MINIMALIZOWANIE RYZYKA POWODZIOWEGO W POLSCE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MINIMALIZOWANIE RYZYKA POWODZIOWEGO W POLSCE"

Transkrypt

1 MONOGRAFIE KOMITETU GOSPODARKI WODNEJ PAN z. XX 2014 Renata GRAF Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych MINIMALIZOWANIE RYZYKA POWODZIOWEGO W POLSCE 1. WSTĘP Powódź, jako zjawisko hydrologiczne o wymiarze społeczno-ekonomicznym, zaliczana jest do najbardziej niebezpiecznych i kosztownych zdarzeń ekstremalnych na świecie i w Europie, stanowiąc ponad 40% ogółu zdarzeń katastrofalnych (United Nations International Strategy for Disaster Reduction UNISDR). Obecnie obserwuje się wzrost częstości i rozmiaru powodzi, do którego przyczynia się zmniejszenie retencyjności zlewni (Kundzewicz 2012) oraz przyrost liczby osób zamieszkujących tereny podatne na powódź (tzw. flood prone areas). W związku z, rejestrowanym w krajach Unii Europejskiej, rosnącym ryzykiem powodziowym implementowano w 2007 r. Dyrektywę Powodziową w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dyrektywa Powodziowa 2007/60/WE). Wcześniejsze modele związane z ochroną przeciwpowodziową bazowały przede wszystkim na technicznym systemie zabezpieczeń, którego celem było zmniejszenie kulminacji fali powodziowej, jej opóźnienie lub ograniczenie zasięgu rozlewisk (zbiorniki i wały przeciwpowodziowe) oraz bezpośrednim ostrzeganiu i reagowaniu w czasie wystąpienia powodzi. Nowy system zarządzanie ryzykiem, bazujący również na nietechnicznych metodach ochrony przed powodzią (strategie i plany), obejmuje jego wstępną ocenę, opracowanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego oraz planów zarządzania ryzykiem. W artykule przeprowadzono analizę kryteriów i metod identyfikacji ryzyka powodziowego z uwzględnieniem zagrożenia, ekspozycji i podatności obszaru. Wykorzystując dane z okresu (Global Flood Archive Dartmouth Flood Observatory) scharakteryzowano wybrane atrybuty powodzi zarejestrowanych w tym czasie w Europie typ powodzi, czas wystąpienia i trwania oraz okres powtarzalności. Omówiono i porównano modele związane z minimalizowaniem ryzyka powodziowego, realizowane w nawiązaniu do Dyrektywy Powodziowej. Analizie poddano strategie: odsunąć powódź od ludzi, czyli przystosowania powodzi do wymogów Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:37

2 248 R. Graf ludzkiej działalności; odsunąć ludzi od powodzi poprzez przystosowanie działalności gospodarczej do powodzi; oraz strategię nauczyć się żyć z powodzią, która zakłada ograniczenie podatności obszaru na zalanie i podtopienie w czasie wystąpienia powodzi. Istotnym elementem strategii ograniczenia skutków wystąpienia powodzi jest mitygacja ryzyka (minimalizowanie), która jest realizowana głównie w czasie uśpienia czujności społeczeństwa pomiędzy powodziami. Wyznacza ją zespół mechanizmów, tzw. mitygatorów, wykorzystywanych w celu obniżenie prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia i zmniejszania skutków sytuacji powodziowej (2007/60/WE). W jej analizach pomocne są oceny wrażliwości obszaru na powódź oraz zdolności przystosowania się do zmian, wynikających ze wzrostu ryzyka powodziowego pod wpływem czynników klimatycznych i antropogenicznych. 2. MATERIAŁ ŹRÓDŁOWY Analiza kryteriów i sposobów identyfikacji ryzyka powodziowego uwzględnia definicję powodzi, która jest interpretowana jako zjawisko hydrologiczne o określonej genezie, wielkości, czasie i zasięgu oddziaływania (Ciepielowski 1999), podczas którego woda w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach lub morzu po przekroczeniu stanu brzegowego, zalewa doliny rzeczne, tereny depresyjne i powoduje zagrożenie dla ludności i mienia (Ustawa Prawo wodne). Zgodnie z Dyrektywą (2007/60/WE) powodzią określa się czasowe pokrycie wodą terenu, który normalnie nie jest pokryty wodą, wywołane przez rzeki i potoki górskie oraz powodzie sztormowe na obszarach wybrzeża. W opisie powodzi wykorzystano grupę atrybutów rejestrowanych przez obserwatorium Dartmouth Flood Observatory na poziomie europejskim i krajowym z okresu oraz dane pochodzące z Eionet-European Topic Centre (ETC/ TE) oraz Disaster Risk Management (DRM). Scharakteryzowano typ powodzi, czas wystąpienia i trwania, surowość i okres powtarzalności zdarzeń, które zarejestrowano w tym czasie w Europie. Raportowanie informacji o wdrażaniu Dyrektywy Powodziowej prowadzone jest w układzie międzynarodowych i państwowych regionów dorzeczy (International, National River Basin Districts RBDs), w ramach Europejskiego Systemu Informacji o Wodzie WISE (Water Information System for Europe). W analizach porównawczych modeli związanych z minimalizowaniem ryzyka powodziowego w Polsce, realizowanych w nawiązaniu do Dyrektywy Powodziowej, wykorzystano informacje i bazy danych Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, Informatycznego Systemu Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami (ISOK) oraz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB. 3. INTERPRETACJA RYZYKA POWODZIOWEGO 3.1. Diagnoza sytuacji powodziowej w Europie i Polsce Powódź jest zjawiskiem umiejscowionym w określonym czasie i przestrzeni (Hirschboeck 1988), a jej wymiar uzależniony jest od stanu wejściowego, czyli Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:38

