Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe nr 849 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2011 Katedra Rachunkowości Finansowej Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 1. Wprowadzenie Próby skwantyfikowanego określenia przejawów działalności gospodarczej widoczne są od najdawniejszych czasów. Dowodzą tego chociażby pouczenia zawarte w Starym Testamencie: Cokolwiek przekazujesz, niech będzie pod liczbą i wagą, a dawanie i odbieranie wszystko na piśmie 1. Dopiero rachunkowość wykorzystała w pełni ideę pomiaru. Równocześnie zauważyć trzeba, że kwantyfikacja w liczbie i wadze przybrała bardziej wymagającą formę kwantyfikacji w wartości, a w perspektywie w wartości godziwej 2. Dlatego słusznie traktuje się rachunkowość jako teorię i system pomiaru wartości ekonomicznej pomnażanej w procesie gospodarowania 3. Walorem rachunkowości, wyznaczającym jej znaczenie w gospodarce, jest podstawowa metoda rachunkowości metoda bilansowa. Polega ona na rozpatrywaniu działalności gospodarczej jednocześnie z dwóch przeciwstawnych 1 Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań Warszawa 1982, s Kategoria wartość godziwa pojawiła się w odległej historii w myśli filozoficznej, religijnej i ekonomicznej. Cena godziwa, sprawiedliwa widoczna jest w poglądach Arystotelesa, Świętego Tomasza z Akwinu, papieża Aleksandra III, który wprowadził do prawa kanonicznego w XII w., w kanonie Placuit doktrynę właściwej ceny (just price). Koncepcję sprawiedliwej ceny rozważali klasycy myśli ekonomicznej: A. Smith, D. Ricardo, K. Marks, a wspólną jej ideą była ekwiwalentność wymiany (w tym wynagrodzenia za pracę najemną) por. M. Dobija, Wartość godziwa jako kryterium prawdy w teorii ekonomicznej [w:] Dążenie do prawdy w naukach ekonomicznych, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2006, s M. Dobija, Rachunkowość zarządcza i controlling, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s. 15.

2 6 punktów widzenia. Gospodarowanie ma bowiem podwójny charakter, rzeczowy i finansowy. Ruchowi rzeczy towarzyszy zawsze przepływ wartości, co prowadzi do ruchu pieniądza. Za pomocą metody bilansowej można charakteryzować gospodarowanie od strony rzeczowej i finansowej. Wielkości charakteryzujące gospodarowanie są wyrażone w mierniku wartościowym, w pieniądzu, pełniącym rolę wspólnego mianownika. Zastosowanie metody bilansowej umożliwia wyróżnienie majątku i kapitałów. Dotyczą one jednak tych samych zasobów, które rozpatrywane są w dwóch różnych przekrojach. Kapitały, będąc sumą wartości zaangażowanych składników majątkowych, są równocześnie specyficznym ich odzwierciedleniem. Składniki majątkowe zaś są formami lokaty kapitału, czyli zasobami, które rokują osiągnięcie korzyści, pomnożenie kapitałów. Proces globalizacji gospodarki światowej zmierza coraz wyraźniej do stosowania światowych rozwiązań w zakresie wyceny majątku i kapitałów, w tym również ujętych w regulacjach światowych. Charakterystycznym elementem tych rozwiązań jest wycena w wartości godziwej. Wartość godziwa jest to kwota, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach rynkowych transakcji, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. Tak określona podstawa wyceny wskazuje na próbę jej obiektywizacji i urynkowienia, co czyni ją bardziej przydatną dla uczestników rynku kapitałowego. Wycena w wartości godziwej rodzi jednak wiele uwarunkowań, których naświetlenie jest konieczne dla obiektywnej charakterystyki tego miernika wartości. Wśród tych uwarunkowań należy zwrócić uwagę na: zróżnicowanie potrzeb informacyjnych odbiorców informacji ekonomicznych, rozszerzający się zakres wielkości szacunkowych w rachunkowości, kryzys wiarygodności szeroko rozumianej rachunkowości przejawiający się w lansowaniu negatywnej interpretacji pojęcia rachunkowość kreatywna, potrzebę ewolucji mierników oceny jednostek gospodarczych w kierunku wartości ekonomicznej, zespolenia wysiłku w kształtowaniu wiarygodnego obrazu działalności jednostki w formie sprawozdania finansowego oraz ocen i opinii z nim związanych. 2. Odbiorcy informacji ekonomicznych Podstawowym celem rachunkowości jako języka biznesu jest tworzenie wiarygodnego obrazu działalności jednostki gospodarczej prezentowanego w postaci sprawozdania finansowego oraz ocen i opinii z nim związanych. Oznacza to

3 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 7 dostarczenie odbiorcom informacji o cechach jakościowych decydujących o ich użyteczności wskazywanej zarówno w założeniach koncepcyjnych Międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR), Międzynarodowej Federacji Księgowych (IFAC) 4, jak i w literaturze przedmiotu 5. Odbiorcami sprawozdań finansowych są zaś różne podmioty (tabela 1). Tabela 1 Odbiorcy sprawozdań finansowych Odbiorcy sprawozdania Wewnętrzni: właściciele i kierownictwo jednostki Potrzeby informacyjne ocena dokonanych przedsięwzięć pod względem rentowności i stopy zwrotu kapitału, utrzymania płynności finansowej i zapotrzebowania na nowy kapitał pracownicy ocena wypłacalności jednostki oraz możliwych perspektyw rozwoju zawodowego i utrzymania zatrudnienia Zewnętrzni: potencjalni inwestorzy Możliwa do uzyskania stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału oraz ocena ryzyka prognozowanych przedsięwzięć kredytodawcy i pożyczkodawcy ocena zdolności płatniczej jednostki i perspektywy rozwoju rzutujące na ocenę ryzyka kredytowego biegły rewident ocena prawidłowości, rzetelności oraz jasności przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego badanej jednostki gospodarczej kontrahenci sytuacja finansowa jednostki i powiązana z nią zdolność płatnicza, perspektywy rozwoju jednostki warunkujące popyt i podaż dóbr i usług jednostki konkurencyjne ocena sytuacji rynkowej, udziału w rynku, poziomu cen, ilości i kierunków sprzedaży dóbr i usług organy administracji państwowej i samorządowej informacja dla celów statystyki i polityki gospodarczej oraz polityki fiskalnej Źródło: Współczesna analiza finansowa, red. B. Micherda, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2004, s. 36. Tabela 1 wyraźnie wskazuje na przewagę odbiorców zewnętrznych i charakter potrzeb informacyjnych. Szczególnie oczekiwane są informacje o charakterze prospektywnym pozwalające określić sytuację finansową jednostki gospodarczej na 4 Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej (MSSF) obejmujące międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa 2004, s Por. J. Gierusz, Koszty i przychody w świetle nadrzędnych zasad rachunkowości. Pojęcia. Klasyfikacja. Zakres ujawnień, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gdańsk 2005, s. 18 i nast.

4 8 rynku 6. Stąd też wynikają zgłaszane coraz częściej postulaty dotyczące potrzeby i kierunków rozszerzenia zakresu informacji sprawozdawczej Wielkości szacunkowe w rachunkowości W wypadku rachunkowości, pragmatycznego systemu informacyjno-kontrolnego, wiarygodność ma najistotniejsze znaczenie. W historycznym rozwoju rachunkowości obserwuje się nieustanną walkę w obronie wiarygodności wobec coraz mocniej stawianych, a wynikających z rozwijających się szybko stosunków gospodarczych, postulatów uproszczeń. Nie bez znaczenia jest też konieczność określenia językiem rachunkowości nowych zagadnień wynikających głównie z jej zbliżenia do problematyki dynamicznie rozwijającego się rynku kapitałowego. Prowadzi to w konsekwencji do tego, że sprawozdanie finansowe jest w coraz większym stopniu zbiorem informacji ustalanych szacunkowo. W międzynarodowych regulacjach rachunkowości, a także polskim prawie bilansowym wyznacza się różne parametry wartości, do czego jest niezbędne dokonywanie profesjonalnych osądów i szacunków 8. Zagadnienia, na które należy szczególnie zwrócić uwagę, to tworzenie i rozwiązywanie rezerw oraz odpisy z tytułu utraty wartości aktywów. Formą odpowiedzi systemu rachunkowości na ryzyko gospodarcze, zabezpieczeniem przed negatywnymi jego skutkami, jest tworzenie i rozwiązywanie rezerw. Można przyjąć, że rezerwy odpowiadają równowartości aktywów adekwatnych do wielkości znanego lub oszacowanego zmniejszenia zasobów majątkowych w przyszłości 9. Do najważniejszych cech odróżniających rezerwy od innych kategorii sprawozdawczych zaliczyć można to, że 10 : nie ma pewności, że negatywne zjawisko, przed którym rezerwa ma zabezpieczać, będzie w ogóle miało miejsce; przedmiotem oceny mogą być jedynie dostępne obecnie znamiona jego powstania, a w wyjątkowych wypadkach brak 6 Por. M. Świderska, G.K. Świderska, Oczekiwania inwestorów a zakres informacji ujawnianej w raporcie rocznym [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa w procesie poprawy bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, red. B. Micherda, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 2005, s Por. W. Skoczylas, Potrzeba i kierunki rozszerzenia zakresu sprawozdawczości przedsiębiorstw [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa, s ; J. Gierusz, op. cit., s W. Gos, Szacunki jako parametr wartości aktywów i pasywów [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa, s M. Gmytrasiewicz, Dylematy kwalifikacji rezerw, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, nr 992, Wrocław 2003, s J. Gierusz, op. cit., s. 100.

