Pascal, Delphi, a moŝe Lazarus? ĆWICZENIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pascal, Delphi, a moŝe Lazarus? ĆWICZENIA"

Transkrypt

1

2 Marian Mysior Pascal, Delphi, a moŝe Lazarus? ĆWICZENIA Wydawnictwo EscapeMagazine.pl

3 Pascal, Delphi..., a może Lazarus? Ćwiczenia Marian Mysior Wydanie pierwsze Toruń 2013 ISBN: Wszelkie prawa zastrzeżone! Autorzy oraz Wydawnictwo dołożyli wszelkich starań, aby informacje zawarte w tej publikacji były kompletne, rzetelne i prawdziwe. Autorzy oraz Wydawnictwo nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikające z wykorzystania informacji zawartych w publikacji lub użytkowania tej publikacji. Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Kopiowanie, kserowanie, fotografowanie, nagrywanie, wypożyczanie, powielanie w jakiekolwiek formie powoduje naruszenie praw autorskich. bezpłatny fragment Wydawnictwo EscapeMagazine.pl

4 Spis treści Wstęp 8 Rozdział 1. Środowisko programowania Pierwsza aplikacja 12 Ćwiczenie 1. Zaczynamy Wprowadzanie danych, formatowanie wyników 15 Ćwiczenie 2. Obliczamy objętość kuli 15 Ćwiczenie 3. Inaczej wprowadzamy dane i wyprowadzamy wyniki 18 Ćwiczenie 4. Używamy okna MessageDlg 22 Ćwiczenie 5. Nie używamy trybu graficznego 24 Rozdział 2. Podstawy języka Instrukcje wyboru 27 Ćwiczenie 6. Obliczamy pierwiastki trójmianu kwadratowego 27 Ćwiczenie 7. Sprawdzamy w kalendarzu Instrukcje powtarzania 32 Ćwiczenie 8. Drukujemy tabelę funkcji trygonometrycznych 33 Ćwiczenie 9. Szukamy największego wspólnego dzielnika 36 Ćwiczenie 10. Obliczamy wartość funkcji silnia Tablice 39 Ćwiczenie 11. Sito Eratostenesa 40 Ćwiczenie 12. Obliczamy dokładnie silnię z Rekordy, pliki 46 Ćwiczenie 13. Zapisujemy daty urodzin 47 4

5 Ćwiczenie 14. Zapisujemy dane do pliku 50 Rozdział 3. Kontrolki, zdarzenia Metody obsługi zdarzeń 54 Ćwiczenie 15. Testujemy kontrolki Kontrolki usprawniają wprowadzanie danych 58 Ćwiczenie 16. Wprowadzamy dane, używając kontrolek 59 Rozdział 4. Kontrola poprawności danych, obsługa sytuacji wyjątkowych Weryfikacja danych 66 Ćwiczenie 17. Sprawdzamy dane funkcją TryStrToFloat 66 Ćwiczenie 18. Sprawdzamy dane funkcją Val 68 Ćwiczenie 19. Tworzymy kalendarz z pełną kontrolą danych 70 Ćwiczenie 20. Obliczamy dzień Wielkanocy z maską wprowadzania Strukturalna obsługa wyjątków 77 Ćwiczenie 21. Przechwytujemy błąd 78 Ćwiczenie 22. Analizujemy rodzaj błędu 80 Ćwiczenie 23. Zgłaszamy własny wyjątek 83 Ćwiczenie 24. Sprzątamy po błędzie Śledzenie zmiennych, praca krokowa 87 Ćwiczenie 25. Sprawdzamy wartości zmiennych 88 Rozdział 5. Interfejs użytkownika Menu 90 Ćwiczenie 26. Tworzymy edytor tekstu z menu Pasek narzędzi 95 Ćwiczenie 27. Budujemy pasek narzędzi 96 5

6 5.3. Pasek stanu 98 Ćwiczenie 28. Dodajemy pasek stanu Obsługa plików 100 Ćwiczenie 29. Zapisujemy i odczytujemy pliki Drukowanie 106 Ćwiczenie 30. Przygotowujemy wydruk 106 Rozdział 6. Grafika Podstawowe obiekty i metody graficzne 109 Ćwiczenie 31. Rysujemy podstawowe elementy graficzne 109 Ćwiczenie 32. Tworzymy obraz na mapie bitowej 112 Ćwiczenie 33. Otwieramy obrazy w kontrolce TImage 114 Ćwiczenie 34. Używamy figur z kontrolki TShape Sposoby uzyskiwania animacji 117 Ćwiczenie 35. Kopiujemy mapę bitową 117 Ćwiczenie 36. Pobieramy fazy ruchu z plików 120 Ćwiczenie 37. Przesuwamy kontrolki korzystając z właściwości Left i Top 122 Rozdział 7. Bazy danych Prosta baza danych 124 Ćwiczenie 38. Tworzymy prostą bazę danych Obsługa systemów zarządzania bazami danych 132 Ćwiczenie 39. Podłączamy bazę typu MS Access poprzez ODBC 132 Rozdział 8. Własne klasy Obiekty 138 Ćwiczenie 40. Definiujemy obiekt 138 6

7 8.2. Pierwsza klasa 140 Ćwiczenie 41. Definiujemy własną klasę Hermetyzacja 141 Ćwiczenie 42. Tworzymy metody udostępniające pola obiektu 142 Ćwiczenie 43. Używamy właściwości Konstruktory i destruktory 149 Ćwiczenie 44. Tworzymy własny konstruktor Dziedziczenie 151 Ćwiczenie 45. Budujemy klasę potomną Metody wirtualne 154 Ćwiczenie 46. Wywołujemy właściwe metody Tablice w obiektach 160 Ćwiczenie 47. Korzystamy z tablicy za pomocą właściwości 160 Rozdział 9. Rozmaitości Moduły 163 Ćwiczenie 48. Drukujemy słownie wartości liczbowe Własne kontrolki 171 Ćwiczenie 49. Tworzymy własną kontrolkę Optymalizacja plików wykonywalnych 176 Ćwiczenie 50. Symbole debugowania umieszczamy w oddzielnym pliku 176 Ćwiczenie 51. Usuwamy informacje debugowania z pliku wykonywalnego 177 Zakończenie 178 Inne książki autora 179 7

