System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych"

Transkrypt

1 SZARP System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych Paweł Pałucha Lucjan Przykorski Michał Rój Stanisław Sawa Niniejszy dokument opisuje ogólnie systemu SZARP, jego cechy, funkcjonalność i budowę. 1. Wstęp Każdy, nawet niewielki system ciepłowniczy (ciepłownia o mocy zainstalowanej rzędu 10MW, kilka węzłów grupowych) rozpatrywany jako całość, jest niezwykle skomplikowanym obiektem o ogromnej ilości opisujących go parametrów. Temperatura spalin kotła, przepływ wody przez wymiennik C.O. na węźle, poziom wody w kolumnie odgazowywacza - to tylko niektóre z setek wielkości charakteryzujących pracę systemu ciepłowniczego. Ich mnogość w połączeniu z rozproszeniem występowania (biorąc pod uwagę węzły cieplne - jest to obszar o promieniu liczonym w kilometrach) sprawia, że niemożliwe jest ich śledzenie, a tym bardziej analiza bez komputerowych narzędzi 1

2 wspomagających. System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych Rysunek 1. Wyglad pulpitu operatora systemu komputerowego - na pierwszym planie jeden z programów systemu SZARP Firma PRATERM już od 1992 roku instaluje w zautomatyzowanych przez siebie ciepłowniach systemy komputerowe do zbierania, archiwizacji i prezentacji parametrów pracy SZARP (por. Rysunek 1). Lata doświadczeń eksploatacyjnych doprowadziły do opracowania modelu takiego systemu przeznaczonego do efektywnej i niezawodnej pracy w polskich przedsiębiorstwach ciepłowniczych. Schemat systemu pokazuje Rysunek 2. 2

3 Rysunek 2. Struktura komputerowego systemu zbierania, archiwizacji i prezentacji danych System SZARP składa się z następujących elementów: komputera centralnego, zwanego tu serwerem SZARP-a (warstwa 2) sterowników i czujników na ciepłowni i na węzłach cieplnych, z którymi komunikuje się serwer SZARP-a (warstwa 1) terminali graficznych, które wyświetlają w przystępnej formie dane otrzymane z serwera SZARP-a (warstwa 3) 2. Elastyczność Oczywistym jest fakt, iż nie jest możliwe określenie sztywnego modelu systemu kontroli i monitoringu procesów przemysłowych towarzyszących produkcji i dystrybucji ciepła, który pasowałby zarówno do systemu ciepłowniczego o obciążeniu rzędu kilku, kilkunastu MW jak i do systemu wyposażonego w kotły WP o mocy kilkudziesięciu MW każdy. Błędem byłoby jednak indywidualne tworzenie specyficznych implementacji dla poszczególnych odbiorców - takie rozwiązanie nie dość, że znakomicie podraża koszty pojedynczego wdrożenia, dodatkowo uniemożliwia wzajemną wymianę doświadczeń między użytkownikami. Z tych właśnie powodów firma PRATERM opracowała uniwersalny model o wydzielonych, niezależnych warstwach, komunikujących się między sobą w ściśle określony sposób. Implementacje tego modelu różniące się ze względu na wielkość obiektu jak i na finansowe zaangażowanie inwestorów od kilku lat funkcjonują z powodzeniem w systemach ciepłowniczych o różnych charakterystykach. Poszczególne warstwy modelu od strony sprzętowej stanowią: 3

4 I. Sterowniki przemysłowe i panele pomiarowe. Są to urządzenia automatyki montowane w bezpośredniej bliskości sterowanych urządzeń: kotłów, węzłów cieplnych itp.. Z zastosowania tego typu rozwiązania płynie szereg korzyści: przewody pomiarowe są znacznie krótsze niż w przypadku stosowanych czasami komputerów wyposażonych w karty przetworników analogowo-cyfrowych, które znajdują się często w znacznej odległości od przyrządów pomiarowych - długie przewody to nie tylko wzrost kosztów montażu, ale także zmniejszenie niezawodności i odporności na zakłócenia wizualizacja parametrów pracy i nastaw sterowania monitorowanych obiektów bezpośrednio przy nich znakomicie ułatwia obsługę sterowniki wyposażone są we własne algorytmy sterowania, które pozwalają im skutecznie pracować nawet w przypadku awarii sprzętu (warto zwrócić tu uwagę na to, że przy tych założeniach same komputery jako takie nie są niezbędnie potrzebne do prawidłowego sterowania procesami technologicznymi, jednak mają ogromny wpływ na podniesienie efektywności tego sterowania) Oferowane przez firmę PRATERM sterowniki przemysłowe produkowane przez firmę Z-elektronik są w odróżnieniu od wielu produktów konkurencyjnych urządzeniami wyposażonymi w program sterujący przez samego dostawcę, stąd rola użytkownika sprowadza się do zadania nastaw kluczowych parametrów pracy - nie są to regulatory swobodnie programowalne. Popularna u niektórych producentów reklama możliwości zaprogramowania praktycznie wszystkiego, w rzeczywistości sprowadza się do tego, że na użytkowniku spoczywa nie tylko naturalny w tym przypadku obowiązek znajomości procesów technologicznych, ale także obowiązek znajomości zasad programowania, który wydaje się zupełnie nieuzasadniony i w praktyce oznacza znaczne podrożenie tego typu automatyki. Rysunek 3. Wyglad panela regulatora firmy Z-elektronik Sterowniki Z-elektronik mają trzy wyświetlacze numeryczne (Rysunek 3). Czteropozycyjny prawy pokazuje w sposób ciągły wartość kluczową dla procesu sterowania, natomiast dwa lewe tworzą parę, w której lewy dwupozycyjny wyświetla kod, a prawy czteropozycyjny wartość parametru 4

5 wybranego przez użytkownika za pomocą klawiatury. Możliwe jest dodanie modułu z dodatkowymi 4 wyświetlaczami czteropozycyjnymi. Łączność ze światem zewnętrznym zapewnia 8 optoizolowanych wejść logicznych, 12 konfigurowalnych wejść analogowych (m.in. 0 20mA, 0 24V, PT100 zakresy C, C, C), 16 wyjść logicznych, 3 wyjścia prądowe 0 20mA (możliwe jest dodanie elementu rozszerzającego wyposażonego w dalszych 56 wejść logicznych i 16 wejść analogowych lub 4 wyjścia prądowe) i dwa przełączane złącza RS mogące pracować w trybie RS-232 lub RS-485. Jedno z tych łącz może być przeznaczone do komunikacji z innym sterownikiem, zaś drugie jest zwykle wykorzystywane do połączenia z komputerem centralnym - drugą warstwą modelu uniwersalnego. Do sterowania węzłami ciepłowniczymi firma Praterm wprowadza sterowniki serii SK-2000 i SK-4000 produkowane przez firmę Sterkom (http://www.sterkom.com.pl). Są to nowoczesne, a przy tym tanie, projektowane i produkowane w całości w Polsce urządzenia. II. Komputer centralny. Komputer, do którego spływają informacje z jednostek niższej warstwy jest sercem systemu zbierania, archiwizacji i prezentacji danych SZARP (zwany serwerem SZARP-a). Zwykle w systemie występuje tylko jedna taka maszyna, co z powodzeniem pokrywa zapotrzebowanie na moc obliczeniową, aczkolwiek w kilku implementacjach firma PRATERM użyła więcej niż jednego serwera. Regułą jest, iż sterowniki i panele znajdujące się w odległości nie większej niż 100m od serwera (czyli praktycznie wszystkie jednostki na ciepłowni) połączone są w sposób 1-do-1 przez RS-232 przy pomocy terminala wieloportowego, natomiast jednostki odległe (rozmieszczone na węzłach cieplnych) w sposób 1-do-wielu: w przypadku łącz dzierżawionych, przez RS-485, zaś w przypadku wydzielonego pasma przez modemy radiowe. Ponieważ zapewnienie komunikacji na długich dystansach jest stosunkowo drogie i kłopotliwe (w przypadku łącz dzierżawionych przeszkodą jest nienajlepszy, czasami wręcz skandaliczny stan przewodów telekomunikacyjnych, przy komunikacji radiowej konieczna jest kontrola synchronizacji nadajników i odbiorników oraz takie umiejscowienie anten, aby nie tylko zapewniały one prawidłową transmisję, ale także były niedostępne dla złodziei czy zwykłych chuliganów), firma PRATERM udostępnia też opcję wolnej, jednostronnej (od serwera do sterowników) ale za to relatywnie taniej i niezawodnej łączności z wykorzystaniem magistrali ciepłowniczej. System jest też otwarty na inne technologie. Możliwe jest wykorzystanie do komunikacji z węzłami dzierżawionych i publicznych linii telefonicznych zarówno analogowych jak i ISDN, sieci bezprzewodowych WLAN, modemów GSM/GPRS czy dowolnego łącza do Internetu. Takie podejście daje odbiorcy możliwość doboru praktycznie dowolnej konfiguracji sterowników, z którymi komunikuje się komputer centralny. Jedynym (górnym) ograniczeniem jest ilość portów wejściowych serwera, która nie może przekroczyć 128, co w praktyce oznacza podłączenie maksimum 128 sterowników i paneli do jednego serwera w sposób 1-do-1 i oczywiście znakomicie większą ilość w sposób 1-do-wiele. Sterowniki mikroprocesorowe i panele przemysłowe dostarczane przez firmę PRATERM są wyposażone w protokoły komunikacyjne przystosowane do współpracy z systemem komputerowym. Nie oznacza to jednak bynajmniej, iż system komputerowy firmy PRATERM może komunikować się tylko z jednostkami oferowanymi przez tę firmę - wręcz przeciwnie. Opracowanie hierarchicznej struktury programów z wydzieloną warstwą odpowiedzialną za komunikację z urządzeniami peryferyjnymi umożliwiło zaimplementowanie i wdrożenie obsługi protokołów transmisji danych ze sterowników innych firm. Dostępne są w tej chwili sterowniki między innymi do liczników energii Alstom M301 i DataPaf,sumatorów KWMS, przeliczników FP-2001, ciepłomierzy Kamstrup Multical, wiatromierzy LB-746. W razie potrzeby możliwe jest napisanie sterownika dla praktycznie dowolnego urządzenia pomiarowego udostępniającego dane w postaci cyfrowej. Podobnie jak modularyzacja w sferze zastosowanego sprzętu, hierarchiczna budowa 5