5 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 9 jakichkolwiek przesłanek powstania w przyszłości strat (np. tworzenie kapitału zapasowego), kwota, o jaką kiedyś może nastąpić uszczuplenie aktywów, jest jedynie przedmiotem szacunków, rezerwy tworzone są na ściśle lub orientacyjnie wyznaczony okres, po którym ma miejsce ich wykorzystanie lub rozwiązanie, niewłaściwie utworzone rezerwy (co do momentu i (lub) kwoty) wypaczają tworzony w sprawozdaniu finansowym obraz jednostki gospodarczej w dwóch okresach sprawozdawczych: utworzenia rezerwy oraz jej rozwiązania. Zasadniczo wśród rezerw ze względu na ujęcie w księgach rachunkowych i ujawnianie w sprawozdaniu finansowym można wyróżnić rezerwy jawne i ciche. W ramach rezerw jawnych, w ich szerokim ujęciu, wyróżnić można 11 : rezerwy sensu stricto (zgodnie z definicjami MSR 37 i ustawy o rachunkowości), bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, rezerwy kapitałowe, utrata wartości aktywów trwałych i obrotowych. Rezerwy ciche (ukryte) są wyrazem świadomego zaniżania wartości aktywów lub przychodów bądź celowego przeszacowania kwot zobowiązań i kosztów 12. Znaczenie rezerw dla tworzenia obrazu jednostek gospodarczych w postaci sprawozdania finansowego jest w poszczególnych krajach różne, mimo pogłębiających się procesów harmonizacji i standaryzacji rachunkowości. Wynika to głównie z odmienności ukształtowanych historycznie systemów finansowych i przyjętych koncepcji rachunkowości. Podejście do rezerw jest jednym z podstawowych kryteriów różniących tradycję anglosaską i kontynentalną, gdyż linię podziału wyznacza w tym wypadku stosunek do koncepcji true and fair view oraz zasady ostrożności 13. Ustawa o rachunkowości (art. 3, ust. 1, pkt 21) przyjęła zbieżną z art. 10 MSR 37 definicję rezerw jako zobowiązań o niepewnej kwocie lub terminie wymagalności, a zapisy art. 35 d i art. 37 wskazują na cztery rodzaje obligatoryjnych rezerw 14 : 11 Ibidem, s Działania takie są sprzeczne z art. 37 Założeń koncepcyjnych MSR oraz art. 42 IV Dyrektywy UE. 13 Por. J. Gierusz, op. cit., s W bilansie rezerwy ujawnia się w następujących pozycjach pasywów: B.I.1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, B.I.2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne, B.I.3. Pozostałe rezerwy.

6 10 na przyszłe zobowiązania pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa, których kwotę można wiarygodnie oszacować, a w szczególności na straty z transakcji gospodarczych w toku, na przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, na świadczenia emerytalne i podobne obciążenia, na odroczony podatek dochodowy ustalony metodą zobowiązań bilansowych. Należy dodać, że kreowanie rezerw uzależnione jest od spełnienia wielu warunków oraz wykorzystania przewidzianych parametrów (np. stopa dyskonta) i metod (np. aktuarialnych). Zgodnie z zapisem art. 39 ust. 2 Ustawy o rachunkowości jednostki dokonują też biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności 15 : ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostki przez kontrahentów jednostki, a kwotę zobowiązania można oszacować w sposób wiarygodny, z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością przyszłych świadczeń wobec nieznanych osób, których kwotę można oszacować, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze znana, w tym z tytułu napraw gwarancyjnych i rękojmi za sprzedane produkty długotrwałego użytku. Przeprowadzane analizy doświadczeń w zakresie tworzenia i rozwiązywania rezerw prowadzą do określonych wniosków 16 : teoria rachunkowości nie wypracowała do chwili obecnej jednolitego stanowiska w zakresie rezerw, tworzenie rezerw oraz dokonywanie biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów świadczy o dominacji zasady ostrożności nad współmiernością; stosunkowo łatwo jest uczynić z nich mechanizm przenoszenia wyniku finansowego z lepszego na gorszy okres, nawet najbardziej precyzyjne regulacje w zakresie rezerw nie wyeliminują w tym obszarze elementów subiektywnego wyboru (są obszary, gdzie ten margines jest stosunkowo niewielki, np. odroczony podatek dochodowy, ale i obszary wykorzystujące liczne i silne założenia, np. świadczenia emerytalne), z punktu widzenia użytkownika sprawozdania finansowego kluczowe znaczenie mają informacje o polityce rachunkowości przyjętej przez jednostkę w zakresie rezerw, kreowaniu rezerw nie sprzyjają regulacje polskiego prawa podatkowego generalnie zakazujące ich uznawania za koszty uzyskania przychodu, 15 W bilansie ujawnia się je w pozycji B.IV.2. Inne rozliczenia międzyokresowe. 16 J. Gierusz, op. cit., s

7 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 11 eksponowanie jednej z nadrzędnych zasad rachunkowości (np. ostrożności) wsparte obowiązującą doktryną i przepisami podatkowymi może prowadzić do pewnego wypaczenia obrazu jednostki gospodarczej prezentowanego w sprawozdaniu finansowym. Skutkiem dynamicznych zmian zachodzących w otoczeniu jednostki gospodarczej jest fluktuacja wartości aktywów. Do przyczyn tkwiących u podstaw tego zjawiska należą 17 : szybkie ekonomiczne zużywanie się środków trwałych (np. sprzętu komputerowego) oraz wartości niematerialnych i prawnych (np. oprogramowania), przyśpieszone starzenie się zapasów, rosnące prawdopodobieństwo utraty części należności, dynamiczne zmiany kursów walut. Próbą odpowiedzi rachunkowości na wskazane uwarunkowania jest MSR 36 Utrata wartości aktywów, zapis art. 19 IV Dyrektywy UE oraz stosowne regulacje krajowe (art. 28, ust. 7, art. 35c ustawy o rachunkowości). Przesłanką oceny przydatności określonego składnika aktywów jest ich istota zdefiniowania jako pewien potencjał przyszłych korzyści ekonomicznych wynikający ze sprawowania nad nimi kontroli. Utrata wartości następuje wtedy, gdy potencjał ten ulega zmniejszeniu na skutek jednorazowych i gwałtownych zjawisk trudnych do przewidzenia. Sformułowanie art. 19 IV Dyrektywy UE wskazuje, że Korekty wartości obejmują wszystkie zmiany wartości składników majątku; służą one uwzględnieniu obniżenia wartości, ustalonego według stanu na dzień bilansowy, niezależnie czy jest on ostateczny, czy też nie 18. Zapis ogólny Ustawy o rachunkowości (art. 28, ust. 7) stanowi że, Trwała utrata wartości zachodzi wtedy, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub w całości przewidywanych korzyści ekonomicznych. Art. 35c Ustawy o rachunkowości wskazuje zaś na konieczność stosownego odwrócenia zapisu w przypadku ustania tej przyczyny 19. Ustawa o rachunkowości nie wskazuje skwantyfikowanego kryterium, według którego można by rozstrzygać o utracie 17 Ibidem, s IV Dyrektywa UE, Rachunkowość, Warszawa 2003, nr Zagadnienie to regulują w stosunku do (w przypadku majątku obrotowego są to odpisy aktualizujące wartość): środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji w nieruchomości i w wartości niematerialne i prawne art. 32, ust. 4, środków trwałych w budowie art. 28, ust. 1, pkt 2, pozostałych inwestycji zaliczanych do aktywów trwałych art. 35, ust. 2, należności art. 35b.

8 12 wartości składnika aktywów. Odpis następuje z poziomu wartości księgowej do niższej ceny sprzedaży netto lub przy jej braku do kwoty inaczej ustalonej wartości godziwej. Precyzyjnie wskazano jedynie sumę odpisu w wypadku należności (art. 35b, ust. 1). Praktyczna realizacja oceny zmian wartości składnika aktywów, a zwłaszcza grupy aktywów tworzących ośrodek generujący przepływy pieniężne, rodzi określone problemy 20 : czy w ogóle dokonywać odpisu? do jakiej wysokości obniżyć wartość? na jaki moment zaktualizować wartość? czy odwracać odpis? Analogie rozwiązań w zakresie utraty wartości do tworzenia i rozwiązywania rezerw są oczywiste, a sens ekonomiczny obu przedstawionych kategorii jest identyczny (stąd traktowanie utraty wartości aktywów jako szczególnego przypadku rezerw). 4. Rachunkowość kreatywna Racjonalne gospodarowanie, bezsporny atrybut każdej działalności gospodarczej, musi posiadać odpowiednią bazę informacyjną. System informacyjny spełnia zaś swą rolę, gdy jest dobry jakościowo, wiarygodny. Obecnie w świetle ujawniania księgowych malwersacji znanych firm 21 problem wiarygodności stał się tematem pierwszoplanowym. A. Kamela-Sowińska twierdzi, że zaostrzone sankcje karne za przestępstwa księgowe i stworzone nowe instytucje nadzoru w niektórych krajach nie rozwiążą problemu. Wskazuje ona następujące powody kryzysu wiarygodności: brak etyki i konflikt lojalności; uczciwości nie można kupić, ale za nieuczciwość można zapłacić, brak zrozumienia, dlaczego rachunkowość w ogóle jest tworzona; głównymi adresatami sprawozdań finansowych są właściciele spółek i inwestorzy oraz banki udzielające kredytów, tymczasem często księgowość jest traktowana jako instrument zarządu, brak należytego nadzoru właścicielskiego, a ponadto brak odpowiednio wykwalifikowanych członków rad nadzorczych, 20 Por. J. Gierusz, op. cit., s. 135 i Por. P. Tarnowski, Księgi czarów, Polityka 2002, nr 29 oraz K. Szymborski, Los bossa, Polityka 2005, nr 23.

