Przykłady dobrych praktyk

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przykłady dobrych praktyk 2004-2006"

Transkrypt

1 Przykłady dobrych praktyk URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO ul. Wybrzeże Słowackiego 12-14, Wrocław

2 Szanowni Państwo, Samorząd Województwa oddaje w Państwa ręce najnowszą publikację dotyczącą przedsięwzięć realizowanych na terenie Dolnego Śląska przez Lokalne Grupy Działania w zakresie Pilotażowego Programu, objętego Sektorowym Programem Operacyjnym Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich (SPO-ROL). Zawarte w opracowaniu przykłady dobrych praktyk realizowanych przez LGD na obszarach wiejskich są cennym doświadczeniem w działaniach na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, animowania lokalnych społeczności oraz budowania potencjału regionu. Mam nadzieję, że przedstawione przykłady dadzą początek nowym ciekawym pomysłom, które przyczynią się do rozwoju obszarów wiejskich województwa dolnośląskiego. Pragnę podziękować wszystkim osobom aktywnie działającym na rzecz naszego województwa. Dzięki Państwa pracy i zaangażowaniu możemy realizować współczesne marzenia mieszkańców Dolnego Śląska. Stanisław Longawa Wicemarszałek Województwa Dolnośląskiego Wstęp

3 Fundacja Kłodzka Wstęga Sudetów Lokalna Grupa Działania

4 Fundacja Kłodzka Wstęga Sudetów Lokalna Grupa Działania Nowa Ruda Najważniejsze projekty: Wioski Beztroski Rewitalizacja rynku w Lewinie Kłodzkim Ścieżka dydaktyczna wokół Wapniarki Mapa atrakcji Góry Sowie Naśnieżanie stoku w Sokolcu Odrestaurowanie kościoła ewangelickiego w Ludwikowicach Kłodzkich Inwentaryzacja kapliczek w Wambierzycach Ekomuzea w Kletnie, Nowym Gierałtowie, Ziemi Kłodzkiej (Kąty Bystrzyckie, Konradów, Lutynia, Orłowiec, Wojtówka) Sieć tras turystycznych w gminie Lądek Zdrój Feta Agroturystyczna w Szczytnej Zarejestrowanie czterech produktów regionalnych: begli, ciasta z kruszonką, śląskiego nieba i kąsków makowych Promocja sera koziego Gierałtella z Nowego Gierałtowa Szkolenia językowe w gminie Stronie Śląskie Lewin Kłodzki Radków Szczytna granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin Kłodzko Bystrzyca Kłodzka Międzylesie Lądek Zdrój Stronie Śląskie 4

5 Ziemia Kłodzka teren działania Fundacji Kłodzka Wstęga Sudetów Lokalna Grupa Działania to jedno z najatrakcyjniejszych turystycznie miejsc w naszym kraju. Bogata historia, małe, spokojne wioski, przydrożne kapliczki tworzą klimat unikalny i godny polecenia. Wytwarzane w tutejszych gospodarstwach agroturystycznych specjały o niepowtarzalnym smaku dodatkowo sprawiają, że chce się tutaj przebywać i wielokrotnie powracać. Kłodzka Wstęga Sudetów powstała w październiku 2005 r. Skupiła 168 wsi z 9 gmin: Bystrzyca Kłodzka, Kłodzko, Lądek Zdrój, Lewin Kłodzki, Międzylesie, Nowa Ruda, Radków, Stronie Śląskie i Szczytna wszystkich o ogromnym potencjale turystycznym. Systemowe podejście Do realizacji projektu podeszliśmy systemowo mówi Sylwia Mielczarek, prezes Fundacji. Zgodnie z ideą oddolnej inicjatywy o sposoby na uatrakcyjnienie regionu zapytali mieszkańców. Trzeba remontować drogi! usłyszeli w kilku wsiach. Potem będziemy myśleć o turystach i kulturze! Szybko jednak okazało się, że w każdym miejscu mieszka przynajmniej kilka osób z pomysłami na ożywienie krajobrazu i przyciągnięcie turystów. Pierwsza niechęć przerodziła się w sympatię i chęć współpracy. Na kolejnych spotkaniach warsztatowych mieszkańcy sami wskazywali na dziedzictwo kulturowe i inne walory ich miejsc zamieszkania, zasługujące na eksponowanie. Okazało się, że większość chce dbać o kapliczki i przydrożne krzyże, tworzyć mapy uroczych zakątków, pokazywać turystom pracę na roli i częstować lokalnymi specjałami. Autochtonka z Kątów Bystrzyckich, Renata Czaplińska, z radością podzieliła się z Kłodzką Wstęgą Sudetów opowieściami o miejscowych zwyczajach i wiedzą o tradycyjnych przepisach kulinarnych. To dzięki niej fundacja zarejestrowała cztery produkty lokalne. Pierwszym jest śląskie niebo, czyli potrawa mięsna, nazywana kompotem z mięsa, którym okrasza się kluski. Kolejne to niepowtarzalne kłodzkie ciasto z kruszonką oraz begle ciastka w kształcie pierścieni, wypiekane w okresie wielkopostnym. 5

6 Ostatnie typowo wigilijne kąski makowe są lokalną odpowiedzią na kluski z makiem. Wyrabiane są na bazie bułki z dodatkiem maku, rumu, mleka, cukru i migdałów. Fundacja przyczyniła się do promocji Gierałtelli wytwarzanego przez państwa Barbarę i Ryszarda Kalińskich z Nowego Gierałtowa sera koziego, który cieszy się ogromnym powodzeniem i ma już wielu smakoszy. Wioski Beztroski Najważniejszym z pomysłów okazały się jednak Wioski Beztroski, nowa marka pogranicza polsko-czeskiego i nowatorska propozycja dla turystów z kraju i zagranicy. Kompleks edukacyjnych wiosek tematycznych ma łączyć zabawę i wypoczynek z aktywną edukacją. Dzieci, młodzież i dorośli będą mogli wybrać spośród 11 tematów. Tych poważniejszych, jak ekologia i alternatywne sposoby pozyskiwania energii, oraz lżejszych dotyczących sportu i kultury. Wioski Beztroski mogą być wymarzonym miejscem na organizację tzw. zielonych szkół. Wioska Meteo, w której można będzie samodzielnie dokonywać pomiarów przyrządami ze stacji meteorologicznej, to świetna sceneria lekcji geografii. W zlokalizowanej w Chocieszowie Wiosce Sportowej za pomocą symulatora będzie można przeżyć emocje, jakie towarzyszą skokowi wzwyż, w Wiosce z Tradycją w Kątach Bystrzyckich przenieść się w przeszłość, a w Lutyńskiej Wiosce Artystycznej odbyć pasjonującą podróż w czasie, z bliska poznając techniki malarskie i historię sztuki. 6

7 Całość projektu została opracowana i rozrysowana w formie papierowej, którą można oglądać na stronie Teraz przed mieszkańcami zaangażowanymi w projekt etap pozyskiwania funduszy na jego realizację i budowę poszczególnych wiosek. II schemat przyniósł także szereg koncepcji zagospodarowania przestrzeni publicznej i aktywizację lokalnych środowisk. Setki mieszkańców wzięły udział w warsztatach i szkoleniach, dzięki którym na nowo docenili piękno miejsca, w którym przyszło im żyć i nauczyli się to piękno eksponować. Dzięki Kłodzkiej Wstędze Sudetów na Targach Farma 2007 o lokalnych delicjach dowiedzieli się kupcy z całej Polski. 7

8 Agaty, pasieka i dwór w ekomuzeum Na listę osiągnięć Kłodzkiej Wstęgi Sudetów można wpisać dwanaście ekomuzeów, m.in. w Wojtówce, Jarkowie, Kątach Bystrzyckich i Wojciechowicach. Eksponaty ekomuzeów, czyli muzeów bez murów, rozproszone są w terenie, tworząc żywą, czasoprzestrzenną kolekcję, dokumentującą dorobek mieszkańców, tradycję oraz wartości przyrodnicze i kulturowe regionu. Ekomuzeum Niwa / Wolany prezentuje pole agatowe i kuty krucyfiks na kamiennym cokole z 1879 r. W Kletnie funkcjonuje podziemna trasa turystyczna, ścieżka dydaktyczna Kletno-Śnieżnik i Jaskinia Niedźwiedzia. Ekomuzeum Lutynia wabi możliwością zobaczenia dziewięćsiła pospolitego. W Konradowie, oprócz pasieki i kapliczki słupowej, zwiedzimy także zespół kościelny i zespół dworski Konradów. Wszystkie ekspozycje opisane są w folderach, udostępnionych na stronie internetowej Program zaktywizował mieszkańców wsi. Opracowane przez nich koncepcje remontów świetlic, zagospodarowania terenów, plany rozbudowy trafiły do urzędów gmin. Realizacja tych projektów wpływa na polepszenie wizerunku wsi oraz mobilizuje do działania na rzecz lokalnej wspólnoty. 8

9 Fundacja na Rzecz Rozwoju Ziemi Kamiennogórskiej Kwiat Lnu

10 Fundacja na Rzecz Rozwoju Ziemi Kamiennogórskiej Kwiat Lnu Najważniejsze projekty: Stworzenie kilkujęzycznej strony internetowej Fundacji z dokładnym spisem producentów lokalnych wyrobów Konkurs na Tradycyjne Potrawy Regionalne Przewodnik za ladą Wydawnictwa promocyjne Film i cykl reportaży Jak to się robi Konkurs na projekt stroju regionalnego Ziemi Kamiennogórskiej, wykonanie stroju damskiego i męskiego Imprezy integrujące mieszkańców: Partnerskie potyczki trzech sektorów, powiatowe, gminne i wiejskie Organizacja sieci Ekomuzeów projekt Ekomuzeum Wapienniki Organizacja rajdów pieszych i rowerowych po Ziemi Kamiennogórskiej Marciszów Kamienna Góra Lubawka Stare Bogaczowice Czarny Bór Mieroszów granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin 10

11 Górski archipelag wyłania się z morza zieleni nieprzebytych łąk i gęstych lasów. To Porta Lubavia Brama Lubawska, za którą rozciąga się hrabstwo zwane Turystycznym albo Ziemią Kamiennogórską. Tak zaczyna się opowieść o domu Diabelskiej Maczugi, Głazów Krasnoludków, sudeckich storczyków, Koni Apokalipsy i Dwunastu Apostołów. O krainie bajkowych widoków, sielskiej przyrody i świadectw dawnych czasów. Len, chlebuś, podpłomyk Zaczęło się cztery lata temu od warsztatów dla mieszkańców gmin Lubawka, Kamienna Góra i Marciszów. Uczestnicy zdecydowali o pracy przy realizacji projektu w grupach zadaniowych. Pięć dwunastoosobowych zespołów zastanawiało się, jaki obrać kierunek rozwoju. Len! wykrzyknął ktoś. Mamy piękne obrusy, serwety, wyszywane lokalnym haftem! I te piękne obrazy na lnie! dodał ktoś inny. Postanowiliśmy nawiązać do tradycji lniarskich, zapoczątkowanych przez Zakon Cystersów w Krzeszowie i kultywowanych na tej ziemi od dawien dawna, czego świadectwem są zabytkowe domki tkaczy Dwunastu Apostołów w Chełmsku Śląskim mówi prezes Kwiatu Lnu, Bożena Pełdiak. A chlebuś? A podpłomyk cysterski? pojawiały się kolejne pomysły. Tak powstała lista produktów lokalnych. Obok tradycyjnych dzieł z lnu i wypieków znalazły się wśród nich gobeliny, ozdoby koronkowe i warsztaty tkackie, a także hipoterapia i Kraina Domów Zielonych, która co roku przyciąga do Ziemi Kamiennogórskiej coraz więcej turystów. Szkolenia i pilność Turystyczny sukces to efekt programu Lepsze jutro dla kamiennogórskich wsi, czyli jak wdrożyć produkt lokalny i poprawić jakość życia mieszkańców, prowadzonego w ramach II schematu programu, a ściślej efekt precyzji i zaangażowania, z jaką członkowie Kwiatu Lnu trzymali się wytyczonych wcześniej celów i obranych zasad. Do dzieła mieszkańcy Ziemi Kamiennogórskiej przystąpili bowiem po dolnośląsku zadaniowo, zdyscyplinowanie, precyzyjnie. 11