6 oprogramowania umożliwia dostosowanie systemu komputerowego do potrzeb indywidualnego odbiorcy bez opracowywania specyficznych implementacji. System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych stanowią: 1. Demony linii odpowiedzialne za bezbłędną transmisję w obrębie jednego kanału komunikacyjnego. W zależności od typu kanału (1-do-1 lub 1-do-wiele) nadzorują one pojedyncze urządzenie lub grupę jednostek podrzędnych (sterowników i paneli). 2. Program koncentrujący dane z demonów linii, uśredniający, filtrujący, wyliczający parametry pośrednie i udostępniający tak przetworzone dane aplikacjom użytkowym w postaci współdzielonej tablicy. 3. Program uśredniający, odczytujący średnie 10-cio minutowe przez mechanizm dzielonej pamięci i zapisujący je do bazy danych. 4. Programy do edycji, wizualizacji i wydruku raportów o stanie nadzorowanego systemu. 5. Program przeglądający, prezentujący w postaci wykresów wszystkie zebrane dane. 6. Program sygnalizacji przekroczeń dozwolonych zakresów parametrów. 7. Programy analityczne służące do wykonywania specyficznych obliczeń na podstawie danych zawartych w bazie, dzielące się na: Programy analizujące I (zależności f(t)). Programy analizujące II (zależności y(x)). 8. Program ekstraktor odczytujący wybrane dane z bazy i zapisujący je w formacie akceptowalnym przez arkusze kalkulacyjne. 9. Program wizualizacji schematu technologicznego systemu ciepłowniczego z prezentacją monitorowanych parametrów (odpowiednik tablicy synoptycznej). 10. Program backup ujący na taśmę streamer a lub inne medium wymienialne dane zapisane w bazie. 11. Programy optymalizacji (sterowania nadrzędnego) pracy systemu. 12. Specyficzne programy pomocnicze (np. program do rejestracji analiz węgla i żużla, program do wyliczania bilansu energetycznego kotła będący implementacją algorytmu opracowanego przez dr. Rusinowskiego z Politechniki Śląskiej w Gliwicach). Podstawa systemu, tzw. szkielet, składa się z programów 1, 2, 3, 4 i 5, gdzie trzy pierwsze jako procesy pracujące w tle stanowią jądro niewidoczne dla użytkownika (są bezobsługowymi procesami nie prowadzącymi dialogu z użytkownikiem), zaś dwa ostatnie są podstawowymi narzędziami komunikacji z systemem. W zalecanym przez firmę PRATERM trybie wdrażania przez odbiorcę systemu komputerowego, w pierwszej kolejności powinien on zainstalować wspomniany szkielet oprogramowania, zaś w miarę wzrostu zapotrzebowania i biegłości obsługi (charakteryzują się one podobnym, intuicyjnym interfejsem) rozbudowywać swój system o kolejne komponenty. Ten model (zbiór niezależnych programów pracujących współbieżnie i komunikujących się ze sobą na tej samej maszynie) wymusił wybór systemu operacyjnego charakteryzującego się prawdziwą wielozadaniowością, wielodostępnością jak i standardowymi mechanizmami komunikacji międzyprocesowej. Od 1997 roku firma PRATERM w swoim systemie komputerowym stosuje opracowywany przez tysiące programistów na całym świecie system operacyjny z otwartym kodem źródłowym (Open Source) Linux. Jego architektura należy do najbardziej rozbudowanych i elastycznych na rynku: obsługuje większość dostępnego na rynku urządzeń peryferyjnych, oferuje 6

7 wysokie bezpieczeństwo. Wsparcie ze strony takich firm jak HP, Novell czy IBM zapewnia przyszłość tego systemu. Oczywiście z punktu widzenia odbiorcy istotniejszymi cechami systemu są jego przyjazność, łatwość obsługi. Trendy światowe i doświadczenia użytkowników wskazują na celowość stosowania robiącego od kilku lat furorę graficznego interfejsu użytkownika, znanego przede wszystkim z bezapelacyjnego przeboju rynkowego firmy Microsoft - systemu Windows. Interfejsem graficznym zastosowanym w Linux jest osadzony na platformie XWindows. Aplikacje wykorzystują działające na jego bazie biblioteki graficzne Motiff i wxwidgets. Interfejsy budowane z ich pomocą mogą być obsługiwane tylko myszką, co znakomicie usprawnia proces szkolenia pracowników obsługi - klawiatura jest na tyle zbędna, iż niektórzy użytkownicy dobrowolnie z własnej inicjatywy zrezygnowali w ogóle z jej używania (choć z drugiej strony dla użytkowników doświadczonych możliwe jest podejście zupełnie odwrotne, tzn. operowanie systemem tylko przy pomocy klawiszy, co jest trudniejsze, lecz za to szybsze). III. Terminale graficzne. Każde przedsiębiorstwo energetyki cieplnej posiada szereg działów zazwyczaj znajdujących się w różnych budynkach. Poczynając od pracowników bezpośredniej obsługi przez nadzór techniczny aż do dyrektora - wszyscy są zainteresowani tym, co dzieje się w systemie ciepłowniczym. Naturalnym więc jest, że istnienie jednego tylko komputera centralnego, na którym dostępne są wszystkie dane o monitorowanych procesach technologicznych jest niewystarczające - powstaje konieczność umożliwienia pełnego dostępu do komputerowego systemu zbierania, archiwizacji i prezentacji danych. Najlepszym rozwiązaniem okazała się sieć lokalna typu Ethernet łącząca komputery spełniające rolę terminali graficznych podłączonych do komputera centralnego. Są to klasyczne komputery klasy PC wyposażone w specjalne oprogramowanie emulujące Xterminal (współpracujące z systemem XWindows). Jest to znacznie lepsze rozwiązanie niż zastosowanie sprzętowych Xterminali, które co prawda często są tańsze i nieco szybsze, lecz jako urządzenia specyficzne mają mały obszar zastosowania, a poza tym użytkownik komputera PC może prócz korzystania z systemu zbierania danych wykonywać na swojej maszynie także inne prace (np. związane z księgowością), której to możliwości jest pozbawiony w przypadku Xterminala sprzętowego. Standardowo komputery dostosowywane przez firmę PRATERM do funkcji terminali graficznych wyposażane są w oprogramowanie XFree86/Cygwin rozwijane przez programistów z całego świata, które charakteryzuje się małymi wymaganiami sprzętowymi, dużą wydajnością działania i wreszcie tym, że jego obsługa jest identyczna z obsługą systemu operacyjnego działającego na komputerze centralnym - użytkownik praktycznie nie może odróżnić, czy siedzi przy serwerze z systemem Linux, czy przy terminalu z XFree86/Cygwin. Unikalną możliwością jest dostęp do danych historycznych dowolnej ilości instalacji systemu SZARP za pomocą komputera PC podłączonego do Internetu, także w trybie off-line - użytkownik łączy się tylko na czas ściągnięcia danych które zmieniły się od czasu ostatniego połączenia. Funkcjonalność taka jest chętnie wykorzystywana przez członków kadry zarządzającej ciepłowni, którzy mogą kontrolować pracę swojego obiektu i porównywać z innymi ciepłowniami także za pomocą komputera domowego czy notebooka. W komputerowym systemie zbierania, archiwizacji i prezentacji danych oferowanym przez firmę PRATERM przy zastosowaniu identycznego szkieletu oprogramowania możliwe jest stworzenie systemu z 3 serwerami, 6 terminalami oraz kilkudziesięcioma sterownikami i panelami, jak również systemu z jednym serwerem i dwoma sterownikami, a obsługa programów z punktu widzenia użytkownika jest w obu tych przypadkach identyczna. 7

8 3. Niezawodność System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych Nawet najnowocześniejsze systemy charakteryzujące się największymi możliwościami przetwarzania informacji, najlepszymi wskaźnikami wydajności, intuicyjnymi narzędziami obsługi prostymi w opanowaniu przez użytkownika, możliwością łatwej rozbudowy i wieloma innymi atrakcyjnymi cechami, są praktycznie bezużyteczne, jeżeli nie są w zadowalającym stopniu niezawodne. Najlepszy nawet system, który uległ awarii, jest gorszy od każdego innego, który pracuje. Specyficzne warunki panujące w ciepłowniach (wysokie zapylenie, niestabilność i zaniki napięcia zasilającego, silne pola elektromagnetyczne) narzucają na montowane tam urządzenia automatyki wysokie wymagania co do odporności na szkodliwe czynniki zewnętrzne. Firma PRATERM prowadzi kompleksową automatyzację miejskich systemów ciepłowniczych wdrażając sterowniki firmy Z-elektronik już od 1989 roku. Liczne doświadczenia pozwoliły na wypracowanie standardu urządzenia, które jest znakomicie przystosowane do pracy w polskich ciepłowniach. Dodatkowymi zabezpieczeniami - o ile zdecyduje się na nie odbiorca, gdyż oczywiście podwyższają one cenę instalacji - są optoizolacje torów pomiarowych sterowników i paneli, stosowanie bateryjnego podtrzymywania napięcia przy pomocy urządzeń typu UPS, które dodatkowo pełnią rolę filtrów przeciwzakłóceniowych. Wartym podkreślenia jest fakt, iż urządzenia firmy Z-elektronik, jeśli ulegają uszkodzeniom, to tylko w wyniku wadliwej obsługi (omyłkowe zwarcie czy podanie zbyt wysokiego napięcia na wejściu pomiarowym). Są takie instalacje, gdzie poprzednie modele tych sterowników pracują nieprzerwanie od ponad 6 lat! Wybór systemu operacyjnego komputera centralnego był także powodowany względami niezawodności. Linux jako system w pełni wielozadaniowy nie tylko chroni poszczególne procesy przed działaniem innych (zawieszenie jednego programu nie powoduje blokady całego systemu), ale także czyni system odpornym na - zwykle bezwiedne - szkodliwe działania obsługi. O ile problem wadliwie działających programów praktycznie nie istnieje - aplikacje stanowiące system zbierania, archiwizacji i prezentacji danych są od lat udoskonalane - o tyle "problem ludzki" jest i zawsze będzie. Właściwym rozwiązaniem nie jest tu maksymalne odgrodzenie użytkownika od systemu, którą to ideę lansują niektórzy producenci (w skrajnym przypadku sprowadza się to nawet do obsługi programów jedynie przez wysokokwalifikowanego specjalistę firmy instalującej taki system, co nie ma żadnego uzasadnienia ani ekonomicznego ani użytkowego dla odbiorcy). Należy po prostu uodpornić system na nieprawidłowe działania operatora, do czego jednak potrzebne jest doświadczenie, które zdobywa się latami. W systemach firmy PRATERM nawet odcięcie napięcia zasilającego nie powoduje awarii, gdyż standardowo komputer centralny wyposażony jest w UPS, który w przypadku całkowitego rozładowania baterii poprzez specjalne oprogramowanie prowadzi do łagodnego zamknięcia systemu, co w efekcie sprawia, że maszyna włączy się automatycznie po ponownym włączeniu zasilania (przerwa w zasilaniu terminala graficznego nie pociąga za sobą żadnych negatywnych konsekwencji dla systemu). Standardowo klientom udostępniana jest możliwość tworzenia na bieżąco kopii zapasowej danych technologicznych na serwerze firmy Praterm w Warszawie (transmisja danych przez stałe łącze internetowe lub modem). W takiej sytuacji nawet w wypadku całkowite zniszczenia serwera SZARP np. w wyniku pożaru możliwe jest szybkie odtworzenie konfiguracji i danych historycznych do stanu przed awarią. 4. Ekonomiczność W świecie gospodarki wolnorynkowej każdą inwestycję oprócz jej celowości, tzn. zastosowania nowatorskich rozwiązań, ułatwienia pracy obsłudze, należy rozpatrywać pod kątem opłacalności - po jakim okresie inwestujący odzyska swoje pieniądze. W polskich warunkach trzeba dodatkowo szczególnie zwrócić uwagę na to, ile pieniędzy można w ogóle wydać na taki cel. Stąd rodzi się pytanie: kupić system dobry czy tani?. Czy jednak te dwie cechy na pewno wzajemnie się wykluczają? 8

