Controlling w niepublicznych placówkach edukacyjnych. Controlling in public educational institutions

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Controlling w niepublicznych placówkach edukacyjnych. Controlling in public educational institutions"

Transkrypt

1 Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 187 Controlling w niepublicznych placówkach edukacyjnych Controlling in public educational institutions Adam MUSZYSKI * Streszczenie. W pracy zaprezentowano podstawowe problemy controllingu w ujciu teoretycznym oraz praktycznym na podstawie dowiadcze Autora w organizacji i zarzdzaniu niepubliczn placówk kształcenia ustawicznego. Przedstawiono podstawowe cele, zadania i funkcje controllingu, omówiono controlling strategiczny i operatywny. Zaprezentowano narzdzia controllingu placówki kształcenia ustawicznego, a w szczególnoci formułowanie misji i celów placówki. Zwrócono uwag na zasadno wdraania w niepublicznych placówkach edukacyjnych strategicznej karty dokona. Omówiono czynniki pomagajce w skutecznym planowaniu strategicznym, sprzyjajce zarazem osiganiu celów strategicznych i operatywnych placówki. Summary. The basic problems of controlling both in theoretical and practical formulation have been presented in the paper. They were based on the experiences of the author in the organization and governing a public institution of constant educating. Basic purposes, activities and functions of controlling have been presented, strategic and competent controlling has been discussed. The tools of controlling in an agency of constant educating have been presented, in particular, forming of the missions and aims of an institution. Thorough attention has been directed onto the principle of implicating a strategic book of achievements in public agencies. Factors aiding the effective planning have been discussed, which were advantageous in both gaining the strategic and operational aims. Nowoczesne metody zarzdzania zakładaj konieczno koordynowania podstawowych funkcji kierowania organizacj. Wanym narzdziem zarzdzania jest controlling. Pojcie to jest definiowane wielorako, co wie si przede wszystkim z jego dynamik. Zdaniem K. Wierzbickiego controlling jest systemem organizujcym i koordynujcym okrelone działania instytucji w zakresie planowania i kontrolowania oraz gromadzenia i przetwarzania niezbdnej informacji do podejmowania stosownych do sytuacji decyzji kierowniczych. P. Horwarth uwaa, e controlling to system zarzdzania tworzcy i koordynujcy planowanie, kontrolowanie i zaopatrzenie w informacj oraz wspomagajcy koordynowanie całego procesu zarzdzania. H.J. Vollmuth okrela controlling jako ponadfunkcyjne narzdzie zarzdzania, wspierajce kierownictwo instytucji przy podejmowaniu decyzji. Zdaniem J. Webera controlling jest podsystemem zarzdzania, który czciowo przejmuje, a czciowo wspomaga procesy planowania, sterowania i kontrolowania, umoliwiajc koordynacj całego systemu. W opinii E. Mayera i R. Manna controlling jest zbiorem reguł, słucych kierownictwu * dr Adam Muszyski, Orodek Szkolenia Kursowego MADA 187

2 188 Adam Muszyski pomoc w osiganiu załoonego celu, procesem sterowania zorientowanym na wynik organizacji. Według S. Nahotko controlling to kompleksowe, skoordynowane zarzdzanie organizacj w celu optymalizacji ustalonych celów, łczce planowanie, kontrolowanie i informowanie. W ujciu S. Nowosielskiego i B. Hausa controlling jest systemem wspomagania kierownictwa w procesie strategicznego i operacyjnego zarzdzania instytucj, ukierunkowujcym decyzje i działania wszystkich poziomów zarzdzania na osiganie celów poprzez koordynacj planowania, sterowania, kontrolowania i motywowania oraz dostarczajcym informacji niezbdnych do podejmowania decyzji kierowniczych. Powysze definicje pozwalaj na stwierdzenie, i controlling jest zintegrowanym zespołem okrelonych instrumentów i procesów (planowania, sterowania, kontrolowania zabezpieczenia personelu, motywowania i zasilania w informacje), który wspomaga zarzdzanie i pozwala kierownictwu na sprawne realizowanie załoonych celów. Wprowadzajc controlling w instytucji naley w pierwszej kolejnoci zaprojektowa system controllingu dla konkretnego obiektu, a nastpnie wdroy go do realizacji. Podczas budowania systemu controllingu ustala si optymalny dla danej instytucji styl zarzdzania, dokonuje si zmian w jej strukturze organizacyjnej, tworzy si czytelny system motywacyjny, informacyjny i sprawozdawczy. Badania wskazuj, i zadania controllingu s realizowane najefektywniej, gdy do instytucji wprowadzi si zespołowy styl zarzdzania (zarzdzanie postindustrialne), który uwzgldnia: zarzdzanie przez cele opracowywane przez kierownictwo cele s po odpowiednim uzgodnieniu realizowane przez pracowników organizacji, zarzdzanie przez delegowanie uprawnie planowane zadania deleguje si poszczególnym pracownikom, okrelajc jednoczenie zakres ich uprawnie i odpowiedzialnoci, zarzdzanie przez wyniki porównuje si wartoci wyznaczone z wartociami osignitymi, analizy odchyle s podstaw do zarzdzania instytucj nastawion na rozwizywanie problemów, zarzdzanie przez motywowanie wywieranie pozytywnego wpływu na pracowników sprzyja identyfikacji pracowników z celami instytucji oraz przydzielonymi zadaniami, zarzdzanie przez rezultaty kontrolowany jest wynik, a nie sposób jego osignicia. Struktura organizacyjna zarzdzania i procedury organizacyjne powinny zmierza do tego, aby zakładane cele mogły by osignite w sposób nieskomplikowany, co skutkuje popraw procesu komunikacji pracowników i wiksz integracj ich działa. Budowanie nowej struktury organizacyjnej wymusza konieczno precyzowania zakresów odpowiedzialnoci oraz uprawnie. Organizacja instytucji powinna usprawnia jej prac oraz zapewnia autonomi poszczególnym zespołom pracowniczym. Organizacja controllingu moe przyjmowa form instytucjonaln i nieinstytucjonaln. Forma nieinstytucjonalna wystpuje w mniejszych i rednich placówkach, w których ze wzgldów ekonomicznych nieopłacalne jest tworzenie oddzielnego stanowiska controllera. W takich przypadkach w fazie budowania systemu controllingu celowe jest okresowe zatrudnianie doradców, wprowadzajcych i rozwijajcych controlling w danej organizacji. Wane jest okrelenie pozycji 188