3 Minimalizowanie ryzyka powodziowego w Polsce 249 przyczyny, ciągu zmian i stanu wyjściowego, którymi są konsekwencje i skutki zagrożenia, ofiary śmiertelne, przesiedlenia, uszkodzenia lub zdarzenia synergiczne. Charakter powodzi określają również wielkość, zasięg i powtarzalność, których wyznacznikiem jest prawdopodobieństwo przewyższenia przepływów kulminacyjnych, które dla powodzi zwyczajnych wynosi 10%, powodzi wielkich 1% i katastrofalnych 0,2% lub 0,5% oraz przebieg powodzi gwałtownych typu flash flood i powodzi miejskich urban flood. Analiza serii obserwacyjnych dotyczących zdarzeń powodziowych w Europie i Polsce z okresu (Darmouth Flood Observatory), wykazała że powodzie wywoływane są głównie przez intensywne deszcze oraz, coraz częściej, przez krótkotrwałe opady nawalne. W omawianym okresie powódź występowała corocznie w różnych regionach kontynentu europejskiego, a czas jej trwania kształtował się od kilku dni do miesiąca, przeciętnie jednak 9 dni, a najczęściej 5 dni. Największą częstością występowania charakteryzowały się w tym okresie powodzie o prawdopodobieństwie przewyższenia przepływu kulminacyjnego 5-10%. Analiza liczebności powodzi występujących w Europie, odniesiona do dłuższych projekcji czasowych (Eionet-European Topic Centre ETC/TE) wykazała, że najczęściej pojawiały się w dorzeczach Rodanu, Renu, Dunaju i Tamizy, które zaliczane są do najbardziej powodziogennych terenów w Europie (rys. 1). Krajami, w których wielkie powodzie występowały najczęściej w okresie są: Rumunia, Czechy, Słowacja, Wielka Brytania, Niemcy i Austria. Najstarsza informacja o powodzi w Polsce, która wystąpiła w 988 r., pochodzi z Kroniki Długosza (Girguś, Strupczewski 1965). O wielkości zagrożenia powo- Rys. 1. Liczba powodzi w Europie w okresie ; źródło: ETC/TE 2003 [http://sia.eionet.europa.eu/activities/announcements/2ndeionetws, Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:38

4 250 R. Graf dziowego świadczą również dawne opracowania kartograficzne, tablice powodziowe czy znaki wielkiej wody, które stanowią przybliżoną informację hydrologiczną, obejmującą miejsce, czas i rzędną kulminacji wezbrania. Analiza danych powodziowych zarejestrowanych w Polsce w okresie wykazała 590 przypadków wystąpienia powodzi o różnej genezie i zasięgu, w tym 15 zdarzeń katastrofalnych o zasięgu regionalnym (Żelaziński 2005). Powodzie w Polsce, podobnie jak w każdym regionie Europy (rys. 1), mogą pojawiać się każdego roku, oraz kilkakrotnie w roku, w postaci zróżnicowanych genetycznie zdarzeń ekstremalnych, co jest uwarunkowane wieloma niekorzystnymi czynnikami, np.: intensywnymi opadami, nagłym ociepleniem wywołującym gwałtowne roztopy lub niekorzystną sytuacją baryczną (Kowalewski 2006). Powodzie typu opadowego pojawiają się głównie w południowej części kraju, natomiast pozostałe obszary są podatne na występowanie powodzi roztopowych, a lokalnie w rejonie wybrzeża Bałtyku rejestrowane są powodzie sztormowe. W sezonie zimowym wzrasta ryzyko powodzi zatorowych. Dane o powodziach w Polsce potwierdzają, że największą liczbę powodzi rejestrowano na górnej Wiśle i Odrze oraz ich górskich dopływach. Badania wieloletniej tendencji występowania powodzi w Europie wykazały wzrastającą liczbę wielkich powodzi w latach , na które nakłada się silna zmienność zdarzeń (Darmouth Flood Observatory). Oznacza to, że charakter, siła i częstość występowania powodzi o określonej klasie ostrości nie jest stała i uzależniona jest głównie od uwarunkowań klimatycznych, geograficznych oraz działalności człowieka (Kundzewicz i in. 2013). Czynniki te określają stopień podatności i ekspozycji obszaru na powódź, które obok zagrożenia stanowią atrybuty ryzyka powodziowego. W skali globalnej wzrastający stopień zagrożenia powodziowego jest wyznacznikiem multi-ryzyka (multi-risk), na które składa się również zagrożenie i skutki występowania ekstremalnych zdarzeń klimatycznych, meteorologicznych i geofizycznych, np. susz, cyklonów czy trzęsień ziemi Kryteria i sposoby identyfikacji ryzyka powodziowego Ryzyko oznacza miarę zagrożenia lub niebezpieczeństwa, które wynika z prawdopodobnych zdarzeń od nas niezależnych lub z możliwych konsekwencji podjęcia decyzji (Chong, Brown 2001; Pritchard 2001). Według Kaczmarka (2005) ryzyko stanowi miarę stanu zdarzenia ekstremalnego, które prowadzi do zagrożenia lub strat. Ryzyko powodziowe jest kombinacją prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi oraz potencjalnych strat, które są sumą ekspozycji i podatności, wynikających z uwarunkowań przyrodniczych i społeczno-ekonomicznych. Ekspozycja oznacza stan zagospodarowania zagrożonego terenu, który wyznaczają obiekty, infrastruktura i społeczności znajdujące się na terenach zagrożonych (KZGW, Metodyka 2013), natomiast podatność charakteryzuje stopień przygotowania ludzi i obiektów do powodzi. Ryzyko powodziowe wzrasta ze względu na gwałtowny przebieg zjawisk meteorologicznych, a także zmniejszanie retencji zlewni i niewłaściwe zagospodarowanie terenów zalewowych, co prowadzi do wzrostu ryzyka hydrotechnicznego i gospodarczego (Ozga-Zieliński 2010). Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:38

