Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności firm w hotelarstwie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności firm w hotelarstwie"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe nr 825 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2010 Studia Doktoranckie Wydziału Zarządzania Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności firm w hotelarstwie 1. Wprowadzenie Wzrastająca konkurencja oraz wejście Polski do Unii Europejskiej zmuszają hotelarzy do większej aktywności na rynku. Jednym z głównych sposobów podnoszenia konkurencyjności przedsiębiorstwa jest oferowanie usług o najwyższej jakości. Polskie firmy hotelarskie mogą tego dokonać poprzez przystąpienie do sieci franchisingowych. Od kilku lat sektor usług franchisingowych w Polsce dynamicznie się rozwija. W 1995 r. istniało zaledwie 25 systemów, a obecnie jest ich Przynosi korzyści obu stronom związanym umową franczyzową. Franczyzodawca powiększa swój biznes, natomiast franczyzobiorca uzyskuje korzyści ekonomiczne. Klient otrzymuje pewność zakupu usługi w sprawdzonym systemie działającym pod znaną marką. Umowa franchisingu, na podstawie której hotel może korzystać ze znaku firmowego, zobowiązuje do przestrzegania norm ustanowionych przez dany system, co kontrolowane jest przez firmę macierzystą. Obecnie franchising jest jedną z najbardziej popularnych form prowadzenie biznesu hotelarskiego oraz gastronomicznego. Celem artykułu jest ukazanie roli franchisingu stosowanego w firmach hotelarskich. Cechą charakterystyczną systemu funkcjonowania współczesnego hotelarstwa jest spadek znaczenia hoteli niezrzeszonych, natomiast dominującą pozycję zajmują w nim grupy hotelowe, które dysponują kilkudziesięcioma milionami miejsc noclegowych na całym świecie. Wzrastająca konkurencja oraz nowe 1 Raport o franchisingu i systemach agencyjnych w Polsce 2005/2006, Profit System, Warszawa 2006, s. 2.

2 86 tendencje występujące na rynku usług hotelarskich spowodowały, że od kilku lat obserwowany jest wzrost popularności franchisingu w hotelarstwie. 2. Istota i rozwój franchisingu W Polsce system franchisingowy w hotelarstwie pozostaje w początkowej fazie rozwoju. W branży hotelarskiej przeważają oferty franchisingu systemów zagranicznych. Szacuje się, że około 65% hoteli na świecie należy do sieci franchisinowej 2. Dzięki tej formie prowadzenia działalności gospodarczej rozwijają się największe grupy hotelowe. Przystąpienie do sieci franchisingowej jest także sposobem na pozyskanie nowego wizerunku poprzez działanie pod znaną marką 3. Co roku pojawiają się w Polsce nowe marki, kolejnych grup hotelarskich, dlatego rynek staje się coraz bardziej konkurencyjny i zróżnicowany. W literaturze spotyka się wiele definicji franchisingu. M. Mendelshon formułuje istotę tego systemu, pisząc, że jest to: udzielenie przez jedną osobę (franczyzodawcę) drugiej osobie (franczyzobiorcy) zezwolenia, które upoważnia franczyobiorcę do prowadzenia działalności handlowej pod znakiem towarowym/ nazwą firmową franczyzodawcy oraz wykorzystanie całego pakietu zawierającego wszystkie elementy niezbędne do tego, aby nieprzeszkolona wcześniej osoba mogła być wprowadzona do przedsiębiorstwa zaprojektowanego i utworzonego przez franczyzodawcę oraz by mogła prowadzić to przedsiębiorstwo przy stałej pomocy na z góry ustalonych zasadach 4. Następnie podaje tzw. franczyzową formułę przedsiębiorstwa, na którą składają się 5 : kompletna kompetencja przedsiębiorstwa, czyli wypracowanie przez franczyzodawcę takiego sposobu prowadzenia przedsiębiorstwa we wszystkich jego aspektach, który pozwoli osiągnąć sukces, proces wprowadzenia i szkolenia we wszystkich dziedzinach zgodnie z przyjętą koncepcją, stała pomoc i doradztwo. Jako uzupełnienie powyższej definicji można przytoczyć sformułowanie stosowane przez Polską Organizację Franczyzodawców, która określa franchising jako trwały, kontraktowy stosunek umowny łączący dawcę i biorcę. Wynika 2 Ibidem, s Sieć franchisingowa to organizacyjna całość obejmująca organizatora systemu (franczyzodawcę), franczyzobiorców (wchodzących w skład danego systemu); składniki materialne i procedury; funkcjonuje pod wspólnym logo dawcy na zasadzie specyficznej umowy franczyzy. Biorąc pod uwagę podstawowe kryteria, systemy dzieli się na własne, obce (zagraniczne) i mieszane. Por. B. Pokorska, Leksykon franczyzy, Difin, Warszawa 2000, s M. Mendelson, D. Acheson, Franchising, Poltext, Warszawa 1992, s Ibidem, s. 23.

3 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności z niego obowiązek dawcy do przekazywania biorcy know-how w sposób ciągły, przez cały czas obowiązywania umowy, a który obliguje biorcę do uiszczania na rzecz dawcy opłat franchisingowych lub innych świadczeń 6. System franchisingu przekazuje zestawienie wskazówek i procedur zarządzania dla franczyzobiorcy. Jego istota polega na udostępnieniu prawa oraz nałożeniu obowiązku prowadzenia firmy zgodnie z opracowaną przez dawcę koncepcją. Udostępnia on wiedzę, pakiet narzędzi oraz doświadczenie. Franczyzobiorca ma prawo do korzystania z nazwy handlowej, znaku towarowego, know-how 7, metod prowadzenia działalności gospodarczej, wiedzy technologicznej, systemu postępowania i innych praw własności intelektualnej, wspólnej promocji, pomocy i doradztwa oraz do korzystania ze stałej pomocy technicznej i handlowej franczyzodawcy. Wnosi on również do biznesu własny kapitał, do którego, w przypadku działalności hotelarskiej, zalicza się własny hotel. Musi on spełniać określone wymagania techniczne, stawiane przez franczyzodawcę. W zamian za wymienione prawa franczyzobiorca zobowiązany jest do wpłaty określonej opłaty, która stanowi wynagrodzenie dla dawcy oraz pozwala finansować dalszy rozwój sieci. W dalszej kolejności wpływa na podniesienie wartości rynkowej wszystkich podmiotów należących do sieci. Dodatkową korzyścią przemawiającą za franchisingiem jest możliwość przystąpienia do organizacji, federacji i zrzeszeń franchisingowych działających w większości krajów świata. Działająca na naszym rynku Polska Organizacja Franchisingowa (POF) ma na celu ochronę praw oraz reprezentowanie interesów zrzeszonych w niej członków wobec organów władzy i administracji państwowej, jednostek samorządu terytorialnego, jak również wobec innych organizacji, w tym na forum międzynarodowym. Do zadań POF należy również: reprezentowanie interesów swoich członków wobec związków zawodowych pracowników, organizowanie i popieranie poczynań zmierzających do rozwoju działalności prowadzonej w formie franczyzy bądź systemów agencyjnych. Jest wyrazicielem opinii zrzeszonych członków w sprawach odnoszących się do prawnej regulacji zasad prowadzenia działalności gospodarczej, podatków, funkcjonowania rynku finansowego i walutowego, handlu zagranicznego oraz wszelkich unormowań związanych z franczyzą bądź systemami agencyjnymi. Ponadto do jej zadań należy opracowywanie standardów, norm etycznych oraz pomoc w prowadzeniu rzetelnej działalności franchisingowej. Zadaniem organizacji jest także niesienie pomocy członkom w zakresie 6 Raport o franchisingu i systemach agencyjnych w Polsce, s Know-how termin ten oznacza konkretną wiedzę techniczną z danej dziedziny, umiejętność wykonywania lub produkowania czegoś, kompetencje, biegłość. Por. S. Sztaba, Ekonomia od A do Z. Podręczna encyklopedia, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007, s. 76.

4 88 podnoszenia ich wiedzy i kwalifikacji zawodowych, reprezentowanie ich zbiorowych interesów wobec opinii publicznej i innych grup pracodawców, jak również innych związków, organów i organizacji 8. Franczyzodawca powinien szczegółowo określić wysokość opłat, które franczyzobiorca będzie zobowiązany wpłacać. Przychody franczyzodawcy za licencje udzielone na korzystanie z pakietu franchisingowego przybierają trzy formy 9 : 1) wstępna opłata franchisingowa (an initial franchise free), która powinna pokryć koszty dawcy związane ze stworzeniem i sprzedażą pakietu franchisingowego. Jednak w praktyce opłata ta nie wystarcza na pokrycie tych kosztów, szczególnie w początkowym etapie rozwoju systemu franchisingowego. Sprzeczność ta występuje, ponieważ dawcy rozpoczynający budowę systemu oferują pakiet za opłatę wstępną kształtującą się w dolnych granicach zakładanych przez nich kwot. Powyższe działania mają na celu uatrakcyjnić ofertę dawców dla kandydatów na biorców. Dlatego też dawcy są skłonni do obniżenia opłaty wstępnej dla osób zainteresowanych przystąpieniem do zaproponowanego przez nich systemu. Wysokość tej opłaty wynosi około 10% całości wstępnych kosztów ponoszonych przez franczyzyobiorcę, dla systemów, które nie wymagają znacznych wkładów finansowych, lecz może również być niższa dla systemów potrzebujących wysokich nakładów finansowych ze strony biorców; 2) bieżąca opłata franchisingowa (an on-going franchise free; a royalty), wnoszona za korzystanie przez biorcę ze znaku towarowego, know-how oraz za wsparcie w postaci usług bieżących, jakich udziela dawca w trakcie obowiązywania umowy franchisingowej. Opłata liczona jest jako procent od wartości sprzedaży realizowanej przez biorcę, może być ustalana: jako procent od obrotu najczęściej spotykana forma opłaty, jej wysokość wynosi od 3 6% obrotu, jako opłata uzależniona od zakupu materiałów i towarów nabywanych u dawcy, jako opłata stała polega na wpłacaniu stałej kwoty; 3) wpłata na wspólny fundusz marketingowy (an advertising contribution; an advertising free). Najważniejszą korzyścią wynikającą z franchisingu dla biorcy jest rozpoznawalność marki i tzw. good will dawcy i jego systemu jako całości. Dawcy zatem pobierają od biorców oddzielną opłatę przeznaczoną na finansowanie działań promocyjno-reklamowych, a także public relations całego systemu. Wysokość tej opłaty kształtuje się w granicach od 1 3% obrotu Statut Polskiej Organizacji Franczyzodawców, rozdz. II, 9, pkt D. Czerwińska-Kayzer, A. Bieniasz, Franchising jako źródło finansowania małych i średnich przedsiębiorstw, Rocznik Naukowy SERiA 3, Warszawa 2005, s E. Banachowicz, Franchising. Skorzystaj z tej szansy, Poltex, Warszawa 1994, s. 72.