8 Wstęp Pascal jeszcze niedawno był jednym z najpopularniejszych języków programowania. Jest uniwersalnym językiem wysokiego poziomu, ogólnego zastosowania. Opracowany został przez Niklausa Wirtha w 1970 roku. Oparty jest na wcześniej używanym języku Algol. Nazwa języka pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka, matematyka i filozofa Blaise Pascala. Podręcznik Niklausa Wirtha Algorytmy + Struktury Danych = Programy, będący klasyką nauczania algorytmiki, doczekał się 3 wydań w języku polskim (wyd. WNT, Warszawa, 1980, 1989, 2004). Pascal jest w nim językiem publikacyjnym. Do dziś jest powszechnie stosowanym językiem programowania w edukacji. Pierwsze pojawienie się języka Pascal, wspierającego programowanie obiektowe odbyło się w 1983 r. Producentem była firma komputerowa Apple. Później hegemonię przejęła firma Borland International ze swoją powszechnie znaną linią produktów Turbo Pascal i Delphi. W 1995 roku ukazała się pierwsza wersja Delphi (16-bitowa). Przeznaczona była do pracy w środowisku graficznym Microsoft Windows 3.1. Było to jedno z pierwszych narzędzi typu Rapid Application Development (szybkie tworzenie aplikacji). Delphi 2.0 (1996) było już produktem 32 bitowym, pracującym pod kontrolą systemu operacyjnego Windows 95/NT. Po pojawieniu się na rynku programistycznym Microsoft Visual Studio.NET, również Borland International wyprodukował Delphi for.net (2003 rok). Od tego momentu mamy dwie linie produktów Delphi: Delphi for Win32 i Delphi for.net. Uczniowie, studenci i pasjonaci mogli je używać bezpłatnie w wersjach oznaczonych jako Personal. Niestety w 2006 roku Borland International powołał do życia spółkę zależną CodeGear, której przekazał swoje prawa do Delphi, aby następnie w 2008 roku sprzedać ją firmie Embarcadero Technologies. Nie oznaczało to zaprzestania rozwoju Delphi, ale jednak dalsze komercjalizowanie tego produktu. Od tej chwili nawet wersje edukacyjne są narzędziami płatnymi. Dwie linie Delphi nazwano odpowiednio: Embarcadero Delphi i Embarcadero Prism. Są bardzo udanymi i cenionymi produktami na rynku profesjonalistów. Pasjonatom pozostało płacić za 8

9 nie lub szukać alternatywnych produktów (ewentualnie korzystać ze starszych produktów Borlanda). Dobrą i bezpłatną alternatywą dla Delphi jest Lazarus. To wieloplatformowe, zintegrowane środowisko programistyczne IDE (Integrated Development Environment), oparte na kompilatorze Free Pascal. Działa według zasady: write once, compile anywhere, czyli napisz raz (kod źródłowy), skompiluj gdziekolwiek. Inaczej mówiąc, raz napisany kod można skompilować pod różne systemy operacyjne. Obecnie Lazarus dostępny jest między innymi dla następujących platform: Windows 32/64, Windows CE, Mac OS X, Linux, Unix, Android. Ćwiczenia realizować będziemy pod kontrolą systemu Windows. Podstawowe informacje o środowisku Lazarus można znaleźć na stronie: Tam też znajdziemy odsyłacz umożliwiający pobranie i zainstalowanie najnowszej wersji produktu. W 2012 roku oddana została do użytku pierwsza, finalna wersja: Lazarus 1.0. Tworzenie aplikacji można podzielić na trzy zasadnicze fazy: analizowanie, projektowanie i programowanie (kodowanie). Podział ten ma szczególne znaczenie dydaktyczne. Kłopoty z prawidłowym działaniem aplikacji mają często źródło w powierzchownej bądź błędnej analizie problemu, w złym (nieprzemyślanym) projekcje. Emocjonalne podejście do programowania przez wielu programistów powoduje niedocenianie dwóch pierwszych faz, czego efektem jest program błędny lub gorszy od oczekiwań. Efektywne tworzenie aplikacji powinno składać się nie z jednorazowej analizy, projektowania i programowania, lecz z równoczesnego rozwijania wszystkich tych faz. Aby udoskonalać i poprawiać swój produkt należy wielokrotnie powracać po fazie programowania do ponownej analizy lub do projektowania. Jest to tzw. model piłki baseballowej. ANALIZOWANIE PROJEKTOWANIE PROGRAMOWANIE 9

10 Finalnym zapisem algorytmu rozwiązania problemu jest kod źródłowy (skrypt) zapisany w języku programowania. Dalej następuje proces kompilacji i uruchamiania programu. Często używanymi narzędziami są tutaj środowiska zintegrowane (IDE). Potrzeby obecnych użytkowników oprogramowania wymagają, aby aplikacje dysponowały graficznymi interfejsami (były okienkowe ). To z kolei rodzi wymagania względem środowisk programistycznych, które muszą być efektywne. Archaicznym podejściem do nauki programowania jest wykorzystywanie narzędzi, które nie zapewniają wspomagania graficznego w tworzeniu interfejsów, nie preferują programowania obsługującego zdarzenia i programowania obiektowego. Te pojęcia nie muszą oznaczać wyższego wtajemniczenia w sztukę programowania. Nie należy klasyfikować je, jako problemy zaawansowane. Od nich musimy zaczynać nie tylko programowanie, ale już analizę problemu i projektowanie rozwiązania. Współczesne środowiska zintegrowane umożliwiają jak nigdy dotąd tworzenie programów obiektowych, sterowanych zdarzeniami i silnie wspomaganych graficznie. Od samego początku wykorzystujemy tutaj (przynajmniej pasywnie) właściwości i metody obiektów, nawet nie wspominając o nich. W sytuacjach, gdy interfejs graficzny jest zbędny lub przeszkadza w zgłębieniu istoty problemu można zbudować aplikację konsolową. Kody źródłowe można pobrać ze strony wydawnictwa. Odnośnik znajduje się na końcu książki. 10