5 Minimalizowanie ryzyka powodziowego w Polsce 251 Dyrektywa Powodziowa podkreśla, że całkowita ochrona przed powodzią jest niemożliwa, można jedynie ograniczać szkody i straty powodziowe oraz, zamiast reagować w czasie powodzi, sterować i zarządzać ryzykiem powodziowym (2007/60/WE). Problem zagrożenia powodziowego nabiera szczególnego znaczenia zwłaszcza w czasie wstąpienia powodzi, kiedy zwiększa się zainteresowanie ochroną przeciwpowodziową. Ryzyko powodziowe w rozumieniu dyrektywy stanowi kombinację prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi i negatywnych skutków powodzi dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej, a celem zarządzania ryzykiem jest zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi i strat powodziowych poprzez wprowadzenie odpowiednich mechanizmów i instrumentów. 4. ANALIZA STRATEGII ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM 4.1. Zarządzanie ryzykiem powodziowym w Polsce Zarządzanie ryzykiem powodziowym obejmuje działania mające na celu ograniczenie zagrożeń, które generują ryzyko i zabezpieczenie przed jego niekorzystnymi skutkami (Disaster Risk Management DRM, DP 2007/60/WE). System rozpatrywany jest w aspekcie: zdarzenia (event), reakcji i odpowiedzi na zdarzenie (response), oszacowania i oceny w kierunku poprawy (recovery&assessment), minimalizowania skutków (mitigation) i ostrzegania przed zdarzeniem (warning). Strategia zarządzania ryzykiem powodziowym, realizowana w Polsce przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej (KZGW) w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej, obejmuje: jego wstępną ocenę, opracowanie map zagrożenia powodziowego i ryzyka powodziowego, które jako dokumenty planistyczne związane z Dyrektywą Powodziową stanowią materiał źródłowy do opracowania planów zarządzania ryzykiem na poziomie obszaru dorzecza lub jednostki zarządzającej. Gromadzeniem, przetwarzaniem i udostępnianiem informacji związanych z ryzykiem powodziowym i ochroną przeciwpowodziową zajmują się Centra Operacyjne Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej, wspierane przez Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami (ISOK) oraz System Informatyczno-Informacyjny Wspomagający Zarządzanie Ryzykiem Powodziowym. Mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego dostępne są na Hydroportalu Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Wstępna ocena wiąże się z identyfikacją obszarów o znaczącym ryzyku powodziowym, dla których wyznacznikiem jest analiza bezpośredniego wpływu powodzi na życie, zdrowie oraz obszary działalności gospodarczej wraz z infrastrukturą, a także skuteczności istniejących budowli przeciwpowodziowych. Na podstawie informacji o powodziach historycznych, prawdopodobnych i zjawiskach występujących współcześnie, typuje się tzw. obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi (rys. 2), do których w pierwszym cyklu planistycznym zakwalifikowano w Polsce 253 rzeki o łącznej długości km (źródło: KZGW). Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:38

6 252 R. Graf Dla wyróżnionych obszarów opracowane zostały mapy zagrożenia powodziowego i ryzyka powodziowego, które przedstawiają poziom zagrożenia i strat dla każdego scenariusza wystąpienia wód prawdopodobnych. Mapy zagrożenia powodziowego obejmują obszary szczególnego zagrożenia powodzią, na których może wystąpić powódź zgodnie z jednym ze scenariuszy prawdopodobieństwa: niskie (0,2%), średnie (1%) i wysokie (10%). Dla każdego ze scenariuszy przedstawia się zasięg powodzi, głębokości wody lub poziom zwierciadła wody oraz prędkość przepływu wody (rys. 3). Rys. 2. Wstępna ocena ryzyka powodziowego (WORP); fragment mapy obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi (ONNP) w województwie lubuskim; źródło: Hydroportal KZGW [http://mapy.isok.gov.pl] Mapy ryzyka powodziowego, opracowywane w kolejnym etapie, przedstawiają potencjalne negatywne skutki związane z powodzią, która może wystąpić zgodnie z jednym ze scenariuszy prawdopodobieństwa (rys. 4). Poprzez uwzględnienie relacji ryzyka i jego konsekwencji w stosunku do elementów środowiska przyrodniczego, typu użytkowania terenu i charakteru zabudowy oraz działalności gospodarczej i dziedzictwa kulturowego, mapy te umożliwiają wskazanie stref, które są objęte największym ryzykiem powodziowym. Na mapach uwzględniane są obiekty o wysokich walorach historycznych, cenne przyrodniczo oraz obiekty strategiczne z punktu widzenia skutków związanych z powodzią, np. ujęcia wód, oczyszczalnie ścieków oraz te, które mogą generować zjawiska synergiczne. Analiza treści mapy umożliwia wskazanie lokalizacji budynków o określonym przeznaczeniu i kosztach potencjalnych strat powodziowych, co stanowi podstawę wyceny szkód i uzyskania rekompensaty. Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:39

7 Minimalizowanie ryzyka powodziowego w Polsce 253 Rys. 3. Mapa zagrożenia powodziowego; fragment mapy Poznań-Dębiec N D-d-3; źródło: Hydroportal KZGW [http://mapy.isok.gov.pl] Rys. 4. Mapa ryzyka powodziowego; fragment mapy Poznań-Dębiec N D-d-3; źródło: Hydroportal KZGW [http://mapy.isok.gov.pl] Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:40

8 254 R. Graf Do 2011 r. przygotowano w formie opisu i opracowań kartograficznych wstępną ocenę ryzyka powodziowego w całym kraju w podziale na województwa, natomiast do końca 2013 r. mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego (Hydroportal KZGW). Utworzone bazy danych przestrzennych stanowią podstawę do opracowania planów zarządzania ryzykiem powodziowym w obszarach planistycznych dorzecza i regionu wodnego, których termin realizacji wyznaczony został na rok 2015 (DP, 2007/60/WE) Strategie mitygacji ryzyka powodziowego Ryzyko powodziowe stanowi funkcję zagrożenia, ekspozycji i wrażliwości na powódź, które wyznaczają charakter współczesnych strategii jego mitygacji odsunąć powódź od ludzi, odsunąć ludzi od powodzi i nauczyć się żyć z powodzią (rys. 5). Minimalizacja ryzyka powodziowego oznacza redukcję prawdopodobieństwa przepływu maksymalnego oraz strat i wrażliwości społecznej na sytuację kryzysową. Do czasu implementacji w Polsce Dyrektywy Powodziowej (DP, 2007/60/WE) działania w tym zakresie realizowano poprzez strategie ochrony przed powodzią, które, przypisane do czasu jej wystąpienia, bazowały na technicznym zabezpieczeniu poprzez system budowli i urządzeń przeciwpowodziowych oraz bezpośrednim ostrzeganiu i reagowaniu. Strategia odsunąć powódź od ludzi (rys. 5) stanowi kontynuację tradycyjnego, technicznego sposobu ograniczania zagrożenia i ochrony przeciwpowodziowej. Realizowana jest głównie poprzez: zbiorniki retencyjne, wały przeciwpowodziowe, suche zbiorniki przeciwpowodziowe, poldery, kanały ulgi, wrota przeciwpowodziowe i przeciwsztormowe oraz działania mające na celu zwiększenie i ochronę naturalnej retencji (np. zalesianie). Techniczny kierunek ochrony zakłada, że szkody powodziowe zostaną zlikwidowane lub istotnie ograniczone poprzez działanie systemu hydrotechnicznego. Przykładem jest zespół zbiorników retencyjnych w dorzeczu Wisły, których zadaniem jest redukcja odpływu i maksymalne oddalenie od siebie kulminacji fal powodziowych. Funkcjonujący w systemie zbiornik Goczałkowice opóźnia kulminację na Małej Wiśle, zbiorniki Kaskady Soły oddalają kulminację Soły od kulminacji Skawy, podobnie jak znajdujący się w budowie zbiornik Świnna Poręba na rzece Skawie, który już podczas powodzi w 2010 r., zatrzymując około 60 mln m 3 wody, opóźnił kulminację fali na Wiśle (Ocena 2012). Ochrona przeciwpowodziowa w dolinie rzecznej stwarza możliwość zasiedlenia wielu terenów, które cechują się jednak wysokim stopniem ryzyka wystąpienia powodzi, a przez to narażenia społeczeństwa na wielkie szkody. Większość powodzi jest spowodowana ograniczeniem retencji dolinowej przez obwałowania i wzrostem maksymalnych przepływów lub też zwężeniem przekroju poprzecznego i zmniejszeniem przepustowości koryta, co powoduje dodatkowy wzrost maksymalnych poziomów wody. Obwałowania, które chronią tereny zalewowe użytkowane przez człowieka, często podczas powodzi ulegają przerwaniu i zniszczeniu na odcinkach długości wielu kilometrów, co ogranicza możliwość kontrolowania przebiegu powodzi i minimalizowania rozmiarów klęski przy pomocy systemu technicznej ochrony Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:40

