Ser decz nie za pra szam do lek tu ry ra -

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ser decz nie za pra szam do lek tu ry ra -"

Transkrypt

1 MAJ 2014 BEZPŁATNY DODATEK DO MAGAZYNU ELEKTROSYSTEMY

2

3 Sza now ni Pań stwo FIRMY ELEKTROINSTALACYJNE Wydawca: TECHMEDIA Adres redakcji ul. Bociania 23 A Warszawa tel. (22) , fax: (22) Redaktor naczelny Jacek Różański tel. kom Redaktor Tomasz Krześniak tel. kom Redaktor Radosław Kaliski Kierownik Działu Reklamy Jolanta Porembna tel. kom Specjalista ds. reklamy Ewelina Rozenek tel. kom Dyrektor Handlowy Sławomir Tokarski Dział DTP Paweł Cieszkowski Piotr Raszkiewicz Zespół i współpracownicy: Dariusz Matysek, Tomasz Modras, Piotr Olszowiec, Michał Świerżewski Prenumerata Informacje: tel. (22) Zamówienia: fax (22) Cena prenumeraty: kwartalna 27 zł półroczna 52 zł roczna 98 zł Redakcja nie odpowiada za treść reklam i ogłoszeń oraz nie zwraca materiałów nie zamówionych. Zastrzegamy sobie prawo skracania i adiustacji tekstów oraz zmiany ich formy graficznej i tytułów. Wydawca ma prawo odmówić zamieszczenia ogłoszenia lub reklamy, jeśli ich treść lub forma są sprzeczne z charakterem pisma. Elektrosystemy są znakiem zastrzeżonym i zarejestrowanym przez spółkę TECHMEDIA. Reprodukcja lub przedruk zamieszczonych materiałów wymaga pisemnej zgody wydawcy. Ser decz nie za pra szam do lek tu ry ra - por tu Fir my Elek tro in sta la cyj ne przy - go to wa ne go przez ma ga zyn ELEK TRO - SYS TE MY we współ pra cy z Pol skim Sto wa - rzy sze niem Elek tro in sta la cyj nym. Ra port jest swe go ro dza ju kom pen dium na te mat ryn - ku elek tro in sta la cji, a ze sta wio ne da ne po zwa la ją prze - śle dzić dzia łal ność przed się biorstw w wie lu aspek tach iob sza rach. Ze bra ny ma te riał po ka zu je, iż ubie gły rok dla bra nży był okre sem peł nym wy zwań. Z jed nej stro ny mie li śmy do czy nie nia z trud nym pierw szym pół ro czem. Osła - bie nie go spo dar cze pa nu ją ce w tym cza sie i dłu ga zi - ma da ły się we zna ki wszyst kim uczest ni kom ryn ku. Wdru giej po ło wie ro ku na stą pi ła po pra wa sy tu acji, co spo wo do wa ło, że wy ni ki firm za ca ły 2013 rok by ły osta tecz nie lep sze niż pier wot nie za kła da no. Po zy tyw ny trend na ryn ku jest wi docz ny rów nież w tym ro ku, na co wska zu ją za ło że nia fi nan so we firm uję tych wra por cie. Przed się bior stwa spo dzie wa ją zna czą ce go wzro stu ob ro tów. Na czym opie ra ją swo je pro gno zy? Z pew no ścią na wy raź nym oży wie niu go spo dar czym iin we sty cyj nym czy po pra wia ją cej się kon dy cji bra nży bu dow la nej. Du ży wpływ na po zy tyw ne na stro je ma ją ta kże przed się wzię cia w ener ge ty ce, któ re z fa zy pla nów prze cho dzą w koń cu w sta dium re ali za cji. Do ty czy to za rów no pro jek tów zwią za nych z wy twa rza niem ener gii jak i jej prze sy łem i dys try bu cją. Nie bez zna cze nia dla ryn ku w naj bli ższym okre sie bę dą ta kże środ ki unij ne zko lej nej per spek ty wy na la ta Wszyst kie te czyn ni ki po zwa la ją przy pusz czać, że naj - bli ższe la ta dla bra nży elek tro in sta la cyj nej bę dą okre - sem wzmo żo nej pra cy, co znaj dzie swo je od zwier cie - dle nie w ro sną cym po zio mie przy cho dów i zy sków. Jacek Faltynowicz Prezes Polskiego Stowarzyszenia Elektroinstalacyjnego ISSN: FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 3

4 Prognozy na ten rok są optymistyczne Firmy działające w branży elektroinstalacji spodziewają się poprawy koniunktury. Świadczy o tym m.in. poziom prognozowanych na ten rok przychodów, a także pozytywne opinie na temat sytuacji na rynku w najbliższej przyszłości. Po dob nie jak w ubie gło rocz nym do - dat ku, rów nież w te go rocz nym ra - por cie prze wa ża ły fir my, któ re w 2013 r. po pra wi ły przy cho dy wzglę dem ro ku Spo śród 15 spół ek w ze sta - wie niu, dzie więć za no to wa ło wzrost sprze - da ży, a sześć osią gnę ło ni ższe ob ro ty. Jed nost ko we przy cho dy Naj wy ższe przy cho dy w 2013 r. wy - pra co wa ła Elek tro bu do wa. Ka to wic ka spół ka za koń czy ła ubie gły rok ob ro ta mi na po zio mie 853,5 mln zł, co w po rów - na niu z ro kiem 2012 ozna cza spa dek o 12,4%. Na dru gim miej scu ze sprze - da żą na po zio mie 396,4 mln zł zna la zło się ZPUE. Wy nik wy pra co wa ny przez świę to krzy ską fir mę był lep szy od te go sprzed ro ku o 3,6%. Elek tro mon taż Rze - szów osią gnął sprze daż w wy so ko ści po - nad 141 mln zł, czy li o 9,6% ni ższą niż w 2012 r. Kolejną firmą, któ rej ob ro ty osią gnę - ły po ziom po nad 100 mln zł, był Elek - tro tim. W przy pad ku dol no ślą skiej spół - ki ubie gło rocz na sprze daż by ła wy ższa o 6,8% i wy nio sła 139,2 mln zł. Następny w ze sta wie niu Elek tro mon - taż Po znań za no to wa ł po pra wę ob ro tów aż o 24,4% do 133,9 mln zł. To je den z naj wy ższych wzro stów wśród spół ek zna sze go ze sta wie nia i naj wy ż-szy wśród przed się biorstw, któ rych przy chody w ubie - głym ro ku prze kro czy ły 100 mln zł. Naj więk szą dy na mi kę wzro stu ob ro - tów w ro ku ubie głym za no to wa ła spół ka Elek tro mont o 38,6% (do 34,8 mln zł). Naj więk szy spa dek sprze da ży miał miej sce w fir mie Agat o 22,8% (do 64,3 mln zł). JEDNOSTKOWE PRZYCHODY FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH (w tys. zł) Lp zmiana 2013/ Elektrobudowa ,4% 2. ZPUE* ,6% 3. Elektromontaż Rzeszów ,6% 4. Elektrotim** ,8% 5. Elektromontaż Poznań ,4% 6. Agat ,8% 7. Energoaparatura* ,3% 8. Contrast ,8% 9. ElektriMont ,3% 10. Elektromont ,6% 11. Mawilux** ,9% 12. Zeus ,6% 13. Ekobox* ,5% 14. APS* ,1% 15. Elektro Proces ,7% Razem ,2%, *GPW; **dane po IV kwartałach JEDNOSTKOWE PRZYCHODY WYBRANYCH FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2013 ROKU (w mln zł) JEDNOSTKOWY ZYSK (STRATA) NETTO FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2013 ROKU (w mln zł) 4 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

5 SKONSOLIDOWANE PRZYCHODY FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH (w tys. zł) Lp zmiana 2013/ Elektrobudowa ,0% 2. ZPUE* ,6% 3. Elektrotim** ,7% 4. Elektromontaż Rzeszów ,2% 5. Elektromontaż Poznań ,6% Razem ,4%, *GPW; **dane po IV kwartałach PROGNOZOWANE JEDNOSTKOWE PRZYCHODY FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH (w tys. zł) Lp (prognoza) 2013 zmiana 2014/ Elektrobudowa ,3% 2. Elektromontaż Rzeszów ,5% 3. Elektromontaż Poznań ,1% 4. Agat ,2% 5. ElektriMont ,2% 6. Zeus ,9% 7. Elektro Proces ,8% Razem ,0% PROGNOZOWANE SKONSOLIDOWANE PRZYCHODY FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH (w tys. zł) Lp (prognoza) 2013 zmiana 2014/ Elektrobudowa ,2% 2. Elektromontaż Rzeszów ,1% 3. Elektromontaż Poznań ,1% Razem ,1% JEDNOSTKOWE ZATRUDNIENIE W WYBRANYCH FIRMACH ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2013 ROKU RENTOWNOŚĆ FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2013 ROKU FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 5

6 PROJEKTOWANIE SIECI I INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH WARTOŚĆ SPRZEDAŻY JEDNOSTKOWEJ W 2013 ROKU (w tys. zł) PROJEKTOWANIE SIECI I INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH - WARTOŚĆ SPRZEDAŻY JEDNOSTKOWEJ W 2012 ROKU (w tys. zł) SIECI ELEKTROENERGETYCZNE WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2013 ROKU (w tys. zł) SIECI ELEKTROENERGETYCZNE WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2012 ROKU (w tys. zł) STACJE SN/NN, GPZ WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2013 ROKU (w tys. zł) STACJE SN/NN, GPZ WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2012 ROKU (w tys. zł) W su mie wszyst kie spół ki uję te w na - szym ze sta wie niu osią gnę ły 2,034 mld zł ob ro tów, co w po rów na niu z przy - choda mi w ro ku 2012 na po zio mie 2,136 mld zł ozna cza spa dek o 4,8%. Przy cho dy skon so li do wa ne W ze sta wie niu przy cho dów skon so li - do wa nych spa dek łącz nej sprze da ży był nie co ni ższy niż w przy pad ku jed nost ko - wych ob ro tów i wy niósł 3,4%. Wśród pię ciu grup ka pi ta ło wych, któ rych łącz - ne przy cho dy wy nio sły 1,893 mld zł, dwie mia ły gor szy re zul tat, a trzy po pra wi ły wy - nik sprzed ro ku. Spad ki za no to wa ły Gru - pa Elek tro bu do wa (o 11%) i Gru pa Elek - tro mon taż Rze szów (o 9,2%). Wzro sła na to miast skon so li do wa na sprze daż ZPUE o 5,6%, Elek tro ti mu o 4,7% i Elek tro mon ta żu Po znań o 23,6%. Jed nost ko wy zysk net to Po dob nie jak w przy pad ku przy cho - dów, rów nież zysk net to wzrósł w ubie - głym ro ku w dzie wię ciu fir mach, a po zo - sta łe sześć osią gnę ło gor szy wy nik niż w ro ku Jed na ze spół ek za koń czy - ła rok 2013 stra tą. Naj wy ższy czy sty do chód w wy so ko - ści 49,9 mln zł osią gnę ło ZPUE, po - pra wia jąc wy nik sprzed ro ku aż o 152%. Ko lej na w ze sta wie niu Elek tro bu do wa za ro bi ła na czy sto 13,3 mln zł, co w po - rów na niu z re zul ta tem z ro ku wcze śniej - sze go ozna cza spa dek o 31%. Du żą dy - na mi kę wzro stów za no to wa ły ko lej ne w ze sta wie niu fir my. Elek tro tim po pra wił wy nik net to o 81% do 10,5 mln zł, na - to miast Elek tri Mont o 109% do bli - sko 5,1 mln zł. W ze sta wie niu zna la zły się też dwa przed się bior stwa, któ re w 2013 r. wy pra co wa ły zysk net to choć rok wcze śniej by ły pod kre ską. Elek tro - 6 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