5 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności Franczyzodawca zapewnia: Franczyzobiorca zapewnia: wiedza doświadczenie doradztwo licencja kapitał hotel (lokal) personel znak towarowy, marka procedury, wskazówki koncepcje zarządzania procedury jakości działania marketingowe organizacja sieci systemy rezerwacji public relations korzyści opłaty inicjatywa kooperacja własna działalność gospodarcza ubezpieczenie działalności Rys. 1. Elementy umowy franchisingowej Źródło: opracowanie własne na podstawie: J. Sala, Marketing w gastronomii, PWE, Warszawa 2004, s Istotą franszyzy jest wyjątkowość, oryginalność produktu, na którym opiera swoje funkcjonowanie dawca. Rodzaj działalności wyróżnia przedsiębiorstwo, pomysł na biznes powinien być opatentowany, wypróbowany. Zazwyczaj przystępując do sieci franchisingowej, biorca nabywa renomę oraz znaną markę, która zwiększa jego popularność i konkurencyjność. Dawca udostępnia korzystanie z określonego zespołu praw, koncepcji wiedzy, doświadczenia, określonych procedur, udostępnia receptury, szkoli pracowników. W zamian biorca inwestuje swój kapitał oraz zobowiązuje się do zachowania tajemnicy i uiszczania stałych określonych opłat wynikających z umowy franchisingowej 11. Element umowy franchisingowej przedstawiono na rys Umowa franczyzy to umowa, na mocy której jeden przedsiębiorca (franczyzodawca) drugiemu przedsiębiorcy (franczyzobiorcy) zezwala za bezpośrednim lub pośrednim pieniężnym wynagrodzeniem na stosowanie franczyzy w celu umiejscowienia na rynku określonych towarów i (lub) usług. Por. B. Pokorska, Leksykon franczyzy, s. 31.

6 90 3. Wykorzystanie franchisingu w branży hotelarskiej Z punktu widzenia ekonomii uzasadnieniem rozwoju sieci hoteli jest potencjalna możliwość osiągnięcia korzyści skali 12. W dziedzinie zarządzania siecią korzyści skali wynikają z faktu, że koszty administracyjne nie zawsze zwiększają się proporcjonalnie do zakresu działalności. Taka sytuacja występuje wówczas, gdy hotel posługuje się scentralizowanym systemem rezerwacji pokoi. Centralizacja niektórych działań przynosi również korzyści w zakresie organizacji świadczenia usług, np. gdy praniem lub drobnymi naprawami i konserwacją urządzeń zajmuje się jednostka centralna, obsługująca kilka obiektów. Korzyści skali umożliwiają podział ryzyka i wyrównanie strat poniesionych w jednym obszarze zyskami osiągniętymi w pozostałych. Korzyści skali oraz konieczność wchodzenia na rynki międzynarodowe były i są czynnikami sprzyjającymi fuzjom oraz przejęciom w hotelarstwie. W wyniku tych działań rynek jest zdominowany przez niewielką grupę dużych przedsiębiorstw hotelarskich. Wybór kierunku geograficznego ekspansji odzwierciedla cele poszczególnych firm, z czym wiąże się lokalizacja obiektów albo w regionie o tradycyjnie dużym popycie lub tam, gdzie istnieją realne możliwości jego zwiększenia w najbliższej przyszłości 13. Główną przyczyną ekspansji dużych firm hotelarskich na rynki międzynarodowe jest zwiększenie rentowności. Największe zainteresowanie wzbudzają wśród nich Europa i Ameryka Północna, przyjmujące łącznie trzy czwarte ogólnej liczby turystów zagranicznych. Atrakcyjnym rynkiem turystycznym, zarówno pod względem wielkości, jak i dynamiki rozwoju, jest Azja i region Pacyfiku, gdzie wiele sieci buduje lub przejmuje obiekty w nadziei na utrzymanie dużego tempa wzrostu zysku. W ostatnim czasie nastąpiły jednak zmiany preferencji turystów mających wpływ na wybór hotelu. Dotyczą one głównie standardów oraz jakości świadczonych usług. Większą rolę zaczęły odgrywać europejskie 12 Korzyści skali to korzyści dla przedsiębiorstwa wynikające ze zwiększenia skali produkcji. Wraz ze wzrostem ilości wytwarzanego dobra lub wzrostem skali świadczonych usług koszty stałe rozkładają się na coraz większą liczbę sprzedanych jednostek i jest to w coraz większym stopniu odczuwalne dla producenta lub usługodawcy. Korzyści skali dzielimy na wewnętrzne i zewnętrze. Wewnętrzne korzyści skali występują, gdy rozwój jednej firmy generuje przewagę w kosztach nad mniejszymi firmami, przyczyniając się do wystapienia konkurencji niedoskonałej (np. duże firmy będą miały przewagę nad małymi ze względu na niższy przeciętny koszt, prowadzi to do zdominowania rynku przez kilka firm). Zewnętrzne korzyści skali występują, gdy rozwój danego sektora pozwala na bardziej efektywne zaopatrzenie w usługi od firm działających w jego ramach (np. duże firmy nie mają przewagi nad małymi, duża liczba firm, wolna konkurencja). Por. S. Sztaba, op. cit., s K. Kłosiński, A. Masłowski, Globalizacja sektora usług w Polsce, Poltex, Warszawa 2005, s. 118.

7 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności sieci hoteli (zwłaszcza brytyjskie i francuskie), do których należą obecnie znane na świecie marki. Przedsiębiorstwa hotelarskie charakteryzuje tradycyjna skłonność do ekspansji na rynki zagraniczne. Oprócz poszukiwania nowych rynków, co stanowi podstawowy warunek ich rozwoju, dostrzegają one konieczność zwiększenia rentowności na obszarach gwarantujących wzrost przychodów. Starają się również wykorzystać fakt istnienia różnic w koniunkturze gospodarczej między poszczególnymi regionami świata, zabezpieczając się w ten sposób przed skutkami recesji. Wśród międzynarodowych firm hotelarskich przeważa pogląd, że jeśli chce się osiągnąć sukces, to należy wybrać jedną z trzech opcji 14 : globalizację polegającą na rozszerzaniu działalności zarówno w aspekcie geograficznym, jak i pod względem obsługiwanych segmentów, koncentrację działań na wybranym rynku krajowym lub regionalnym, zajęcie precyzyjnie określonej niszy na danym rynku. W połowie lat 80. XX w. w hotelarstwie nastąpiły zmiany w strukturze własności. Cechą tego procesu jest tendencja do budowania dużych, a więc kapitałochłonnych obiektów. Właścicielami hoteli są coraz częściej instytucje finansowe, towarzystwa ubezpieczeniowe lub grupy spółek akcyjnych, które zwykle powierzają nadzór nad inwestycjami specjalistom z dziedziny zarządzania hotelarstwem. Hotele prowadzone przez indywidualnych właścicieli są znacznie mniejsze i obsługują głównie nisze rynkowe. Mimo niezbyt sprzyjających warunków, część z nich utrzymuje uprzywilejowaną pozycję na rynku ze względu na to, że mogą samodzielnie podejmować decyzje. Pozostałe firmy hotelarskie stopniowo, ale w sposób ciągły, ewoluują w kierunku tworzenia lub przyłączania się do dużych sieci. Pod koniec lat 80. XX w. jeden na 50 hoteli należał do sieci, natomiast obecnie stanowią one ponad 60% wszystkich obiektów. O dużym rozwoju sieci hotelarskich zadecydowały trzy czynniki 15 : system franchisingu, kontrakty menedżerskie, polityka rozwoju rynku hotelarskiego. Po stworzeniu sieci hotelowej można w pełni docenić zalety centralizacji systemu rezerwacji, programu marketingowego i organizacji szkoleń pracowników w skali nie tylko krajowej, lecz także międzynarodowej. W Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Europie istnieje łącznie około 3000 sieci hoteli, z których każda składa się minimum z 10 obiektów, na 200 największych firm hotelarskich przypada łącznie co najmniej 20% ogólnej liczby pokoi S.G.F. Dawson, Expanding in a Barier Free Europe. Globalisation Strategy in the Hotel Industry, Routledge, London 1995, s M. Turkowski, Hotelarstwo, PWE, Warszawa 1993, s S.G.F. Dawson, op. cit., s. 153.

