Volksbund Jugendlager Miescisko Dokumentation Projekt Zeitzeugenarbeit

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Volksbund Jugendlager Miescisko Dokumentation Projekt Zeitzeugenarbeit"

Transkrypt

1 Volksbund Jugendlager Miescisko Dokumentation Projekt Zeitzeugenarbeit Volksbund Obóz MŁodziežowy Miešcisko Dokumentacja Praca projektowa ze świadkami czasu Volksbund Молодежный лагерь Местиско Документация Проектная работа со свидетелями времени August 2006 Sierpieñ 2006 август 2006

2 2 Wazne! Achtung! Leider sind in dieser Version an einigen Stellen polnische Sonderzeichen verloren gegangen. Daher kann der Sinn mancher Sätze entstellt sein. Wir bitten um Entschuldigung und hoffen dennoch auf Verständnis!

3 3 Den Hunderttausend, die kein Grabstein nennt, Und die Gott nur allein beim Namen kennt. Saß er doch wahrlich strenge zu Gericht, Sie alle aus dem Lebensbuch zu streichen. Herr, möge der Bäume Beten Dich erreichen. Wir zünden heute unser letztes Licht. Mascha Kaleko Setkom tysicy, co imion nie maj a na grobie, A tylko Bóg jedyny wie, jak kto si zowie. Siadłszy na sdzie, trwa z niezłomn moc, Aby kadego z Ksigi ycia skrelić. Panie, niech drzew wołanie do ciebie doleci. Ostatnie wiatło zapalamy dzi w nocy. Masza Kaleko Inschrift auf der Gedenkstätte zur Erinnerung an die nicht mehr existierenden Friedhöfe in Danzig Napis ku pamięci nieistniejących cmentarzy w Gdańsku

4 4 Vorwort Herzlich Willkommen zu unserer Projektarbeit die das Thema Deutschland und Polen behandelt. Wir sind eine Gruppe von 6 Jugendlichen aus Polen, Weißrussland und Deutschland. Wir haben mit verschiedenen Zeitzeugen aus Deutschland und Polen gesprochen. Wir besuchten zudem noch eine Gedenkstätte und informierten uns mit Hilfe verschiedener Quellen die deutsch-polnische Geschichte. Unser Ziel war es die Gefühle der Menschen, die im Krieg lebten besser verstehen zu können und die Deutsch-Polnisch-Weißrussische Freundschaft zu fördern und zu festigen. Wir hoffen dass sie an unserer Arbeit gefallen finden. Wir wollen folgenden Personen hiermit unseren Dank aussprechen: Hr. Kurt Jeske Hr. Roman Jaroszynski Hr. Jan Glusz Hr. Jan Wojtyszyn Wir hoffen für die Volksverständigung unseren Beitrag geleistet zu haben. In diesem Sinne Предисловие Мы рады представить нашу проектную работу на тему "Германия и Польша во времиа второй мировой войны" Мы - группа из шести молодых людей из Польши, Беларуси и Германии. Мы общались с несколькими свидетелями того времени из Германии и Польши. Кроме того, мы посетили музей и воспользовалис другими источниками информации. Наша цель - понять чувства людей, живших во время второй мировой войны, укрепить немецко-польско-белорусскую дружбу. Надеемся, наша работа вам понравится. Мы хотим высказать искреннюю благодарность следующим лицам: Гн. Курт Йеске Гн. Роман Ярожиньски Гн. Ян Гулч Гн. Ян Войтыжин Мы надеемся, что внесли свой вклад в развитие взаимопонимания между народами.

5 5 До свидания!

6 6 Wstęp Serdecznie witamy w naszym projekcie, który ma tytuł "Niemcy i Polska". Jesteśmy sześcioosobowa grupą młodzieży z Polski, Białorusi i Niemiec. Rozmawialismy z róznymi świadkami czasu z Niemiec i Polski. Poza tym odwiedziliśmy miejsce pamieci i szukalismy w wielu źródłach informacji na temat polsko-niemieckiej historii. Naszym celem było lepsze poznanie uczuć osób, które żyły w czasie wojny oraz wspieranie i umacnianie przyjażni polskoniemiecko-białoruskiej. Mamy nadzieję, ze spodoba się Państwu nasza praca. W tym miejscu chcielibysmy podziękować następującym osobom: Panu Kurtowi Jeske Panu Romanowi Jaroszyńskiemu Panu Janowi Gulczowi Panu Janowi Wojtyszynowi. Mamy nadzieje, że mamy poprzez to swój wkład w porozumienie miedzy narodami. Wencke Rodig Felix Uelsmann Ania Rjobokow Ivan Vishiniakou Frauke Früchtenicht Andreas Beneke Katarzyna Bruss Sylwia Górska

7 7 Vorgehensweise bei der Projektarbeit Die Projektarbeit enthielt mehrere Elemente. Neben der von dem Projektinhalt vor dem Beginn der Arbeit bereits vorgegebene Zeitzeugenbefragung sollten auch andere Möglichkeiten einbezogen werden, sich der deutsch-polnischen Geschichte zu nähern. Hierbei sollten insbesondere die Wünsche und Vorlieben der Teilnehmer berücksichtigt werden. In einer zu Beginn der Projektarbeit durchgeführte Erwartungsabfrage wurden folgende Erwartungen und Wünsche genannt: Kontakte und Gespräche zu Zeitzeugen, 8 Nennungen Recherchen (insbesondere zur polnischen Geschichte), 5 Nennungen Besuch verschiedener Friedhöfe, 2 Nennungen Geschichte besser verstehen/ neue Erkenntnisse, 2 Nennungen Kontakte mit anderen Menschen, 1 Nennung Erstellung einer Dokumentation, 1 Nennung Besonderer Schwerpunkt bei der Projektarbeit lag auf der gründlichen Vorbereitung der durchgeführten Zeitzeugeninterviews. So wurden die zusammengetragenen Fragen zu einem strukturierten Interviewleitaden zusammengeführt. So konnte die sichergestellt werden, dass keine Fragen offen blieben und alle Interviews mit dem gleichem Inhalt geführt wurden. Ergänzt wurde die Zeitzeugenarbeit durch Besuche der evangelischen, deutschen Friedhöfen in Miescisko und Wagrowiec sowie der Gedenkstätten in Bukowiec sowie in Danzig. Zur weiteren Erkundung der gemeinsamen Geschichte wurde zu ausgewählten Meilensteinen der deutsch-polnischen Geschichte in der örtlichen Gemeindebibliothek auf Internetplätzen recherchiert.

8 8 Sposób działania w pracy projektowej Praca projektowa zawierała wiele elementów. Obok projektu, który na samym poczatku był juz dobrze znany, czyli praca ze świadkami czasu, powinny być włączone również inne możliwości zbliżenia sie do polsko-niemieckiej historii. Tutaj powinny być brane pod uwagę życzenia i upodobania uczestników. Na początku pracy została przeprowadzona ankieta, która wykazała nnastepujące życzenia i oczekiwania: kontakty i rozmowy ze świadkami czasu, 8 chętnych poszukiwania, przede wszystkim materiałów dot. polsko-niemieckiej historii, 2 chętnych wizyty na różnych cmentarzach, 2 chętnych zrozumieć lepiej historię, 2 chętnych kontakty z innymi ludzmi, 1 chętny sporządzenie dokumentacji Bardzo duży nacisk kładło się na gruntowne przygotowanie przeprowadzonych wywiadów ze świadkami czasu. Powstał tekst zasadniczy,prowadzący poszczególne wywiady. W ten sposób miało się pewność, że żadne z pytań nie pozostanie bez odpowiedzi i wszystkie wywiady bedą miały ten sam skład, jeśli chodzi o pytania. Praca nad tym projektem została uzupełniona o odwiedziny ewangelickich cmentarzy w Mieścisku, Wagrowcu jak równiez w miejscach pamięci w Bukowcu i Gdańsku. Dalsze poszukiwania informacji na temat niemiecko-polskiej historii odbywały się w gminnej bibliotece. Составные части проектной работы. Проектная работа состоит из множества элементов.кроме работы со свидетелями времени это была еще и польско-немецкая история. Кроме того нужно учитывать желания и предпочтения участников.проведенный в начале работы опрос показал,что хотят получить участники от этой работы: контакт и встречи с очевидцами-8 человек поиск информации(особенно о польской истории ) -5 человек посещение кладбищ -2 человека лучше понять историю,новые знания-2 человека контакт с другими людьми-1 чеповек документация-1 человек Основное место в этом проекте занимают интервью с очевидцами.отдельные вопросы были структурированы в один опросник.это означает,что ни один вопрос не останется открытым и все интервью имеют одно и тоже содержание. Работа с очевидцами продолжилось посещением евангелического и немецкого кпадбищ в Местиско и Вонгровце и Воинских захоронений в Буковце и Гданьске.Для исследования польско-немецкой истории использовались библиотека и интернет.