7 Agat Contrast ElektriMont PRZYKŁADOWE REALIZACJE FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH Z OSTATNICH TRZECH LAT Modernizacja magazynu MPS w zakresie wykonania integracji z LCN systemów: ppoż., CCTV, SKD, SSWiN, telekomunikacyjnych na lotnisku Warszawa-Okęcie. Modernizacja rozdzielni głównej średniego napięcia przy ul. Wierzbowej 52 w Łodzi. Przebudowa i rozbudowa oczyszczalni ścieków w Maszewie. Modernizacja linii kolejowej nr 8, budowa łącznicy lotniska Okęcie. Budowa zajezdni tramwajowej w Poznaniu. Budowa stacji 110/15 kv Ociąż. Budowa stadionu piłkarskiego wraz z zapleczem treningowym w Białymstoku. Modernizacja SUW w Mosinie. Przebudowa stacji 110/20/10 kv Wieczysta Wrocław. Przebudowa stacji GPZ 110/15 kv Słowiańska. Modernizacja stacji 110/20 kv Brzegowa. Budowa hali produkcyjnej i laboratorium Jutrzenka w Bydgoszczy. Budowa linii kablowej 15 kv Warszewo-Skolwin. Budynek Biurowy Atrium South 1 w Warszawie. Zakłady Wapiennicze Lhoist w Tarnowie Opolskim. Modernizacja Oczyszczalni Ścieków w Krzeszowicach. Modernizacja Oczyszczalni Ścieków w Żywcu. Modernizacja Stacji Uzdatniania Wody w Skarżysku-Kamiennej; Valeo Skawina. Budynek Biurowy Orange Office Park w Krakowie. Rozbudowa Zakładu Produkcyjnego Royal Canin Polska w Niepołomicach. Budowa Kruszarni w Wierzbicy. Budynek biurowo-usługowy Diagnostyka w Krakowie. Butik Louis Vuitton w Warszawie. Elektrobudowa Elektromont Elektromontaż Rzeszów Elektro Proces Elektrotim Mawilux Zeus Stadion Narodowy w Warszawie. Budowa fabryki Mando w Wałbrzychu. MP5 prace elektryczne na placu Stora Enso. Sky Tower. Roboty elektromontażowe Zakład odolejenia łupków bitumicznych w Estonii. Zakład produkcji hamulców Bosch Wrocław. Zakład produkcji filtrów cząstek stałych do silników Diesla Sumika Ceramics Poland. Dr Schneider Automotive Polska. Zakład BorgWarner Jasionka. IKEA Wrocław. Dworzec PKP Kraków. Hotel Arłamów. Data Center IBM Błonie. Browar Lubicz Kraków. Zakład TRI Poland Zagórz. PZL Mielec. Miasteczko Orange Warszawa. Elektrownia Stalowa Wola. Centrum Kongresowe Targi Kielce Kielce. Stadion Miejski Tychy. Stadion Miejski Zabrze. Salon Meblowy Agata Meble Kraków. Hala Maszyn AGH Cyfronet Kraków. Budynek hotelowo-usługowy Karpacz. Pawilon Toys R'Us Kraków. Elektrownia Bełchatów blok nr 8. Małopolskie Centrum Biotechnologii UJ Kraków. Jagiellońskie Centrum Innowacji Kraków. Zabudowa maszyn flotacyjnych w Rejonie ZWR Polkowice branża elektryczna i AKPiA dla KGHM Zanam. Budowa symulatora skoków spadochronowych na terenie Jednostki Wojskowej w Leźnicy Wielkiej dla RZI Bydgoszcz. Wykonanie prac w zakresie Inteligentnego Systemu Transportu we Wrocławiu dla Wasko. Przebudowa i rozbudowa stacji 110/20 kv Górka w Legnicy dla Tauron Dystrybucja. Budowa Ośrodków Radiowych. Budowa lądowisk dla śmigłowców. Dostawa i montaż urządzeń oświetlenia nawigacyjnego na lotniskach i lądowiskach. Remont lotniskowego systemu elektroświetlnego oraz oznakowanie pionowe w Porcie Lotniczym w Bydgoszczy. Modernizacja i rozbudowa Parku Sprzętu Technologicznego w JW w Powidzu. INSTALACJE SILNOPRĄDOWE WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2013 ROKU (w tys. zł) INSTALACJE SILNOPRĄDOWE WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2012 ROKU (w tys. zł) INSTALACJE SŁABOPRĄDOWE WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2013 ROKU (w tys. zł) INSTALACJE SŁABOPRĄDOWE WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2012 ROKU (w tys. zł) FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 7

8 Jacek Faltynowicz prezes Elektrobudowy Moim zdaniem w ubiegłym roku było gorzej niż większość z nas za kła da ła na je go po cząt ku. Ry nek ro zu - mia ny ja ko po ten cjał zle ceń do wy gra nia był ni ski, przez co spół ki mia ły trud ność ze zbu do wa niem bo - gatych portfeli na przyszłe okresy. Nadal niestety postę po wa ła ero zja ma rż, któ ra je śli na dal bę dzie się utrzy my wać mo że wy dre no wać spół ki z pie nię dzy i ograniczyć ich możliwości rozwoju. W ubiegłym roku negatywnie na rynek wpływał m.in. brak nowych funduszy UE, brak inwestycji w energety ce w sek to rze wy twa rza nia, a ta kże po gor sze nie ważne dla firm eksportowych relacji walutowych na ryn kach wschod nich. Pro ble mem by ły ta kże licz - ne bankructwa i kłopoty finansowe firm działających na rynku budowlanym. Pozytywne było natomiast oczyszczenie rynku z części nie uczci wych kon ku ren tów, a ta kże czę ścio we otwarcie rynków pracy kolejnych krajów UE. Jeśli chodzi o prognozę na najbliższy czas, to uważam, że ten rok bę dzie lep szy, ale jesz cze nie re we la cyj ny. Ak ty wo wa nie fun du szy UE do pie ro się roz pocz nie, więc inwestycje nie będą zaawansowane na tyle, aby można było liczyć na istotne przychody z tego tytułu. Kolejne lata przyniosą zapewne poprawę tej sytuacji. Także poważne przedsięwzięcia energetyczne dopiero się roz po czy na ją, a w tych już re ali zo wa nych, do - ty czą cych bu do wy blo ków o naj wy ższych mo cach, dostawcy krajowi muszą mocno konkurować, aby wywal czyć swój udział. Rów nież tu trze ba bę dzie jesz - cze jakiś czas poczekać na wyraźną poprawę, ale widać ją na horyzoncie. Naj więk szym wy zwa niem na ten rok dla firm z bra n- ży bę dzie utrzy ma nie do brych re la cji z ban ka mi fi - nansującymi inwestycje, utrzymanie płynności finansowej i zdolności do udzielania zabezpieczeń, jak również utrzy ma nie trzo nu ka dry tech nicz nej. mon taż Po znań za ro bił na czy sto prawie 2,3 mln zł wo bec 5,1 mln zł stra ty w 2012 r. Con trast miał zysk net to w wy - so ko ści 240 tys. zł, mi mo iż rok wcze - śniej stra ta spół ki by ła na po zio mie po - nad 5 mln zł. Je dy ną fir mą z ze sta wie nia, któ ra w ubie głym ro ku mia ła ujem ny wy - nik net to był Ma wi lux. Stra ta net to spół - ki wy nio sła 1,1 mln zł wo bec 1,8 mln zł zy sku w ro ku Skon so li do wa ny zysk net to W ze sta wie niu skon so li do wa ne go zy - sku net to spa dek na stą pił w przy pad ku Gru py Elek tro bu do wa i (nie znacz ny) w Elek tro mon ta żu Rze szów. Po zo sta łe gru py ka pi ta ło we po pra wi ły wy nik sprzed ro ku. Gru pa Elek tro mon ta żu Po znań za - no to wa ła do dat ni wy nik wo bec stra ty net to w po przed nim okre sie. JEDNOSTKOWY ZYSK NETTO WYBRANYCH FIRM (w tys. zł) LP zmiana 2013/ ZPUE* % 2. Elektrobudowa % 3. Elektrotim** % 4. ElektriMont % 5. Elektromontaż Rzeszów ,3% 6. Elektromontaż Poznań Enegoaparatura* ,7% 8. Agat % 9. APS* % 10. Ekobox* % 11. Elektromont % 12. Zeus % 13. Elektro Proces % 14. Contrast Mawilux** Razem %, *GPW **dane po IV kwartałach SKONSOLIDOWANY ZYSK NETTO WYBRANYCH FIRM (w tys. zł) LP zmiana 2013/ ZPUE % 2. Elektrobudowa % 3. Elektrotim** % 4. Elektromontaż Rzeszów ,3% 5. Elektromontaż Poznań Razem %, *GPW LP **dane po IV kwartałach PROGNOZOWANY SKONSOLIDOWANY ZYSK NETTO WYBRANYCH FIRM (w tys. zł) LP 2014 (prognoza) 2013 zmiana 2014/ Elektrobudowa % 2. Elektromontaż Rzeszów ,8% 3. Elektromontaż Poznań % PROGNOZOWANY JEDNOSTKOWY ZYSK NETTO WYBRANYCH FIRM (w tys. zł) 2014 (prognoza) 2013 zmiana 2014/ Elektrobudowa % 2. ElektriMont % 3. Agat % 4. Elektromontaż Rzeszów ,6% 5. Elektromontaż Poznań ,6% 6. Zeus % 7. Elektro Proces % Razem % Razem % 8 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

9 Lp. ZATRUDNIENIE W WYBRANYCH FIRMACH (dane jednostkowe) zatrudnienie zmiana 2013/ % osób 1. Elektrobudowa ,5% Elektromontaż Rzeszów ,1% Elektromontaż Poznań ,1% Elektrotim ,1% ElektriMont % Agat ,2% Contrast ,5% Elektro Proces ,9% Zeus % Elektromont % Mawilux % -8 Razem ,3% -92 SKONSOLIDOWANE ZATRUDNIENIE W WYBRANYCH FIRMACH Lp. zatrudnienie zmiana 2013/ % osób 1. Elektrobudowa ,3% Elektromontaż Rzeszów ,5% Elektrotim ,2% Elektromontaż Poznań ,1% -13 Razem ,3% -122 PROGNOZOWANE ZATRUDNIENIE W WYBRANYCH FIRMACH (dane jednostkowe) Lp. zatrudnienie zmiana 2014/ (prognoza) 2013 % osób 1. Elektromontaż Rzeszów % 0 2. Elektromontaż Poznań ,3% Agat ,9% ElektriMont ,7% Elektro Proces ,9% 2 6. Zeus ,9% 4 Razem ,0% 30 PRZEDSIĘBIORSTWA ZAJMUJĄCE SIĘ IMPORTEM Rynki importu Udział w obrotach Elektrobudowa Niemcy, Francja, Dania, Czechy 2% Mawilux Finlandia, Francja, Niemcy, Szwecja, Wielka Brytania, USA 44% FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 9