8 92 Tradycyjnymi cechami firm hotelarskich są: przedsiębiorczość w poszukiwaniu nowych źródeł zysku i działanie w elastycznym otoczeniu. Walka konkurencyjna spowodowana dojrzewaniem sektora oraz powiększeniem się wskaźników wzrostu, doprowadziła do zmiany rywalizacji firm. Głównym jej celem jest osiągniecie możliwie największego udziału w rynku. Starając się przystosować do zasad funkcjonowania rynku globalnego, firmy hotelarskie tworzą nowe strategie rozwoju, które mają im zapewnić sukces, takie jak 17 : rozwój nowego produktu. Dzięki zaawansowanym technologiom istnieje możliwość realizacji nowatorskich koncepcji architektoniczno-technicznych. Hotele już istniejące, jak i te, które dopiero rozpoczynają działalność, starają się, aby ich obiekt wyróżniał się pod względem architektury oraz wyposażenia technicznego od podobnych tego typu. Koncepcje te polegają m.in. na zastosowaniu technologii Wi-Fi w hotelach, co wpływa na zwiększenie konkurencyjności obiektu na rynku; różnicowanie produktu za pomocą strategii dywersyfikacji określaną zamiennie jako marketing zróżnicowany. Ze względu na coraz silniejszą konkurencję sieci hotelowe różnicują produkty tak, aby dotrzeć do rynków niebędących wcześniej w sferze ich zainteresowań; przekształcania starych obiektów w hotele klasy ekonomicznej (tzw. tanie). W miejscowościach, w których trudno znaleźć lokalizację pod hotel wykorzystuje się istniejące już obiekty, przekształcając je na zasadzie franchisingu w sieć hotelową. Ma to na celu zwiększenie obłożenia oraz popytu na tanie hotele, które będą w pełni wykorzystane przez turystów; wspólne przedsięwzięcia. Sieci hotelowe tworzą z liniami lotniczymi wspólną bazę technologiczną i marketingową, oferując regularnie podróżującym biznesmenom programy frequent foyer; wejście na rynki równoległe. Marriott Coroporation wraz z siecią Accor zaoferowały w miejscowościach posiadających szczególne właściwości lecznicze bazę noclegową, dietetyczne całodzienne posiłki oraz całodobową opiekę medyczną osobom starszym. Działania te przeprowadzono na wzór obiektów uzdrowiskowych; nowatorskie programy marketingowe mające na celu pobudzenie popytu. Na przykład przy okazji uprawiania turystyki można skorzystać z zabiegów poprawiających zdrowie i urodę. Zajmują się nimi centra medyczne, sanatoria, prywatne kliniki, instytuty Spa&Wellness. Dlatego też w programach marketingowych należy uwzględnić świadczenie usług noclegowych i towarzyszących dla turystów przebywających w hotelach podczas rekonwalescencji; 17 M. Turkowski, op. cit., s. 147.

9 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności penetracja międzynarodowych rynków podróży i turystyki, na których istnieją możliwości rozwoju usług hotelarskich. Jako przykład można wymienić tzw. wschodzące rynki turystyki w Afryce (Angola wzrost liczby turystów o 40%, Wyspy Zielonego Przylądka 20%, Maroko turystów), na Bliskim Wschodzie (Jemen wzrost o 18%, Syria 15% Egipt turystów, Arabia Saudyjska turystów), w Azji i na Pacyfiku (Kambodża przyrost o 19%, Laos 16%, Chiny turystów, Malezja turystów), w Ameryce (Salwador wzrost o 17%, Kuba 11%, Argentyna turystów, Gwatemala turystów) w Europie (Armenia wzrost o 40%, Kirgistan 30%, Chorwacja 20%, Tunezja turystów, Ukraina turystów) 18 ; usamodzielnienie niższych szczebli struktury organizacyjnej hoteli w zakresie podejmowania decyzji celem utrzymania ścisłego kontaktu z gośćmi. Jako przykład można przytoczyć pracę recepcjonisty charakteryzującą się głównie uporządkowaniem i dokładnością w prowadzeniu dokumentacji. Ponadto stanowisko wymaga od osoby na nim zatrudnionej intensywnego kontaktu z pozostałymi działami hotelu, jak i z klientami. Na tym stanowisku pracy mogą szybko następować zmiany, w których konieczne jest podejmowanie trafnych decyzji często pod presją czasu (np. o wysokości udzielonego rabatu, zamianie pokoju na inny), dlatego też pracownik tam zatrudniony powinien wykazywać się samodzielnością w szybkim podejmowaniu decyzji oraz przedsiębiorczością; zawieranie kontraktów menedżerskich z firmami spoza sektora usług hotelarskich, takich jak: umowy zawierane z firmami, które w hotelach prowadzą kasyna (np. Casino Poland, Olympic Casino), agencje zajmujące się wynajmem nieruchomości w lokalach, których znane sieci hotelowe zakładają obiekty noclegowe, oraz biura pośredniczące w zatrudnianiu personelu hotelowego na zasadach kontraktu menedżerskiego. Dodatkowo na powyżej opisanych zasadach, prowadzą swoją działalność firmy konsultingowe, wykonując usługi w zakresie analizy danych, budowy systemów analitycznych, określenia ogólnej struktury przyjazdów gości w ujęciu miesięcznym, prowadzenia ksiąg rachunkowych, szkoleń pracowników oraz wdrażania systemów jakości; rozwój systemu franchisingu przez sieci hotelarskie, co pozwala na zmniejszenie lub eliminację bezpośrednich inwestycji kapitałowych. Z badań przeprowadzonych w sektorze hotelarstwa w krajach europejskich wynika, że pojemność bazy noclegowej dziesięciu największych sieci (Accor, InterContinental Hotels, Best Western International, Marriot Hotels & Resorts, Contyard by Marriot, Starwood Hotels, Hyatt Corporation, Hilton Hotels, Hampton Inn & Suites, Louvre Hotels) jest równa łącznej pojemności pozostałych czterdziestu. Presja w kierunku rozszerzania bazy hotelowej do rozmiarów 18 Raport Światowej Rady Podróży i Turystyki, Excutive Sumary, Ravel & Tourism, Navigating the path ahead, The 2007 Travel & Tourism Economic Research, WTTC 2007, s. 31.

10 94 umożliwiających osiąganie korzyści skali ze strony indywidualnych hoteli, jak i sieci nigdy nie była tak silna 19. System franchisingu stosowany w hotelarstwie od połowy lat 70. XX w., jest obecnie powszechną metodą zdobywania pionierskich rynków i tworzenia nowych możliwości rozwojowych w tym sektorze. Wśród najważniejszych czynników decydujących o wyborze franchisingu w hotelarstwie należy wymienić: siłę oddziaływania marki oraz pomoc przy założeniu jednostki gospodarczej. Pozostałe czynniki to pomoc dawcy przy założeniu oraz wyborze lokalizacji jednostki gospodarczej. Ponadto wybór systemu franchisingu dostarcza wsparcia w pozyskaniu kapitału obcego, prowadzeniu firmy, podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz zatrudnieniu i szkoleniu pracowników. Decydując się na prowadzenie w taki sposób działalności, biorca zapewnia sobie większą wiarygodność, niższy koszt reklamy, niezależność w prowadzeniu biznesu. Powyższe czynniki przedstawiono na rys. 2. Franchising stosowany w hotelarstwie nosi nazwę franchisingu usługowego. W tym wypadku właściciel znanego produktu lub usługi przekazuje innej firmie prawo do sprzedaży jej produktów lub usług pod marką i ze znakiem towarowym firmy macierzystej. Franchising jako formuła przedsiębiorstwa oznacza przekazywanie know-how w postaci procedur ułatwiających prowadzenie biznesu (m.in. technik i strategii marketingowych), szkolenia biorcy i jego personelu oraz bieżącej opieki i wsparcia. W wypadku firm hotelarskich średnia opłata za prawo posługiwania się marką firmy macierzystej wynosi około 5% przychodów ze sprzedaży noclegów. W okresie nasilenia się wśród firm hotelarskich tendencji do integracji pionowej franchising jest uznawany za jako szansa utrzymania się wielu firm na rynku, natomiast dla małych prywatnych firm jest szansą rozwoju. Nie tylko pozwala im konkurować z dużymi korporacjami, lecz także stwarza wyjątkowe możliwości rozwoju dla osób nieposiadających doświadczenia ani znacznego kapitału. System franchisingu jest popularną metodą globalnej ekspansji firm hotelarskich, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. Dla sieci hoteli jest jedną z metod pozyskania kapitału niezbędnego do realizacji planu globalizacji działalności, gdy z powodu słabej koniunktury gospodarczej maleją możliwości uzyskania kredytu. Może być również stymulatorem rozwoju przedsiębiorstw nieposiadających własnego kapitału lub mających trudności ze zgromadzeniem środków niezbędnych do prowadzenia procesu inwestycyjnego. Od połowy lat 70. XX w. obserwuje się dynamiczny rozwój franchisingu w sektorze usług hotelarskich. Przyczyną tego jest m.in. wzrost znaczenia usług 19 Raport Polski rynek hotelowy na tle Europy środkowej. Inwestycje z rozmachem, Świat Hoteli 2001, nr 1, s

11 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności noclegowych oraz towarzyszących oraz przyspieszenie procesów koncentracji w hotelarstwie. Pomoc franczyzodawcy przy założeniu jednostki gospodarczej Brak problemu z zatrudnieniem dobrej kadry Pomoc dawcy w pozyskaniu kapitału obcego Zwiększenie wiarygodności wobec dawców Pomoc franczyzodawcy przy wyborze miejsca usytuowania firmy Pomoc w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych Pomoc franczyzodawcy przy szkoleniu pracowników Większa wiarygodność wobec kontrahentów Niższy koszt reklamy Niezależność w prowadzeniu przedsiębiorstwa Siła oddziaływania znaku towarowego, marki Rys. 2. Czynniki decydujące o wyborze franchisingu jako formy prowadzenia działalności gospodarczej (w % wboru) Źródło: opracowanie własne. Jednym z najważniejszych czynników rozwoju franchisingu w hotelarstwie jest konkurencyjność. Franchisodawcy opracowują nowe technologie, strategie sprzedaży oraz koncepcje marketingowe, które są istotnymi źródłami przewagi konkurencyjnej firm 20. Jako następny czynnik rozwoju franchisingu w hotelarstwie można wymienić społeczne uznanie pracy na własny rachunek, a tym samym utworzenie własnego biznesu. Człowiek przedsiębiorczy jest pozytywnie odbierany przez otoczenie, zapewniając sobie prestiż społeczny, podnosi poczucie własnej wartości. Przedsiębiorcy nieposiadający kwalifikacji do prowadzenia w pełni niezależnej działalności decydują się na przystąpienie do sieci. W systemie franchisingowym istnieje możliwość założenia własnej firmy, świadczącej usługi pod znaną marką. 20 M. Skrzek, E. Wojtaszek, Reguły konkurencji a franchising, Urząd Antymonopolowy, Warszawa 1995, s. 53.