9 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 13 niedostosowanie audytu do rzeczywistości; opóźnienie i zbyt dużo danych, brak publicznych instytucji nadzoru 22. Kluczem do zrozumienia istoty rachunkowości kreatywnej jest to, że pomiar dokonywany w rachunkowości nie jest w pełni obiektywny 23. Rachunkowość kreatywna może zaś dotyczyć następujących grup zjawisk 24 : zgodnego z prawem wykorzystania wyobraźni i wiedzy producenta sprawozdania finansowego w podejmowaniu decyzji co do takiego sposobu liczenia, który najlepiej spełnia wymogi wynikające z dążenia do ujmowania w sprawozdaniu finansowym wiarygodnych informacji, unikania określonych skutków regulacji obowiązujących w rachunkowości poprzez zastosowanie technik pozwalających na dokonanie pomiaru zgodnie z interesem producenta informacji, włączenia do sprawozdania finansowego pozycji, które nie były dotychczas przedmiotem regulacji, co łączy się z istotnymi zmianami w praktykach pomiaru w porównaniu ze stosowanymi wcześniej, braku określonych pozycji w sprawozdaniu finansowym, prezentowania niektórych pozycji niezgodnych ze stanem faktycznym itp. działań, które wiążą się bezpośrednio z oszustwami. Liczenie kreatywne zatem jest stałą cechą rachunkowości, a czystej rachunkowości normatywnej nie ma. Rachunkowość kreatywna oznacza zaś wykorzystanie tego zakresu wolności przez producentów sprawozdania finansowego, który wynika z braku odpowiednich wzorców, standardów, reguł i procedur, stanowiących podstawę podejmowania decyzji w ramach głównych etapów procesu tworzenia informacji w sprawozdaniu finansowym: uznawania, wyceny, ujawniania i prezentacji. Podobnie jak w wypadku każdego rodzaju wolności, może być ona wykorzystywana: zgodnie z prawem, czyli dążeniem do tworzenia w sprawozdaniu finansowym rzetelnego obrazu potencjału oraz dokonań jednostki gospodarczej, niezgodne z prawem, czyli do celowego wprowadzenia w błąd użytkowników sprawozdania finansowego A. Kamela-Sowińska, wywiad opublikowany w protokole nr 619/2002 z posiedzenia Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce; por. A. Kamela-Sowińska, Skąd się wzięła sprawa Enronu?, Rachunkowość 2003, nr Por. S. Surdykowska, Nieporozumienia wokół rachunkowości syndrom rachunkowości kreatywnej [w:] Współczesna rachunkowość w zarządzaniu jednostkami gospodarczymi i administracyjnymi, red. B. Micherda, Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Marketingu w Chrzanowie, Chrzanów 2003, s Ibidem, s Ibidem, s. 30.

10 14 5. Kwantyfikacja w wartości godziwej W wyniku globalizacji gospodarki światowej rachunkowość coraz wyraźniej zmierza do stosowania światowych rozwiązań w zakresie wyceny, w tym również ujętych w Międzynarodowych standardach rachunkowości. Charakterystycznym elementem tych rozwiązań jest wycena w wartości godziwej. O skali tej tendencji świadczy wykaz międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR), które przyjmują w swych koncepcjach wyceny wartość godziwą 26 ; Wartość godziwa jest to kwota, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane poprzez przeprowadzoną na warunkach rynkowych transakcję pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. Wydaje się, że tak określona podstawa wyceny wskazuje na próbę jej obiektywizacji i urynkowienia, co czyni ją bardziej przydatną dla uczestników rynku kapitałowego 27. Prowadzi to tym samym do szerokiego zastosowania szacunku w wycenie bilansowej. Podobnymi cechami charakteryzują się wartość użytkowa i wartość ekonomiczna. Wydaje się, że nie pozostanie bez wpływu na polskie prawo bilansowe propozycja Komisji Europejskiej nowelizacji dyrektyw Unii Europejskiej dotyczących rachunkowości polegającej na umożliwieniu wyceny w wartości godziwej. Propozycja ta stanowi reakcję na wydarzenia na światowych rynkach oraz tendencje w przyjętych bądź znowelizowanych ostatnio międzynarodowych standardach rachunkowości. Oczekuje się, że dzięki tym zmianom podmiotom europejskim, pozyskującym kapitał poza Unią, łatwiej będzie spełnić wymogi sprawozdawcze obowiązujące na międzynarodowy rynku kapitałowym, co wyrówna ich szanse w konkurencji na tym rynku 28. Wprowadzenie wartości godziwej było zgodne z oczekiwaniami inwestorów, dla których informacje w zgodzie z zasadami kosztu historycznego oraz ostrożności nie są w pełni użyteczne (rys. 1). 26 Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej (MSSF) obejmujące Są to: MSR 12 Podatek dochodowy, MSR 16 Rzeczowy majątek trwały, MSR 17 Leasing, MSR 18 Przychody, MSR 19 Świadczenia pracownicze, MSR 20 Dotacje rządowe oraz ujawnianie informacji na temat pomocy rządowej, MSR 21 Skutki zmian kursów wymiany walut obcych, MSR 32 Instrumenty finansowe: ujawnianie i prezentacja, MSR 36 Utrata wartości aktywów, MSR 38 Wartości niematerialne, MSR 39 Instrumenty finansowe ujmowanie i wycena, MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne, MSR 41 Rolnictwo. Należy dodać, że MSR 36 Utrata wartości aktywów powołuje w zakresie wyceny wartość użytkową. 27 Por. Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd o międzynarodowych standardach rachunkowości, Rachunkowość 2000, nr Propozycja wprowadzenia wartości godziwej do dyrektyw Unii Europejskiej, Rachunkowość 2000, nr 7.

11 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 15 Odstępstwo realizujące interesy wierzycieli Ujęcie kapitału i wyniku finansowego podporządkowane rzetelnemu prezentowaniu efektywności działalności Odstępstwo realizujące interesy inwestorów zasada ostrożności koszt historyczny i zasada realizacji wartość godziwa Rys. 1. Orientacja rachunkowości przy zastosowaniu wartości godziwej Źródło: W. Hasik, Wartość godziwa a bezpieczeństwo obrotu gospodarczego [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa, s Tabela 2. Przykłady obowiązkowych ujawnień kluczowych założeń i innych zmiennych determinujących wycenę zasobów w sprawozdaniach finansowych sporządzonych zgodnie z MSSF Lp Przedmiot wyceny Rezerwy Rzeczowe aktywa trwałe Nieruchomości Inwestycyjne Instrumenty finansowe Instrumenty finansowe Treść informacji Główne założenia dotyczące przyszłych zdarzeń mających wpływ na wykazanie w bilansie rezerwy, świadczące o istotnych niepewności kwot i terminu wystąpienia przyszłych wpływów korzyści ekonomicznych (MSR 37, art. 85b, op. cit., t. II, s. 331). Przyjęte metody i istotne założenia przy szacowaniu wartości godziwych rzeczowych aktywów trwałych wycenianych w wartościach przeszacowanych (MSR 16, art. 77c, op. cit., t. I, s. 1027). Metody i istotne założenia przyjęte przy ustalaniu wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnej. Informację o tym, czy ustalając wartość godziwą uzyskano dowody pochodzące z rynku, czy też w większym zakresie oparto się na innych czynnikach, które również należy ujawnić (MSR 40, art. 75d, op. cit., t. II, s. 825). Przyjęte założenia w odniesieniu do oczekiwanych przez jednostkę terminów przeszacowania lub wykupu instrumentów finansowych narażonych na ryzyko stopy procentowej (MSR 32, art. 70, op. cit., t. I, s. 1455). Metody i istotne założenia ustalania wartości godziwej aktywów finansowych i zobowiązań finansowych, przyjęte dla każdej znaczącej klasy aktywów finansowych i zobowiązań finansowych (MSR 32, art. 92a, op. cit., t. I, s. 1462).

12 16 cd. tabeli 2 Lp Przedmiot wyceny Połączenie jednostek gospodarczych Utrata wartości aktywów Wartości niematerialne Treść informacji Najważniejsze założenia wykorzystane do ustalenia wartości godziwej instrumentów kapitałowych, które przypisano do kosztu połączenia, jeżeli nie istnieje opublikowana cena tych instrumentów na dzień wymiany (MSR 3, art. 67d, op. cit., t. I, s. 362/363). Założenia przyjęte w celu ustalenia wartości odzyskiwalnej ośrodka wypracowującego środki pieniężne, na którego wartość wpływa znacząco wartość firmy lub inna wartość niematerialna o określonym czasie użytkowania, przypisana do tego ośrodka (MSR 36, art. 134 i 135, op. cit., t. II, s ). Metoda i znaczące założenia stosowane w celu oszacowania wartości godziwej wartości niematerialnych wykazywanych w wartościach przeszacowanych (MSR 38, art. 124c, op. cit., t. II, s. 386). Źródło: M. Hass-Symotiuk, P. Mućko, op. cit., s. 178 i 179. Wartość godziwa jest zatem substytutem wartości rynkowej i służyły do wyceny pozycji sprawozdawczych wszędzie tam, gdzie nie istnieje rynek aktywny 29. Konsekwencją coraz szerszego zastosowania wyceny w wartości godziwej jest konieczność ujawnienia na mocy MSSF kluczowych przyczyn niepewności szacunków wartości źródła znaczącego ryzyka korekt wartości bilansowych w trakcie kolejnego roku obrotowego 30. Brak aktualnych cen rynkowych powoduje, że wycenę przeprowadza się z wykorzystaniem modeli, np. modelu zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Poziom parametrów stosowanych w tych modelach może być przedmiotem subiektywnej opinii zarządu. Mogą one również zależeć od zmiennych warunków rynkowych. Właściwe wykorzystanie informacji sprawozdawczej wymaga od użytkowników sprawozdań finansowych stosownej wiedzy. Sytuacje, w których jednostka gospodarcza ujawnia założenia oraz inne zmienne wpływające na wycenę, prezentuje tabela Por. W. Hasik, op. cit., s. 167 i Por. M. Hass-Symotiuk, P. Mućko, Subiektywne oceny w sprawozdaniu finansowym sporządzonym według MSSF [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa.