9 Minimalizowanie ryzyka powodziowego w Polsce 255 przeciwpowodziowej. Potencjalnie istnieje ryzyko wystąpienia wezbrania wyższego, dla którego zaprojektowano urządzenia zabezpieczające przed powodzią i w konsekwencji przelania się wody przez wał lub jego przerwanie. Zbyt mała przepustowość międzywala na terenach miejskich, wywołana np. niskim obwałowaniem, przy braku możliwości jego podwyższenia, wymaga wprowadzenia dodatkowych zabezpieczeń w formie kanału ulgi lub polderu powyżej miasta. System zabezpieczenia przeciwpowodziowego o podobnym zakresie działania i składowych, których celem jest obniżenie fali powodziowej, planowany jest dla miasta Krakowa (Ocena 2012). Rys. 5. Metody techniczne i nietechniczne stosowane w minimalizowaniu ryzyka powodziowego (na podstawie Penning-Rowsell i in. 2008, częściowo zmodyfikowany) Zawodność wielu urządzeń infrastruktury technicznej notowana podczas powodzi w ostatnich latach (Żelaziński 2005) oraz pojawienie się tzw. syndromu pozornego bezpieczeństwa w obwałowanej dolinie, wskazały na konieczność wprowadzenia kolejnej strategii minimalizowania ryzyka powodziowego odsunąć ludzi od powodzi (rys. 5). Koncepcja ta zakłada przystosowanie działalności gospodarczej człowieka do powodzi głównie poprzez nowe uregulowania prawne uwzględnione w planowaniu przestrzennym, które związane są z zakazem budowy i prowadzenia jakichkolwiek działań w strefach podatnych na powódź (tzw. flood prone areas). W nietechnicznych metodach ograniczania ryzyka powodziowego uwzględnia się działania ustawodawcze, administracyjne, społeczne oraz politykę ubezpieczeniową, które mają prowadzić do zmniejszenia potencjalnego zagrożenia terenów obwałowanych i nieobwałowanych w dolinie rzecznej, głównie poprzez zmianę jej zagospodarowania i ograniczenie tzw. zabudowy wrażliwej na zalewanie. Do redukcji wezbrań powodziowych, oprócz sposobów technicznych, przyczynia się również retencja terenowa, do ograniczenia której dochodzi w zlewniach zurbanizowanych. W przypadku rzeki obwałowanej przepływy maksymalne regulowane są poprzez retencję powierzchniową czynną, którą wyznacza przestrzeń pomiędzy wałami, natomiast tereny zawala stanowią tzw. retencję odciętą. Właściwe zarządzanie przestrzenią miejską, biotechniczny sposób zagospodarowania poprzez Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:41

10 256 R. Graf zalesianie lub ograniczanie uszczelniania powierzchni terenów zurbanizowanych (np. zielone parkingi) oraz racjonalne zagospodarowanie wód opadowych mogą przyczynić się do zwiększenia powierzchni czynnej zlewni, regulującej stany wód powierzchniowych i podziemnych. Ograniczanie ekspozycji obszaru na powódź poprzez wskazanie możliwości użytkowania terenów zalewowych w sposób niewrażliwy na skutki zalania (np. parki, tereny rekreacyjne) zaliczane jest obecnie do najskuteczniejszych sposobów zmniejszania potencjalnych strat powodziowych. Stanowi ono również alternatywny (ekologiczny) sposób dla systemu technicznej ochrony przeciwpowodziowej, który wpływa negatywnie na stan środowiska przyrodniczego. W obrębie uregulowanych i obwałowanych dolin rzecznych obserwuje się wielokierunkowe przekształcenia warunków przepływu (wzrost prędkości i głębokości wody w międzywalu) i odpływu wód ze zlewni, charakterystyk hydromorfologicznych (wyprostowanie biegu rzeki, wycinka roślinności wysokiej w strefach brzegowych koryta), warunków ekologicznych (odcięcie ekosystemów dolinowych od rzeki, przerwanie funkcji korytarza ekologicznego) i cech krajobrazu (likwidacja mokradeł, starorzeczy). Zgodnie z założeniami Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW 2000/60/WE) elementy te wykorzystywane są przy klasyfikacji stanu ekologicznego, który określa jakość struktury i funkcjonowania ekosystemów związanych z wodami powierzchniowymi oraz przy wyznaczaniu części wód powierzchniowych sztucznych lub silnie zmienionych na skutek oddziaływania człowieka, dla których ocenia się potencjał ekologiczny. Podkreśla się, że negatywne skutki inwestycji przeciwpowodziowych, które stanowią czynnik ograniczający osiągnięcie podstawowego celu środowiskowego jakim jest dobry stan lub potencjał ekologiczny części wód powierzchniowych, należy minimalizować, a ekologiczny sposób ochrony przed powodzią, w celu pełnego zabezpieczenia, wspierać metodami technicznymi (Pierzgalski, Żelazo 2008). Wiele szkód i strat rejestrowanych jest w czasie trwania i po powodzi, dlatego w tym okresie uruchamiany jest system bezpośredniego ostrzegania i reagowania. Strategia nauczyć się żyć z powodzią (rys. 5) zakłada ograniczenie podatności obszaru na zalanie i podtopienie w czasie wystąpienia powodzi poprzez ochronę bezpośrednią oraz doraźną likwidację szkód i minimalizację strat. Metody ograniczania podatności obszaru i społeczeństwa na powódź obejmują między innymi: systemy ostrzeżeń powodziowych i reagowania na powódź, zabezpieczenie istniejących obiektów i ubezpieczenia powodziowe. Opracowanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego nakłada na samorządy lokalne obowiązek uwzględniania terenów wskazanych na mapach w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego i wprowadzenia zakazów oraz ograniczeń zabudowy na tych obszarach. Porównanie elementów strategii zarządzania ryzykiem powodziowym oraz doświadczenie Polski w zakresie redukcji strat powodziowych wykazało, że rozsądnym wariantem jest kompilacja działań technicznych i nietechnicznych oraz wybór wariantu optymalnego (rys. 5), co umożliwi realizację założeń dyrektywy w regionie wodnym, a nie tylko w pojedynczej zlewni. Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:41