11 Rozdział 1. Środowisko programowania Środowiska zintegrowane zwalniają programistę z ręcznego pisania całego kodu, oferując graficzne wspomaganie już podczas wybierania typu projektu oraz w czasie umieszczania komponentów na formularzach (w oknach). Znacząco przyspiesza to cały proces tworzenia programu i odciąża programistę od pamięciowego opanowywania wielu szczegółów. Po wybraniu odpowiadającego nam projektu, automatycznie utworzony zostanie szkielet przyszłego programu, zawierający na start nawet kilkadziesiąt wierszy kodu źródłowego. W Lazarusie możemy tworzyć 3 typy projektów: Aplikacja, Program, Console application. Domyślnym typem projektu jest Aplikacja, czyli program okienkowy. Program to natomiast minimalistyczny projekt w stylu archaicznego już Turbo Pascala, pracujący w trybie tekstowym. Console application również pracuje w trybie tekstowym, ale tworzy program z nową klasą pochodzącą z TCustom- Application. Oferuje ona kilka ułatwień, np. obsługę wyjątków, sprawdzenie opcji wiersza polecenia, pisanie pomocy, sprawdzanie zmiennych środowiskowych. IDE Lazarusa jest podobne do środowisk Delphi. Pozwala również importować projekty napisane wcześniej dla Delphi. Rysunek 1.1 IDE Lazarusa 11

12 1.1. Pierwsza aplikacja Ćwiczenia realizować będziemy w środowisku zintegrowanym Lazarus Warto na początku wyłączyć skróty klawiaturowe, blokujące dostęp do polskich znaków ł i ś. Zrobimy to, klikając w menu Narzędzia i kolejno wybierając: Opcje /Edytor/ Klawisze skrótu/menu widok/view Local Variables. W oknie dialogowym wyłączamy sekwencję Alt-l. Rysunek 1.2. Wyłączenie blokady ł. Podobnie postąpimy ze skrótem Alt-s. Znajdziemy go w tym samym miejscu, dwie pozycje niżej (polecenie: Pokaż stos wywołań). Podczas pracy w środowisku Lazarus często wykorzystywać będziemy menu Projekt, a w nim szczególnie: Nowy projekt tworzy nowy projekt Otwórz projekt otwiera istniejący projekt Zamknij projekt zamyka projekt Lista modułów wyświetla listę modułów projektu (można otworzyć wybrany moduł do edycji) Lista formularzy wyświetla listę formularzy projektu (można otworzyć wybrany formularz do edycji) W czasie edycji kodu źródłowego i redagowania formularzy użyteczne są przyciski Przełącz pomiędzy formularzem i modułem oraz Zapisz wszystko. 12

13 Ćwiczenie 1. Zaczynamy Uruchomimy program Lazarus. W otwartym środowisku zobaczymy projekt formularza i kilka innych okien. Projekt formularza będzie później oknem naszej aplikacji. Warto już teraz zadbać o zapisanie projektu na dysku. W tym celu naciśniemy przycisk Zapisz wszystko, na pasku narzędzi (polecenie o takiej samej nazwie znajdziemy też w menu Plik). Projekt możemy zapisać w dowolnym folderze. Warto jednak założyć oddzielny folder na projekty Lazarusa, np. Lazarus-projekty. Dla każdego projektu założymy własny podfolder. W naszym przypadku będzie to folder o nazwie Pierwszy. Przyciskiem Zapisz potwierdzimy zapisanie plików projektu. Zatwierdzimy dwie domyślne nazwy plików: project1.lpr i unit1.pas. W folderze naszego projektu zapisanych zostanie jeszcze kilka innych plików. Typy plików: Nazwa pliku project1.lpr unit1.pas project1.ico project1.lpi project1.lps project1.res unit1.lfm project1.exe Opis Kod źródłowy głównego modułu, zapisany w Pascalu Kod źródłowy modułu skojarzonego z formularzem, zapisany w Pascalu Plik ikony projektu Plik informacyjny projektu (zapisany w formacie XML; zawiera ustawienia specyficzne dla projektu, takie jak ustawienia kompilatora i wymaganych pakietów). Dwukrotne kliknięcie w ten plik otwiera projekt w środowisku Lazarusa Plik sesji, przechowywany w pliku XML, zawiera indywidualne dane, takie jak pozycja kursora, edytor plików źródłowych, sposób kompilacji Plik zasobów Plik formularza, zawiera informacje o konfiguracji wszystkich obiektów na formularzu (przechowywane w określonym formacie tekstowym, podobnie jak w Delphi: dfm; działanie opisane jest kodem źródłowym Pascala w pliku unit1.pas) Plik wykonywalny, utworzony po kompilacji 13

14 Z lewej strony ekranu znajdziemy okno o nazwie Inspektor obiektów. Znajdziemy w nim właściwość formularza: Caption. Wpiszemy tam tekst Pierwszy program (zamiast Form1). Będzie to tytuł naszego formularza. Rysunek 1.3. Inspektor obiektów Na formularzu umieścimy napis (etykietę): Mój pierwszy program. Zrobimy to korzystając z paska Lazarus Component Library (LCL). Zawiera on projekty różnych kontrolek (inaczej komponentów albo formantów). Wybierzemy kontrolkę TLabel i naniesiemy ją na formularz (podobnie jak rysuje się elementy graficzne w edytorze graficznym). W oknie właściwości, które automatycznie wyświetla właściwości wybranego formantu, odszukamy pozycję Caption i wpiszemy swój tekst. Rysunek 1.4. Pasek formantów z biblioteki LCL Możemy jeszcze zadbać o jego wygląd. Właściwość Font pozwala nam wybrać atrybuty czcionki (rodzaj, wielkość, kolor itp.). Po kliknięciu na tej właściwości najlepiej wybrać przycisk [ ]. Otwiera on okno dialogowe Czcionka (podobne jak 14

15 w edytorach tekstu). Dla przykładu wybierzemy czcionkę Mistral, rozmiar: 20, styl: pogrubiona. Nasz pierwszy program jest gotowy. Utworzyliśmy go korzystając jedynie z narzędzi graficznych, nie pisząc kodu ręcznie. Możemy teraz wypróbować produkt, uruchamiając go ze środowiska zintegrowanego. W tym celu wybieramy przycisk Uruchom ( ) z paska narzędzi. Alternatywne sposoby to menu Uruchom/Uruchom, lub klawisz F9. Program można oczywiście uruchamiać spoza środowiska zintegrowanego. Odnajdziemy go w swoim folderze Pierwszy. Rysunek 1.5. Pierwszy program w działaniu 1.2. Wprowadzanie danych, formatowanie wyników Tylko najprostsze programy tworzymy bazując całkowicie na kodzie pisanym automatycznie. Program rozwiązujący nawet nieskomplikowane zadanie matematyczne wymaga napisania odpowiednich formuł, podania danych i wyprowadzenia wyników. Ćwiczenie 2. Obliczamy objętość kuli Otworzymy środowisko Lazarusa. Nowy projekt zapiszemy w folderze Kula. Analiza problemu: Zastosujemy wzór na obliczanie objętości kuli v = 4/3 π r 3. 15