10 WYBRANE FIRMY ZAJMUJĄCE SIĘ EKSPORTEM Rynki eksportu ElektriMont Elektrobudowa Elektromontaż Poznań Elektromontaż Rzeszów Elektrotim Holandia, Francja, Niemcy Finlandia, Rosja, Turcja, Europa Zachodnia Rosja, Litwa, Ukraina Francja, Słowacja, Ukraina, Litwa Wielka Brytania SKONSOLIDOWANA SPRZEDAŻ ZAGRANICZNA FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH (w tys. zł) Lp zmiana 2013/ Elektrobudowa ,9% 2. Elektromontaż Rzeszów % 3. Elektromontaż Poznań ,1% Razem ,2% Andrzej Diakun prezes spółki Elektrotim Sy tu acja w bra nży elek tro in sta la cyj nej w ro ku 2013 była bardzo skomplikowana. Zaobserwowaliśmy spadek wartości rynku, problemy z windykacją należności oraz skutki upadłości firm budowlanych. Dla Elek tro ti mu ubie gły rok był do brym pod wzglę - dem osią gnię tych wy ni ków. Przy ję ta przez za rząd spółki strategia, w której ważnymi elementami są poli ty ka ce no wa oraz re stryk cyj na win dy ka cja przy nio - sły spodziewane, dobre efekty. Na bieżący rok patrzymy dużą rezerwą. Naszym marzeniem jest uzyskanie w tym roku wyników zbliżonych do tych, któ re uda ło nam się osią gnąć w ro ku ubiegłym. W bieżącym roku firmy elektroinstalacyjne będą musiały sprostać nowym wyzwaniom. Spodziewane ożywienie rynku spowoduje także większą podaż, przez co trudniej będzie uzyskać zamówienia. Spodziewam się, iż na ryn ku elek tro in sta la cji na stą pi istot ne po - gorszenie uzyskiwanych marż. Do momentu ożywienia się stro ny po py to wej ryn ku nie bę dzie ła two. Agat ElektriMont INNE INFORMACJE DOTYCZĄCE FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH Elektromontaż Poznań Elektromontaż Rzeszów świadczy usługi w zakresie wykonawstwa i projektowania: budownictwa przemysłowego, energetyki, automatyki przemysłowej, przewiertów sterowanych, ochrony środowiska, systemów ochrony katodowej. Realizuje kompleksowe inwestycje pełniąc funkcję generalnego wykonawcy. Projektowanie, dostawa i montaż wszelkiego typu instalacji elektrycznych i niskoprądowych. W oparciu o własne zasoby firma jest w stanie zrealizować kompleksowo nawet najbardziej skomplikowane przedsięwzięcia. ElektriMont świadczy usługi na terenie Polski, Niemiec, Holandii i Francji. oferuje współpracę według formuły Projektuj i Buduj. Połączenie projektowania z wykonawstwem i produkcją urządzeń elektroenergetycznych pozwala na realizację całościowych projektów inwestycyjnych, począwszy od koncepcji aż do oddania obiektu z pozwoleniem na użytkowanie. prowadzi wykonawstwo instalacji elektrycznych silno- i słaboprądowych, systemów automatyki oraz produkcję stalowych i aluminiowych słupów oświetleniowych, a także rozdzielnic SN i nn. Ry nek w 2013 ro ku W ubie głym ro ku fir my elek tro in sta la - cyj ne dzia ła ły w nie ła twym oto cze niu ryn - ko wym. Sy tu ację w bra nży elek tro in sta la cyj - nej w ro ku ubie głym mo żna okre ślić ja - ko bar dzo skom pli ko wa ną. Za ob ser wo - wa li śmy spa dek war to ści ryn ku, a ta kże pro ble my z win dy ka cją na le żno ści oraz skut ki upa dło ści firm bu dow la nych Elektrotim Mawilux Akcje spółki Elektrotim od kwietnia 2007 r. są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Od 2007 r. Elektrotim tworzy grupę kapitałową, składającą się obecnie z czterech podmiotów: Elektrotim, Procom System, Mawilux i Zeus. realizuje inwestycje lotniskowe związane z budową, modernizacją i konserwacją systemów lotniskowych, tj. instalacje elektryczne nn, SN i teletechniczne, systemy oświetlenia nawigacyjnego, instrumentalne systemy lądowania (ILS), radiolatarnie i inne systemy nawigacyjne. 10 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

11 STRUKTURA ZATRUDNIENIA W FIRMACH ELEKTROINSTALACYJNYCH WEDŁUG DZIAŁÓW W ROKU 2013 Elektromonterzy (na budowach) Elektromonterzy (przy produkcji urządzeń) Kadra inżynieryjno-techniczna (na budowach) Kadra inżynieryjno-techniczna (przy produkcji) Sprzedaż i marketing Finanse i administracja Logistyka Inne (jakie) Agat 40% 31% 5% 20% 4% Contrast 42% 7% 30% 2% 1% 7% 11% ElektriMont 60% 24% 2% 3% 2% 9% Elektrobudowa 23% 10% 11% 9% 5% 6% 1% 35% (pozostala produkcja 24%, zarządzanie systemami, dozór, zarząd, rozwój biznesu 11%) Elektromont 50% 20% 15% 10% 5% Elektromontaż Poznań 29% 10% 21% 8% 10% 11% 3% 8% (zarządzanie nieruchomościami 4%, biuro projektów 4%) Elektromontaż Rzeszów 45% 10% 14% 4% 1% 10% 2% 14% (spawacze, ślusarze 12%, obsługa 2%) Elektrotim 40% 5% 26% 1% 14% 13% 1% Mawilux 14% 53% 16% 17% Elektro Proces 47% 13% 19% 3% 5% 6% 3% 4% (biuro projektów) Zeus 44% 15% 12% 6% 12% 3% 8% (pion bezpieczeństwa) INSTALACJE AUTOMATYKI WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2013 ROKU (w tys. zł) INSTALACJE AUTOMATYKI WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2012 ROKU (w tys. zł) PRODUKCJA ROZDZIELNIC NN (TYLKO SPRZEDAŻ ZEWNĘTRZNA) WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2013 ROKU (w tys. zł) PRODUKCJA ROZDZIELNIC NN (TYLKO SPRZEDAŻ ZEWNĘTRZNA) - WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2012 ROKU (w tys. zł) FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 11

12 STRUKTURA ODBIORCÓW FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2013 ROKU Budownictwo przemysłowe Energetyka wytwarzanie energii Energetyka przesył i rozdział energii Budownictwo użyteczności publicznej Obiekty handlowo-magazynowe Obiekty biuro-hotelowe Ochrona środowiska Infrastruktura komunikacyjna Wojsko Inne Agat 30% 30% 15% 20% 5% Contrast 53% 12% 23% 12% ElektriMont 53% 12% 23% 12% Elektrobudowa 34% 35% 26% 5% Elektromont 53% 14% 10% 17% 6% Elektromontaż Poznań 50% 1% 25% 4% 19% 1% Elektromontaż Rzeszów 33% 1% 3% 21% 16% 12% 4% 10% Elektro Proces 15% 17% 57% 8% 3% Elektrotim 12% 14% 7% 8% 6% 28% 25% Mawilux 29% 2% 69% (lotniska) Zeus 12% 3% 5% 25% 54% 1% pod kre śla An drzej Dia kun, pre zes spół ki Elek tro tim. W pierw szym pół ro czu sy tu acja by ła wy jąt ko wo trud na ze wzglę du na sła bą ko niunk tu rę go spo dar czą i za stój in we - sty cyj ny, któ ry po tę go wa ła dłu ga i mroź - na zi ma. W dru gim pół ro czu na stą pi ła po pra wa sy tu acji, któ ra po zwo li ła fir - mom po pra wić wy ni ki osią gnię te w ca - łym ro ku Nie mniej jed nak ubie gły rok był jed nym z naj trud niej szych okre - sów w ostat nich la tach, za rów no w branży elek tro in sta la cji jak i w ca łej pol skiej go spo dar ce. We dług da nych Głów ne go Urzę du Sta ty stycz ne go, w ca łym 2013 ro ku tem - po wzro stu go spo dar cze go wy nio sło za - le d wie 1,6% i by ło naj ni ższe w cią gu ostat nich czte rech lat. Ta kie sa mo rocz - ne tem po wzro stu PKB od no to wa no bo - wiem wcze śniej w ro ku Naj szyb ciej roz wi ja ją cą się czę ścią go - spo dar ki w ubie głym ro ku był prze mysł. Jak wy ni ka z ra por tu opra co wa ne go przez In sty tut Ba dań nad Go spo dar ką Ryn ko wą (IBnGR), war tość do da na w prze my śle zwięk szy ła się w 2013 ro ku o 2,9%. Wol niej niż w prze my śle wzra - sta ła war tość do da na w usłu gach ryn ko - wych, gdzie wy nio sła 2,5%. Naj gor szą JEDNOSTKOWA SPRZEDAŻ ZAGRANICZNA (tys zł.) Lp zmiana 2013/ Elektrobudowa ,2% 2. ElektriMont % 3. Elektromontaż Rzeszów % 4. Elektromontaż Poznań ,1% 5. Elektrotim Lp. Razem ,4% NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE (INWESTYCJE) nakłady (w tys. zł) (plan) 1. Agat Contrast 587 b.d. 3. ElektriMont Elektrobudowa b.d. 5. Elektromont 492 b.d. 6. Elektromontaż Rzeszów Elektro Proces Elektrotim b.d. 9. Mawilux b.d. 10. Zeus 386 b.d. b.d. brak danych 12 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

13 PRODUKCJA ROZDZIELNIC SN (TYLKO SPRZEDAŻ ZEWNĘTRZNA) WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2013 ROKU (w tys. zł) PRODUKCJA ROZDZIELNIC SN (TYLKO SPRZEDAŻ ZEWNĘTRZNA) WARTOŚĆ JEDNOSTKOWEJ SPRZEDAŻY W 2012 ROKU (w tys. zł) SPRZEDAŻ DLA BUDOWNICTWA PRZEMYSŁOWEGO WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) SPRZEDAŻ DLA ENERGETYKI (WYTWARZANIE ENERGII) WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) SPRZEDAŻ DLA ENERGETYKI (PRZESYŁ I ROZDZIAŁ ENERGII) WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) SPRZEDAŻ DLA BUDOWNICTWA UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) SPRZEDAŻ DLA BUDOWNICTWA OBIEKTÓW HANDLOWO-MAGAZYNOWYCH WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) SPRZEDAŻ DLA BUDOWNICTWA BIUROWO- HOTELOWEGO WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 13

14 DOSTAWCY FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH Agat ElektriMont producenci, przedstawicielstwa producentów Dostawcy (w kolejności wartości dostaw 1-5) ASE Hilti Legrand Bitner Ergom hurtownie Alfa Elektro Onninen Elektroskandia Fega Amper producenci, przedstawicielstwa producentów Honeywell ES-System Schneider Electric Control Process Electric Lapp Kabel hurtownie Alfa Elektro Fega Elektroskandia Onninen Kaczmarek Electric Elektrobudowa producenci, przedstawicielstwa producentów hurtownie Schneider Electric KPB Intra Kuvag CR Pecunia Handelsgesellschaft Elektromont Elektromontaż Rzeszów Elektro Proces Elektrotim Mawilux Zeus producenci, przedstawicielstwa producentów Schneider Electric Eaton Electric ABB Siemens Schrack hurtownie Onninen Fega Alfa Elektro Elektrotek Kaczmarek Electric producenci, przedstawicielstwa producentów Schneider Electric Tele-Fonika ES-System Baks Eaton hurtownie Elektroskandia Alfa Elektro Kaczmarek Electric El-Plus Ele-Comp producenci, przedstawicielstwa producentów Schneider Electric Philips ES-System Baks Eaton hurtownie El-Kag Insel Fega Onninen producenci, przedstawicielstwa producentów ABB Schneider Electric Eaton Tele-Fonika Siemens hurtownie TIM Solar Fega Elektro-Invest Hurt Elektrotek producenci, przedstawicielstwa producentów Elektro-Invest Hurt hurtownie Sentta Onninen Asaj producenci, przedstawicielstwa producentów SAE Oświetlenie i Zabezpieczenia ABB Gastel Prefabrykacja Schneider Electric Eaton hurtownie Elektroskandia Poltel Grodno TIM Onninen SPRZEDAŻ DLA BUDOWNICTWA OCHRONY ŚRODOWISKA WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) SPRZEDAŻ DLA WOJSKA WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) 14 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

15 SPRZEDAŻ ZEWNĘTRZNA URZĄDZEŃ ELEKTROENERGETYCZNYCH UDZIAŁ W PRZYCHODACH Rodzaj urządzeń Rok Elektrobudowa Elektromontaż Poznań Elektromontaż Rzeszów Elektro Proces Elektrotim Mawilux Rozdzielnice nn Rozdzielnice SN Rozdzielnice WN Szafy automatyki Stacje kontenerowe SN/nn Inne urządzenia % 1% 5% 5% 2% 7% % 4% 4% 7% 3% 6% % 13% 1% 13% % 12% 1% 11% % % % 1% % 1% % 17% 29% % 18% 35% USŁUGI ELEKTROINSTALACYJNE UDZIAŁ W PRZYCHODACH Rodzaj usług Rok Agat Contrast ElektriMont Elektrobudowa Elektromont Elektromontaż Poznań Elektromontaż Rzeszów Elektro Proces Elektrotim Mawilux Zeus Projektowanie sieci i instalacji elektrycznych % 2% 3% 1% 4% 2% 1% 10% Projektowanie sieci i instalacji elektrycznych % 2% 5% 1% 1% 3% 2% 1% 3% Sieci elektroenergetyczne % 37% 2% 7% 1% 2% 41% Sieci elektroenergetyczne % 36% 3% 8% 1% 1% 65% Stacje SN/nn, GPZ % 60% 11% 11% 7% 2% 8% Stacje SN/nn, GPZ % 61% 10% 1% 8% 3% 3% 3% Instalacje silnoprądowe % 1% 55% 70% 58% 40% 69% 34% 14% 20% Instalacje silnoprądowe % 1% 58% 75% 61% 43% 67% 54% 15% 16% Instalacje słaboprądowe % 20% 25% 6% 16% 12% 11% 10% Instalacje słaboprądowe % 11% 20% 6% 13% 11% 10% 12% Instalacje automatyki % 9% 5% 4% 2% 2% Instalacje automatyki % 13% 5% 1% 3% 2% inne % 69% 6% 6% 17% inne % 77% 8% 6% 1% FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 15