11 Minimalizowanie ryzyka powodziowego w Polsce PODSUMOWANIE Powiedzenie Kto mieszka blisko wody, niech przygotuje się na szkody (Adalberg 1894, s ) można odnieść do czasów minionych i teraźniejszych. Ta dawna forma ostrzegania przed klęską powodzi znajduje również odzwierciedlenie we współczesnym systemie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, którego założenia określa Dyrektywa Powodziowa. W obowiązujących obecnie w Polsce uwarunkowaniach prawnych i środowiskowych poszukuje się odpowiedzi na pytania dotyczące skutecznych metod minimalizowania ryzyka powodziowego przy rejestrowanym, zwłaszcza od XX w., wzroście częstości pojawiania się powodzi oraz jakie działania są obecnie niezbędne lub najlepsze dla zabezpieczenia społeczeństwa przed powodzią. Efektywność tych działań powinna opierać się według Dyrektywy Powodziowej na odpowiednich najlepszych praktykach i najlepszych dostępnych technologiach, które nie powodują nadmiernych kosztów. Metody techniczne, stosowane dotychczas w wielu krajach w celu zmniejszania skutków powodzi, okazały się niewystarczające oraz negatywnie oddziałujące na środowisko przyrodnicze. Zgodnie z realizacją celów środowiskowych Ramowej Dyrektywy Wodnej działania ochrony przeciwpowodziowej prowadzone w dolinach rzecznych powinno się ograniczać ze względu na ich niekorzystny wpływ na ekosystemy wodne. Właściwe zagospodarowywanie terenów narażonych na zjawisko powodzi, zgodne z dokumentami planistycznymi, stanowi nadrzędny cel strategii zarządzania ryzykiem powodziowym i jego minimalizowania w krajach Unii Europejskiej (DP, 2007/60/WE). Duże znaczenie przypisuje się obecnie tzw. metodom nietechnicznym, działaniom organizacyjno-prawnym i planistycznym, podkreślając jednak efektywność kompleksowych rozwiązań ochrony przeciwpowodziowej, które są dostosowane do warunków hydrologicznych oraz stopnia zagospodarowania zlewni i obejmują działania techniczne (w uzasadnionych przypadkach) oraz o charakterze nietechnicznym (np. zwiększanie zdolności retencyjnej zlewni). W celu skutecznej realizacji powyższych założeń, stosowane w praktyce strategie minimalizowania ryzyka powodziowego powinny uwzględniać wszystkie jego kategorie: zagrożenia, ekspozycji i wrażliwości. Funkcjonowanie zaawansowanych obecnie systemów przewidywania powodzi, wykorzystujących wyniki prognoz, modelowania hydrologicznego i monitoringu, pozwala minimalizować ryzyko i skutki powodzi oraz odpowiednio zarządzać środkami ochrony przeciwpowodziowej. MITIGATION OF FLOOD RISK IN POLAND Abstract Due to the increasing flood risk registered in European Union countries, in 2007 there were implemented the guidelines of the Directive on the assessment and management of flood risk. The paper analyses the criteria and methods of identification of flood risk with taking into account the aspects of threat, proneness and exposure. Using data from the period (Dartmouth Flood Observatory), there were characterised selected attributes of Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:41

12 258 R. Graf floods recorded at that time in Europe: the flood type, occurrence and duration, the severity and the recurrence interval. The analysis included European models and strategies related to flood risk mitigation in relation to the EU Flood Directive. Mitigation, as a risk management phase, was interpreted as aiming for the reduction of the likelihood of flood risk occurrence and minimisation of the consequences of a flood situation. The flood hazard is largely dependent on climactic factors, and also on anthropogenic activity related to the modification of land use structure, primarily towards the reduction of catchment retention. The analysis covered the following strategies: moving flood away from people, move people away from flood, learn to live with flood. Earlier models, assigned to the time of flood occurrence, were chiefly based on protection with a system of flood reservoirs and levees as well as immediately warning and reacting during flood occurrences. In the new guidelines, there has been introduced a risk management system which encompasses initial risk assessment, preparation of flood hazard and risk maps and risk management plans. A crucial stage of flood risk management, particularly in terms of the reduction of the consequences of its occurrence: the threat, damage and losses, is risk mitigation, which is realised also during the phase of dormant public vigilance between floods. Key words: flood, management of flood risk, mitigation, flood hazard map, flood risk map BIBLIOGRAFIA Adalberg S., 1894, Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich, Warszawa, Druk Emila Skiwskiego Chong Y.Y., Brown E.M., 2001, Zarządzanie ryzykiem projektu, Oficyna Ekonomiczna, Kraków Ciepielowski A., 1999, Podstawy gospodarowania wodą, Wydawnictwo SGGW, Warszawa Dyrektywa Powodziowa 2007/60/WE, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, (Dziennik Urzędowy L 288, 06/11/2007 P ) Girguś R., Strupczewski W., 1965, Wyjątki ze źródeł historycznych o nadzwyczajnych zjawiskach hydrologiczno-meteorologicznych na ziemiach polskich w wiekach od X do XVI. PIHM, Warszawa Hirschboeck K.K., 1988, Flood hydroclimatology, [w:] Flood Geomorphology, V.R. Baker, R.C. Kochel, P.C. Patton (red.), John Wiley & Sons, New York, Kaczmarek T.T., 2005, Ryzyko i zarządzanie ryzykiem. Ujęcie interdyscyplinarne, Difin, Warszawa Kowalewski Z., 2006, Powodzie w Polsce. Rodzaje, występowanie oraz system ochrony przed ich skutkami, Woda Środowisko Obszary Wiejskie, 1 (16), Pritchard C.L., 2001, Zarządzanie ryzykiem w projektach. Teoria i praktyka, WIG-PRESS, Warszawa Kundzewicz Z.W. (red.), 2012, Changes in flood risk in Europe, IAHS Special Publication No. 10, CRC Press, Taylor and Francis Kundzewicz Z.W., Pińskwar I., Brakenridge G.R., 2013, Large floods in Europe, , Hydrological Sciences Journal, 58 (1), 1-7 Ozga-Zieliński B., 2010, Ryzyko hydrologicznych zdarzeń ekstremalnych, [w:] Hydrologia w inżynierii i gospodarce wodnej. Monografie nr 68, T.1, , B. Więzik (red.), PAN, Warszawa, Pierzgalski E., Żelazo J., 2008, Uwarunkowania i kierunki ochrony przed powodzią, Wiadomości Melioracyjne i Łąkarskie, 1, Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:41