13 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej W kierunku wartości ekonomicznej Podstawą gospodarowania w warunkach rynkowych jest pomnażanie kapitału i pozyskiwanie przez jednostki gospodarcze korzystnych wyników finansowych, takich jak: osiąganie zysków, utrzymanie płynności finansowej, maksymalizacja wartości rynkowej jednostki gospodarczej, co jest równoznaczne z maksymalizacją bogactwa właścicieli. Słusznie przyjmuje się, że skuteczność procesów zarządzania uwarunkowana jest jasnym sformułowaniem celów, które chce osiągnąć jednostka gospodarcza. Należy też zgodzić się z tezą, że: Współczesna teoria przedsiębiorstwa stoi na stanowisku, że celem wszystkich decyzji podejmowanych w przedsiębiorstwie jest maksymalizacja jego wartości rynkowej. Wzrost wartości rynkowej przedsiębiorstwa prowadzi do zwiększenia stanu posiadania jego właścicieli 31. Nie wyklucza to oczywiście istnienia wielu celów cząstkowych. Ukierunkowanie celu działalności gospodarczej na wzrost wartości jednostki prowadzi do zainteresowania miernikami opartymi na wartości kreowanej. U podstaw tych koncepcji leży przekonanie, że ocena rezultatów działalności gospodarczej powinna być oparta nie na miernikach zysku księgowego, lecz zysku ekonomicznego. Koncepcja rachunku zysków od dawna była przedmiotem zainteresowania ekonomistów. A. Smith określił wynik jako przyrost bogactwa, obecnie powiedzielibyśmy przyrost kapitału 32. Pojęcie zysku ekonomicznego pochodzi z XIX w., kiedy to A. Marshall stwierdził to co pozostaje z zysków (właściciela lub menedżera) po odjęciu odsetek od kapitału według obowiązującej stopy procentowej, możemy nazwać zyskiem z przedsięwzięcia lub z tytułu sprawowania zarządu 33. Jednoznacznie charakteryzuje tę kategorię stwierdzenie: Stosowany w obowiązujących obecnie systemach rachunkowości model rachunku okresowego zysku nie uwzględnia ekonomicznej kategorii opportunity cost, przedstawiającej odsetki od kapitału własnego, którą uwzględnia się w ekonomicznej koncepcji zysku. Nie istnieje tego rodzaju kategoria kosztów, mimo że panuje zgodna opinia, iż nie ma niczego za darmo 34. Zysk ekonomiczny mierzy więc wartość ekonomiczną, którą jednostka gospodarcza wytworzyła w danym okresie. 31 J. Czekaj, Z. Dresler, Podstawy zarządzania finansami firm, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, s Por. M. Dobija, op. cit., s T. Copeland, T. Koller, J. Murrin, Wycena, mierzenie i kształtowanie wartości firmy, WIG Press, Warszawa 1997, s M. Dobija, op. cit., s. 343.

14 18 Ekonomiczna wartość dodana wprowadzona przez firmę konsultingową z Nowego Yorku Stern Steward & Co. jako narzędzie wspomagające korporacje w maksymalizacji wartości zainwestowanej przez akcjonariuszy. Ekonomiczna wartość dodana, zdaniem jej twórców, jest miarą uwzględniającą wszystkie elementy wpływające na zwiększenie lub zmniejszenie wartości jednostki gospodarczej. Ekonomiczna wartość dodana jest różnicą pomiędzy wartością sprzedaży netto i sumą kosztów operacyjnych, podatków oraz kapitału zaangażowanego w daną działalność. Stąd też ogólnie: EVA = S KO T K, gdzie: EVA ekonomiczna wartość dodana, S sprzedaż, KO koszty operacyjne, T podatki, K kapitał zaangażowany (obliczony jako iloczyn średnioważonego kosztu kapitału i kapitału zainwestowanego w daną działalność). Bogactwo akcjonariuszy maksymalizowane jest przez zwiększenie różnicy pomiędzy wartością rynkową firmy a wartością kapitału zainwestowanego przez jej właścicieli. Jest to rynkowa wartość dodana (MVA), tj. różnica pomiędzy kwotą środków, jaką w danym momencie mogliby uzyskać akcjonariusze, sprzedając swoje akcje spółki, a sumą środków zainwestowaną dotychczas przez nich w tę spółkę. Mierniki opatrzone akronimami EVA (Economic Value Added) i MVA (Market Value Added), pozwalające określić w jakim stopniu zarządy spółek realizują interes akcjonariuszy, są miernikami koncepcji zarządzania przez wartość (VBM) (Value Based Management) opartej na wartości dla akcjonariuszy 35. Według A. Rappaporta istnieją cztery czynniki, które skłaniają zarząd do działania na rzecz akcjonariuszy, czyli do zwiększenia rynkowej wartości spółki 36. Są to: względnie duży udział członków zarządu w własności spółki, powiązanie wynagrodzenia członków zarządu ze stopą zwrotu osiąganą przez akcjonariuszy, 35 J. Szczygielski, Koncepcje wzrostu wartości firmy uwarunkowania finansowe, materiały z konferencji nt. Współczesne tendencje w zarządzaniu teoria i praktyka, Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Marketingu w Chrzanowie, Chrzanów Por. też: W. Cwynar, A. Cwynar, Nowe tendencje w teorii i praktyce finansów koncepcje EVA i MVA, Rachunkowość 2000, nr 3; A. Duliniec, Struktura i koszt kapitału w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s A. Rappaport, Wartość dla akcjonariuszy, WIG Press, Warszawa 1999.

15 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 19 groźba przejęcia przez inne przedsiębiorstwa, konkurencja na rynku pracy dla kadry zarządzającej. Koncepcja powiększania wartości spółki pod kątem zwiększenia korzyści akcjonariuszy staje się coraz bardziej popularna. W pewnym stopniu jest to następstwem instytucjonalizacji rynku kapitałowego, to znaczy, w coraz większym stopniu głównym inwestorem-akcjonariuszem stają się duże instytucje finansowe, które żądają wzrostu wartości spółek, w które inwestują. Instytucjonalni akcjonariusze dysponujący dużymi pakietami akcji oraz profesjonalną kadrą są w stanie wywierać naciski na zarządy spółek w celu ukierunkowania zarządzania na zwiększenie wartości tych spółek 37. Podstawy teoretyczne koncepcji ekonomicznej wartości dodanej przesądzają o jej wykorzystaniu w dużym zakresie w praktyce gospodarczej 38. Potencjalnie istnieją różnorodne kierunki wykorzystania tej koncepcji zarówno w systemach wynagradzania i motywowania pracowników, jak i przy wycenie przedsiębiorstw. Ekonomiczna wartość dodana jako miernik absolutny wyrażający efekt finansowy działalności podmiotu wpisuje się w sposób naturalny w zakres analizy finansowej, uzupełniając powszechnie stosowaną w tej analizie metodykę badania efektywności. Kalkulacja ekonomicznej wartości dodanej wymaga uwzględnienia wielu korekt do danych sprawozdawczych, co powoduje, że uzyskane wyniki w dużym stopniu odzwierciedlają rzeczywisty dochód osiągnięty przez właścicieli. Ekonomiczna wartość dodana jest wykorzystywana do sporządzania różnorodnych zestawień i rankingów firm ze względu na tworzenie nowej wartości dla akcjonariuszy 39. Ekonomiczna wartość dodana stosowana jest też przy tworzeniu systemów motywacyjnych i wynagradzania pracowników. Dotyczy to przede wszystkim kierowników wyższego i średniego szczebla zarządzania, gdyż to właśnie ta grupa pracowników swymi działaniami w największym stopniu wpływać może na wysokość komponentów ekonomicznej wartości dodanej 40. Powoduje to, że cele kierownictwa, tworzenie nowej wartości dla akcjonariuszy, są tożsame z celami 37 J. Szczygielski, op. cit. 38 Por. M. Długajczyk, Ekonomiczna wartość dodana w wycenie przedsiębiorstw, rozprawa doktorska, Akademia Ekonomiczna w Katowicach, Katowice 2006, s Od 2004 r. taki ranking publikowany jest przez dziennik Rzeczpospolita. 40 Koncepcja może być stosowana od najwyższych szczebli kierownictwa aż po szeregowych pracowników, chociaż trzeba brać pod uwagę stosunkowo wysoki poziom komplikacji w sferze realizacji koncepcji.