12 Jeśli strona internetowa, to taka, by profesjonalni web-designerzy patrzyli na nią z zazdrością. Jeśli zdjęcia to artystyczne, a tekst dopracowany redakcyjnie i literacko. A że tego wszystkiego trzeba było nauczyć się od podstaw? A od czego szkolenia i pilność, która pozwala to wszystko po mistrzowsku opanować? Jak to się robi I tak, mieszkańcy Ziemi Kamiennogórskiej zabrali się za drugie po produkcie lokalnym, główne zadanie: Promocja marki i sprzedaż produktu lokalnego. Powstała pierwsza Mapa Produktu Lokalnego, przewodnik Szlaki rowerowe, barwne foldery, ulotki i widokówki. Publikacje promowały region na targach w Berlinie, czeskim Zaclerze, ale też w Poznaniu, Wrocławiu, Sobótce i Paszowicach. Ruszyła strona o zasobach przyrodniczych regionu, zrealizowany został wyjątkowy reportaż o powstawaniu produktów lokalnych, zatytułowany Jak to się robi. Jeszcze ciekawszą inicjatywą był projekt Przewodnik za ladą. Członkowie Kwiatu Lnu postanowili wyposażyć sprzedawców lokalnych sklepików nie tylko w zapas ulotek i folderów turystycznych, ale i w wiedzę o zasobach przyrodniczych i kulturowych regionu. Przy współpracy z lokalnym PTTK odnowili 200 km szlaków turystycznych i wytyczyli pierwszy w regionie, stukilometrowy szlak konny. 12

13 To jednak nie koniec uatrakcyjniania regionu. Wśród licznych projektów zagospodarowania centralnych punktów dziewięciu miejscowości znalazła się gruntowna inwentaryzacja kapliczek na Górze św. Anny i św. Górze i utworzenie Ekomuzeum Wapienniki, a każdy punkt oznaczony został specjalną tabliczką. Nowi w akcji Jednak największą radość dał im czwarty punkt programu Lepsze jutro, tzn. aktywizacja społeczności lokalnej. Prezes Kwiatu Lnu, Bożena Pełdiak, z radością obserwowała, jak do akcji przekształcania okolicy włączają się nowe osoby, wśród nich starsi mieszkańcy wiosek. Z jakim zapałem młodzi ludzie biorą udział w konkursach My i nasza miejscowość w Internecie czy Otwarta giełda pomysłów, w których zbierano tematy imprez, przedsięwzięć i inicjatyw. 13

14 Aktywizacja najwięcej dała młodym kamiennogórzanom, którzy podczas warsztatów tematycznych poznawali przeszłość regionu i historię własnych przodków. W ramach Opowieści ze starego domu udało się nawiązać dialog międzypokoleniowy. Młodzi ludzie rozmawiali z pokoleniem dziadków o starym świecie, wywoływali go z zakamarków pamięci tych, których już niedługo zabraknie. Niesamowite opowieści spisano i wydano w specjalnej broszurze, a kilku młodych odtwarza z zapałem rodzinne historie do dziś. Na warsztatach Kronika mojej miejscowości w świetlicach i klubach wiejskich młodzi ludzie prezentowali zebrane przez siebie historie i ciekawostki z życia wsi, a potem umieszczali je w kronice, redagowanej z pełną powagą i pieczołowitością. Przy okazji konkursu My i nasza miejscowość w Internecie uczyli się projektowania graficznego strony internetowej, redagowania i edycji tekstów. Wszyscy mieszkańcy ziemi kamiennogórskiej i turyści integrowali się natomiast podczas imprez lokalnych, takich jak Potyczki Partnerskie Trzech Sektorów, Dzień Cysterski, Mała Wielkanoc, Zielony Szczupak Bukówki czy Augustynki. Dziś w tych imprezach coraz częściej biorą udział przyjezdni przyciągnięci do regionu atrakcyjną ofertą turystyczną, bajkowymi opisami na stronie i w folderach. A mieszkańcy mają satysfakcję, że to wszystko stworzyli własnymi siłami i że każdy z nich należy do grona autorów sukcesu turystycznego swojego regionu. 14

15 Fundacja Partnerstwo Izerskie Bogactwem Trójgranicza

16 Fundacja Partnerstwo Izerskie Bogactwem Trójgranicza Najważniejsze projekty: Konno po Pogórzu Izerskim Agroszlaki Pogórza Izerskiego Wydanie kwartalnika Echa Izerskie Ogólnopolskie Imieniny Henryka i Henryki w Henrykowie koło Lubania Opracowanie strategii współpracy trójgranicznej Rejestracja dwóch produktów tradycyjnych: czarnych gołąbków krużewnickich oraz świnki po zaciszańsku Wydanie katalogu z przepisami Kwisak zaprasza do izerskiego stołu Projekt Kluby młodzieżowe a odnowa wsi Utworzenie grup Odnowy Wsi Zgorzelec Siekierczyn Sulików Platerówka Zawidów Olszyna granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin Nowogrodziec Leśna Lwówek Śląski Lubań Mirski Świeradów Zdrój Gryfów Śląski Lubomierz Warta Bolesławiecka Wleń Stara Kamienica 16

17 To tutaj kręcono film Sami swoi. Mieszkańcy sąsiednich gmin nie kłócą się jednak jak Kargul z Pawlakiem. Zakładają organizacje pozarządowe, remontują wsie i budują świetlice. Wszystko to dzieje się w miejscu niezwykłym: na pograniczu polsko-niemiecko-czeskim. Narodowościowy tygiel wrzał tu od zawsze. Po II wojnie światowej wzbogacili go dodatkowo przybysze ze Wschodu ludzie, którzy szli za frontem z Ukrainy i Wileńszczyzny. W ostatnim czasie napłynęli zaś wczasowicze z całej Polski. Wszystkich połączyła nuda. Cis, imieniny i gołąbki Pomysł sięgnięcia po unijne fundusze wziął się z głębokiego przekonania, że wsie mogą być wspólnotami tak jak kiedyś, że mogą odbywać się tu cykliczne imprezy, funkcjonować świetlice, a oglądanie telewizji nie jest jedynym sposobem spędzania czasu mówi Bożena Mulik, prezes Stowarzyszenia LGD Partnerstwo Izerskie. Ma się rozumieć, chodziło również o przyciągnięcie turystów, których wielu podróżuje między Niemcami, Czechami a Polską. Zrobiono wszystko, żeby ich zatrzymać na dzień lub dwa. Pokazuje się im domy reglowe o konstrukcji przysłupowej albo najstarsze drzewo w Polsce, przeszło 1300-letni cis. Karmi się ich gołąbkami krużewnickimi lub świnką po zaciszańsku, bo to uznane dania, które udało się wpisać na listę potraw regionalnych. Pretekst do przyjazdu stanowią też liczne festiwale. W Lubomierzu odbywa się Ogólnopolski Festiwal Filmów Komediowych Sami Swoi, w Lwówku Śląskim Agatowe Lato, Kwisonalia w Gryfowie Śląskim, Izerska Gala w Mirsku, Militaria w Olszynie, a Imieniny Henryka i Henryki w Henrykowie. 17

18 18

19 Gmina, firma i Kowalski Dogodne położenie na styku trzech granic sprawiło, że podjęto kwestię wykorzystania funduszy unijnych. Przedstawiciele naszych gmin byli zapraszani na wyjazdy studyjne. Niemcy pokazywali nam, ile rzeczy można zrobić za stosunkowo niewielkie pieniądze. Utworzyli nawet u nas biuro kontaktowe. Ja z nim współpracowałam i od tego się zaczęło wspomina Bożena Mulik. Szczególnie przyjął się właśnie, bo działają w nim razem gmina, przedsiębiorca i zwykły Kowalski. LGD Partnerstwo Izerskie jest kontynuacją działań rozpoczętych przez Fundację Partnerstwo Izerskie Bogactwem Trójgranicza oraz partnerów projektu: samorządy 11 gmin miejsko-wiejskich, samorządy powiatowe, Stowarzyszenie Południowo-Zachodnie Forum Samorządu Terytorialnego Pogranicze, Dolnośląskie Regionalne Stowarzyszenie Obszary Wiejskie, Dolnośląska Izba Rolnicza. Za każdą instytucją i organizacją stoją konkretne osoby i liczne pomysły. Na psu robota Nie od razu było jednak tak pięknie. Kiedy się pojedzie do jakiejś remizy i powie ludziom, że można dostać pieniądze, ale trzeba wymyślić na co, to zapada głucha cisza opowiada Bożena Mulik. Na drugim spotkaniu pojawia się jednak więcej ludzi, a na trzecim cała wieś. Prawdziwa rozmowa zaczyna się dopiero po wyjściu z sali. Wtedy słychać narzekanie, że tu nigdy niczego nie było, nie ma i nie będzie. Nawet kiedy mieszkańcy napiszą już wniosek i czekają na decyzję, mówią, że na psu była ich robota. Zaczynają wierzyć dopiero, gdy widzą robotników, którzy przyjechali wybudować świetlicę lub poprawić coś w ich wsi. Niesamowite jest to, że później w takich wsiach aż kipi od pomysłów. Ludzie sami zakładają stowarzyszenia, organizacje pozarządowe mówi Mulik. 19

20 Niebagatelna siła Wszystko zaczęło się jednak nie od zwykłych rolników, ale od ludzi zwanych tu koniarzami. To właściciele kilku gospodarstw agroturystycznych hodujący konie, którzy chcieli rozwinąć swoją działalność. Zebrali się więc i wymyślili szlak konny. Oznaczyli go, wydali ulotki, foldery ze zdjęciami i przygotowali dwu-, trzydniowe oferty dla turystów. Kiedy ich sąsiedzi zobaczyli, że to działa, gospodarstw agroturystycznych zaczęło przybywać. Wszyscy czekali niecierpliwie na nowego Leadera w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich , który finansuje również mikroprzedsiębiorczość. To ogromna szansa, żeby walczyć z ukrytym bezrobociem na wsi. Dotyka ono młodych ludzi, dzieci rolników, które wróciły z zagranicy z jakimiś oszczędnościami i nie mogą znaleźć pracy w kraju mówi Mulik. Najlepszy dowód, że zdobywanie funduszy działa, stanowi właśnie rozszerzanie się tej inicjatywy. Do początkowych 11 gmin dołączyło przecież 6 kolejnych. A to już niebagatelna siła. 20

21 Lokalna Grupa Działania Dobra Widawa

22 Lokalna Grupa Działania Dobra Widawa Dobroszyce Syców Długołęka Czernica Oleśnica Bierutów Dziadowa Kłoda Wilków Najważniejsze projekty: Konkurs fotograficzny Poznaj skarby Dobrej Widawy Jarmark Produktu Lokalnego Skarby Dobrej Widawy w Oleśnicy Szkolenia dla przewodników turystycznych Impreza integracyjna Noc Świętojańska w Dobroszycach granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin 22