9 Specjaliści firmy PRATERM opracowując opisywany tu system komputerowy od samego początku mieli na uwadze względy ekonomiczne. Powód pierwotny był dość banalny: pierwsze implementacje, jako obiekty eksperymentalne instalowane były na koszt twórców. To jednak, co zrodziło się z przypadku okazało się ogromnym atutem. Oto argumenty ekonomiczne przemawiające za tym systemem: zastosowanie komputerów klasy PC zapewnia możliwość wyboru z szerokiego zasobu konkurencyjnych cenowo ofert - użytkownik nie jest zdany na jednego producenta specjalistycznego sprzętu komputerowego wraz z upływem czasu - udoskonaleniem technologii podzespołów elektronicznych i związanym z tym spadkiem cen - komputer z procesorem Intela stosowany dotąd jako serwer, może być z powodzeniem zastąpiony nowszą, bardziej wydajną maszyną, a sam może pełnić rolę dodatkowego terminala komputery PC pełniące rolę terminali graficznych mogą także służyć do innych prac, związanych np. z księgowością czy zarządzaniem przedsiębiorstwem odbiorca może sam dokonać zakupu sprzętu komputerowego (wskazana jest jedynie konsultacja ze specjalistami firmy PRATERM co do wymagań systemowych) stosowane przez firmę PRATERM oprogramowanie w większości należy do kategorii Open Source, klient nie ponosi więc dodatkowych kosztów zakupów licencji na system operacyjny czy inne programy sterowniki firm Z-elektronik czy Sterkom dostarczane przez firmę PRATERM nie mają swoich odpowiedników funkcjonalnych, które byłyby oferowane w równie atrakcyjnej cenie modularność zarówno sprzętowa jak i programowa pozwala inwestycję rozłożyć w czasie, przy czym rozruch jest możliwy już po zakupie pierwszych sterowników, komputera centralnego i szkieletu oprogramowania, a terminale graficzne, dodatkowe oprogramowanie, jak i kolejne sterowniki przemysłowe można sukcesywnie nabywać zdalny dostęp przez modem telefoniczny i internet stanowi unikalną możliwość natychmiastowego serwisu przy relatywnie niewielkich kosztach (bez konieczności przyjazdu specjalisty) istnieje w pełni funkcjonalna wersja minimalna pozbawiona terminala wieloportowego, obsługująca maksymalnie dwa kanały łączności szeregowej 5. Zrealizowane instalacje Użyteczność zaprojektowanego i wdrożonego przez firmę PRATERM komputerowego systemu zbierania, archiwizacji i prezentacji danych doceniła Politechnika Śląska w Gliwicach, której pracownicy naukowi prowadzili badania nad pracą kotła typu WR-5 w Ciepłowni Centrum Pyskowice. Zainstalowane tam oprogramowanie firmy PRATERM wydatnie pomogło w realizacji pomiarów. Dodatkowo na sugestię pracowników Politechniki Śląskiej system oprogramowania wzbogacono o wspomniany program wyliczania bilansu energetycznego kotła oparty na algorytmie autorstwa dr. Rusinowskiego. Poniższa tabela nie uwzględnia znacznej liczby instalacji, gdzie znajdują się tylko sterowniki i panele dostarczone i zainstalowane przez firmę PRATERM, nie obejmuje też instalacji systemu na węzłach cieplnych. Tabela 1. Wdrożenia 9

10 Ciepłownia Rok instalacji Konfiguracja Pyskowice serwer + 1 terminal Suwałki Ciepłownia Główna serwer + 6 terminali Gliwice serwery + 8 terminali Skierniewice serwer + 3 terminale Zagórz serwer Legionowo Ciepłownia Łajski serwer + 6 terminali Sztum serwer + 1 terminal Starachowice Północ serwer + 1 terminal Żory serwer + 4 terminale Rawicz serwer + 1 terminal Ełk serwer + 1 terminal Giżycko serwer + 3 terminale Racibórz serwer + 1 terminal Włocławek serwer + 1 terminal Poręba serwer + 2 terminale Pasłęk serwer + 1 terminal Starachowice Południe serwer + 1 terminal Legionowo Budynek administracji serwer + 1 terminal Świdnik serwer + 3 terminale Radomsko serwer + 3 terminale Suwałki Ciepłownia Centrum serwer + 2 terminale Bytów serwer + 2 terminale Katowice serwer + 4 terminale Przasnysz serwer + 1 terminal Świecie serwer + 1 terminal Zamość serwer + 2 terminale Międzyrzec Podlaski serwer + 1 terminal Kraśnik serwer + 4 terminale Tarnowskie Góry serwer + 1 terminal Kępno serwer + 1 terminal Chrzanów serwer + 1 terminal Wodzisław Śląski serwer + 2 terminale Lidzbark Warmiński serwer + 1 terminal Dobre Miasto serwer + 1 terminal Libiąż serwer + 1 terminal Atex Zamość serwer + 2 terminale Modlin serwer + 1 terminal Gniew serwer + 1 terminal Radomsko serwer + 1 terminal 10

11 Ciepłownia Rok instalacji Konfiguracja Komech Sosnowiec serwer + 1 terminal Jarocin ciepłownia Paged serwer + 1 terminal Frombork serwer PEC Jarocin serwer + 1 terminal Dalkia Poznań serwer KPEC Kraśnik serwer + 1 terminal EC Szombierki ZEC Bytom serwer + 1 terminal RCEkoenergia Czechowice serwer Ruda Śląska (ZEC Katowice wydział XII) "Mysłowice" - Mysłowice (ZEC Katowice wydział III) "Wujek" Katowice (ZEC Katowice wydział VI) serwer + 2 terminale serwer + 2 terminale serwer + 2 terminale ZEC Biłgoraj serwer "Wesoła" Mysłowice (ZEC Katowice wydział IX) serwer + 2 terminale Ciepłownia Miejska Małogoszcz serwer EC Szombierki Bytom serwer + 1 terminal "Kazimierz-Juliusz" Sosnowiec (ZEC Katowice wydział I) "Murcki" Katowice (ZEC Katowice wydział IV) "Kleofas" Katowice (ZEC Katowice wydział VIII) serwer + 2 terminale serwer + 2 terminale serwer + 2 terminale Dalkia Szczytno serwer + 2 terminale Ergis Wąbrzeżno serwer + 1 terminal PEC Jelenia Góra serwer + 1 terminal Użytkownicy systemów firmy PRATERM uzyskują pomoc w fazie instalacji i uruchamiania systemu. Cykl szkoleń obejmuje obsługę elementów podrzędnych systemu (sterowników i paneli przemysłowych), zaznajomienie z graficznym środowiskiem systemu Linux i praktyczne użytkowanie programów. W trosce o użytkowników istniejących systemów firma PRATERM udostępnia serwis telefoniczny. Specjaliści firmy gotowi są odpowiedzieć na wszelkie pytania dotyczące jej produktów, jak też aspektów wprowadzania komputerowych systemów zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w ciepłownictwie. 11

12 6. Opis programów System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych 6.1. Demon linii Tabela 2. Demon linii Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Proces obsługi kanału komunikacyjnego Demon Linii Proces warstwy komunikacyjnej komputera centralnego. Odpowiada za bezbłędną dwustronną transmisję danych w obrębie pojedynczego kanału komunikacyjnego. Pośredniczy w wymianie danych pomiędzy grupą urządzeń przypisanych do kanału komunikacyjnego a procesem koncentrującym. Odczytuje parametry z urządzeń, odrzuca wartości przekłamane, dokonuje wstępnego uśrednienia, eliminuje chwilowe przerwy w komunikacji, udostępnia poprawne dane centralnemu procesowi koncentrująco-uśredniającemu parcook. Przesyła parametry sterujące z wyższych warstw systemu do kontrolowanych urządzeń. 12

13 Przeznaczenie Wizualizacja Wersje RS232-2 Dla pojedynczego urządzenia Z-elektronik podłączonego za pomocą interfejsu RS232 z komunikacją dwustronną (zbieranie danych i zdalne przesyłanie nastaw), zasięg max. 200m, prędkość transmisji 9600 lub 2400 bps RS485-1 Dla grupy urządzeń Z-elektronik podłączonej za pomocą interfejsu RS485 z komunikacją jednostronną (tylko zbieranie danych), zasięg zależny od konfiguracji sieci (przy połączeniu 1-do-1 do 10km), prędkość transmisji 9600 bps RS485-2 Dla grupy urządzeń Z-elektronik podłączonej za pomocą interfejsu RS485 z komunikacją dwustronną (zbieranie danych i zdalne przesyłanie nastaw), zasięg zależny od konfiguracji sieci (przy połączeniu 1-do-1 do 10km), prędkość transmisji 9600 bps Waga Dla mikroprocesorowej wagi taśmociągowej Inne Na zamówienie dla dowolnego protokołu transmisji szeregowej po dostarczeniu dokumentacji technicznej przez kontrahenta Odpowiada za bezbłędną dwustronną transmisję danych w obrębie pojedynczego kanału komunikacyjnego. Pośredniczy w wymianie danych pomiędzy grupą urządzeń przypisanych do kanału komunikacyjnego a procesem koncentrującym. Odczytuje parametry z urządzeń, odrzuca wartości przekłamane, dokonuje wstępnego uśrednienia, eliminuje chwilowe przerwy w komunikacji, udostępnia poprawne dane centralnemu procesowi koncentrująco-uśredniającemu parcook. Przesyła parametry sterujące z wyższych warstw systemu do kontrolowanych urządzeń. Proces warstwy komunikacyjnej nie prowadzący dialogu z użytkownikiem. RS232-1 Dla pojedynczego urządzenia Z-elektronik podłączonego za pomocą interfejsu RS232 z komunikacją jednostronną (tylko zbieranie danych), zasięg max. 200m, prędkość transmisji 9600 lub 2400 bps 6.2. Parcook Tabela 3. Parcook 13

14 Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Centralny proces koncentrująco-uśredniający Parcook [czyt. parkuk]. Proces komputera centralnego. Pobiera dane od demonów linii, dokonuje uśrednień, wylicza parametry pochodne w oparciu o dane zawarte w plikach konfiguracyjnych. Udostępnia aplikacjom warstwy użytkowej dane obrazujące kompletny stan nadzorowanego systemu. Dane dostępne są w pięciu kategoriach: próbki tj. dane bezpośrednio odebrane z demonów linii, bądź wyliczone na ich podstawie parametry pochodne, średnie minutowe, średnie 10-cio minutowe, średnie godzinne, średnie dobowe. Dodatkowo parcook powołuje do życia i nadzoruje kolejki parametrów sterujących, pośredniczące w wymianie danych pomiędzy procesami sterującymi a urządzeniami podrzędnymi (sterowniki, panele). Proces warstwy usługowej nie prowadzący dialogu z użytkownikiem. Proces parcook w swych podstawowych funkcjach nie jest zależny od konkretnej konfiguracji systemu zbierania danych. Do wykonywania obliczeń parametrów pośrednich parcook korzysta z modułu funkcji matematycznych. Moduł ten może być na życzenie użytkownika wzbogacony o funkcje specjalne (np. tablice konwersji parametrów) Meaner Tabela 4. Meaner Nazwa Lokalizacja Proces uśredniający i zapisujący do bazy parametry Meaner [czyt. miner]. Proces komputera centralnego. 14