16 20 właścicieli. Konflikt pomiędzy wysokim wynagrodzeniem zarządu, a interesem właścicieli wówczas nie występuje 41. Ekonomiczna wartość dodana wykorzystywana jest również do wyceny przedsiębiorstw. Metodyka ta należy do grupy metod dochodowych i pozwala określić źródła wartości firmy w okresie projekcji, tzn. czy będzie ona kreowana przez maksymalizację stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału, bądź też minimalizację kosztów finansowania prowadzonej działalności. Wynik wyceny poprawnie sporządzonej za pomocą tej koncepcji powinien być zbliżony do wyceny na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych 42. Wielu menedżerów uważa, że koncepcja ekonomicznej wartości dodanej jako nowa teoria rozwiąże wszystkie problemy zarządzanych przez nich przedsiębiorstw. W literaturze zaś coraz częściej pojawiają się wypowiedzi krytykujące tę koncepcję. Podstawowym problemem jest wybór optymalnej liczby i charakteru korekt 43. Koncepcja szczegółowego pomiaru mierników EVA i MVA oparta jest na postrzeganiu podmiotu gospodarczego w sposób, w jaki to czyni rynek papierów wartościowych. Jest to skoncentrowanie się bardziej na wartości niż na zyskowności tego podmiotu. Podstawowymi elementami obliczeniowymi ekonomicznej wartości dodanej są 44 : zysk operacyjny po opodatkowaniu, wartość zaangażowanego kapitału i wiążący się z tą wartością odpowiedni koszt kapitału. Tak więc: EVA = NOPAT CC lub EVA = NOPAT C WACC, gdzie dodatkowo: NOPAT zysk operacyjny po opodatkowaniu, CC koszty kapitału, C zaangażowany kapitał, WACC średni ważony koszt kapitału 45. Jeżeli stopę zwrotu (ROR) określi się jako 41 Por. A. Cwynar, Systemy motywacyjne związane z koncepcją EVA, Controling i Rachunkowość Zarządcza 2000, nr Por. M. Długajczyk, op. cit., s Ibidem, s. 127 i Rachunek ten prezentuje: B. Sumek-Brandys, Mierniki kreowania dodatkowej wartości, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, nr 553, Kraków WACC = koszt kapitału własnego (w %) x udział kapitału własnego w ogólnej sumie kapitału + koszt kapitału obcego (w %) x udział kapitału obcego w ogólnej sumie kapitału x (1 stopa podatku dochodowego).

17 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 21 to: ROR = NOPAT/C, EVA = (ROR WACC (w %)) C. Wielkości zysku operacyjnego po opodatkowaniu i zaangażowanego kapitału nie wynikają bezpośrednio ze sporządzanych sprawozdań finansowych. Opierają się na wartościach ekonomicznych. Aby móc przedstawić wielkość zysku operacyjnego po opodatkowaniu i zaangażowanego kapitału według ich przybliżonej wartości ekonomicznej, należy wykorzystać system rezerw równoważnych kapitałowi własnemu. Oznacza to wprowadzenie korekt przekształcających księgową wartość w ekonomiczną wartość księgową tak, aby można było ustalić wartość wszystkich środków pieniężnych rzeczywiście zainwestowanych przez właścicieli i tym samym lepiej odzwierciedlić wartość, od której inwestorzy oczekują odpowiedniej stopy zwrotu. Podobnie odpowiednio skorygowane przychody i koszty tworzą zysk operacyjny po opodatkowaniu, czyniąc go bardziej realistyczną miarą rzeczywistego zysku gotówkowego, otrzymanego z działalności prowadzonej przez jednostkę gospodarczą 46. Korekty te polegają na dodawaniu równoważnych kapitałowi własnemu rezerw do kapitału i odniesieniu okresowych zmian w tych rezerwach do zysku operacyjnego po opodatkowaniu. Najwięcej miejsca w literaturze dotyczącej omawianej koncepcji poświęca się trzem składowym ekwiwalentów kapitału własnego: rezerwie LIFO, rezerwie na odłożony podatek dochodowy, nakładom na działalność badawczo-rozwojową 47. W badaniach dotyczących wykorzystania ekonomicznej wartości dodanej do wyceny przedsiębiorstw 48 przyjęto założenie, że dane księgowe (zainwestowany kapitał oraz wynik z działalności operacyjnej) koryguje się o 49 : rezerwy na podatek odroczony, nakłady na prace badawczo-rozwojowe, wydatki na promocję i reklamę, wydatki na szkolenia personelu. Proces szacowania wartości na podstawie koncepcji ekonomicznej wartości dodanej ocenia się jako pracochłonny i wymagający dokładnych informacji na temat wycenianego podmiotu, uzależniony w znacznym stopniu od doświadczenia i wiedzy osoby przeprowadzającej wycenę, a także od jej obiektywizmu. Tak więc: 46 B. Sumek-Brandys, op. cit. Autor koncepcji S. Stewart zdefiniował 164 potencjalne rachunkowe korekty, by uzyskać rzeczywiste odzwierciedlenie wyników osiąganych z prowadzonej działalności. 47 Omówione zostały przez W. Cwynara i A. Cwynara, op. cit. 48 Por. M. Długajczyk, op. cit., s. 184 i nast. 49 Korekty te dotyczą badań spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (w przypadku badania spółek niepublicznych ich zakres ograniczono do trzech ostatnich).

18 22 EVA = skorygowany zysk operacyjny po opodatkowaniu WACC x skorygowany kapitał zainwestowany. Dla podmiotów notowanych na giełdzie w koncepcji tej ustala się rynkową wartość dodaną (MVA) jako różnicę pomiędzy rynkową wartością spółki a wartością kapitału w nią zainwestowanego. Zainwestowany kapitał ustalany jest jako skorygowana księgowa wartość kapitału własnego i zobowiązań, od których płacone jest oprocentowanie. Tak więc: MVA = bieżąca rynkowa wartość spółki skorygowany kapitał zainwestowany. Przyjmując założenie, że rynkowa i księgowa wartość zobowiązań, od których jest płacone oprocentowanie są równe, to: MVA = bieżąca rynkowa wartość kapitału własnego skorygowana wartość księgowa kapitału własnego. Rynkową wartość kapitału własnego można przedstawić jako iloczyn rynkowej ceny jednej akcji spółki p oraz liczby wyemitowanych przez nią akcji n. Wówczas rynkowa wartość dodana przyjmie postać: MVA = p x n skorygowana wartość księgowa kapitału własnego. Ostatecznie rynkowa wartość dodana stanowi różnicę między kwotą środków, jaką w danym momencie mogliby uzyskać wszyscy akcjonariusze spółki, wycofując z niej swój kapitał (sprzedając akcje), a wartością środków pieniężnych zainwestowanych przez nich do tej pory w tę spółkę. Wartości MVA informują o tym, czy spółka dostarczyła w czasie swej dotychczasowej, rynkowej działalności dodatkowe korzyści finansowe swym akcjonariuszom (MVA > 0), czy też pomniejszyła wielkość ich korzyści o pewną wartość (MVA < 0). 6. Podsumowanie Zagadnienie kwantyfikacji w wartości godziwej łączy się z wiarygodnością informacji tworzonych w rachunkowości. Podstawowym zadaniem rachunkowości, analizy finansowej oraz rewizji finansowej jest tworzenie wiarygodnego obrazu działalności jednostki gospodarczej za pomocą sprawozdania finansowego oraz ocen i opinii z nim związanych. Rzetelna rachunkowość jest gwarantem wiarygodnego sprawozdania finansowego. Poprawna analiza finansowa na tej podstawie tworzy przydatne oceny o potencjale i dokonaniach jednostki gospodarczej. Obiektywna rewizja finansowa jest zaś podstawą kompetentnych opinii o działalności gospodarczej.

19 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 23 Rzetelna rachunkowość Poprawna analiza finansowa Obiektywne badanie sprawozdania finansowego Wiarygodny obraz działalności jednostki gospodarczej Odbiorcy informacji Rys. 2. Przesłanki kształtowania wiarygodności sprawozdania finansowego oraz ocen i opinii z nim związanych Źródło: opracowanie własne. Zasadnicze przesłanki kształtowania wiarygodności sprawozdania finansowego oraz ocen i opinii z nim związanych przedstawiono na rys. 2. Literatura Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd o Międzynarodowych Standardach Rachunkowości, Rachunkowość 2000, nr 7. Copeland T., Koller T., Murrin J., Wycena, mierzenie i kształtowanie wartości firmy, WIG Press, Warszawa Cwynar A., Systemy motywacyjne związane z koncepcją EVA, Controling i Rachunkowość Zarządcza 2000, nr 4. Cwynar W., Cwynar A., Nowe tendencje w teorii i praktyce finansów koncepcje EVA i MVA, Rachunkowość 2000, nr 3. Cwynar A., Cwynar W., Zarządzanie wartością spółki kapitałowej. Koncepcje, systemy, narzędzia, Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Warszawa 2002.

20 24 Czekaj J., Dreszer Z., Podstawy zarządzania finansami firm, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Długajczyk M., Ekonomiczna wartość dodana w wycenie przedsiębiorstw, praca doktorska, Akademia Ekonomiczna w Katowicach, Katowice Dobija M., Rachunkowość zarządcza i controlling, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Dobija M., Wartość godziwa jako kryterium prawdy w teorii ekonomicznej [w:] Dążenie do prawdy w naukach ekonomicznych, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków Duliniec A., Struktura i koszt kapitału w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Gierusz J., Koszty i przychody w świetle nadrzędnych zasad rachunkowości. Pojęcia. Klasyfikacja. Zakres ujawnień, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gdańsk Gmytrasiewicz M., Dylematy kwalifikacji rezerw, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, nr 992, Wrocław Gos W., Szacunki jako parametr wartości aktywów i pasywów [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa w kształtowaniu wiarygodności informacji ekonomicznej, red. B. Micherda, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, Kraków Hasik W., Wartość godziwa a bezpieczeństwo obrotu gospodarczego [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa w procesie poprawy bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, red. B. Micherda, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków Hass-Symotiuk M., Mućko P., Subiektywne oceny w sprawozdaniu finansowym sporządzonym według MSSF [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa w procesie poprawy bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, red. B. Micherda, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków IV Dyrektywa UE, Rachunkowość, Warszawa 2003, nr 7. Kamela-Sowińska A., Skąd się wzięła sprawa Enronu?, Rachunkowość 2003, nr 4. Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej (MSSF) obejmujące międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR), SKwP, Warszawa Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań Warszawa Propozycja wprowadzenia wartości godziwej do dyrektyw Unii Europejskiej, Rachunkowość 2000, nr 7. Rapaport A., Wartość dla akcjonariuszy, WIG Press, Warszawa Skoczylas W., Potrzeba i kierunki rozszerzenia zakresu sprawozdawczości przedsiębiorstw [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa w procesie poprawy bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, red. B. Micherda, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków Sumek-Brandys B., Mierniki kreowania dodatkowej wartości, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, nr 553, Kraków Surdykowski S., Nieporozumienia wokół rachunkowości syndrom rachunkowości kreatywnej [w:] Współczesna rachunkowość w zarządzaniu jednostkami gospodarczymi i administracyjnymi, red. B. Micherda, Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Marketingu w Chrzanowie, Chrzanów 2003.

21 Uwarunkowania kwantyfikacji w wartości godziwej 25 Szczygielski J., Koncepcje wzrostu wartości firmy uwarunkowania finansowe, materiały konferencji nt. Współczesne tendencje w zarządzaniu teoria i praktyka, Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Marketingu w Chrzanowie, Chrzanów Szymborski K., Los bossa, Polityka 2005, nr 23. Świderska M., Świderska G.K., Oczekiwania inwestorów a zakres informacji ujawnianej w raporcie rocznym [w:] Sprawozdawczość i rewizja finansowa w procesie poprawy bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, red. B. Micherda, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków Tarnowski P., Księgi czarów, Polityka 2002, nr 29. Współczesna analiza finansowa, red. B. Micherda, Kantor Wydawniczy, Zakamycze, Kraków Conditions of Quantification in Fair Value The globalisation of the world economy is ever more clearly leading our system of accounting to adopt global solutions in the valuation of property and capital and to conform to global regulations. A characteristic element of such solutions is fair value. This basis for valuation suggests an attempt to objectify and marketise valuation, which would make it more useful to actors in capital markets. However, valuation according to fair value implies a series of conditions, the clarification of which is essential for an objective assessment of this measure of value. Of these, the following are to be noted: the differing information needs of recipients of economic information, the expanding scope of estimated figures in accounting, the credibility crisis of accountancy in the broad sense, as manifested in the negative interpretation of creative accounting, the need for measures of the price of companies to develop towards measuring economic value, the need for a pooling of resources in the creation of a reliable picture of company activity in the form of a financial report and its attendant assessments and opinions.

Spis treści. Rozdział 1 Sprawozdanie finansowe w świetle polskich i międzynarodowych regulacji bilansowych

Spis treści. Rozdział 1 Sprawozdanie finansowe w świetle polskich i międzynarodowych regulacji bilansowych Rozdział 1 Sprawozdanie finansowe w świetle polskich i międzynarodowych regulacji bilansowych 1.1. Wstęp........................................ 9 1.2. Jednostki zobligowane do sporządzania sprawozdań

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe standardy rachunkowości MSR/MSSF zagadnienia praktyczne

Międzynarodowe standardy rachunkowości MSR/MSSF zagadnienia praktyczne Galicyjska Misja Gospodarcza zaprasza tna szkolenie: Międzynarodowe standardy rachunkowości MSR/MSSF zagadnienia praktyczne Wykładowca: Grażyna Machula absolwentka SGH, doświadczony praktyk w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

Rzeczowe aktywa trwałe. Zasady ujmowania, wyceny oraz ujawnień w świetle uregulowań MSSF/MSR oraz ustawy o rachunkowości

Rzeczowe aktywa trwałe. Zasady ujmowania, wyceny oraz ujawnień w świetle uregulowań MSSF/MSR oraz ustawy o rachunkowości Rzeczowe aktywa trwałe Zasady ujmowania, wyceny oraz ujawnień w świetle uregulowań MSSF/MSR oraz ustawy o rachunkowości Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2012 Spis treści Spis treści

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej Cel Celem Podyplomowych Studiów Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej jest umożliwienie zdobycia aktualnej wiedzy z zakresu międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF.

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Efektywna stopa podatkowa jest stosunkiem podatku wykazanego w sprawozdaniu finansowym

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Bydgoszcz dnia 30 marca 2015 roku SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 Nazwa podmiotu: Fundacja Dorośli Dzieciom Siedziba: 27-200 Starachowice ul. Staszica 10 Spis treści

Bardziej szczegółowo

OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ

OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ dr Roman Seredyñski Katarzyna Szaruga Marta Dziedzia Arkadiusz Lenarcik OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ Wycena i ujêcie na kontach wed³ug polskiego prawa bilansowego (w tym KSR) MSR/MSSF prawa

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka Krajowych Standardów Rachunkowości

Ogólna charakterystyka Krajowych Standardów Rachunkowości Ogólna charakterystyka Krajowych Standardów Rachunkowości Autor: Michał Czerniak, 4Audyt 10.10.2011. Portal finansowy IPO.pl Ogólna charakterystyka Krajowych Standardów Rachunkowości. Różnice pomiędzy

Bardziej szczegółowo

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ PBG

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ PBG SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z DZIAŁALNOŚCI GRUPY KAPITAŁOWEJ PBG OPINIA NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA Grant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o. pl. Wiosny Ludów 2 61-831 Poznań Polska tel.: +48

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

ESOTIQ & HENDERSON SPÓŁKA AKCYJNA. 80-771 GDAŃSK Ul. SADOWA 8

ESOTIQ & HENDERSON SPÓŁKA AKCYJNA. 80-771 GDAŃSK Ul. SADOWA 8 ESOTIQ & HENDERSON SPÓŁKA AKCYJNA 80-771 GDAŃSK Ul. SADOWA 8 Sprawozdanie finansowe za okres 01.10.2010-31.12.2011 Sporządził: Sylwia Nieckarz-Kośla Zarząd Adam Skrzypek Krzysztof Jakubowski Data sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205 BILANS AKTYWA 30/09/09 30/06/09 31/12/08 30/09/08 Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 20 889 21 662 22 678 23 431 Wartość firmy 0 0 0 0 wartości niematerialne 31 40 30 42 Aktywa finansowe Aktywa z tytułu

Bardziej szczegółowo

Michał Czerniak. W Polsce do chwili obecnej Komitet Standardów Rachunkowości opublikował sześć krajowych standardów rachunkowości 1 :

Michał Czerniak. W Polsce do chwili obecnej Komitet Standardów Rachunkowości opublikował sześć krajowych standardów rachunkowości 1 : OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA KRAJOWYCH STANDARDÓW RACHUNKOWOŚCI. RÓŻNICE POMIĘDZY KRAJOWYMI STANDARDAMI RACHUNKOWOŚCI A MIĘDZYNARODOWYMI STAN- DARDAMI RACHUNKOWOŚCI. Michał Czerniak Wraz z postępem procesów

Bardziej szczegółowo

Śródroczne Skrócone Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Banku BPH S.A. 1. kwartał 2013. Roczne Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Banku BPH SA 12

Śródroczne Skrócone Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Banku BPH S.A. 1. kwartał 2013. Roczne Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Banku BPH SA 12 Śródroczne Skrócone Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Banku BPH S.A. 1. kwartał 2013 Roczne Jednostkowe Sprawozdanie Finansowe Banku BPH SA 12 Spis treści Rachunek zysków i strat... 3 Sprawozdanie z całkowitych

Bardziej szczegółowo

2. Składniki sprawozdania finansowego opisujące sytuację finansową (aktywa, zobowiązania i kapitały własne, przychody i koszty).

2. Składniki sprawozdania finansowego opisujące sytuację finansową (aktywa, zobowiązania i kapitały własne, przychody i koszty). Opis szkolenia Dane o szkoleniu Kod szkolenia: 516216 Temat: Standardy US GAAP warsztaty praktyczne. 20-21 Czerwiec Wrocław, centrum miasta, Kod szkolenia: 516216 Koszt szkolenia: 1100.00 + 23% VAT Program

Bardziej szczegółowo

Ujawnianie informacji o połączeniu w sprawozdaniach finansowych. Wpisany przez Ewa Wanda Maruszewska

Ujawnianie informacji o połączeniu w sprawozdaniach finansowych. Wpisany przez Ewa Wanda Maruszewska Sprawozdanie finansowe sporządzone na koniec okresu sprawozdawczego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, powinno zawierać dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy. Za główny cel sprawozdań finansowych

Bardziej szczegółowo

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r.

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy r. 14 sierpnia 2014 r. [www.agora.pl] Strona 1 Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na r.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego Wprowadzenie do sprawozdania finansowego 1. Dane jednostki: a) nazwa (firma) WEALTH BAY SPÓŁKA AKCYJNA b) na dn. 31.12.2014 r. siedziba spółki mieściła się przy ul. Drewnowskiej 48, 91-002 Łódź, od dnia

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Skrócone sprawozdanie finansowe za okres od 01-07-2009 do 30-09-2009

Skrócone sprawozdanie finansowe za okres od 01-07-2009 do 30-09-2009 Skrócone sprawozdanie finansowe za okres od 01072009 do 30092009 Sprawozdanie jednostkowe za okres od 01072009 do 30092009 nie było zbadane przez Biegłego Rewidenta, jak również nie podlegało przeglądowi.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2014 ABC SP. Z O.O.