12 96 Franchising może stymulować rozwój przedsiębiorczości w Polsce. Osoby, które podczas likwidacji zakładu pracy otrzymują odprawy mogą przeznaczać je na kapitał założycielski firm, które następnie na zasadach franchisingu są wprowadzane do dużych korporacji. W takim wypadku jest to dobre rozwiązanie, ponieważ nie wszyscy posiadają wiedzę oraz doświadczenie niezbędne do prowadzenia własnej działalności. Franchising jako metody prowadzenia biznesu zwiększa dostępność do kredytu m.in. na przedsięwzięcia hotelarskie. Franczyzobiorca może otrzymać go na lepszych warunkach niż mała słabo znana firma. W krajach zachodnich banki opracowały specjalne programy kredytowe, które pomagają w finansowaniu przedsięwzięć franchisingowych 21. Ważnym czynnikiem w rozwoju franchisingu jest także marka produktu hotelowego oraz wybór rynku docelowego. Grupy hoteli coraz większą wagę przywiązują do oznaczenia swoich produktów odpowiednią marką. Jest ona instrumentem identyfikacji danego produktu i standardu oferowanych usług. Marka ułatwia także tworzenie i rozwój programów lojalnościowych. Jednym z atutów franchisingu jest to, że ułatwia on wykorzystanie promocji i reklamy jako instrumentu marketingu. Celem składników marketing miksu (promocji, dystrybucji, ceny, personelu) w hotelarstwie jest m.in. poprawa konkurencyjności firmy, lepsze dostosowanie oferty do potrzeb klientów, dlatego też korzyścią dla franczyzobiorcy jest możliwość korzystania z koncepcji marketingowej, standardów i procedur opracowanych przez firmę macierzystą. Przedsiębiorcy przystępujący do systemu franchisingu oszczędzają czas i pieniądze, które trzeba byłoby przeznaczyć na samodzielne opracowanie i wprowadzenie programu marketingowego. Dużą rolę odgrywa także przekaz reklamowy, skierowany zarówno do zagranicznych, jak i lokalnych klientów, którego celem jest uświadomienie wszystkim potencjalnym klientom faktu istnienia hotelu. Organizacja kampanii reklamowej jest obowiązkiem firmy macierzystej, ale nie tylko dlatego, że jest tak zapisane w umowie, lecz także dlatego, że jest to niezbędne narzędzie promocji usług. Ma ona służyć zwiększeniu sprzedaży usług noclegowych, gdyż reklama marki hotelu z jednej strony stymuluje popyt, z drugiej zaś zachęca franczyzobiorcę do utrzymania odpowiedniego standardu hotelu. Ponieważ firma macierzysta jest zwykle duża, skala i w konsekwencji skuteczność reklamy może być znacząco większa niż w sytuacji, gdyby hotel funkcjonował jako firma niezależna. Powodzenie w ekspansji na rynki za pomocą franchisingu zależy przede wszystkim od jakości i trwałości, a także od skuteczności kontroli nad zachowaniem jednolitego standardu usług w hotelach danej marki. Rozbieżności w tym 21 K. Przybyłowski, Franchising. Szansa dla drobnej przedsiębiorczości, Handel Wewnętrzny 2000, nr 3, s. 8.

13 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności zakresie powodują zróżnicowanie jakości poszczególnych obiektów, co może doprowadzać do utraty stałych klientów lub głównego franczyzobiorcy Podnoszenie konkurencyjności firm hotelarskich przez franchising Nowe technologie, strategie sprzedaży oraz marketingu są istotnymi źródłami przewagi konkurencyjnej firm macierzystych w hotelarstwie. Konkurowanie za pomocą tych instrumentów stosuje się w celu pozyskania nie tylko nowych klientów z wybranych segmentów rynku, lecz także franczyzobiorców. Posługiwanie się nimi pozwala firmie macierzystej utrzymać wyraźną przewagę i uprzywilejowaną pozycję wśród rywali, zachowanie tej pozycji przez dłuższy czas wymaga nowatorskich modyfikacji metod obsługi. Przed podjęciem decyzji o przystąpieniu do systemu franchisingowego należy rozważyć pozytywne i negatywne strony tego przedsięwzięcia. Wysoka jakość technologii informacyjnej pozwala uzyskać przewagę nad rywalami. Umożliwia podniesienie jakości usług, przyspieszenie i zwiększenie efektywności procesu podejmowania decyzji, a w rezultacie zwiększenie przychodów. Oprócz powyższych czynników informacyjnych zaletą przystąpienia do franchisingowej sieci hotelarskiej jest przynależność do znanej marki oraz możliwość korzystania z GDS 23. Hotel legitymujący się renomowaną marką gwarantuje świadczenie usług na najwyższym poziomie, posiadając tym samym przewagę nad konkurencją. Marka stanowi wizytówkę standardu, stylu, jakości jest znakiem rozpoznawczym dla gościa. W obecnych czasach konkurowanie marką to za mało i hotelarze zdają sobie z tego sprawę 24. Marka hotelu traktowana jest jako instrument identyfikacji danego obiektu z konkretnym segmentem rynku. Zainteresowanie sieci hoteli koncepcją marki wzrosło wraz z rozwojem franchisingu. Oznakowanie produktu hotelowego znaną marką ma dobre strony, do których należą m.in. 25 : 22 A. Szafrański, Raport rynku hotelarskiego. Inwestycje w Polsce 2007, Hotelarz 2007, nr 5, s GDS (Global Distribution Systems) globalne systemy rezerwacyjne, należą do nich: Amadaus, Galileo, International, Sabre, SART i Worldspan. Oferują one dziesiątkom tysięcy agencji turystycznych w wielu krajach usługi rezerwacyjne na produkty praktycznie wszystkich agencji turystycznych na świecie, a ponadto międzynarodowych łańcuchów hotelowych oraz firm wynajmujących samochody. Por. I. Jędrzejczyk, Nowoczesny biznes turystyczny, PWN, Warszawa 2000, s A. Hering, Uwarunkowania rozwoju konkurencyjności przedsiębiorstw, Difin, Warszawa 2004, s M. Byszewska-Dawidek, T. Dziedzic, K. Łopaciński, op. cit., s

14 98 konieczność dostosowania produktu hotelowego do potrzeb poszczególnych grup odbiorców, konieczność szybkiego określenia kategorii przejętych obiektów, dążenie do wyraźnej identyfikacji typu hotelu i zakresu świadczonych w nim usług. Tradycja wykorzystania marek hotelowych wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych, gdzie system oznakowania sieci jest lepiej rozwinięty niż na innych rynkach. Zgodnie z teorią marki, sieci hoteli o silnej marce powinny osiągnąć znaczny sukces, ponieważ są lepiej rozpoznawalne wśród nabywców. W obecnych czasach, kiedy wiele hoteli oferuje podobny typ produktu, sukces hotelu na rynku zależy od efektywności i sprawności systemu dystrybucji. Wielkim postępem w ostatnich latach w hotelarstwie było wprowadzenie do systemu dystrybucji usług hotelarskich globalnych systemów dystrybucji (GDS). Pozwalają one na łączenie dostawców i odbiorców usług turystycznych poprzez komputerowy system rezerwacji oraz na nowoczesne rozwiązania w zakresie rezerwacji usług z zastosowaniem technologii internetowej. Przynależność do GDS plasuje dostawcę usług hotelarskich jako partnera oferującego profesjonalne usługi, cieszącego się renomą i prestiżem. Do największego systemu GDS Galileo International należy 236 łańcuchów hotelowych 26. Franczyzobiorcy oraz firmy zarządzające hotelami na podstawie kontraktów menedżerskich domagają się od jednostek macierzystych stworzenia efektywnych systemów rezerwacji miejsc. Podłączenie do centralnego systemu rezerwacji, uważane jest za największą korzyść przystąpienia do sieci franchisingowej. Wyposażając pojedynczy hotel w system rezerwacji, dawca daje właścicielom i menedżerom instrument umożliwiający zwiększenie liczby rezerwowanych miejsc, maksymalizację wielkości sprzedaży usług, ustalanie ich cen relacji do zgłaszanego popytu, poszerzenie rynku oraz poprawę obsługi klientów. Dla firmy centralny system rezerwacji może być gwarancją utrzymania się na rynku. A oto przykłady wykorzystywanych systemów rezerwacji w sieciach hotelowych 27 : Holiday Inn jest właścicielem największej na świecie komputerowej sieci rezerwacji miejsc Holidex. Oprócz marki hoteli Holiday Inn system obsługuje hotele Residence Inn, Embassy Suites i Hampton Inn. Inwestowanie w technolo- 26 Galileo International światowy lider na rynku komputerowego przetwarzania informacji, jeden z wiodących systemów globalnej dystrybucji (GDS), będący częścią Travel Distribution Services Division (TDS) korporacji Cendant, wprowadził nowy, bezpłatny, internetowy serwis rezerwacji hotelowej Galileo HotelClub, w celu stworzenia nowych możliwości generowania przychodów pośrednikom w sprzedaży usług hotelarskich. Por. M. Nalazek i in., Internet w turystyce i hotelarstwie. Informatyka w hotelarstwie, Wydawnictwo Polskiego Zrzeszenia Hoteli, Warszawa 2003, s M. Turkowski, op. cit., s. 148.

15 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności gie informacyjne jest efektywnym sposobem konkurowania na rynku i jednym z istotniejszych elementów tej sieci franchisingowej; Best Western International posiada globalny system rezerwacji Star. Umożliwia on połączenie z dowolnym hotelem sieci i dokonanie rezerwacji w ciągu 30 s; ITT Sheraton podobnie jak inne sieci Sheraton przeznaczył znaczne środki na zakup systemu rezerwacji działającego w trybie on-line. Hotele Sheraton funkcjonują w 44 krajach świata; Hilton Hotels posiada system rezerwacji Compass Komputer. Jest on wspólną własnością sieci Hoteli Hilton oraz sieci biur wynajmu samochodów Budget, przy czym każda z nich korzysta z odrębnej części systemu. Sieć Hilton była jedną z pierwszych, która wprowadziła centralny system rezerwacji hotelowej. Obecnie użytkowany system należy do najlepszych i najbardziej rozwiniętych. Korzystając z systemu Compass Komputer, oprócz sprzedaży standardowej oferty hotelu, tj. wynajęcia pokoju, można zarezerwować bilet lotniczy czy wypożyczyć samochód. Dane z systemu automatycznie przesyłane są wtedy do odpowiednich komórek zajmujących się sprzedażą poszczególnych usług. Żadna z opisanych powyżej sieci nie posiada tak rozbudowanego systemu. Modernizacja wewnętrznych systemów rezerwacji i podłączenie ich do kilku wybranych megasystemów jest bardzo kosztowna, ale sieci, które przeprowadzą tę operację, osiągają znacznie większe korzyści od pozostałych i bardzo szybko uzyskają przewagę konkurencyjną na rynku usług hotelarskich. Do współczesnych franczyzowych sieci hotelowych należą: Hilton Hotels, Holiday Inn of America, Howard Johnson s Motor Lodges oraz Romanda Inn Roadsides Hotels. Największą siecią franchisingową hoteli jest Wyndham Hotel Group. System grupuje ponad pięć tysięcy hoteli 28. W Stanach Zjednoczonych aż 75% hoteli prowadzi swoją działalność na zasadach franchisingu 29. Największe grupy hotelowe na świecie, takie jak: InterContinental HG, Wyndham Worldwide, Marriott Int., Hilton Corporation, Accor, Choice, rozwijają się dzięki zastosowaniu systemów franchisingowych. Kierują one ofertę do firm dysponujących kapitałem, który mogą zainwestować w rozwijanie wybranej marki i klasy hotelu (luksusowego) w danym kraju. Dla podmiotów indywidualnych posiadają propozycję prowadzenia jednego lub kilku hoteli o niższym standardzie, który będzie oferował swoje usługi pod jedną z tańszych marek. W tabeli 2 zaprezentowano wybrane sieci hotelowe współpracujące na zasadach franchisingu. 28 Raport Polski rynek hotelowy, s A. Szafrański, op. cit., s. 57.

16 100 Tabela 2. Wybrane sieci hotelowe działające w systemie franchisingowym Hotele ekonomiczne a Hotele klasy średniej b Hotele czteroi pięciogwiazdkowe c Hotele o wyższym standardzie d Komfort Inn Holiday Inn Marriot Ritz Carlton Best Western Holiday Inn Express Hilton Westin Hotels Courtyard by Marriot Radisson Sheraton a Hotel ekonomiczny obiekt noclegowy charakteryzujący się ograniczonym zakresem oferowanych usług gastronomicznych, niższą jakością w wyposażeniu pokoi oraz uproszczonym standardem obsługi. W hotelu najczęściej znajdują się automaty z gorącymi zimnymi napojami oraz przekąskami. Por. M. Turkowski, op. cit., s b Hotel klasy średniej obiekty najczęściej jedno- i dwugwiazdkowe oferujące nocleg za przystępną cenę, dysponujące od 150 do 300 jednostkami mieszkalnymi. Zgodnie z przepisami dotyczącymi kategoryzacji obiektów noclegowych, nie obowiązuje prowadzenie w nich restauracji. Por. M. Turkowski, op. cit., s c Hotele cztero- i pięciogwiazdkowe obiekty oferujące najwyższy i najpełniejszy zakres usług, kierując je do najzamożniejszej grupy odbiorców. Por. M. Turkowski, op. cit., s d Hotel o wyższym standardzie obiekt usytuowany najczęściej w pobliżu głównych dróg, autostrad lub w centrum miasta. Oznaczany najczęściej jako **+, ***+, ****+. Charakteryzuje je szerszy zakres oferowanych usług, wyższa jakość wyposażenia pokoi oraz usług pozostałych (np. różnorodne punkty gastronomiczne, business center, sale konferencyjne, usługi rekreacyjne) w stosunku do obiektów podstawowych. Por. M. Turkowski, op. cit., s Źródło: opracowanie własne na podstawie: M. Byszewska-Dawidek, T. Dziedzic, K. Łopaciński, Inwestycje hotelarskie w Polsce Uuwarunkowania, inwestorzy, nakłady, Instytut Turystyki, Warszawa 2006, s. 63. Obecnie w Polsce funkcjonuje osiem z dziesięciu największych grup hotelowych. Każda z nich rozwija się na bazie systemu franchisingowego. Na przykład hotelami grupy InterContinental zarządza w Polsce na zasadach franczyzy firma Azure Properties z Wielkiej Brytanii, a hotelami grupy Accor spółka Orbis. Kilka sieci hotelowych rozwija franczyzę w Polsce. Whyndham Hotel Group podpisała w maju 2007 r. umowę z spółką Aviareps SA na kierowanie hotelami w Polsce i kilku innych krajach Europy. Zamierza ona rozwijać w Polsce hotele grupy Wyndham poprzez wprowadzenie do sieci na zasadach franchisingu działających już obiektów. Franczyzobiorców poszukuje także amerykańska sieć Choice Hotels, która do Polski zamierza wprowadzić dwie marki hoteli: dwugwiazdkowe Comfort i trzygwiazdkowe Quality. W późniejszym terminie planuje rozpoczęcie działalności na naszym rynku czterogwiazdkowego Clarina. Grupa Best Western w swoich planach na 2009 r. uwzględniła podpisanie kontraktów umożliwiających otwarcie sześciu nowych hoteli. Prawdopodobnie będą to kontrakty na zasadach franchisingu. Hilton Hotels poszukuje inwestorów chętnych do otwarcia kolejnych obiektów hotelowych tej marki. Na polski rynek wchodzi

17 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności także czeska grupa hotelowa Orea Hotels, która zainteresowana jest współpracą z osobami dysponującymi bazą noclegową. Większość grup hotelowych nie planuje rozwoju sieci franchisingowych dla obiektów pięciogwiazdkowych. Koncentrują się na hotelach klasy średniej i ekonomicznej. Na rynku pojawiają się również polskie sieci hotelowe planujące swój rozwój na bazie systemu franchisingowego. Rodzima spółka Investon planuje do 2010 r. pozyskać co najmniej dwóch biorców i otworzyć trzy hotele sieci Ideał. Polska Izba Hotelarstwa (PIH) rozpoczęła budowę franczyzowej sieci Chaber. Według założeń PIH w ciągu najbliższych 5 lat ma powstać 300 hoteli tej sieci, głównie w miejscowościach wypoczynkowych, w których baza noclegowa opiera się obecnie na kwaterach prywatnych. Poprzez niższą cenę w porównaniu z konkurencją oraz wysoką jakość świadczonych usług Chaber planuje rywalizację o gości ze znanymi międzynarodowymi firmami hotelowymi. PIH planuje pobierane niskich opłat franchisingowych. Na początku będą one wynosiły dwadzieścia cztery tysiące miesięcznie, niezależnie od przychodów hotelu. Właściciele sieci prognozują, że hotele tego typu są w stanie przynieść zysk w wysokości pięćset do sześćset tysięcy złotych rocznie, a dobrze położony obiekt nawet do miliona złotych 30. Najlepiej rozbudowanym systemem franchisingu dysponuje Grupa InterContinental. Stosuje ona system koncesyjny polegający na włączaniu nowo wybudowanych obiektów, będących własnością osób prywatnych, do swego systemu. Hotele działające na zasadzie franchisingu stanowią ponad 80% bazy Holiday Inn, natomiast tylko 20% obiektów jest własnością grupy. Grupa Marriott posiada w Polsce jeden obiekt funkcjonujący na zasadzie franchisingu. Hotel Courtyard by Marriot zarządzany jest przez firmę Port-Hotel. W ramach umowy franczyzy Marriott gwarantuje hotelowi dostęp do międzynarodowego systemu rezerwacyjnego, programu lojalnościowego oraz wspólnych działań marketingowych i public relations. Zapewnia również szkolenia pracowników. Za udostępnienie informacji dotyczących technicznych i technologicznych aspektów działalności hotel płaci dawcy 10% od wartości obrotu. Oprócz miesięcznej opłaty franchisingowej, dodatkowo od każdego sprzedanego pokoju (w zależności od standardu) pobierana jest opłata w wysokości 1 2 dolarów 31. Holiday Inn, podobnie jak wiele sieci, pracuje nad stworzeniem portfela marek hoteli. Chociaż każda sieć ma własną koncepcję budowy lojalności wobec marki to celem wszystkich hoteli jest pozyskanie jak największej liczby odbiorców usług, oferowanych przez dany segment rynku. Lojalności wobec marki nie można osiągnąć za pomocą koncepcji hoteli wielofunkcyjnych. Oferują one bowiem usługi wszystkim segmentom rynku, można ją jednak osiągnąć przez 30 Plan budowy sieci Chaber w Polsce, Polska Izba Hotelarstwa, 2007, s Umowa franchisingowa Hotelu Marriot.

18 102 staranne planowanie marek i submarek, tworzonych w celu zaspokojenia potrzeb i oczekiwań klientów, z uwzględnianiem możliwości finansowych odbiorców usług, określonego segmentu rynku. Charakterystyczną cechą amerykańskich sieci hotelowych jest stosowanie franchisingu, uznawanego za korzystniejsze rozwiązanie niż budowa własnych obiektów. Dzięki tej formie działalności amerykańskie sieci znacznie poszerzyły swoją bazę noclegową. Jedną z przyczyn zainteresowania franchisingiem jest stosunkowo niski koszt rozszerzania bazy noclegowej. W porównaniu z budową nowych hoteli, która od połowy lat 50. XX w. była dominującą metodą rozwoju sieci, franchising był znacznie tańszym rozwiązaniem dla właścicieli firm zarządzających obiektami noclegowymi. W Wielkiej Brytanii rozszerzanie bazy odbywało się metodą przejmowania starych obiektów, które nie odpowiadały standardom marek wielu firm macierzystych. Według raportu przygotowanego przez European Construction Research z Danii wartość nakładów w sektorze budownictwa hotelowego w Polsce osiągnie w 2010 r. poziom około 580 mln USD. Oznacza to, że inwestorzy wydadzą na polskim rynku nieco ponad 300 mln USD, ponieważ około 280 mln USD przeznaczą oni na modernizację przejmowanych obiektów hotelowych. Zachęca ich do tego m.in. wejście kraju do Unii Europejskiej, rozkwit gospodarki, częstsze podróże biznesowe, wzrost zamożności Polaków oraz rozwój sieci dróg i autostrad. Hotele niedziałające w sieci, chociaż są modernizowane, tylko w niewielkim procencie dorównują międzynarodowym standardom. Wiele zagranicznych sieci zdecydowało się mocno zaznaczyć swoją obecność na polskim rynku. Inne zaś obserwują rozwój sytuacji i ograniczają swoje plany przede wszystkim do Warszawy oraz największych miast, takich jak: Kraków, Poznań, Wrocław, Łódź, Katowice, Szczecin oraz Trójmiasto. Zachodnie sieci wraz z pojawieniem się w Polsce przywiozły ze sobą know- -how, przykładowo Francuzi uczą nas oszczędności, montując w swoich obiektach urządzania energooszczędne oraz przekazując niektóre działy hotelu w outsourcing (m.in. pralnia, dział służby pięter). Krajowi hotelarze przyzwyczaili się do nadmiaru gości. Przy 50-procentowej frekwencji, aby utrzymać się na rynku muszą oni racjonalnie gospodarować finansami hotelu. Interesująco przedstawiają się badania dotyczące procentowego wykorzystania pokoi w skali roku. Zgodnie z danymi najczęściej wynajmowano pokoje w hotelach najwyższej klasy (pięciogwiazdkowe) należące do sieci 32. Najniższym zainteresowaniem cieszył się nocleg w hotelach jednogwiazdkowych. Na rys. 3 przedstawiono liczbę obiektów należących do sieci. Jak można zauważyć, z roku na rok wzrasta liczba sieci hotelowych wkraczających na polski rynek. 32 Raport Polski rynek hotelowy, s. 21.

19 Franchising jako instrument podnoszenia konkurencyjności Liczba obiektów hotelowych hotele sieci hotelowe Rys. 3. Liczba hoteli oraz sieci hotelowych działających w Polsce (lata ) Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z Instytutu Turystyki. Przystępując do systemu franchisingowego, za każdą czynność franczyzobiorca musi zapłacić. Koszty wynikające z umowy franchisingowej w wypadku hotelu dwugwiazdkowego kształtują się średnio w granicach od sześćdziesięciu do trzystu tysięcy euro rocznie. Dodatkowo biorca zobowiązany jest do zapłaty dawcy około 3 4% od rocznych przychodów ze sprzedaży noclegów podczas obowiązywania umową franchisingowej. 5. Podsumowanie Rozpoczęcie i prowadzenie działalności hotelarskiej stwarza problemy, takie jak np. ryzyko związane z konkurencyjnością oferty oraz ryzyko finansowe. W przezwyciężeniu dostrzeżonych problemów może pomóc franchising rozwijający się intensywnie w ciągu kilku ostatnich lat. W artykule próbowano znaleźć odpowiedź na pytanie, czy zastosowany w hotelarstwie franchising jest efektywny i czy podnosi on konkurencyjność utworzonej sieci. W Stanach Zjednoczonych zanotowano wzrost sprzedaży usług noclegowych o 47% wśród hoteli przystępujących do sieci, dlatego też można uznać, że franchising ma niebagatelne znaczenie w hotelarstwie.

20 104 Franchising w usługach hotelowych uznawany jest za proces umożliwiający szybsze zdobycie kapitału dzięki wzrostowi konkurencyjności firmy. Jednym z zadań franchisingu jest dystrybucja usług noclegowych. Każdy niezależny hotel musi zbudować swój własny system dystrybucyjny, aby zwiększyć swoją pozycję na rynku. W wypadku franchisingu dawca posiada własną sieć dystrybucyjną, opracowane sposoby konkurowania z innymi podmiotami i know-how. Zbudowanie systemu dystrybucyjnego w firmie nienależącej do sieci franchisingowej wymaga dużych nakładów. Poprzez franchising właściciel marki hotelowej gwarantuje biorcom angażowanie się w dystrybucję hotelowej marki, udostępniając tym samym zastrzeżony znak, nazwę handlową oraz strategie systemu marketingowego. Wymienione wyżej czynniki niewątpliwie podnoszą konkurencyjność hoteli należących do systemów franchisingowych. W wypadku małego hotelu franchising daje szansę działania pod silną znaną marką przy minimalnym ryzyku niepowodzenia. Wpływa ona na wzrost zainteresowania przyszłych klientów oraz na konkurencyjność obiektu. Duża sieć franchisingowa zwiększa skalę działania poprzez udział środków własnych w promocji hoteli do niej należących. Przedsiębiorca decydujący się na prowadzenie działalności hotelarskiej na zasadzie franchisingu powinien rozważyć korzyści oraz zagrożenia wynikające z prowadzenia tej formy współpracy. Z przeprowadzonych badań wynika, że za największą zaletę biorcy franchisingu uważają siłę działania znaku towarowego oraz korzyści finansowe 33. Słabą stroną franchisingu jest uiszczanie comiesięcznej opłaty bieżącej oraz konieczność podporządkowania się wymaganiom dawcy. Pomimo wad system franchisingu zaliczany jest do jednej z najbezpieczniejszych form prowadzenia działalności, a według przeprowadzonych badań szacuje się, że jego rozkwit będzie w najbliższych latach coraz intensywniejszy 34. Literatura Achenson D., Mendelssohn M., Franchising, Poltex, Warszawa Banachowicz E., Nowak J., Starkowski M.T., Franchising jako klucz do przyszłości, Businessman Book, Warszawa Banachowicz E., Franchising skorzystaj z tej szansy, Poltex, Warszawa Byszewska-Dawidek M., Dziedzic T., Łopaciński K., Inwestycje hotelarskie w Polsce : uwarunkowania, inwestorzy, nakłady, Instytut Turystyki, Warszawa Czerwińska-Kayzer D., Bieniasz A., Franchising jako źródło finansowania małych i średnich przedsiębiorstw, Rocznik Naukowy SERiA 3, Warszawa Raport o franchisingu i systemach agencyjnych w Polsce 2005/2006, s Ibidem, s. 39.

Panda na polskim rynku

Panda na polskim rynku PANDA FRANCZYZA Panda na polskim rynku PANDA to ogólnopolska sieć pralni chemicznych i wodnych, która funkcjonuje jako podmiot w dużej grupie firm związanych z szeroko rozumianym pralnictwem - Vector S.A.

Bardziej szczegółowo

Franczyza na rynku hoteli w roku 2007. Franczyza hotelowa na świecie

Franczyza na rynku hoteli w roku 2007. Franczyza hotelowa na świecie Franczyza na rynku hoteli w roku 2007 Franczyza hotelowa na świecie Budowa sieci hoteli to przedsięwzięcie niezwykle kosztowne i czasochłonne. Franczyza umożliwia rozwinięcie sieci liczącej dziesiątki,

Bardziej szczegółowo

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o.

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Opis działalności Grupa Hoteli WAM Sp. z o.o. to sieć polskich hoteli działająca na terenie Polski, od lat budująca stabilną i przyjazną markę hoteli na rynku usług turystycznych.

Bardziej szczegółowo

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o.

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Powrót do wyników Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Zatrudnieni e Na dzień 2 czerwca 2014 r. 400 pracowników (suma uwzględnia uczniów praktycznej nauki zawodu, osoby na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich,

Bardziej szczegółowo

na sukces sieci hotelowej

na sukces sieci hotelowej ... polska recepta na sukces sieci hotelowej styczeń 2015 r. Misja firmy Stworzenie sieci najbardziej przyjaznych hoteli oferujących wyjątkową jakość w przystępnych cenach Cel: pozycja polskiego lidera

Bardziej szczegółowo

Hotele. Polscy hotelarze uwierzyli w sieci rynek franczyzy hotelowej bije rekordy. Janusz Mitulski. Partner, Horwath HTL Poland

Hotele. Polscy hotelarze uwierzyli w sieci rynek franczyzy hotelowej bije rekordy. Janusz Mitulski. Partner, Horwath HTL Poland Hotele. Polscy hotelarze uwierzyli w sieci rynek franczyzy hotelowej bije rekordy Janusz Mitulski Partner, Horwath HTL Poland Agenda I. Obraz sektora hotelowego w Polsce szanse, zagrożenia oraz perspektywy

Bardziej szczegółowo

FRANCZYZA. Pralnie Panda. na polskim rynku. www.pralniepanda.pl

FRANCZYZA. Pralnie Panda. na polskim rynku. www.pralniepanda.pl FRANCZYZA Pralnie Panda na polskim rynku www.pralniepanda.pl anda na polskim rynku 2 www.pralniepanda.pl e-mail: franczyza@pralniepanda.pl telefon: 0501 449 444 Panda na polskim rynku PANDA to ogólnopolska

Bardziej szczegółowo

System franczyzy. Dziękujemy za zainteresowanie systemem współpracy z marką Mąż i Żona do wynajęcia.