16 SPRZEDAŻ DLA BUDOWNICTWA INFRASTRUKTURY KOMUNIKACYJNEJ WARTOŚĆ JEDNOSTKOWYCH OBROTÓW W 2013 ROKU (w tys. zł) PROGNOZOWANE JEDNOSTKOWE PRZYCHODY WYBRANYCH FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2014 ROKU (w mln zł) PROGNOZOWANY JEDNOSTKOWY ZYSK NETTO FIRM ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2014 ROKU (w mln zł) JEDNOSTKOWE PROGNOZOWANE ZATRUDNIENIE W WYBRANYCH FIRMACH ELEKTROINSTALACYJNYCH W 2014 ROKU OCENA SYTUACJI W 2013 ROKU PROGNOZA SYTUACJI W 2014 ROKU sy tu ację od no to wa no w bu dow nic twie. War tość do da na w tym sek to rze zmniej - szy ła się w ubie głym ro ku aż o 9%, a rocz ne tem po wzro stu pro duk cji sprze - da nej bu dow nic twa wy nio sło -12%. Upa dło ści w bu dow nic twie W 2013 r. na stą pił nie wiel ki spa dek upa dło ści firm bu dow la nych, nie mniej jed nak na dal sek tor ten był li de rem pod wzglę dem ogło szo nych ban kructw. Jak wy ni ka z ra por tu Eu ler Her mes w ro ku ubie głym upa dłość ogło si ły 253 przed się - bior stwa bu dow la ne, o 20 mniej niż przed ro kiem. Jak pod kre śla Eu ler Her - mes, w 2012 ro ku upa da ły głów nie du że spół ki, w 2013 r. by ły to przede wszyst kim fir my o lo kal nej ska li dzia łal no ści, w tym wy spe cja li zo wa ni pod wy ko naw cy. Ban kruc twa nie omi nę ły rów nież bra - nży elek tro in sta la cyj nej, cze go przy kła - dem jest m.in. wro cław ska spół ka SSI wy stę pu ją ca w ze szło rocz nej edy cji do - dat ku. Pod ko niec paź dzier ni ka sąd ogło sił jej upa dłość li kwi da cyj ną. Pre sja na ce nę Spa dek ko niunk tu ry w bra nży i du ża licz ba upa dło ści to nie je dy ne trud no ści, z ja ki mi przy szło się zmie rzyć fir mom elek tro in sta la cyj nym w ro ku ubie głym. Istot nym pro ble mem po zo sta wa ła ta kże pra ca na ni skich ma rżach. Wy ni ka ło to z du żej kon ku ren cji na ryn ku i z głów ne - 16 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

17 SPRZEDAŻ KRAJOWA STRUKTURA TERYTORIALNA (dane jednostkowe) Regiony Polski* Udział południowo-zachodni 25% 35% Agat północno-zachodni 15% 16% północno-wschodni 40% 38% południowo-wschodni 10% 11% południowo-zachodni 4% 24% Elektrimont północno-zachodni 0% 0% północno-wschodni 61% 53% południowo-wschodni 35% 23% południowo-zachodni 41% 51% Elektrobudowa północno-zachodni 10% 6% północno-wschodni 31% 20% południowo-wschodni 18% 23% południowo-zachodni 53% 65% Elektromontaż Poznań północno-zachodni 24% 20% północno-wschodni 22% 10% południowo-wschodni 1% 5% południowo-zachodni 22% 4% Elektromontaż Rzeszów północno-zachodni 0% 0% północno-wschodni 11% 20% południowo-wschodni 67% 76% południowo-zachodni 42% 45% Elektro Proces północno-zachodni 0% 0% północno-wschodni 0% 0% południowo-wschodni 58% 55% południowo-zachodni 79% 86% Elektrotim północno-zachodni 13% 11% północno-wschodni 0% 0% południowo-wschodni 8% 3% południowo-zachodni 8% 12% Mawilux północno-zachodni 30% 14% północno-wschodni 59% 14% południowo-wschodni 3% 60% południowo-zachodni 10% 11% Zeus północno-zachodni 61% 24% północno-wschodni 13% 5% południowo-wschodni 16% 60% *Regiony: południowo-zachodni woj. dolnośląskie, śląskie, opolskie, wielkopolskie północno-zachodni woj. zachodnio-pomorskie, pomorskie, kujawsko-pomorskie, lubuskie północno-wschodni woj. warmińsko-mazurskie, podlaskie, mazowieckie południowo-wschodni woj. lubelskie, podkarpackie, świętokrzyskie, małopolskie, łódzkie FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 17

18 UDZIAŁOWCY WYBRANYCH FIRM Udziałowcy Agat Zbigniew Winkiel 45%, Wojciech Supera 35%, Bożenna Pruska-Wysocka 20% Contrast Atrem 100% ElektriMont Wiesław Skimina 50%, Maciej Skimina 50% Elektrobudowa Aviva OFE Aviva BZ WBK 13,17%, ING OFE 9,95%, OFE PZU Złota Jesień 9,57%, AXA OFE 9,41%, PKO BP Bankowy OFE 7,64%, Amplico OFE 6,10%, Generali OFE 5,09%, pozostali 39,07% Elektromont Tadeusz Mazur 35,08%, Zdzisław Kondrat 19,30%, Jacek Charążka 9,86%, Wiesław Charążka 8,28%, Małgorzata Tymińska 7,75%, Ekobox 5,07%, pozostali 14,66% Elektromontaż Poznań Budimex 51%, Skarb Państwa 49% Elektromontaż Rzeszów Akcjonariat pracowniczy 100% Elektro Proces 100% własność prywatna Elektrotim Krzysztof Folta 15,07%, Aviva OFE Aviva BZ WBK 9,81%, Krzysztof Wieczorkowski 8,22%, Mirosław Nowakowski z podmiotami zależnymi 6,09%, Amplico PTE 6,41%, pozostali akcjonariusze 54,41% Mawilux Elektrotim 74,36%, Włodzimierz Macioł 8,33%, Marek Lukstaedt 8,33%, Grzegorz Wilski 8,33%, Andrzej Kasprzak 0,64% Zeus Elektrotim 90,46%, Sławomir Kucharski 5,03%, Beata Lewińska 4,51% go kry te rium wy bo ru, ja kim w prze tar - gach na dal jest naj ni ższa ce na. Po twier - dza to m.in. pre zes Elek tro bu do wy. W ubie głym ro ku na dal nie ste ty po - stę po wa ła ero zja ma rż, któ ra je śli na - dal bę dzie się utrzy my wać mo że wy dre - no wać spół ki z pie nię dzy i ogra ni czyć ich mo żli wo ści roz wo ju oznaj mia Ja cek Fal ty no wicz, pre zes Elek tro bu do wy. O pro ble mie ni skich ma rż in for mu je ta kże szef je le nio gór skiej spół ki Elek tro - mont. Nie ste ty za ni ża nie cen w bra nży po - wo du je, że kon trak ty są re ali zo wa ne na bar dzo ni skich ma rżach, nie od po wia - da ją cych po zio mo wi ofe ro wa nych przez nas usług. Prze ko ny wa nie in we sto rów ige ne ral nych wy ko naw ców, że wy so ka ja kość wy ko na nia prac elek tro in sta la cyj - nych mu si kosz to wać, jest bar dzo trud - nym i dłu go trwa łym pro ce sem oznaj - mia Ma rek Bła żków, pre zes i dy rek tor ge ne ral ny w spół ce Elek tro mont. Po pra wa na ho ry zon cie Po trud nym ro ku 2013, w bie żą cym ro ku fir my elek tro in sta la cyj ne spo dzie - wa ją się po pra wy na ryn ku. 9% an kie to - wa nych przez nas przed się biorstw li czy na du żą po pra wę ko niunk tu ry, 55% pro - gno zu je nie wiel ki wzrost, na to miast 27% uwa ża, że nie na stą pią zmia ny. Po zo sta - ła gru pa re spon den tów 9% nie po - tra fi jed no znacz nie wska zać, w ja kim kie run ku bę dzie zmie rzał ry nek. Po zy tyw ne na stro je prze ja wia ją się także w za ło że niach od no śnie wiel ko ści te - go rocz nych ob ro tów. Wszyst kie fir my, któ re po in for mo wa ły nas o pro gno zo wa - nej sprze da ży, za mie rza ją w tym ro ku wy - pra co wać wy ższe przy cho dy niż w ro ku ubie głym. War te pod kre śle nia jest rów - nież to, iż więk szość za kła da wzrost ob - ro tów na po zio mie dwu cy fro wym. Naj - więk szy przy rost pla nu je w tym ro ku osią - gnąć Elek tro bu do wa. Spół ka ta pro gno - zu je wzrost ob ro tów o po nad 38% do 1,18 mld zł. Bli sko 39-pro cen to wą dy - na mi kę przy cho dów (do 35 mln zł) za - po wia da Zeus, na to miast spół ka Agat spo dzie wa się po pra wy o po nad 32% (do 85 mln zł). Elek tro mon taż Rze szów pla nu je wzrost o 13,5% (do 160 mln zł), a Elek tri Mont o po nad 11% (do 50 mln zł). Jed no cy fro wą dy na mi kę sprze da ży pro gno zu je Elek tro Pro ces o 6,8% do 23 mln zł, a Elek tro mon taż Po znań o 2,1% do 136,7 mln zł. Wie lo mi liar do we in we sty cje w in fra struk tu rę elek tro ener ge tycz ną Szans na po pra wę spół ki elek tro in sta - la cyj ne upa tru ją m.in. w in we sty cjach zwią za nych z roz wo jem in fra struk tu ry elek tro ener ge tycz nej. Ener ge ty ka za kła - da bo wiem w naj bli ższych la tach zre ali - 18 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