15 Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Odczytuje wartości średnich 10-cio minutowych dostarczanych przez parcooka i korzystając z pamięci dzielonej wylicza średnie długoterminowe: ośmiogodzinne, dobowe, tygodniowe i miesięczne, oraz zapisuje je do specjalizowanego systemu bazy danych. Meaner kontroluje dostęp do bazy przez inne programy użytkowe. W systemie, w którym istnieje program backup ujący, meaner jest procesem inicjującym archiwizację po utworzeniu każdego następnego pliku bazy (zapisanie około 4000 rekordów). Proces warstwy usługowej nie prowadzący dialogu z użytkownikiem. Proces meaner w swych podstawowych funkcjach nie jest zależny od konkretnej konfiguracji systemu zbierania danych Raporter Tabela 5. Raporter Nazwa Program obsługi raportów Raporter. 15

16 Lokalizacja Przeznaczenie Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Raporter pobiera dane z serwera w następującey sposób: na początku demony linii pobierają dane z poszczególnych urządzeń i przekazują je do parcooka, który to zarządza wszystkimi demonami, pobierając od nich dane. Program paramd jest serwerem HTTP, który pobiera dane od parcooka i udostępnia zebrane informacje o wartościach parametrów zbieranych przez system SZARP w postaci gotowych dokumentów XML lub HTML. Na końcu program raporter wyświetla powyższe dane. Prgram raporter komunikuje się z serwerem za pośrednictwem protokołu TCP/IP. Do uruchomienia programu raporter potrzebny nam jest adres serwera, z którego proram ma pobrać dane, a także port, przez który program się komunikuje z serwerem. Z reguły jest to port Możliwe jest uruchomiene programu raporter w systemie Windows bez podanego serwera i nazwy raportu, np. z menu Start w systemie Windows. W takiej sytuacji program przy starcie spyta się o adres serwera, a następnie o wybór wzorca. Możemy także uruchomić program raporter z przeglądarki internetowej. W tym celu należy w pole adresu wpisać adres serwera oraz port, przez króry program raporter będzie mógł się połączyć z serwerem i pobrać dane z niego. Służy do tekstowej wizualizacji, drukowania i archiwizacji definiowanych przez użytkownika raportów z pracy monitorowanego systemu. Dowolnie wybrane parametry pracy systemu mogą być cyklicznie wyświetlane wraz ze skrótową nazwą parametru oraz stosownym komentarzem. Użytkownik ma do wyboru zastosowanie predefiniowanych skrótów oraz nazw parametrów, może je również zdefiniować sam. Postać nowego raportu można zachować w pliku wzorca raportu do późniejszego wykorzystania. Okres cyklu powtarzania jak również kategoria wyświetlanych parametrów zależą od decyzji użytkownika. Raporty z pracy systemu mogą być na życzenie użytkownika lub cyklicznie zapisywane do plików archiwalnych w celu późniejszej analizy bądź wydruku. 16

17 Wizualizacja Wersje Raporter komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. W przypadku korzystania z gotowych wzorców raportów lub stosowania predefiniowanych nazw skrótów i parametrów do obsługi programu wystarcza mysz. Pełne możliwości edycyjne programu wykorzystuje się używając klawiatury i myszy. Załączony rysunek przedstawia widok głównego okna programu Raporter wraz z opisem elementów interfejsu graficznego oraz strukturę przykładowego raportu. Wraz z programem dostarczany jest zestaw predefiniowanych wzorców raportów odpowiadających raportom poszczególnych urządzeń podrzędnych (sterowników lub paneli przemysłowych) oraz tworzących raporty bilansowe bazujące na danych z wielu źródeł (przykładowo rozkład mocy ciepłowni na poszczególne kotły). Istnieje możliwość dostarczenia indywidualnych wzorców raportów według specyfikacji użytkownika Program Przegladaj acy Tabela 6. Program przegladaj acy 17

18 Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Program wizualizacji danych zarejestrowanych w bazie w postaci wykresów. Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Jest to podstawowe narzędzie analityczne umożliwiające przegląd danych o pracy systemu ciepłowniczego z dowolnego okresu czasu. Dane przedstawiane są w formie wykresów zgrupowanych w tzw. oknach. Użytkownik ma możliwość wyliczania wartości średniej, maksymalnej i minimalnej z dowolnego okresu czasu, wyliczania danych sumarycznych dla wybranych parametrów (np. ilość spalonego węgla), analiz dla sezonów o ustalonych granicach, dopisywania komentarzy, przesuwania wykresów w czasie (np. w celu porównania danej wielkości dla dwóch kolejnych sezonów grzewczych), filtrowania wykresów w celu odrzucenia chwilowych zakłóceń, drukowania na dowolnej drukarce, i wiele innych. Program wyposażony jest w kontekstowy system pomocy. Program przeglądający komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. Do obsługi programu wystarcza jedynie mysz, choć dla zaawansowanych użytkowników istnieje możliwość szybszej obsługi przy pomocy klawiatury. Program jest standardowo dostarczany ze zbiorem definicji okien obejmującym wszystkie monitorowane parametry. Dla użytkownika przeznaczone są tzw. okna definiowalne, w których można umieszczać dowolne wykresy z innych okien. 18

19 6.6. Kontroler System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych Tabela 7. Kontroler Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Program sygnalizacji przekroczeń dozwolonych zakresów parametrów Kontroler. Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Służy do sygnalizacji przekroczeń wartości wybranych przez użytkownika parametrów pracy systemu; umożliwia również sygnalizację zaniku transmisji. Kontrola wartości zadanych parametrów następuje cyklicznie. Wszystkie przekroczenia są zapisywane do pliku, mogą być również wyświetlane na ekranie monitora. Zdefiniowaną listę kontrolowanych parametrów można zachować w pliku do późniejszego wykorzystania. Użytkownik może określać zarówno czas pomiędzy kolejnymi sprawdzeniami wartości parametrów (od 10 sekund do godziny), jak i maksymalną długość plików zawierających przekroczenia zakresu (od 100 do 5000 linii). Zawartość tych plików może być przeglądana oraz drukowana. 19

20 Wizualizacja Wersje Kontroler komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. W przypadku korzystania z uprzednio zdefiniowanej listy kontrolowanych parametrów do obsługi programu wystarcza mysz. Pełne możliwości edycyjne programu wykorzystuje się używając klawiatury i myszy. Rysunek przedstawia widok głównego okna programu Kontroler wraz z opisem elementów interfejsu graficznego. Program jest w pełni konfigurowalny przez użytkownika Analiza Analiza I Tabela 8. Program Analizujacy I (zależności typu f(t)) Nazwa Program analizujący zmiany wartości parametrów w zadanym przedziale czasowym. 20

21 Lokalizacja Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Służy do przeprowadzania analiz dotyczących zmian wartości parametrów w zadanym przedziale czasu przy użyciu metod statystycznych. Obliczany współczynnik nachylenia prostej aproksymującej wskazuje na intensywność zjawisk przebiegających w systemie (np. brudzenia się kotła). Dodatkowo wyświetlane są dwie informacje: współczynnik korelacji i liczba punktów pomiarowych. Współczynnik korelacji jest miernikiem jakości przybliżenia przebiegu zmian funkcji dp(t) przez prostą - im większa jest jego wartość, tym dokładniejsze jest przybliżenie. Użytkownik ma możliwość określania przedziałów dopuszczalnych wartości parametrów mających pośredni wpływ na badane wartości, dzięki czemu zwiększa się dokładność obliczeń. Otrzymane wykresy mogą być w razie potrzeby powiększane lub zmniejszane. Program komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. Obsługa programu odbywa się w przeważającym stopniu za pomocą myszy. Rysunek przedstawia widok głównego okna programu wraz z opisem elementów interfejsu graficznego. Program analizujący stopień zabrudzenia kotłów po stronie wodnej. Program ten jest narzędziem pozwalającym na ocenę szybkości narastania zabrudzenia kotła po stronie wodnej na podstawie danych dotyczących wybranego kotła w dowolnym okresie czasu. Analizowane są wartości spadku ciśnienia na kotle; wyliczany współczynnik nachylenia prostej (wyrażony w kpa/miesiąc) ma tym większą wartość, im szybciej postępuje proces narastania zabrudzenia. Użytkownik może określić trzy różne przedziały wartości przepływów, dla których będzie przeprowadzona analiza. Jedną z funkcji programu jest ponadto automatyczne wyznaczanie współczynnika nachylenia prostej dla różnych przedziałów wartości przepływów. 21

22 Program analizujący stopień zabrudzenia kotłów po stronie spalin. Program ten jest narzędziem pozwalającym na ocenę szybkości narastania zabrudzenia kotła po stronie spalin (oddzielnie dla lewej i prawej strony kotła w przypadku kotłów dwurusztowych) na podstawie danych dotyczących wybranego kotła w dowolnym okresie czasu. Analizowana jest temperatura spalin; wyliczany współczynnik nachylenia prostej (wyrażony w C/miesiąc) jest miernikiem szybkości procesu narastania zabrudzenia. Użytkownik ma również możliwość określania przedziałów dopuszczalnych wartości dla takich parametrów pomocniczych, jak np. wydajność kotła czy temperatura wody wejściowej w rurach. Za pomocą tego programu można również oceniać szybkość brudzenia się podgrzewacza poprzez analizę zmian spadku temperatury spalin na podgrzewaczu. Inne - na zamówienie dla dowolnych parametrów rejestrowanych w bazie danych Analiza II 22

23 Tabela 9. Program Analizujacy II (zależności typu y(x)) Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Program analizujący zmiany zależności parametrów w zadanym przedziale czasowym. Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Służy do przeprowadzania analiz dotyczących zmian zależności parametrów w zadanym przedziale czasu przy użyciu metod statystycznych. Obliczany współczynnik nachylenia prostej aproksymującej jest miernikiem przebiegania zjawisk przebiegających w systemie (np. wzrostu lub spadku sprawności kotła w zależności od prędkości posuwu rusztu lub stosunku powietrze/węgiel). Dodatkowo wyświetlane są dwie informacje: współczynnik korelacji i liczba punktów pomiarowych. Współczynnik korelacji jest miernikiem jakości przybliżenia przebiegu zmian funkcji y(x) przez prostą - im większa jest jego wartość, tym dokładniejsze jest przybliżenie. Użytkownik ma możliwość określania przedziałów dopuszczalnych wartości parametrów mających pośredni wpływ na badane wartości, dzięki czemu zwiększa się dokładność obliczeń. Otrzymane wykresy mogą być w razie potrzeby powiększane lub zmniejszane. Program komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. Obsługa programu odbywa się w przeważającym stopniu za pomocą myszy. Rysunki przedstawiają widok głównego okna programu wraz z opisem elementów interfejsu graficznego. Program analizujący zależność sprawności kotła od prędkości posuwu rusztu. Program ten jest narzędziem pozwalającym na ocenę zależności sprawności kotła od prędkości posuwu rusztu. Wyliczany współczynnik nachylenia prostej (wyrażony w %/m/h) wskazuje, czy dla określonego przedziału wydajności i stosunku powietrze/węgiel zwiększanie prędkości posuwu rusztu podnosi, czy obniża sprawność kotła. Jedną z funkcji programu jest ponadto automatyczne wyznaczanie współczynnika nachylenia prostej dla różnych przedziałów wartości wydajności lub stosunku powietrze / węgiel. 23