3 Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 189 controllera w instytucji. Wydaje si, i w mniejszych i rednich organizacjach korzystne jest usytuowanie go na poziomie podstawowych jednostek organizacyjnych. Takie rozwizanie umoliwia controllerowi bezporednie kontakty z pracownikami i stwarza warunki do oddziaływania na prawidłowo ich decyzji (controlling w pozycji równorzdnej). Dyrektor naczelny Controlling Marketing i zbyt Produkcja Gospodarka materiałowa Administracja Rys. 1. Contolling w pozycji równorzdnej w strukturze organizacyjnej. ródło: (Volmuth 1993) Warto podkreli, e jako pracy controllera zaley od jego przygotowania zawodowego i cech osobowociowych oraz umiejtnoci. Podane jest, aby controller był komunikatywny, samodzielny w podejmowaniu decyzji, łatwo nawizywał kontakty interpersonalne, posiadał umiejtno twórczego mylenia, rozległ wiedz na temat marketingu, logistyki, projektowania nowych produktów i badania rynku. Z dotychczasowych rozwaa wynika, i głównymi elementami controllingu s: planowanie, sterowanie, kontrolowanie, informowanie, koordynowanie. Naley zaznaczy, i controlling moe by skutecznie stosowany jedynie w warunkach decentralizacji zarzdzania, tzn., gdy w instytucji s wyodrbnione orodki odpowiedzialnoci (centra), precyzujce zakresy kompetencji i odpowiedzialnoci. Controlling jako system wspomagania kierownictwa organizacji w procesie strategicznego i operatywnego zarzdzania ukierunkowuje działania decyzyjne na cele instytucji. Powysze wymaga koordynowania planowania, organizowania, motywowania, zabezpieczenia personelu i kontrolowania oraz zapewnienia informacji koniecznych do podejmowania decyzji kierowniczych. Ze wzgldu na poziom zarzdzania i funkcje wyodrbnia si: controlling strategiczny, nastawiony na wspomaganie kierownictwa instytucji w realizacji zamierze długookresowych, controlling operatywny, ukierunkowany na osiganie biecych zada w zakresie zyskownoci. Jeeli za podstawowe kryterium uznamy działania kierownictwa placówki to: 189

4 190 Adam Muszyski controlling strategiczny bdzie dotyczył procesu prognozowania i długoterminowego planowania, w którym kierownictwo instytucji decyduje o celach i sposobach ich realizacji, controlling operatywny bdzie polegał na wspieraniu zarzdzania operatywnego, przekształcaniu planów strategicznych w czstkowe plany operatywne dostosowane, w zakresie kompetencji i odpowiedzialnoci, do wyodrbnionych jednostek organizacyjnych, controlling oceny działalnoci bdzie miał za zadanie ustalanie i analiz biecych rezultatów wykonywania zada. Controlling strategiczny, operatywny i oceny działalnoci pozostaj wzgldem siebie w okrelonych relacjach, wi je informacje wymieniane midzy obszarami, tworzce zamknity cykl. Midzy controllingiem strategicznym i operatywnym istnieje sprzenie zwrotne i dlatego nie mona ich od siebie oddzieli. Planowanie operatywne w znacznym stopniu zaley od planowania strategicznego i odwrotnie, biece cele operatywne s niezbdne do okrelenia strategicznego kierunku działalnoci organizacji. Zakres działalnoci controllingu operatywnego dotyczy podstawowych zada i funkcji na poziomie operatywnym i taktycznym zarzdzania, obszarem działalnoci controllingu strategicznego s zblione działania na poziomie strategicznym. Zadaniem controllingu strategicznego jest sprawne ukształtowanie procesów planowania, kontroli i zasilania w informacj. Za cele strategiczne mona uzna wprowadzanie i rozwój nowych dóbr i usług, stosown rozbudow mocy produkcyjnych, wprowadzanie nowych technologii i postpu technicznego, systematyczne szkolenie, dokształcanie i doskonalenie pracowników, wykorzystywanie dodatkowego kapitału, doskonalenie organizacji pracy i zarzdzania, wejcie na nowe rynki, rozbudow udziałów rynkowych i uruchomienie nowych kanałów dystrybucji. Celem planowania strategicznego jest równie stworzenie warunków zabezpieczajcych długotrwał egzystencj i rozwój placówki oraz tworzenie nowego potencjału zysku, poprzez dopasowywanie si do zmieniajcego si otoczenia. Literatura przedmiotu okrela, i głównymi zadaniami planowania strategicznego s (Sierpiska, Niedbała 2002) s: analiza realnoci długofalowych celów placówki i ewentualna ich weryfikacja, badanie poprawnoci podziału długookresowych celów na etapy ich realizacji, współudział w doborze metod, technik, norm, standardów i innych narzdzi stosowanych w planowaniu i kontroli, współudział i nadzór w opracowywaniu planów pod ktem ich realnoci, współudział w tworzeniu systemu informacji dla kierowników wszystkich szczebli, analiza ródeł i jakoci wykorzystywania informacji pochodzcych z otoczenia wewntrznego i zewntrznego, prowadzenie kontroli i oceny wyprzedzajcej dotyczcej moliwoci, szans i zagroe realizacji celów w poszczególnych etapach, ustalenie odchyle od planowanych wyników z podziałem na istotne, zalene i niezalene, współudział w projektowaniu niezbdnych działa dostosowawczych dotyczcych korekty celów, eliminacji zakłóce w otoczeniu oraz dostosowaniu otoczenia do celów strategicznych. 190

5 Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 191 Formułowanie celów placówki powinno odbywa si przy uwzgldnieniu nastpujcych zasad: planowanie powinno uwzgldnia cele finansowe i nie finansowe cele nie finansowe s szczególnie wane, gdy uniemoliwiaj manipulowanie krótkoterminowymi celami finansowymi, cele powinny by dostosowane do zakresu kompetencji i odpowiedzialnoci pracowników, cele krótkoterminowe powinny by cile powizane z długoterminowymi, budety placówki pozwalaj na osiganie wyznaczonych celów. Naley podkreli, e controlling strategiczny zajmuje si przede wszystkim zapewnieniem długotrwałej egzystencji placówki poprzez wczeniejsze rozpoznanie warunków otoczenia i dopasowanie moliwoci instytucji do zmian i wymaga otoczenia. Controlling strategiczny koncentruje si zatem na analizie danych jakociowych. Budowanie strategii placówki moe by kształtowane w oparciu o poniszy schemat. Analiza otoczenia Ocena zewntrznych warunków i czynników (szans i zagroe) Sformułowanie misji Zadecydowanie o tym, co zamierzamy osign i dla kogo Strategia Sformułowanie programu Realizacja procesu Analiza placówki Ocena zewntrznych kompetencji i moliwoci (atutów i słaboci) Rys. 2. Etapy budowy strategii. ródło: opracowanie własne. Operatywne funkcje zarzdzania maj na celu podejmowanie działa majcych na celu realizacj strategii. Controlling operatywny wspiera zarzdzanie operatywne tworzc struktury niezbdne organizacyjnie, opracowujc instrumenty z zakresu polityki personalnej, budujc system informacyjno sprawozdawczy, przygotowujc system wskaników i niezbdnych procedur. Controlling operatywny obejmuje głównie dane ilociowe, tzn. koszty, przychody, wyniki. Mona go okreli jako sterowanie zyskiem w krótkim czasie. Do podstawowych zada controllingu operatywnego naley: 191

6 192 Adam Muszyski opracowanie systemu bezporedniego udziału w sporzdzaniu planów operatywnych, okrelajcych sposoby i rodki osignicia celów czstkowych i ogólnego, wspieranie wyodrbnionych jednostek organizacyjnych podczas opracowywania budetów kosztowo wynikowych, opracowanie systemu operatywnej kontroli wykonania zada planowych, pomoc kierownictwu w zarzdzaniu jednostkami organizacyjnymi na rónych poziomach hierarchicznych instytucji. Controlling operatywny ma za zadanie wspieranie podejmowanych przez kierownictwo decyzji w okresach miesicznych, kwartalnych lub rocznych, nie przekraczajcych jednak trzech lat. Istotne jest, aby planowanie, rozliczanie, informacja, analiza i kontrola wyników były ze sob cile powizane. Wprowadzenie controllingu operatywnego wymaga uruchomienia pozarachunkowych ródeł zdobywania informacji. Szczególne istotne jest ustalenie: zapotrzebowania na rodki pienine niezbdne do realizacji celów, okresów, w których ujawnia si zapotrzebowanie na rodki pienine, momentu przekazania rodków do dyspozycji, kosztów zwizanych ze sposobami inwestowania w organizacji, sposobów zapewnienia gotowoci do regulowania zobowiza, sposobów pogodzenia wymaga rentownoci i płynnoci finansowej instytucji. Zgodnie z powyszym budetowanie jest jednym z najwaniejszych narzdzi wspomagajcych zarzdzanie niepubliczn placówk owiatow. Pozwala ono osiga zaplanowane cele zwizane ze wiadczeniem usług edukacyjnych. Zastosowanie budetowania pozwala: mobilizowa do okresowego planowania, umacnia koordynacj, współprac i komunikowanie, ułatwi kwantyfikacj opisowych zamierze i celów, dostarcza podstaw do kontroli i oceny dokona, dostarcza danych do opracowania systemów motywacyjnych w placówce, kreowa wiadomo w zakresie kosztów prowadzonej działalnoci, spełnia wymagania prawne. Budet główny zajmuje si integracj budetów czstkowych. Przykładowy budet główny placówki przedstawia rys. 3. Efektem sporzdzonego budetu głównego dla planowanego okresu s sprawozdania wewntrzne, które s monitorowane w okresie wykonawczym. Sprawozdawczo wewntrzna w edukacyjnej placówce niepublicznej składa si z raportów, których zadaniem jest usprawnienie planowania strategicznego i operatywnego. Sprawozdawczo wewntrzna stanowi podstawowe narzdzie monitorowania postpów w zakresie realizowanych celów. Monitorowanie polega na cigłej obserwacji zjawisk zachodzcych w placówce. Oznacza to, e zarzdzajcy instytucj posiada informacje na temat: zestawu mierzalnych parametrów charakteryzujcych dane zjawisko, sposobu pomiaru przyjmowanych przez te parametry wielkoci, poziomu granicznych wielkoci poszczególnych parametrów, sposobu generowania sygnału o osigniciu wielkoci granicznej i/lub jej przekroczeniu. 192

7 Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 193 Budet sprzeday usług placówki Planowanie długoterminowe Budet sprzeday usług placówki Budet kosztów ogólnych Budet kosztów materiałów Budet kosztów wynagrodze Budet pozostałych kosztów Budet rodków pieninych Budet inwestycji placówki Sprawozdania w wersji planowanej Rachunek przepływów pieninych Bilans Rachunek zysków i strat Rys. 3. Schemat budetu głównego placówki owiatowej. ródło: opracowanie własne na podstawie (Nowak, 1999) oraz ( Nowak, 2001). Sprawozdawcze formy monitorowania korzystaj ze sprawozda składanych w formie pisemnej, co zapewnia ich wiarygodno i moliwo weryfikowania oraz pozwala na egzekwowanie odpowiedzialnoci za rzetelno i terminowo opracowania. Controlling w niepublicznej placówce edukacyjnej cile wie si z modelem jej zarzdzania, który powinien precyzowa jasne, przejrzyste i realne cele, posiada narzdzia umoliwiajce kontrolowanie ich realizacji i poziomu wykonania oraz koordynowa działania ukierunkowane na optymalne wykonanie zada. Wane jest, aby cele controllingu uwzgldniały: długotrwałe istnienie i kierunek rozwoju placówki, cigło jej funkcjonowania i podstawy podejmowania ekonomicznie uzasadnionych decyzji kierowniczych, płynno finansow i denie do efektywnoci ekonomicznej. W praktyce natomiast mona wyróni nastpujce cele: misja sformułowanie wizji placówki i jej działalnoci w przyszłoci, cele strategiczne okrelajce ogólny kierunek rozwoju placówki, 193

8 194 Adam Muszyski cele taktyczne uwzgldniajce sposób postpowania umoliwiajcy realizacj konkretnych celów strategicznych, cele operacyjne ukierunkowane na codzienne działania słuce zabezpieczeniu realnych celów taktycznych. Zgodnie z systemem controllingu najwaniejszym zadaniem placówki powinno by okrelenie misji i strategii. Strategia informuje o rodzajach działalnoci usługowej, moliwoci korzystania z twórczej współpracy oraz o sposobach dysponowania posiadanymi zasobami. Cele długo- i krótkoterminowe budowane s w oparciu o wczeniej przyjte strategie rozwoju instytucji. Naley zauway, e planowanie celów na bezpiecznym poziomie na ogół skutkuje słabymi wynikami, ustalanie zbyt wysokiego poziomu celów moe zagraa niemonoci ich realizacji. Powizanie wizji i strategii przedstawia rys. 4 Perspektywa finansowa Jak powinni nas dostrzega udziałowcy aby uznano, e odnielimy sukces finansowy? Klienci Jak powinnimy nas postrzega, abymy zrealizowali swoj wizj? Wizja i startegia Procesy wewntrzne Jakie procesy wewntrzne musimy doskonali, aby właciciele i klienci firmy byli zadowoleni? Rozwój Jak zachowa zdolno zmian i poprawy efektywnoci, aby zrealizowa nasz wizj? Rys. 4. Relacje wizji i strategii z perspektywami działalnoci. ródło: opracowanie własne na podstawie (Norton, Kaplan, 2001) Analiza dokona w dziedzinie zarzdzania oraz badania własne wskazuj na zasadno wdraania w niepublicznych placówkach edukacyjnych najnowszej zdobyczy controllingu strategicznego, jak jest strategiczna karta dokona (Norton, Kaplan, 2001). Łczy ona w sobie zarówno mierniki finansowe jak i niefinansowe zwizane z ocen efektywnoci zarzdzania placówk owiatow. Jest ona prezentowana na rys. 5. Wizja i strategia placówki kształcenia ustawicznego powinna by ukierunkowana na rozwój zwizany z: wprowadzaniem kursów i szkole, na które wystpuje zapotrzebowanie z punktu widzenia rynku, nawizywaniem kontaktów z przedsibiorstwami, zwikszeniem udziału w szkoleniach na potrzeby urzdów pracy, 194

9 Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 195 nawizywaniem kontaktów i zacienieniem zwizków z najlepszymi osobami prowadzcymi szkolenia i kursy, podnoszeniem jakoci prowadzonych kursów szkole poprzez wprowadzenie najnowszej technologii, zwikszeniem własnej bazy dydaktyczno-szkoleniowej. Dopracowanie wizji i strategii 1. dopracowanie wizji, 2. zdobycie poparcia dla realizacji wizji i strategii Wyjanienie i integracja 1. wyjanienie i edukacja, 2. ustalanie celów ogólnych, 3. powizanie systemu wynagradzania z Strategiczna karta dokona Monitorowanie realizacji strategii uczenie si 1. prezentowanie wspó-lnej wizji, 2. dostarczanie informa-cji o stopniu realizacji strategii, 3. wspomaganie proce-sów analizy realizacji strategii i uczenia si organizacji. Planowanie i wyznaczanie celów 1. wyjanienie celów szczegółowych 2. powizanie inicjatyw strategicznych 3. alokacja zasobów Rys. 5. Strategiczna karta dokona ródło: (Kaplan, Norton, 2001). Dowiadczenia wskazuj, e wikszo wizji nie wymaga nakładów finansowych, a ich realizacja uzaleniona jest od zdolnoci kierowniczych zarzdzajcych placówk. Zmniejszajca si liczba przedsibiorstw, słaba kondycja gospodarki powoduj, e naley połoy duy nacisk na współprac z podmiotami gospodarczymi działajcymi nie tylko w najbliszym regionie, ale i poszukiwa klientów w regionach oddalonych. Niewtpliwie wane jest podnoszenie jakoci wiadczonych usług. Technologie medialne w ostatnich kilku latach bardzo si rozwinły. W planowaniu naley zatem uwzgldnia rodki na urzdzenia prezentacyjne typu projektory multimedialne, komputery przenone itp. Bardzo due znaczenie maj kontakty z prowadzcymi szkolenia. Placówka powinna mie zapewnion grup osób, która prowadzi kurs lub szkolenia na zawołanie. Powinna równie móc si pochwali si tym, e szkolenia 195

10 196 Adam Muszyski były prowadzone przez osoby powszechnie znane, np. znani profesorowie, pracownicy urzdów, ministerstw itp. Strategia powinna by opisana jedn misj majc charakter wieloletni. Konieczne jest jednoznaczne okrelanie celów strategicznych i celów operatywnych. Cele strategiczne na dany rok dla niepublicznej placówki kształcenia mog dotyczy: unowoczenienia bazy dydaktyczno-szkoleniowej, itp. poprzez zakup komputerów, nowego wózka widłowego, aparatury prezentacyjnej typu rzutnik, video itp., uruchomiania nowego szkolenia lub kursu, likwidacji kursu lub szkolenia, zatrudnienia nowych wykładowców, lektorów. W zwizku z zatrudnianiem rónych grup wykładowców, szkoleniowców naley opracowa jednolity system wynagrodze uzaleniony od umiejtnoci prowadzcego, jego stopnia naukowego, sposobu prowadzenia szkolenia, przygotowania materiałów dydaktycznych. W trakcie precyzowania celów strategicznych zarzdzajcy placówk musi ustali midzy innymi: jaka bdzie planowana w danym okresie liczba kursów i szkole, ilu bdzie potrzebnych prowadzcych szkolenia i kursy, jaki bdzie dostpny czas na planowane szkolenia i kursy, jaki bdzie stopie wykorzystania bazy dydaktyczno-szkoleniowej, aby cele były ze sob zgodne, nie wystpowały w poszczególnych okresach sprzecznoci zwizane z powstawaniem wskich gardeł, nadmiernego poziomu niewykorzystania bazy dydaktyczno szkoleniowej itp.. Po realizacji strategii, wizji konieczna jest szczegółowa analiza realizacji strategii. W tym celu mog by wykorzystane nastpujce narzdzia: analiza makrootoczenia przy wykorzystaniu metod scenariuszowych, analiza otoczenia konkurencyjnego przy zastosowaniu modelu M.E. Portera, analiza potencjału strategicznego placówki przy zastosowaniu bilansu strategicznego, łacucha wartoci, analizy kluczowych czynników sukcesu, ocena pozycji strategicznej przedsibiorstwa przy zastosowaniu analizy SWOT. Powysze opracowanie nie wyczerpuje zagadnienia controllingu w niepublicznej placówce edukacyjnej. Jego celem było przede wszystkim przedstawienie, w oparciu o wiedz teoretyczn i dowiadczenia Autora, moliwoci zastosowania niektórych narzdzi controllingu w zarzdzaniu instytucj owiatow. Z uwagi na ograniczone rozmiary opracowania jedynie zasygnalizowano znaczenie budetowania oraz metod oceny biecej efektywnoci placówki. Literatura: [1] Fic D., (1999), Problemy zarzdzania w instytucjach edukacyjnych w okresie transformacji systemowej w Polsce, Wydawnictwo WSP, Zielona Góra. [2] Moka J., (1996), Controlling w zarzdzaniu przedsibiorstwem, W: Rachunkowo w controllingu przedsibiorstwa, pod red. E. Nowaka, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa. [3] Muszyski A., (2002), Trudnoci organizacji i zarzdzania niepublicznymi placówkami kszrałcenia ustawicznego w okresie przedakcesyjnym do Unii Europejskiej, W: Materiały konferencyjne, Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra. 196

11 Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 197 [4] Muszyski A., (2003) Funkcjonowanie niepublicznych placówek kształcenia ustawicznego, Orodek Kształcenia Kursowego MADA, Głogów. [5] Rajchel K., ukowski P., (2003) Zasadnicze problemy nowoczesnego zarzdzania instytucj, Wydawnictwo Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów. [6] Vollmuth H. J., (1996), Controlling i planowanie, kontrola, kierowanie, Wydawnictwo Placet, Warszawa. [7] ukowski P., Muszyski A., (2001), Nowoczesne zarzdzanie organizacj, Wydawnictwo Wyszej Szkoły Zarzdzania i Administracji w Opolu, Opole. 197

Budetowanie w przedsibiorstwie produkcyjnym. Budgeting in the productive enterprise

Budetowanie w przedsibiorstwie produkcyjnym. Budgeting in the productive enterprise Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 173 Budetowanie w przedsibiorstwie produkcyjnym Budgeting in the productive enterprise Karol CIEWIERA * Streszczenie: Budetowanie w działalnoci jednostek

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA URZDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2006 2013

STRATEGIA URZDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2006 2013 STRATEGIA URZDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO NA LATA 2006 2013 Warszawa, maj 2006 Załoenia przyjte przy konstruowaniu Strategii Urzdu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego: horyzont

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Problemy pozyskiwania rodków unijnych przez polskie jednostki samorzdowe

Problemy pozyskiwania rodków unijnych przez polskie jednostki samorzdowe Prof. dr hab. Elbieta Kornberger-Sokołowska Uniwersytet Warszawski Problemy pozyskiwania rodków unijnych przez polskie jednostki samorzdowe 1. Zgodnie z art. 158 Traktatu ustanawiajcego Wspólnot Europejsk

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007 Załcznik Do Uchwały Nr... Rady Powiatu Opolskiego z dnia...2007r. PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

Bardziej szczegółowo

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP)

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) str. 1 Załcznik Nr 1 Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) Działanie 1.4 Wzmocnienie współpracy midzy sfer badawczo-rozwojow

Bardziej szczegółowo

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA

RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA Projekt z dnia 22.03.2006 Załcznik do uchwały Nr Rady Ministrów z dnia r. RZDOWY PROGRAM WYRÓWNYWANIA WARUNKÓW STARTU SZKOLNEGO UCZNIÓW W 2006 r. WYPRAWKA SZKOLNA 1 Wstp Rzdowy program wyrównywania warunków

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny PROJEKT Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia w sprawie programu współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarzdowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalnoci

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Zał. do Zarzdzenia Nr 58/05 Starosty Kieleckiego z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia procedury rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Procedura rekrutacji pracowników do

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZDZANIA I KONTROLI FUNDUSZU SPÓJNOCI WYTYCZNE DOTYCZCE OPRACOWANIA CIEEK AUDYTU ORAZ JEDNOLITEGO FORMATU ICH PREZENTACJI

SYSTEM ZARZDZANIA I KONTROLI FUNDUSZU SPÓJNOCI WYTYCZNE DOTYCZCE OPRACOWANIA CIEEK AUDYTU ORAZ JEDNOLITEGO FORMATU ICH PREZENTACJI SYSTEM ZARZDZANIA I KONTROLI FUNDUSZU SPÓJNOCI WYTYCZNE DOTYCZCE OPRACOWANIA CIEEK AUDYTU ORAZ JEDNOLITEGO FORMATU ICH PREZENTACJI Ministerstwo Gospodarki i Pracy Departament Koordynacji Funduszu Spójnoci

Bardziej szczegółowo

2.5 Trwało projektu. 5 Metodologia tworzenia analiz ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu

2.5 Trwało projektu. 5 Metodologia tworzenia analiz ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu na klasyfikacj projektu pod ktem długu i deficytu sektora publicznego 5. 2.5 Trwało projektu Projekty ppp s

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA. L. KRÓLAS 1, P. KRÓLAS 2 Orodek Kwalifikacji Jakoci Wyrobów SIMPTEST ul. Przemysłowa 34A 61-579 Pozna

WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA. L. KRÓLAS 1, P. KRÓLAS 2 Orodek Kwalifikacji Jakoci Wyrobów SIMPTEST ul. Przemysłowa 34A 61-579 Pozna 22/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(1/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA L. KRÓLAS

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r.

ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001. z dnia 12 stycznia 2001 r. ROZPORZDZENIE KOMISJI (WE) NR 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzgldniajc

Bardziej szczegółowo

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW W dniu l stycznia weszły w ycie przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie owiaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób

Bardziej szczegółowo

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl OGŁOSZE O ZAMÓWIENIU Roboty budowlane Dostawy Usługi Wypełnia Urzd Zamówie Publicznych Data otrzymania ogłoszenia Numer identyfikacyjny SEKCJA I: ZAMAWIAJCY I.1) OFICJALNA NAZWA I ADRES ZAMAWIAJCEGO Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie kursu w kierunku: obsługi wózków widłowych napdzanych silnikami z uprawnieniami do wymiany butli propan butan. Numer ogłoszenia: 132270 2010; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU

R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU Podstawa prawna: Art.33 ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorzdzie terytorialnym (tekst

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (38) nr 3, 2015 Paulina HARAF Renata HARAF Marek Ł. GRABANIA ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Streszczenie. W artykule przedstawiono nowy zawód funkcjonujcy obecnie na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 6 lipca 2005 r. dotyczca przetwarzania danych osobowych córki Skarcego, przez Stowarzyszenie, poprzez publikacj informacji na temat rodziny

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r.

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r. Uchwała Nr XXVIII/266/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. w sprawie okrelenia warunków i trybu wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego przez Gmin Jarocin. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15,

Bardziej szczegółowo

oraz co to jest norma ISO 9001/2000

oraz co to jest norma ISO 9001/2000 Dlaczego system zarzdzania jakoci w firmie i orodku oraz propozycja certyfikacji grupowej dla małych firm geodezyjnych. oraz co to jest norma ISO 9001/2000 Wojciech Tokarski 2 Auditor wiodcy akredytowany

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny?

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny? Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Dlaczego taki system jest potrzebny? Zarys koncepcji Sektor technologii rodowiskowych postrzegany jest w Europie i na wiecie jako jeden z najbardziej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 121 Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia The integrated management software in small

Bardziej szczegółowo

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r.

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Wieloletni program współpracy samorzdu Powiatu Krasnostawskiego z organizacjami pozarzdowymi oraz z podmiotami

Bardziej szczegółowo

Badanie efektywnoci procesów logistycznych narzdziem wspomagajcym tworzenie łacuchów zarzdzania dostawami *

Badanie efektywnoci procesów logistycznych narzdziem wspomagajcym tworzenie łacuchów zarzdzania dostawami * AMME 2001 10th JUBILEE INTERNATIONAL SC IENTIFIC CONFERENCE Badanie efektywnoci procesów logistycznych narzdziem wspomagajcym tworzenie łacuchów zarzdzania dostawami * S. Tkaczyk, M. Roszak Zakład Zarzdzania

Bardziej szczegółowo

Moliwoci adaptacji systemu bazy planistyczno-normatywnej controllingu z duych do małych i rednich przedsibiorstw budowlano-montaowych

Moliwoci adaptacji systemu bazy planistyczno-normatywnej controllingu z duych do małych i rednich przedsibiorstw budowlano-montaowych Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 111 Moliwoci adaptacji systemu bazy planistyczno-normatywnej controllingu z duych do małych i rednich przedsibiorstw budowlano-montaowych Possibilities

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

- Projekt - Uchwała Nr XLVII/ /2006 Rady Powiatu Wodzisławskiego z dnia 22 czerwca 2006r.

- Projekt - Uchwała Nr XLVII/ /2006 Rady Powiatu Wodzisławskiego z dnia 22 czerwca 2006r. - Projekt - Uchwała Nr XLVII/ /2006 Rady Powiatu Wodzisławskiego z dnia 22 czerwca 2006r. w sprawie: nadania statutu Powiatowemu Domowi Dziecka w Gorzyczkach. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 12

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI

KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI 20/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(1/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI S. TKACZYK 1 Politechnika

Bardziej szczegółowo

Raport dotyczcy stosowania zasad Ładu Korporacyjnego przez LSI Software S.A. w 2007 roku.

Raport dotyczcy stosowania zasad Ładu Korporacyjnego przez LSI Software S.A. w 2007 roku. Raport dotyczcy stosowania zasad Ładu Korporacyjnego przez w 2007 roku. Zarzd Z siedzib w Łodzi, działajc na podstawie 29 ust. 5 Regulaminu Giełdy Papierów Wartociowych w Warszawie oraz Uchwały Zarzdu

Bardziej szczegółowo

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha.

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha. Wolsztyn: Budowa stawów retencyjnych w rejonie ul. Dbrowskiego i ul. Prusa w Wolsztynie Numer ogłoszenia: 39590-2010; data zamieszczenia: 11.02.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - roboty budowlane Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego BEZPIECZNA PROFESJONALNA USŁUGA SERWISOWA KRYTERIA WYBORU FIRMY SERWISOWEJ NA POZIOMIE WIADCZENIA USŁUGI TIER3/TIER4 dla klimatyzacji precyzyjnej HPAC w obiektach DATA CENTER 1 1. I. Kryterium wymaga str.

Bardziej szczegółowo

ROLA TRANSPORTU W REALIZACJI PROCESÓW LOGISTYCZNYCH PRZEDSI BIORSTWA

ROLA TRANSPORTU W REALIZACJI PROCESÓW LOGISTYCZNYCH PRZEDSI BIORSTWA PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 69 Transport 2009 Ilona JACYNA Politechnika Warszawska Wydział Transportu, Zakład LiST ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Ilona.Jacyna@gmail.com ROLA TRANSPORTU

Bardziej szczegółowo

1. Definicja i cel audytu zewntrznego

1. Definicja i cel audytu zewntrznego Wytyczne Instytucji Zarzdzajcej ZPORR na temat audytu zewntrznego projektów realizowanych w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (z wyłczeniem projektów realizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

Procedura wprowadzenia systemu podnoszenia kwalifikacji pracowników obejmujcego szkolenia i samokształcenie

Procedura wprowadzenia systemu podnoszenia kwalifikacji pracowników obejmujcego szkolenia i samokształcenie Starostwo Powiatowe w Kielcach Załcznik Nr 2 do Zarzdzenia Starosty Nr 38/05 z dn. 30.09.2005 r. Procedura wprowadzenia systemu podnoszenia kwalifikacji pracowników obejmujcego szkolenia i samokształcenie

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008

GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Załcznik do uchwały Nr... z dnia...rady Miasta Sandomierza GMINNY PROGRAM OCHRONY OFIAR PRZEMOCY W RODZINIE na rok 2008 Gminny Program Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie okrela lokaln strategi na rok 2008

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie szkolenia w kierunku: projektowanie ogrodów Numer ogłoszenia:151938 2010; data zamieszczenia: 01.06.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługi Przetarg nieograniczony

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne ROZPORZDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 17 listopada 1998 r. w sprawie ogólnych warunków obowizkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoci cywilnej podmiotu przyjmujcego zamówienie na wiadczenia zdrowotne za

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami - definicje Zbiór działań związanych z ludźmi, ukierunkowanych na osiąganie celów organizacji i zaspokojenie potrzeb pracowników Proces

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0)

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0) Strona 1 z 5 Chojnice: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialnoci cywilnej Urzdu Miejskiego w Chojnicach wraz z jednostkami organizacyjnymi Numer ogłoszenia: 194104-2012; data zamieszczenia: 08.06.2012 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Załcznik nr 5 WZÓR MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.4:

Bardziej szczegółowo

Balanced Scorecard. Zaprogramuj swoją strategię. wyceny i doradztwo finansowe modelowanie i analizy business excellence

Balanced Scorecard. Zaprogramuj swoją strategię. wyceny i doradztwo finansowe modelowanie i analizy business excellence Balanced Scorecard Zaprogramuj swoją strategię wyceny i doradztwo finansowe modelowanie i analizy business excellence Agenda Koncepcja Strategicznej Karty Wyników Mapa strategii Narzędzia ICT dla wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Rozdzia I Postanowienia ogólne

Rozdzia I Postanowienia ogólne Zacznik nr 1 do Zarzdzenia nr 13 / 2011 Dyrektora Powiatowego Urzdu Pracy w rodzie Wlkp. z dnia 15.04.2011 REGULAMIN ORGANIZACYJNY CENTRUM AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ Rozdzia I Postanowienia ogólne 1 Regulamin

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE 1. Informacje o instrumentach finansowych. Ad.1 Lp Rodzaj instrumentu Nr not prezentujcych poszczególne rodzaje instrumentów finansowych w SA-P 2008 Warto bilansowa na 30.06.2007

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) obowiązuje od 01.10.2015 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. ) w zwizku z wnioskiem podatnika XXXXXX z dnia 10.11.2005r., uzupełnionego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami logistyki

Zarządzanie kosztami logistyki Zarządzanie kosztami logistyki Opis Synchronizacja wymagań rynku z potencjałem przedsiębiorstwa wymaga racjonalnych decyzji, opartych na dobrze przygotowanych i przetworzonych informacjach. Zmieniające

Bardziej szczegółowo

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w UZASADNIENIE Projekt rozporzdzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych stanowi wykonanie delegacji ustawowej wynikajcej z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci Owiadczam, e: Nr wniosku Imi i nazwisko Kandydata/tki Imi i nazwisko Oceniajcego Imi i nazwisko Kandydata/tki Załcznik nr 5 do Regulaminu rekrutacji do Projektu PIERWSZY BIZNES aktywizacja lokalnej społecznoci

Bardziej szczegółowo

Intellectual Capital Statement - Bilans Wartoci Niematerialnych

Intellectual Capital Statement - Bilans Wartoci Niematerialnych [Logo Przedsibiorstwa] Intellectual Capital Statement - Bilans Wartoci Niematerialnych [Okres Sprawozdawczy] DANE KONTAKTOWE FIRMY: [Przedsibiorstwo] AK sp. z o.o. [Adres] ul. Okólnik 11, 00-368 Warszawa

Bardziej szczegółowo

(Dz. U. Nr 162, poz. 1121 z pón. zm.) USTAWA z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsiwzi termomodernizacyjnych [1].

(Dz. U. Nr 162, poz. 1121 z pón. zm.) USTAWA z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsiwzi termomodernizacyjnych [1]. (Dz. U. Nr 162, poz. 1121 z pón. zm.) USTAWA z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsiwzi termomodernizacyjnych [1]. Art. 1. Ustawa okrela: 1) zasady wspierania przedsiwzi termomodernizacyjnych majcych

Bardziej szczegółowo

Wyjanienia Ministerstwa Finansów w sprawie stosowania niektórych przepisów prawa

Wyjanienia Ministerstwa Finansów w sprawie stosowania niektórych przepisów prawa Wyjanienia Ministerstwa Finansów w sprawie stosowania niektórych przepisów prawa 1. Funkcjonowanie fundacji w wietle przepisu art. 30 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych Norma prawna

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe

Programowanie Obiektowe Programowanie Obiektowe dr in. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl WYKŁAD 1 Wstp, jzyki, obiektowo Cele wykładu Zaznajomienie słuchaczy z głównymi cechami obiektowoci Przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Koszty logistyczne w strategiach konkurencyjnych przedsibiorstw. Logistical costs in the competitive strategy of enterprises

Koszty logistyczne w strategiach konkurencyjnych przedsibiorstw. Logistical costs in the competitive strategy of enterprises Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 209 Koszty logistyczne w strategiach konkurencyjnych przedsibiorstw Logistical costs in the competitive strategy of enterprises Izabela WALCZAK *, Krzysztof

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKANIKOWA DOCHODÓW GMINY PRZEGLD STOSOWANYCH METOD

ANALIZA WSKANIKOWA DOCHODÓW GMINY PRZEGLD STOSOWANYCH METOD Adam ABKA Monika TUREK-RADWAN ANALIZA WSKANIKOWA DOCHODÓW GMINY PRZEGLD STOSOWANYCH METOD Streszczenie W artykule podejmuje si problematyk praktycznego zastosowania analizy finansowej do wspomagania zarzdzania

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Rodziców Specjalnego Orodka Szkolno- Wychowawczego im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu

Regulamin Rady Rodziców Specjalnego Orodka Szkolno- Wychowawczego im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu Regulamin Rady Rodziców Specjalnego Orodka Szkolno- Wychowawczego im. Polskich Olimpijczyków w Warlubiu Rozdział I Nazwa reprezentacji rodziców 1. Ustala si nazw reprezentacji rodziców: Rada Rodziców przy

Bardziej szczegółowo

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Strategia globalna firmy a strategia logistyczna www.maciejczak.pl STRATEGIA SZTUKA WOJNY W BIZNESIE Strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji i

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie ZARZDZENIE Nr 13/2005 STAROSTY KRASNOSTAWSKIEGO z dnia 29 sierpnia 2005 roku w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie

Bardziej szczegółowo

Regulamin uczestnictwa w systemie patronatu Ministerstwa Gospodarki i Pracy w zakresie szkole na temat instrumentów polityki strukturalnej UE

Regulamin uczestnictwa w systemie patronatu Ministerstwa Gospodarki i Pracy w zakresie szkole na temat instrumentów polityki strukturalnej UE Regulamin uczestnictwa w systemie patronatu Ministerstwa Gospodarki i Pracy w zakresie szkole na temat instrumentów polityki strukturalnej UE I. Przepisy ogólne 1 1. Regulamin okrela zasady funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów.

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów. 1 z 5 2014-10-14 11:41 Pozna: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Wielkopolskiego Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej - Curie w Poznaniu Numer ogłoszenia: 340136-2014; data zamieszczenia: 14.10.2014

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK OCENIAJCYCH I AKCEPTUJCYCH LUB CERTYFIKUJCYCH ZAKŁADOW KONTROL PRODUKCJI Akceptował: Kierownik Biura ds. Akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne Załcznik do Uchwały Nr XXXII/23/06 Rady Powiatu w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2006 r. STATUT Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Kielcach Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU W RAMACH DZIAŁANIA 3.4 MIKROPRZEDSIBIORSTWA ZPORR

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU W RAMACH DZIAŁANIA 3.4 MIKROPRZEDSIBIORSTWA ZPORR INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU W RAMACH DZIAŁANIA 3.4 MIKROPRZEDSIBIORSTWA ZPORR Opracowano na podstawie załcznika nr 4 do Ramowych wytycznych dla beneficjentów i Instytucji Wdraajcych

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

ZARZDZANIE PROJEKTAMI W OBRUM SP. Z O.O.

ZARZDZANIE PROJEKTAMI W OBRUM SP. Z O.O. Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (38) nr 3, 2015 Adrian BRITTANI ZARZDZANIE PROJEKTAMI W OBRUM SP. Z O.O. Streszczenie. W artykule przedstawiono wdroon do praktyki w OBRUM sp. z o.o. now form zarzdzania

Bardziej szczegółowo

Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego. opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Doradca Zawodwy

Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego. opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Doradca Zawodwy Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Zawodwy Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego umoliwia uczniowi zdobycie

Bardziej szczegółowo

Roboty budowlane publikacja obowizkowa publikacja nieobowizkowa Usługi

Roboty budowlane publikacja obowizkowa publikacja nieobowizkowa Usługi OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU Roboty budowlane publikacja obowizkowa Dostawy publikacja nieobowizkowa Usługi SEKCJA I: ZAMAWIAJCY I.1) NAZWA, ADRESY I OSOBY UPOWANIONE DO KONTAKTÓW Nazwa: Powiatowy Urzd Pracy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami NAUCZYCIEL BARBARA PAPUSZKA KONTRAKT NAUCZYCIEL UCZEŃ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II Kontrakt z uczniami Nauczyciel na bieżąco stosuje ocenę, której celem jest uwidocznienie

Bardziej szczegółowo

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Opis szkoleń planowanych do realizacji w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

SENTE Produkcja. Tworzymy dla Ciebie. Prezentacja programu. planowanie i kontrola procesów wytwórczych. SENTE Systemy Informatyczne Sp. z o.o.

SENTE Produkcja. Tworzymy dla Ciebie. Prezentacja programu. planowanie i kontrola procesów wytwórczych. SENTE Systemy Informatyczne Sp. z o.o. Prezentacja programu SENTE Produkcja planowanie i kontrola procesów wytwórczych Tworzymy dla Ciebie SENTE Systemy Informatyczne Sp. z o.o. Infolinia handlowa: 0 801 077 778 ul. Kościuszki 142 A 50-008

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 9 lutego 2000 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 9 lutego 2000 r. Dz.U.00.12.146 2001-12-08 zm. Dz.U.01.134.1511 1 ROZPORZDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 9 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia porednictwa pracy, poradnictwa zawodowego,

Bardziej szczegółowo

Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego

Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego ............ (adresat) Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego 1. Wnioskodawca. Nazwisko i im i Dane wnioskodawcy (czy jest to rodzic, dyrektor szkoły lub pełnoletni ucze) 2. Dane o uczniu. N azwisko

Bardziej szczegółowo

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna-

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- II raport okresowy z ewaluacji projektu: Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- - Malbork, padziernik 2007 - opracował: Jakub Lobert Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU na wiadczenie usług przewozowych jednym statkiem pomidzy portem w Gdasku (Nabrzee Motławy), Sopotem (Molo) a Sobieszewem w roku 2009 I. Zamawiajcy: Zarzd Transportu Miejskiego w

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJANIAJCE DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENINYCH

NOTY OBJANIAJCE DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENINYCH NOTY OBJANIAJCE DO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENINYCH I. rodki pienine przyjte do rachunku przepływów pieninych 1. rodki pienine przyjte do rachunku przepływów pieninych to rodki zgromadzone w banku i w kasie

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE INFORMACJE I OBJANIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2008 ROK.

DODATKOWE INFORMACJE I OBJANIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2008 ROK. Warszawa dnia 31.03.2009 DODATKOWE INFORMACJE I OBJANIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2008 ROK. 1. Sprawozdanie finansowe Fundacji Normalna Przyszło sporzdzono na dzie bilansowy 31.12.2008. 2. Suma

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady gospodarki finansowej przedsibiorstwa:

Podstawowe zasady gospodarki finansowej przedsibiorstwa: Podstawowe zasady gospodarki finansowej przedsibiorstwa: 1. Samodzielno prowadzenia gospodarki finansowej - przejawia si w nieingerencji pastwa w suwerenn działalno gospodarcz podmiotu, która pociga za

Bardziej szczegółowo

Rola kapitału obrotowego i jego wpływ na zarzdzanie finansami przedsibiorstw

Rola kapitału obrotowego i jego wpływ na zarzdzanie finansami przedsibiorstw Dr Grzegorz Gołbiowski Rola kapitału obrotowego i jego wpływ na zarzdzanie finansami przedsibiorstw W teorii finansów przedsibiorstw jednym z kluczowych zagadnie jest okrelenie istoty i pojcia kapitału

Bardziej szczegółowo

Obszary badawcze controllingu w orodku wrocławskim. Research fields of controlling in Wrocław centre

Obszary badawcze controllingu w orodku wrocławskim. Research fields of controlling in Wrocław centre Controlling w małych i rednich ch 15 Obszary badawcze controllingu w orodku wrocławskim Research fields of controlling in Wrocław centre Edward NOWAK * Streszczenie. Artykuł jest prezentacj problematyki

Bardziej szczegółowo

Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego. ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl. Wisła 5-7.09 2007 r.

Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego. ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl. Wisła 5-7.09 2007 r. Ewa Janczar Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego ewa.janczar@bgwm.pl www.bgwm.pl; www.gismazowsza.pl Wisła 5-7.09 2007 r. Słuba Geodezyjna i Kartograficzna funkcjonuje w realnej rzeczywistoci, ukształtowanej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 57/915/07 ZARZDU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO W RZESZOWIE z dnia 29 sierpnia 2007 r.

UCHWAŁA NR 57/915/07 ZARZDU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO W RZESZOWIE z dnia 29 sierpnia 2007 r. UCHWAŁA NR 57/915/07 ZARZDU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO W RZESZOWIE z dnia 29 sierpnia 2007 r. w sprawie zatwierdzenia Regulaminu Organizacyjnego Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie

Bardziej szczegółowo

1.4. POMOC ZE STRONY BIUR RACHUNKOWYCH DLA FIRM SEKTORA MP W ZAKRESIE POZYSKIWANIA FUNDUSZY POMOCOWYCH I DZIAŁALNOCI NA RYNKACH UE

1.4. POMOC ZE STRONY BIUR RACHUNKOWYCH DLA FIRM SEKTORA MP W ZAKRESIE POZYSKIWANIA FUNDUSZY POMOCOWYCH I DZIAŁALNOCI NA RYNKACH UE 1.4. POMOC ZE STRONY BIUR RACHUNKOWYCH DLA FIRM SEKTORA MP W ZAKRESIE POZYSKIWANIA FUNDUSZY POMOCOWYCH I DZIAŁALNOCI NA RYNKACH UE Marek Matejun Funkcjonowanie sektora MP w warunkach integracji europejskiej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA Informacja dodatkowa zgodnie z 91 ust. 3 i 4 Rozporzdzenia Rady Ministrów z dnia 19 padziernika 2005 r. w sprawie informacji biecych i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartociowych (Dz.

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA KOMPLEKSOWEJ KARTY WYNIKÓW W SYSTEMIE INFORMATYCZNYM ZARZ DZANIA

INTEGRACJA KOMPLEKSOWEJ KARTY WYNIKÓW W SYSTEMIE INFORMATYCZNYM ZARZ DZANIA INTEGRACJA KOMPLEKSOWEJ KARTY WYNIKÓW W SYSTEMIE INFORMATYCZNYM ZARZDZANIA KRZYSZTOF MICHALAK Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Streszczenie Przetrwanie organizacji na rynku wymaga

Bardziej szczegółowo