System franczyzy. Dziękujemy za zainteresowanie systemem współpracy z marką Mąż i Żona do wynajęcia. Dziękujemy za zainteresowanie systemem współpracy z marką Mąż i Żona do wynajęcia. System franczyzy Franczyzobiorca marki Mąż i Żona do wynajęcia jest indywidualnym i niezależnym przedsiębiorcą, wyłącznie

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA Osoba kontaktowa: dr Ewa Markiewicz e.markiewicz@ue.poznan.pl Gospodarka Turystyczna to międzynarodowy biznes turystyczny Branża turystyczna w Polsce i na świecie Wpływy

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ZA PIERWSZE PÓŁROCZE 2010 NOWY MODEL DZIAŁANIA GRUPY HOTELOWEJ ORBIS

WYNIKI ZA PIERWSZE PÓŁROCZE 2010 NOWY MODEL DZIAŁANIA GRUPY HOTELOWEJ ORBIS WYNIKI ZA PIERWSZE PÓŁROCZE 2010 NOWY MODEL DZIAŁANIA GRUPY HOTELOWEJ ORBIS Grupa Hotelowa Orbis wyniki operacyjne za pierwsze półrocze 2010 I półrocze 2010 I półrocze 2009 zmiana Frekwencja 46,40% 44,50%

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule.

Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule. Jeśli uważasz, że franczyza jest dla Ciebie szansą na udany biznes i chcesz zostać franczyzobiorcą, przeczytaj informacje w artykule. Europejskie statystyki dowodzą, że prowadzenie działalności w ramach

Bardziej szczegółowo

Stan dotychczasowych inwestycji hotelowych w Polsce

Stan dotychczasowych inwestycji hotelowych w Polsce Stan dotychczasowych inwestycji hotelowych w Polsce W 2011 r. na rynku hotelowym w Polsce utrzymała się dobra koniunktura. Prezydencja Polski w UE w drugiej połowie roku miała pozytywny wpływ na rozwój

Bardziej szczegółowo

Grupa Orbis. Prezentacja Inwestorska 3 kwartał 2012

Grupa Orbis. Prezentacja Inwestorska 3 kwartał 2012 Grupa Orbis Prezentacja Inwestorska 3 kwartał 2012 Agenda Grupa Orbis Strategia CSR Działalność operacyjna Wyniki finansowe Sekcja inwestorska 3 Grupa Orbis Wprowadzenie Struktura kapitałowa Grupy Orbis

Bardziej szczegółowo

Przedstawiam Państwu największą sieć aptek w Polsce i zachęcam do współpracy z nami na zasadach franczyzy.

Przedstawiam Państwu największą sieć aptek w Polsce i zachęcam do współpracy z nami na zasadach franczyzy. Przedstawiam Państwu największą sieć aptek w Polsce i zachęcam do współpracy z nami na zasadach franczyzy. Obecnie pod marką Dbam o Zdrowie działa ponad 400 aptek franczyzowych i 600 własnych. "Pomarańczowe"

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 7 Polityka cenowa w turystyce dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Szczególne rodzaje cen w turystyce TARYFA cena bezwzględnie

Bardziej szczegółowo

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Czesław Witkowski Magdalena Kachniewska Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Warszawa 2005 Czesław Witkowski: wstęp, rozdział I pkt. 5, rozdział II, rozdział III, rozdział IV, rozdział

Bardziej szczegółowo

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu.

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Sieć Zielone Gościńce Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Idea powstania sieci Jest rok 2008... Stan agroturystyki w woj. opolskim

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Do niedawna uwaga przedsiębiorców (funkcjonujących na rynkach zagranicznych lub zamierzających na nie wejść) skupiała się głównie na czynnikach

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

PLAN PRZEDSIEWZIĘCIA

PLAN PRZEDSIEWZIĘCIA PLAN PRZEDSIEWZIĘCIA METRYCZKA PLANOWANEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ: Imię i nazwisko osoby zakładającej firmę, nazwa firmy Adres siedziby i miejsc wykonywania działalności Telefony e-mail CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Organizator systemu HYDROPRESS

Organizator systemu HYDROPRESS Organizator systemu HYDROPRESS Organizatorem systemu HYDROPRESS jest firma Hydropress Wojciech Górzny z siedzibą przy ul. Rawskiej 19B w Elblągu, działający od 1997 roku na rynku krajowym i zagranicznym.

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST

dla polskich rodzin Tanie mieszkania Warszawa, czerwca 2016 XII Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST Tanie mieszkania dla polskich rodzin Najważniejsze informacje Mieszkanie+ to rządowy program budowy mieszkań na wynajem, z opcją dojścia do własności, realizowany na zasadach rynkowych przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

Nowe koncepcje działania na rynku nieruchomości CONDOHOTELE

Nowe koncepcje działania na rynku nieruchomości CONDOHOTELE Nowe koncepcje działania na rynku nieruchomości CONDOHOTELE Co to jest condominium? Zasady działania systemu System condominium Rozproszona własność Rozdzielenie operatora od właściciela 2 Nowe koncepcje

Bardziej szczegółowo

Focus Hotels. sieć. Lider na rynku hotelowym w najlepszej relacji jakości do ceny. www.focushotels.pl

Focus Hotels. sieć. Lider na rynku hotelowym w najlepszej relacji jakości do ceny. www.focushotels.pl sieć Focus Hotels Lider na rynku hotelowym w najlepszej relacji jakości do ceny Focus Hotels należy do Grupy Kapitałowej IMMOBILE S.A. Poznaj naszą sieć Hotele miejskie zorien towane na gościa biznesowego,

Bardziej szczegółowo

Jacuzzi Original Wellness Hotel

Jacuzzi Original Wellness Hotel Jacuzzi Original Wellness Hotel Światowy Program dla HOTELI HERBEĆ - dystrybucja Jacuzzi w Polsce od 1995 roku 602-33-22-33 Jacuzzi Original Wellness Hotel Oferta zapewnienie wartości dodanej wzbogacenie

Bardziej szczegółowo

Franczyza w grupie Vector SA

Franczyza w grupie Vector SA Franczyza w grupie Vector SA Przedmiot franczyzy Definicja franczyzy zawarta w Kodeksie Etycznym Franczyzy przyjętym przez Europejską Federację Franczyzy: >> Franczyza to system sprzedaży towarów, usług

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Franczyza z Carrefour. ( nabierze kolorów! Niech Twój biznes

Franczyza z Carrefour. ( nabierze kolorów! Niech Twój biznes Franczyza z ( nabierze kolorów! Niech Twój biznes Franczyza z Szanowni Państwo! Właściciele sklepów spożywczych coraz chętniej korzystają z możliwości działania pod znaną marką. Obecnie na terenie kraju

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

Wyższy poziom rentowności

Wyższy poziom rentowności Wyższy poziom rentowności Jak zainwestować 469 tys. zł? Papiery wartościowe Obligacje skarbowe Fundusze emerytalne Nieruchomości wartościowe Golden Tulip Apartament hotelowy pow. 40,3m 2 Udział w powierzchni

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI

GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI GIMNAZJALNA OLIMPIADA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI MARKETING TEST Z KLUCZEM I KOMENTARZAMI edycja I eliminacje centralne 14 maja 2015 r. 9. Strategia polegająca na zaspokajaniu potrzeb klientów mało wrażliwych na

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Jerzy Szkolnicki- Prezes Zarządu. Spotkanie Seminaryjne ze Studentami Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie 6 Listopada 2009 roku

Jerzy Szkolnicki- Prezes Zarządu. Spotkanie Seminaryjne ze Studentami Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie 6 Listopada 2009 roku Green WayS.A. Jerzy Szkolnicki- Prezes Zarządu Spotkanie Seminaryjne ze Studentami Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie 6 Listopada 2009 roku GREEN WAY Green Way to międzynarodowa marka, pod

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych 1. Pojęcie i rodzaje benchmarkingu 2. Wady i zalety stosowania outsourcingu 3. Metoda zarządzania KAIZEN 4. Rynek pracy i bezrobocie 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA PRZYCHODÓW I KOSZTÓW

KALKULACJA PRZYCHODÓW I KOSZTÓW KALKULACJA PRZYCHODÓW I KOSZTÓW Poznań, luty 2015 r. Opisywany system dotyczy wdrożenia współpracy na zasadzie : 1. FRANCZYZY- poprzez wykorzystanie wiedzy, doświadczenia naszych doradców i Państwa zaangażowania

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 2 Zamieszczamy podsumowanie analizy rynkowej wraz z aneksem statystycznym, przygotowanej dla Centrów Obsługi Eksportera i Inwestora (COIE),

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Strategie wejścia na rynki zagraniczne

Strategie wejścia na rynki zagraniczne lasyfikacja strategii wejścia trategie wejścia na rynki zagraniczne Handlowe ooperacyjne bezkapitałowe ooperacyjne kapitałowe Hierarchiczne Eksport przerobowy Eksport pośredni Eksport kooperacyjny Eksport

Bardziej szczegółowo

Franczyza dla Ciebie. Sprawdzony model biznesu

Franczyza dla Ciebie. Sprawdzony model biznesu Sprawdzony model biznesu O FORNETTI Fornetti jest największą i najdłużej funkcjonującą w Polsce siecią minipiekarni i kawiarenek, specjalizującą się w wypieku w punkcie sprzedaży ciastek oraz przekąsek

Bardziej szczegółowo

O czym będziemy. się uczyć

O czym będziemy. się uczyć 1-1 O czym będziemy się uczyć Rachunkowość zarządcza spełnia dwie role: dostarcza informacji do podejmowania decyzji i kontroli Projektowanie i wykorzystywanie rachunku kosztów Rola specjalisty z zakresu

Bardziej szczegółowo

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji.

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Możesz być pewien, że będziemy się starać by Twoja inwestycja była zyskowna. Dlaczego? Bo zyskujemy tylko wtedy, kiedy Ty zyskujesz. Twój

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Prezentacja długookresowej strategii rozwoju Sfinks Polska SA na lata 2010-2014 WARSZAWA, 13 KWIETNIA 2010 R.