24 Program analizujący zależność sprawności kotła od stosunku powietrze / węgiel. Program ten jest narzędziem pozwalającym na ocenę zależności sprawności kotła od stosunku powietrze / węgiel. Wyliczany współczynnik nachylenia prostej (wyrażony w %/%) wskazuje, czy dla określonego przedziału wydajności i prędkości posuwu rusztu zwiększanie stosunku powietrze / węgiel podnosi, czy obniża sprawność kotła. Jedną z funkcji programu jest ponadto automatyczne wyznaczanie współczynnika nachylenia prostej dla różnych przedziałów wartości wydajności lub prędkości posuwu rusztu. Inne - na zamówienie dla dowolnych parametrów rejestrowanych w bazie danych. 24

25 6.8. Ekstraktor System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych Tabela 10. Ekstraktor Nazwa Lokalizacja Program do odczytywania wybranych danych z bazy Ekstraktor. Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. 25

26 Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Służy do odczytania z bazy danych wartości wybranych przez użytkownika parametrów i zapisania ich do pliku w formacie akceptowalnym przez arkusze kalkulacyjne (np. Microsoft Excel). Użytkownik może określać nie tylko przedział czasu, którego mają dotyczyć dane, ale również odczytywać dane tylko z określonych dni tygodnia oraz ustalać format pliku wynikowego (zapis w rzędach lub kolumnach, możliwość minimalizacji rozmiaru pliku wyjściowego lub wybór sposobu zapisu liczb (część dziesiętna oddzielona kropką lub przecinkiem). Ekstraktor komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. Obsługa programu odbywa się przede wszystkim za pomocą myszy, a w mniejszym stopniu przy użyciu klawiatury. Rysunek przedstawia widok głównego okna programu wraz z opisem elementów interfejsu graficznego. Program nie posiada szczególnych implementacji. 26

27 6.9. Schemat System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych Rysunek 4. Program Schemat Tabela 11. Programy Schemat i ISL Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Wizualizacja Program do wizualizacji schematu technologicznego systemu ciepłowniczego. Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Jest to odpowiednik tablicy synoptycznej. Funkcjonalnie spełnia część zadań raportera, ograniczając użytkownika jedynie do obserwacji parametrów pracy. Program ten jest najprostszym w obsłudze spośród wszystkich elementów systemu komputerowego. Łatwość obsługi jest na tyle duża, że jest on dostarczany bez instrukcji użytkownika, co nie wzbudza zastrzeżeń odbiorców. Schemat komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. 27

28 Wersje Program Schemat nie jest już rozwijany. Nowy program, o nazwie ISL, pozwala na dostęp do schematów z poziomu przeglądarki internetowej Backup Tabela 12. Backup Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Program archiwizujący dane. Proces komputera centralnego. Nadzorowany przez meanera program zapisuje uprzednio skompresowany każdy kolejny plik z danymi zarejestrowanymi w systemie zabezpieczając je przed przypadkowym uszkodzeniem (np. awaria dysku twardego). Proces warstwy usługowej nie prowadzący dialogu z użytkownikiem. Program różni się w zależności od użytego do archiwizacji medium. Najczęściej jest to taśma streamer a SCSI Sterowanie Tabela 13. Programy Sterujace Nazwa Lokalizacja Przeznaczenie Programy nadrzędnego sterowania systemem. Procesy komputera centralnego. Wysyłanie poprzez demony linii parametrów pracy do sterowników mikroprocesorowych. Programy sterujące pracujące na komputerze centralnym są rozwinięciem algorytmów sterowania zaimplementowanych w sterownikach, wzbogacone o możliwość analizy długoterminowej i kontroli wszystkich parametrów w systemie. W celu podwyższenia niezawodności programy w sterownikach są przygotowane na ewentualność zaniku komunikacji z komputerem, oznaczającą w tym momencie brak podawania nowych nastaw. 28

29 Wizualizacja Wersje Procesy warstwy usługowej nie prowadzące dialogu z użytkownikiem. Zależne od charakterystyki obiektu (obciążenie, pojemność zładu itp.) Pomocnicze Rejestracja Tabela 14. Program do rejestracji analiz węgla i żużla Nazwa Program do rejestracji analiz węgla i żużla. 29

30 Lokalizacja Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Służy do rejestracji analiz laboratoryjnych dotyczących składu i wartości opałowej węgla i żużla. Umożliwia na podstawie wprowadzonych danych pomiarowych wyliczenie różnych parametrów, np. wartości opałowej węgla, oraz dokonywanie przeliczeń tej wartości na różne stany. Użytkownik ma możliwość zarówno przeglądania oraz drukowania kart i wyników analizy, jak i zapamiętania wprowadzonych danych do pliku w celu ich późniejszego wykorzystania. Program komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. Wprowadzanie danych odbywa się głównie przy użyciu klawiatury, a pozostała obsługa przede wszystkim za pomocą myszy. Rysunek przedstawia widok głównego okna programu wraz z opisem elementów interfejsu graficznego. Program nie posiada szczególnych implementacji. 30

31 Bilans System zbierania, archiwizacji i prezentacji danych w miejskich systemach ciepłowniczych Tabela 15. Bilans energetyczny kotła Nazwa Lokalizacja Program do obliczania bilansu energetycznego kotła (implementacja algorytmu opracowanego przez dr Rusinowskiego z Politechniki Śląskiej w Gliwicach). Proces warstwy użytkowej uruchamiany na komputerze centralnym, dostępny z poziomu użytkownika w lokalnej sieci Xterminali, a także zdalnie za pomocą łącza modemowego w oparciu o publiczną komutowaną sieć telefoniczną. 31

32 Przeznaczenie Wizualizacja Wersje Służy do obliczania bilansu energetycznego kotła na podstawie wprowadzonych danych pomiarowych. Umożliwia wyliczanie takich parametrów, jak sprawność kotła, entalpia spalin, żużla i pyłu, czy strat ciepła do otoczenia. Wartości średnie w zadanym okresie czasu tych parametrów, które są rejestrowane w bazie danych, mogą zostać automatycznie wstawione w odpowiednie pola formularza obliczeniowego. Program umożliwia przeglądanie i drukowanie wyników obliczeń i informacji o błędach pomiarowych. Raz wprowadzone dane mogą być zapisane do pliku do późniejszego wykorzystania. Program komunikuje się z użytkownikiem w środowisku graficznym. Wprowadzanie danych odbywa się głównie przy użyciu klawiatury, a pozostała obsługa przede wszystkim za pomocą myszy. Rysunek przedstawia widok głównego okna programu wraz z opisem elementów interfejsu graficznego. Program nie posiada szczególnych implementacji. 7. Historia systemu SZARP Wszystko zaczęło się w roku Inicjatorem był Witold Kowalewski, właściciel firmy Praterm. Praterm od momentu powstania w 1983 roku zajmował się automatyzacją ciepłownictwa. Początkowo wykorzystywał urządzenia elektro-mechaniczne, od 1989 roku zaczął wykorzystywać mikroprocesorowe sterowniki przemysłowe firmy Z-Elektronik należącej do Krystiana Zasadzińskiego. Wkrótce okazało się, że dla przeprowadzenia analiz prowadzenia przez automatykę procesów technologicznych w ciepłownictwie potrzebny jest system do rejestrowania danych charakteryzujących te procesy: temperatur, ciśnień itp. Zbiegło się to z początkiem ery komputerów PC. W 1991 roku Piotr Branecki stworzył pierwszy program w Turbo Pascalu pracujący pod DOSem, który zbierał dane ze sterowników podłączonych za pomocą terminala wieloportowego firmy Specialix przez RS-y 232. Dane zapisane były w formacie binarnym specyficznym dla tego programu. W roku 1992 do prac nad rozwojem SZARPa dołączył Lucjan Przykorski. Oprogramowanie zostało podzielone na dwie części: Serwer zbierający dane i prezentujący je w formie raportów oraz wykresów z ostatniej doby. Terminal z programem przeglądającym do prezentacji w formie wykresów danych zarejestrowanych od początku pracy systemu. Wszystko pracowało w jednowątkowym DOSie, stąd potrzeba dwóch komputerów, aby można było uruchomić w systemie więcej niż jeden program. Sieć pracowała na Novell NWLite 1.0, potem 1.1. Baza 32

HYDRO-ECO-SYSTEM. Sieciowe systemy monitoringu w instalacjach przemysłowych i ochrony środowiska

HYDRO-ECO-SYSTEM. Sieciowe systemy monitoringu w instalacjach przemysłowych i ochrony środowiska HYDRO-ECO-SYSTEM Sieciowe systemy monitoringu w instalacjach przemysłowych i ochrony środowiska 1000 1100 0001 0110 1011 1100 0001 0110 1011 1100 0001 0110 1011 1100 0001 0110 1011 1100 1001 1101 0010

Bardziej szczegółowo

Nowe spojrzenie na systemy monitoringu i sterowania sieciami ciepłowniczymi

Nowe spojrzenie na systemy monitoringu i sterowania sieciami ciepłowniczymi Nowe spojrzenie na systemy monitoringu i sterowania sieciami ciepłowniczymi Leszek Jabłoński Cele optymalizacja pracy sieci ciepłowniczej zwiększenie efektywności energetycznej większe bezpieczeństwo dostaw

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Instrukcja obsługi Modułu Komunikacji internetowej MKi-sm TK / 3001 / 016 / 002. Wersja wykonania : wersja oprogramowania v.1.

Tytuł: Instrukcja obsługi Modułu Komunikacji internetowej MKi-sm TK / 3001 / 016 / 002. Wersja wykonania : wersja oprogramowania v.1. Zakład Elektronicznych Urządzeń Pomiarowych POZYTON sp. z o. o. 42-200 Częstochowa ul. Staszica 8 p o z y t o n tel. : (034) 361-38-32, 366-44-95, 364-88-82, 364-87-50, 364-87-82, 364-87-62 tel./fax: (034)

Bardziej szczegółowo

PROJEKT POWYKONAWCZY. System zdalnego odczytu, transmisji i archiwizacji danych z wodomierzy i ciepłomierzy instrukcja obsługi.

PROJEKT POWYKONAWCZY. System zdalnego odczytu, transmisji i archiwizacji danych z wodomierzy i ciepłomierzy instrukcja obsługi. INWESTOR NAZWA I ADRES OBIEKTU BUDOWLANEGO BUDYNEK MIESZKALNY WIELORODZINNY Z CZĘŚCIĄ HANDLOWO - USŁUGOWĄ I GARAŻAMI JEDNOSTKA PROJEKTOWA FAZA: PW PROJEKT POWYKONAWCZY System zdalnego odczytu, transmisji

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA

Przedmiot: AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA Przedmiot: AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA Temat: Systemy sterowania i monitoringu obiektów chłodniczych na przykładzie dużego obiektu handlowego (hipermarketu) System ADAP KOOL. Opracował: Mateusz

Bardziej szczegółowo

Terminal TR01. Terminal jest przeznaczony do montażu naściennego w czystych i suchych pomieszczeniach.

Terminal TR01. Terminal jest przeznaczony do montażu naściennego w czystych i suchych pomieszczeniach. Terminal TR01 Terminal jest m, umożliwiającym odczyt i zmianę nastaw parametrów, stanów wejść i wyjść współpracujących z nim urządzeń automatycznej regulacji wyposażonych w port komunikacyjny lub i obsługujących

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu,

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu, Czym jest OnDynamic? OnDynamic (Multimodalny System Monitoringu Ruchu Drogowego) to inteligentna architektura czujników i specjalistycznego oprogramowania, które gwarantują przetwarzanie dużej ilości różnorodnych

Bardziej szczegółowo

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe:

1. Opis. 2. Wymagania sprzętowe: 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ2 umożliwia konfigurację, wizualizację i rejestrację danych pomiarowych urządzeń produkcji APAR wyposażonych w interfejs komunikacyjny RS232/485 oraz protokół MODBUS-RTU. Aktualny

Bardziej szczegółowo

EmsController. Program do akwizycji danych z liczników pomiarowych typu EMS, G3A i EPQS

EmsController. Program do akwizycji danych z liczników pomiarowych typu EMS, G3A i EPQS EmsController Program do akwizycji danych z liczników pomiarowych typu EMS, G3A i EPQS 1. Przeznaczenie Program EmsController służy do odczytu danych pomiarowych z liczników EMS, G3A i EPQS firmy ELGAMA.

Bardziej szczegółowo

wersja 1.3 (c) ZEiSAP MikroB S.A. 2005

wersja 1.3 (c) ZEiSAP MikroB S.A. 2005 wersja 1.3 (c) ZEiSAP MikroB S.A. 2005 2 PRO-2000 INTERNET Copyright by: Zakład Elementów i Systemów Automatyki Przemysłowej MikroB S.A., Ostrzeszów 2005 Windows, Internet Explorer, IIS są znakami firmowymi

Bardziej szczegółowo

ADVANCE ELECTRONIC. Instrukcja obsługi aplikacji. Modbus konfigurator. Modbus konfigurator. wersja 1.1

ADVANCE ELECTRONIC. Instrukcja obsługi aplikacji. Modbus konfigurator. Modbus konfigurator. wersja 1.1 Instrukcja obsługi aplikacji 1 1./ instalacja aplikacji. Aplikacja służy do zarządzania, konfigurowania i testowania modułów firmy Advance Electronic wyposażonych w RS485 pracujących w trybie half-duplex.

Bardziej szczegółowo

Numeron. System ienergia

Numeron. System ienergia System ienergia - efektywne zarządzanie mediami SEMINARIUM POPRAWA EFEKTYWNOŚCI WYKORZYSTANIA ENERGII - WZORCOWA ROLA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO DWÓR W TOMASZOWICACH K/KRAKOWA Profil firmy Tworzenie innowacyjnych

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OCHRONY ŚRODOWISKA. Pakiet ASEMIS

SYSTEMY OCHRONY ŚRODOWISKA. Pakiet ASEMIS SYSTEMY OCHRONY ŚRODOWISKA Pakiet ASEMIS Dok. Nr PLPN014 Wersja: 22-06-2006 ASKOM to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe bądź towarowe są zastrzeżonymi

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

Portal Informacji Produkcyjnej dla Elektrociepłowni

Portal Informacji Produkcyjnej dla Elektrociepłowni Portal Informacji Produkcyjnej dla Elektrociepłowni Portal Informacji Produkcyjnej dla Elektrociepłowni ANT od siedmiu lat specjalizuje się w dostarczaniu rozwiązań informatycznych, których celem jest

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY WIZUALIZACJI. ASIX wspólna platforma wizualizacji paneli operatorskich (HMI) i systemów nadrzędnych (SCADA)

SYSTEMY WIZUALIZACJI. ASIX wspólna platforma wizualizacji paneli operatorskich (HMI) i systemów nadrzędnych (SCADA) SYSTEMY WIZUALIZACJI ASIX wspólna platforma wizualizacji paneli operatorskich (HMI) i systemów nadrzędnych (SCADA) Dok. Nr PLPN018 Wersja: 05-03-2008 ASKOM to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o.,

Bardziej szczegółowo

ViewIt 2.0. System Monitoringu i Zarządzania Sygnalizacjami Świetlnymi. Funkcje

ViewIt 2.0. System Monitoringu i Zarządzania Sygnalizacjami Świetlnymi. Funkcje ViewIt 2.0 System Monitoringu i Zarządzania Sygnalizacjami Świetlnymi Funkcje Monitoring urządzeń: > sterowniki sygnalizacji świetlnej, > kamery, > stacje metrologiczne, > inne Zdalne sterowanie funkcjami

Bardziej szczegółowo

EPPL 1-1. KOMUNIKACJA - Interfejs komunikacyjny RS 232 - Sieciowa Karta Zarządzająca SNMP/HTTP

EPPL 1-1. KOMUNIKACJA - Interfejs komunikacyjny RS 232 - Sieciowa Karta Zarządzająca SNMP/HTTP EPPL 1-1 Najnowsza seria zaawansowanych technologicznie zasilaczy klasy On-Line (VFI), przeznaczonych do współpracy z urządzeniami zasilanymi z jednofazowej sieci energetycznej ~230V: serwery, sieci komputerowe

Bardziej szczegółowo

1. Opis urządzenia. 2. Zastosowanie. 3. Cechy urządzenia -3-

1. Opis urządzenia. 2. Zastosowanie. 3. Cechy urządzenia -3- INSTRUKCJA OBSŁUGI Spis treści Spis treści... 2 1. Opis urządzenia... 3 2. Zastosowanie... 3 3. Cechy urządzenia... 3 4. Sposób montażu... 4 4.1. Uniwersalne wejścia... 4 4.2. Uniwersalne wyjścia... 4

Bardziej szczegółowo

Rejestratory Sił, Naprężeń.

Rejestratory Sił, Naprężeń. JAS Projektowanie Systemów Komputerowych Rejestratory Sił, Naprężeń. 2012-01-04 2 Zawartość Typy rejestratorów.... 4 Tryby pracy.... 4 Obsługa programu.... 5 Menu główne programu.... 7 Pliki.... 7 Typ

Bardziej szczegółowo

Jak zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa dokonując pomiaru wskaźnika efektywności (OEE) oraz energii?

Jak zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa dokonując pomiaru wskaźnika efektywności (OEE) oraz energii? Jak zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa dokonując pomiaru wskaźnika efektywności (OEE) oraz energii? Przy stale rosnących cenach mediów i surowców do produkcji, tzw. koszty stałe mają coraz większy

Bardziej szczegółowo

System generacji raportów

System generacji raportów Zalety systemu Czym jest ProReports? prostota instalacji, wieloplatformowość (AIX, Linux, Windows, Solaris), obsługa popularnych formatów (PDF, XLS, RTF, HTML,TXT,XML,CSV), obsługa wielu baz danych, raporty

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA PROGRAMU DO REJESTRATORÓW SERII RTS-05 ORAZ RTC-06. wyposażonych w komunikację. Bluetooth lub USB PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO HANDLOWE

INSTRUKCJA PROGRAMU DO REJESTRATORÓW SERII RTS-05 ORAZ RTC-06. wyposażonych w komunikację. Bluetooth lub USB PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO HANDLOWE PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO HANDLOWE Program RTC_RTS dostarczany jest na płycie CD do rejestratorów wyposażonych w w systemy transmisji danych do komputera PC metodą bezprzewodową Bluetooth lub przewodową

Bardziej szczegółowo

Sposób funkcjonowania

Sposób funkcjonowania Stratus Avance został zaprojektowany w sposób, który w przypadku wystąpienia awarii ma zminimalizować czas przestoju i zapobiec utracie danych. Jednocześnie rozwiązanie ma być tanie i łatwe w zarządzaniu.

Bardziej szczegółowo

InPro BMS InPro BMS SIEMENS

InPro BMS InPro BMS SIEMENS InPro Siemens OPC InPro BMS Produkt InPro BMS jest w sprzedaży od 2000 roku. W ostatnich kilku latach staliśmy się liderem wśród dostawców informatycznych rozwiązań dla systemów bezpieczeństwa. Oferowane

Bardziej szczegółowo

System monitoringu jakości energii elektrycznej

System monitoringu jakości energii elektrycznej System monitoringu jakości energii elektrycznej Pomiary oraz analiza jakości energii elektrycznej System Certan jest narzędziem pozwalającym na ciągłą ocenę parametrów jakości napięć i prądów w wybranych

Bardziej szczegółowo

microplc Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika

microplc Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika microplc 1 1.WSTĘP 3 2.Łączność za pośrednictwem internetu 4 3.Łączność za pośrednictwem bezprzewodowej sieci WI-FI 5 4.Łączność za

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

SIMCORDER SOFT. Aplikacja wizualizacyjna

SIMCORDER SOFT. Aplikacja wizualizacyjna SIMCORDER SOFT Aplikacja wizualizacyjna Czym jest SimCorder Program SimCorder Soft to aplikacja wizualizacyjna stworzona, aby usprawnić pracę z rozbudowanymi sieciami urządzeń firmy SIMEX. Akwizycja, archiwizacja,

Bardziej szczegółowo

NODA System Zarządzania Energią

NODA System Zarządzania Energią STREFA sp. z o.o. Przedstawiciel i dystrybutor systemu NODA w Polsce NODA System Zarządzania Energią Usługi optymalizacji wykorzystania energii cieplnej Piotr Selmaj prezes zarządu STREFA Sp. z o.o. POLEKO:

Bardziej szczegółowo

Opis administracji terminali ABA-X3 v.1.5.0

Opis administracji terminali ABA-X3 v.1.5.0 Opis administracji terminali v.1.5.0 System terminalowy jest scentralizowany oznacza to, że Użytkownik stacji roboczej (terminala) jest całkowicie uzależniony od konfiguracji wprowadzonej przez Administratora.

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

KARTA KATALOGOWA. Koncentrator komunikacyjny dla zespołów CZAZ ZEG-E EE426063

KARTA KATALOGOWA. Koncentrator komunikacyjny dla zespołów CZAZ ZEG-E EE426063 Koncentrator komunikacyjny dla zespołów CZAZ EUKALIPTUS ZEG-E PRZEZNACZENIE Koncentrator komunikacyjny Eukaliptus przeznaczony jest do zapewnienia zdalnego dostępu, kontroli, sterowania oraz nadzoru nad

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Operatorskie

Stanowisko Operatorskie 01 Stanowisko Operatorskie OI - Operator Interface HMI - Human Machine Interface Schneider Electric w swojej ofercie Automatyki Stacyjnej oferuje narzędzie będące graficznym interfejsem systemu PACiS.