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2014 ABC SP. Z O.O. SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2014 ABC SP. Z O.O. 1. Dane jednostki: Nazwa: ABC Sp. z o.o. Siedziba i adres: 01-000 Warszawa, Piękna 1001 Informacje ogólne Organ rejestrowy: Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy,

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku Budimex SA Skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2007 roku BILANS 31.03.2007 31.12.2006 31.03.2006 (tys. zł) (tys. zł) (tys. zł) AKTYWA I. AKTYWA TRWAŁE 638 189 638 770 637 863 1. Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

Czynniki kształtujące wynik finansowy

Czynniki kształtujące wynik finansowy Izabela Krzysiak Zarządzanie semestr III WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I PRAWA im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie Czynniki kształtujące wynik finansowy Czynniki kształtujące wynik finansowy Podejmując próbę

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

WSTĘP A). Forma prawna i podstawowy przedmiot działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) Siedziba spółki GRUPA ONET.PL S.A. mieści się przy ul. Wiertniczej 166 w Warszawie. Formą prawną

Bardziej szczegółowo

WB ELECTRONICS SPÓŁKA AKCYJNA

WB ELECTRONICS SPÓŁKA AKCYJNA WB ELECTRONICS SPÓŁKA AKCYJNA Sródroczne skrócone jednostkowe sprawozdanie finansowe za okres od 01.01.2015 do 30.06.2015 WB ELECTRONICS S. A. ul. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Strona 1 z 3

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKA MISJA OCHOTNICZA

WARSZAWSKA MISJA OCHOTNICZA WARSZAWSKA MISJA OCHOTNICZA Sprawozdanie finansowe za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 roku Warszawa, dnia 19 marca 2015 r. Spis treści Informacje ogólne... 3 1. Informacje o Fundacji... 3

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Warszawa, dnia 21 grudnia 2011 roku 1 Data powstania: Data zatwierdzenia: Data wejścia w życie: Właściciel:

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej Programy motywacyjne oparte na płatnościach akcjami MSSF 2 Instrumenty finansowe wg Ustawy o Rachunkowości lub MSSF Ujawnienia na temat instrumentów finansowych MSSF 7 Aktualności MSR/MSSF Niektóre spółki

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Operacje te powinny być ujęte następująco: Wniesienie przez wspólników wkładów pieniężnych:

Operacje te powinny być ujęte następująco: Wniesienie przez wspólników wkładów pieniężnych: Jedną z pierwszych operacji gospodarczych ujmowanych w księgach rachunkowych nowo tworzonej spółki jest ujęcie wniesionego aportem przedsiębiorstwa i jego elementów. Spółka z o.o. (także w organizacji)

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 WM-SPORT Sp. z o.o. 02-032 Warszawa ul. Wawelska 5 SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 ZA ROK OBROTOWY WM-SPORT Sp. z o.o. SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 SPIS TREŚCI OŚWIADCZENIE ZARZĄDU

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej?

W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej? W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej? Wycena jednostki działającej za granicą w sprawozdaniu finansowym jednostki sporządzonym zgodnie z MSSF

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl Wycena przedsiębiorstwa Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl 1. Cel wyceny 2. Metody majątkowe 3. Metody dochodowe 4. Metody porównawcze Agenda Cel wyceny motywy wyceny Transakcje kupna-sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA

RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA WSTĘP RACHUNKOWOŚĆ Przedmiot - majątek przedsiębiorstwa i źródła jego finansowania, koszty, przychody i wynik finansowy działalności gospodarczej w określonym czasie; Rachunkowość dzieli się na finansową

Bardziej szczegółowo

UoR i MSR/MSSF 2015 40 RÓŻNIC W POLSKICH I MIĘDZYNARODOWYCH PRZEPISACH BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA

UoR i MSR/MSSF 2015 40 RÓŻNIC W POLSKICH I MIĘDZYNARODOWYCH PRZEPISACH BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA UoR i MSR/MSSF 2015 40 RÓŻNIC W POLSKICH I MIĘDZYNARODOWYCH PRZEPISACH BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA UoR i MSR/MSSF 2015 40 RÓŻNIC W POLSKICH I MIĘDZYNARODOWYCH PRZEPISACH BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA I I. Szczegółowy zakres wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych, zawierających stan tych aktywów na początek

Bardziej szczegółowo

Forma prezentacji sprawozdań finansowych spółek giełdowych i zakres informacji dodatkowej

Forma prezentacji sprawozdań finansowych spółek giełdowych i zakres informacji dodatkowej Treść informacyjna sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a zatem i danych porównywalnych, uwzględnia wymogi prezentacyjne wynikające ze znowelizowanej ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY AIR MARKET S.A. ZA OKRES OD 01.10.2014 R. DO 31.12.2014 R.

RAPORT KWARTALNY AIR MARKET S.A. ZA OKRES OD 01.10.2014 R. DO 31.12.2014 R. RAPORT KWARTALNY AIR MARKET S.A. ZA OKRES OD 01.10.2014 R. DO 31.12.2014 R. 1. WPROWADZENIE: Pełna nazwa Kraj siedziby Siedziba Forma prawna Sąd rejestrowy Air Market Spółka Akcyjna Polska Warszawa Spółka

Bardziej szczegółowo

Wycena wartości przedsiębiorstwa MIŚ Sp. z o.o. w Warszawie

Wycena wartości przedsiębiorstwa MIŚ Sp. z o.o. w Warszawie Wycena wartości przedsiębiorstwa MIŚ Sp. z o.o. w Warszawie 1. Cel i metoda wyceny Szczegółowym celem przeprowadzonej wyceny jest oszacowanie wartości przedsiębiorstwa MIŚ Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych

2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych Kluge P.D., Kużdowicz D., Kużdowicz P., Materiały do zajęć z przedmiotu Rachunkowość finansowa 4 2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych 2.1 Majątek jednostki gospodarczej Przez aktywa rozumie się

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do rachunkowości

Wprowadzenie do rachunkowości Wprowadzenie do rachunkowości Definicja rachunkowości Otwieramy własny biznes Pizzeria? Restauracja? 3 Informacje Jak finansujemy naszą działalność (środki własne, kredyt w banku?). Co posiadamy kiedy

Bardziej szczegółowo

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni"

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach od kuchni Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni" Prowadzący: Marcin Dybek Centrum Analiz Finansowych EBIT marcin.dybek@rsg.pl www.rsg.pl Stosowane standardy rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja grup kapitałowych. Jak powstaje skonsolidowane sprawozdanie finansowe i jakie informacje zawiera

Konsolidacja grup kapitałowych. Jak powstaje skonsolidowane sprawozdanie finansowe i jakie informacje zawiera Konsolidacja grup kapitałowych Jak powstaje skonsolidowane sprawozdanie finansowe i jakie informacje zawiera Cele wykładu Zapoznanie się z głównymi definicjami związanymi z konsolidacją Podstawowe wymogi

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2014 ROK MEGARON S.A.

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2014 ROK MEGARON S.A. DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2014 ROK MEGARON S.A. B. DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA ( W TYS. PLN) I.1.1. INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH Wyszczególnienie

Bardziej szczegółowo

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską GRUPA KAPITAŁOWA REDAN Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Skonsolidowany

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE WEDŁUG MIĘDZYNARODOWYCH STANDARDÓW SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ Grzegorz Skałecki

SPRAWOZDANIE FINANSOWE WEDŁUG MIĘDZYNARODOWYCH STANDARDÓW SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ Grzegorz Skałecki SPRAWOZDANIE FINANSOWE WEDŁUG MIĘDZYNARODOWYCH STANDARDÓW SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ Grzegorz Skałecki Wprowadzenie Globalizacja gospodarki światowej spowodowała proces ujednolicania zasad rachunkowości

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE PRZEPISÓW USTAWY O RACHUNKOWOŚCI i MSR/MSSF

PORÓWNANIE PRZEPISÓW USTAWY O RACHUNKOWOŚCI i MSR/MSSF PORÓWNANIE PRZEPISÓW USTAWY O RACHUNKOWOŚCI i MSR/MSSF 2015 PRAKTYCZNE ZESTAWIENIE POLSKICH I MIĘDZYNARODOWYCH REGULACJI W ZAKRESIE RACHUNKOWOŚCI I SPRAWOZDAWCZOŚCI BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA PORÓWNANIE

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

Raport niezależnego biegłego rewidenta z usługi poświadczającej dotyczącej informacji finansowych pro forma

Raport niezależnego biegłego rewidenta z usługi poświadczającej dotyczącej informacji finansowych pro forma PricewaterhouseCoopers Sp. z o.o. Al. Armii Ludowej 14 00-638 Warszawa Polska Telefon +48 (22) 523 4000 Faks +48 (22) 523 4040 http://www.pwc.com/pl Raport niezależnego biegłego rewidenta z usługi poświadczającej

Bardziej szczegółowo

Wycena według wartości godziwej przyczyna kryzysu finansowego czy też jego miernik?

Wycena według wartości godziwej przyczyna kryzysu finansowego czy też jego miernik? Wraz z pogłębiającym się kryzysem finansowym i bessą giełdową pojawiły się krytyczne głosy w kontekście zastosowania wartości godziwej jako wyceny bilansowej. Wraz z pogłębiającym się kryzysem finansowym

Bardziej szczegółowo

B. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE. Dodatkowa nota objaśniająca nr 1 Informacje o instrumentach finansowych:

B. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE. Dodatkowa nota objaśniająca nr 1 Informacje o instrumentach finansowych: B. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE Dodatkowa nota objaśniająca nr 1 Informacje o instrumentach finansowych: W okresie sprawozdawczym w Spółce nie występowały: Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH Jerzy T. Skrzypek Rachunek zysków i strat Bilans Rachunek przepływów pieniężnych Ocena efektywności projektu Analiza płynności Rachunek przepływów pieniężnych a plan finansowy

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014

GRUPA KAPITAŁOWA KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 GRUPA KAPITAŁOWA KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINIĄ BIEGŁEGO REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA SPIS

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ ZAŁOŻENIA programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ 1 I. Cele przedsięwzięcia: Podniesienie ogólnych kwalifikacji osób zajmujących się oraz zamierzających profesjonalnie zająć się rachunkowością

Bardziej szczegółowo

Raport z badania sprawozdania finansowego dla Wspólników i Rady Nadzorczej Sp. z o. o.

Raport z badania sprawozdania finansowego dla Wspólników i Rady Nadzorczej Sp. z o. o. Raport z badania sprawozdania finansowego dla Wspólników i Rady Nadzorczej Sp. z o. o. Niniejszy raport został sporządzony w związku z badaniem sprawozdania finansowego.sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Ujmowanie w księgach rachunkowych operacji dotyczących Funduszu

Ujmowanie w księgach rachunkowych operacji dotyczących Funduszu Nota nr 1 - Polityka rachunkowości Funduszu Uwagi ogólne Fundusz stosuje przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski SPRAWOZDANIA FINANSOWE Wykład 3 Co to jest sprawozdanie finansowe? Sprawozdanie finansowe - wyniki finansowe przedsiębiorstwa przedstawione zgodnie

Bardziej szczegółowo

WPŁYWKIMSF 12 NA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE WPŁYW KIMSF 12 NA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ STX AUTOSTRADY 1

WPŁYWKIMSF 12 NA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE WPŁYW KIMSF 12 NA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ STX AUTOSTRADY 1 WPŁYWKIMSF 12 NA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE GRUPYKAPITAŁOWEJSTX AUTOSTRADY Data dokumentu: 12 maja 2010 WPŁYW KIMSF 12 NA SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ STX AUTOSTRADY

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności

Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności ul. Młynarska 7 m. 36 01205 Warszawa KRS 0000026361 NIP 5271046063 Sprawozdanie finansowe za rok obrotowy od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. 2 INFORMACJE OGÓLNE 1. Informacje o Jednostce Nazwa

Bardziej szczegółowo

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Spis treści Wstęp............................................. 7 Część I Podstawy rachunkowości 1. Rachunkowość jako część

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość w gospodarstwie rolnym

Rachunkowość w gospodarstwie rolnym Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Rachunkowość w gospodarstwie rolnym 1 ZAKRES I PRZYDATNOŚĆ RACHUNKOWOŚC

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU. Działalność

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU. Działalność SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Spółka jest jednostką zależną, w całości należącą do Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej ("Bank PKO ). Spółka nie zatrudnia pracowników. Działalność Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

METODY WYCENY REZERW

METODY WYCENY REZERW ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 668 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 41 2011 LUCYNA PONIATOWSKA Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach METODY WYCENY REZERW Wprowadzenie Szczególnie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA I Przyjęte zasady (politykę) rachunkowości stosuje się w sposób ciągły, dokonując w kolejnych latach obrotowych jednakowego grupowania operacji gospodarczych, jednakowej wyceny aktywów

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa. Wykład 2

Analiza finansowa. Wykład 2 Analiza finansowa Wykład 2 ANALIZA SYTUACJI MAJĄTKOWEJ K. Mazur, prof. UZ 2 Analiza majątku (aktywów) Aktywa są to "kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Zarządu Invista Dom Maklerski S.A. dotyczące adekwatności kapitałowej Spółki według stanu na dzień 31 grudnia 2010r.

Sprawozdanie Zarządu Invista Dom Maklerski S.A. dotyczące adekwatności kapitałowej Spółki według stanu na dzień 31 grudnia 2010r. Sprawozdanie Zarządu Invista Dom Maklerski S.A. dotyczące adekwatności kapitałowej Spółki według stanu na dzień 31 grudnia 2010r. Celem Sprawozdania Zarządu Invista Dom Maklerski S.A. (zw. dalej Spółką

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzaniu raportu skonsolidowanego Grupy Kapitałowej KOGENERACJA S.A. za II kwartał 2006 r.

Załącznik nr 1. Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzaniu raportu skonsolidowanego Grupy Kapitałowej KOGENERACJA S.A. za II kwartał 2006 r. Załącznik nr 1. Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzaniu raportu skonsolidowanego Grupy Kapitałowej KOGENERACJA S.A. za II kwartał 2006 r. Zakres raportu Niniejszy raport jest raportem śródrocznym

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe informacje i objaśnienia do sprawozdania finansowego

Dodatkowe informacje i objaśnienia do sprawozdania finansowego Dodatkowe informacje i objaśnienia do sprawozdania finansowego 1. Zmiany wartości środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych Wartość brutto Lp. Określenie grupy

Bardziej szczegółowo

IMPEXMETAL S.A. WARSZAWA, UL. ŁUCKA 7/9 SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINIĄ BIEGŁEGO REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA

IMPEXMETAL S.A. WARSZAWA, UL. ŁUCKA 7/9 SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINIĄ BIEGŁEGO REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA WARSZAWA, UL. ŁUCKA 7/9 SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINIĄ BIEGŁEGO REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA SPIS TREŚCI OPINIA NIEZALEŻNEGO BIEGŁEGO REWIDENTA... 3 RAPORT Z BADANIA SPRAWOZDANIA

Bardziej szczegółowo

KONSOLIDACJA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH

KONSOLIDACJA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH Radosław Ignatowski KONSOLIDACJA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH KONCEPCJE, REGULACJE POLSKIE I MSSF, ZASTOSOWANIA PRAKTYCZNE TOM I PODSTAWY KONSOLIDACJI REGULACJE POLSKIE Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ FON S.A. Z WYNIKÓW OCENY SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ORAZ SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ZA ROK OBROTOWY 2014

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ FON S.A. Z WYNIKÓW OCENY SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ORAZ SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ZA ROK OBROTOWY 2014 SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ FON S.A. Z WYNIKÓW OCENY SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ORAZ SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ZA ROK OBROTOWY 2014 1. Przedmiot sprawozdania Przedmiotem niniejszego sprawozdania

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego sporządzonego na dzień 31.12.2009 r. Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne

Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne 2015 Moduł I Podatek dochodowy w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym aktualny stan prawny

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie finansowe Fundacji YouHaveIt

Sprawozdanie finansowe Fundacji YouHaveIt Sprawozdanie finansowe Fundacji YouHavet za rok 2014 Wprowadzenie do sprawozdania finansowego. nformacje ogólne Siedziba: Toruń, ul. Browarna 6 Organ prowadzący rejestr: Sąd Rejonowy w Toruniu, V Wydział

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa. - w zakresie wyceny środków trwałych - rozliczenia kosztów zakupu materiałów - wyceny zapasu produkcji w toku

Informacja dodatkowa. - w zakresie wyceny środków trwałych - rozliczenia kosztów zakupu materiałów - wyceny zapasu produkcji w toku Informacja dodatkowa I. W czwartym kwartale 2007r przy sporządzeniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego dokonano zmian w stosowanych zasadach (polityki) rachunkowości przechodząc na międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość. Ewidencja obrotu magazynowego materiałów i towarów oraz rozliczenia międzyokresowe kosztów

Rachunkowość. Ewidencja obrotu magazynowego materiałów i towarów oraz rozliczenia międzyokresowe kosztów Rachunkowość Ewidencja obrotu magazynowego materiałów i towarów oraz rozliczenia międzyokresowe kosztów Klasyfikacja zapasów 1. Zapasy wytworzone przez jednostkę: Produkty gotowe Produkty w toku 2. Zapasy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS stan na 2006- koniec kwartału / 2006 2006-06- poprz. kwartału / 2006 2005- poprz. roku / 2005 2005-06- stan na koniec kwartału / 2005

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ II Polityka rachunkowości w fundacji lub stowarzyszeniu

ROZDZIAŁ II Polityka rachunkowości w fundacji lub stowarzyszeniu ROZDZIAŁ II Polityka rachunkowości w fundacji lub stowarzyszeniu 1. Zasady polityki rachunkowości Zadaniem rachunkowości jest stosowanie zasad tak, aby w sposób prawidłowy, rzetelny, jasny przedstawić

Bardziej szczegółowo

X. OGŁOSZENIA WYMAGANE PRZEZ USTAWĘ O RACHUNKOWOŚCI

X. OGŁOSZENIA WYMAGANE PRZEZ USTAWĘ O RACHUNKOWOŚCI MSIG 116/2016 (5001) poz. 15277 15277 X. OGŁOSZENIA WYMAGANE PRZEZ USTAWĘ O RACHUNKOWOŚCI Poz. 15277. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe DRUTPOL w Garnie. [BMSiG-14218/2016] Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA ZWIERZĘCA POLANA. 01-651 Warszawa Ul Gwiaździsta 15A lok 257

FUNDACJA ZWIERZĘCA POLANA. 01-651 Warszawa Ul Gwiaździsta 15A lok 257 FUNDACJA ZWIERZĘCA POLANA 01-651 Warszawa Ul Gwiaździsta 15A lok 257 Sprawozdanie finansowe za okres 06.09.2012 31.12.2013 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE KIEROWNICTWA I. BILANS II. RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

MSIG 181/2015 (4812) poz. 13927 13927

MSIG 181/2015 (4812) poz. 13927 13927 MSIG 181/2015 (4812) poz. 13927 13927 Poz. 13927. P.T.H.U. PRYMA 1 Hanna Gosk w Łomży. [BMSiG-10045/2015] SPRAWOZDANIE FINANSOWE Wprowadzenie do sprawozdania finansowego 1. P.T.H.U. PRYMA 1 HANNA GOSK

Bardziej szczegółowo

KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014

KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. UL. BUDOWLANA 3, KARTOSZYNO, KROKOWA SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2014 WRAZ Z OPINIĄ BIEGŁEGO REWIDENTA I RAPORTEM Z BADANIA KORPORACJA BUDOWLANA DOM S.A. SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO

SPRAWOZDANIE FINANSOWE DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPORZĄDZONE DLA FUNDACJI DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO ZA ROK 2015 Kraków 2016 Zawartość sprawozdania : I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego II. Bilans III.

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Za rok obrotowy od 01-01-2009 do 31-12-2009 roku I. Nazwa i siedziba, podstawowy przedmiot działalności Spółki Nazwa Spółki Fundacja Szczęśliwe Dzieciństwo Siedziba

Bardziej szczegółowo

Spis treści T E M A T Strona

Spis treści T E M A T Strona Spis treści T E M A T Strona 1 2 Opinia niezależnego biegłego rewidenta Klauzula weryfikacji Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo