIE PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH

BADANIE PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH 1. Podstawy teoretyczne ĆWCENE NR 4 BADANE PREKŁADNKÓW PRĄDOWYCH Przekładnik prądowy jest to urządzenie elektryczne transformujące sinusoidalny prąd pierwotny na prąd wtórny o wartości dogodnej do zasilania

Bardziej szczegółowo

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU

Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Podstawy użytkowania i pomiarów za pomocą MULTIMETRU Spis treści Informacje podstawowe...2 Pomiar napięcia...3 Pomiar prądu...5 Pomiar rezystancji...6 Pomiar pojemności...6 Wartość skuteczna i średnia...7

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY 1. Budowa i zasada działania silników indukcyjnych Zasadniczymi częściami składowymi silnika indukcyjnego są nieruchomy stojan i obracający się wirnik. Wewnętrzną stronę stojana

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 5 BADANIE ZABEZPIECZEŃ ZIEMNOZWARCIOWYCH ZEROWO-PRĄDOWYCH

ĆWICZENIE NR 5 BADANIE ZABEZPIECZEŃ ZIEMNOZWARCIOWYCH ZEROWO-PRĄDOWYCH ĆWCZENE N 5 BADANE ZABEZPECZEŃ ZEMNOZWACOWYCH. WPOWADZENE ZEOWO-PĄDOWYCH Metoda składowych symetrycznych, która rozwinęła się na początku 0 wieku, stanowi praktyczne narzędzie wykorzystywane do wyjaśniania

Bardziej szczegółowo

6.2. Obliczenia zwarciowe: impedancja zwarciowa systemu elektroenergetycznego: " 3 1,1 15,75 3 8,5

6.2. Obliczenia zwarciowe: impedancja zwarciowa systemu elektroenergetycznego:  3 1,1 15,75 3 8,5 6. Obliczenia techniczne 6.1. Dane wyjściowe: prąd zwarć wielofazowych na szynach rozdzielni 15 kv stacji 110/15 kv Brzozów 8,5 czas trwania zwarcia 1 prąd ziemnozwarciowy 36 czas trwania zwarcia 5 moc

Bardziej szczegółowo

Badanie transformatora

Badanie transformatora POLITECHIKA ŚLĄSKA WYDIAŁ IŻYIERII ŚRODOWISKA I EERGETYKI ISTYTUT MASY I URĄDEŃ EERGETYCYCH LABORATORIUM ELEKTRYCE Badanie transformatora (E 3) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWIC 3. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

FERROREZONANS JAKO ŹRÓDŁO ZAKŁÓCEŃ I AWARII W SIECIACH DYSTRYBUCYJNYCH ŚREDNICH NAPIĘĆ

FERROREZONANS JAKO ŹRÓDŁO ZAKŁÓCEŃ I AWARII W SIECIACH DYSTRYBUCYJNYCH ŚREDNICH NAPIĘĆ Ferrorezonans jako źródło zakłóceń i awarii w sieciach dystrybucyjnych średnich napięć FERROREZONANS JAKO ŹRÓDŁO ZAKŁÓCEŃ I AWARII W SIECIACH DYSTRYBUCYJNYCH ŚREDNICH NAPIĘĆ dr inż. Rafał Tarko / Akademia

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Laboratorium Elektryczne Montaż Maszyn i Urządzeń Elektrycznych Instrukcja Laboratoryjna: Badanie ogniwa galwanicznego. Opracował: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Zasadniczą funkcją wyłącznika różnicowoprądowego jest ochrona przed porażeniem porażeniem prądem elektrycznym. Zadaniem wyłącznika różnicowoprądowego

Zasadniczą funkcją wyłącznika różnicowoprądowego jest ochrona przed porażeniem porażeniem prądem elektrycznym. Zadaniem wyłącznika różnicowoprądowego Wyłącznik różnicwwwprądwwy ZZstWsWwZnie: Zasadniczą funkcją wyłącznika różnicowoprądowego jest ochrona przed porażeniem porażeniem prądem elektrycznym. Zadaniem wyłącznika różnicowoprądowego jest samoistne

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

Obwody sprzężone magnetycznie.

Obwody sprzężone magnetycznie. POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTT MASZYN I RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIM ELEKTRYCZNE Obwody sprzężone magnetycznie. (E 5) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWICZ

Bardziej szczegółowo

1. Jako ochrona przed skutkami przepięć łączeniowych, powodowanych głównie załączeniami i wyłączeniami określonych odbiorników, mogą być stosowane:

1. Jako ochrona przed skutkami przepięć łączeniowych, powodowanych głównie załączeniami i wyłączeniami określonych odbiorników, mogą być stosowane: Temat: Środki i sposoby ochrony przed skutkami przepięć. Stosowane środki ochrony przeciwprzepięciowej mogą być przeznaczone do ochrony przed skutkami przepięć tylko określonego pochodzenia lub mogą mieć

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej

Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki, Fotoniki i Techniki Świetlnej Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Budowa oraz eksploatacja instalacji i urządzeń elektrycznych KOD: ES1C 710

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą.

Ćwiczenie nr 9. Pomiar rezystancji metodą porównawczą. Ćwiczenie nr 9 Pomiar rezystancji metodą porównawczą. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest praktyczne poznanie różnych metod pomiaru rezystancji, a konkretnie zapoznanie się z metodą porównawczą. 2. Dane

Bardziej szczegółowo

Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych

Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych mgr inż. Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych Warszawa, 02.03.2005 r Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych

Bardziej szczegółowo

DANE: wartość skuteczna międzyprzewodowego napięcia zasilającego E S = 230 V; rezystancja odbiornika R d = 2,7 Ω; indukcyjność odbiornika.

DANE: wartość skuteczna międzyprzewodowego napięcia zasilającego E S = 230 V; rezystancja odbiornika R d = 2,7 Ω; indukcyjność odbiornika. Zadanie 4. Prostownik mostkowy 6-pulsowy z tyrystorami idealnymi o komutacji natychmiastowej zasilany z sieci 3 400 V, 50 Hz pracuje z kątem opóźnienia załączenia tyrystorów α = 60º. Obciążenie prostownika

Bardziej szczegółowo

Lekcja 50. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności

Lekcja 50. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności Lekcja 50. Ochrona przez zastosowanie urządzeń II klasy ochronności Ochrona przed dotykiem pośrednim w urządzeniach elektrycznych niskiego napięcia może być osiągnięta przez zastosowanie urządzeń II klasy

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 1 ĆWICZENIE 15 BADANIE WZMACNIACZY MOCY MAŁEJ CZĘSTOTLIWOŚCI 15.1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych właściwości wzmacniaczy mocy małej częstotliwości oraz przyswojenie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej Część 8 Maszyny asynchroniczne indukcyjne prądu zmiennego Maszyny asynchroniczne

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7. Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 7 Pomiar mocy czynnej, biernej i cosφ Wstęp Układy elektryczne w postaci szeregowego połączenia RL, podczas zasilania z sieci napięcia przemiennego, pobierają moc czynną, bierną

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Opracowała: mgr inż. Katarzyna Łabno Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Dla klasy 2 technik mechatronik Klasa 2 38 tyg. x 4 godz. = 152 godz. Szczegółowy rozkład materiału:

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 4 OBWODY TRÓJFAZOWE

Ć w i c z e n i e 4 OBWODY TRÓJFAZOWE Ć w i c z e n i e 4 OBWODY TRÓJFAZOWE 1. Wiadomości ogólne Wytwarzanie i przesyłanie energii elektrycznej odbywa się niemal wyłącznie za pośrednictwem prądu przemiennego trójazowego. Głównymi zaletami

Bardziej szczegółowo