23 Rzeka to życie tak uważają mieszkańcy gmin leżących w malowniczej dolinie Dobrej Widawy. Postanowili na nowo odkryć bogactwo swej okolicy i naprawdę żyć z rzeki. Zaczęli przyciągać do siebie turystów szukających kontaktu z naturą, rozmiłowanych w dobrym jedzeniu i lubiących kajakarstwo, żeglarstwo czy wędkowanie. Lokalną Grupę Działania Dobra Widawa współtworzą przedstawiciele urzędów, organizacji pozarządowych, osoby fizyczne oraz przedsiębiorcy z terenu 8 gmin: Dziadowej Kłody, Dobroszyc, Oleśnicy, Czernicy, Wilkowa, Długołęki, Sycowa i Bierutowa. Dzięki wspólnej pracy Fundacji Dobra Widawa z mieszkańcami regionu, pod okiem eksperta z Fundacji Ekologicznej Zielona Akcja, opracowano ważny dokument Lokalną Strategię Rozwoju Partnerstwa Dobra Widawa. Nasza dolina Dolina Dobrej i Widawy leży w bezpośrednim sąsiedztwie Wrocławia, stolicy Dolnego Śląska, z którym sąsiaduje od północnego-wschodu. Jest to zwarty geograficznie teren, który zamyka się w dorzeczu Widawy (dopływ Odry) oraz Dobrej (wpadającej do Widawy). Region wyróżnia się bogatymi wartościami przyrodniczymi, krajobrazowymi, a także kulturowymi. Mieszkańcy obszarów wiejskich stanowią tu ponad 80% ogólnej liczby ludności. Członkowie LGD Dobra Widawa chcą mądrze wykorzystać położenie geograficzne wokół dwóch rzek. Rzeka to życie mówi Mieczysław Skuza, prezes Stowarzyszenia LGD Dobra Widawa. Zależy nam na oznaczeniu i rozbudowie szlaków wodnych zarówno dla miłośników kajaków, jak i żeglarstwa śródlądowego na zalewie w Stradomi. Musimy stworzyć odpowiednią bazę turystyczną dla tych szlaków dodaje. 23

24 Nasze produkty Siłą regionu są produkty regionalne. Są to m.in. pierogi z Sycowa oraz z Chrząstawy, w których specjalizuje się Irena Wróbel z Koła Gospodyń Wiejskich w Chrząstawie. Kolejne to widawskie dukaty przepyszne ciasteczka z wiśnią, wypiekane w oparciu o tradycyjne receptury przywiezione z okolic Kłobucka, przekazywane od trzech pokoleń w rodzinie Urszuli Maleszka z Sadkowa, należącej do Koła Gospodyń Wiejskich Leszczynki. Na uwagę zasługuje tradycyjny salceson robiony w Bierutowie w masarni państwa Urbanowskich, chleb wypiekany w piekarni w Wilkowie czy smaczny ser kozi specjalność mieszkańców Kamieńca Wrocławskiego. Wizytówką regionu stają się domowe nalewki. Jest tu Miętówka z Dobrej Widawy nalewka przygotowana na bazie wyciągu z mięty polnej, porastającej łąki wzdłuż rzek Dobrej i Widawy. Recepturę owych nalewek przywieźli przesiedleńcy wraz z bogatą tradycją kulinarną kresów wschodnich. Dolina dwóch rzek słynie także ze wspaniałych ziół. Są to majeranek, lubczyk, tymianek, kolendra, oregano, bazylia, fiołek rogaty i nasturcje. Od 70 lat uprawia je rodzina Szenajchów z Kiełczowa w celach leczniczych, ozdobnych i kulinarnych. 24

25 Produkty te towarzyszą wielu naszym regionalnym wydarzeniom. Jako tradycyjne specjały biorą udział w dorocznym konkursie Nasze Kulinarne Dziedzictwo mówi Maria Centkiewicz z Dolnośląskiego Stowarzyszenia Produktu Regionalnego i Lokalnego. Myślę, że te produkty są już dobrze identyfikowane. Na przykład pierogi z Sycowa zostały włączone do menu restauracji w Sycowie. Zioła z Dobrej Widawy od wielu lat są dostarczane do restauracji, dodając oryginalnego aromatu wielu potrawom. Teraz czeka nas jeszcze praca nad wdrożeniem wielu pomysłów na wspólny marketing naszych lokalnych produktów, połączony z marką regionu. Na terenie Dobrej Widawy działa Związek Pszczelarski. Jego członkowie koncentrują się na produkcji pysznych miodów wielokwiatowych. Rozwija się też rękodzieło, rzemiosło i ceramika artystyczna. Spotykamy się na jarmarku... Na przełomie kwietnia i maja na Rynku w Oleśnicy grupa organizuje Jarmark Produktu Lokalnego pod hasłem Skarby Dobrej Widawy. Okazał się on doskonałym miejscem spotkań, odkrywania lokalnych atrakcji regionu, pokazów rzemiosła, degustacji i zakupu regionalnych smakołyków oraz zabawy przy dźwiękach skocznej muzyki. Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się zabawa prowadzona przez młodych artystów ze Stowarzyszenia Polskich Artystów Szklarzy, ukazująca uroki Doliny Dobrej Widawy oczami dzieci. 25

26 Zaś dla miłośników miodu Powiatowe Zrzeszenie Pszczelarzy w Oleśnicy przygotowało specjalny pokaz miodobrania i tajników pszczelarskiego fachu. Na scenie Jarmarku, w ramach Przeglądu Zespołów Ludowych wystąpiło aż 16 zespołów folklorystycznych i tanecznych, reprezentowanych przez osoby w różnym wieku i z każdego zakątka obszaru działania LGD....i na wernisażu Kolejnym projektem aktywizującym obszar LGD jest konkurs fotograficzny Poznaj Skarby Dobrej Widawy. Przedsięwzięcie to, zakończone wernisażem, pozwoliło spojrzeć na ten niezwykły region oczami mieszkańców. Każdy z uczestników mógł przesłać drogą internetową maksymalnie 3 zdjęcia w każdej z trzech kategorii: natura, kultura i produkt lokalny, przedstawiające obszar, na którym działa LGD Dobra Widawa. Nadesłano ok. pół tysiąca prac. Na specjalnie przygotowanym wernisażu ogłoszono wyniki i wręczono nagrody. Impreza ta przyczyniła się również do nawiązania bezpośrednich kontaktów oraz prezentacji działań w ramach LGD. Nagrodzone prace zostały opublikowane w materiałach promujących region, takich jak: ulotki, przewodnik, standy, mapa czy katalog produktów lokalnych. Wernisaż uświetnił popis młodych gitarzystów, występ zespołu KGW Leszczynki oraz apetycznie nakryty stół z lokalnymi smakołykami. Mieszkańcy, a zwłaszcza młodzież szkolna, z niecierpliwością dopytują się o następną edycję konkursu. 26

27 27

28 Chcemy zmian Jednym z celów grupy jest tworzenie nowych zawodów w regionie. Do tej pory udało się zorganizować szkolenia dla przewodników turystycznych. W przyszłości będą oni pracować na powstających w regionie szlakach turystycznych zarówno dla rowerzystów, jak i dla miłośników jazdy konnej. Ważnym elementem lokalnej strategii jest rozwój agroturystyki. Będą organizowane szkolenia na temat tworzenia i rozwoju mikroprzedsiębiorstw, a także różnicowania działalności pozarolniczej. By zachęcić mieszkańców do lepszego wykorzystania walorów turystycznych regionu, członkowie stowarzyszenia organizują nie tylko szkolenia, ale też imprezy integracyjne. Jedną z nich była Noc Świętojańska w Dobroszycach, w której uczestniczyły sławy polskiego jazzu. Teraz prowadzone są szkolenia w zakresie małych projektów i odnowy wsi celem przygotowania przyszłych beneficjentów do składania wniosków. Ich nabór ruszy w styczniu 2010 r. Zainteresowanie jest spore, są pomysły, które pojawiają się właśnie podczas prowadzonych przez Stowarzyszenie szkoleń. Do wydania w latach w ramach programu Leader jest 12 mln zł. W tym roku zorganizowano biuro, zakupiono sprzęt. W przyszłym pracy będzie dużo więcej. Wszystko zależy jednak od wyobraźni i możliwości beneficjentów, jak również szeroko podjętej współpracy. 28

29 Lokalna Grupa Działania Fundacja Bory Dolnośląskie

30 Lokalna Grupa Działania Fundacja Bory Dolnośląskie Najważniejsze projekty: Program regionalnej edukacji ekologicznej Koncepcja ośrodka edukacji przyrodniczo-leśnej Koncepcja skansenu Koncepcja wykorzystania hut szkła dla ruchu turystycznego Plan ochrony najcenniejszych torfowisk Dokumentacja rewitalizacji sześciu zabytkowych parków wiejskich Koncepcja wykorzystania zbiorników wodnych na cele rekreacyjne Plan modelowego parku kulturowego w Kliczkowie Dwa szlaki tematyczne wykorzystujące walory przyrodniczo-kulturowe Wyznaczenie szlaków konnych Koncepcja głównego szlaku rowerowego łączącego gminy Borów Dolnośląskich Opracowanie zasady funkcjonowania Marki Lokalnej Borów Dolnośląskich granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin Żary Wymiarki Przewóz Iłowa Gozdnica Węgliniec Pieńsk Żagań Osiecznica Małomice 30

31 Bory Dolnośląskie to największy zwarty kompleks leśny w Europie Środkowej, nazywany zielonymi płucami Europy. Dlatego też głównym celem stowarzyszenia jest promocja i wykorzystanie tego potencjału w rozwoju ruchu turystycznego w regionie. Lokalna Grupa Działania Fundacja Bory Dolnośląskie skupia mieszkańców 10 gmin wiejskich leżących na terenie województw dolnośląskiego i lubuskiego. Są to: Żary, Żagań, Wymiarki, Przewóz, Małomice, Iłowa, Gozdnica, Osiecznica, Węgliniec i Pieńsk. LGD chce przede wszystkim lepiej wykorzystać potencjał przyrodniczy i kulturowy w rozwoju regionu. Chodzi tu o rozwój infrastruktury turystycznej i sportowo-rekreacyjnej, promocję Borów Dolnośląskich i ochronę ich potencjału przyrodniczo-historycznego. Królestwo sosny i zabytki Bory Dolnośląskie to obszar o powierzchni 165 tys. ha. Cechą charakterystyczną krajobrazu jest mnóstwo malowniczych stawów położonych w lasach. Można tam spotkać wiele interesujących gatunków ptaków wodno-błotnych. Bory Dolnośląskie, uznawane za królestwo sosny, znane są z obfitości grzybów i jagód. Dobrze wiedzą o tym zbieracze runa leśnego, którzy każdego roku zjeżdżają tu nierzadko z odległych zakątków kraju. Ze względu na dużą populację jeleni, saren, dzików, lisów i zajęcy Bory od dawna cieszą się zainteresowaniem myśliwych. W zachodniej części Borów Dolnośląskich znajduje się sporo niezwykle wartościowych zabytków, pochodzących z różnych okresów architektonicznych. Przeważająca ich część zlokalizowana jest na obszarach byłego księstwa żagańskiego (okolice Żagania i Małomnic) oraz Dolnych Łużyc w rejonie Żar i Przewozu. Na przykład kościoły wiejskie ze Starego Żagania, Lutynki czy Biedrzychowic należą do najlepiej zachowanych romańskich budowli sakralnych w Lubuskiem. Na terenie dawnego księstwa żagańskiego możemy również podziwiać relikty średniowiecznych zamków książęcych oraz warowne siedziby rycerskie (m.in. Dzietrzychowice, Miodnica). 31