16 Projekt: Objętość kuli zależy od jej promienia, więc na formularzu umieścimy następujące kontrolki: o Etykietę (TLabel) z napisem Podaj promień: o Pole tekstowe (TEdit), w którym wymażemy napis domyślny z właściwości Text i wpiszemy wartość domyślną 0. Wstawimy drugą etykietę (usuniemy napis domyślny), do wyprowadzenia wyników. Obliczenia zostaną uruchomione po podaniu promienia i naciśnięciu odpowiedniego przycisku. Przycisk (TButton) wstawimy z paska LCL na projekt formularza. Jego właściwości Caption nadamy wartość Oblicz. Uruchomimy edycję metody obsługi zdarzenia przy kliknięciu, klikając dwukrotnie na projekcie przycisku. W ten sposób zaczynamy ręczne wprowadzanie kodu. Nagłówek tej metody (procedury) utworzony zostanie automatycznie i nie należy zmieniać go. Programowanie (pisanie kodu): procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject); var r, v: single; begin r:=strtofloat(edit1.text); v:=4/3*pi*r*r*r; Label3.Caption:=FloatToStr(v); end; Prześledźmy wprowadzony kod. Nagłówek procedury został dodany automatycznie. Słowa begin i end tworzą nawiasy, odpowiednio otwierający i zamykający ciało procedury, które musimy teraz zdefiniować. 16

17 Przed ciałem procedury umieszczamy deklaracje zmiennych. Rozpoczynamy je słowem var. Po nim następują deklaracje. W naszym przypadku deklarujemy użycie dwóch zmiennych r i v, typu single. Język Pascal wymaga deklarowania typów zmiennych (danych) przed ich użyciem. Tabela prezentuje dopuszczalne typy danych. Typ Zakres Rodzaj rozmiar Boolean True, False Logiczny, 8 bitów ByteBool 0 False; Inna wart. True Logiczny, 8 bitów WordBool 0 False; Inna wart. True Logiczny, 16 bitów LongBool 0 False; Inna wart. True Logiczny, 32 bity Double ± do ± Precyzja: cyfr Liczba zmiennopozycyjna (rzeczywista), 64 bity Single ± do ± Precyzja: 7 cyfr Liczba zmiennopozycyjna (rzeczywista), 32 bity Extended do Precyzja: cyfr Liczba zmiennopozycyjna (rzeczywista), 80 bitów Byte 0 do 255 Bez znaku, liczba całkowita, 8 bitów ShortInt -128 do 127 Ze znakiem, liczba całkowita, 8 bitów SmallInt -32,768 do 32,767 Ze znakiem, liczba całkowita, 16 bitów Integer, -2,147,483,648 Ze znakiem, liczba całkowita, 32 bity LongInt do 2,147,483,647 LongWord, 0 do 4,294,967,295 Bez znaku, liczba całkowita, 32 bity Cardinal Int64-9,223,372,036,854,775,808 Ze znakiem, liczba całkowita, 64 bity do 9,223,372,036,854,775,807 Word 0 do Bez znaku, liczba całkowita, 16 bitów QWord 0 do 18,446,744,073,709,551,615 Bez znaku, liczba całkowita, 64 bity Comp Liczba całkowita (w zapisie zmiennopozycyjnym), 64 bity Precyzja: cyfr Currency ,5808 do Liczba stałopozycyjna,64 bity ,5807 Char U+0000 do U+ffff Znaki Unicode, 16 bitów String Do 2 miliardów znaków Łańcuch znakowy w kodzie Unicode 17

18 Dane wprowadzane do okna edycyjnego TEdit są zawsze łańcuchem znaków (właściwość Text). Należy przekształcić je w liczbę odpowiedniego typu. Wykonujemy to, używając funkcji StrToFloat(Edit1.Text): r:=strtofloat(edit1.text); Objętość wyliczymy z zależności: v=4/3πr 3. Liczba π jest funkcją stałą. Dostęp do niej uzyskamy pisząc po prostu pi. v:=4/3*pi*r*r*r; Dane wyprowadzamy do etykiety (TLabel) na formularzu. Właściwość Caption etykiety wymaga podania łańcucha znaków. Wartość v musimy więc skonwertować do postaci łańcucha. Zrobimy to używając funkcji FloatToStr(v): Label3.Caption:=FloatToStr(v); Jeżeli otrzymany wynik chcemy zaokrąglić do określonej liczby miejsc dziesiętnych (np. 2 miejsca po przecinku), zamiast funkcji FloatToStr(v) możemy użyć funkcji FloatToStrF( ): Label3.Caption:=FloatToStrF(v,ffFixed,10,2); Rysunek 1.6. Objętość kuli 18

19 PEŁNA WERSJA 19

PROGRAM: WYSZUKANIE LICZBY MAKSYMALNEJ

PROGRAM: WYSZUKANIE LICZBY MAKSYMALNEJ PROGRAM: WYSZUKANIE LICZBY MAKSYMALNEJ 1. Na dysku STUDENT we własnym folderze utwórz podfolder o nazwie: WarMax. 2. Uruchom program Delphi. 3. Zapamiętaj w folderze WarMax poszczególne pliki tworzące

Bardziej szczegółowo

Król Łukasz Nr albumu: 254102

Król Łukasz Nr albumu: 254102 Król Łukasz Nr albumu: 254102 Podstawy o Delphi Język programowania, którego można używać w środowiskach firmy Borland, Embarcadero, Microsoft (Delphi Prism), oraz w środowisku Lazarus. Narzędzia te są

Bardziej szczegółowo

Delphi podstawy programowania. Środowisko Delphi

Delphi podstawy programowania. Środowisko Delphi Delphi podstawy programowania Środowisko Delphi Olsztyn 2004 Delphi Programowanie obiektowe - (object-oriented programming) jest to metodologia tworzeniu programów komputerowych definiująca je jako zbiór

Bardziej szczegółowo

Borland to firma, która stworzyła kilka środowisk programistycznych: Turbo Pascal Borland Pascal Objekt Pascal Borland Delphi C++ Builder C++

Borland to firma, która stworzyła kilka środowisk programistycznych: Turbo Pascal Borland Pascal Objekt Pascal Borland Delphi C++ Builder C++ Odcinek 1. Czym jest Borland Delphi? Borland to firma, która stworzyła kilka środowisk programistycznych: Turbo Pascal Borland Pascal Objekt Pascal Borland Delphi C++ Builder C++ Delphi wywodzi się od