Prezentacja długookresowej strategii rozwoju Sfinks Polska SA na lata 2010-2014 WARSZAWA, 13 KWIETNIA 2010 R. Prezentacja długookresowej strategii rozwoju Sfinks Polska SA na lata 2010-2014 WARSZAWA, 13 KWIETNIA 2010 R. AGENDA Cel strategiczny Kierunki długoterminowego rozwoju Rozwój marek zarządzanych przez Sfinks

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012

Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012 Prognoza finansowa Grupy Motoricus S.A. na rok 2012 Przedstawiona prognoza została sporządzona na okres od 1 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r. 1. Rynek motoryzacyjny - prognozy tendencji w 2012 r. Rynek

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

PROSPEKT INFORMACYJNY

PROSPEKT INFORMACYJNY PROSPEKT INFORMACYJNY 1. Dlaczego franczyza. 2. O franczyzie. 3. O nas. 4. Korzyści. 5. Do kogo kierowana jest nasza oferta. 6. Opłaty i inwestycja. 7. Wsparcie. 8. Etapy współpracy. 9. Dokumenty. 1. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Plany awaryjne. work confidently

Plany awaryjne. work confidently Plany awaryjne work confidently Plany awaryjne Pakiet Plan awaryjny firmy Regus udostępnia Twojej firmie globalną sieć ponad 1200 lokalizacji biurowych w 95 krajach. Gdy Twoje miejsce pracy stanie się

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań Konkurs Młody Przedsiębiorca Żagań 2010 I. POJĘCIE BIZNESPLANU Biznes plan (ang business plan, corporate plan) jest dokumentem planistycznym związanym

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne

Zarządzanie strategiczne 1 Zarządzanie strategiczne Metody i narzędzia BCG rafal.trzaska@ue.wroc.pl www.ksimz.ue.wroc.pl www.rafaltrzaska.pl BCG metoda portfelowa powstała 1969 model nazywany niekiedy Growth-ShareMatrix skonstruowana

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Grupa Selena Rok założenia: 1992 Siedziba: Polska, Europa Spółka giełdowa: notowana na Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek

Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off ... ... ... Rynek Załącznik nr 6 - Brief Komercjalizacyjny planowanego przedsięwzięcia typu spin off Numer projektu*: Tytuł planowanego przedsięwzięcia:......... Rynek Jaka jest aktualna sytuacja branży? (w miarę możliwości

Bardziej szczegółowo

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób...

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób... Zapraszamy Państwa do wzięcia udziału w badaniu dotyczącym rynku pracy małych i średnich przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku. Naszym zamierzeniem jest poznanie Państwa opinii na temat koncepcji społecznej

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY

RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY BADANIE PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE MEDIA4U SP. Z O.O. Plan Prezentacji 1. Światowe tendencje

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ASSETUS S.A.

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ASSETUS S.A. SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ASSETUS S.A. ZA ROK OBROTOWY 2012 1 SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ASSETUS S.A. ZA ROK OBROTOWY 2012 KOMENTARZ ZARZĄDU DO WYNIKÓW EMITENTA ZA 2012 ROK (Uzupełnienie sprawozdania zarządu za 2012

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie relacjami z klientem - CRM MARKETINGOWE STRATEGIE NA TRUDNE CZASY

Zarządzanie relacjami z klientem - CRM MARKETINGOWE STRATEGIE NA TRUDNE CZASY Zarządzanie relacjami z klientem - CRM MARKETINGOWE STRATEGIE NA TRUDNE CZASY DECYZJE INWESTYCYJNE W OPARCIU O FAZĘ DOJRZAŁOŚCI RYNKU Faza Faza embrionalna dojrzewania Faza dojrzałości Faza spadku Łączna

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

WYBIERZ MODUŁ SZKOLENIOWY

WYBIERZ MODUŁ SZKOLENIOWY WYBIERZ MODUŁ SZKOLENIOWY Moduł 1 Historia rozwoju biznesu hotelarskiego Klasyfikacja hoteli (międzynarodowe i polskie standardy) Sieci hotelowe, ich struktura i rodzaje Struktura zarządzania centrali

Bardziej szczegółowo

Pozyskanie technologii

Pozyskanie technologii Pozyskanie technologii Przeszukiwanie otoczenia w poszukiwaniu sygnałów o potencjalnych zagrożeniach i szansach Analiza strategiczna, wybór I planowanie Nabycie technologii Dokonanie przeglądu i uczenie

Bardziej szczegółowo

informacje o firmie Knight Frank Polska

informacje o firmie Knight Frank Polska informacje o firmie Knight Frank Polska Informacje o firmie 1. Knight Frank na świecie Knight Frank Sp. z o.o. jest częścią Grupy Knight Frank, wiodącej międzynarodowej grupy doradców w dziedzinie nieruchomości.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja inwestorska

Prezentacja inwestorska Prezentacja inwestorska Profil biznesu kooperacja w zakresie produkcji elementów wykonanych z blach + PRODUKCJA SYSTEMÓW ODPROWADZANIA SPALIN WYKONANYCH ZE STALI NIERDZEWNYCH + handel akcesoriami i elementami

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

Agenda. Akademia Młodego Ekonomisty. 1. Wykład 2. Przygotowanie projektów 3. Prezentacja projektów. Franczyza własny biznes pod znaną marką 2012-10-12

Agenda. Akademia Młodego Ekonomisty. 1. Wykład 2. Przygotowanie projektów 3. Prezentacja projektów. Franczyza własny biznes pod znaną marką 2012-10-12 Akademia Młodego Ekonomisty Franczyza własny biznes pod znaną marką Dr Szymon Strojny Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 27 września 2012 r. Agenda 1. Wykład 2. Przygotowanie projektów 3. Prezentacja projektów

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości w polskich miejscowościach turystycznych

Rynek nieruchomości w polskich miejscowościach turystycznych Rynek nieruchomości w polskich miejscowościach turystycznych Charakterystyka, wielkość oraz struktura podaży. Szansa na zyski Morze, góry, Warmia i Mazury Zima 2009 W Polsce rynek nieruchomości wypoczynkowych

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

Strategie VIP. Opis produktu. Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie. Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie

Strategie VIP. Opis produktu. Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie. Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie Strategie VIP Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie Codziennie sygnał inwestycyjny na adres e-mail Konsultacje ze specjalistą Opis

Bardziej szczegółowo

Nordea Life & Pensions. Nordea Efekt. Grupowe ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze składką regularną Nordea Efekt

Nordea Life & Pensions. Nordea Efekt. Grupowe ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze składką regularną Nordea Efekt Nordea Life & Pensions Nordea Efekt Grupowe ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym ze składką regularną Nordea Efekt Zakres szkolenia: Produkt Nordea Efekt Ubezpieczeniowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services

Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services Łatwiejszy leasing w Siemens Rozwiązania finansowe, na których można polegać Financial Services s 6% Struktura portfela środków trwałych sfinansowanych przez Siemens Finance Sp. z o.o. w roku 21 (w procentach)

Bardziej szczegółowo

Spółka Blue Tax Group

Spółka Blue Tax Group Prospekt informacyjny dla kandydatów na Franczyzobiorców systemu Blue Tax Group Blue Tax Group S.A. ul. Szewska 8, IVp. tel. (071) 341 86 18-19 NIP: 895-17-40-551 info@bluetax.pl 50-122 Wrocław fax (071)

Bardziej szczegółowo

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej Poznań, 24.11.2010 r. Rynek Zielonych

Bardziej szczegółowo

Ranking Top500. VIII edycja. Najbardziej efektywne spośród 500 największych firm w branży logistycznej

Ranking Top500. VIII edycja. Najbardziej efektywne spośród 500 największych firm w branży logistycznej Ranking Top500. VIII edycja Najbardziej efektywne spośród 500 największych firm w branży logistycznej Dokonać segmentacji rynku Zmierzyć udziały rynkowe Wyznaczyć dominujące tendencje 20% 15% 15,1% Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Profil Grupy Spółka dominująca

Profil Grupy Spółka dominująca Agenda Profil Grupy PÓŁNOC Nieruchomości S.A. Segmenty działalności Grupy Inwestowanie w nieruchomości Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami Sieć franczyzowa PÓŁNOC Nieruchomości Zarządzanie nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA SPRZEDAŻ PRALNI PANDA NA ZASADACH FRANCZYZY

OFERTA NA SPRZEDAŻ PRALNI PANDA NA ZASADACH FRANCZYZY OFERTA NA SPRZEDAŻ PRALNI PANDA NA ZASADACH FRANCZYZY Szanowni Państwo, Dziękujemy za zainteresowanie Systemem Pandy i oferowanymi przez nas możliwościami franczyzy - pralni chemicznej Panda. Niniejsza

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

Opracowany przez Zakupy Do Domu Sp. z o.o. system partnerski zakłada budowę sieci sklepów Zakupy Do

Opracowany przez Zakupy Do Domu Sp. z o.o. system partnerski zakłada budowę sieci sklepów Zakupy Do SYSTEM PARTNERSKI PORTALU ZAKUPYDODOMU.PL Opracowany przez Zakupy Do Domu Sp. z o.o. system partnerski zakłada budowę sieci sklepów Zakupy Do Domu we wszystkich miastach w Polsce. Każdy z poszczególnych

Bardziej szczegółowo

AGENDA. Informacje o spółce. Pomysł na biznes. Klienci Blue Tax Group. Założenia do prognoz. Prognoza wyników finansowych.

AGENDA. Informacje o spółce. Pomysł na biznes. Klienci Blue Tax Group. Założenia do prognoz. Prognoza wyników finansowych. AGENDA Informacje o spółce Pomysł na biznes Klienci Blue Tax Group Założenia do prognoz Prognoza wyników finansowych Cele emisji akcji Dlaczego warto zainwestować w Blue Tax Group 2 INFORMACJE O SPÓŁCE

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 Wstęp Książka przedstawia wybrane kluczowe zagadnienia dotyczące finansowych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa w obecnych, złożonych warunkach gospodarczych. Są to problemy

Bardziej szczegółowo