13 Minimalizowanie ryzyka powodziowego w Polsce 259 Ramowa Dyrektywa Wodna, RDW 2000/60/WE, Dyrektywa Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 23 października 2000 r. w zakresie polityki wodnej, (Dziennik Urzędowy L 327, 22/12/2000) Ustawa Prawo wodne (art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.), Ustawa o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 130 poz. 1087) Żelaziński J., 2005, Ogólne wiadomości o wezbraniach i powodziach. Szkolenie przyjazne środowisku strategie ochrony przed powodzią, IMGW-PIB, Warszawa, online: pow/imgw_w2.htm Online : United Nations International Strategy for Disaster Reduction UNISDR Online : Global Flood Archive-Dartmouth Flood Observatory Online : Water Information System for Europe WISE Online : EEA Report No 12/2012, Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2012en Online : Projekt IMGW-PIB: KLIMAT Wpływ zmian klimatu na środowisko, gospodarkę i społeczeństwo Online : PESETA project (Projection of Economic impacts of climate change in Sectors of the European Union based on bottom-up Analysis), European Environment Agency (EEA) Online : ESPON CLI- MATE Project, 2011, Climate Change and Territorial Effects on Regions and Local Economies in Europe Online : Eionet-European Topic Centre on Spatial Information and Analysis ETC/TE Online : Metodyka opracowania planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych, 2013, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Online : Disaster Risk Management DRM Online : Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Online : Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zdarzeniami (ISOK) Online : Hydroportal KZGW Online : Penning-Rowsell E.C., Parker D., Harries T., 2008, RUE Research Report No I-1: Systematisation, evaluation and context conditions of structural and non-structural measures for flood risk reduction, FLOOD-ERA Report for England and Scotland, Middlesex University Online : https://www.bip.krakow.pl, Ocena stanu zabezpieczenia przeciwpowodziowego miasta Krakowa, 2012, Powiatowy Zespół Zarządzania Kryzysowego w Krakowie, Urząd Miasta Krakowa, Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowe, Kraków Adres do korespondencji Corresponding author: dr hab. Renata Graf, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Geografii Fizycznej i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego, Zakład Hydrologii i Gospodarki Wodnej, Poznań, ul. Dzięgielowa 27, Monografia KGW-PAN, z. XX, tom 2 (wer ).indb :46:41

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita 13.04.2012 Główne zadania Centrum Modelowania Powodziowego w ramach projektu ISOK

Bardziej szczegółowo

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Monika Ciak-Ozimek Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami Projekt ISOK jest realizowany w ramach

Bardziej szczegółowo

Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym

Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Dr hab. inż. Andrzej Tiukało prof. IMGW PIB Warszawa 13.01.2015 Celem zarządzania ryzykiem powodziowym jest ograniczenie potencjalnych negatywnych

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym w Polsce

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym w Polsce Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Plany zarządzania ryzykiem powodziowym w Polsce Tomasz Walczykiewicz, Roman Konieczny, Paweł Madej, Małgorzata Siudak, Renata Bogdańska-Warmuz,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego w ochronie przed powodzią obiektów kultury i dziedzictwa narodowego

Wykorzystanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego w ochronie przed powodzią obiektów kultury i dziedzictwa narodowego Wykorzystanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego w ochronie przed powodzią obiektów kultury i dziedzictwa narodowego Witold Jaworski Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Krakowie Instytut Meteorologii

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie Dyrektywy Powodziowej w POLSCE wpływ na planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. 31 lipca 2013 r.

Wdrażanie Dyrektywy Powodziowej w POLSCE wpływ na planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. 31 lipca 2013 r. Wdrażanie Dyrektywy Powodziowej w POLSCE wpływ na planowanie i zagospodarowanie przestrzenne 31 lipca 2013 r. mld zł POWODZIE W POLSCE STRATY I SZKODY 25 20 15 7,5 prywatne komunalne Gminy dotknięte powodziami

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym Plany zarządzania ryzykiem powodziowym Dyrektywa Powodziowa 2007/60/WE Główne zadanie: minimalizowanie ryzyka i zarządzanie nim ochrona przed powodzią Zmiana w podejściu: zarządzanie ryzykiem powodziowym

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część I

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część I PLANY ZARZĄDZANIA DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część I 2012-10-26 TYTUŁ 1 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej CO WIEMY O RYZYKU POWODZIOWYM W

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Kto wierzy, że powinniśmy.. Zanieczyszczać bardziej niż musimy Wykorzystywać więcej energii niż potrzebujemy Dewastować środowisko

Bardziej szczegółowo

Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej

Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej prof. dr hab. inż. Jan Żelazo Analiza wielokryterialna możliwości realizacji obiektów małej retencji w Regionie

Bardziej szczegółowo

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje?

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 1 Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 2 Stan Prawny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Wyniki - Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Gdyni Monika Mykita IMGW PIB Oddział Morski w Gdyni 28.11.2012 r. Obszar działania CMPiS w Gdyni Obszar działania

Bardziej szczegółowo

Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego

Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego Robert Kęsy, Agata Włodarczyk Dyrektywa 2007/60/WE z dnia 23 października 2007 r. ws. oceny ryzyka powodziowego i zarządzania

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 5

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 5 Projekt: Informatyczny system osłony kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami Nr Projektu: POIG.07.01.00 00 025/09 RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM Elementy zarządzania ryzykiem powodziowym 1. Zapobieganie 2. Ochrona 3. Gotowość 4. Postępowanie awaryjne 5. Wyciąganie wniosków Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej GOTOWI PRZED POWODZIĄ INFORMACJA O PLANACH

Bardziej szczegółowo

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym Andrzej Ryński RZGW w Gdańsku 29 maja 2012 r. Zarządzanie ochroną przeciwpowodziową w Polsce Strzałki ciągłe

Bardziej szczegółowo

apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu

apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu Przemysław Gruszecki Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r.

Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA. WFOŚiGW w Zielonej Górze październik, 2015 r. Szkolenie w komponencie GOSPODARKA WODNA październik, 2015 r. ZAKRES SZKOLENIA 1. Działalność Funduszu 2. Kryteria wyboru przedsięwzięć 3. Procedura ubiegania się o dofinansowanie 4. Formularz wniosku

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych na rok akademicki 2011/12

Tematy prac dyplomowych na rok akademicki 2011/12 Tematy prac dyplomowych na rok akademicki 2011/12 Promotor: dr inż. hab. Krzysztof KSIĄŻYŃSKI Katedra Hydrauliki i Dynamiki Wód Ś-11 1. Wzory empiryczne na straty lokalne w rurociągach: ocena formuł zalecanych

Bardziej szczegółowo

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg współfinansowany ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Beneficjent: Gmina

Bardziej szczegółowo

Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły

Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły Jerzy Grela MGGP S.A. Centrum Nauki Kopernik Warszawa, 8 październik 2015 r 1

Bardziej szczegółowo

Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Regionu Wodnego Dolnej Wisły

Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Regionu Wodnego Dolnej Wisły Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Regionu Wodnego Dolnej Wisły Henryk Jatczak Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku 1 Dokumenty planistyczne w gospodarce wodnej: Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową)

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Joanna Dudzińska-Nowak Uniwersytet Szczeciński Instytut Nauk o Morzu Mapa zagrożenia powodziowego opracowanie kartograficzne prezentujące przestrzenny zasięg strefy

Bardziej szczegółowo

INSTYSTU INŻYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ Proponowane tematy prac dyplomowych

INSTYSTU INŻYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ Proponowane tematy prac dyplomowych INSTYSTU INŻYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ Proponowane tematy prac dyplomowych dr inż. Andrzej POTOCKI 1. Opracowanie algorytmu i wykonanie bilansu wodnego wybranego zbiornika retencyjnego. 2. Rola energetyki

Bardziej szczegółowo

KRAJOWE FORUM WODNE Warszawa, 15-16.11.2010 r.

KRAJOWE FORUM WODNE Warszawa, 15-16.11.2010 r. KRAJOWE FORUM WODNE Warszawa, 15-16.11.2010 r. Podsumowanie dyskusji panelowej: Planowanie przestrzenne w kontekście ochrony przeciwpowodziowej Moderator: Paneliści: dr hab. inż. Zbigniew Popek, prof.

Bardziej szczegółowo

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r.

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Zakres prezentacji 1. Cel nadrzędny gospodarowania wodami 2. Trendy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

Plan Zarządzania Ryzkiem Powodziowym dla obszaru Dorzecza Odry

Plan Zarządzania Ryzkiem Powodziowym dla obszaru Dorzecza Odry Plan Zarządzania Ryzkiem Powodziowym dla obszaru Dorzecza Odry Piotr Szymczak Koordynator Zespołu Dorzecza Odry Grontmij Polska Warszawa 13.01.2015 2 Zakres prezentacji Cel i zakres PZRP Informacje o obszarze

Bardziej szczegółowo

METODYKA OPRACOWANIA PLANÓW ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

METODYKA OPRACOWANIA PLANÓW ZARZĄDZANIA RYZYKIEM METODYKA OPRACOWANIA PLANÓW ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH ETAP I Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zamówienie

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA TERENÓW ROLNICZYCH EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA TERENÓW ROLNICZYCH EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN RODZAJE POWODZI : POWODZIE RZECZNE spowodowane długotrwałymi deszczami lub topiącym się na wiosnę śniegiem, a w konsekwencji zalaniem terenów wzdłuż

Bardziej szczegółowo

Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące

Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące Konferencja Prasowa 16.04.2013 r. Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Usuwanie skutków powodzi Szkody powodziowe

Bardziej szczegółowo

Obecna praktyka działania ania w zakresie ochrony przed skutkami powodzi na świecie i przepisy Unii Europejskiej

Obecna praktyka działania ania w zakresie ochrony przed skutkami powodzi na świecie i przepisy Unii Europejskiej Centrum Edukacji Hydrologiczno Meteorologicznej IMGW Obecna praktyka działania ania w zakresie ochrony przed skutkami powodzi na świecie i przepisy Unii Europejskiej Roman Konieczny, Paweł Madej IMGW Oddział

Bardziej szczegółowo

P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p

P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p Konferencja naukowo-techniczna Bezpieczeństwo przeciwpowodziowe Żuław i Gdańska historia i teraźniejszość Gdańsk, 31.03.2015 r. Piotr Kowalski Halina Czarnecka

Bardziej szczegółowo

UNIJNE I KRAJOWE INSTRUMENTY PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ OBSZARÓW WIEJSKICH

UNIJNE I KRAJOWE INSTRUMENTY PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ OBSZARÓW WIEJSKICH WIEŒ I ROLNICTWO, NR 1 (154) 2012 JADWIGA KONIECZNA, AGNIESZKA TRYSTU A 1 UNIJNE I KRAJOWE INSTRUMENTY PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ OBSZARÓW WIEJSKICH Abstrakt. W wielu krajach europejskich,

Bardziej szczegółowo

Adaptacja miast polskich do skutków zmian klimatu

Adaptacja miast polskich do skutków zmian klimatu Otwarte seminaria 2015 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Adaptacja miast polskich do skutków zmian klimatu dr inż. arch. Justyna Gorgoń Zespół GIS Katowice, 26 lutego 2015 www.ietu.katowice.pl

Bardziej szczegółowo

Informatyczny System Osłony Kraju (ISOK) Prezentacja projektu. Warszawa, 24 czerwca 2014 r.