Bardziej szczegółowo

Opis systemu CitectFacilities. (nadrzędny system sterowania i kontroli procesu technologicznego)

Opis systemu CitectFacilities. (nadrzędny system sterowania i kontroli procesu technologicznego) Opis systemu CitectFacilities (nadrzędny system sterowania i kontroli procesu technologicznego) I. Wstęp. Zdalny system sterowania, wizualizacji i nadzoru zostanie wykonany w oparciu o aplikację CitectFacilities,

Bardziej szczegółowo

1. Wymagania funkcjonalne dla modułu pozycjonowania patroli zainstalowany moduł musi posiadać następującą funkcjonalność:

1. Wymagania funkcjonalne dla modułu pozycjonowania patroli zainstalowany moduł musi posiadać następującą funkcjonalność: SPECYFIKACJA TECHNICZNA I ZAKRES RZECZOWY załącznik nr 6 do SIWZ nr 1 do umowy 1. Wymagania funkcjonalne dla modułu pozycjonowania patroli zainstalowany moduł musi posiadać następującą funkcjonalność:

Bardziej szczegółowo

ActiveXperts SMS Messaging Server

ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server to oprogramowanie typu framework dedykowane wysyłaniu, odbieraniu oraz przetwarzaniu wiadomości SMS i e-mail, a także tworzeniu własnych

Bardziej szczegółowo

System monitoringu i sterowania pomp obiegowych

System monitoringu i sterowania pomp obiegowych System monitoringu i sterowania pomp obiegowych Komputerowe systemy wizualizacji i telemetrii oparte na pakiecie FactorySuite firmy Wonderware są istotnymi elementami modernizacji ciepłowni i systemów

Bardziej szczegółowo

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania

Veronica. Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych. Instrukcja oprogramowania Veronica Wizyjny system monitorowania obiektów budowlanych Instrukcja oprogramowania 1 Spis treści 1. Aplikacja do konfiguracji i nadzoru systemu Veronica...3 1.1. Okno główne aplikacji...3 1.2. Edycja

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do programu IBM SPSS Modeler Social Network Analysis.............. 1 IBM SPSS

Bardziej szczegółowo

Automatyka SZR. Korzyści dla klienta: [ Zabezpieczenia ] Seria Sepam. Sepam B83 ZASTOSOWANIE UKŁADY PRACY SZR

Automatyka SZR. Korzyści dla klienta: [ Zabezpieczenia ] Seria Sepam. Sepam B83 ZASTOSOWANIE UKŁADY PRACY SZR 1 Automatyka SZR Sepam B83 ZASTOSOWANIE Sepam B83 standard / UMI Konieczność zachowania ciągłości dostaw energii elektrycznej do odbiorców wymusza na jej dostawcy stosowania specjalizowanych automatów

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Cash Flow System Instrukcja

Cash Flow System Instrukcja Cash Flow System Instrukcja Wersja 1.17 Instalacja Instalacja programu Cash Flow System polega na wywołaniu programu instalatora. Następnie postępujemy zgodnie z sugestiami proponowanymi przez program

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej prof. dr hab. inż. Andrzej J. OSIADACZ Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Środowiska dr hab. inż. Maciej

Bardziej szczegółowo

System monitoringu ze zdalnym odczytem radiowym, oparty na technologii GSM. Dane techniczne.

System monitoringu ze zdalnym odczytem radiowym, oparty na technologii GSM. Dane techniczne. System monitoringu ze zdalnym odczytem radiowym, oparty na technologii GSM. Dane techniczne. Charakterystyka. Monitoring poziomu gazu w zbiornikach LPG, zużycia gazu, wody lub energii cieplnej). Zdalny

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 02-699 Warszawa, ul. Kłobucka 8 pawilon 119 tel. 0-22 853-48-56, 853-49-30, 607-98-95 fax 0-22 607-99-50 email: info@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 wersja 1.5 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ3

Bardziej szczegółowo

ABA-X3 PXES v. 1.5.0 Podręczna instrukcja administratora. FUNKCJE SIECIOWE Licencja FDL (bez prawa wprowadzania zmian)

ABA-X3 PXES v. 1.5.0 Podręczna instrukcja administratora. FUNKCJE SIECIOWE Licencja FDL (bez prawa wprowadzania zmian) Grupa Ustawienia Sieciowe umożliwia skonfigurowanie podstawowych parametrów terminala: Interfejs ETH0 Umożliwia wybór ustawień podstawowego interfejsu sieciowego. W przypadku wyboru DHCP adres oraz inne

Bardziej szczegółowo

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji.

Rozdział ten zawiera informacje na temat zarządzania Modułem Modbus TCP oraz jego konfiguracji. 1 Moduł Modbus TCP Moduł Modbus TCP daje użytkownikowi Systemu Vision możliwość zapisu oraz odczytu rejestrów urządzeń, które obsługują protokół Modbus TCP. Zapewnia on odwzorowanie rejestrów urządzeń

Bardziej szczegółowo

Opis systemu SAURON działającego w KHW SA KWK Staszic RNT sp. z o.o. 1/12

Opis systemu SAURON działającego w KHW SA KWK Staszic RNT sp. z o.o. 1/12 Opis systemu SAURON działającego w KHW SA KWK Staszic RNT sp. z o.o. 1/12 WSTĘP Celem niniejszego dokumentu jest opis systemu SAURON. System SAURON jest dyspozytorskim systemem wizualizacji powstałym w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS PROGRAM TESTOWY LCWIN.EXE OPIS DZIAŁANIA I INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA EGMONT INSTRUMENTS tel. (0-22) 823-30-17, 668-69-75 02-304 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 141/90 fax (0-22) 659-26-11

Bardziej szczegółowo

Funkcje systemu infokadra

Funkcje systemu infokadra System Informacji Zarządczej - infokadra jest rozwiązaniem skierowanym dla kadry zarządzającej w obszarze administracji publicznej. Jest przyjaznym i łatwym w użyciu narzędziem analityczno-raportowym,

Bardziej szczegółowo

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Spis treści Rozdział 1. Przegląd......... 1 Wstęp................. 1 Wdrażanie technologii Data Access........ 1 Źródła danych

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab jest samodzielnym programem służącym do prowadzenia obliczeń charakterystyki

Bardziej szczegółowo

System wizualizacji i wspomagania zarządzania procesami produkcji

System wizualizacji i wspomagania zarządzania procesami produkcji System wizualizacji i wspomagania zarządzania procesami produkcji Pełna wiedza o procesach produkcyjnych Wszędzie tam, gdzie istotne jest śledzenie przebiegów procesów produkcyjnych, system Proman okazuje

Bardziej szczegółowo

7. zainstalowane oprogramowanie. 8. 9. 10. zarządzane stacje robocze

7. zainstalowane oprogramowanie. 8. 9. 10. zarządzane stacje robocze Specyfikacja oprogramowania do Opis zarządzania przedmiotu i monitorowania zamówienia środowiska Załącznik nr informatycznego 1 do specyfikacji Lp. 1. a) 1. Oprogramowanie oprogramowania i do systemów

Bardziej szczegółowo

System udostępniania danych W1000

System udostępniania danych W1000 System udostępniania danych W1000 Dane ułatwiają życie odbiorcom energii Manage energy better Właściwa informacja dostarczona na czas jest kluczowym elementem sukcesu w procesie optymalizacji zarządzania

Bardziej szczegółowo

Systemy zdalnego zarządzania i monitoringu: Carel platforma PRO. Tomasz Andracki, Bydgoszcz 2010-11-06

Systemy zdalnego zarządzania i monitoringu: Carel platforma PRO. Tomasz Andracki, Bydgoszcz 2010-11-06 Systemy zdalnego zarządzania i monitoringu: Carel platforma PRO Tomasz Andracki, Bydgoszcz 2010-11-06 PlantVisorPRO PlantWatchPRO Kompletny system nadzoru, monitoringu oraz zdalnego zarządzania nad instalacjami

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE FIRMA: SOMAR S.A. ul. Karoliny 4 40-186 Katowice tel. 32 359 71 00 fax. 32 359 71 11 e-mail: biuro@somar.com.pl

Bardziej szczegółowo

OPTIMA PC v2.2.1. Program konfiguracyjny dla cyfrowych paneli domofonowy serii OPTIMA 255 2011 ELFON. Instrukcja obsługi. Rev 1

OPTIMA PC v2.2.1. Program konfiguracyjny dla cyfrowych paneli domofonowy serii OPTIMA 255 2011 ELFON. Instrukcja obsługi. Rev 1 OPTIMA PC v2.2.1 Program konfiguracyjny dla cyfrowych paneli domofonowy serii OPTIMA 255 Instrukcja obsługi Rev 1 2011 ELFON Wprowadzenie OPTIMA PC jest programem, który w wygodny sposób umożliwia konfigurację

Bardziej szczegółowo

HYDRO-ECO-SYSTEM. Sieciowe systemy monitoringu pompowni wykonane w technologii

HYDRO-ECO-SYSTEM. Sieciowe systemy monitoringu pompowni wykonane w technologii HYDRO-ECO-SYSTEM Sieciowe systemy monitoringu pompowni wykonane w technologii e-flownet portal Internetowy monitoring pompowni ścieków Monitoring może obejmować wszystkie obiekty komunalne: Monitoring

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług Rozdział 10. Zarządzanie komputerem Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale prezentują najważniejsze narzędzia służące do konfigurowania i monitorowania pracy komputera. Ponieważ system Windows XP został opracowany

Bardziej szczegółowo

System realizacji prezentacji multimedialnych i zarządzania treścią. MODUS S.J. Wadowicka 12 30-415 Kraków, Polska. www.modus.pl

System realizacji prezentacji multimedialnych i zarządzania treścią. MODUS S.J. Wadowicka 12 30-415 Kraków, Polska. www.modus.pl System realizacji prezentacji multimedialnych i zarządzania treścią 1 1. O systemie DISPLAYER jest systemem audiowizualnej prezentacji informacji multimedialnej na ekranach plazmowych, LCD, monitorach

Bardziej szczegółowo

FlowSoft02. Przeznaczenie programu

FlowSoft02. Przeznaczenie programu FlowSoft02 Przeznaczenie programu FlowSoft02 jest programem przeznaczonym do obsługi systemu zdalnych odczytów w systemach opartych o magistralę MBUS. Program jest przygotowany dla systemu Windows. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy sterowania oraz zdalnej kontroli i wizualizacji. DP ViewNet

Nowoczesne systemy sterowania oraz zdalnej kontroli i wizualizacji. DP ViewNet Nowoczesne systemy sterowania oraz zdalnej kontroli i wizualizacji DP ViewNet Zaawansowane systemy sterowania Nowa seria central DP to także najnowocześniejsze układy sterowania Automatyka central DP została

Bardziej szczegółowo

VComNet Podręcznik użytkownika. VComNet. Podręcznik użytkownika Wstęp

VComNet Podręcznik użytkownika. VComNet. Podręcznik użytkownika Wstęp VComNet Podręcznik użytkownika Wstęp VComNet przeznaczony jest do wdrażania aplikacji komunikacyjnych uruchomionych na komputerze PC z systemem Windows z urządzeniami połączonymi poprzez RS485 (RS422/RS232)