9 9 Zeitzeuge Kurt Jeske Persönliche Daten und die Zeit vor dem Krieg: Mein Name ist Kurt Jeske, bin vor 82 Jahren in Werkowo, etwa 12 km von hier, geboren. Wir waren vier Geschwister. Meine Eltern bewirtschafteten einen etwa 20 ha großen landwirtschaftlichen Betrieb. Die wirtschaftliche Situation der Landwirtschaft war auch damals ähnlich schwer wie heute. Das bedeutete für uns Kinder, dass wir schon früh mithelfen mussten. Mit 7 Jahren wurden auch damals die Kinder eingeschult. Trotz der Mithilfe in der Landwirtschaft hat mir der Besuch der Schule viel Freude gemacht, was sicher auch an den Lehrern gelegen hat. In den ersten drei Schuljahren fand der Unterricht noch teilweise in Deutsch statt. Dazu muss ich sagen, in unserem Werkowo waren die Bewohner etwa zu Hälfte Polen und zur Hälfte Deutsche. Gewissermaßen ein multikulturelles Idealverhältnis. Da in unserer näheren Nachbarschaft mehr Polen wohnten, entwickelten sich zwischen uns auch nähere Beziehungen und Kontakte. Rückschauend vielleicht auch manches heimliche Liebesverhältnis. Auch mein altes Herz schlägt nochhöher, wenn ich an eine meiner Mitschülerinnen denke, Haluta hieß sie. Das gute oder normale Verhältnis zwischen Polen verschlechterte sich erheblich, nachdem das Hitlerregime das Sudetenland und Österreich besetzte und in der Folgezeit mit eindeutigen Forderungen Polen drohte, die deutsche Volksgruppe auch heim ins Reich zu holen. Diese Drohung blieb für uns Deutsche nicht ohne Repressalien. Das bedeutete auch, dass in den Schulen kein Unterricht in Deutsch für uns gegeben werden durfte. Diese Anordnung kam ja von oben, in Werkowo übte man trotz eines gewissen gegenseitigen Misstrauens Zurückhaltung. Das lag sicher auch an dem damaligen Dorfschulzen Florian Zmudzinski und seinem Gemeinderat. Auch mein Vater gehörte ihm an. Dieser Zustand hielt auch bis zum 1. September 1939, wo am Morgen dieses Tages Hitler mit sich überschlagender Stimme im Radio verkündete: Seit 5 Uhr 45 wird zurückgeschossen!

10 10 Da war der Beginn des blutigsten Krieges, der ganz Europa erfasste und mehr als 50 Millionen Opfer forderte. Die ersten Opfer waren die Polen. Sie waren praktisch rechtlos. Das Hitlerregime ordnete ihre Enteignung an. Ihre Betriebe übernahmen Deutsche aus Bessarabien, der Ukraine oder den Baltenländern, die schon kurz zuvor heim ins Reich umgesiedelt worden waren. Die polnischen Familien wurden ins so genannte Generalgouvernement, ein unter deutscher Verwaltung stehendes Rumpf-Polen, zwangsumgesiedelt oder zur Zwangarbeit in der deutschen Industrie gezwungen. Wir hatten nun neue Nachbarn und das Leben wurde weitgehend reglementiert. Ich wurde Hitlerjunge und musste mit anderen Jugendlichen ein- bis zweimal wöchentlich an Sport- und vormilitärischen Übungen teilnehmen. Persönlicher Kriegsverlauf: Den Kriegsanfang erlebte ich mit Angst auf Grund polnischer Übergriffe, denn Deutsche waren seit dem Kriegsanfang bei Polen verhasst. Es dauerte eine Woche bis die deutschen Soldaten in meinem Heimatort ankamen. Dann allerdings begannen in der Folgezeit Übergriffe von Seiten der deutschen gegenüber der polnischen Bevölkerung. In den Wintermonaten besuchte ich die Landwirtschaftsschule. Im März 1942 wurde ich Soldat und kam nach kurzer Ausbildung nach Russland zum Einsatz. Unser Frontgebiet lag im Raum Stalingrad, jedoch nicht in der Festung selbst. Bei einem Gefecht wurde ich durch einen Lungenschuss schwer verletzt. Durch den hohen Blutverlust und 30 Grad Kälte glaubte ich nicht mehr an ein Überleben. Doch die sprichwörtlich guten Kameraden haben mich verbunden und versorgt und mich ins Hinterland gebracht. Von dort begann der Rücktransport in die Heimat, wo ich nach einem halben Jahr Krankenhausaufenthalt wieder genesen war und erneut zum Kriegseinsatz kam, diesmal nach Jugoslawien. Der Tagesablauf war jeden Tag unterschiedlich. An der Front neben Charkow mussten wir nach vorne rücken. Deshalb haben wir jeden Tag patrollieren geübt. Darüber haben sich die Russen sehr gewundert, weil wir anscheinend sinnlose Übungen durchführen mussten, ob-

11 11 wohl es in dieser Stadt nur noch Zivilbevölkerung gab. Überhaupt mussten wir den ganzen Tag das tun, was uns gesagt wurde. Vom Aufstehen bis zum Schlafengehen.. In der Zeit als ich mit meiner Gruppe in Hannover stationiert war, wurde Bombenalarm ausgelöst und wir mussten uns alle in einen Keller schützen. In dem Keller waren Fenster, die wir irgendwie abdecken mussten, damit sie von dem Druck der Bombe nicht kaputtgehen. Dafür benutzten wir Bretter, die wir die ganze Zeit festhalten mussten. Ich hatte große Angst, da die Fenster doch kaputtgingen, so dass über uns die Decke einstürzen würde und wir in diesem Keller lebendig begraben werden würden. Gefühle während des Krieges: In schweren Momenten, in denen es um Leben oder Tod ging, lebten wir nach dem Motto: Rette sich wer kann. Dann haben wir weniger auf die anderen als auf uns selbst geschaut. Jedoch war auch immer die Hoffnung oder die Illusion vorhanden, wenn es gefährlich wurde immer zu denken, mich wird es schon nicht erwischen. Nach einer Zeit, wenn man sich an den Krieg und das immer wiederkehrende Sterben gewöhnt hatte, war eine Abgebrühtheit vorhanden, dass man alles nicht an sich heranläßt. Ich habe im Krieg wenige, aber dafür sehr intensive Freundschaften geschlossen. Jedoch habe ich seit etwa vier Jahren keinen Kontakt mehr zu meinem letzten österreichischen Freund. Ich befürchte, dass er verstorben ist. Mit Waffen mussten wir gegen Ende des Krieges sparsam umgehen, da alles nur sehr dürftig vorhanden war und nur im Notfall verwendet werden durfte. Zu dieser Zeit kamen Panzerfäuste zum Einsatz, da es keine Panzer mehr auf unserer Seite gab. Das Verhältnis zum Krieg war gespalten. Die Angst vor dem Tod war überall anwesend. Erst nach dem Krieg führte ich mich glücklich, weil ich überlebt habe. Endlich konnte ich das Leben genießen. Wir hatten endlich freies Radio und Zeitungen. Man konnte seine Meinung ganz offen sagen. Es begann das neue Leben. Wir mußten allerdings sparsam leben. Die Mahlzeiten waren reglementiert, aber trotzdem hatten wir keinen Hunger. Wir waren glücklich Nach dem Krieg: Als der Krieg zu Ende war, gab es für mich kein Heimatdorf mit lieben Schulfreunden und Nachbarn mehr. Nach langen Nachforschungen fand sich meine Familie in Dahlenburg, im lüneburgischen, wieder zusammen. Dort sind wir sesshaft geworden mit selbst erbauten eigenen Häusern. Ich habe hier meine Frau gefunden, eine Tochter und einen Sohn und inzwischen sechs Enkelkinder. Da wir zu Hause Landwirtschaft hatten habe ich Landwirt gelernt. Meine Frau kam auch von einem landwirtschaftlichen Betrieb und so kam es dass ich wieder als Landwirt arbeitete.

12 12 Schon vor über 30 Jahren habe ich mit zwei Freunden meinen ersten Besuch nach Werkowo zu einigen noch Lebenden polnischen Schul- und Jugendfreunden gemacht. Eine bewegende Begegnung nach so vielen Jahren mit den wenigen, die den Krieg überlebt haben. Inzwischen sind diese, meine alten Schulfreunde und Nachbarn auch schon von uns gegangen, der letzte, Wincente Flodarczyk, ist im vergangenen Februar verstorben. Doch mit ihren Kindern und Enkelkindern wird dieser herzliche Kontakt weiter gepflegt, sei es privat und familiär oder offiziell im Schüler-, Sport- oder Besuchaustausch. Durch das unendliche Leid, das durch den Krieg über ganz Europa hineinbrach, sind sich unsere Länder inzwischen erfreulich näher gekommen nicht zuletzt auch durch die Arbeit des Volksbundes, die von so viel Idealismus getragen wird. Ich bin dankbar, daß ich diese hoffnungsvolle und gute Entwicklung noch erleben konnte.