32 W ramach realizacji II schematu LGD Bory Dolnośląskie prezentowała swój region na targach promujących obszary wiejskie Farma Show w Poznaniu. Zorganizowała też konferencję promującą Bory Dolnośląskie w Hotelu Wrocław. Była współorganizatorem imprez o charakterze lokalnym, regionalnym i międzynarodowym. Opracowała stronę regionalną mapę przyrodniczo-kulturową Borów Dolnośląskich, tablice oznaczające miejsca przeznaczone na rekreację i wypoczynek oraz foldery informacyjne o atrakcjach historyczno-kulturowych w regionie. Zapraszamy na comber i pasztet Drugim celem grupy jest wzrost liczby miejsc pracy na terenie obszarów wiejskich. By do tego doprowadzić, członkowie LGD chcą stworzyć sieci producentów, usługodawców i wytwórców produktów lokalnych. Zależy im też na rozwoju i wsparciu firm usługowych, a także na zróżnicowaniu działalności w gospodarstwach rolnych. Wśród spożywczych produktów regionalnych dominują: kiełbasa z dziczyzny, comber z jelenia, chleb starowiejski i pasztet z dzika. Wyróżniające się produkty rzemieślnicze to m.in.: ceramika Wiza i Nika, ceramika Błotny, rzeźby Adama Tyszkowskiego i malarstwo lokalnych twórców. 32

33 Działamy dalej Trzecim celem LGD Bory Dolnośląskie jest wzrost kapitału społecznego na obszarze jej działania. Chodzi o integrację grup społecznych i gmin. Lokalni liderzy przygotowali szereg analiz i ekspertyz, które są wykorzystane do aktywnego rozwoju obszarów wiejskich poprzez ich wdrażanie w ramach PROW. Ponadto liderzy zinwentaryzowali tradycje, legendy, obyczaje wywodzące się z regionu oraz stare i zapominane zawody, wykonywane niegdyś przez jego mieszkańców. Kontynuacją tych działań było wydanie zgromadzonych materiałów w formie książek, a środki na to udało się pozyskać dzięki realizacji projektu Bory Dolnośląskie kolebką tożsamości kulturowo-historycznej z rezerwy celowej Funduszu Inicjatyw Obywatelskich, będącego w dyspozycji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Obecnie książki znajdują się we wszystkich bibliotekach publicznych i szkolnych w regionie. 33

34 Udało się Od grudnia 2008 r. działamy jako stowarzyszenie. Jesteśmy zadowoleni z tego, co udało się nam zrealizować przez rok działalności mówi Mariusz Leszczyński, kierownik biura Stowarzyszenia LGD Bory Dolnośląskie. Mimo trudności proceduralnych, które pewnie dotykają wszystkie grupy, zrealizowaliśmy wszystkie postawione sobie w tym roku cele. Jeszcze w grudniu ogłosimy pierwsze nabory wniosków. Zainteresowanie mieszkańców jest ogromne. Możemy więc śmiało założyć, że zaplanowane w budżecie środki 7,5 mln zł na realizację Lokalnej Strategii Rozwoju wydamy w całości. Praca, którą wykonaliśmy do tej pory (szkolenia, informacje), przynosi efekty. Przy realizacji naszej strategii skoncentrujemy się przede wszystkim na szlakach turystycznych, głównie konnych, na tworzonym obecnie szlaku parkowym (obejmującym zabytkowe parki i ogrody), oraz na szlaku kulinarnym. Szlaki stanowią główną atrakcję dla turystów. Chcemy też postawić mocno na rozwój agroturystyki w naszym regionie, rozbudowę bazy hotelowej i usług okołohotelarskich, w tym usług związanych z pozyskiwaniem runa leśnego, a więc punktów skupu, suszarni grzybów, przetwórni. Z naszych rozmów z mieszkańcami wynika, że właśnie w tym kierunku będzie się nasz region rozwijał. 34

35 Lokalna Grupa Działania Fundacja Wrzosowa Kraina

36 Lokalna Grupa Działania Fundacja Wrzosowa Kraina Przemków Gromadka Chocianów Lubin Najważniejsze projekty: Warsztaty Zasady prowadzenia upraw ekologicznych Warsztaty z zakresu prowadzenia gospodarstwa agroturystycznego Warsztaty dotyczące rzemiosła regionalnego dla lokalnych wytwórców Warsztaty dla lokalnych zespołów folklorystycznych i młodzieżowych Warsztaty dla lokalnych liderów na temat aktywizacji społeczności lokalnych Opracowanie i skatalogowanie zasobów kulturowych regionu (ubiory, potrawy, legendy) Bolesławiec Chojnów granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin 36

37 Są tu tysiące hektarów wrzosowisk, mieszkańcy regionu cieszą się czystym środowiskiem, cudną przyrodą, a turyści mawiają, że to magiczne i niepowtarzalne miejsce. Zwłaszcza, że jest tak bogate przyrodniczo (wpisane do programu Natura 2000) i tak wielokulturowe, jak to tylko możliwe. Na tym obszarze wpływy polskie mieszają się bowiem z niemieckimi, łemkowskimi, romskimi, a nawet bałkańskimi. Miejscowi w pełni uświadomili to sobie, tworząc książkę kucharską z przepisami na lokalne potrawy. Okazało się, że ktoś przyniósł przepis babci z Serbii, ktoś inny receptury na mocno doprawione papryką dania z Bośni. Pojawił się także żur łemkowski i mnóstwo potraw na bazie składników z tutejszych lasów: kotleciki z suszonych grzybów, grzybowa gromadka, nalewka jagodowa itd. Nie mogło zabraknąć także dań, w których ważnym składnikiem jest miód. Najważniejsze projekty: Opracowanie i wydanie etykiet dla lokalnych wytwórców z logo Marki Lokalnej Spotkania lokalne promujące dziedzictwo kulinarne wraz z opracowaniem książki kucharskiej Smaki Wrzosowej Krainy Opracowanie i wydanie tomiku Wiersze z wrzosu utkane Edyty Anny Grudzińskiej i Lucjana Zawadzkiego Opracowanie koncepcji promocji regionu Miód, reggae i wesołe karpie Wszystko tak naprawdę zaczęło się w Przemkowie od miodu, pszczelarzy i przyrodników oraz Fundacji Ekologicznej Zielona Akcja. To oni zapoczątkowali Wrzosową Krainę. Najpierw była to Grupa Partnerska, a dopiero potem Fundacja. Wówczas sięgnęliśmy po pieniądze z dotacji, m.in. z programu mówi prezes LGD, Barbara Sulma. Robili standardowe rzeczy: wydawali publikacje, organizowali warsztaty i mnóstwo szkoleń, na których rolnicy mogli się dowiedzieć, jak prowadzić uprawy ekologiczne albo gospodarstwo agroturystyczne. Twórcy odbywali warsztaty z rzemiosła regionalnego. Nawet zespoły folklorystyczne mogły podciągnąć swoje umiejętności, a lokalni liderzy dowiedzieć się, jak założyć stowarzyszenie i poprawnie pisać wnioski. 37

38 W sumie w trakcie trwania projektu, czyli od czerwca 2007 do marca 2008 r., przeszkolono ok. 240 osób. Współorganizowano także liczne imprezy o randze regionalnej nazwy Dzień Jagody, Święto Wrzosu czy Watra Łemkowska mówią same za siebie. Nie mogło też zabraknąć Święta Miodu i Wina, a nawet pikniku reggae i Święta Wesołego Karpia. Na wrzosowiskach Oprócz tego zrobiono wiele drobniejszych, ale równie ważnych rzeczy przygotowano koncepcję PR, wydrukowano plakaty, ulotki i pocztówki, oznakowano szlaki rowerowe i piesze. W sumie było to ponad 60 różnych działań. Z największym odzewem spotkała się wspomniana książka kucharska (rozpoczynają się już prace nad nową). Równie pożądanym towarem jest album przyrodniczy z niesamowitymi zdjęciami tutejszych pejzaży i opisem w dwóch językach. Często noszą go z sobą turyści z Niemiec czy Francji. Swoich miłośników ma też tomik Wiersze z wrzosu utkane Edyty Anny Grudzińskiej i Lucjana Zawadzkiego. Pani Edyta pracuje od niedawna w biurze LGD, a pan Lucjan jest lokalnym przewodnikiem i miłośnikiem przyrody, wyrażającym uczucie do niej w swoich wierszach i fotografiach. We współpracy z historykiem Antonim Bokiem skatalogowano lokalne stroje, obyczaje i legendy. 38

39 39

40 Okazało się, że skoro są wrzosowiska, to muszą się na nich pojawiać i duchy, i zjawy, i czarni rycerze. Nikt ich co prawda nie widział, ale takie opowieści są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Poza tym na pewno nie przeszkadzają w promocji regionu. Bogactwo urodzaju Do lepszej promocji przyczynić się może marka lokalna. Na różnych produktach będzie pojawiać się zgłoszone do urzędu patentowego logo, które stanowić będzie gwarancję ich oryginalności i jakości. Zacznie się oczywiście od wyrobów pszczelarskich. Działań było więc sporo, ale i w tej beczce miodu jest łyżka dziegciu. Żałuję, że w tych programach nie uczestniczy więcej zwykłych rolników. To prawda, że boją się papierków, że dopiero w nowym okresie programowania znalazły się pieniądze i dla nich, ale nawet te szkolenia, które odbyły się dotychczas, mogły się cieszyć większym zainteresowaniem mówi Barbara Sulma. Z drugiej strony, bogactwo tych szkoleń na obszarze zaledwie 3 gmin (w trakcie realizacji projektu obszar LGD Wrzosowa Kraina obejmował Przemków, Chocianów i Gromadkę) mogło niejednego przytłoczyć. W ramach II Schematu Programu Pilotażowego w LGD Wrzosowa Kraina zrealizowano ponad 60 różnych działań na łączną kwotę 683 tys. zł netto w okresie 9 miesięcy. 40

41 Lokalna Grupa Działania Kraina Łęgów Odrzańskich

42 Lokalna Grupa Działania Kraina Łęgów Odrzańskich Głogów Pęcław Rudna Jemielno Najważniejsze projekty: Realizacja programu Szlak Odry Realizacja programu Ekomuzea Realizacja programu Chronią nas Łęgi Realizacja programu edukacyjnego Realizacja programu Czysty Biznes Realizacja programu Działaj Lokalnie Organizacja inscenizacji historycznej Oblężenie klasztoru w Lubiążu Organizacja Święta Wina w Mieście Skarbów w Środzie Śląskiej Organizacja Dni Bociana i Winobrania w Wińsku Organizacja Biesiady Dziadoszan w Wietrzycach granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin Wińsko Ścinawa Wołów Brzeg Dolny Prochowice Malczyce Miękinia Środa Śląska 42

43 Naszym celem jest wspólne działanie samorządów, przedsiębiorców, instytucji, organizacji na rzecz zrównoważonego rozwoju Doliny Środkowej Odry. Chcemy chronić dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe tego regionu mówią liderzy Lokalnej Grupy Działania Kraina Łęgów Odrzańskich. Lokalna Grupa Działania obejmuje 12 gmin położonych na odcinku Odry pomiędzy Wrocławiem a Głogowem. Są to gminy: Miękinia, Brzeg Dolny, Malczyce, Środa Śląska, Wołów, Prochowice, Ścinawa, Wińsko, Rudna, Jemielno, Pęcław, Głogów (gmina wiejska). Liczba ludzi zamieszkujących obszar LGD wynosi Obecnie trójsektorowe porozumienie przedstawicieli samorządu lokalnego, organizacji pozarządowych oraz lokalnych przedsiębiorców liczy 42 partnerów. Nasza grupa działa inaczej niż większość grup w Polsce mówi Rafał Plezia, prezes biura LGD Kraina Łęgów Odrzańskich. Koncentrujemy się na konkretnych programach, które realizujemy. Pozyskujemy pieniądze skąd się da, aby wzmocnić realizację danego programu. Szlak Odry Najważniejszym projektem grupy jest Rowerowy i kajakowy «Szlak Odry». To ponad tysiąckilometrowa sieć szlaków rowerowych, szlaków wodnych, tras pieszych i edukacyjnych, prowadzących przez najbardziej malownicze zakątki doliny Odry. Główną oś szlaku tworzy tzw. Rowerowy Szlak Odry, oznakowany i biegnący po obu stronach rzeki od Chałupek, przez Wrocław, aż do Kostrzyna. Uruchomienie szlaku zainspirowało mieszkańców do podjęcia działań związanych z ekoturystyką, edukacją ekologiczną, społeczną ochroną przyrody, lokalnymi produktami i dziedzictwem kulturowym (ekomuzea). 43

44 Głównym celem Szlaku Odry jest ukazanie turystom specyfiki przyrody obszarów nadrzecznych oraz mozaiki kulturowej wzdłuż Odry rzeki granicznej. Aby zrealizować to zadanie, wzdłuż głównej osi szlaku powstają liczne atrakcje turystyczne. Są to m.in. ścieżki edukacyjne, prezentujące bogate zasoby przyrodnicze doliny Odry, a więc starorzecza, łąki zalewowe, ujścia rzek, lasy łęgowe, naturalne siedliska cennych gatunków ptaków, takich jak: łabędź krzykliwy, kania ruda i kania czarna, trzmielojad, żuraw czy bielik. Na dwóch kółkach Wzdłuż trasy rowerowej, co kilkanaście kilometrów znajdują się tablice informacyjne i mapy pokazujące najciekawsze atrakcje turystyczne i miejsca, w których można odpocząć i zobaczyć nadodrzańskie ciekawostki. Przy trasie zlokalizowano też pola namiotowe, ekomuzea i schroniska. Wzdłuż szlaku wodnego znajdują się niewielkie przystanie z miejscami na piknik oraz na rozbicie namiotu. W latach rozpoczęto przedłużanie Szlaku Odry poza obszar partnerstwa w kierunku północnym. Projekt stał się działaniem ponadregionalnym, realizowanym przy współpracy województw lubuskiego, opolskiego, śląskiego i zachodnio-pomorskiego. Obecnie główna oś liczy 1064 km i jest najdłuższym szlakiem rowerowym w Polsce, biegnącym wzdłuż doliny rzecznej. 44

45 Ekomuzea Drugim przedsięwzięciem mającym znaczenie priorytetowe dla grupy to projekt Ekomuzea aktywna ochrona dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego i rozwój gospodarczy obszarów wiejskich na Dolnym Śląsku. Ekomuzea to w najprostszym ujęciu muzea bez murów muzea otwarte, których rozproszone w terenie obiekty i eksponaty tworzą żywą kolekcję, obrazującą wartości przyrodnicze i kulturowe regionu. Przedsięwzięcia te tworzone są oddolnie, w oparciu o lokalne tradycje. Przyroda, kultura i historia prezentowane są w nich razem, w miejscu ich pierwotnego występowania. Zainteresowanie zwiedzających kierowane jest na wzajemne oddziaływanie przyrody i ludzi. Obecnie na terenie działania LGD Kraina Łęgów Odrzańskich zlokalizowane są następujące ekomuzea: Dziadoszan w Wietszycach, Dymarki (Żelazna wieś Tarchalice), Cysterskie w Lubiążu, Średzkie w Środzie Śląskiej. Powstają nowe, np. Zaborowa Kraina przy rezerwacie Zabór, Dziewin wioska artystyczna. 45

46 Chronią nas Łęgi Wspólnie z WWF Polska grupa realizuje od paru lat projekt polegający na odsunięciu wałów przeciwpowodziowych od Odry. Chodzi o miejsce, gdzie w 1997 r. rzeka przerwała obwałowanie, zalewając okoliczne miejscowości i tereny (obszar pomiędzy Tarchalicami a Domaszkowem w gminie Wołów). Dotychczas działania liderów koncentrowały się na uzgodnieniach i konsultacjach z odpowiedzialnymi instytucjami i władzami lokalnymi. Problem, który grupa chce podjąć za pomocą tego projektu, to ugruntowanie przeświadczenia, że lasy łęgowe, które powstaną na oddanym rzece terenie, będą lepiej chroniły okoliczne wsie niż odbudowa starego wału przeciwpowodziowego. Głównym celem jest zwiększenie zaangażowania mieszkańców doliny Odry w działania przeciwpowodziowe i uzyskanie akceptacji dla poczynań polegających na powiększaniu terenów zalewowych w dolinie Odry. Liderzy zamierzają organizować spotkania z mieszkańcami i informować ich o metodach realizacji projektów polegających na zapobieganiu powodziom w sposób zbliżony do naturalnego (rzeka musi mieć miejsce na wylanie, lasy i roślinność stanowią dodatkową ochronę przed powodzią). Spotkania te pozwolą również wypracować wspólnie z mieszkańcami i partnerami koncepcję wykorzystania działań związanych z odsunięciem obwałowań od rzeki, co przyczyni się do rozwoju lokalnego. 46

47 47

48 W ramach projektu opracowano nową ofertę tematyczną dla ekomuzeum w Tarchalicach. Powstała ścieżka informacyjno-edukacyjna, której hasłem przewodnim jest woda i wpływ, jaki wywiera ona na żyjących tu ludzi, przyrodę i tutejszy krajobraz. Leader W 2009 r. przygotowania do realizacji programu zajęły nam mnóstwo czasu, ale udało się zorganizować kilka znaczących imprez, wizytówek naszego programu mówi Rafał Plezia. Mam tu na myśli przede wszystkim Oblężenie klasztoru w Lubiążu, dużą inscenizację historyczną. Jest to dla nas ważne przedsięwzięcie partnerskie, w ramach którego zorganizowaliśmy przechodnią imprezę Święto Łęgów Odrzańskich dodaje. Liderzy grupy bardzo dużo czasu poświęcili na spotkania z ludźmi, przekonanie ich do zaangażowania się i uczestnictwa w programach. Powoli przynosi to efekty. LGD Kraina Łęgów Odrzańskich ogłosiła już pierwszy konkurs na projekty w ramach Leadera. Rada oceniająca wnioski zbierze się jeszcze w tym roku. Kolejne konkursy będą ogłoszone w 2010 r. Do wydania w ramach Leadera grupa ma 17,8 mln zł. 48

49 Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Ducha Gór

50 Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Ducha Gór Najważniejsze projekty: Inwentaryzacja zasobów ludzkich, naturalnych i historycznych Działania edukacyjne dla mieszkańców wsi szkolenia i warsztaty dotyczące nowoczesnych technologii oraz wiedzy o regionie, produktu lokalnego, tworzenia marki lokalnej Wydanie przewodnika oraz uruchomienie portalu Kiermasz świąteczny Ducha Gór (promocja i sprzedaż produktów lokalnych przed świętami Bożego Narodzenia) Utworzenie standardów Marki Ducha Gór, systemu certyfikacji produktów i usług Współpraca i wymiana doświadczeń z innymi LGD (wyjazd studyjny w Bieszczady, nauka tworzenia kwiatów z bibuły) Centrum Wspierania Aktywności Wiejskiej Jeżów Sudecki Janowice Wielkie Podgórzyn Mysłakowice Karpacz granica państwa granice województw granice powiatów granice gmin 50

51 Przy realizacji programu przekonaliśmy się, że produkt regionalny może stać się sposobem na życie. Trzeba go tylko znaleźć i wypromować. Nie byłoby to możliwie bez Lokalnej Grupy Działania mówią liderzy Partnerstwa Ducha Gór. Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Ducha Gór powstała w 2006 r. z inicjatywy 34 osób, które stały się fundatorami Fundacji Partnerstwo Ducha Gór. W listopadzie 2008 r. partnerstwo zmieniło formę prawną na stowarzyszenie. Celem grupy jest integracja partnerskich działań organizacji pozarządowych, lokalnych przedsiębiorców, samorządów, instytucji publicznych i osób fizycznych na rzecz jak najlepszego wykorzystania zasobów naturalnych i kulturowych dla rozwoju turystycznego i podniesienia jakości życia mieszkańców. Kraina lisa LGD Partnerstwo Ducha Gór tworzą gminy: Mysłakowice, Janowice Wielkie i Podgórzyn. W 2008 r. do partnerstwa przystąpiły gminy Jeżów Sudecki i Karpacz. Gminy te położone są w Sudetach Zachodnich, należących do najwyższego w całym Masywie Czeskim pasma Sudetów. Cały teren charakteryzuje się malowniczym krajobrazem z bogatą, często unikalną roślinnością, szczególnie w Górach Kaczawskich. Spośród występujących tu zwierząt największym obecnie drapieżnikiem jest lis, rozpowszechniony w całych Sudetach aż po szczyty Karkonoszy. Inne drapieżniki, takie jak: kuna leśna, kuna domowa, gronostaj, łasica, borsuk, tchórz, występują również we wszystkich pasmach. Powróciła wydra, którą można spotkać w Ciechanowicach, Janowicach, Jeleniej Górze i Podgórzynie. 51

52 Z produktu regionalnego da się żyć W Ogrodzie Ducha Gór mamy szansę spróbować specjałów niespotykanych gdzie indziej, które przygotowywane są w niewielkich ilościach, dla wyjątkowych gości i na specjalne życzenie. Dzięki programowi kilkunastu mieszkańców tego regionu poważnie zajęło się produktami regionalnymi. Od kilku lat rozwija się np. Zagroda Ekologiczna Kozia Łąka Bożeny i Daniela Sokołowskich z Łomnicy. Powstają tam sery kozie i krowie ser żółty twardy, bryndza, ponadto pasztety z królika, pikle z cukinii i kabaczka. Przysmakiem turystów jest sernik z sera koziego, dietetyczny, pieczony bez grama tłuszczu. Dorota Goetz, prezes Stowarzyszenia Partnerstwo Ducha Gór, wspólnie z mężem Marcinem prowadzi w Trzcińsku warsztaty edukacyjne: ceramiczne i piernikarskie, a także wypiek domków z piernika o różnych wielkościach, kolorach i kształtach, zgodnie z zamówieniem klienta, oraz ozdób piernikowych i serc z piernika. Ta działalność przynosi zysk, bo okazało się, że znaleźliśmy wspaniałą niszę, w której możemy działać mówi pani Dorota. Dzięki programowi udało się nam pojechać do Brukseli, gdzie mogliśmy promować wyroby naszego regionu. Bez programu nie byłoby to możliwe dodaje. 52

53 Rozwija się też rzemiosło. Zofia Hanus w Janowicach Wielkich zajmuje się wyrobem gobelinów, makram, haftowaniem i szydełkowaniem. Organizuje plenery i warsztaty tkackie dla dzieci i młodzieży. W Trzcińsku Katarzyna Michalak prowadzi Akademię ceramiki i witrażu. Uczy lepienia i formowania naczyń na kole garncarskim, wykonywania witraży, form przestrzennych i płaskich. W Mniszkowie powstają jedyne w swoim rodzaju bombki szklane, ręcznie malowane od wewnątrz producentami są Natalia i Jędrzej Wasiak-Poniatowscy. Obszar partnerstwa słynie z wyrobów lnianych w Mysłakowicach Renata Wysoczańska szyje oryginalne ubiory z lnu. 53

54 Duch Gór on-line Liderzy LGD Partnerstwo Ducha Gór doszli do wniosku, że najskuteczniejszą formą promocji potencjału swojego regionu będzie Internet. Zrealizowali projekt Duch Gór on-line. Nowy wymiar promocji. Na podstawie rozmów z mieszkańcami liderzy zgromadzili materiały do portalu internetowego i przewodnika z mapą. Można tam znaleźć propozycje tras tematycznych, np. Szlak tyrolski, Małe dziecko to nie kłopot czy Produkt lokalny. Przewodnik dystrybuowany jest w punktach informacji turystycznej gmin oraz Jeleniej Góry. Informacje o miejscach, w których przewodnik można otrzymać, zamieszczone są na portalu Sam portal to kopalnia wiedzy dla turysty zainteresowanego Ogrodem Ducha Gór. Znajdzie on tam nie tylko adresy miejsc noclegowych czy informacje o najważniejszych zabytkach i atrakcjach krajobrazowych regionu. Autorzy portalu zamieścili również szczegółowe informacje na temat bogatej historii tych terenów, roślin, zwierząt, które można spotkać w Górach Kaczawskich czy Karkonoszach. Zarówno portal, jak i przewodnik spotkały się z bardzo dużym zainteresowaniem mówi Dorota Goetz. Jesteśmy bardzo zadowoleni i na pewno będziemy rozwijać się w tym kierunku. 54

55 55

56 Szkolenia Liderzy Partnerstwa Ducha Gór prowadzą działania edukacyjne na rzecz rozwoju lokalnej przedsiębiorczości. Chodzi m.in. o szkolenia z zakresu pozyskiwania środków finansowych na rozwój mikroprzedsiębiorczości i rozwijania działalności pozarolniczej. Partnerstwo kształci też liderów lokalnych. I współpracuje z lokalnymi społecznościami i samorządami w zakresie opracowania Planów Odnowy Miejscowości i Lokalnej Strategii Rozwoju. Dodatkowo, członkowie grupy udzielają indywidualnych porad. Plany Partnerstwo Ducha Gór jest małą grupą, ponieważ w regionie jest sporo miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, co sprawia, że nie można włączyć ich do LGD. Nasz budżet w ramach programu Leader to tylko 5 mln zł mówi Dorota Goetz. Planów naszym liderom jednak nie brakuje. Priorytetem grupy jest odchodzenie od rolnictwa i wspieranie przedsiębiorczości opartej na produkcie regionalnym. Poważnie myślimy o dotacjach na profesjonalną produkcję regionalnych specjałów. Na przykład ja z mężem planujemy w przyszłym roku wybudować piekarnię pierników dodaje pani Dorota. 56

Szlak Odry geneza rozwoju i stan obecny

Szlak Odry geneza rozwoju i stan obecny Szlak Odry geneza rozwoju i stan obecny Rafał Plezia Animator Partnerstwa FAOW Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Kraina Łęgów Odrzańskich Co to jest Szlak Odry? Działanie polegające na połączeniu

Bardziej szczegółowo

Program Leader + we Wrzosowej Krainie

Program Leader + we Wrzosowej Krainie Program Leader + we Wrzosowej Krainie Leader+ to europejski program wspierający społeczności, które stawiają na współpracę partnerską. Program jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Leader+

Bardziej szczegółowo

Cel ogólny 1: Rozwój przedsiębiorczości i usług na obszarze Partnerstwa Kaczawskiego w oparciu o zasoby przyrodnicze i kulturowe.

Cel ogólny 1: Rozwój przedsiębiorczości i usług na obszarze Partnerstwa Kaczawskiego w oparciu o zasoby przyrodnicze i kulturowe. CELE OGÓLNE, SZCZEGÓŁOWE I PLANOWANE PRZEDSIĘWZIĘCIA Cel ogólny 1: Rozwój przedsiębiorczości i usług na obszarze Partnerstwa Kaczawskiego w oparciu o zasoby przyrodnicze i kulturowe. PRZEDSIĘ- WZIĘCIA

Bardziej szczegółowo

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PARTNERSTWO DUCHA GÓR

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PARTNERSTWO DUCHA GÓR Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PARTNERSTWO DUCHA GÓR ul. Daszyńskiego 29, 58-533 Mysłakowice tel/fax 075 644 21 65, sekretariat@duchgor.org; www.konkursy.duchgor.org

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo Doliny Środkowej Odry Ochrona przyrody w projektach Lokalnej Grupy Działania Kraina Łęgów Odrzańskich

Partnerstwo Doliny Środkowej Odry Ochrona przyrody w projektach Lokalnej Grupy Działania Kraina Łęgów Odrzańskich Ochrona przyrody w projektach Lokalnej Grupy Działania Kraina Łęgów Odrzańskich Andrzej Ruszlewicz W prezentacji wykorzystano materiały przygotowane przez Rafała Plezię 2 Lokalizacja partnerstwa 3 Historia

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich Rola Samorządu Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy.

II. Poprawa jakości życia, w tym dostępu do kultury i rekreacji, nauki i pracy. Opracowanie informacji o możliwości realizacji projektów przez beneficjentów z terenu działania LGD Między Dalinem i Gościbią w ramach Osi 4 Leader Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

6-ci333DOLNOŚLĄSKI W WAŁBRZYCHU. Podstawowe informacje o bezrobociu w gminach Dolnego Śląska

6-ci333DOLNOŚLĄSKI W WAŁBRZYCHU. Podstawowe informacje o bezrobociu w gminach Dolnego Śląska -cidolnośląski WOJEWÓDZKI WOJEWÓDZKI URZĄD URZĄD PRACY PRACY W WAŁBRZYCHU Podstawowe informacje o bezrobociu w gminach Dolnego Śląska Marzec 0 Bezrobotni według gmin I. Podregion jeleniogórski gmina miejska

Bardziej szczegółowo

LISTA IDENTYFIKATORÓW GMIN WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO

LISTA IDENTYFIKATORÓW GMIN WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO LISTA IDENTYFIKATORÓW GMIN WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Powiat m. Wrocław M. Wrocław 026401 1 Delegatury: Wrocław-Fabryczna 026402 9 Wrocław-Krzyki 026403 9 Wrocław-Psie Pole 026404 9 Wrocław-Stare Miasto

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o bezrobociu w gminach Dolnego Śląska

Podstawowe informacje o bezrobociu w gminach Dolnego Śląska Podstawowe informacje o bezrobociu w gminach Dolnego Śląska Lipiec 0 str. Bezrobotni w gminach Dolnego Śląska I. Podregion jeleniogórski Powiat bolesławiecki gmina miejska Bolesławiec 9 8 8 89 9 gmina

Bardziej szczegółowo

GMINY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO

GMINY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO GMINY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Sprawdzian końcowy w szkołach podstawowych'2008 Procent uczniów, którzy uzyskali wynik pomiędzy staninem najwyższym a kolejnymi niższymi włącznie Gmina S9 S9 S8 S9 S7 S9

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Dunajec Biała. Wspólnie działamy- nasze piękne Pogórze rozwijamy

Lokalna Grupa Działania Dunajec Biała. Wspólnie działamy- nasze piękne Pogórze rozwijamy Lokalna Grupa Działania Dunajec Biała Wspólnie działamy- nasze piękne Pogórze rozwijamy Lokalna Grupa Działania Dunajec-Biała to grupa powstała w 2005 roku w ramach PilotaŜowego Programu LEADER+, obejmująca

Bardziej szczegółowo

Przede wszystkiej liczy się pomysł

Przede wszystkiej liczy się pomysł Przede wszystkiej liczy się pomysł ciekawy, nowatorski możliwy do realizacji i odpowiadający oczekiwaniom społeczności lokalnej nt.: - organizacja szkoleń w zakresie prowadzenia działalności turystycznej

Bardziej szczegółowo

W dniu 8.01.2014r Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja otrzymała dofinansowanie na realizację projektu Dla Kwisy, dla Natury przygotowanie małej

W dniu 8.01.2014r Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja otrzymała dofinansowanie na realizację projektu Dla Kwisy, dla Natury przygotowanie małej W dniu 8.01.2014r Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja otrzymała dofinansowanie na realizację projektu Dla Kwisy, dla Natury przygotowanie małej infrastruktury turystycznej służącej zabezpieczeniu rzeki

Bardziej szczegółowo

XIX SPOTKANIE NARODOWYCH SIECI OBSZARÓW WIEJSKICH. Gdańsk, 11-13 września 2013 r.

XIX SPOTKANIE NARODOWYCH SIECI OBSZARÓW WIEJSKICH. Gdańsk, 11-13 września 2013 r. XIX SPOTKANIE NARODOWYCH SIECI OBSZARÓW WIEJSKICH Gdańsk, 11-13 września 2013 r. Realizacji zadań Sekretariatu Regionalnego KSOW Województwa Pomorskiego ZAKRES PREZENTACJI: Realizacja zadań Sekretariatu

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła Kryteria Wyboru Operacji przez Radę LGD Etap I ocena zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą cele ogólne i szczegółowe LSR. Operacja musi być zgodna przynajmniej

Bardziej szczegółowo

Leader+ w Dolinie Baryczy

Leader+ w Dolinie Baryczy Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa Foundation of Assistance Programmes for Agriculture Leader+ w Dolinie Baryczy Sprawdzonym narzędziem rozwoju obszarów wiejskich poprzez aktywizację społeczności

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 21 lutego 2014 r. Poz. 953 ZARZĄDZENIE NR 45 WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO. z dnia 19 lutego 2014 r.

Wrocław, dnia 21 lutego 2014 r. Poz. 953 ZARZĄDZENIE NR 45 WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO. z dnia 19 lutego 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 21 lutego 2014 r. Poz. 953 ZARZĄDZENIE NR 45 WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia 19 lutego 2014 r. w sprawie ustalenia liczby radnych Sejmiku Województwa

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Dolina Soły"

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Dolina Soły Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Dolina Soły" Lokalna Grupa Działania Dolina Soły to stowarzyszenie o charakterze trójsektorowym. Członkami LGD są 72 podmioty, tym: organizacje pozarządowe stowarzyszenia,

Bardziej szczegółowo

Średnia wartość procentowa wskażnika G. Wskaźnik G na 2016 r. Kod gminy GMINA

Średnia wartość procentowa wskażnika G. Wskaźnik G na 2016 r. Kod gminy GMINA miny woj. dolnośląskiego zostały podzielone na V grup, w zależności od wartości procentowych wskaźnika. wskaźnika dla gmin województwa dolnośląskiego wynosi 1 491,64 zł. Ocena kryterium będzie przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne -

MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - MAŁE PROJEKTY W RAMACH LSR ZIEMIA PSZCZYOSKA - spotkanie informacyjne - PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH 2007-2013 Podstawowe założenia, jak również zakres, cele oraz działania Programu zostały wybrane

Bardziej szczegółowo

Ilość dni: 3 lub 5. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE!

Ilość dni: 3 lub 5. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Mazury Zachodnie i kulinaria Ilość dni: 3 lub 5 Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Ten pakiet proponujemy wszystkim poszukiwaczom

Bardziej szczegółowo

16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach "małych projektów" beneficjenci, poziom dofinansowania (wykład)

16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania pomocy w ramach małych projektów beneficjenci, poziom dofinansowania (wykład) Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Harmonogram szkolenia: 16:00-16:15 "Małe projekty" - definicja (wykład) 16:15-16:45 Ogólne zasady przyznawania

Bardziej szczegółowo

VIII Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAVEL 2016. 8-10 kwietnia 2016 r.

VIII Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAVEL 2016. 8-10 kwietnia 2016 r. VIII Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAVEL 2016 8-10 kwietnia 2016 r. W dniach 8-10 kwietnia 2016 r. odbyły się po raz ósmy Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki

Bardziej szczegółowo

Konferencja podsumowująca wdrażanie inicjatywy LEADER w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 na obszarze Między Prosną a Wartą

Konferencja podsumowująca wdrażanie inicjatywy LEADER w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 na obszarze Między Prosną a Wartą Konferencja podsumowująca wdrażanie inicjatywy LEADER w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 na obszarze Między Prosną a Wartą Wieruszów, 10 czerwca 2015 r. 1 Konferencja jest poświęcona

Bardziej szczegółowo

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Rekomendacje dla odnowy wsi, jako metody rozwoju: budowanie specjalizacji, łączenie potencjałów

Bardziej szczegółowo

Wioska Garncarska dobra praktyka

Wioska Garncarska dobra praktyka Projekt pn. Edukacja dla inicjatywy lokalnej w Gminie Lubomierz jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX, działanie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji operacji

Sprawozdanie z realizacji operacji Sprawozdanie z realizacji operacji (zał. nr 2 do wniosku o płatność) Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich : Europa inwestująca w obszary wiejskie Prezentacja opracowana przez Fundację

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

Podział dotacji na realizację bieżących zadao własnych powiatu ujętych w ustawie budżetowej na rok 2010

Podział dotacji na realizację bieżących zadao własnych powiatu ujętych w ustawie budżetowej na rok 2010 załącznik 4 Podział dotacji na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat ujęte w ustawie budżetowej na rok 2010 Dział 010 700 710 710

Bardziej szczegółowo

Dolina Baryczy BLISKO PRZYRODY

Dolina Baryczy BLISKO PRZYRODY Dolina Baryczy BLISKO PRZYRODY "Partnerstwo dla Doliny Baryczy" Dolina Baryczy Obszar Natura 2000 budowanie trwałych zmian "Partnerstwo dla Doliny Baryczy" największy i jeden z najstarszych kompleksów

Bardziej szczegółowo

LICZBA MIEJSC W PRZEDSZKOLACH NA 1000 DZIECI W WIEKU 3-6 LAT W GMINACH DOLNEGO ŚLĄSKA W 2013 R.

LICZBA MIEJSC W PRZEDSZKOLACH NA 1000 DZIECI W WIEKU 3-6 LAT W GMINACH DOLNEGO ŚLĄSKA W 2013 R. Samorządowa jednostka organizacyjna LICZBA MIEJSC W PRZEDSZKOLACH NA 1000 DZIECI W WIEKU 3-6 LAT W GMINACH DOLNEGO ŚLĄSKA W 2013 R. OPRACOWANIE Instytut Rozwoju Terytorialnego ul. Świdnicka 12/16 50-068

Bardziej szczegółowo

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013:

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 jest realizowany

Bardziej szczegółowo

W roku 2005 Stowarzyszenie przystąpiło do realizacji programu rozwoju obszarów wiejskich LEADER +

W roku 2005 Stowarzyszenie przystąpiło do realizacji programu rozwoju obszarów wiejskich LEADER + Nasza Historia Rok 1995 - siedem gmin położonych wokół góry Ślęży zakłada Stowarzyszenie Gmin Ślężańskich. Jest to stowarzyszenie jednostek samorządów terytorialnych. Celem Stowarzyszenia jest współpraca

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR.

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA WRZOSOWA KRAINA. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR. Kryteria wyboru operacji dla działań PROW w ramach wdrażania LSR Małe projekty L.p. Kryteria Opis Punkty 1 Doświadczenie wnioskodawcy 2 Członkostwo w Preferuje wnioskodawców, którzy nie realizowali dotąd

Bardziej szczegółowo

LOKALNA STRATEGIA ROZOJU STOWARZYSZENIA GOŚCINIEC 4 ŻYWIOŁY

LOKALNA STRATEGIA ROZOJU STOWARZYSZENIA GOŚCINIEC 4 ŻYWIOŁY LOKALNA STRATEGIA ROZOJU STOWARZYSZENIA GOŚCINIEC 4 ŻYWIOŁY LSR Jest podstawowym dokumentem działania każdej Lokalnej Grupy Działania w Polsce. LSR JEST spójna ze strategią gminną i wojewódzką. Fundamentem

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok Załącznik nr 1 do uchwały 12/2011 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia LGD Doliną Wieprza i leśnym szlakiem z dnia 10.06.2011 ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU LGD Doliną

Bardziej szczegółowo

PROW 2007-2013. Oś 4 LEADER. Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju

PROW 2007-2013. Oś 4 LEADER. Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju PROW 2007-2013 Oś 4 LEADER Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju Małe projekty Beneficjenci tzw. Małych projektów : osoby fizyczne zameldowane na obszarze działania LGD osoby fizyczne prowadzących działalność

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 72 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

Wymiana informacji, doświadczeń, wzajemne wsparcie

Wymiana informacji, doświadczeń, wzajemne wsparcie Dolnośląska Sieć Partnerstw LGD Wymiana informacji, doświadczeń, wzajemne wsparcie Irena Krukowska- Szopa Dolnośląska Sieć Partnerstw LGD ul. Wrocławska 41 59-220 Legnica E-mail: sekretariat@partnerstwa.pl

Bardziej szczegółowo

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej 1 Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013. Program Samorządu Województwa Wielkopolskiego Wielkopolska Odnowa Wsi. Program Operacyjny Zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Ankieta monitorująca z realizacji operacji

Ankieta monitorująca z realizacji operacji Ankieta monitorująca z realizacji operacji Ankietę monitorującą z realizacji operacji beneficjent wypełnia na podstawie danych z wniosku o przyznanie pomocy, umowy przyznania pomocy oraz wniosku o płatność.

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE

WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE 1 Turystyka Sport i zdrowie Edukacja Produkty lokalne Ekologia Tradycja Lider projektu Partnerzy Obszar Okres realizacji Budżet Lokalna Grupa Działania Zakole Dolnej Wisły

Bardziej szczegółowo

Leader w województwie. łódzkim oczekiwania a rzeczywistość

Leader w województwie. łódzkim oczekiwania a rzeczywistość Urząd d Marszałkowski w Łodzi Leader w województwie łódzkim oczekiwania a rzeczywistość LGD w województwie łódzkim PilotaŜowy Program Leader+ LGD w województwie łódzkim Stan obecny 64% - powierzchnia województwa

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Izerskie EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNY NA RZECZ ROZWÓJ OBSZARÓW WIESKICH

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Izerskie EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNY NA RZECZ ROZWÓJ OBSZARÓW WIESKICH Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Izerskie EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNY NA RZECZ ROZWÓJ OBSZARÓW WIESKICH Obszar 1758 km2 EUROPEJSKI FUNDUSZ ROLNY NA RZECZ ROZWÓJ OBSZARÓW WIESKICH 2 Działania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA. dla Wnioskodawców MAŁE PROJEKTY

INFORMACJA DODATKOWA. dla Wnioskodawców MAŁE PROJEKTY INFORMACJA DODATKOWA dla Wnioskodawców ubiegających się o przyznanie pomocy w ramach działania 4.1/413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju: MAŁE PROJEKTY Numer wniosku o dofinansowanie* *Rubryka wypełniana

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ Lokalna Strategia Rozwoju DIROW na lata 2009-2015 Załącznik nr 2 do Uchwały nr./2013 w sprawie zmian do uchwały nr 15/2009 z dnia 4 maja 2009 roku w sprawie przyjęcia Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia6 kwietnia 2010 f.

OBWIESZCZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia6 kwietnia 2010 f. OBWIESZCZENIE WOJEWODY DOLNOŚLĄSKIEGO z dnia6 kwietnia 2010 f. w sprawie podania do publicznej wiadomości Zarządzenia Nr 78 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie ustalenia liczby radnych

Bardziej szczegółowo

przekazanie informacji na ich temat

przekazanie informacji na ich temat zeniesienia dobrych praktyk w zakresie rozwoju obszarów przekazanie informacji na ich temat Załącznik do Uchwały Nr 522/47/15 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 9 czerwca 2015 r. Plan działania SR

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW

Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW 1 Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW 2007-2013 Wspólna Polityka Rolna I filar Płatności bezpośrednie Płatności rynkowe Europejski Fundusz Gwarancji

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do pozycji we wniosku o przyznanie pomocy 1 Miejsce realizacji operacji 10 17.7

Odniesienie do pozycji we wniosku o przyznanie pomocy 1 Miejsce realizacji operacji 10 17.7 Wzór Karta oceny zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru w ramach działania Wdrażanie LSR dla operacji odpowiadających warunkom przyznania pomocy dla działania: Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Miasto i Gmina Piwniczna-Zdrój

Miasto i Gmina Piwniczna-Zdrój LGD PERŁY BESKIDU SĄDECKIEGO 2007-2013 Miasto i Gmina Piwniczna-Zdrój PIWNICZNA ZDRÓJ ROZBUDOWA I PRZEBUDOWA BUDYNKU GMINNEGO W ŁOMNICY- ZDROJU Z PRZEZNACZENIEM NA DZIAŁALNOŚĆ KULTURALNO- TURYSTYCZNĄ ETAP

Bardziej szczegółowo

Liczne konkursy i imprezy kulinarne a w nich m.in.: 1. Konkurs Nasze Kulinarne Dziedzictwo Smaki Regionów.

Liczne konkursy i imprezy kulinarne a w nich m.in.: 1. Konkurs Nasze Kulinarne Dziedzictwo Smaki Regionów. Liczne konkursy i imprezy kulinarne a w nich m.in.: 1. Konkurs Nasze Kulinarne Dziedzictwo Smaki Regionów. 2. Miodowe Lato. 3. Kaczka po naszymu. 4. Babska Biesiada Tradycji, Folkloru i Humoru. 5. Dożynki

Bardziej szczegółowo

Plan działania SR KSOW na lata

Plan działania SR KSOW na lata iesienia dobrych praktyk w zakresie rozwoju obszarów kazanie informacji na ich temat Załącznik do Uchwały Nr 32/9/15 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 13 stycznia 2015 r. Plan działania SR KSOW na

Bardziej szczegółowo

Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą

Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą Urząd Gminy Jemielnica ul. Strzelecka 67 47-133 Jemielnica www.jemielnica.pl Rozwojowa wizja Gminy Jemielnica - Europejską gminą ze śląską duszą. Rozwojowa wizja

Bardziej szczegółowo

ROWEREM I KAJAKIEM PO ZIEMI KOZIENICKIEJ Organizator Powiatowy Urząd Pracy w Kozienicach Diagnoza problemu i opis projektu Problem: Słabo rozwinięta baza rowerowo-wodna wodna w regionie Powiatu Kozienickiego

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM Kazimierz Sumisławski Departament Środowiska i Rolnictwa Urząd

Bardziej szczegółowo

Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnosląskiego w 2013 r. Termin ogłoszenia konkursu

Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnosląskiego w 2013 r. Termin ogłoszenia konkursu Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnosląskiego w 2013 r. Wydział odpowiedzialny Nazwa zadania priorytetowego/konkursu Termin ogłoszenia konkursu Termin realizacji zadania

Bardziej szczegółowo

Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnosląskiego w 2013 r. Termin ogłoszenia konkursu. Termin realizacji zadania

Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnosląskiego w 2013 r. Termin ogłoszenia konkursu. Termin realizacji zadania Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnosląskiego w 2013 r. Wydział odpowiedzialny Nazwa zadania priorytetowego/konkursu Aktywizacja społeczna i zawodowa osób niepełnosprawnych.

Bardziej szczegółowo

Uroczystość rozpoczęła się korowodem wieńców dożynkowych przygotowanych przez reprezentacje poszczególnych sołectw.

Uroczystość rozpoczęła się korowodem wieńców dożynkowych przygotowanych przez reprezentacje poszczególnych sołectw. Projekt Dożynki Gminne 2014 został zrealizowany w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju. W ramach projektu w dniu 31 sierpnia

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW. Stebnicka Huta

KRAKÓW. Stebnicka Huta KRAKÓW Stebnicka Huta Prezentacja obszaru Lokalna Grupa Działania Dolina Raby leży w południowo wschodniej Polsce około 40 km od Krakowa. Obejmuje 5 gmin wiejskich i jedną gminę miejsko-wiejską. LGD leży

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA Projektu planowanego do realizacji z programu LEADER w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju

KARTA INFORMACYJNA Projektu planowanego do realizacji z programu LEADER w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalna Grupa Działania Bądźmy Razem 07-130 Łochów, Al. Pokoju 75 lgdbadzmyrazem@gmail.com KARTA INFORMACYJNA Projektu planowanego do realizacji z programu LEADER w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Dane

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa 3. Analiza SWOT Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa Silne strony - Położenie w Rudawskim Parku Krajobrazowym bogata flora i fauna, walory krajobrazowo przyrodnicze - Położenie wsi - baza wypadowa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wypełnienia karty oceny operacji według kryteriów wyboru

Instrukcja wypełnienia karty oceny operacji według kryteriów wyboru Załącznik nr 1 do Uchwały nr 33/WZC/2011 WZC Stowarzyszenia Siła w Grupie z dnia 30 maja 2012 r. Załącznik nr 4 do LSR Lokalne kryteria wyboru operacji przez Lokalną Grupę Działania Siła w Grupie określone

Bardziej szczegółowo

9. OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ CEL GŁÓWNY 2 WSPARCIE I PROMOCJA PRODUKTÓW LOKALNYCH OBSZARU

9. OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ CEL GŁÓWNY 2 WSPARCIE I PROMOCJA PRODUKTÓW LOKALNYCH OBSZARU 9. OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ CEL GŁÓWNY 1 POPRAWA JAKOŚCI śycia NA OBSZARACH WIEJSKICH GMIN BIAŁA, KORFANTÓW I PRUDNIK CEL GŁÓWNY 2 WSPARCIE

Bardziej szczegółowo

Regulamin zawodów wędkarskich. Boleń Krainy Łęgów Odrzańskich

Regulamin zawodów wędkarskich. Boleń Krainy Łęgów Odrzańskich Regulamin zawodów wędkarskich Boleń Krainy Łęgów Odrzańskich Celem zawodów jest integracja wędkarzy województwa dolnośląskiego szczególnie z obszaru Krainy Łęgów Odrzańskich, wokół wód rzeki Odry, jej

Bardziej szczegółowo

2007 r. - inicjatywa zawiązania Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Chełmiec;

2007 r. - inicjatywa zawiązania Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Chełmiec; Dobre praktyki 2007 r. - inicjatywa zawiązania Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenie Rozwoju Gminy Chełmiec; luty 2008 r. - zarejestrowanie Stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym; 2009 r. - złożenie

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie Szanowni Państwo, Prosimy o wypełnienie czytelnie (elektronicznie lub pismem drukowanym) wyłącznie białych

Bardziej szczegółowo

27 kwietnia 2007 roku zostało powołane Stowarzyszenie Kobiety Gminy Grodzisko Dolne Grupę założycielską stanowiło 36 kobiet z terenu tutejszej Gminy.

27 kwietnia 2007 roku zostało powołane Stowarzyszenie Kobiety Gminy Grodzisko Dolne Grupę założycielską stanowiło 36 kobiet z terenu tutejszej Gminy. 27 kwietnia 2007 roku zostało powołane Stowarzyszenie Kobiety Gminy Grodzisko Dolne Grupę założycielską stanowiło 36 kobiet z terenu tutejszej Gminy. Statutowe cele Stowarzyszenia Celem Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania KOLD. Ireneusz Witkowski Rokosowo, r.

Lokalna Grupa Działania KOLD. Ireneusz Witkowski Rokosowo, r. Lokalna Grupa Działania KOLD Ireneusz Witkowski Rokosowo, 04.03.2011r. Teren 7 gmin 78 837 mieszkańców 138 członków w tym 7 gmin, 2 Stowarzyszenia Zarząd 7 osób Rada 14 osób BudŜet 11 653 520 PLN KOLD

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY TWORZENIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU OBSZARU MIĘDZY PROSNĄ A WARTĄ

WARSZTATY TWORZENIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU OBSZARU MIĘDZY PROSNĄ A WARTĄ WARSZTATY TWORZENIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU OBSZARU MIĘDZY PROSNĄ A WARTĄ Wieruszów, 09.12.2008r. 1 STATYSTYKI Warsztaty tworzenia Lokalnej Strategii Rozwoju obszaru Między Prosną a Wartą odbyły się

Bardziej szczegółowo

a) udostępnianie urządzeń i sprzętu, z wyłączeniem środków transportu b) organizację szkoleń i innych przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i

a) udostępnianie urządzeń i sprzętu, z wyłączeniem środków transportu b) organizację szkoleń i innych przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i Cel działania. Działanie ma na celu umożliwienie mieszkańcom obszaru objętego Lokalną Strategią Rozwoju realizację projektów przyczyniających się do poprawy jakości życia, zachowania i wykorzystania zasobów

Bardziej szczegółowo

RELACJA Z UDZIAŁU W TARGACH

RELACJA Z UDZIAŁU W TARGACH RELACJA Z UDZIAŁU W TARGACH,,Toruń,,Toru otwarty dla wszystkich" D nia 5 maja 2013 r. Lokalna Grupa Działania Ziemia Lubawska brała udział w imprezie promocyjno-wystawienniczej pt. Toruń otwarty dla wszystkich".

Bardziej szczegółowo

Nr. Prezentacji MDW-0xx/PWA. Rola i funkcjonowanie Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Zachodniopomorskiego

Nr. Prezentacji MDW-0xx/PWA. Rola i funkcjonowanie Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Zachodniopomorskiego Nr. Prezentacji MDW-0xx/PWA Rola i funkcjonowanie Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Zachodniopomorskiego Barzkowice, 2015 Działania na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi, ekologicznego

Bardziej szczegółowo

Rozszerzone i dodatkowe przedsięwzięcia w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Tygiel Doliny Bugu

Rozszerzone i dodatkowe przedsięwzięcia w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Tygiel Doliny Bugu Rozszerzone i dodatkowe przedsięwzięcia w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Tygiel Doliny Bugu W miesiącu lipcu br. planowane jest ogłoszenie konkursu przez Samorządy Województw na realizację dodatkowych

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru operacji przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Przymierze Jeziorsko

Kryteria wyboru operacji przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Przymierze Jeziorsko Kryteria wyboru operacji przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Przymierze Jeziorsko Wybór operacji podlegających wsparciu nastąpi spośród operacji zgodnych z Lokalną Strategią Rozwoju i najlepiej

Bardziej szczegółowo

W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI

W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI ON ONA Polonista, Nauczyciel, Instruktor teatralny, Mieszczuch z urodzenia Architekt, Marketingowiec, Mieszczuch z wyboru Połączyła ich miłość do koni i artystyczne aspiracje

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013 ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013 na 2013 r. sporządzony dla Województwa Małopolskiego 1. Cele działań Celem rocznego planu komunikacyjnego na rok 2013 jest: Promocja PROW 2007-2013 na terenie Województwa

Bardziej szczegółowo

NEWSLETTER INFORMACYJNY. Lokalnej Grupy Działania

NEWSLETTER INFORMACYJNY. Lokalnej Grupy Działania Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie NEWSLETTER INFORMACYJNY 1/2016 Lokalnej Grupy Działania Lokalna Strategia Rozwoju Krainy Łęgów Odrzańskich

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ 1) Wprowadzenie 2) Spostrzeżenia 3) Szanse 4) Cele 5) Narzędzia 6) Propozycje 7) 2011, 2012,

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!!

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda, w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!! Rozpoczyna się już 20 edycja konkursu Pię kna Wieś Pomorska 2013" Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Organizatorami konkursu

Bardziej szczegółowo

Formularz zgłaszania projektów. do zrealizowania w ramach projektów obywatelskich w Województwie Podlaskim

Formularz zgłaszania projektów. do zrealizowania w ramach projektów obywatelskich w Województwie Podlaskim Formularz zgłaszania projektów do zrealizowania w ramach projektów obywatelskich w Województwie Podlaskim 1. Podstawowe informacje* a) Tytuł projektu: Poprzez sztukę do własnej kultury b) Pomysłodawca/y:

Bardziej szczegółowo

Realizacja Lokalnej Strategii Rozwoju projekty LGD Puszcza Notecka dobre praktyki w propagowaniu ochrony i zachowania dziedzictwa kulturowego

Realizacja Lokalnej Strategii Rozwoju projekty LGD Puszcza Notecka dobre praktyki w propagowaniu ochrony i zachowania dziedzictwa kulturowego Realizacja Lokalnej Strategii Rozwoju projekty LGD Puszcza Notecka dobre praktyki w propagowaniu ochrony i zachowania dziedzictwa kulturowego Dziedzictwo dla Przyszłości Konferencja subregionalna poświęcona

Bardziej szczegółowo

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R.

DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. DORADZTWO WOBEC MAŁYCH GOSPODARSTW ROLNYCH LUBLIN 29.04.2014 R. Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli LODR w Końskowoli zasięgiem swojej działalności obejmuje teren całego województwa lubelskiego,

Bardziej szczegółowo

Możliwość pozyskania środków finansowych na obszary wiejskie w ramach Osi 4 LEADER na działanie,,małe PROJEKTY

Możliwość pozyskania środków finansowych na obszary wiejskie w ramach Osi 4 LEADER na działanie,,małe PROJEKTY Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie Białych Górali i Lachów Sądeckich 33-390 Łącko 836 Tel. 881 021 881 www.lgdlacko.pl, e-mail:biuro@lgdlacko.pl Możliwość pozyskania środków finansowych na obszary

Bardziej szczegółowo

Cel ogólny 2: Wykorzystanie zasobów przyrodniczych i kulturowych dla tworzenia miejsc pracy i promocji regionu

Cel ogólny 2: Wykorzystanie zasobów przyrodniczych i kulturowych dla tworzenia miejsc pracy i promocji regionu Określenie celów ogólnych i szczegółowych Lokalnej Strategii Rozwoju oraz wskazanie planowanych przedsięwzięć służących osiągnięciu poszczególnych celów szczegółowych, w ramach, których będą realizowane

Bardziej szczegółowo

LOKALNE STRATEGIE ROZWOJU WDRAŻANE W RAMACH PROGRAMU ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH I ICH WPŁYW NA RYNEK PRACY OBSZARÓW WIEJSKICH. Grażyna Wera Malatyńska

LOKALNE STRATEGIE ROZWOJU WDRAŻANE W RAMACH PROGRAMU ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH I ICH WPŁYW NA RYNEK PRACY OBSZARÓW WIEJSKICH. Grażyna Wera Malatyńska SYMPOZJUM WSI POMORSKIEJ OBSZARY WIEJSKIE - ROZWÓJ LOKALNEGO RYNKU PRACY - PRZYKŁADY, SZANSE, BARIERY LOKALNE STRATEGIE ROZWOJU WDRAŻANE W RAMACH PROGRAMU ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH I ICH WPŁYW NA RYNEK

Bardziej szczegółowo

Termin zgłoszenia produktów do konkursu mija 17 czerwca 2015 r.

Termin zgłoszenia produktów do konkursu mija 17 czerwca 2015 r. Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Puszcza Białowieska" zaprasza wszystkich zainteresowanych, amatorów i profesjonalistów, organizacje działające na obszarze LGD, do udziału w Konkursie na Najlepszy

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

Brama Sudetów Środkowych

Brama Sudetów Środkowych Brama Sudetów Środkowych Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Kwiat Lnu ul. Dworcowa 33, 58-420 Lubawka tel. 75 74 11 804 mail: biuro@kwiatlnu.eu www.kwiatlnu.eu 1 2 3 1. Rezerwat Kruczy Kamień 2. Domki

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach programu Leader (PROW 2007-2013)

Działania w ramach programu Leader (PROW 2007-2013) Działania w ramach programu Leader (PROW 2007-203) Oś 3 (Wdrażanie LSR) Odnowa i rozwój wsi Małe projekty Różnicowanie działalności nierolniczej Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw Oś 4 Wdrażanie projektów

Bardziej szczegółowo