Bardziej szczegółowo

Podstawy Programowania 2

Podstawy Programowania 2 Podstawy Programowania 2 Laboratorium 7 Instrukcja 6 Object Pascal Opracował: mgr inż. Leszek Ciopiński Wstęp: Programowanie obiektowe a programowanie strukturalne. W programowaniu strukturalnym, któremu

Bardziej szczegółowo

Aplikacje w środowisku VBA. Visual Basic for Aplications

Aplikacje w środowisku VBA. Visual Basic for Aplications Aplikacje w środowisku VBA Visual Basic for Aplications Podstawowe informacje o VBA Visual Basic for Aplications, w skrócie VBA, to język programowania rozwijany przez Microsoft, którego zastosowanie pozwala

Bardziej szczegółowo

Formularze w programie Word

Formularze w programie Word Formularze w programie Word Formularz to dokument o określonej strukturze, zawierający puste pola do wypełnienia, czyli pola formularza, w których wprowadza się informacje. Uzyskane informacje można następnie

Bardziej szczegółowo

Tak przygotowane pliki należy umieścić w głównym folderze naszego programu. Klub IKS www.informatyka.edu.pl

Tak przygotowane pliki należy umieścić w głównym folderze naszego programu. Klub IKS www.informatyka.edu.pl To jeden z ostatnich odcinków naszego kursu. Mam nadzieję, że pisanie własnego programu było ciekawym doświadczeniem. Zaproponowana w tym odcinku funkcja uatrakcyjni twój program. Stworzymy tak zwane okno

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania...

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania... INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Spis treści I. Wprowadzenie... 2 II. Tworzenie nowej karty pracy... 3 a. Obiekty... 4 b. Nauka pisania... 5 c. Piktogramy komunikacyjne... 5 d. Warstwy... 5 e. Zapis... 6 III. Galeria...

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem.

WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM. NetBeans. Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. WYKONANIE APLIKACJI OKIENKOWEJ OBLICZAJĄCEJ SUMĘ DWÓCH LICZB W ŚRODOWISKU PROGRAMISTYCZNYM NetBeans Wykonał: Jacek Ventzke informatyka sem. VI 1. Uruchamiamy program NetBeans (tu wersja 6.8 ) 2. Tworzymy

Bardziej szczegółowo

P R OGRA M OW A N I E KOMPUTERÓW Ćwiczenia laboratoryjne

P R OGRA M OW A N I E KOMPUTERÓW Ćwiczenia laboratoryjne 1. Wstęp Turbo Pascal jest jednym z najpopularniejszych języków programowania wyższego poziomu. Program napisany w tym języku jest ciągiem zdań opisującym określony algorytm. Nazywamy go postacią źródłową

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych:

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych: Zmienna i typ Pascal typy danych Zmienna to obiekt, który może przybierać różne wartości. Typ zmiennej to zakres wartości, które może przybierać zmienna. Deklarujemy je w nagłówku poprzedzając słowem kluczowym

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0

ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów Moduł B3 Sylabus - wersja 5.0 Przeznaczenie sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy sylabus dla modułu ECDL/ICDL Przetwarzanie tekstów. Sylabus opisuje zakres wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: 2.2 Umiejętności: 3 METODY NAUCZANIA: 4 ŚRODKI DYDAKTYCZNE: Praca z projektemi w MS VB.NET Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: Praca z projektami w MS VB.NET. 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: Uczeń potrafi: podać definicje podstawowych pojęć związanych

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Programowanie RAD Delphi

Programowanie RAD Delphi Programowanie RAD Delphi Dr Sławomir Orłowski Zespół Fizyki Medycznej, Instytut Fizyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Pokój: 202, tel. 611-32-46, e-mial: bigman@fizyka.umk.pl Delphi zasoby Aplikacje

Bardziej szczegółowo

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum Grażyna Koba Grafika komputerowa materiały dodatkowe do podręcznika Informatyka dla gimnazjum Rysunki i animacje w Edytorze postaci 1. Rysunek w Edytorze postaci Edytor postaci (rys. 1.) jest częścią programu

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI KATEDRA INFORMATYKI LABORATORIUM TECHNOLOGIA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W BIOTECHNOLOGII Aplikacja bazodanowa: Cz. II Rzeszów, 2010 Strona 1 z 11 APLIKACJA BAZODANOWA MICROSOFT ACCESS

Bardziej szczegółowo

Kierunek: ETI Przedmiot: Programowanie w środowisku RAD - Delphi Rok III Semestr 5. Ćwiczenie 5 Aplikacja wielo-okienkowa

Kierunek: ETI Przedmiot: Programowanie w środowisku RAD - Delphi Rok III Semestr 5. Ćwiczenie 5 Aplikacja wielo-okienkowa Kierunek: ETI Przedmiot: Programowanie w środowisku RAD - Delphi Rok III Semestr 5 Ćwiczenie 5 Aplikacja wielo-okienkowa 1. Opracuj aplikację realizującą obliczenia na podstawie danych wpisywanych w komponencie

Bardziej szczegółowo

Język programowania PASCAL

Język programowania PASCAL Język programowania PASCAL (wersja podstawowa - standard) Literatura: dowolny podręcznik do języka PASCAL (na laboratoriach Borland) Iglewski, Madey, Matwin PASCAL STANDARD, PASCAL 360 Marciniak TURBO

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe GUI

Programowanie Obiektowe GUI Programowanie Obiektowe GUI Swing Celem ćwiczenia jest ilustracja wizualnego tworzenia graficznego interfejsu użytkownika opartego o bibliotekę Swing w środowisku NetBeans. Ponadto, ćwiczenie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 1. Tworzenie slajdów MS PowerPoint 2010 to najnowsza wersja popularnego programu do tworzenia prezentacji multimedialnych. Wygląd programu w

Bardziej szczegółowo

16) Wprowadzenie do raportowania Rave

16) Wprowadzenie do raportowania Rave 16) Wprowadzenie do raportowania Rave Tematyka rozdziału: Przegląd wszystkich komponentów Rave Tworzenie nowego raportu przy użyciu formatki w środowisku Delphi Aktywacja środowiska Report Authoring Visual

Bardziej szczegółowo

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska

Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012. Visual Basic. Michael Halvorson. Przekład: Joanna Zatorska Zacznij Tu! Poznaj Microsoft 2012 Visual Basic Michael Halvorson Przekład: Joanna Zatorska APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wstęp...................................................................vii