13 13 Świadek czasu Kurt Jeske Nazywam się Kurt Jeske, urodziłem się przed 82 laty w Werkowie, ok. km. 12 stąd. Było nas czworo rodzeństwa. Moi rodzice mieli 20 hektarowe gospodarstwo. Sytuacje na wsi była podobna do dzisiejszej- było ciężko. Dla nas, dzieci, oznaczało to, że bardzo wcześnie musieliśmy zacząć pomagać w pracach w pracach polowych. W wieku 7 lat dzieci zaczynały naukę w szkole. Pomimo tego, że pomagałem w gospodarstwie, szkoła sprawiała mi dużo radości. Myślę, że to też zasługa nauczycieli, w pierwszych trzech latach nauki lekcje odbywały się częściowo w języku niemieckim. Do tego warto dodać, że połowa mieszkańców Werkowa to Niemcy. W pewnym sensie było to społeczeństwo multikulturowe. Ponieważ w naszej okolicy żyło wielu Polaków, rozwijały się między nami bliższe kontakty. Również moje serce bije szybciej, kiedy myślę o mojej rówieśnicy Helucie. Dobre i normalne stosunki pomiędzy Polakami i Niemcami pogorszyły się znacznie, kiedy Hitler zajął Sudety i Austrię oraz zagroził, że wyśle grupę narodowościową Do Ojczyzny Ta zapowiedź została dla nas, Niemców, bez wpływu. To oznaczało też, że w szkołach nie było już lekcji w j. niemieckim. Takie zarządzenie przyszło z góry. W Werkowie jednak zachowano dystans. To zależało też od ówczesnego sołtysa Floriana Żmudzińskiego i jego rady gminy. Ponieważ mój ojciec jemu podlegał. Taki stan utrzymywał się do , kiedy to Hitler rankiem tego dnia zakomunikował w radio: od 5 45 trwa wojna! To był początek najkrwawszej wojny, która objęła całą Europę i pochłonęła więcej niż 50 milionów ofiar. Pierwszymi ofiarami byli Polacy. Byli praktycznie pozbawieni praw. Hitlerowski reżim zarządził ich wywłaszczenie. Polskie zakłady przejęli Niemcy z Bessarabii, Ukrainy oraz krajόw nadbałkańskich, ktόrzy już krόtko przed tym zostali przesiedleni do Ojczyzny. Polskie rodziny zostały przymusowo przesiedlone do tzw. Generalnej Guberni zarządzanej przez Niemcόw lub zmuszane do przymusowej pracy w niemieckim przemyśle. Mieliśmy nowych sąsiadów a życie było racjonowane ja zostałem Hitlerjunge i musiałem raz do dwóch razy tygodniowo brać udział w ćwiczeniach sportowych i paramilitarnych. Osobisty przebieg wojny: Początek wojny przeżyłem w strachu przed napadami Polakόw, ktόrzy od początku wojny nienawidzili Niemcόw. Tydzień minął zanim do mojej rodzinnej wioski wkroczyli żołnierze niemieccy. Jednak w następnym okresie zaczęły sie napady ze strony niemieckiego społeczeństwa na społeczeństwo polskie.

14 14 W miesiacach zimowych uczeszczalem do szkoly rolniczej. W marcu 1942 zostalem zolnierzem i po krotkim przeszkoleniu zostalem powolany na front w Rosji. Nasz obszar znajdowal sie w rejonie Staliningradu, ale nie w samym miescie. Podczas jednej z walk zostalem ciezko raniony w pluca. Po tak duzej utracie krwi oraz przy tak silnym mrozie /30 o C, nie wierzylaem ze przezyje. Jednak dobrzy koledzy opatrzyli moje rany, zaopiekowali sie mna i odeslali w bezpieczne miejsce. Stamtad rozpoczal sie transport do ojczyzny. Po polrocznym pobycie w szpitalu ponownie zostalem zaciagniety do wojska. Tym razem do Jugoslawii. Kazdy dzien wygladal inaczej. Na froncie, w okolicach Charkowa musielismy przec na przod. Dlatego kazdego dnia cwiczylismy patrolowanierosjanie bardzo sie temu dziwili, ze zajmujemy sie bezsensownymi cwiczeniami, podczas gdy w mniescie mieszkaja sami cywile. W ogole caly dzien musielismy robic to, co nam kazano, od crana do nocy. W czasie kiedy bylem za swoja grupa w Hanowerze, byl alarm bombowy i wszyscy musielismy sie schowac w piwnicy. Byly tam okna, ktore musielismy przykryc, aby nie pekly pod wplywem bomby. Uzylismy do tego desek ktore caly czas trzymalismy. Bardzo sie balem ze te okna zostely jednak zostaly zniszczone, tak, ze sufit spadnie nam na glowy i zostaniemy pogrzebani w piwnicy. Uczucia podczas wojny: W ciezkich chwilach, kiedy chodzilo o zycie czy o smierc, zylismy wg motta ratuj sie kto moze. Dlatego mniej uwago zwracalo sie na drugiego czlowieka, jednekze zawsze byla nadzieja, czy iluzja ze kiedy robilo sie niebezpiecznie czlowiek myslal mnie to nie dotknie. Po czasie, kiedy przyzwyczajono sie do stale powracajacej smierci, wypracowano w sobie pewna metode: niedopuszczenie wszystkiego do siebie. Ja podczas wojny nawiazalem wiele nowych przyjazni. Jednakze nie mam kontaktu do mojego ostatniego austriackiego przyjaciela. Obawiam sie, ze on zmarl. Pod koniec wojny musielismy obchodzic sie oczszednie w bronia, poniewaz ze wszysrkiego trzeba bylo korzystac w uiarze i tylko w kniecznosci. Stosunek do wojny byl podzielony. Strach przed smiercia byl wrzechobecny. Dopiero po wojnie czulem sie szczesliwy, poniewaz przezylem. Wreszcie moglem korzystac z zycia. Mielismy wolne radio i gazety. Wyrazac swoje zdanie. Zaczelo sie nowe zycie. Musielismy jednek zyc oszczednie. Posilki byly porcjowane, ale nie bylismy glodni. Bylismy szczesliwi. Po wojnie; Kiedy wojna sie skonczyla nie bylo dla mnie juz mojej wioski. Z przyjaciolmi ze szkoly i z sasiedctwa. Po dlugim poszukiwaniu znalazlem rodzine w Dahenburgu. Tam sie osiedlilsmy we wlasnych, przez siebie wybudowanych domach. Tam znalazlem zone, corke i syna. W mniedzyczasie pojawila sie szostka wnuczat. Poniewaz pochodzilem z domu, w ktorym pracowano w rolnictwie, wyuczylem sie tego zawodu. Moja zona tez pochodzila z rolniczej rodziny, wiec nadal w rolnctwie. Juz 30 lat temu odwiedzilem wraz z dwoma przyjaciolmi Werkowo i zyjacych tam jeszcze przyjaciol. Poruszajace spotkanie po tylu latach z tymi, ktorzy przezyli wojne. W miedzyczasnie wielu z moichstarych szkolnych przyjaciol i sasiadow odeszlo, ostatni z nich Wincent Wlodarczyk znarl w lutym tego roku. Jednak kontakt z jego dziecmi i wnukami jest nadal podtrzymywany. Zarowno na plaszaczyznie prywatnej, oficjalnej w przyypadki wymiany szkolnej czy sportowej. Poprzez niekonczace sie cierpienie, ktore obecne bylo w calej Europie, nasze kraje zblizaly sie do siebie/ nie tylko poprzez prace Volksbundu, ktora przepelniona jest idealizmem. Jestem wdzieczny, ze dane mi bylo dozyc tak dobrego, pelnego nadziji rozwo.

15 15 Курт Еске Меня зовут Курт Еске, родился 82 года назад в Верково в 12 км от Месциско. У меня было трое братьев и сестёр. У моих родителей был участок земли в 20 га. Экономическая ситуация была тогда тяжолой. Это значило, что мы, дети, должны были очень рано помогать по хозяйству. В 7 лет я пошёл в школу. Несмотря на помощь по хозяйству, посещение школы доставляло мне радость. Это, конечно, в первую очередь зависило от учителей. Первые три года в школе занятия проходили на немецком. Я хочу добавить, что в Верково население было наполовину немцы, наполовину поляки. Поскольку с нами по соседству жило больше поляков, между нами развивались довольно близкие отношения и контакты, иногда даже тайная любовь. И сегодня моё старое сердце бьётся быстрее, когда я думаю об одной моей однокласснице, которую звали... Хорошие отношения с поляками значительно испортились, когда гитлеровская власть охватила Судеты и Австрию и начала грозить Польше, что вернёт немцев на их родину. Это так же означало, что в школе больше не будет занятий на немецком. Этот приказ был сверху, но люди в Верково уже держали дистанцию. Такое положение вещей сохранялось до первого сентября 1939 года, когда утром по радио объявили, что Гитлер начал войну. Это было начало кровопролитной войны, которая охватила всю Европу и принесла более 50 млн. Жертв. Первыми жертвами были поляки. Они были практически бесправны. Гитлеровский режим ввёл распоряжение об эспроприации, и польскую промышленность переняли немцы из Бессарабии, Украины или Прибалтики, которые незадолго до этого, по призыву Домой в Рейх, были туда переселены. Польские семьи были принудительно переселены в так называемые генералгубернаторства, которые находились под немецким командованием ( польский корпус ), или на принудительные работы в немецкой индустрии. Наш

16 16 У нас были новые соседи и жизнь была полностью регламентирована. Я был в гитлерюгенд и должен был с другой молодёжью один два раза в неделю заниматься спортивной и военной подготовкой. Начало войны я пережил со страхом по причине злоупотребления властью поляками, так как с наступлением войны поляки стали ненавидеть немцев. Это длилось неделю, пока немецкие солдаты не пришли туда, где мы жили. Разумеется, потом началось злоупотребление властью немцами по отношению к польскому населению. Зимой я ходил в сельскохозяйственную школу. В марте 1942 года меня призвали на войну, и после необходимого обучения, я поехал в Россию где и был ранен. Из-за большой потери крови и тридцатиградусного мороза я уже не верил, что выживу. Но мои товарищи перевязали меня и отправили в тыл. Оттуда меня транспортировали домой, где после полугода в госпитале я выздоровел, и меня снова отправили на службу, на этот раз в Югославию. Каждый день на войне не был похож на другой. Когда фронт возле Харькова продвинулся вперёд, мы должны были патрулировать территорию и каждый день тренероваться. Русские очень удивлялись, что мы продолжали этим заниматься, ведь в городе осталось только мирное население. Целый день мы должны были делать то, что нам прикажут, от подъёма до отбоя......когда моя группа была в Ганновере, обьявили воздушную тревогу, и мы спрятались в подвале. Там были окна, которые мы должны были как-то закрыть, чтобы их не выбило взрывом. Для этого мы использовали доски, которые приходилось держать. Мне было страшно, что окна не выдержат, потолок обрушится, и мы останемся заживо похороненными в этом подвале. Чувства В тяжёлых моментах, когда речь шла о жизни и смерти, мы жили по правилу: Спасайся кто может!. Поэтому мы были осторожны. Кроме того, всегда была иллюзия, надежда, что тебя это обойдёт. Спустя время, когда ты уже привык к войне и постоянным смертям, всё уже воспринималось не так близко к сердцу. Во время войны у меня появились друзья. Но вот уж четыре года, как у меня пропала связь с моим австрийским другом. Боюсь, что его уже нет в живых.

17 17 Оружием в конце войны мы должны были пользоваться очень экономно, только в крайнем случае. Тогда мы пользовались противотанковыми гранатомётами, поскольку не имели ни одного танка. Страх перед смертью чувствовался во всём. И после войны я почувствовал себя счастливым потому, что выжил. Наконец-то мы смогли в полной мере наслаждаться жизнью. У нас было радио, газеты, можно было свободно высказывать своё мнение. Началась новая жизнь. После войны Когда закончилась война, у меня не было ни родины, ни друзей, ни соседей. После долгих поисков мои родственники нашли друг друга в... Тут же мы построили себе дом, и я познакомился со своей будущей женой. У меня есть, дочь и шесть внуков. Болле 30-ти лет назад я с друзьями посетил Верково, встретился с ещё тогда живыми польскими друзьями. Волнующая встреча после стольких лет с теми, кто пережил войну. Между тем, многие старые друзья и соседи ушли из жизни. Последний друг умер в феврале прошлого года. Но мы поддерживаем отношения с детьми и внуками. Через бесконечные страдания, которые принесла война во всю Европу, многие народы сблизились, народный союз Германии (Folksbund) играет в этом не последнюю роль. Я очень рад, что могу переживать и видеть это полное надежд развитие.

18 18 Zeitzeuge Jan Gulcz Mein Name ist Jan Gulcz. Ich bin am in Sarba geboren, 7 km von Miescisko entfernt, als zweit jüngster von 6 Brüdern. Zusätzlich hatte ich 7 Schwestern. Ich habe 7 Enkel und 9 Urenkel. Ich arbeite mein ganzes Leben n der Landwirtschaft, da ich auf einem Bauernhof groß geworden bin liegt mir das so ziemlich im Blut. An meine Kindheit erinnere ich mich trotz der schweren Zeit gerne zurück. Da es zu meiner Zeit kaum eine andere Berufsmöglichkeit gab außer auf einem landwirtschaftlichen Betrieb zu arbeiten, waren wir zwar sehr arm aber glücklich. Ich liebte es meine Geige oder meine Trompete zu spielen. Dazu kam, daß ich mit meinem musikalischen Talent die hübschen Mädchen bezirzen konnte. Als der Krieg anfing war das für mich das Schlimmste was passieren konnte, denn ich bin gerade 22 Jahre alt geworden. Für meine Mutter war es nicht weniger schlimm, da sie alle ihre Söhne in den Krieg schicken mußte. Tagelang stand sie am Fenster und weinte einfach nur. Das machte es mir nicht minder schwer zu gehen. Doch ich musste- denn das Vaterland rief mich in den Krieg! Auf die Frage, ob es intensive Beziehungen zwischen Polen und Deutschen gab kann ich nur sagen, daß ich mich gerne an nachbarschaftliche Verhältnisse erinnere. Alle meine Brüder bis auf mich und meinen älteren Bruder und meine Schwager fielen im Krieg. Ein Bruder fiel in Frankreich, zwei an unbekannten Orten. In meiner Gemeinde wurden über 40 Leute von der Waffen SS erschossen. Ich sah im Krieg viele schreckliche Dinge. Am griffen uns die deutschen Soldaten an. Doch wir konnten uns unserer Haut erwehren, da wir gut ausgerüstet waren. Nach langem Frontkampf zogen sich die Deutschen schließlich zurück und wir dachten wir hätten gewonnen. Doch da lagen wir falsch, denn die Deutschen wollten uns in Sicherheit wiegen, um uns mit voller Kraft in den Rücken zu fallen.

19 19 Doch wir konnten uns in den Schützengräben verstecken und unsere Bajonette auf unseren Gewehren befestigen. Die deutschen Soldaten kannten diese Taktik von den Polen und zogen sich nach einem nicht sehr langen Gefecht zurück. Danach bewegte sich unser Truppenverband Richtung Warschau. Auf dem Weg dorthin verbündete sich unsere Armee Pommern mit der Polnischen. In einer weiteren Schlacht kreisten uns die Deutschen wieder einmal ein und so flüchteten wir in einen nahe gelegenen Wald. Dort trafen wir auf deutsche Bauern, die allerdings nicht zugaben Deutsche zu sein. Durch Informationen die wir von den deutschen Bauern erhielten, konnten wir feststellen, daß wenn man HURRA ruft die Deutschen aufhören zu schießen. Durch diesen Trick konnten wir die Soldaten gefangen nehmen. Doch als wir zu ihnen stießen, um sie festzunehmen stellten sie sich tot, denn Hitler hatte ihnen gesagt wenn sie in polnische Gefangenschaft geraten würden, würde man sie sofort erschieße. Doch wir erklärten ihnen, daß dies nicht der Fall wäre und so schmissen sie ihre Gewehre weg und wollten sich uns anschließen. Doch das kam mit unseren Gewissen nicht im Einklang, denn unsere beiden Völker kämpften gegeneinander und es wäre moralisch nicht vertretbar gewesen hätten wir uns zusammengeschlossen. Als wir nun endlich in Warschau angekommen waren, kämpften wir dort vom bis Polen kapitulierte und alle polnischen Soldaten wurden im Lager Belvedere gesammelt. Vor diesem Lager stand ein Denkmal, das ein deutscher General küsste. Danach wurde Warschau den Deutschen übergeben, sie wurden jedoch nur ohne Waffen in die Stadt gelassen. Ich geriet in deutsche Gefangenschaft in der Nähe von Bromberg. Ich wollte aber zum Heimaturlaub nach Hause. Ich hatte große Angst, daß ich nicht aus dem Lager rauskommen würde, da jeder der sich vor dem General nicht bewährte (Nichtbeherrschen der deutschen Sprache, zu leise Stimme, etc.), bestraft wurde- meistens mit einer Ohrfeige oder ähnlichem. Ich schaffte es. In unserem Tagesablauf war Ordnung der springende Punkt. Die Stimmung war allzeit düster und bedrückt den jeder redete nur noch über den Krieg und kaum jemand konnte fassen was Polen in nur ein paar Tagen wiederfahren ist.

20 20 Świadek czasu Jan Gulcz Nazywam się Jan Gulcz. Urodziłem się r. w Sarbi, miejscowości oddalonej od Mieściska o 7 km. Miałem sześciu braci oraz siedem sióstr. Teraz mam czworo dzieci, siedmioro wnuków i dziewięć prawnuków. Pracowałem w rolnictwie, podobnie jak wielu innych ludzi w tamtym czasie. Chętnie wracam do czasów mojego dzieciństwa, pomimo cieżkich warunków, które wówczas panowały. Rozwój postępował wtedy bardzo wolno, praca na roli była częstym sposobem na życie. Żyłem w biedzie, ale moje dzieciństwo było piękne. Mój czas wtedy wypełniała muzyka. Chętnie grałem na skrypcach i na trąbce jak również tańczyłem. Poza tym było wiele pięknych dzieczyn. Kiedy rozpoczęła się wojna miałem 22 lata.moja matka często płakała w tym czasie, ponieważ bała się o swoich synów. Iść na wojnę to było dla mnie bardzo ciężkie przeżycie, gdyż wiedziałem, że mogę nie wrócić z tej wojny. Przyjemnie i chętnie wspominam stosunki panujące między Polakami a Niemcami. Żyliśmy w dobrosąsiedzkich kontaktach, pomagaliśmy sobie i wszyscy się znali. Podczas wojny moi bracia zostali rozstrzelani. Podobnie było z moimi szwagrami. Jeden z braci zginął we Francji inny z kolei zaginął bez wieści. Tylko ja i jeden za starszych braci przeżyliśmy. W naszej gminie rozstrzelanych zostało 40 osób. Podczas wojny doświadczyłem wielu nieprzyjemnych chwil zaatakowali nas Niemcy. Byliśmy jednak dobrze wyposażeni i zmusiliśmy ich do wycofania się. Ostatecznie byli silniejsi i uderzyli z innej strony. Musieliśmy ukryć się w okopach. Gdy Niemcy się zbliżyli zaczęliśmy walkę bagnetami, która była dla nich nowością. W strachu przed klęską uciekali. My natomiast maszerowaliśmy do Warszawy i spotkaliśmy Armię Poznań, do której się przyłączyliśmy. Ja należałem do Armii Pomorze. Raz zostaliśmy otoczeni przez Niemców. Próbowaliśmy dostać się do lasu. Tam spotkaliśmy niemieckich rolników, którzy nie przyznawali się, że nie są Polakami. Niemcy strzelali bez przerwy, ale wiedzieliśmy, że jeśli ktoś krzyknie Hurra przestaną. Wzięliśmy ich do niewoli. Kiedy się do nich zbliżaliśmy udawali że nie żyją. Robili to, ponieważ bali się Polaków. Hitler powiedział im, że zostaną natychmiast rozstrzelani przez nas. Tak się nie stało. Postanowili oni przyłączyć się do nas, ale nie mogliśmy ich ze sobą zabrać. W Warszawie byliśmy od 23 do 28 września 39. Następnie Polska skapitulowała, a my zostaliśmy zebrani przed Belwederem. Stał tak pomnik Piłsudzkiego, przed który zasalutował niemiecki generał. Potem Warszawa została przekazana Niemcom. Jako obrońca Warszawy miałem przepustkę, ale i tak mogłem trafić do niewoli. Wystarczyło narazić się generałowi, słabo mówić po niemiecku lub po prostu być nieśmiałym. Mnie się udało. Nastrój był przytłaczający, a przyjaciele i sąsiedzi mówili tylko o wojnie. Nikt nie mógł pojąć co tak naprawdę w ciągu kilku dni wyrządzono Polakom.

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) W czasie pobytu za granicą mieszkasz u znajomych. Z nimi odwiedziłeś/-łaś

Bardziej szczegółowo

www.awans.net Publikacje nauczycieli Hänsel und Gretel propozycja pracy z tekstem baśni braci Grimm Jaś i Małgosia

www.awans.net Publikacje nauczycieli Hänsel und Gretel propozycja pracy z tekstem baśni braci Grimm Jaś i Małgosia www.awans.net Publikacje nauczycieli Urszula Król Zespół Szkół Salezjańskich w Krakowie Hänsel und Gretel propozycja pracy z tekstem baśni braci Grimm Jaś i Małgosia Materiały wspomagające pracę na lekcjach

Bardziej szczegółowo

Przyimki. Präpositionen

Przyimki. Präpositionen Przyimki Präpositionen Przyimki to słowa współpracujące z rzeczownikiem lub z zaimkiem: pod stołem do szkoły w pokoju dla ciebie z rodzicami od babci Tak samo funkcjonują przyimki w języku niemieckim.

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO POZIOM PODSTAWOWY KWIECIEŃ 2013. miejsce na naklejkę z kodem

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO POZIOM PODSTAWOWY KWIECIEŃ 2013. miejsce na naklejkę z kodem Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIEGO

WOJEWÓDZKI KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIEGO Kod ucznia Liczba punktów WOJEWÓDZKI KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 19.01.2015 1. Test konkursowy zawiera 11 zadań. Są to zadania zamknięte i otwarte.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK MIECKI

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. D 1.2. B 1.3. Zdający określa główną myśl tekstu. (II.

Bardziej szczegółowo

Anfrage. 95 Jahre 95 lat

Anfrage. 95 Jahre 95 lat Anfrage KONTAKT: Telefon +49 561 40090160 Fax 032223735277 email anfrage@24.pflegeteam.net Skype pflegeteam.net Internet www.24.pflegeteam.net Adres pocztowy: Wallensteinstr. 3 Doradztwo: Tylko po wcześniejszym

Bardziej szczegółowo

Sprachenschule Fokus. Ich heiße Anna. Sprachenschule Fokus. Sprachenschule Fokus. Ich komme aus Polen. Sprachenschule Fokus. Wo liegt Szczecin?

Sprachenschule Fokus. Ich heiße Anna. Sprachenschule Fokus. Sprachenschule Fokus. Ich komme aus Polen. Sprachenschule Fokus. Wo liegt Szczecin? Wie heißt du? Ich heiße Anna. Nett dich kennen zu lernen. Ich freue mich auch. Wer bist du? Ich bin Anna. Woher kommst du? Ich komme aus Polen. Wo wohnst du? Ich wohne in Szczecin. Wo liegt Szczecin? Szczecin

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) Wybierasz się ze znajomymi na pieszą wycieczkę po okolicy. Porozmawiaj

Bardziej szczegółowo

Czas staje się coraz cenniejszy. Anna żegna się z Paulem i powraca do 9 listopada 2006 roku. Zostało jej już tylko pięć minut. Czy zdąży?

Czas staje się coraz cenniejszy. Anna żegna się z Paulem i powraca do 9 listopada 2006 roku. Zostało jej już tylko pięć minut. Czy zdąży? ODCINEK 25 Wszystko na nic Czas staje się coraz cenniejszy. Anna żegna się z Paulem i powraca do 9 listopada 2006 roku. Zostało jej już tylko pięć minut. Czy zdąży? Do ukończenia misji zostało Annie zaledwie

Bardziej szczegółowo

Język niemiecki. Poziom podstawowy Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY

Język niemiecki. Poziom podstawowy Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Poziom podstawowy Język niemiecki Język niemiecki. Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Zadanie 1. Za każde poprawne rozwiązanie przyznajemy 1 punkt. Maksimum 5. R F 1.1. Arthus-Bertrand

Bardziej szczegółowo

1983-2013. 30 lat współpracy 30 Jahre Schüleraustausch

1983-2013. 30 lat współpracy 30 Jahre Schüleraustausch 1983-2013 30 lat współpracy 30 Jahre Schüleraustausch 1983 Poznań 1983 - Posen Wymianę szkolną pomiędzy Bismarckschule z Hanoweru a V Liceum Ogólnokształcącym im. Klaudyny Potockiej w Poznaniu zapoczątkowali:

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO MAJ 2012 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO MAJ 2012 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

TEST KWALIFIKACYJNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DO GIMNAZJUM NUMER 27 W WARSZAWIE - 2008

TEST KWALIFIKACYJNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DO GIMNAZJUM NUMER 27 W WARSZAWIE - 2008 TEST KWALIFIKACYJNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DO GIMNAZJUM NUMER 27 W WARSZAWIE - 2008 Imi ę i nazwi sko kandydata : Zaznacz przy ka żdym zadaniu ty l k o j edn ą prawid łową odpowied ź! 1. Jak odpowiesz na

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę dysleksja MJN-R1_1P-091 PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO STYCZEŃ ROK 2009 POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

Propozycje przykładowych zadań przygotowujących do ustnego egzaminu maturalnego w nowej formule

Propozycje przykładowych zadań przygotowujących do ustnego egzaminu maturalnego w nowej formule Propozycje przykładowych zadań przygotowujących do ustnego egzaminu maturalnego w nowej formule Lektion 11 Kannst du mir bitte helfen? I. Ich kann das nicht! ABI SPRECHEN 1 (rozmowa z odgrywaniem roli)

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Danuta Kubińska

Opracowanie: Danuta Kubińska Opracowanie: Danuta Kubińska Scenariusz lekcji. Przedmiot: język niemiecki Podręcznik: Alles klar 2b rozdział 9 Czas: 2 godziny lekcyjne Miejsce: pracownia języka niemieckiego Temat: Das Wichtigste in

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK NIEMIECKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK NIEMIECKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1.

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ ODPOWIEDZI I PUNKTOWANIA ZADAŃ PAŹDZIERNIK 2011 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji języka niemieckiego

Scenariusz lekcji języka niemieckiego Termin realizacji:. Czas trwania : 45 min. Klasa III gim Temat lekcji: Wie feierst du? Scenariusz lekcji języka niemieckiego Cele językowe: Uczeń zna słownictwo ze świętami Bożego Narodzenia Rozumie tekst

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 5) proste, typowe wypowiedzi ustne, artykułowane

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIEKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SHEMATY PUNKTOWANIA (A1) GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 5) proste, typowe wypowiedzi ustne, artykułowane

Bardziej szczegółowo

Mirosława Czerwińska

Mirosława Czerwińska www.awans.net Publikacje nauczycieli Mirosława Czerwińska Test z języka niemieckiego dla klasy V szkoły podstawowej Praca opublikowana w Internetowym Serwisie Oświatowym Awans.net Test z języka niemieckiego,

Bardziej szczegółowo

Zdanie z poprzedniej lekcji.

Zdanie z poprzedniej lekcji. Zdanie z poprzedniej lekcji. 1. Autobus przyjeżdża o godzinie 7. 2. Wieczorem długo oglądam telewizję. 3. Muszę to rozpakować. 4. On na pewno wróci. 5. Czy Pan/Pani mnie odbierze? 6. Ich muss schon aufstehen.

Bardziej szczegółowo

A. Uzupełnij dialog wyrazami z ramki. / 4. B. Połącz ze sobą części zdania. Rozwiązanie wpisz do tabeli. / 5

A. Uzupełnij dialog wyrazami z ramki. / 4. B. Połącz ze sobą części zdania. Rozwiązanie wpisz do tabeli. / 5 Kontrollarbeit 1A Testy do rozdzia³ów Klasse... Vorname und Name... / 25 Note... A. Uzupełnij dialog wyrazami z ramki. / 4 wie wie wer wo... ist das? Das ist mein Onkel.... heißt er? Er heißt Ralf Schmidt....

Bardziej szczegółowo

Einbau von Rauchwarnmeldern nach DIN 14676

Einbau von Rauchwarnmeldern nach DIN 14676 Einbau von Rauchwarnmeldern nach DIN 14676 Gesetzlich ist der Eigentümer für die Installation von Rauchwarnmeldern verantwortlich. Objekt: Einfamilienhaus mit insgesamt 3 Etagen. Objektanschrift: Beispielweg

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2010 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. R 1.2. Zdający stwierdza, czy tekst zawiera określone

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI DLA ABSOLWENTÓW KLAS DWUJĘZYCZNYCH

JĘZYK NIEMIECKI DLA ABSOLWENTÓW KLAS DWUJĘZYCZNYCH Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK NIEMIECKI DLA ABSOLWENTÓW KLAS DWUJĘZYCZNYCH KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ CZĘŚĆ I HÖRVERSTEHEN ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Poprawna odpowiedź (1 pkt) A. X B. X C. D. X E. X

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY DATA URODZENIA UCZNIA

ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY DATA URODZENIA UCZNIA ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD

Bardziej szczegółowo

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. ODCINEK 03 W kierunku Kantstraße

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. ODCINEK 03 W kierunku Kantstraße ODCINEK 03 W kierunku Kantstraße Anna zmierza w kierunku Kantstraße. Traci jednak sporo czasu pytając o drogę. Zjawiają się mężczyźni na motorach i rozlegają się kolejne strzały, a zegar nieubłagalnie

Bardziej szczegółowo

Lekcja 6. Zdania z poprzedniej lekcji

Lekcja 6. Zdania z poprzedniej lekcji Lekcja 6 Zdania z poprzedniej lekcji Słówko Bitte (proszę) może się pojawić na początku, w środku, bądź też na końcu zdania!(jak w pokazano w 1. zdaniu) 1. Schreiben Sie das bitte! /Bitte schreiben Sie

Bardziej szczegółowo

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 1989. Dwudziesta trzydzieści. Masz 30 minut, aby ocalić Niemcy. Teraz twój ruch.

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 1989. Dwudziesta trzydzieści. Masz 30 minut, aby ocalić Niemcy. Teraz twój ruch. ODCINEK 23 Do zobaczenia Anna łapie okazję i na skuterze dostaje się na Bernauer Straße. Dobrym samarytaninem okazuje się być Emre Ogur, który życzy jej szczęścia, Glück, w Berlinie. Czy będzie jej ono

Bardziej szczegółowo

Steuerberaterin Ria Franke

Steuerberaterin Ria Franke Polnische Arbeitnehmer mit Wohnsitz in Polen Polscy pracownicy z miejscem zamieszkania w Polsce Steuerberaterin Ria Franke Verdienst > 450 / Monat Wynagrodzenie > 450 /miesięcznie Entscheidung über die

Bardziej szczegółowo

Herzliche Einladung an alle Schüler der 1.-7. Klasse Serdecznie zapraszamy wszystkich uczniów klas 1-7

Herzliche Einladung an alle Schüler der 1.-7. Klasse Serdecznie zapraszamy wszystkich uczniów klas 1-7 Herzliche Einladung an alle Schüler der 1.-7. Klasse Serdecznie zapraszamy wszystkich uczniów klas 1-7 Kinderwallfahrt 2015 Pielgrzymka dzieci 2015 Religiöse Kinderwoche (RKW) 2015 Wakacje z Bogiem (RKW)

Bardziej szczegółowo

Przykładowy sprawdzian uzdolnień językowych z języka niemieckiego. dla kandydatów do Gimnazjum Dwujęzycznego w Strzelinie

Przykładowy sprawdzian uzdolnień językowych z języka niemieckiego. dla kandydatów do Gimnazjum Dwujęzycznego w Strzelinie Przykładowy sprawdzian uzdolnień językowych z języka niemieckiego dla kandydatów do Gimnazjum Dwujęzycznego w Strzelinie Imię i nazwisko ucznia : Ilość uzyskanych punktów: Ilość punktów możliwych do zdobycia:

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu.

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu. Uk ad graficzny CKE 2011 UZUPE NIA ZESPÓ NADZORUJ CY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejk z kodem

Bardziej szczegółowo

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006; dziesiąta dwadzieścia pięć. Masz 90 minut i dwie szanse. Wydaje się, że ktoś już wie o tobie.

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006; dziesiąta dwadzieścia pięć. Masz 90 minut i dwie szanse. Wydaje się, że ktoś już wie o tobie. ODCINEK 06 Powiew przeszłości Anna wpada na kolejną osobę, która zdaje się ją znać. Tym razem to kobieta, która mówi, że w 1961 roku były zaprzyjaźnione. Annę ogrania jeszcze większe zdziwienie, gdy dowiaduje

Bardziej szczegółowo

Freiwillige Feuerwehr Reken Ochotnicza Straż Pożarna Reken

Freiwillige Feuerwehr Reken Ochotnicza Straż Pożarna Reken Ochotnicza Straż Pożarna Reken - Hilfeleistung bei Notständen und bei Unfällen -Pomoc w stanach zagrożenia i w wypadkach -Brandbekämpfung und Menschenrettung - Zwalczanie pożarów i ratownictwo ludzi -Brandschutzaufklärung

Bardziej szczegółowo

Przedstawianie się i poznawanie innych

Przedstawianie się i poznawanie innych Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Dialog 1 Nowi sąsiedzi Guten Tag, ich bin gestern neu eingezogen und wollte mich kurz vorstellen. Mein Name ist Andrea Wagner. Wir sind jetzt Nachbarn!

Bardziej szczegółowo

die Pflege [di Pflejge] opieka: der Familienstand [der Familiensztand] stan cywilny:

die Pflege [di Pflejge] opieka: der Familienstand [der Familiensztand] stan cywilny: Begrüβung [Begrusung] pozdrawianie: Guten Morgen [Guten Morgen] dzieo dobry (do południa) Guten Tag [Guten Tag] dzieo dobry (po południu) auf Wiedersehen [ałfwiderzejen] do widzenia Tschüss [czus] cześd

Bardziej szczegółowo

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006, dziesiąta czterdzieści. Zostało ci 70 minut i tylko jedna szansa. Musisz się spieszyć. Kto cię śledzi?

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006, dziesiąta czterdzieści. Zostało ci 70 minut i tylko jedna szansa. Musisz się spieszyć. Kto cię śledzi? ODCINEK 09 Brakujące ogniwa Anna ucieka z Teatru Variete, ale kobieta w czerwieni dogania ją przy sklepie Paula Winklera. Annie udaje się zbiec dzięki pomocy Heidrun Drei. Jednak Anna posiada tylko jeden

Bardziej szczegółowo

Próbny egzamin maturalny z języka niemieckiego

Próbny egzamin maturalny z języka niemieckiego Próbny egzamin maturalny z języka niemieckiego Wersja dla zdającego Zestaw 1 podróżowanie sport jedzenie Zadanie 1 / 3 minuty Jesteś na wakacjach u znajomego/ znajomej w Niemczech. Wspólnie ustalacie plan

Bardziej szczegółowo

Tekst 1 10 x 1 pkt Po przeczytaniu tekstu,, Meine Familie proszę zaznaczyć, które z poniższych zdań jest prawdziwe (richtig) lub fałszywe (falsch).

Tekst 1 10 x 1 pkt Po przeczytaniu tekstu,, Meine Familie proszę zaznaczyć, które z poniższych zdań jest prawdziwe (richtig) lub fałszywe (falsch). HV LV L/G SA Liczba punktów Podpisy sprawdzających TEST EGZAMINACYJNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO A2 E wersja B Imię i nazwisko:... Wydział, rok:...... Nr albumu:... Słuchanie ze zrozumieniem Po dwukrotnym wysłuchaniu

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Uprawnienia ucznia do nieprzenoszenia

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Zadanie 3. Zadanie 3. Rozdział 3. Przed obejrzeniem filmu: Schritt 1. Film ohne Ton. Schritt 2. Film mit Ton

Zadanie 1 Zadanie 3. Zadanie 3. Rozdział 3. Przed obejrzeniem filmu: Schritt 1. Film ohne Ton. Schritt 2. Film mit Ton .shock Fotolia Przed obejrzeniem filmu: Zadanie 1 Zadanie 3 Zadanie 1 Was stellt dieses Foto dar? Schreib deine Assoziationen auf. Napisz swoje skojarzenia z powyższym zdjęciem. Zadanie 2 Wie sieht die

Bardziej szczegółowo

Niemiecki. Rozmówki w podróży FRAGMENT

Niemiecki. Rozmówki w podróży FRAGMENT Niemiecki Rozmówki w podróży FRAGMENT Autor: Dorota Guzik Tłumaczenie: Marzanna Stanek-Kozłowska, Doris Wilma Głosy: Doris Wilma, Martin Brand, Maybe Theatre Company Nagranie i mastering: Mariusz Zaczkowski

Bardziej szczegółowo

Tryb przypuszczający - der Konjunktiv

Tryb przypuszczający - der Konjunktiv Porównując tryb przypuszczający jakiego używamy w języku polskim usłyszymy właściwie te same formy: W ubiegłym roku kupiłbym dom, ale nie miałem pieniędzy. (płaszczyzna przeszła) Dziś kupiłbym ten dom,

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z języka niemieckiego dla klas II

Rozkład materiału z języka niemieckiego dla klas II Podręcznik: Aha neu 2a,2b Rozkład materiału z języka dla klas II 1. Zapoznanie z programem nauczania i kryteriami oceniania w II klasie Kapitel 1 Ich lade dich ein! Wann hast du Geburtstag? Liczebniki

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) EGZMIN MTUNY OD OKU SZKONEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM OZSZEZONY OZWIĄZNI ZDŃ I SCHEMTY PUNKTOWNI (1) GUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 3) II. ozumienie wypowiedzi. Zdający rozumie wypowiedzi ustne [ ]

Bardziej szczegółowo

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Konferencja organizowana w ramach projektu Digitalizacja szlaku konnego

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka niemieckiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka niemieckiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) Egzamin maturalny na poziomie dwujęzycznym 111 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) Rozmowa wstępna 1 minuta

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015

SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 SPRAWDZIAN OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 CZĘŚĆ 2. JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ (S1) Czas pracy: 45 minut GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 3) Usłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Na podstawie informacji

Bardziej szczegółowo

COMPUTER: Misja Berlin. 13 siepnia, rok 1961. Siedemnasta pięćdziesiąt pięć. Masz 60 minut, aby zakończyć

COMPUTER: Misja Berlin. 13 siepnia, rok 1961. Siedemnasta pięćdziesiąt pięć. Masz 60 minut, aby zakończyć ODCINEK 15 Podróż w czasie Anna udaje się do podzielonego Berlina. Wkrótce odkrywa, że powinna znaleźć się w zachodniej części, jednak jest w Berlinie Wschodnim. To nie jedyny problem. Do końca misji i

Bardziej szczegółowo

1 Hallo, das bin ich!

1 Hallo, das bin ich! 1 1 Marta, Rafał i Patryk mają zaopiekować się dwójką uczniów z Niemiec, Emmą i Janem, którzy przylatują do Poznania w ramach wymiany międzyszkolnej. Właśnie wypatrują ich na lotnisku. Hallo! Hi! Hallo!

Bardziej szczegółowo

Moje prawa w opiece nad osobami starszymi: Wynagrodzenie i Czas pracy Spotkanie opiekunek ze Europy Środkowo- wschodniej w Zurychu, 15.11.

Moje prawa w opiece nad osobami starszymi: Wynagrodzenie i Czas pracy Spotkanie opiekunek ze Europy Środkowo- wschodniej w Zurychu, 15.11. Moje prawa w opiece nad osobami starszymi: Wynagrodzenie i Czas pracy Spotkanie opiekunek ze Europy Środkowo- wschodniej w Zurychu, 15.11.2015 Christine Michel, Sekretarz Branży opieki w domach prywatnych,

Bardziej szczegółowo

1. Petra wohnt in: a. Hamburg b. Köln c. München. 3. Petra spielt gern: a. Lego b. Karten c. Schach

1. Petra wohnt in: a. Hamburg b. Köln c. München. 3. Petra spielt gern: a. Lego b. Karten c. Schach KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLASY V Imię i nazwisko:... Nazwa szkoły i miejscowość:... Witamy Cię na konkursie DaF-Kenner. Na rozwiązanie testu konkursowego masz 60 minut. W tym czasie możesz zdobyć

Bardziej szczegółowo

ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO. Poziom rozszerzony

ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO. Poziom rozszerzony ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Poziom rozszerzony 1. Różnorodne struktury leksykalno-gramatyczne umożliwiające formułowanie wypowiedzi poprawnych pod względem fonetycznym, ortograficznym,

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka niemieckiego Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka niemieckiego Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) Część ustna (bez określania poziomu): Przykładowe zestawy zadań 35 2.2. Część ustna (bez określania poziomu). Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna Rozmowa wstępna

Bardziej szczegółowo

Platforma Dostawców VW

Platforma Dostawców VW PROCES REJESTRACJI Proces rejestracji Dostawcy na światowej platformie dostawców Koncernu VW składa się z trzech etapów: informacja własna od dostawcy (SSR) akceptacja umowy ramowej B2B wypełnienie bazy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. Lekcja 6 Jedzenie str. 47...Dialog 1 W restauracji str. 48...Dialog 2 Co dziś ugotujemy? str. 52...Dialog 3 Moje ulubione jedzenie

Spis treści. Wstęp. Lekcja 6 Jedzenie str. 47...Dialog 1 W restauracji str. 48...Dialog 2 Co dziś ugotujemy? str. 52...Dialog 3 Moje ulubione jedzenie Spis treści Wstęp 2 3 5 7 8 10 12 13 15 17 18 20 22 23 25 27 28 30 Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych str. 07... Dialog 1 Nowi sąsiedzi str. 08...Dialog 2 Mamo, tato, to jest moja dziewczyna

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. ze słuchu 1.1. 1.2. Zdający stwierdza,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I O PISANIU LISTÓW

ROZDZIAŁ I O PISANIU LISTÓW KORESPONDENCJA PRYWATNA Spis treści Wstęp... 7 ROZDZIAŁ I O PISANIU LISTÓW... 8 Epistolografia sztuka przeszłości?... 8 Jak pisać?... 9 Forma i kształt listu... 11 Koperta... 11 Data i miejsce... 13 Formuła

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ CZĘŚĆ 2. JĘZYK NIEMIECKI

SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ CZĘŚĆ 2. JĘZYK NIEMIECKI Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA UCZEŃ PESEL miejsce na naklejkę SPRAWDZIAN W KLASIE SZÓSTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ CZĘŚĆ 2. JĘZYK NIEMIECKI

Bardziej szczegółowo

Dorn und Röschen SCENARIUSZ LEKCJI

Dorn und Röschen SCENARIUSZ LEKCJI SCENARIUSZ LEKCJI Temat: Können Bilder sprechen? Das Theaterstück Dorn und Röschen. Poziom: Szkoła Podstawowa, klasa 6 Cele: Uczniowie: n przypominają sobie tytuły znanych bajek i ich autorów, n interpretują

Bardziej szczegółowo

Zur Belastungssituation der Familien in Polen Grundlagenstudie. Anhang

Zur Belastungssituation der Familien in Polen Grundlagenstudie. Anhang Zur Belastungssituation der Familien in Polen Grundlagenstudie Anhang Dissertation zur Erlangung des Grades eines Doktors der Erziehungswissenschaften durch die Pädagogische Hochschule Heidelberg vorgelegt

Bardziej szczegółowo

CENTRALNE BIURO ŚLEDCZE KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI

CENTRALNE BIURO ŚLEDCZE KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI CENTRALNE BIURO ŚLEDCZE KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI Działania podejmowane przez CBŚ mają na celu zwalczanie przestępczości zorganizowanej o charakterze transgranicznym, kryminalnym, narkotykowym i ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

Schuljahr. Herkunftssprache Polnisch

Schuljahr. Herkunftssprache Polnisch / Schule / Name Schuljahr Allgemeine Arbeitshinweise Trage bitte auf diesem Blatt und auf deinen Arbeitspapieren deine Schule und deinen Namen ein. Kennzeichne bitte deine Entwurfsblätter (Kladde) und

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. F 1.2. R 1.3.

Bardziej szczegółowo

CZAS PRZESZŁY PARTIZIP PERFEKT

CZAS PRZESZŁY PARTIZIP PERFEKT CZAS PRZESZŁY PARTIZIP PERFEKT pozwala opowiadać (najczęściej ustnie) o wydarzeniach z przeszłości; jest czasem złożonym; informuje on o tym co było, co się wydarzyło, co ktoś zrobił. Czas przeszły Perfekt

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI PISEMNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI PISEMNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI PISEMNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY KWIECIEŃ 2013 ISN_03 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

Bardziej szczegółowo

dla klasy I gimnazjum z języka rosyjskiego

dla klasy I gimnazjum z języka rosyjskiego Agata Buchowiecka-Fudała Plan wynikowy z języka rosyjskiego dla klasy I gimnazjum na podstawie programu nauczania i podręcznika Всё просто! 1 Rozdział 0 Podstawowe informacje na temat Rosji, Rosjan i języka

Bardziej szczegółowo

Wymiana polsko-niemiecka Schüleraustausch 2013

Wymiana polsko-niemiecka Schüleraustausch 2013 Wymiana polsko-niemiecka Schüleraustausch 2013 Licealiści Zespołu Szkół im. H. Kołłątaja w Jordanowie gościli w październiku przez siedem dni grupę młodzieży z Niemiec z Markgräfler Gymnasium z miejscowości

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

www.mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl www.jezyki-mniejszosci.pl

www.mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl www.jezyki-mniejszosci.pl www.mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl www.jezyki-mniejszosci.pl Polski system oświaty umożliwia uczniom należącym do mniejszości narodowych i etnicznych podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KWIECIEŃ 2010 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY. miejsce na naklejkę z kodem PESEL KOD UCZNIA

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KWIECIEŃ 2010 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY. miejsce na naklejkę z kodem PESEL KOD UCZNIA Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY entralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 JĘZYK NIEMIEKI POZIOM ROZSZERZONY KLUZ ODPOWIEDZI I PUNKTOWANIA ZADAŃ GRUDZIEŃ 2011 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II.

Bardziej szczegółowo

I Międzyszkolny Konkurs Języka Niemieckiego Piórko dla Gimnazjalistów

I Międzyszkolny Konkurs Języka Niemieckiego Piórko dla Gimnazjalistów I Międzyszkolny Konkurs Języka Niemieckiego Piórko dla Gimnazjalistów Etap międzyszkolny 2012/2013 Drogi Gimnazjalisto! Gratulujemy Ci przejścia do etapu międzyszkolnego i życzymy powodzenia w dalszej

Bardziej szczegółowo

KOMMUNIKATION/ POROZUMIEWANIE SIĘ

KOMMUNIKATION/ POROZUMIEWANIE SIĘ KOMMUNIKATION/ POROZUMIEWANIE SIĘ Guten Morgen! Guten Tag! Wie geht's dir?/ Wie geht's Ihnen? Danke, sehr gut / super / gut / schlecht. Und dir / Ihnen? Entschuldigen sie bitte. / Hallo. Ich hätte eine

Bardziej szczegółowo

Alex bei der Schneekönigin

Alex bei der Schneekönigin SCENARIUSZ LEKCJI Temat: Theaterstück Alex bei der Schneekönigin Poziom: szkoła podstawowa, klasa III Cele: Uczniowie powtarzają słownictwo z rozdziałów Vier Jahreszeiten oraz Auf der Ritterburg; stosują

Bardziej szczegółowo

POLSKA OŚWIATA NA UKRAINIE

POLSKA OŚWIATA NA UKRAINIE ROCZNIK LUBUSKI TOM XXX, CZ. I, 2004 Władysław Strutyński POLSKA OŚWIATA NA UKRAINIE Pod koniec lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, w czasach pieriestrojki w ZSRR, okrągłego stołu w Polsce (1989 r.),

Bardziej szczegółowo

1. Ogólne cele kursu:

1. Ogólne cele kursu: Jagiellońskie Centrum Językowe UJ Ramowy program nauczania języka niemieckiego na poziomie C1 (Kurs specjalistyczny / modułowy Deutsch für Jurastudierende 240/60 godz.) Założenia programu Proponowany program

Bardziej szczegółowo

I Powiatowy Konkurs Translatorski dla uczniów szkół gimnazjalnych

I Powiatowy Konkurs Translatorski dla uczniów szkół gimnazjalnych I Powiatowy Konkurs Translatorski dla uczniów szkół gimnazjalnych Rok szkolny 2013/2014 ZSP w Kleszczowie 14 lutego 2014r. Imię i nazwisko: Szkoła: Zestaw pytań składa się z trzech części: polsko-angielskiej,

Bardziej szczegółowo

Blick über die Grenzen: Bestandsmanagement in polnischen Unternehmen

Blick über die Grenzen: Bestandsmanagement in polnischen Unternehmen Blick über die Grenzen: Bestandsmanagement in polnischen Unternehmen Dr. Ing. Aleksander Niemczyk, Mag. Tomasz Janiak Institut für Logistik und Lagerwirtschaft 2 Pressestimmen Die neuesten Zahlen des Statistischen

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK NIEMIECKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK NIEMIECKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1.

Bardziej szczegółowo

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006, dwunasta zero pięć. Zostało ci tylko 5 minut. Jakiej muzyki musisz się trzymać?

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006, dwunasta zero pięć. Zostało ci tylko 5 minut. Jakiej muzyki musisz się trzymać? ODCINEK 26 Próba czasu Gdy Anna na nowo znajduje się w roku 2006, oznajmia Paulowi, że muszą zablokować wehikuł czasu. Ale do tego potrzebny jest szyfr. Jak on brzmi? Anna podąża za muzyką, ale to ta sama

Bardziej szczegółowo

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. ODCINEK 11 Bar szybkiej obsługi

Mission Berlin. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. ODCINEK 11 Bar szybkiej obsługi ODCINEK 11 Bar szybkiej obsługi Paul i Anna zatrzymują się, by coś zjeść. Ledwie jednak znajdują czas, by cokolwiek przełknąć. Po tym jak Anna wypowiada tajemnicze zdanie "In der Teilung liegt die Lösung.

Bardziej szczegółowo

Das Wetter und Jahreszeiten Pogoda oraz pory roku

Das Wetter und Jahreszeiten Pogoda oraz pory roku Das Wetter und Jahreszeiten Pogoda oraz pory roku Wie ist das Wetter heute? Jak jest dzisiaj pogoda? - Guten Morgen, Mutti! Wie ist das Wetter heute? - Dzień dobry Mamo! Jaka jest dzisiaj pogoda? - Heute

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, witaj na I etapie konkursu języka niemieckiego. Przeczytaj

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO POZIOM PODSTAWOWY KWIECIEŃ 2012 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY. miejsce na naklejkę z kodem

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO POZIOM PODSTAWOWY KWIECIEŃ 2012 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY. miejsce na naklejkę z kodem Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET?

WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET? WARSZTATY WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET? 7 CZERWCA 2011 r. ////// godz.17 20 NOWY WSPANIAŁY ŚWIAT, UL. NOWY ŚWIAT 63, WARSZAWA WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET? 7 CZERWCA 2011 r. ////// godz.17 20 NOWY

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji z języka niemieckiego

Scenariusz lekcji z języka niemieckiego Scenariusz lekcji z języka niemieckiego Temat: In den Sommerferien fahren wir nach Berlin (W wakacje pojedziemy do Berlina). Klasa: szósta szkoły podstawowej Główny cel lekcji: Uczniowie powinnni sporządzić

Bardziej szczegółowo

Auf der Internet-Suche nach Pressglas in Polen... mit Allegro und/oder ebay

Auf der Internet-Suche nach Pressglas in Polen... mit Allegro und/oder ebay Abb. 2007-3/472 Allegro Polen... http://www.allegro.pl/26013_antyki_i_sztuka.html... Suche nach Glas: Antyki i Sztuka... Antyki... Szkło SG September 2007 Auf der Internet-Suche nach Pressglas in Polen...

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do podręcznika Profi 1 neu

Rozkład materiału do podręcznika Profi 1 neu Kapitel Ich Profi neu Wydawnictwo Szkolne PWN Rozkład materiału do podręcznika Profi neu Rozdział Temat lekcji Liczba Hallo, wie heißt du? zawieranie znajomości i przedstawianie się rówieśnikom czasowników

Bardziej szczegółowo

Спряжение глаголов. Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: имеют

Спряжение глаголов. Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: имеют Урок 2. Mieć [мечь] - иметь, являться Спряжение глаголов Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: Ja mam я имею Ty masz ты имеешь On (Ona) ma он (она) имеет My mamy мы имеем Wy macie вы имеете Oni (One

Bardziej szczegółowo

ANLAGEN UND AKTIVITÄTEN DES SEEHAFENS SWINOUJSCIE

ANLAGEN UND AKTIVITÄTEN DES SEEHAFENS SWINOUJSCIE Vortrag (4) ANLAGEN UND AKTIVITÄTEN DES SEEHAFENS SWINOUJSCIE Marek Trojnar, Swinoujscie 33 Komplex der Häfen in Szczecin und Świnoujście Strategische Lage Der kürzeste Weg aus Skandinavien nach Südeuropa

Bardziej szczegółowo