Bardziej szczegółowo

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI asix Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6 Pomoc techniczna Dok. Nr PLP0016 Wersja:08-12-2010 ASKOM i asix to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o.,

Bardziej szczegółowo

1. INSTALACJA SERWERA

1. INSTALACJA SERWERA 1. INSTALACJA SERWERA Dostarczony serwer wizualizacji składa się z: 1.1. RASPBERRY PI w plastikowej obudowie; 1.2. Karty pamięci; 1.3. Zasilacza 5 V DC; 1,5 A; 1.4. Konwertera USB RS485; 1.5. Kabla

Bardziej szczegółowo

Sterownik Spid Pant 8 i Ant 8. Podręcznik użytkowania

Sterownik Spid Pant 8 i Ant 8. Podręcznik użytkowania Sterownik Spid Pant 8 i Ant 8 Podręcznik użytkowania Spis treści Spis treści...2 Wprowadzenie...3 Komplet...3 Dane techniczne...3 Panel sterujący...4 Panel tylny...5 Obsługa sterownika...6 Zmiana trybu

Bardziej szczegółowo

CONV5 - B, C wersja 1.3 Konwerter protokołu Pelco na Sensormatic INSTRUKCJA OBSŁUGI

CONV5 - B, C wersja 1.3 Konwerter protokołu Pelco na Sensormatic INSTRUKCJA OBSŁUGI CONV5 - B, C wersja 1.3 Konwerter protokołu Pelco na INSTRUKCJ OBSŁUGI Konwerter jest urządzeniem mikroprocesorowym, przeznaczonym do integrowania kamer obrotowych z innymi systemami, wyorzystującymi protokół

Bardziej szczegółowo

OPIS PROGRAMU OBSŁUGI STEROWNIKA DISOCONT >> DISOCONT MASTER RAPORTY <<

OPIS PROGRAMU OBSŁUGI STEROWNIKA DISOCONT >> DISOCONT MASTER RAPORTY << OPIS PROGRAMU OBSŁUGI STEROWNIKA DISOCONT >> DISOCONT MASTER RAPORTY

Bardziej szczegółowo

Kontrola topto. 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja.

Kontrola topto. 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja. Kontrola topto Obsługa aplikacji Kontrola topto 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja. 5. Dodawanie, edycja i usuwanie przejść.

Bardziej szczegółowo

Uniwersalny Konwerter Protokołów

Uniwersalny Konwerter Protokołów Uniwersalny Konwerter Protokołów Autor Robert Szolc Promotor dr inż. Tomasz Szczygieł Uniwersalny Konwerter Protokołów Szybki rozwój technologii jaki obserwujemy w ostatnich latach, spowodował że systemy

Bardziej szczegółowo

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Instalacja roli kontrolera domeny, Aby zainstalować rolę kontrolera domeny, należy uruchomić Zarządzenie tym serwerem, po czym wybrać przycisk

Bardziej szczegółowo

Na chwilę obecną biblioteka ElzabObsluga.dll współpracuje tylko ze sprawdzarkami RSowymi.

Na chwilę obecną biblioteka ElzabObsluga.dll współpracuje tylko ze sprawdzarkami RSowymi. Instrucja wdrożenia biblioteki ElzabObsluga.dll Wymagane wersje: ihurt 6.3 ElzabObsluga.dll 6.1.0.0 KhAutomat 6.3.0.0 Schemat blokowy: Na chwilę obecną biblioteka ElzabObsluga.dll współpracuje tylko ze

Bardziej szczegółowo

System TEO Kompleksowa obsługa energetyki trakcyjnej prądu stałego

System TEO Kompleksowa obsługa energetyki trakcyjnej prądu stałego System TEO Kompleksowa obsługa energetyki trakcyjnej prądu stałego Charakterystyka systemu W ramach systemu TEO oferowana jest rodzina zabezpieczeń dedykowanych dla różnych pól rozdzielni prądu stałego

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

System Kancelaris. Zdalny dostęp do danych

System Kancelaris. Zdalny dostęp do danych Kancelaris krok po kroku System Kancelaris Zdalny dostęp do danych Data modyfikacji: 2008-07-10 Z czego składaj adają się systemy informatyczne? System Kancelaris składa się z dwóch części: danych oprogramowania,

Bardziej szczegółowo

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29)

SmartCard Virtual Keyboard. SCVK - instrukcja użytkownika. Wersja 1.1 (2014-09-29) Wersja 1.1 (2014-09-29) Politechnika Poznańska Pl. Marii Skłodowskiej-Curie 5 60-965 Poznań http://www.put.poznan.pl/ Dział Rozwoju Oprogramowania http://intranet.put.poznan.pl/department/at Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

BSX PRINTER INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Autor: Karol Wierzchołowski 30 marca 2015

BSX PRINTER INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Autor: Karol Wierzchołowski 30 marca 2015 ! BSX PRINTER INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Autor: Karol Wierzchołowski 30 marca 2015 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 INTERFEJS PROGRAMU... 5 KONFIGURACJA PROGRAMU... 6 DRUKOWANIE PARAGONÓW I FAKTUR... 8 REJESTRACJA PROGRAMU...

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Dowolna lokalizacja budynków Automatyka różnych producentów. Dowolna lokalizacja operatora systemu. Monitoring SySteM

Wstęp. Dowolna lokalizacja budynków Automatyka różnych producentów. Dowolna lokalizacja operatora systemu. Monitoring SySteM Monitoring SySteM Wstęp Inżynierowie firmy PROMAR Sp. z o.o. opracowali autorski system oferowany na rynku pod nazwą PROM@R MONITORING SYSTEM (PMS). Pozwala on na optymalizację zużycia energii we wszystkich

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 9 Narzędzie do wyliczania wskaźników statystycznych Diagnostyka Stanu Nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 31 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA

Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA Pomiar temperatury procesora komputera klasy PC, standardu ATX wykorzystanie zestawu COACH Lab II+. Piotr Jacoń K-4 I PRACOWNIA FIZYCZNA 21. 02. 2011 I. Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie się poprzez samodzielny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Instalacja oprogramowania...j... 8 Instalacja pakietów poprzez rpm...j... 10. Listowanie zawartości folderu...j... 14

Spis treści. Instalacja oprogramowania...j... 8 Instalacja pakietów poprzez rpm...j... 10. Listowanie zawartości folderu...j... 14 Spis treści Rozdział 1. Rozdział 2. Wstęp...z...z...... 5 Aktualizacja oprogramowania...z... 7 Aktualizacja...j...j... 7 Instalacja oprogramowania...j... 8 Instalacja pakietów poprzez rpm...j... 10 Konsola

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika

Podręcznik użytkownika Podręcznik użytkownika Moduł kliencki Kodak Asset Management Software Stan i ustawienia zasobów... 1 Menu Stan zasobów... 2 Menu Ustawienia zasobów... 3 Obsługa alertów... 7 Komunikaty zarządzania zasobami...

Bardziej szczegółowo

Tytuł Aplikacji: Aplikacja przetwornic częstotliwości Danfoss w sieci przemysłowej Profinet

Tytuł Aplikacji: Aplikacja przetwornic częstotliwości Danfoss w sieci przemysłowej Profinet Poniższy artykuł został w pełni przygotowany przez Autoryzowanego Dystrybutora firmy Danfoss i przedstawia rozwiązanie aplikacyjne wykonane w oparciu o produkty z rodziny VLT Firma Danfoss należy do niekwestionowanych

Bardziej szczegółowo

ASEM UBIQUITY PRZEGLĄD FUNKCJONALNOŚCI

ASEM UBIQUITY PRZEGLĄD FUNKCJONALNOŚCI ASEM UBIQUITY PRZEGLĄD FUNKCJONALNOŚCI tel. 22 549 43 53, fax. 22 549 43 50, www.sabur.com.pl, sabur@sabur.com.pl 1/7 ASEM UBIQUITY ASEM Uqiuity to nowatorskie rozwiązanie na platformy Win 32/64 oraz Win

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po Notowaniach Statica mdm 4

Przewodnik po Notowaniach Statica mdm 4 Przewodnik po Notowaniach Statica mdm 4 Notowania Statica mdm 4 to nowa wszechstronna, łatwa w obsłudze aplikacja, przeznaczona dla osób inwestujących na rynkach finansowych. Jej główną funkcją jest wyświetlanie

Bardziej szczegółowo

Funkcje standardowej wersji programu WAGMASTER (obsługa wag samochodowych)

Funkcje standardowej wersji programu WAGMASTER (obsługa wag samochodowych) Funkcje standardowej wersji programu WAGMASTER (obsługa wag samochodowych) Program WAGMASTER w standardowej konfiguracji, współpracuje z bazą danych MS Access. Ma również możliwość współpracy bazami danych

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku).

Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku). Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku). www.einformatyka.com.pl Serwer wydruku jest znakomitym rozwiązaniem zarówno dla małych jak i dużych firm. Pozwala zaoszczędzić czas dzięki

Bardziej szczegółowo

AsLogger - Rejestrator szybkozmiennych serii pomiarowych

AsLogger - Rejestrator szybkozmiennych serii pomiarowych Pomoc dla użytkowników systemu Asix 8 www.asix.com.pl AsLogger - Rejestrator szybkozmiennych serii pomiarowych Dok. Nr PLP8101 Wersja: 2014-10-06 UWAGA: Niniejszy podręcznik dedykowany jest zarówno aplikacjom

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1 05-090 Raszyn, ul Gałczyńskiego 6 tel (+48) 22 101-27-31, 22 853-48-56 automatyka@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ1 wersja 3.x 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ1 umożliwia konfigurację i

Bardziej szczegółowo

PetroManager NET jest programem sterującym automatyką stacji paliw z funkcją zdalnego zarządzania.

PetroManager NET jest programem sterującym automatyką stacji paliw z funkcją zdalnego zarządzania. PETROCONSULTING Sp. z o.o., ul. Makowa 16, 86-300 Grudziądz, tel./fax: 56 4622 622 www.petroconsulting.pl e-mail: biuro@petroconsulting.pl Posiadamy Certyfikat ISO 9001:2009 Dlaczego warto wybrać firmę

Bardziej szczegółowo

Modernizacja systemu sterowania i wizualizacji węzłów cieplnych obsługiwanych przez Geotermię Pyrzyce Sp. z o.o.

Modernizacja systemu sterowania i wizualizacji węzłów cieplnych obsługiwanych przez Geotermię Pyrzyce Sp. z o.o. GEOTERMIA PYRZYCE Sp. z o.o. ul. Ciepłownicza 27 74-200 Pyrzyce Tel. 91 5702796 fax 91 5702797 e-mail: geotermia@inet.pl Wytyczne dla przetargu ograniczonego organizowanego przez Geotermię Pyrzyce Sp.

Bardziej szczegółowo

ARCHI 9000 CYFROWY SYSTEM REJESTRACJI

ARCHI 9000 CYFROWY SYSTEM REJESTRACJI ARCHI 9000 CYFROWY SYSTEM REJESTRACJI ARCHI 9000 to: SAZ 2000 jednolity program do obsługi, komunikacji, analizy, raportowania, edycji itp. COMTRADE funkcje importu i eksportu plików obsługa portami szeregowymi

Bardziej szczegółowo