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP

Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP Korzystanie z edytora zasad grupy do zarządzania zasadami komputera lokalnego w systemie Windows XP W tym opracowaniu opisano, jak korzystać z edytora zasad grupy do zmiany ustawień zasad lokalnych dla

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word)

Ćwiczenia nr 2. Edycja tekstu (Microsoft Word) Dostosowywanie paska zadań Ćwiczenia nr 2 Edycja tekstu (Microsoft Word) Domyślnie program Word proponuje paski narzędzi Standardowy oraz Formatowanie z zestawem opcji widocznym poniżej: Można jednak zmodyfikować

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie ćwiczenia 8a

Rozwiązanie ćwiczenia 8a Rozwiązanie ćwiczenia 8a Aby utworzyć spis ilustracji: 1. Ustaw kursor za tekstem na ostatniej stronie dokumentu Polska_broszura.doc i kliknij przycisk Podział strony na karcie Wstawianie w grupie Strony

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Wersja 0 POL Wprowadzenie Ważna uwaga Treść niniejszego dokumentu i dane techniczne produktu mogą ulegać zmianom bez powiadomienia. Firma Brother zastrzega

Bardziej szczegółowo

Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku

Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku Zapytania i wstawianie etykiet z bazy danych do rysunku Pracujemy z gotową bazą danych MSAccess o nazwie KOMIS.MDB. Baza ta składa się z kilku tabel, rys. 1 Rys. 1. Diagram relacji. Wybierając w MSAccess,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeŝonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Wszystkie znaki występujące w publikacji są zastrzeŝonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. 1 2 DOS DLA OPORNYCH Łukasz Sosna Skład i łamanie: Patrycja Kierzkowska Korekta: Anna Matusewicz Wydanie pierwsze, Toruń 2006 ISBN: 83-60320-12-8 Wszelkie prawa zastrzeŝone! Autor oraz Wydawnictwo dołoŝyli

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemu Delphi

Wprowadzenie do systemu Delphi 50 Rozdział 4 Wprowadzenie do systemu Delphi W niniejszym rozdziale zilustrujemy na prostych przykładach proces programowania wizualno-obiektowego w systemie Delphi. 4.1 Znajdowanie elementu maksymalnego

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE

Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE Programowanie obiektowe zastosowanie języka Java SE Wstęp do programowania obiektowego w Javie Autor: dr inŝ. 1 Java? Java język programowania obiektowo zorientowany wysokiego poziomu platforma Javy z

Bardziej szczegółowo

Gdy z poziomu programu Delphi otworzysz folder pierwszy program, zauważysz tylko dwa pliki [rys.1]:

Gdy z poziomu programu Delphi otworzysz folder pierwszy program, zauważysz tylko dwa pliki [rys.1]: Odcinek 2 rozpoczniemy od omówienia typów plików, z jakimi możemy mieć do czynienia w programie Delphi. Szybko zauważysz, że przy konstruowaniu programu tworzone są nie tylko, jak wcześniej mówiliśmy,

Bardziej szczegółowo

5.4. Tworzymy formularze

5.4. Tworzymy formularze 5.4. Tworzymy formularze Zastosowanie formularzy Formularz to obiekt bazy danych, który daje możliwość tworzenia i modyfikacji danych w tabeli lub kwerendzie. Jego wielką zaletą jest umiejętność zautomatyzowania

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI asix Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6 Pomoc techniczna Dok. Nr PLP0016 Wersja:08-12-2010 ASKOM i asix to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o.,

Bardziej szczegółowo

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla osób zamierzających zdać egzamin ECDL (European Computer Driving Licence) na poziomie podstawowym. Publikacja zawiera

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH Formularze i raporty

BAZY DANYCH Formularze i raporty BAZY DANYCH Formularze i raporty Za pomocą tabel można wprowadzać nowe dane, przeglądać i modyfikować dane już istniejące. Jednak dla typowego użytkownika systemu baz danych, przygotowuje się specjalne

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

Program powinien otworzyć się z pierwszym formularzem. Jeśli nie, otwórz pierwszy formularz, wybierając go z listy - Shift+F12.

Program powinien otworzyć się z pierwszym formularzem. Jeśli nie, otwórz pierwszy formularz, wybierając go z listy - Shift+F12. Multimedia - odtwarzanie muzyki i plików *.avi. Podczas pracy przy komputerze lubimy posłuchać ulubionej muzyki. Może wprowadzić odrobinę dźwięku do naszego programu? Komponent MediaPlayer służy do odtwarzania

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: Kurs obsługi komputera ECDL start (harmonogram kursu języka angielskiego zostanie umieszczony wkrótce) Termin

Bardziej szczegółowo

Joyce Cox Joan Lambert. Microsoft Access. 2013 Krok po kroku. Przekład: Jakub Niedźwiedź

Joyce Cox Joan Lambert. Microsoft Access. 2013 Krok po kroku. Przekład: Jakub Niedźwiedź Joyce Cox Joan Lambert Microsoft Access 2013 Krok po kroku Przekład: Jakub Niedźwiedź APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wprowadzenie................................................................vii

Bardziej szczegółowo

Lazarus dla początkujących, część II

Lazarus dla początkujących, część II Lazarus dla początkujących, część II W poprzedniej części omówiliśmy pokrótce środowisko programowania Lazarus. Wyposażeni w niezbędne wiadomości spróbujemy napisać pierwszy program. Jak zabrać się do

Bardziej szczegółowo

Funkcje i instrukcje języka JavaScript

Funkcje i instrukcje języka JavaScript Funkcje i instrukcje języka JavaScript 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń : zna operatory i typy danych języka JavaScript, zna konstrukcję definicji funkcji, zna pętlę If i For, Do i While oraz podaje

Bardziej szczegółowo

I. WSTĘP. Przykład 1. Przykład 2. Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych)

I. WSTĘP. Przykład 1. Przykład 2. Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych) I. WSTĘP Programowanie czyli tworzenie programów komputerowych (aplikacji komputerowych) Algorytm - sposób na osiągnięcie celu w pewnych ograniczonych krokach. Program komputerowy realizuje zawsze algorytm.

Bardziej szczegółowo

mfaktura Instrukcja instalacji programu Ogólne informacje o programie www.matsol.pl biuro@matsol.pl

mfaktura Instrukcja instalacji programu Ogólne informacje o programie www.matsol.pl biuro@matsol.pl mfaktura Instrukcja instalacji programu Ogólne informacje o programie www.matsol.pl biuro@matsol.pl Instalacja programu 1. Po włożeniu płytki cd do napędu program instalacyjny powinien się uruchomić automatyczne.

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie ćwiczenia 7a

Rozwiązanie ćwiczenia 7a Rozwiązanie ćwiczenia 7a Podpisy pod rysunkami, zdjęciami możesz wprowadzić w następujący sposób: 1. Kliknij obiekt (rysunek, zdjęcie) i wybierz przycisk Wstaw podpis z grupy narzędzi Podpisy na karcie

Bardziej szczegółowo

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30 MS Word 2010 Długi dokument Praca z długim dokumentem Kinga Sorkowska 2011-12-30 Dodawanie strony tytułowej 1 W programie Microsoft Word udostępniono wygodną galerię wstępnie zdefiniowanych stron tytułowych.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe czynnos ci w programie Word

Podstawowe czynnos ci w programie Word Podstawowe czynnos ci w programie Word Program Word to zaawansowana aplikacja umożliwiająca edytowanie tekstu i stosowanie różnych układów, jednak aby w pełni wykorzystać jej możliwości, należy najpierw

Bardziej szczegółowo

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich?

Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Część IX C++ Jak napisać program obliczający pola powierzchni różnych figur płaskich? Na początku, przed stworzeniem właściwego kodu programu zaprojektujemy naszą aplikację i stworzymy schemat blokowy

Bardziej szczegółowo

Notepad++ / PuTTY. Interaktywne środowisko programowania w języku ForthLogic. www.plcmax.pl. Wersja dokumentu P.1. Wersja dokumentu NP1.

Notepad++ / PuTTY. Interaktywne środowisko programowania w języku ForthLogic. www.plcmax.pl. Wersja dokumentu P.1. Wersja dokumentu NP1. F&F Filipowski sp.j. ul. Konstantynowska 79/81 95-200 Pabianice tel/fax 42-2152383, 2270971 e-mail: Hfif@fif.com.pl www.fif.com.pl Notepad++ / PuTTY Interaktywne środowisko programowania w języku ForthLogic

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH

LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotował: dr inż. Janusz Jabłoński LABORATORIUM 6: ARKUSZ MS EXCEL JAKO BAZA DANYCH Jeżeli nie jest potrzebna

Bardziej szczegółowo

Zadanie 8. Dołączanie obiektów

Zadanie 8. Dołączanie obiektów Zadanie 8. Dołączanie obiektów Edytor Word umożliwia dołączanie do dokumentów różnych obiektów. Mogą to być gotowe obiekty graficzne z galerii klipów, równania, obrazy ze skanera lub aparatu cyfrowego.

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe. Literatura: Autor: dr inŝ. Zofia Kruczkiewicz

Programowanie obiektowe. Literatura: Autor: dr inŝ. Zofia Kruczkiewicz Programowanie obiektowe Literatura: Autor: dr inŝ. Zofia Kruczkiewicz Java P. L. Lemay, Naughton R. Cadenhead Java Podręcznik 2 dla kaŝdego Języka Programowania Java Linki Krzysztof Boone oprogramowania

Bardziej szczegółowo

JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF?

JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF? JAK W SYSTEMIE MS WINDOWS PRZYGOTOWAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ W WERSJI PDF? Podczas przygotowywania wersji elektronicznej pracy dyplomowej (lub innego dokumentu, który ma być rozpowszechniany w wersji elektronicznej

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika

Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika Rozdział 2. Konfiguracja środowiska pracy uŝytkownika Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na dostosowanie pulpitu i menu Start do indywidualnych potrzeb uŝytkownika. Środowisko graficzne systemu

Bardziej szczegółowo

7. Podstawy zarządzania szablonami

7. Podstawy zarządzania szablonami 7 7. Podstawy zarządzania szablonami Większość istotnych ustawień konfiguracyjnych jest przechowywana w pliku projektu. Wszystkie takie ustawienia będą zapamiętane także w szablonie. Jeżeli wykonuje się

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Office Word

Edytor tekstu MS Office Word Edytor tekstu program komputerowy ukierunkowany zasadniczo na samo wprowadzanie lub edycję tekstu, a nie na nadawanie mu zaawansowanych cech formatowania (do czego służy procesor tekstu). W zależności

Bardziej szczegółowo

edycja szablonu za pomocą programu NVU

edycja szablonu za pomocą programu NVU edycja szablonu za pomocą programu NVU 2 Edycja szablonu za pomocą dodatkowego oprogramowania daje nam znacznie więcej możliwości. Zarówno posiada wiele dodatkowych opcji formatowania tekstu jak również

Bardziej szczegółowo

Delphi. Lazarus. Kompilatory Delphi. Linki do stron o Delphi

Delphi. Lazarus. Kompilatory Delphi. Linki do stron o Delphi Lazarus Programowanie w Delphi Delphi Delphi jest to język oparty na Pascal. Twórcą jego jest firma Borland. Pierwotnie nosił nazwę Object Pascal (do 2006). Jest to język prosty i popularny. Wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do środowiska Qt Creator

Wprowadzenie do środowiska Qt Creator 1.Instalacja środowiska Qt Creator Qt Creator jest wygodnym środowiskiem programistycznym przeznaczonym do tworzenia projektów, czyli aplikacji zarówno konsolowych, jak i okienkowych z wykorzystaniem biblioteki

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx 1. WPROWADZENIE Program AutoCAD ma wielu użytkowników i zajmuje znaczące miejsce w graficznym

Bardziej szczegółowo

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 011/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/004.06.14 Okres kształcenia: łącznie ok. 180 godz. lekcyjne Wojciech Borzyszkowski Zenon Kreft Moduł Bok wprowadzający Podstawy

Bardziej szczegółowo

Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007

Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007 Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007 opracowanie: mgr Monika Pskit 1. Rozpoczęcie pracy z programem Microsoft PowerPoint 2007. 2. Umieszczanie tekstów i obrazów na slajdach.

Bardziej szczegółowo

Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe

Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe Podstawy programowania Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe 1 I. Składnia Składnia programu Program nazwa; Uses biblioteki; Var deklaracje zmiennych;

Bardziej szczegółowo

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika wyobraź sobie możliwości Copyright 2009 Samsung Electronics Co., Ltd. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten podręcznik administratora dostarczono tylko w

Bardziej szczegółowo

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa Rejestracja faktury VAT Instrukcja stanowiskowa 1. Uruchomieni e formatki Faktury VAT. Po uruchomieniu aplikacji pojawi się okno startowe z prośbą o zalogowanie się. Wprowadzamy swoją nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

KaŜdy z formularzy naleŝy podpiąć do usługi. Nazwa usługi moŝe pokrywać się z nazwą formularza, nie jest to jednak konieczne.

KaŜdy z formularzy naleŝy podpiąć do usługi. Nazwa usługi moŝe pokrywać się z nazwą formularza, nie jest to jednak konieczne. Dodawanie i poprawa wzorców formularza i wydruku moŝliwa jest przez osoby mające nadane odpowiednie uprawnienia w module Amin (Bazy/ Wzorce formularzy i Bazy/ Wzorce wydruków). Wzorce formularzy i wydruków

Bardziej szczegółowo

Edycja szablonu artykułu do czasopisma

Edycja szablonu artykułu do czasopisma Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Edycja szablonu artykułu do czasopisma 2014 Wrocław Spis treści 1. Wstęp... 2 2. Zmiana tytułu publikacji... 3 2.1. Właściwości zaawansowane dokumentu...

Bardziej szczegółowo

Access - Aplikacja. Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji

Access - Aplikacja. Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji Tworzenie bazy danych w postaci aplikacji Access - Aplikacja 1. Otwórz plik zawierający bazę danych Wypożyczalni kaset video o nazwie Wypożyczalnia.mdb. 2. Utworzy kwerendę, która wyświetli tytuły i opisy

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE. QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE. QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE QuIDE Quantum IDE PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA Joanna Patrzyk Bartłomiej Patrzyk Katarzyna Rycerz jpatrzyk@quide.eu bpatrzyk@quide.eu kzajac@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę:

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: CELUJĄCĄ Opanował wiadomości i umiejętności wynikające z programu nauczania na ocenę bardzo dobrą i ponadto:

Bardziej szczegółowo

1. 2. Dobór formy do treści dokumentu w edytorze tekstu MS Word

1. 2. Dobór formy do treści dokumentu w edytorze tekstu MS Word 1. 2. Dobór formy do treści dokumentu w edytorze tekstu MS Word a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości 1. Uczeń potrafi wyjaśnić pojęcia: nagłówek, stopka, przypis. 2. Uczeń potrafi wymienić dwie zasadnicze

Bardziej szczegółowo

KROK 17 i 18. Cel: Tworzymy oddzielne okno - O autorze. 1. Otwórz swój program. 2. Skompiluj i sprawdź, czy działa prawidłowo.

KROK 17 i 18. Cel: Tworzymy oddzielne okno - O autorze. 1. Otwórz swój program. 2. Skompiluj i sprawdź, czy działa prawidłowo. Odcinek 13 Dzisiaj zaprogramujemy okno O autorze. Dzisiaj programujemy okno - O autorze. Ppostaramy się włączyć do naszego projektu kkolejny, trzeci już formularz. Pamiętajcie, żeby aby za każdym razemzawsze

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe

Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe Laboratorium 1 - Programowanie proceduralne i obiektowe mgr inż. Kajetan Kurus 4 marca 2014 1 Podstawy teoretyczne 1. Programowanie proceduralne (powtórzenie z poprzedniego semestru) (a) Czym się charakteryzuje?

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki

Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki Elżbieta Kula - wprowadzenie do Turbo Pascala i algorytmiki Turbo Pascal jest językiem wysokiego poziomu, czyli nie jest rozumiany bezpośrednio dla komputera, ale jednocześnie jest wygodny dla programisty,

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9)

ABC 2002/XP PL EXCEL. Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings. Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) ABC 2002/XP PL EXCEL Autor: Edward C. Willett, Steve Cummings Rozdział 1. Podstawy pracy z programem (9) Uruchamianie programu (9) Obszar roboczy programu (10) o Pasek tytułowy (10) o Przyciski Minimalizuj

Bardziej szczegółowo

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Spis treści Rozdział 1. Przegląd......... 1 Wstęp................. 1 Wdrażanie technologii Data Access........ 1 Źródła danych

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji informatyki klasa 4a luty/marzec 2013

Tematy lekcji informatyki klasa 4a luty/marzec 2013 Tematy lekcji informatyki klasa 4a luty/marzec 2013 temat 11. z podręcznika (str. 116-120) Jak uruchomić edytor tekstu MS Word 2007? ćwiczenia 2-5 (str. 117-120); Co to jest przycisk Office? W jaki sposób

Bardziej szczegółowo

Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic

Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic Automatyzowanie zadan przy uz yciu makr języka Visual Basic Jeśli użytkownik nie korzystał nigdy z makr, nie powinien się zniechęcać. Makro jest po prostu zarejestrowanym zestawem naciśnięć klawiszy i

Bardziej szczegółowo

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy.

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. Do wprowadzania danych do tabel słuŝą formularze. Dlatego zanim przystąpimy do wypełniania danymi nowo utworzonych tabel, najpierw przygotujemy odpowiednie

Bardziej szczegółowo

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu 1. Edytor grafiki Draw 1.1. Okno programu Draw W bezpłatnym pakiecie OpenOffice zawarty jest program graficzny Draw (rysunek 1.1), wyposażony w liczne narzędzia do obróbki obiektów. Program możesz uruchomić,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: kurs komputerowy ECDL Start Termin szkolenia: 19. 03. 2015r. 10. 06. 2015 r. Termin Egzaminu ECDL Start:

Bardziej szczegółowo

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 013/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/00.06.1 Okres kształcenia: łącznie ok. 170 godz. lekcyjne Moduł Bok wprowadzający 1. Zapoznanie z programem nauczania i

Bardziej szczegółowo

Formatowanie tekstu za pomocą zdefiniowanych stylów. Włączanie okna stylów. 1. zaznaczyć tekst, który chcemy formatować

Formatowanie tekstu za pomocą zdefiniowanych stylów. Włączanie okna stylów. 1. zaznaczyć tekst, który chcemy formatować Style Bardzo często w edytorze podczas pisania tekstu zachodzi potrzeba wielokrotnego powtórzenia czynności związanych z formatowaniem. Aby zapobiec stałemu otwieraniu okien dialogowych i wybierania stale

Bardziej szczegółowo

Połączenie AutoCad'a z bazą danych

Połączenie AutoCad'a z bazą danych Połączenie AutoCad'a z bazą danych Założenie bazy danych z pojedynczą tablicą Samochody, za pomocą aplikacji MS Access 1. Na dysku C: założyć katalog: C:\TKM\GR1x 2. Do tego katalogu przekopiować plik:

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo