BADANIE MASZYN PRDU STAŁEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE MASZYN PRDU STAŁEGO"

Transkrypt

1 OPISYWICZENIE 3 BADANIE MASZYN PRDU STAŁEGO WPROWADZENIE 1. Zasada działania maszyn prdu stałego. 2. Prdnice prdu stałego Prdnice samowzbudne Prdnica samowzbudna bocznikowa. 3. Silniki prdu stałego Rozruch silników prdu stałego Silnik bocznikowy. WYKONANIE WICZENIA 4.1. Badanie silnika bocznikowego Wyznaczenie zalenoci prdkoci obrotowej od prdu wzbudzenia Wyznaczenie zalenoci prdkoci obrotowej od napicia zasilania Wyznaczenie charakterystyki zewntrznej prdnicy. 1

2 WPROWADZENIE 1. Zasada działania maszyn prdu stałego. Kada maszyna elektryczna jest w zasadzie odwracalna tzn. moe pracowa w zakresie pracy prdnicowej przetwarzajc energi mechaniczn na elektryczn, lub w zakresie pracy silnikowej przetwarzajc energi elektryczn na mechaniczn. Maszyna elektryczna składa si z dwóch podstawowych czci. Cz maszyny, w której powstaje pole magnetyczne, nosi nazw magnenicy, natomiast ta cz, w której wytwarza si siła elektromotoryczna nosi nazw twornika. W maszynach prdu stałego magnenic jest nieruchoma cz maszyny stojan, natomiast twornikiem jest cz wirujca wirnik. Podstawowe czci maszyny przedstawione s na schemacie (rys.1.) Rys. 1 Podstawowe czci maszyny prdu stałego. Stojan (magnenica) maszyny prdu stałego składa si z jarzma stalowego lub eliwnego oraz biegunów, na których umocowane s cewki wzbudzajce. Prd magnesujcy I m, przepływajcy przez uzwojenia cewek wzbudzajcych, wytwarza strumie magnetyczny ø m, który zamyka si przez rdzenie biegunów jarzmo szczeliny powietrze rdze wirnika (twornika). Strumie ten dzieli si na dwa strumienie ø m /2, przebiegajce w dwóch równoległych obwodach magnetycznych. 2

3 Wirnik (twornik) składa si z osadzonego na wale maszyny rdzenia w kształcie walca wykonanego z krków tzw. Blachy twornikowej. Na zewntrznym obwodzie rdzenia wirnika wycite s łobki, równolegle do osi wirnika, w których umieszczone jest uzwojenie wykonane z miedzianych przewodów izolowanych. Przy wirowaniu wirnika w polu magnetycznym zachodz w maszynie prdu stałego dwa podstawowe zjawiska: 1. w przewodach twornika indukuje si siła elektromotoryczna (SEM) o wartoci okrelonej wzorem: E = k ø n gdzie: ø strumie magnetyczny n - prdko obrotowa k współczynnik ujmujcy stałe wielkoci zalene od konstrukcji maszyny (ilo par biegunów, wymiary uzwojenia twornika) Kierunek tej SEM mona okreli posługujc si reguł prawej rki. 2. przy przepływie prdu w przewodach twornika działa na nie siła mechaniczna o wartoci okrelonej wzorem: F = B I l gdzie: B indukcja magnetyczna I natenie prdu w przewodach twornika l długo przewodu Kierunek tej siły mechanicznej mona okreli posługujc si reguł lewej rki. Siły mechaniczne działajce na przewody wirnika powoduj powstanie momentu elektromagnetycznego, który przy pracy prdnicowej jest skierowany przeciwnie do kierunku wirowania. Dla pokonania tego mementu trzeba do wału prdnicy dostarczy energii mechanicznej od silnika napdowego, która w prdnicy jest zamieniona na energi elektryczn. Przy pracy silnikowej natomiast, moment elektromagnetyczny ma kierunek zgodny z kierunkiem wirowania, jest wic momentem napdowym, pod wpływem którego energia elektryczna jest zmieniona na energi mechaniczn, dostarczan przez silnik napdzanej maszyny roboczej. 3

4 Przy wirowaniu twornika w nieruchomym polu magnetycznym indukowana SEM jest funkcj połoenia przewodu. W kadym przewodzie uzwojenia twornika indukuje si wic SEM przemienna o przebiegu zblionym do trapezoidalnego i o czstotliwoci zalenej od prdkoci wirowania twornika. W celu przetworzenia SEM przemiennej indukowanej w przewodach wirnika na SEM jednokierunkow, stasuje si urzdzenie zwane komutatorem. Dla pojedynczej cewki jednozwojowej, złoonej z dwóch boków rozmieszczonych rednicowo w łobkach twornika, najprostszy komutator składa si z dwóch wycinków, stanowicych dwa półpiercienie odizolowane od siebie (rys.2) Ryz.2 Zasada działania komutatora. a) widok z przodu, b) widok perspektywistyczny Do komutatora przylegaj szczotki, oznaczone literami A i B, których zadaniem jest połczenie elektryczne wirujcego uzwojenia z nieruchomym obwodem zewntrznym. Dla zapewnienia dobrego styku o duej powierzchni, szczotki wykonane s z mikkiego wgla elektrotechnicznego, który łatwo dociera si do powierzni komutatora, nie niszczc przy tym tej powierzchni. Prosty układ twornika z jedn cewk i dwoma wycinkami komutatora daje due pulsacje prdu i z tego powodu nie jest w praktyce stosowany. Dla otrzymania prdu o bardziej wygładzonym przebiegu 4

5 stasuje si uzwojenia tworników o duej liczbie cewek rozmieszczonych w licznych łobkach na obwodzie twornika, połczonych z komutatorem o duej liczbie wycinków, rzdu kilkudziesiciu. Uzwojenia takie daj prd o niewielkich pulsacjach, zbliony do prdu otrzymanego ze ródł galwanicznych. 3. Prdnica prdu stałego. W zalenoci od sposobu zasilania uzwojenia wzbudzenia rozrónia si nastpujce rodzaje prdu stałego: - obcowzbudne - samowzbudne bocznikowe - samowzbudne szeregowe - samowzbudne szeregowo bocznikowe Prdnice obcowzbudne potrzebuj odrbnego ródła prdu stałego do ich wzbudzenia. W prdnicach samowzbudnych uzwojenie wzbudzenia zasilane jest prdem prdnicy. Jak wczenij wspomniano SEM indukowana w uzwojeniu twornika prdnicy jest proporcjonalna do strumienia magnetycznego ø i prdkoci obrotowej n. Mona wic zmieni SEM regulujc jedn z tych dwóch wielkoci. Jeeli twornik prdnicy bdzie napdzany ze stał prdkoci obrotow (n = const) to SEM mona zmienia regulujc wzbudzenie (prd magnesujcy I m ). W stanie nieobcionym prdnicy pracujcej (bieg jałowy) zaleno SEM (E 0 ) od prdu magnesujcego przy n = const nosi nazw charakterystyki biegu jałowego E = f (I m ) (rys.3). Rys. 3 Charakterystyka biegu jałowego prdnicy prdu stałego Na podstawie przebiegu takiej charakterystyki mona wycign szereg wniosków odnonie charakterystycznych właciwoci prdnicy. Mona wic okreli zakres zmiennoci prdu I m i odpowiadajce mu wartoci E 0 5

6 oraz wartoci wzbudzenia, przy którym w obwodzie magnetycznym zaczyna wystpowa nasycenie. Znamionowy punkt pracy ley na krzywej w pobliu zagicia charakterystyki. Po przekroczeniu znamionowej wartoci prdu wzbudzenia SEM zwiksza si tylko nieznacznie przy bardzo nawet duym zwikszeniu wzbudzenia Prdnice samowzbudne. W tych prdnicach obwód magnesujcy jest przyłczony do obwodu twornika. W rdzeniu biegunów prdnicy niepracujcej istnieje zazwyczaj strumie szcztkowy ø sz po poprzednich stanach magnesowania, indukujcy w uzwojeniu twornika wirujcego z prdkoci n niewielk sił elektromotoryczn. Wzbudzenie si prdnicy samowzbudnej polega na tym, e ta niewielka szcztkowa SEM wytwarza pocztkowo niewielki prd magnesujcy I m, który płync przez uzwojenie wzbudzenia powiksza strumie magnetyczny. Zwikszony strumie magnetyczny indukuje wiksz sił elektromotoryczn, a ta z kolei powiksza prd magnesujcy itd. WARUNKI SAMOWZBUDZENIA. Aby prdnica si wzbudziła, musz by spełnione nastpujce warunki: W obwodzie magnetycznym prdnicy musi istnie magnetyzm szcztkowy. Nowo wyprodukowan maszyn trzeba wstpnie namagnesowa, zasilajc jej wzbudzenie z obcego ródła. Jeeli obwód magnetyczny zostanie rozmagnesowany to take trzeba go namagnesowa z obcego ródła. Uzwojenie wzbudzenia musi by połczone z twornikiem maszyny w ten sposób, aby prd magnesujcy I m wytwarzał strumie magnetyczny o kierunku zgodnym z kierunkiem strumienia szcztkowego. Aby prdnica wzbudziła si opór obwodu magnesujcego musi mie warto mniejsz od wartoci krytycznej. Aby prdnica samowzbudna si wzbudziła wszystkie trzy wymienione wyej warunki samowzbudzenia musz by spełnione równoczenie. 6

7 Prdnica samowzbudna bocznikowa. Jest najczciej stosowanym rodzajem prdnicy prdu stałego. Uzwojenie wzbudzenia tej prdnicy jest przyłczone do twornika, równolegle do obwodu obcienia (rys. 4 ). Rys. 4 Schemat połcze prdnicy bocznikowej Wytworzony w tworniku prd I t rozdziela si na zaciskach prdnicy na dwa prdy: prd wzbudzenia I m i prd obcienia I, a zatem: I t = I + I m Napicie na zaciskach prdnicy równa si sile elektromotorycznej E zmniejszonej o spadek napicia na oporze wewntrznym: U = E R tc I t gdzie: R ct jest rezystancj całkowit obwodu twornika. Charakterystyk zewntrzn U = f (I) prdnicy bocznikowej wyznacza si przy stałej wartoci oporu regulacyjnego R reg = const i przy stałej prdkoci obrotowej n = const. Napicie na zaciskach prdnicy Malaje ze wzrostem prdu obcienia wskutek spadku napicia I t R tc. Wskutek zmniejszenia si napicia na szczotkach maleje równie prd wzbudzenia I m pobierany z prdnicy. Powoduje to dodatkowe zmniejszenie strumienia i SEM. Jeeli obcienie maszyny samowzbudnej zwiksza powyej prdu znamionowego, to dochodzi do stanu, w którym napicie prdnicy maleje tak znacznie, e dalsze zmniejszanie rezystancji opornika obciajcego nie powoduje ju wzrostu prdu nastpuje charakterystyczne dla prdnicy bocznikowej zagicie charakterystyki zewntrznej a przy zwarciu maszyny krzywa ta przecina o odcitych w punkcie odpowiadajcym prdowi zwarcia. 7

8 3. Silniki prdu stałego. Maszyna prdu stałego pracuje w zakresie pracy silnikowej, jeeli zarówno jej twornik jak i wzbudzenie zasilimy z zewntrz np. z sieci. Stojan (magnenica) wytwarza wówczas pole magnetyczne o indukcji B. Na przewody twornika, przez które przepływa prd I, znajdujce si w polu o indukcji B działa siła mechaniczna okrelona wzorem: F = B I l Pod wpływem wszystkich sił F działajcych na przewody wirnika, powstaje moment obrotowy M, powodujcy obracanie si wirnika z prdkoci obrotow n w kierunku działania tego momentu: M = r F gdzie: r jest promieniem wirnika Przy pracy silnikowej do nieruchomego twornika jest doprowadzone napicie U, wobec czego przez uzwojenie twornika płynie prd: I t = U / R tc który działajc na pole magnetyczne biegunów wytworzy moment obrotowy. Dziki temu wirnik zacznie si obraca a w jego uzwojeniu powstaje SEM wg równania: E = k ø n (współczynnik k ujmuje wszystkie stałe wielkoci zalene od konstrukcji maszyny). Ta SEM wzrasta ze wzrostem prdkoci obrotowej i przeciwdziała napiciu przyłoonemu do zacisków twornika. Poniewa spadek napicia w uzwojeniu R t I tc równie przeciwdziała napiciu, wic dla silnika obowizuje zaleno: U = E + R ct I t Uwzgldniajc dwa ostatnie wzory moemy okreli czynniki wpływajce na prdko obrotow silnika: n = (U-R ct I t )/(k ø) Ten ostatni wzór wyraa podstawow zaleno prdkoci obrotowej silników prdu stałego od napicia, strumienia magnetycznego i obcienia silnika okrelonego prdem twornika Rozruch silników prdu stałego. W chwili włczenia silnika do sieci wirnik jest nieruchomy, n=0, E=0 wobec tego twornik pobiera prd zwarcia I tz U = E + R tc I t I tz = U/R tc 8

9 Poniewa opór R tc jest bardzo mały, wic I tz jest bardzo duy, przecitnie ok.20 razy wikszy od prdu znamionowego. Tak wielki prd zwarcia, przy bezporednim włczeniu nieruchomego twornika bez adnych dodatkowych oporów na pełne napicie sieci mógłby spowodowa uszkodzenie uzwojenia twornika, komutatora i szczotek oraz zakłócenia w sieci zasilajcej. Aby tego unikn włcza si w obwód twornika przy rozruchu dodatkowe opory rozruchowe Rd, których warto dobiera si tak, aby prd rozruchowy Ir nie przekroczył 2-krotnej wartoci prdu znamionowego silnika I r = U / (R tc + R d ) 2 I n z chwil, gdy wirnik zaczyna si obraca, powstaje w nim SEM E i prd rozruchowy zaczyna si zmniejsza wg równania: I r = (U E) / (R tc + R d ) Opornik rozruchowy, włczony szeregowo z wornikiem silnika, zwany krótko rozrusznikiem ma zwykle kilka stopni rozruchowych (rys. 5). Rys. 5 Obwód wirnika silnika prdu stałego z włczonym opornikiem rozruchowym 3.2. Silnik bocznikowy. Najszersze, praktyczne zastosowanie ma silnik bocznikowy, w którym uzwojenie wzbudzenia (biegunów głównych) jest przyłczone do sieci równolegle do obwodu twornika (rys.6). 9

10 Rys. 6 Schemat połcze silnika bocznikowego Prd I pobierany z sieci o napiciu U jest sum prdu twornika I t i prdu wzbudzenia I m I = I t + I m W obwodzie wzbudzenia zaznaczony jest opornik regulacyjny R reg do regulacji prdu wzbudzenia (strumienia ø m ). Jednak zazwyczaj silniki te pracuj przy stałym wzbudzeniu I m = const. WYKONANIE WICZENIA 4.1. Badanie silnika bocznikowego. Celem badania silnika bocznikowego jest poznanie właciwoci ruchowych silnika oraz zdjcie jego waniejszych charakterystyk. Naley wyznaczy charakterystyki zalenoci prdkoci obrotowej od prdu wzbudzenia n = f (I m ), oraz zalenoci prdkoci obrotowej od napicia zasilania n = f (U) Wyznaczenie zalenoci prdkoci obrotowej od prdu wzbudzenia n = f (I m ). Zaleno prdkoci obrotowej od prdu wzbudzenia wyznaczamy dla silnika przy biegu jałowym. Układ połcze do wyznaczania charakterystyki n = f (I m ) przedstawiony jest na rys

11 Rys. 7 Schemat połcze przy badaniu silnika bocznikowego Przy biegu jałowym na silnik działa jedynie niewielki moment strat wic prd twornika I t jest niewielki i znacznie mniejszy od prdu znamionowego; spadek napicia na tworniku R tc I t mona pomin. Zakładajc dalej, e strumie jest proporcjonalny do prdu wzbudzenia, podstawow zaleno n = (U-R tc I t ) / (k ø) moemy sprowadzi do wzoru: n = U / (k I m ) co wskazuje na hiperboliczny charakter zalenoci. Zaleno prdkoci obrotowej silnika bocznikowego od prdu wzbudzenia wyznaczamy dla U = const i I t = const. Po uruchomieniu nieobcionego silnika, napicie zasilania nastawiamy na warto 9V. Nastpnie zmniejszamy prd wzbudzenia w zakresie od I m max (gdy opornik regulujcy jest zwarty) poprzez zwikszenie rezystancji w obwodzie wzbudzenia. Dla kadej wartoci I m wykonujemy pomiar prdkoci obrotowej silnika. W oparciu o wykonane pomiary naley wykreli charakterystyk n = f (I m ) dla biegu jałowego. Narysowa take przybliony wykres dla silnika obcionego i wyjani rónic w ich przebiegu. 11

12 Wyznaczanie zalenoci prdkoci obrotowej silnika bocznikowego od napicia zasilania n = f (U). Zaleno prdkoci obrotowej od napicia wyznaczamy dla silnika przy biegu jałowym przy: I m = const i I t = const. Układ połcze do wyznaczania zalenoci n = f (U) przedstawiono na rys.7. Ze wzgldu na mały prd pobierany przy biegu jałowym mona pomin wpływ oddziaływania twornika oraz spadek napicia R tc I t. std: n = U / (k ø) = k 1 U gdy w tych warunkach strumie nie ulega zmianie. Prdko obrotowa jest wic proporcjonalna do napicia. Przy pomiarze charakterystyki napicie na tworniku naley zmienia od 6V do napicia znamionowego. Przedtem jednak naley dobra taki prd wzbudzenia I m, aby przy znamionowym napiciu U = U N prdko obrotowa była równa znamionowej. Dla kadej wartoci napicia wykonujemy pomiar prdkoci obrotowej silnika. W oparciu o wykonane pomiary naley wykreli charakterystyk n = f(u) dla biegu jałowego. Narysowa take przybliony wykres dla silnika obcionego i wyjani rónice w ich przebiegu Badanie prdnicy samowzbudnej bocznikowej. W tej czci wiczenia naley zapozna si z czynnociami zwizanymi z uruchomieniem prdnicy bocznikowej prdu stałego a ponadto zbada jej zachowanie si przy zmianach obcienia. Jak wczeniej było podane, warunkiem samowzbudzenia prdnicy jest istnienie magnetyzmu szcztkowego i odpowiedni kierunek wirowania twornika. Jeli z jakiego powodu prdnica zastanie rozmagnesowana i nastpi zanik magnetyzmu szcztkowego naley przy pomocy obcego ródła prdu ponownie j namagnesowa. W tym celu do izolowanego zacisku wzbudzenia (nr 67) i masy prdnicy (nr 31) naley na chwil przyłczy ródło napicia stałego (np. akumulator) wg schematu rys. 8 12

13 Rys. 8 Sposób podłczenia ródła napicia przy magnesowaniu prdnic Prdnic stosowana w wiczeniu jest mechanicznie sprzgnita z silnikiem napdzajcym, którym jest silnik bocznikowy prdu stałego. Połczenie mechaniczne wykonane jest w postaci sprzgła ciernego Wyznaczanie charakterystyki zewntrznej prdnicy. Charakterystyka zewntrzna przedstawia zaleno napicia na zaciskach prdnicy od prdu pobieranego z prdnicy (przy stałej prdkoci obrotowej równej znamionowej): U = f (I) przy n = const oraz przy stałej rezystancji wzbudzenia: r m =const. Analiza tej charakterystyki przedstawiona została we wstpie niniejszego opracowania. Układ połcze do wyznaczenia charakterystyki zewntrznej prdnicy przedstawiony jest na rys

14 Rys. 9 Schemat przy badaniu prdnicy samowzbudnej bocznikowej Pomiary rozpoczyna si od uruchomienia prdnicy na biegu jałowym i nadaniu wirnikowi prdkoci znamionowej. Prdnic napdza si silnikiem bocznikowym prdu stałego. Utrzymujc stał warto prdkoci obrotowej oraz niezmienn rezystancj w obwodzie wzbudzenia obcia si prdnic włczajc kolejne arówki o mocy 40W. Naley zapisywa pr I oddawany przez maszyn, napicie na jej zaciskach, prd wzbudzenia oraz prdko obrotow. Zrobi wykres U = f (I) o omówi jego przebieg. 14

bieguny główne z uzwojeniem wzbudzającym (3), bieguny pomocnicze (komutacyjne) (5), tarcze łożyskowe, trzymadła szczotkowe.

bieguny główne z uzwojeniem wzbudzającym (3), bieguny pomocnicze (komutacyjne) (5), tarcze łożyskowe, trzymadła szczotkowe. Silnik prądu stałego - budowa Stojan - najczęściej jest magneśnicą wytwarza pole magnetyczne jarzmo (2), bieguny główne z uzwojeniem wzbudzającym (3), bieguny pomocnicze (komutacyjne) (5), tarcze łożyskowe,

Bardziej szczegółowo

Prdnica prdu zmiennego.

Prdnica prdu zmiennego. POLITECHNIK LSK YDZIŁ INYNIERII RODOISK I ENERGETYKI INSTYTT MSZYN I RZDZE ENERGETYCZNYCH LBORTORIM ELEKTRYCZNE Prdnica prdu zmiennego. (E 16) www.imiue.polsl.pl/~wwwzmiape Opracował: Dr in. łodzimierz

Bardziej szczegółowo

mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych

mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych Mosina 2001 Od autora Niniejszy skrypt został opracowany na podstawie rozkładu

Bardziej szczegółowo

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRĄDNICE I SILNIKI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Prądnice i silniki (tzw. maszyny wirujące) W każdej maszynie można wyróżnić: - magneśnicę

Bardziej szczegółowo

Jeżeli zwój znajdujący się w polu magnetycznym o indukcji B obracamy z prędkością v, to w jego bokach o długości l indukuje się sem o wartości:

Jeżeli zwój znajdujący się w polu magnetycznym o indukcji B obracamy z prędkością v, to w jego bokach o długości l indukuje się sem o wartości: Temat: Podział maszyn prądu stałego i ich zastosowanie. 1. Maszyny prądu stałego mogą mieć zastosowanie jako prądnice i jako silniki. Silniki prądu stałego wykazują dobre właściwości regulacyjne. Umożliwiają

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów

Wykład 5. Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 5 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Prądnica prądu stałego zasada działania e Blv sinαα Prądnica prądu stałego zasada działania Prądnica prądu

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w

Bardziej szczegółowo

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14)

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14) POLITECHNIKA LSKA WYDZIAŁINYNIERII RODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZDZE ENERGETYCZNYCH Laboratorium elektryczne Falowniki i przekształtniki - I (E 14) Opracował: mgr in. Janusz MDRYCH Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie wirnika

Oddziaływanie wirnika Oddziaływanie wirnika W każdej maszynie prądu stałego, pracującej jako prądnica lub silnik, może wystąpić taki szczególny stan pracy, że prąd wirnika jest równy zeru. Jedynym przepływem jest wówczas przepływ

Bardziej szczegółowo

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0).

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0). Temat: Wielkości charakteryzujące pracę silnika indukcyjnego. 1. Praca silnikowa. Maszyna indukcyjna jest silnikiem przy prędkościach 0 < n < n 1, co odpowiada zakresowi poślizgów 1 > s > 0. Moc pobierana

Bardziej szczegółowo

Rys1 Rys 2 1. metoda analityczna. Rys 3 Oznaczamy prdy i spadki napi jak na powyszym rysunku. Moemy zapisa: (dla wzłów A i B)

Rys1 Rys 2 1. metoda analityczna. Rys 3 Oznaczamy prdy i spadki napi jak na powyszym rysunku. Moemy zapisa: (dla wzłów A i B) Zadanie Obliczy warto prdu I oraz napicie U na rezystancji nieliniowej R(I), której charakterystyka napiciowo-prdowa jest wyraona wzorem a) U=0.5I. Dane: E=0V R =Ω R =Ω Rys Rys. metoda analityczna Rys

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego

Silniki prądu stałego Silniki prądu stałego Maszyny prądu stałego Silniki zamiana energii elektrycznej na mechaniczną Prądnice zamiana energii mechanicznej na elektryczną Często dane urządzenie może pracować zamiennie. Zenobie

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w energię

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej Część 8 Maszyny asynchroniczne indukcyjne prądu zmiennego Maszyny asynchroniczne

Bardziej szczegółowo

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Temat: ŹRÓDŁA ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1 Źródła energii elektrycznej prądu przemiennego: 1. prądnice synchroniczne 2. prądnice asynchroniczne Surowce energetyczne: węgiel kamienny i brunatny

Bardziej szczegółowo

BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄDU STAŁEGO

BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄDU STAŁEGO Politechnika Warszawska Instytut Maszyn Elektrycznych Laboratorium Maszyn Elektrycznych Malej Mocy BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄD STAŁEGO Warszawa 2003 1. WSTĘP. Silnik wykonawczy prądu stałego o wzbudzeniu

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu przemiennego

Silniki prądu przemiennego Silniki prądu przemiennego Podział maszyn prądu przemiennego Asynchroniczne indukcyjne komutatorowe jedno- i wielofazowe synchroniczne ze wzbudzeniem reluktancyjne histerezowe Silniki indukcyjne uzwojenie

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60.

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60. Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 4 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Silnik synchroniczny - wprowadzenie Maszyna synchroniczna maszyna prądu przemiennego, której wirnik w stanie

Bardziej szczegółowo

Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego

Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego Badanie silnika asynchronicznego jednofazowego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady funkcjonowania silnika jednofazowego. W ramach ćwiczenia badane są zmiany wartości prądu rozruchowego

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E19 BADANIE PRĄDNICY

Bardziej szczegółowo

Silniki synchroniczne

Silniki synchroniczne Silniki synchroniczne Silniki synchroniczne są maszynami synchronicznymi i są wykonywane jako maszyny z biegunami jawnymi, czyli występują w nich tylko moment synchroniczny, a także moment reluktancyjny.

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM. 1. Pole magnetyczne Ziemi i magnesu stałego.

MAGNETYZM. 1. Pole magnetyczne Ziemi i magnesu stałego. MAGNETYZM 1. Pole magnetyczne Ziemi i magnesu stałego. Źródła pola magnetycznego: Ziemia, magnes stały (sztabkowy, podkowiasty), ruda magnetytu, przewodnik, w którym płynie prąd. Każdy magnes posiada dwa

Bardziej szczegółowo

BADANIE PRĄDNICY PRĄDU STAŁEGO

BADANIE PRĄDNICY PRĄDU STAŁEGO BADANIE PRĄDNICY PRĄDU STAŁEGO Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania i podstawowych charakterystyk prądnicy prądu stałego w układzie pracy samowzbudnym i bocznikowym. 4.1. Pomiar rezystancji

Bardziej szczegółowo

Zasilanie urzdze elektronicznych laboratorium IV rok Elektronika Morska

Zasilanie urzdze elektronicznych laboratorium IV rok Elektronika Morska Zasilanie urzdze elektronicznych laboratorium IV rok Elektronika Morska wiczenie 1. Wyznaczanie charakterystyk dławikowej przetwornicy buck przy wykorzystaniu analizy stanów przejciowych Celem niniejszego

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektroniki ZSTi. Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów

Katedra Elektroniki ZSTi. Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów Katedra Elektroniki ZSTi Lekcja 12. Rodzaje mierników elektrycznych. Pomiary napięći prądów Symbole umieszczone na przyrządzie Katedra Elektroniki ZSTiO Mierniki magnetoelektryczne Budowane: z ruchomącewkąi

Bardziej szczegółowo

System TELE-Power (wersja STD) Instrukcja instalacji

System TELE-Power (wersja STD) Instrukcja instalacji System TELE-Power (wersja STD) Instrukcja instalacji 1) Zasilacz sieciowy naley dołczy do sieci 230 V. Słuy on do zasilania modułu sterujcego oraz cewek przekaników. 2) Przewód oznaczony jako P1 naley

Bardziej szczegółowo

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO 1. Wiadomości wstępne Silniki asynchroniczne jednofazowe są szeroko stosowane wszędzie tam, gdzie

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4)

ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4) ELEMENTY REGULATORÓW ELEKTRYCZNYCH (A 4) 1. Cel wiczenia. Celem wiczenia jest poznanie budowy i działania elementów regulatorów elektrycznych. W trakcie wiczenia zdejmowane s charakterystyki statyczne

Bardziej szczegółowo

Badanie prądnicy synchronicznej

Badanie prądnicy synchronicznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Badanie prądnicy synchronicznej (E 18) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Politechnika Warszawska Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Instytut Inynierii Mechanicznej Zakład Maszyn Rolniczych i Automatyzacji Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Przedmiot: Podstawy Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO

BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania, metod rozruchu, źródeł strat mocy i podstawowych charakterystyk silnika indukcyjnego trójfazowego. 4.. Budowa i zasada działania

Bardziej szczegółowo

ROZRUCH I REGULACJA PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ SILNIKA INDUKCYJNEGO PIERŚCIENIOWEGO

ROZRUCH I REGULACJA PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ SILNIKA INDUKCYJNEGO PIERŚCIENIOWEGO Rozruch i regulacja obrotów silnika pierścieniowego 1 z 8 PRACOWNIA ENERGOELEKTRONICZNA w ZST Radom 2006/2007 ROZRUCH I REGULACJA PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ SILNIKA INDUKCYJNEGO PIERŚCIENIOWEGO Przed wykonaniem

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ III: Stany nieustalone Temat 8 : Stan ustalony i nieustalony w obwodach elektrycznych.

ROZDZIAŁ III: Stany nieustalone Temat 8 : Stan ustalony i nieustalony w obwodach elektrycznych. OZDZIAŁ III: Stany niestalone Temat 8 : Stan stalony i niestalony w obwodach elektrycznych. Dotychczas rozpatrywane obwody elektryczne prd stałego i zmiennego rozpatrywane były w tzw. stanie stalonym.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK Ilość godzin: 1 Wykonała: Beata Sedivy Ocena Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń który Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń który:

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Laboratorium Elektryczne Pracownia Maszyn Elektrycznych Instrukcja Laboratoryjna: Układy rozruchowe silników 3-fazowych. Opracował: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Lekcja 173, 174. Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe.

Lekcja 173, 174. Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe. Lekcja 173, 174 Temat: Silniki indukcyjne i pierścieniowe. Silnik elektryczny asynchroniczny jest maszyną elektryczną zmieniającą energię elektryczną w energię mechaniczną, w której wirnik obraca się z

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie M 1 - instrukcja. Badanie maszyn prądu stałego: silnika bocznikowego i prądnicy obcowzbudnej

Ćwiczenie M 1 - instrukcja. Badanie maszyn prądu stałego: silnika bocznikowego i prądnicy obcowzbudnej Zakład Napędów Wieloźródłowych Instytut Maszyn Roboczych Ciężkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie M 1 - instrukcja Badanie maszyn prądu stałego: silnika bocznikowego i prądnicy

Bardziej szczegółowo

2. CHARAKTERYSTYKA OSPRZTU ELEKTRYCZNEGO POJAZDÓW

2. CHARAKTERYSTYKA OSPRZTU ELEKTRYCZNEGO POJAZDÓW 2. CHARAKTERYSTYKA OSPRZTU ELEKTRYCZNEGO POJAZDÓW Zastosowanie energii elektrycznej w pojedzie mechanicznym, ograniczone pocztkowo do zapłonu silnika, obejmuje obecnie wikszo elementów wyposaenia pojazdu.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Prądnica prądu przemiennego"

Ćwiczenie: Prądnica prądu przemiennego Ćwiczenie: "Prądnica prądu przemiennego" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Opracowała: mgr inż. Katarzyna Łabno Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Dla klasy 2 technik mechatronik Klasa 2 38 tyg. x 4 godz. = 152 godz. Szczegółowy rozkład materiału:

Bardziej szczegółowo

SILNIKI ASYNCHRONICZNE INDUKCYJNE

SILNIKI ASYNCHRONICZNE INDUKCYJNE Temat: SILNIKI ASYNCHRONICZNE INDUKCYJNE Zagadnienia: budowa i zasada działania, charakterystyka mechaniczna, rozruch i regulacja prędkości obrotowej. PODZIAŁ MASZYN ELEKTRYCZNYCH Podział maszyn ze względu

Bardziej szczegółowo

WICZENIE LABORATORYJNE NR 9. Opracowali: Wojciech Wieleba, Zbigniew Olejnik

WICZENIE LABORATORYJNE NR 9. Opracowali: Wojciech Wieleba, Zbigniew Olejnik WICZENIE LABORATORYJNE NR 9 Opracowali: Wojciech Wieleba, Zbigniew Olejnik Temat: Badanie przekładni pasowej z pasem klinowym Uwaga: Przed przystpieniem do wiczenia naley zapozna si z ponisz instrukcj

Bardziej szczegółowo

- kompensator synchroniczny, to właściwie silnik synchroniczny biegnący jałowo (rys.7.41) i odpowiednio wzbudzony;

- kompensator synchroniczny, to właściwie silnik synchroniczny biegnący jałowo (rys.7.41) i odpowiednio wzbudzony; Temat: Maszyny synchroniczne specjalne (kompensator synchroniczny, prądnica tachometryczna synchroniczna, silniki reluktancyjne, histerezowe, z magnesami trwałymi. 1. Kompensator synchroniczny. - kompensator

Bardziej szczegółowo

W stojanie (zwanym twornikiem) jest umieszczone uzwojenie prądu przemiennego jednofazowego lub znacznie częściej trójfazowe (rys. 7.2).

W stojanie (zwanym twornikiem) jest umieszczone uzwojenie prądu przemiennego jednofazowego lub znacznie częściej trójfazowe (rys. 7.2). Temat: Rodzaje maszyn synchronicznych. 1. Co to jest maszyna synchroniczna. Maszyną synchroniczną nazywamy się maszyną prądu przemiennego, której wirnik w stanie ustalonym obraca się z taką samą prędkością,

Bardziej szczegółowo

Badanie własności prądnic tachometrycznych. Prądnica indukcyjna dwufazowa, prądnica magnetoelektryczna.

Badanie własności prądnic tachometrycznych. Prądnica indukcyjna dwufazowa, prądnica magnetoelektryczna. Badanie własności prądnic tachometrycznych. Prądnica indukcyjna dwufazowa, prądnica magnetoelektryczna. Budowa i zasada działania. Prądnice tachometryczne (PTM) są to specjalne maszyny elektryczne słuŝące

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi.

Wykład 1. Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi. Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 1 iotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Wprowadzenie Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi. roces pozycjonowania osi - sposób

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną)

Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silniki prądu stałego z komutacją bezstykową (elektroniczną) Silnik bezkomutatorowy z fototranzystorami Schemat układu przekształtnikowego zasilającego trójpasmowy silnik bezszczotkowy Pojedynczy cykl

Bardziej szczegółowo

PRĄDNICA - SILNIK Model rozbierany

PRĄDNICA - SILNIK Model rozbierany PRĄDNICA - SILNIK Model rozbierany (V 5 103) Rys. 1 Model słuŝy do pokazania budowy prądnicy i silnika na prąd stały oraz wyjaśnienia zasad ich działania. Odpowiednio do swego przeznaczenia ma on taką

Bardziej szczegółowo

SILNIKI ASYNCHRONICZNE (INDUKCYJNE) KLATKOWE I PIERŚCIENIOWE

SILNIKI ASYNCHRONICZNE (INDUKCYJNE) KLATKOWE I PIERŚCIENIOWE SILNIKI ASYNCHRONICZNE (INDUKCYJNE) KLATKOWE I PIERŚCIENIOWE RODZAJE PÓL MAGNETYCZNYCH Rodzaje pola magnetycznego: 1. Stałe pole magnetyczne (wektor indukcji stały w czasie i przestrzeni) 2. Zmienne pole

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego. Katarzyna

Silniki prądu stałego. Katarzyna Silniki prądu stałego Katarzyna Będzin kwiecień 2000 Spis treści Wstęp...3 1. Budowa silnika prądu stałego...4 1.1. Budowa stojana...5 1.2. Budowa wirnika...7 1.3. Budowa komutatora...8 1.4. Budowa układu

Bardziej szczegółowo

Katalog techniczny. Softstarty. Typu PSR. Katalog 1SFC1320003C0201_PL

Katalog techniczny. Softstarty. Typu PSR. Katalog 1SFC1320003C0201_PL Katalog techniczny Softstarty Typu PSR Katalog 1SFC1320003C0201_PL Softstarty ABB Opis ogólny Od lewej: połczenie softstartu PSR z wyłcznikiem silnikowym MS116 Powyej: PSR16, PSR30 i PSR45*) Dział produktów

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Trakcja Elektryczna Wydział: EAIiIB Rok: 2014/2015 Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego Wykonał: Andrzej

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Temat: Prądnice i silniki rodzaje, parametry, zastosowanie

Temat: Prądnice i silniki rodzaje, parametry, zastosowanie Temat: Prądnice i silniki rodzaje, parametry, zastosowanie 1. Co to są maszyny elektryczne? Maszyny elektryczne są to urządzenia przeznaczone do przetwarzania energii elektrycznej na mechaniczną (silnik),

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO WICZENIA

INSTRUKCJA DO WICZENIA POLITECHNIKA OPOLSKA Wydział Mechaniczny Katedra Pojazdów Drogowych i Rolniczych INSTRUKCJA DO WICZENIA Laboratorium: Temat: Elektryczne urzdzenia samochodu Badanie akumulatora ołowiowego Opracował: dr

Bardziej szczegółowo

Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne

Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne Hydraulika wykład 2 Moduły stabilizacji jazdy RSM Układ ten pracuje na zasadzie tłumienia przez akumulator o odpowiedniej pojemnoci ruchu dwóch mas łyki z

Bardziej szczegółowo

System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 2010

System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 2010 System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 00 Układ do pomiaru prdkoci obrotowej typ MDS0P / RT0 wyjcia: impulsowe, 4-0mA Zastosowanie Bezdotykowy układ pomiarowy czujnik MDS0Pprzetwornik

Bardziej szczegółowo

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe W literaturze technicznej mona znale róne opinie, na temat okrelenia, kiedy antena moe zosta nazwana szerokopasmow. Niektórzy producenci nazywaj anten szerokopasmow

Bardziej szczegółowo

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ

OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ ! OBIEKTY ELEKTROWNI WODNEJ RÓWNANIE BERNOULLIEGO Równanie Bernoulliego opisuje ruch płynu i ma trzy składowe: - składow prdkoci - (energia kinetyczna ruchu), - składow połoenia (wysokoci) - (energia potencjalna),

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TRANSFORMATORY Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Maszyny elektryczne Przemiana energii za pośrednictwem pola magnetycznego i prądu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Czego można się nauczyć z prostego modelu szyny magnetycznej

Czego można się nauczyć z prostego modelu szyny magnetycznej Czego można się nauczyć z prostego modelu szyny magnetycznej 1) Hamowanie magnetyczne I B F L m v L Poprzeczka o masie m może się przesuwać swobodnie po dwóch równoległych szynach, odległych o L od siebie.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ELEKTROTECHNIKI I AUTOMATYKI KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I MASZYN ELEKTRYCZNYCH LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE ĆWICZENIE (PS) MASZYNY SYNCHRONICZNE BADANIE CHARAKTERYSTYK PRĄDNICY/GENERATORA

Bardziej szczegółowo

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY

MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA. Zadania MODUŁ 11 FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY MODUŁ MAGNETYZM, INDUKCJA ELEKTROMAGNETYCZNA OPRACOWANE W RAMACH PROJEKTU: FIZYKA ZAKRES ROZSZERZONY WIRTUALNE LABORATORIA FIZYCZNE NOWOCZESNĄ METODĄ NAUCZANIA. PROGRAM NAUCZANIA FIZYKI Z ELEMENTAMI TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ SPRZEDAY TEL. / FAX 022 844-87-10 05-500 PIASECZNO ul. Puławska 42. ZAKŁAD APARATÓW ŁCZENIOWYCH Sp. z o.o.

DZIAŁ SPRZEDAY TEL. / FAX 022 844-87-10 05-500 PIASECZNO ul. Puławska 42. ZAKŁAD APARATÓW ŁCZENIOWYCH Sp. z o.o. DZIAŁ SPRZEDAY TEL. / FAX 022 844-87-10 05-500 PIASECZNO ul. Puławska 42 ZAKŁAD APARATÓW ŁCZENIOWYCH Sp. z o.o. 1. SPIS TRECI Rozdział Str. 1. Przeznaczenie 2 2. Dane techniczne 3 2.1 Dane techniczne napdu

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Krzywe mocy i momentu: a) w obcowzbudnym silniku prądu stałego, b) w odwzbudzanym silniku synchronicznym z magnesem trwałym

Rys. 1. Krzywe mocy i momentu: a) w obcowzbudnym silniku prądu stałego, b) w odwzbudzanym silniku synchronicznym z magnesem trwałym Tytuł projektu : Nowatorskie rozwiązanie napędu pojazdu elektrycznego z dwustrefowym silnikiem BLDC Umowa Nr NR01 0059 10 /2011 Czas realizacji : 2011-2013 Idea napędu z silnikami BLDC z przełączalną liczbą

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

PL 196881 B1. Trójfazowy licznik indukcyjny do pomiaru nadwyżki energii biernej powyżej zadanego tg ϕ

PL 196881 B1. Trójfazowy licznik indukcyjny do pomiaru nadwyżki energii biernej powyżej zadanego tg ϕ RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196881 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 340516 (51) Int.Cl. G01R 11/40 (2006.01) G01R 21/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

6. Narysować wykres fazorowy uproszczony transformatora przy obciąŝeniu (podany będzie charakter obciąŝenia) PowyŜszy wykres jest dla obciąŝenia RL

6. Narysować wykres fazorowy uproszczony transformatora przy obciąŝeniu (podany będzie charakter obciąŝenia) PowyŜszy wykres jest dla obciąŝenia RL TRANSFORMATORY 1. Podać wyraŝenie opisujące wartość skuteczną siły elektromotorycznej indukowanej w uzwojeniu transformatora przy sinusoidalnym przebiegu strumienia magnetycznego. (Pomijając rezystancję

Bardziej szczegółowo

Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu stałego 724[01].Z3.02

Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu stałego 724[01].Z3.02 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Teresa Birecka Eksploatowanie układów napędowych z maszynami prądu stałego 724[01].Z3.02 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Napędy z silnikiem prądu stałego: obcowzbudnym i z magnesami trwałymi.

Napędy z silnikiem prądu stałego: obcowzbudnym i z magnesami trwałymi. Napędy z silnikiem prądu stałego: obcowzbudnym i z magnesami trwałymi. Warszawa marzec 2008 1. Symbole występujące w tekście Litery duże oznaczają wielkości stałe (wartości średnie, skuteczne, amplitudy,

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE RÓDEŁ ZASILANIA ENERGI ELEKTRYCZN

DIAGNOZOWANIE RÓDEŁ ZASILANIA ENERGI ELEKTRYCZN DIAGNOZOWANIE RÓDEŁ ZASILANIA ENERGI ELEKTRYCZN Diagnostyka- uznana ju dziedzina wiedzy, zajmuje si rozpoznawaniem badanego stanu rzeczy przez zaliczenie go do znanego typu lub gatunku, przez przyczynowe

Bardziej szczegółowo

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 10 str.1/2 ĆWICZENIE 10

Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 10 str.1/2 ĆWICZENIE 10 Pracownia Automatyki Katedry Tworzyw Drzewnych Ćwiczenie 10 str.1/ ĆWICZENIE 10 UKŁADY ELEKTRYCZNEGO STEROWANIA NA PRZYKŁADZIE STEROWANIA SEKWENCYJNO-CZASOWEGO NAPĘDU PRASY 1. CEL ĆWICZENIA: zapoznanie

Bardziej szczegółowo

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000 SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW WIROWYCH Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO Warszawa 000 Wersja 1.0 www.labenergetyki.prv.pl

Bardziej szczegółowo

w10 Silnik AC y elektrotechniki odstaw P

w10 Silnik AC y elektrotechniki odstaw P 40 Wirujące pole magnetyczne Moment synchroniczny Moment asynchroniczny Charakterystyka silnika synchronicznego Charakterystyka silnika asynchronicznego Silnik klatkowy Silnik indukcyjny jednofazowy Moment

Bardziej szczegółowo

MULTIMETR CYFROWY UT 20 B INSTRUKCJA OBSŁUGI

MULTIMETR CYFROWY UT 20 B INSTRUKCJA OBSŁUGI MULTIMETR CYFROWY UT 20 B INSTRUKCJA OBSŁUGI Instrukcja obsługi dostarcza informacji dotyczcych parametrów technicznych, sposobu uytkowania oraz bezpieczestwa pracy. Strona 1 1.Wprowadzenie: Miernik UT20B

Bardziej szczegółowo

97. Rozruch silnika szeregowego.

97. Rozruch silnika szeregowego. 162 Regulacja odbywa się przy pomocy opornika R. Gdy zależy na tem, aby sieć przewodów zasilających i wał silnika napędowego odciążyć od gwałtownych zmian momentu obrotowego, umieszczamy, według pomysłu

Bardziej szczegółowo

Stanowisko pomiarowe do wyznaczania ró nicowego pr¹du wy³¹czania wy³¹czników ró nicowo-pr¹dowych typu AC

Stanowisko pomiarowe do wyznaczania ró nicowego pr¹du wy³¹czania wy³¹czników ró nicowo-pr¹dowych typu AC ZESZYTY NAUKOWE WYŻSZEJ SZKOŁY ZARZĄDZANIA OCHRONĄ PRACY W KATOWICACH Nr 1(4)/2008, s. 91-95 ISSN-1895-3794 Andrzej Kidawa Wy sza Szko³a Zarz¹dzania Ochron¹ Pracy w Katowicach Jagoda G³az Wy sza Szko³a

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

PRZYKŁADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Autor: Jerzy Sarbiewski TEST PRZED MATUR 2007 PRZYKŁADOWY ARKUSZ EGZAMINACYJNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Instrukcja dla zdajcego POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut 1. Sprawd, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 BADANIE SILNIKA BOCZNIKOWEGO PRĄDU STAŁEGO

ĆWICZENIE 3 BADANIE SILNIKA BOCZNIKOWEGO PRĄDU STAŁEGO ĆWICZENIE 3 BADANIE SILNIKA BOCZNIKOWEGO PRĄDU STAŁEGO Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania, sposobu rozruchu i podstawowych charakterystyk silnika bocznikowego prądu stałego. 3.1. Budowa i

Bardziej szczegółowo

16. Prądnica obcowzbudna.

16. Prądnica obcowzbudna. 36 Największe gęstości prądu według Arnolda są następujące: dla szczotek metalowych od 15 do 40 amperów na centymetr kwadratowy powierzchni styku szczotki z komutatorem, dla szczotek węglowych bardzo miękkich

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1 BADANIE PRĄDNICY SYNCHRONICZNEJ

ĆWICZENIE 1 BADANIE PRĄDNICY SYNCHRONICZNEJ ĆWICZENIE 1 BADANIE PRĄDNICY SYNCHRONICZNEJ Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania i charakterystyk oraz metod synchronizacji i współpracy prądnicy synchronicznej z siecią. 1.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

Pole magnetyczne Ziemi. Pole magnetyczne przewodnika z prądem

Pole magnetyczne Ziemi. Pole magnetyczne przewodnika z prądem Pole magnetyczne Własność przestrzeni polegającą na tym, że na umieszczoną w niej igiełkę magnetyczną działają siły, nazywamy polem magnetycznym. Pole takie wytwarza ruda magnetytu, magnes stały (czyli

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Opracował: Sławomir Bednarczyk Wrocław 2002 1 1. Opis programu komputerowego Program MechKonstruktor słuy do komputerowego wspomagania oblicze projektowych typowych

Bardziej szczegółowo

Podstawy sterowania silnikami krokowymi

Podstawy sterowania silnikami krokowymi Podstawy sterowania silnikami krokowymi 1. WSTP Nowoczesne technologie w rónych gałziach narzucaj coraz wysze wymagania na urzdzenia wchodzce w skład linii technologicznych. Wymagania jakie si stawia przed

Bardziej szczegółowo

Podstawowe elementy układu sterowania stycznikowego

Podstawowe elementy układu sterowania stycznikowego Podstawowe elementy układu sterowania stycznikowego Podstawowe elementy układu sterowania stycznikowego to: styczniki i przekaniki. Styczniki to elementy wykonawcze. Przekaniki steruj prac styczników,

Bardziej szczegółowo

PL 192086 B1 H02K 19/06 H02K 1/22. Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica,Kraków,PL 22.05.2000 BUP 11/00

PL 192086 B1 H02K 19/06 H02K 1/22. Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica,Kraków,PL 22.05.2000 BUP 11/00 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11) 192086 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 329652 (51) Int.Cl. 8 H02K 19/06 H02K 1/22 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 09.11.1998

Bardziej szczegółowo

Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne

Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne Hydraulika wykład 3 Układ hydrauliczny Ogólny schemat blokowy układu hydrostatycznego Układ hydrauliczny Przekazywanie poszczególnych form energii: 1. dostarczanie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym.

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Ćwiczenie 1 Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Środowisko symulacyjne Symulacja układu napędowego z silnikiem DC wykonana zostanie w oparciu o środowisko symulacyjne

Bardziej szczegółowo

8. PRDY I NAPICIA PRZY ZWARCIACH NIESYMETRYCZNYCH

8. PRDY I NAPICIA PRZY ZWARCIACH NIESYMETRYCZNYCH 8. PRDY APCA PRY WARCACH YMTRYCYCH 8.. Wprowadzenie Przez impedancj obwodu zwarciowego rozumie si impedancj widzian z miejsca zwarcia, przy zao$eniu, $e wszystkie siy elektromotoryczne s równe zeru. Twierdzenie

Bardziej szczegółowo

ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA

ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA 1. PRZEZNACZENIE : Odolejacz produkowany przez firm Cavipan słuy do usuwania oleju z kpieli myjcych oraz chłodziw. Stosuje si dla układów maszyn, których lustro cieczy

Bardziej szczegółowo

BADANIE PRĄDNICY SYNCHRONICZNEJ

BADANIE PRĄDNICY SYNCHRONICZNEJ BADANIE PRĄDNICY SYNCHRONICZNEJ (opracował: Jan Sienkiewicz) Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania i charakterystyk oraz metod synchronizacji i współpracy prądnicy synchronicznej z siecią. 1.1.

Bardziej szczegółowo

ELMAST BIAŁYSTOK PRZEKANIK ELEKTRONICZNY DO ZABEZPIECZE SILNIKÓW INDUKCYJNYCH TRÓJFAZOWYCH NISKIEGO NAPICIA

ELMAST BIAŁYSTOK PRZEKANIK ELEKTRONICZNY DO ZABEZPIECZE SILNIKÓW INDUKCYJNYCH TRÓJFAZOWYCH NISKIEGO NAPICIA ELMAST BIAŁYSTOK PRZEKANIK ELEKTRONICZNY DO ZABEZPIECZE SILNIKÓW INDUKCYJNYCH TRÓJFAZOWYCH NISKIEGO NAPICIA (W SZCZEGÓLNOCI DO ZABEZPIECZE AGREGATÓW POMPOWYCH) PKWiU 31.20.31 70.92 Dokumentacja techniczno-ruchowa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja montau i eksploatacji przekładników prdowych TPU 4X.XX TPU 5X.XX TPU 6X.XX

Instrukcja montau i eksploatacji przekładników prdowych TPU 4X.XX TPU 5X.XX TPU 6X.XX Instrukcja montau i eksploatacji przekładników prdowych TPU 4X.XX TPU 5X.XX TPU 6X.XX Instrukcja montau i eksploatacji przekładników prdowych Przedmiotem instrukcji s fabryczne zalecenia dotyczce eksploatacji

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1. Instrukcja obsługi

Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1. Instrukcja obsługi Mikroprocesorowy regulator temperatury RTSZ-2 Oprogramowanie wersja 1.1 Instrukcja obsługi Parametry techniczne mikroprocesorowego regulatora temperatury RTSZ-2 Cyfrowy pomiar temperatury w zakresie od

Bardziej szczegółowo

Badziak Zbigniew Kl. III te. Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych.

Badziak Zbigniew Kl. III te. Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych. Badziak Zbigniew Kl. III te Temat: Budowa, zasada działania oraz rodzaje mierników analogowych i cyfrowych. 1. MIERNIKI ANALOGOWE Mierniki magnetoelektryczne. Miernikami magnetoelektrycznymi nazywamy mierniki,

Bardziej szczegółowo

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S

= (prędkość. n 490 obr. I 1 =(1-j8) A. I 2 =(3+j5) A L R. silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych. 1. Obliczyć poślizg znamionowy S 1. Obliczyć poślizg znamionowy S n silnika indukcyjnego pierścieniowego o danych znamionowych: znamionowa wirowania wirnika): a) 0,02 b) 0,04 c) 0,05 d) 0,06 2. Przedstawiony na rysunku łącznik to: a)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIKI ELEKTRYCZNO CI I IZOLATORY

PRZEWODNIKI ELEKTRYCZNO CI I IZOLATORY ELEKTROTECHNIKA Z elektrycznoci stykasz si wszdzie. Poznajesz coraz wicej skutków jej oddziaływania. Na przykład, pierwotnych ludzi przeraała błyskawica, uderzenie pioruna, jego niszczycielskie skutki.

Bardziej szczegółowo

SIMUBOX EI. 1. Opis i dane techniczne. Spis treci. 5010772A Przed uyciem naley dokładnie przeczyta niniejsz instrukcj

SIMUBOX EI. 1. Opis i dane techniczne. Spis treci. 5010772A Przed uyciem naley dokładnie przeczyta niniejsz instrukcj SIMUBOX EI 5010772A Przed uyciem naley dokładnie przeczyta niniejsz instrukcj Spis treci. 1. Opis i dane techniczne. 2. Zmiana zasilania (230V 400V). 3. Instalacja SIMUBOX EI. 4. Okablowanie SIMUBOX EI.

Bardziej szczegółowo

3. OBSŁUGIWANIE UKŁADÓW ZASILANIA W ENERGI ELEKTRYCZN

3. OBSŁUGIWANIE UKŁADÓW ZASILANIA W ENERGI ELEKTRYCZN 3. OBSŁUGIWANIE UKŁADÓW ZASILANIA W ENERGI ELEKTRYCZN Stan techniczny obwodu zasilania w energi elektryczn ma istotny wpływ na sprawne funkcjonowanie całej instalacji elektrycznej pojazdu. Obwód zasilania

Bardziej szczegółowo