19 Marek Błażków prezes i dyrektor generalny spółki Elektromont Biorąc pod uwagę wyniki naszej firmy, to rok 2013 był du żo lep szy niż po przed ni. Trud no jed nak mó wić o zde cy do wa nej po pra wie w ca łej bra nży. Bar dziej mo żna użyć stwier dze nia uspo ko je nie. Mniej by ło upa dło ści w bra nży bu dow la nej, a co za tym idzie zmniejszyło się również ryzyko działalności firm elektroinstalacyjnych. Do pozytywnych czynników, które miały wpływ na rynek w ro ku ubie głym na le ży za li czyć po pra wę ko - niunktury gospodarczej, wspomniany wcześniej spadek upa dło ści firm bu dow la nych, a ta kże sta bil ność na rynku cen materiałów i urządzeń. Negatywnie na rynek wpływały natomiast: duża presja na ceny kontraktów, brak nowych projektów związa nych ze środ ka mi unij ny mi, a ta kże re stryk cyj ne umowy z generalnymi wykonawcami. W bieżącym roku powinna nastąpić poprawa na rynku elek tro in sta la cji, m.in. ze wzglę du na in we sty cje zwią za ne ze środ ka mi z UE z no wej per spek ty wy na lata Mamy też nadzieję, że pojawią się no we przed się wzię cia, wy ni ka ją ce z po pra wy ko - niunktury gospodarczej. Największymi wyzwaniami dla firm z branży w tym ro ku bę dzie po pra wa ren tow no ści dzia łal no ści. Nie - stety zaniżanie cen w branży powoduje, że kontrakty są realizowane na bardzo niskich marżach, które nie od po wia da ją po zio mo wi ofe ro wa nych przez nas usług. Przekonywanie inwestorów i generalnych wyko naw ców, że wy so ka ja kość prac elek tro in sta la cyj - nych mu si mieć swo ją od po wied nią war tość jest bar - dzo trudnym i długotrwałym procesem. zo wać za da nia, któ rych war tość li czo - na jest dzie siąt kach mi liar dów zło tych. W bie żą cym ro ku Pol skie Sie ci Elek tro - ener ge tycz ne pla nu ją wy dać na in we sty - cje 740 mln zł, czy li o 40 mln zł wię cej niż w 2013 r. Do ro ku 2018 wy dat ki ma ją po chło nąć 7-8 mld zł. Am bit ne pla ny zwią za ne z roz wo jem in fra struk tu ry elek tro ener ge tycz nej w naj - bli ższych pię ciu la tach ( ) ma - ją ta kże naj więk si ope ra to rzy sys te mów dys try bu cyj nych (OSD). PGE Dys try bu cja w la tach za mie rza za in we sto wać bli sko 10 mld zł. Ta ką sa mą kwo tę na in we sty cje pla nu je prze zna czyć Tau ron Dys try bu cja. Ener ga Lp. Ope ra tor wy da na re ali za cję pro jek tów bli sko 8 mld zł, a Enea Ope ra tor 5,3 mld zł. Ostat ni z du żych ope ra to rów RWE Sto en Ope ra tor pla nu je prze - zna czyć na in we sty cje po nad 1,6 mld zł. W su mie na kła dy in we sty cyj ne pię ciu ope ra to rów sys te mów dys try bu cyj nych i PSE wy no szą w tym ro ku 6,3 mld zł. W ko lej nych la tach do ro ku 2018 będą się sys te ma tycz nie zwięk szać. W 2015 r. in we sty cje ma ją po chło nąć 7 mld zł, w 2016 r. 7,4 mld zł, a w ro - ku ,2 mld zł. W ro ku 2019 na - kła dy pię ciu ope ra to rów, bez PSE, wy - nio są 5,2 mld zł. W su mie w naj bli ż- szych pię ciu la tach wy dat ki na in fra - struk tu rę elek tro ener ge tycz ną po chło ną bli sko 42 mld zł. Spo dzie wa ny wzrost w prze my śle ibu dow nic twie Ko lej ny mi seg men ta mi ryn ku, któ re mo gą po zy tyw nie wpły nąć na ko niunk tu - rę w bra nży elek tro in sta la cyj nej są prze - mysł i bu dow nic two. We dług pro gnoz In sty tu tu Ba dań nad Go spo dar ką Ryn ko - wą, w ro ku bie żą cym war tość do da - na w prze my śle wzro śnie o 4,7%. IBnGR pro gno zu je rów nież po pra wę w bu dow - nic twie. Zda niem In sty tu tu war tość do da - NAKŁADY NA BADANIA I ROZWÓJ nakłady (w tys. zł) (plan) 1. ElektriMont 200 (badania) b.d. 2. Elektrobudowa 6840 (rozwój) b.d. 3. Elektromontaż Poznań 200 (badania), 800 (rozwój) 250 (badania), 1000 (rozwój) 4. Elektromontaż Rzeszów 120 (badania) 200 (rozwój) 5. Elektro Proces 100 (badania), 150 (rozwój) 100 (badania), 150 (rozwój) b.d. brak danych na w sek to rze bu dow la nym, po 9-pro - cen to wym ubie gło rocz nym spad ku, w tym ro ku wzro śnie o 3%. Przy szły rok ma być jesz cze lep szy. W 2015 r. IBnGR pro gno zu je wzrost war to ści do da nej w prze my śle na po zio mie 5,4%, a w bu - dow nic twie 6,5%. Na ten ostat ni sek tor w przy szłym ro ku co raz wy raź niej od dzia - ły wać bę dą po zy tyw nie in we sty cje in fra - struk tu ral ne fi nan so wa ne w ra mach no - wej per spek ty wy bu dże to wej Unii Eu ro - pej skiej na la ta W bie żą cym ro ku, we dług naj now - szych za ło żeń rzą du z dru giej po ło wy kwiet nia, wzrost PKB sza co wa ny jest na po zio mie 3,3% a więc po nad dwu - krot nie wy ższym niż w ro ku W ko - lej nych la tach go spo dar ka ma roz wi jać się jesz cze szyb ciej. Wzrost PKB w 2015 po wi nien wy nieść 3,8%, a w ,3%. W ob li czu co raz lep szych sy gna łów pły ną cych za rów no z ca łej go spo dar ki, jak i z klu czo wych dla seg men tu elek tro - in sta la cji sek to rów, mo żna przy jąć, że po trud nym ro ku ubie głym, w naj bli ż- szych la tach bra nża ma przed so bą okres sys te ma tycz ne go wzro stu. To masz Krze śniak REKLAMA FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 19

20 dane teleadresowe firm elektroinstalacyjnych Adres Kontakt Kierujący firmą Agat SA U Paderewskiego Koluszki łódzkie (44) , Zbigniew Winkiel APS SA Mickiewicza 95F Białystok podlaskie (85) , Bogusław Łącki Contrast Sp. z o.o. U ks. Ignacego Skorupki 1b Ostrów Wielkopolski wielkopolskie (62) , Marek Korytowski Ekobox SA U Wiśniówka Zagnańsk świętokrzyskie (41) , Kamil Sucharski El Professional JPG D U Zielona 2 Kębłowo Luzino pomorskie (58) , Mariusz Maszota Elbud Gdańsk SA Powstańców Warszawy 53 A Sopot pomorskie (58) , Cezary Serafin Elbud Poznań SA U Zakładowa Plewiska wielkopolskie (61) , Anna Biedzińska Elbud Warszawa Sp. z o.o. al. Krakowska Warszawa mazowieckie (22) , Jerzy Wierzchowski Elbudprojekt Sp. z o.o. Prz Rzemieślnicza Baranowo wielkopolskie (61) , Krzysztof Śmiglak ElektriMont Sp. z o.o. U Rękawka Kraków małopolskie (12) , Wiesław Skimina Elektro Proces Sp. z o.o. D Ciepłownicza Kraków małopolskie (12) , Tadeusz Osuszek Elektrobud SA Przyczyna Dolna Wschowa lubuskie (65) , Marek Bazylewicz Elektrobudowa SA D Porcelanowa Katowice śląskie (32) , Jacek Faltynowicz Elektromont SA U Waryńskiego Jelenia Góra dolnośląskie (75) , Marek Błażków Elektromontaż Gdańsk SA D Wosia Budzysza Gdańsk pomorskie (58) , Edward Lipski Elektromontaż Kraków SA Czysta Kraków małopolskie (12) , Władysław Świadek Elektromontaż Poznań SA Wieruszowska 12/ Poznań wielkopolskie , (61) Tomasz Bochna Elektromontaż Rzeszów SA P Słowackiego Rzeszów podkarpackie (17) , Marian Burda Elektromontaż Wschód Sp. z o.o. Łyski 1A Choroszcz podlaskie (85) , Artur Łaszkiewicz 20 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

21 dane teleadresowe firm elektroinstalacyjnych Adres Kontakt Kierujący firmą Elektromontaż-Lublin Sp. z o.o. Diamentowa Lublin lubelskie (81) , Janusz Ropa Elektrotim SA Stargardzka Wrocław dolnośląskie (71) , Andrzej Diakun Elsta Sp. z o.o. U Janińska 32, Wieliczka małopolskie (12) , Jacek Stankiewicz El-Grześ Sp. z o.o. U Mickiewicza 2/ Pruszcz Gdański pomorskie (58) , Bogusław Grześkowiak Elwoz Sp. z o.o. U Szklana Miechucino pomorskie (58) , Adam Julke Energoaparatura SA Pułaskiego Katowice śląskie (32) , Tomasz Michalik Energopol-TP Elbud SA U Gliwicka Bierawa opolskie (77) , Kazimierz Wronkowski Mawilux SA D Grudzi 23 Łady Raszyn mazowieckie (22) , Włodzimierz Macioł Mazel s.j. Inżynierska Nowa Sól lubuskie (68) , Henryk Mazurkiewicz, Mirosława Mazurkiewicz P&P Sp. z o.o. U Prz Wejhera 1 Orle Zamostne pomorskie (58) , Paweł Piechota Qumak SA U al. Jerozolimskie Warszawa mazowieckie (22) , Paweł Jaguś Revico SA Mirosław 39C Słupno mazowieckie (24) , Edward Sosnowski Teltor-Pol Północ SA Śnieżna Gdańsk pomorskie (58) , Wiesław Jędryszek Trakcja PRKiI SA Złota Warszawa mazowieckie (22) , Roman Przybył ZAE Sp. z o.o. Na Grobli Wrocław dolnośląskie (71) , Mirosław Szeleziński Zeus SA Obrońców Westerplatte Pruszcz Gdański pomorskie (58) , Sławomir Kucharski ZPUE SA P D Jędrzejowska 79c Włoszczowa świętokrzyskie (41) , Bogusław Wypychewicz D dystrybucja JPG jednoosobowy podmiot gospodarczy H hurtownia S.A. spółka akcyjna P produkcja s.c. spółka cywilna U uslugi s.j. spółka jawna Prz przedstawicielstwo Sp. z o.o. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością FIRMYELEKTROINSTALACYJNE 21

22 aparaty rozdzielcze nn Wybrane aparaty rozdzielcze nn Dynamiczny rozwój aparatury rozdzielczej spowodował istotne zmiany w projektowaniu i wykonawstwie instalacji elektrycznych zarówno obwodów odbiorczych, jak i rozdzielczych. Współczesne rozdzielnice zawierają aparaty łączeniowe i zabezpieczające nowej generacji, które w instalacjach elektrycznych dawniej projektowanych nie zawsze były wymagane. Ich zadaniem jest zapewnienie ciągłości zasilania odbiorników energią o wymaganej jakości oraz ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym, pożarem i zakłóceniami. Artykuł prezentuje podstawowe cechy i parametry takich aparatów jak bezpieczniki topikowe, rozłączniki bezpiecznikowe, wyłączniki instalacyjne nadprądowe, wyłączniki kompaktowe mocy, urządzenia ochronne różnicowoprądowe, ograniczniki przepięć. TEKST: MICHAŁ ŚWIERŻEWSKI Bez piecz ni ki to pi ko we są łącz ni ka mi jed norazowego użytku. Zabezpieczają przewo dy i urzą dze nia przede wszyst kim przed skut ka mi zwarć i w ogra ni czo nym za kre sie przed skut ka mi prze cią żeń. Na ich działanie i parametry, zwłaszcza na charakte ry sty kę cza so wo prą do wą, cał kę Jo ule a przed łu ko wą i wy łą cze nia oraz na zdol ność wy łą cza nia prą dów zwar cio wych de cy du ją cy wpływ ma ją: ele ment to pi ko wy, ga si wo i kor pus wkład ki. Podstawowe parametry Z punk tu wi dze nia prak tycz ne go do ce lów ochro ny prze tę że nio wej i prze ciw po ra że nio wej naj wa żniej szy mi pa ra me tra mi są: cha rak te ry sty ka cza so wo prą do wa krzy wa ob ra zu ją ca w ukła dzie współ rzęd nych t I z po dział ką lo ga ryt micz ną na obu osiach śred nie cza sy przed łu ko we al bo cza sy wy łą cza nia t w za le żno ści od prą du spo dzie wa ne go w okre ślo nych wa run kach wy łą cza nia, prąd spo dzie wa ny war tość sku tecz na prą du, ja ki po pły nie w ob wo dzie elek trycz nym, gdy bez piecz nik bę dzie za stą pio ny po łą cze niem o po mi jal nej im pe dan cji. W ob wo dach prą du prze mien ne go jest to prąd po cząt ko wy, cha rak te ry sty ka I 2 t krzy wa przed sta wia ją ca za le żność od prą du spo dzie wa ne go. Cał ka Jo ule a jest mia rą ilo ści cie pła (I 2 t R) prze pły wa ją ce go przez wkład kę bez piecz ni ko wą i przez wszyst kie czę ści za bez pie czo ne go ob wo du w okre ślo nym cza sie, prąd zna mio no wy bez piecz ni ka I n wy no si za zwy czaj od 2 ma do 1600 A za le żnie od wy ko nania i oznacza jego obciążalność długotrwałą, zwar cio wa zdol ność wy łą cze nia naj więk sza war tość sku tecz na prą du spo dzie wa ne go (zwar cio we go), któ rą wkład ka mo że prze rwać przy okre ślo nym na pię ciu, na pię cie zna mio no we bez piecz ni ka U n war tość na pię cia okre ślo na przez pro du cen ta; uwzględnia jego izolację oraz warunki gaszenia łu ku, Bezpieczniki topikowe z oferty firmy ETI Polam 22 FIRMYELEKTROINSTALACYJNE maj 2014

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE

POLA ELEKTROMAGNETYCZNE 5. Pro mie nio wa nie elek tro ma gne tycz ne (PEM) nie jo ni - zu ją ce wy stę pu je w po sta ci na tu ral nej (źró dła mi są Zie - mia, Słoń ce, zja wi ska at mos fe rycz ne) oraz sztucz nej (zwią za

Bardziej szczegółowo

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU

PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU PRAWO SPÓŁDZIELCZE I MIESZKANIOWE... Część 6, rozdział 1, punkt 4.1, str. 1 6.1.4. PRAWO ODRĘBNEJ WŁASNOŚCI LOKALU 6.1.4.1. Usta no wie nie od ręb nej wła sno ści Z człon kiem spół dziel ni ubie ga ją

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni?

Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? 2 Na jaką pomoc mogą liczyć pracownicy Stoczni? biuletyn informacyjny dotyczący ochrony praw pracowników USTA WA z dnia 19 grud nia 2008 r. o po stę po wa niu kom pen sa cyj nym w pod mio tach o szcze

Bardziej szczegółowo

Montaż okna połaciowego

Montaż okna połaciowego Montaż okna połaciowego L Okna do pod da szy do star czają na pod da sze pra wie 40% świa tła wię cej niż okna o tej sa mej po wierzch ni za mon to wa ne pio no wo. Wy bór okna za le ży od: po wierzch

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE WSTĘP...9 ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI...11 SPIS TRE ŚCI WSTĘP.....................................................9 ROZ DZIAŁ I ISTO TA I PRZED MIOT NA UKI O OR GA NI ZA CJI.......................11 1. TEO RIE OR GA NI ZA CJI A NA UKI O ZAR ZĄ

Bardziej szczegółowo

Ser decz nie za pra szam do za po zna nia

Ser decz nie za pra szam do za po zna nia MAJ 2013 BEZPŁATNY DODATEK DO MAGAZYNU ELEKTROSYSTEMY Sza now ni Pań stwo FIRMY ELEKTROINSTALACYJNE Wydawca: TECHMEDIA Adres redakcji ul. Bociania 23 A 02-807 Warszawa tel. (22) 840 77 10, 840 75 30 fax:

Bardziej szczegółowo

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia

1. Zdecydowane masowanie wzdłuż ramienia: 2. Zdecydowane uciskanie całego ramienia: od nad garst ka w kie run ku ra mie nia masazyk_layout 1 10/9/13 2:29 PM Page 1 Ćwi cze nie Spo sób wy ko na nia Ma su je te ra peu ta lub sa mo dziec ko ko lej no każ dą rę kę od od ra mie nia w kie run ku dło ni po stro nie ze wnętrz nej ra

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów

Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Wojciech Świątek Nowe zasady prowadzenia ewidencji odpadów Praktyczne wskazówki dla specjalistów ds. ochrony środowiska Ochrona środowiska VERLAG DASHÖFER www.dashofer.pl Wydawnictwo VERLAG DASHOFER Sp.

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut 1. Spraw dê, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 11 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z PERNEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież uznać od po wie dzi

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja szkieletowa

Konstrukcja szkieletowa Obudowa wanny Obudowę wanny mocuje się na konstrukcji szkieletowej zbudowanej z listewek o grubości 40 x 40 mm, rozstawionej wzdłuż boków wanny i przymocowanej do ściany. NARZĘDZIA poziomnica wyrzynarka

Bardziej szczegółowo

250 pytań rekrutacyjnych

250 pytań rekrutacyjnych 250 pytań rekrutacyjnych które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi 250 pytań rekrutacyjnych, które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi Autorzy Katarzyna Chudzińska dyrektor zarządzający zasobami ludzkimi

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od po wie dzi.

Bardziej szczegółowo

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK.

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK. PRZEWODNIK Rozdzia³ 1, str. 1 SKUTECZNE ZARZ DZANIE SPÓ DZIELNI MIESZKANIOW Spis treœci 1. PRZEWODNIK 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom rozszerzony Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom podstawowy Listopad 2011 W ni niej szym sche ma cie oce nia nia za dań otwar tych są pre zen to wa ne przy kła do we po praw ne od.

Bardziej szczegółowo

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej aparatura i technika Dr n. farm. Sławomir Wilczyński Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego z OML w Sosnowcu, SUM w Katowicach Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. fiz. Barbara Pilawa

Bardziej szczegółowo

FASADY FOTOWOLTAICZNE

FASADY FOTOWOLTAICZNE JANUSZ MARCHWIŃSKI FASADY FOTOWOLTAICZNE TECHNOLOGIA PV W ARCHITEKTURZE WARSZAWA 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP...........................................................7 1. Przedmiot, uzasadnienie i cel pracy....................................7

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe

Niezbędnik finansowy. Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel. Produkty oszczędnościowe Niezbędnik finansowy Bezpieczne oszczędzanie na wymarzony cel Produkty oszczędnościowe Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc

Bardziej szczegółowo

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy

Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM. Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Modele odpowiedzi do arkusza Próbnej Matury z OPERONEM Wiedza o społeczeństwie Poziom podstawowy Listopad 2010 W klu czu są pre zen to wa ne przy kła do we pra wi dło we od po wie dzi. Na le ży rów nież

Bardziej szczegółowo

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji

Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Jak działa mikroskop? Konspekt lekcji Zajęcia zgodne z niniejszym konspektem przeprowadzono z uczniami klasy I gimnazjum podczas Klubu Młodego Odkrywcy DawBas, działającego przy Zespole Szkół w Górsku.

Bardziej szczegółowo

Układanie wykładzin podłogowych

Układanie wykładzin podłogowych Układanie wykładzin podłogowych Sposoby układania Sposób układania Układanie swobodne Zastosowanie Zalety Wady W małych pomieszczeniach, tam gdzie wystarcza jeden arkusz lub rzadko odwiedzanych Szybkie

Bardziej szczegółowo

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku

Środ ka mi ochro ny indywidualnej wska za ny mi w oce nie ry zy ka za wo do we go przy ob słu dze LPG są także: oku BHP NA STACJACH LPG Pra cow nik, przy stę pu jąc do pra cy na sta no wi sku ope ra to ra LPG po wi nien za po znać się z oce ną ry zy - ka za wo do we go dla je go sta no wi ska oraz sto so wać odzież

Bardziej szczegółowo

Układanie paneli z PCV

Układanie paneli z PCV Układanie paneli z PCV Wybór paneli 1. Panele z PVC są produktem gotowym do użytku. Można kłaść je we wszystkich rodzajach pomieszczeń. Szczególnie dobrze sprawdzają się w pomieszczeniach wilgotnych (łazienki,

Bardziej szczegółowo

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem

dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem dr To masz To kar ski er go no mia pra cy z lap to pem War sza wa 2010 Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Zdję cie na okład ce Wojciech Sternak Opra co wa nie re dak cyj ne Iza bel la Skrzecz Re dak cja

Bardziej szczegółowo

Walizki. Walizki i pojemniki zamykane

Walizki. Walizki i pojemniki zamykane Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Pod kluczem 62 i pojemniki zamykane 63 Systemy zamknięć Po jem ni ki RA KO moż na za my kać za po mo cą po kry - wy z za wia sa mi. Je że li do te go na dłuż szym bo

Bardziej szczegółowo

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Statut Zwi zku Kynologicznego w Polsce 2/ 1 STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Roz dzia³ I Po sta no wie nia og l ne 1 Sto wa rzy sze nie no si na zw Zwi zek Ky no lo gicz ny w Pol sceµ zwa ny

Bardziej szczegółowo

Budowa i zasada działania. Budowa. instrukcja obsługi grupy pompowej. powrót GW 1/2. zasilanie GW 1/2

Budowa i zasada działania. Budowa. instrukcja obsługi grupy pompowej. powrót GW 1/2. zasilanie GW 1/2 instrukcja obsługi grupy pompowej Rys. 1. Budowa grupy pompowej powrót 2 3 GW 1/2 6 7 1 zasilanie 4 GW 1/2 1. zawór termostatyczny ZT 2. zawór regulacyjny ZR 3. zawór odcinający G1" belki zasilającej 4.

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach BAR BA RA WOY NA ROW SKA, MA RIA SO KO OW SKA, MAG DA LE NA WOY NA ROW SKA -SO DAN Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach W nowej podstawie programowej kszta³cenia

Bardziej szczegółowo

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a 16 17 2.1. Identyfikacja Interesariuszy Gru py In te re sa riu szy zo sta y wy bra ne w opar ciu o ana li z dzia al - no Êci ope ra cyj nej Gru py Ban ku Mil len nium. W wy ni ku pro ce su ma - po wa nia

Bardziej szczegółowo

Design przestrzeni De ko ra cyj ne, in no wa cyj ne, zo rien to wa ne na pro jekt.

Design przestrzeni De ko ra cyj ne, in no wa cyj ne, zo rien to wa ne na pro jekt. Design przestrzeni De ko ra cyj ne, in no wa cyj ne, zo rien to wa ne na pro jekt. Grzej ni ki po ko jo we LUX RAD ofe ru ją bo gac two aran żo wa nia no wo czes nych miesz kań. In no wa cyj ne wzo ry,

Bardziej szczegółowo

Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny. Prospekt informacyjny. Warszawa, 5 maja 2010 r.

Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny. Prospekt informacyjny. Warszawa, 5 maja 2010 r. Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny Prospekt informacyjny Warszawa, 5 maja 2010 r. Prospekt informacyjny Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny zarządzany przez Powszechne Towarzystwo Emerytalne

Bardziej szczegółowo

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Terminy określone w ogólnych warunkach umowy podstawowej stosuje się odpowiednio w niniejszych ogólnych warunkach ubezpieczenia. Ogólne warunki dodatkowego ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego i całkowitego inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku Niniejsze ogólne warunki ubezpieczenia na wypadek śmierci lub trwałego

Bardziej szczegółowo

War sza wa 2015 PUBLIKACJA DYSTRYBUOWANA BEZPŁATNIE

War sza wa 2015 PUBLIKACJA DYSTRYBUOWANA BEZPŁATNIE Pu bli ka cja po wsta ła w ra mach pro jek tu re ali zo wa ne go z do fi nan so wa niem NFOŚiGW w ra mach pro gra mu prio ry te to we go Edu ka cja eko lo gicz na Lider projektu: Wyż sza Szko ła Eko lo

Bardziej szczegółowo

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działania

Bardziej szczegółowo

Ocena rynku instalacji elektrycznych w Polsce. Raport z badania firm branży elektroinstalacyjnej maj-czerwiec 2009

Ocena rynku instalacji elektrycznych w Polsce. Raport z badania firm branży elektroinstalacyjnej maj-czerwiec 2009 Ocena rynku instalacji elektrycznych w Polsce Raport z badania firm branży elektroinstalacyjnej maj-czerwiec 29 Spis treści Informacje o badaniu... 3 Metodologia i próba... 5 Główne ustalenia badawcze..

Bardziej szczegółowo

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą,

Na uczy ciel jest oso bą wspo ma ga ją cą, DZIELIMY SIĘ DOŚWIADCZENIAMI Ratujmy kasztanowce Metoda projektu Istota metody projektów polega na tym, że grupa osób uczących się samodzielnie inicjuje, planuje i wykonuje pewne przedsięwzięcia, a następnie

Bardziej szczegółowo

Otwar cie 1. Zna cze nie Otwar cie 1 ma na stę pu ją ce zna cze nia:

Otwar cie 1. Zna cze nie Otwar cie 1 ma na stę pu ją ce zna cze nia: 20 Wspólny Język 2010 Wspólny J zyk 2010 Standard Otwar cie Zna cze nie Otwar cie ma na stę pu ją ce zna cze nia: A) 5 kar w si le 12 17, B) układ 4441 z czwór ką ka ro w si le 12 17, C) układ 4 ka ra,

Bardziej szczegółowo

www.elektrosystemy.pl

www.elektrosystemy.pl www.elektrosystemy.pl Elektrotechnika na giełdzie coraz bardziej rentowna Łączna wartość przychodów wypracowanych przez spółki elektrotechniczne notowane na GPW i New Connect po trzech kwartałach 2015

Bardziej szczegółowo

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim

Jaki podatek. zapłaci twórca? podatki. prawo. Twór ca i ar ty sta wy ko naw ca w pra wie au tor skim Jaki podatek zapłaci twórca? Zbliża się czas rozliczenia z fiskusem. Wielu twórcom rozliczenia podatkowe mogą nastręczać trudności, zwłaszcza, gdy prowadzą kilka rodzajów działalności, albo osiągają przychody

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010

Rada Unii Europejskiej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 Rada Unii Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych 2010 1 Autorzy: Aleksander Parzych, Aureliusz Wlaź Projekt graficzny serii: Techna Studio www.techna.pl Zdjęcia na okładce i w tekście: The Audiovisual

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki

Elżbieta Judasz. Prawo pra cy. pierwsze kroki Elżbieta Judasz Prawo pra cy pierwsze kroki War sza wa 2012 Aktualizacja Katarzyna Piecyk Pro jekt okład ki www.jsphoto.eu Opra co wa nie re dak cyj ne Izabella Skrzecz Opra co wa nie ty po gra ficz ne

Bardziej szczegółowo

In struk cja dla ucznia

In struk cja dla ucznia Imi i nazwisko ucznia.................................................................. Wype nia nauczyciel Klasa.................. SPRAWDZIAN KOMPETENCJI DRUGOKLASISTY Z OPERONEM 2010 Czas pracy: 2 razy

Bardziej szczegółowo

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9 Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM G d y n i a 2 0 0 9 Program nauczania do nowej podstawy programowej (Rozporzàdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 23.2.2008 r.) skonsultowany

Bardziej szczegółowo

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony

Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM. Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Mo de le od po wie dzi do ar ku sza Prób nej Ma tu ry z OPE RO NEM Wie dza o spo e czeƒ stwie Po ziom rozszerzony Listopad 2009 1. c) ini cja ty w lu do wà 2. b) po ma raƒ czo wà re wo lu cjà 3. c) Egipt

Bardziej szczegółowo

3. Pro po zy cje ćwi czeń z za kre su edu ka cji zdro wot no ru cho wej

3. Pro po zy cje ćwi czeń z za kre su edu ka cji zdro wot no ru cho wej 3. Pro po zy cje ćwi czeń z za kre su edu ka cji zdro wot no ru cho wej Te mat: Ćwi cze nia na to rze prze szkód wrot ki, ro we ry, kół ka hu la - ho op, słup ki, ła wecz ki, rów no waż nia Zbiór ka na

Bardziej szczegółowo

No we li za cja Dy rek ty wy EPBD 2010/31/UE z 15 ma -

No we li za cja Dy rek ty wy EPBD 2010/31/UE z 15 ma - mb0110 TEMAT WYDANIA mgr inż. Jerzy B. Zembrowski* No wy wy miar ener go osz częd no ści w bu dow nic twie No we li za cja Dy rek ty wy EPBD 2010/31/UE z 15 ma - ja 2010 r. w spra wie cha rak te ry sty

Bardziej szczegółowo

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty

Niezbędnik finansowy. Finansujemy nasze marzenia. Kredyty Niezbędnik finansowy Finansujemy nasze marzenia Kredyty Pro duk ty ofe ro wa ne przez ban ki są two rzo ne z my ślą o klien tach i ich po - trze bach. Planując co miesiąc do mo wy bu dżet, do brze jed

Bardziej szczegółowo

www.nie bo na zie mi.pl

www.nie bo na zie mi.pl Nie bo Na Zie mi www.nie bo na zie mi.pl Kon rad Mi lew ski Wszel kie pra wa za strze żo ne. Nie au to ry zo wa ne roz po wszech nia nie ca ło ści lub frag men tu ni niej szej pu bli ka cji w ja kiej kol

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres inwestycje Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Progres ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi ze składką podstawową opłacaną jednorazowo indeks PIMP/11/11/02

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA MASZYN

BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA MASZYN Włodzimierz Łabanowski BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA MASZYN Poradnik dla pracodawców Warszawa 2013 Spis treści 1. Wprowadzenie 2. Europejska koncepcja bezpieczeństwa użytkowania maszyn 3. Wymagania dla maszyn

Bardziej szczegółowo

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa?

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa? 1 3aparatura i technika Dr n. farm. S 0 0awomir Wilczy Ґski Katedra i Zak 0 0ad Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydzia 0 0 Farmaceutyczny z OML w Sosnowcu 0 1l 0 2skiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego We³ na mi ne ral na jest to ma te ria³ ter mo izo la cyj ny w for mie p³yt, mat lub gra nu la tu. Zna ko mi cie na da je siê do do cie pla

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych

Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P. Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Ogólne warunki grupowego pracowniczego ubezpieczenia na życie GRU/P Ogólne warunki dodatkowych ubezpieczeń grupowych Szanowni Państwo, Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych Klientów, zamieściliśmy

Bardziej szczegółowo

ELEKTROBUDOWA SA od 15 lat na GPW ELEKTROBUDOWA SA. Warszawa, 29 marca 2012 r. marzec

ELEKTROBUDOWA SA od 15 lat na GPW ELEKTROBUDOWA SA. Warszawa, 29 marca 2012 r. marzec ELEKTROBUDOWA SA Warszawa, 29 marca 2012 r. 1 15,2% AVIVA OFE 42,5% 9,9% ING OFE OFE PZU Złota Jesień Generali 9,8% AXA OFE Amplico OFE 5,7% 8,3% 8,6% Pozostali 2 350 300 250 200 150 100 50 0 marzec 12

Bardziej szczegółowo

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym.

Sztuka i komputer. Fotografia opracowana w kom pu te ro wym pro gra mie gra ficz nym. Sztuka i komputer Jak już wie cie, za po mo cą kom pu te ro wych pro gra mów gra ficz nych moż na wy ko ny wać róż ne dzie ła pla stycz ne, czy li two rzyć gra fi kę kom pu te ro wą. Ta ki ob raz moż na

Bardziej szczegółowo

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon -

Świat współczesny. 1 wy mie nia głów ne kie run ki pol skiej. z sąsia da mi i pań stwa mi Unii Eu ro - wymienia zadania am ba sa d i kon - 1 Plan wy ni ko wy Pol ska we współ - cze snym świe cie NA TO od zim nej woj ny do współ - ist nie nia In te gra cja eu ro - pej ska Pol ska w sys te - mie po li tycz nym i go spo dar czym Świat współczesny

Bardziej szczegółowo

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so -

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so - Metoda projekt w badawczych Me to da pro jek t w jest spo so bem wspie ra nia ak tyw ne go za an ga o wa nia i ce lo we go ucze nia siê oraz roz wo ju in te lek tu al ne go, a dla nie kt rych na uczy cie

Bardziej szczegółowo

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy

Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY. Poradnik dla pracodawcy Piotr Wojciechowski PRAWO PRACY Poradnik dla pracodawcy Projekt graficzny okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Izabella Skrzecz Opracowanie typograficzne i łamanie Barbara Charewicz Copyright Główny

Bardziej szczegółowo

Ser decz nie za pra szam do lek tu ry naj -

Ser decz nie za pra szam do lek tu ry naj - MAJ 2015 BEZPŁATNY DODATEK DO MAGAZYNU ELEKTROSYSTEMY Sza now ni Pań stwo FIRMY ELEKTROINSTALACYJNE Wydawca: TECHMEDIA Adres redakcji ul. Bociania 23 A 02-807 Warszawa tel. (22) 840 77 10, 840 75 30 fax:

Bardziej szczegółowo

Z Ludwikiem Sobolewskim, pre ze sem Gieł dy Pa pie rów War to ścio wych, roz ma wia ją To masz Czar nec ki i Krzysz tof Stę pień.

Z Ludwikiem Sobolewskim, pre ze sem Gieł dy Pa pie rów War to ścio wych, roz ma wia ją To masz Czar nec ki i Krzysz tof Stę pień. Z Ludwikiem Sobolewskim, pre ze sem Gieł dy Pa pie rów War to ścio wych, roz ma wia ją To masz Czar nec ki i Krzysz tof Stę pień. Giełda Panem zawładnęła? Tak. Czę sto so bie po wta rzam, że mo gę się

Bardziej szczegółowo

KOBIETY RAPORT. na politechnikach. Fundacja Edukacyjna Perspektywy Marzec 2016 RAPORT: Kobiety na politechnikach 2016

KOBIETY RAPORT. na politechnikach. Fundacja Edukacyjna Perspektywy Marzec 2016 RAPORT: Kobiety na politechnikach 2016 KOBIETY na politechnikach 2016 RAPORT Fundacja Edukacyjna Perspektywy Marzec 2016 1 Ko bie ty na po li tech ni kach 2016 Exe cu ti ve Sum ma ry W ra mach pro jek tu Dziew czy ny na po li tech ni ki! re

Bardziej szczegółowo

XXV Międzynarodowy SALON EDUKACYJNY

XXV Międzynarodowy SALON EDUKACYJNY XXV Międzynarodowy SALON EDUKACYJNY Salon Szkół Wyższych Idee, dla których warto się uczyć! Salon Liceów i Szkół Zawodowych salon.perspektywy.pl, salon.perspektywy.pl Mię dzy na ro do wy to największe

Bardziej szczegółowo

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się

Nie pod le głość Li twy w 1990 r. sta ła się ZE ŚWIATA Wspieranie rozwoju dziecka na Litwie Na świe cie za uwa ża się wy raź ną ten den cję do wspie ra nia roz wo ju dziec ka. Uza leż nio ne jest to jed nak od tra dy cji edu ka cyj nych, kul tu ro

Bardziej szczegółowo

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele 1 3Przyj 0 1cie W E S E L N E 58 magazyn wesele 1 3 Tortowy zawr t g 0 0owy C o fantazjach w 0 2wiecie s 0 0odko 0 2ci C u kier ni czy 0 2wiat roz wi ja si 0 1 w b 0 0y ska wicz - nym tem pie, ofe ru j

Bardziej szczegółowo

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy

Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Stanisław Staszewski Dostosuj swój zakład do obowiązującego prawa pracy Lista kontrolna z komentarzem, materiał pomocniczy dla pracodawców Warszawa 2010 Lista kontrolna z komentarzem Sta ni sław Sta szew

Bardziej szczegółowo

ELEKTROBUDOWA SA LIDER POLSKIEJ ELEKTROENERGETYKI

ELEKTROBUDOWA SA LIDER POLSKIEJ ELEKTROENERGETYKI ELEKTROBUDOWA SA LIDER POLSKIEJ ELEKTROENERGETYKI Warszawa, 13 grudnia 2010 r. grudzień 2010 1 1 Akcjonariat ELEKTROBUDOWY SA (wrzesień 2010 r.) POLSAT OFE 3,23% NORDEA OFE 2,98% Pozostali 30,84% AVIVA

Bardziej szczegółowo

Więk szość po wsta ją cych obiek -

Więk szość po wsta ją cych obiek - Zarządzanie drogami No wo ści w ma ga zy no wa niu so li dro go wej W ostatnich latach obserwujemy znaczny wzrost inwestycji w realizację obiektów magazynowania soli drogowej. Obiekty te mogą mieć różnorodnie

Bardziej szczegółowo

Wy ko rzy sta nie ener gii wod nej w Pol sce. do celów energetycznych 2

Wy ko rzy sta nie ener gii wod nej w Pol sce. do celów energetycznych 2 An na Sto bier ska 1 Wy ko rzy sta nie ener gii wod nej w Pol sce do celów energetycznych 2 Abs trakt Au tor ka w pra cy opi su je bu do wę je zior za po ro wych i spo sób ich wy ko rzy sta nia do ce lów

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi

Bardziej szczegółowo

MONITOR POLSKI B. Warszawa, dnia 4 sierpnia 2010 r. Nr 1309

MONITOR POLSKI B. Warszawa, dnia 4 sierpnia 2010 r. Nr 1309 MONITOR POLSKI B DZIENNIK URZÊDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 sierpnia 2010 r. Nr 1309 TREŒÆ: Poz.: SPRAWOZDANIA FINANSOWE: 7231 PRZEDSIĘBIORSTWA KOMUNALNEGO Spółki z o.o. w Siemiatyczach...

Bardziej szczegółowo

Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006

Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006 Typowe błędy popełnione na maturze z chemii w roku 2006 Po dob nie jak w ro ku po przed nim, tak i w tym pra gnę przed sta wić ty po we błę dy ma tu rzy stów po peł nio ne pod czas roz wią zy wa nia za

Bardziej szczegółowo

Umowy o pracę

Umowy o pracę www.pip.gov.pl Kilka słów o umowie o pracę Przez za war cie umo wy o pra cę pra cow nik zo bo wią - zu je się do wy ko ny wa nia pra cy okre ślo ne go ro dza ju na rzecz pra co daw cy i pod je go kie row

Bardziej szczegółowo

KOBIETY. na politechnikach. Fundacja Edukacyjna Perspektywy Marzec 2015 R A P O R T : K o b i e t y n a p o l i t e c h n i k a c h 2 0 1 5

KOBIETY. na politechnikach. Fundacja Edukacyjna Perspektywy Marzec 2015 R A P O R T : K o b i e t y n a p o l i t e c h n i k a c h 2 0 1 5 KOBIETY na politechnikach 215 RAPORT Fundacja Edukacyjna Perspektywy Marzec 215 1 Kobietyna politechnikach 215 ExecutiveSummary W ramachprojektu Dziewczynyna politechniki! realizowanegowspólnieprzez KonferencjęRektorówPolskichUczelniTechnicznych(KRPUT)iFundacjęEdukacyjną

Bardziej szczegółowo

ISSN 1233-9784 11/2012

ISSN 1233-9784 11/2012 ISSN 1233-9784 11/2012 W numerze: PrzejÊciowe wsparcie krajowe w 2013 r. Zmiana ustawy o paszach Ponad 1,5 mld zł dla przetwórstwa PłatnoÊci bezpoêrednie za 2012 r. PROW 2007-2013 dla przedsi biorców Wydawcy:

Bardziej szczegółowo

Pro to kół Zwy czaj ne go Ogól ne go Ze bra nia Pol skie go. dnia 1 wrze śnia 2010 r. w Pu ła wach. Po rzą dek ze bra nia: Prze bieg Ze bra nia:

Pro to kół Zwy czaj ne go Ogól ne go Ze bra nia Pol skie go. dnia 1 wrze śnia 2010 r. w Pu ła wach. Po rzą dek ze bra nia: Prze bieg Ze bra nia: Wiadomoœci Parazytologiczne 2010, 56(4), 355 359 Copyright 2010 Polskie Towarzystwo Parazytologiczne Pro to kół Zwy czaj ne go Ogól ne go Ze bra nia Pol skie go To wa rzy stwa Pa ra zy to lo gicz ne go,

Bardziej szczegółowo

ISBN: 978-83-931598-0-2

ISBN: 978-83-931598-0-2 ISBN: 978-83-931598-0-2 Fundacja dla Polski ul. Narbutta 20/30 02-541 Warszawa tel. (0-22) 542 5880 fax.(0-22) 542 9890 e-mail: fdp@fdp.org.pl www.fdp.org.pl ISBN: 978-83-931598-0-2 Autorzy: Dominika

Bardziej szczegółowo

Co by było gdyby, czyli zjawiska kwantowe w makroświecie

Co by było gdyby, czyli zjawiska kwantowe w makroświecie Co by było gdyby, czyli zjawiska kwantowe w makroświecie WOJCIECH JERZY STĘPNIOWSKI Jak wia do mo, mi kro świat rzą dzi się pra - wa mi me cha ni ki kwan to wej, a ma kro świat re gu ła mi me cha ni ki

Bardziej szczegółowo

Unij ne pie nią dze na do cho do we pro jek ty

Unij ne pie nią dze na do cho do we pro jek ty LUTY 2009 15 lutego 14 marca 2009 nr 2/27 Wydawnictwo Eurosystem Warszawa www.forumsamorzadowe.pl ISSN 1897-0079 INDEX 226424 Cena 12 zł (0% VAT) FORUM SAMORZĄDOWE n i e z a l e ż n y m i e s i ę c z n

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo

Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo inwestycje Ogólne warunki ubezpieczenia Plan Inwestycyjny Multi Duo ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi ze składką podstawową opłacaną jednorazowo indeks PIMD/12/10/01 Ogólne

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny Przeznaczenie Instrukcja montażu

Opis techniczny Przeznaczenie Instrukcja montażu Sys tem ko mi no wy HY BRY DA IZO to re wo lu cyj ne roz wią za nie w tech ni ce ko mi no wej i ab so lut nie no wy pro dukt fir my Spi ro flex. Wie lo let nie do świad cze nie po zwo li ło nam na stwo

Bardziej szczegółowo

Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska. Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM. G d y n i a

Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska. Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM. G d y n i a Izabela Mańkowska Małgorzata Rożyńska Ortograffiti Z BRATKIEM PROGRAM G d y n i a 2 0 1 1 Spis tre ści Wstęp... 3 I. Za ło że nia i ce le pro gra mu ORTOGRAFFITI z Brat kiem kla sa dru ga... 4 II. Or ga

Bardziej szczegółowo

KOBIETY a BRANŻA TECHNOLOGICZNA

KOBIETY a BRANŻA TECHNOLOGICZNA KOBIETY a BRANŻA TECHNOLOGICZNA ANKIETA Cel badania Za pra sza my Cię do udzia łu w ba da niu an kie to wym, pro wa dzo nym przez Fun da cję Edu ka cyj ną Per spek ty wy. Ankieta ta ma na celu zba da nie

Bardziej szczegółowo

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia:

Dys kry mi na cja bez po śred nia: Dys kry mi na cja po śred nia: Objawy dyskryminacji Rodzaje dyskryminacji Kodeks pracy zobowiązuje do równego traktowania osób za trud nio nych, jak i sta ra ją cych się o pra cę. Pra co - daw ca dys kry mi nu je pra cow ni ka je że

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialny pracodawca, czyli bezpieczne i higieniczne warunki pracy

Odpowiedzialny pracodawca, czyli bezpieczne i higieniczne warunki pracy higiena pracy mgr Arleta Mrugała mgr Dorota Wodzisławska-Czapla Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach Odpowiedzialny pracodawca, czyli bezpieczne i higieniczne warunki pracy Zachowanie

Bardziej szczegółowo

Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A.

Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A. Regulamin prowadzenia rachunków bankowych dla Klientów indywidualnych w Allianz Bank Polska S.A. Roz dział 1 In for ma cje ogól ne 1. Po sta no wie nia ogól ne 1. Re gu la min pro wa dze nia ra chun ków

Bardziej szczegółowo

Legalność zatrudnienia cudzoziemców

Legalność zatrudnienia cudzoziemców Jarosław Cichoń Legalność zatrudnienia cudzoziemców Informator dla pracodawców Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Opracowanie redakcyjne Monika Kolitowska-Sokół Opracowanie typograficzne i łamanie

Bardziej szczegółowo

Anna Łuczak, Andrzej Najmiec. Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców

Anna Łuczak, Andrzej Najmiec. Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców Anna Łuczak, Andrzej Najmiec Czynniki psychospołeczne w pracy kierowców Warszawa 2012 Projekt okładki Dorota Zając Zdjęcie na okładce Andrzej Jaworski Opracowanie redakcyjne Danuta Rutkowska Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Biuletyn. informacyjny 9/2015. W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz. Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku ISSN 1233-9784

Biuletyn. informacyjny 9/2015. W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz. Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku ISSN 1233-9784 Biuletyn ISSN 1233-9784 informacyjny 9/2015 W numerze: Po moc dla po szko do wa nych przez su sz Pre fe ren cyj ne kre dy ty kl sko we Co z no we go PROW mo e byç w tym ro ku W numerze: MRiRW O no wych

Bardziej szczegółowo

BU DOW NIC TWO. Bezpieczne rusztowania. Piotr Kmiecik Dariusz Gnot

BU DOW NIC TWO. Bezpieczne rusztowania. Piotr Kmiecik Dariusz Gnot BU DOW NIC TWO Bezpieczne rusztowania Piotr Kmiecik Dariusz Gnot Pro jekt okład ki Do ro ta Za jąc Wy daw ca dzię ku je fir mom BIS plet tac i Pio nart za udo stęp nie nie zdjęć i ry sun ków ilu stru ją

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Spis treści. Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych RuSzaMy po zdrowie Broszura powstała w 2015 r., dzięki dofinansowaniu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Opracowanie merytoryczne i zdjęcia: Tomasz Gładysz Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Informator dla pracodawców PRAWO PRACY. Katarzyna Pietruszyńska

Informator dla pracodawców PRAWO PRACY. Katarzyna Pietruszyńska Informator dla pracodawców PRAWO PRACY Katarzyna Pietruszyńska Ka ta rzy na Pie tru szyń ska PRA WO PRA CY Informator Warszawa 2016 Projekt graficzny okładki Do ro ta Za jąc Opracowanie redakcyjne Monika

Bardziej szczegółowo

wrzesień-październik 2009 PORADNIK SEM/Wyszukiwarki

wrzesień-październik 2009 PORADNIK SEM/Wyszukiwarki wrzesień-październik 2009 PORADNIK SEM/Wyszukiwarki SEM praktyczny przewodnik Spis treści Wstęp dlaczego wyszukiwanie jest tak ważne dla twojego biznesu............................ 4 1. Planowanie kampanii

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy pierwsze kroki

Prawo pracy pierwsze kroki Prawopracy_PierwszeKroki.pdf 2014-04-23 14:24:09 Elżbieta Judasz Jak powinna być sformułowana dobra umowa o pracę? Jakie są Twoje uprawnienia jako pracownika? Kiedy będzie można skorzystać z urlopu? Dla

Bardziej szczegółowo

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w I. DEKLARACJA WYDAWCY II. OKREعLENIA Ago ra SA, wy daw ca Ga ze ty Wy bor czej wiad czy kom plek so wà usùu gو Ne kro lo gi, po le ga jà cà na za miesz cza niu ne

Bardziej szczegółowo

Armatura Premium + Systemy Regudis W Mieszkaniowe w zły cieplne

Armatura Premium + Systemy Regudis W Mieszkaniowe w zły cieplne Armatura Premium + Systemy Regudis W Mieszkaniowe w zły cieplne Prezentacja produktu Wyró nienie Regudis W Mieszkaniowe w zły cieplne Pro duk ty i sys te my Oven trop po ma ga jà zmniej - szyç zu y cie

Bardziej szczegółowo

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Europejska inicjatywa obywatelska

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Europejska inicjatywa obywatelska Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych Europejska inicjatywa obywatelska Publikacja opracowana na zlecenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych przez Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

Bardziej szczegółowo

Czesław Kowalczyk. Jak ocenić ryzyko zawodowe?

Czesław Kowalczyk. Jak ocenić ryzyko zawodowe? Czesław Kowalczyk Jak ocenić zawodowe? War sza wa 2010 Pro jekt okład ki DO RO TA ZA JĄC Wstęp i podstawy prawne MACIEJ SOKOŁOWSKI Opra co wa nie re dak cyj ne MONIKA KOLITOWSKA-SOKÓŁ Opra co wa nie ty

Bardziej szczegółowo