Informatyczny System Osłony Kraju (ISOK) Prezentacja projektu. Warszawa, 24 czerwca 2014 r. Informatyczny System Osłony Kraju (ISOK) Prezentacja projektu Warszawa, 24 czerwca 2014 r. 1. Cele Podprojektu ISOK 2. Zespół realizujący ISOK 3. Użytkownicy ISOK 4. Funkcjonalności ISOK 5. Architektura

Bardziej szczegółowo

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE DAŃSKI E sp. z o.o. MELI ORACJE OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA MIASTA GDAŃSKA Andrzej Chudziak Obszar Żuław Gdańskich z lewej koniec XIII w; z prawej stan obecny Powodzie o katastrofalnych skutkach dla Gdańska

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Plany Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Warszawa, 13 stycznia

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO

PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO PRZYGOTOWANIE DANYCH HYDROLOGICZNYCH W ZAKRESIE NIEZBĘDNYM DO MODELOWANIA HYDRAULICZNEGO Tamara Tokarczyk, Andrzej Hański, Marta Korcz, Agnieszka Malota Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego ALBERT MALINGER INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PIB Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Poznaniu Warszawa 28.11.2012 ETAPY realizacji:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Projekt z dnia 01.06.2011 r. UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW z dnia.2011 roku w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom

Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom Witold Retke Wydział ds. Programu LIFE Logika tworzenia projektu LIFE

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Projekt Planu Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla Regionu Wodnego Górnej Wisły Nr WBS: 1.6.4.1 Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Jak chronić Kraków przed powodzią i lokalnymi podtopieniami?

Jak chronić Kraków przed powodzią i lokalnymi podtopieniami? Jak chronić Kraków przed powodzią i lokalnymi podtopieniami? Kazimierz Walasz Referat wygłoszony na zebraniu organizowanym przez CUE w dniu 13.10.2010 r. w Krakowie I. Zdobyć podstawową wiedzę niezbędną

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Projekt Planu Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla Regionu Wodnego Górnej Wisły Nr WBS: 1.6.4.1 Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia powodziowego oraz mapy ryzyka powodziowego w polskiej części dorzecza Odry

Mapy zagrożenia powodziowego oraz mapy ryzyka powodziowego w polskiej części dorzecza Odry Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem Mapy zagrożenia powodziowego oraz mapy ryzyka powodziowego w polskiej części dorzecza Odry Tamara Tokarczyk Instytut Meteorologii i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych http://gdziebylec.pl/obiekt/pokaz/zbiornik_gocza%c5%82kowicki/96 04 Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Projekt Planu Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla Regionu

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

Monitor ujęć wód, jako narzędzie

Monitor ujęć wód, jako narzędzie Monitor ujęć wód, jako narzędzie służące monitorowaniu zagrożenia Magdalena Kwiecień, Beata Mucha, Grzegorz Słota, Tomasz Walczykiewicz, IMGW-PIB XIII Ogólnopolska Szkoła Nadzwyczajnych Zagrożeń Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana Platforma Zarządzania Ryzykiem Powodzi dla Metropolii Trójmiasta na obszarze trzech zlewni: Martwej Wisły, Redy

Zintegrowana Platforma Zarządzania Ryzykiem Powodzi dla Metropolii Trójmiasta na obszarze trzech zlewni: Martwej Wisły, Redy Zintegrowana Platforma Zarządzania Ryzykiem Powodzi dla Metropolii Trójmiasta na obszarze trzech zlewni: Martwej Wisły, Redy oraz zlewni położonej onej między nimi opracował mgr inż.. Marcin Jacewicz RZGW

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed powodzią

Ochrona przed powodzią Ochrona przed powodzią Zajęcia Temat liczba godzin 1 Charakterystyka zjawisk powodziowych, formowanie fali powodziowej (2,5) 2 Ochrona przeciwpowodziowa w zbiornikach wodnych, sterowanie przebiegiem (2,5)

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na styczeń 2015)

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na styczeń 2015) ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na styczeń 2015) Symbol 1A.1 Chlewice-Porzecze. Wał cofkowy rzeki Odry przy rzece Myśli. 1A.2 Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja)

Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja) Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja) Warszawa, 27.02.2013r. Plan prezentacji Przedstawienie założeń do programów operacyjnych Generalne kierunki dofinansowania Propozycje NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie zagrożenia na przykładzie mapy ujęć wód powierzchniowych i podziemnych na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi

Monitorowanie zagrożenia na przykładzie mapy ujęć wód powierzchniowych i podziemnych na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi Monitorowanie zagrożenia na przykładzie mapy ujęć wód powierzchniowych i podziemnych na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi Magdalena Kwiecień, IMGW-PIB Warszawa, 16.12.2014 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Bazy danych a planowanie strategiczne w gospodarce wodnej. Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

Bazy danych a planowanie strategiczne w gospodarce wodnej. Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Bazy danych a planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Cechy gospodarki wodnej: Dotyka całego obszaru kraju Dotyka wszystkich sektorów gospodarki

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT PLANOWANIA I ZASOBÓW WODNYCH. Derogacje, czyli odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych z tytułu art. 4.7 Ramowej Dyrektywy Wodnej

DEPARTAMENT PLANOWANIA I ZASOBÓW WODNYCH. Derogacje, czyli odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych z tytułu art. 4.7 Ramowej Dyrektywy Wodnej DEPARTAMENT PLANOWANIA I ZASOBÓW WODNYCH Derogacje, czyli odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych z tytułu art. 4.7 Ramowej Dyrektywy Wodnej Nadrzędny dokument określający wymogi i standardy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Andrzej Siudy, Kierownik Zbiornika Zaporowego w Goczałkowicach Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów SA w Katowicach Projekt współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6 Nr Projektu: POIG.07.01.00 00 025/09 RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6 OPIS WIZUALIZACJI KARTOGRAFICZNEJ MAP ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu

Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu www.ietu.katowice.pl Otwarte seminaria 2014 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Wyznaczanie miejskich obszarów funkcjonalnych w kontekście adaptacji do zmian klimatu Dr inż. arch.

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego

Mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego Mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego Witold Jaworski Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Krakowie Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Radziejowice, 02.12.2014 Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

Organy administracji rządowej i samorządowej powołane ustawowo do ochrony przed powodzią i zakres ich kompetencji Organy administracji rządowej i samorządowej powołane ustawowo do ochrony przed powodzią

Bardziej szczegółowo

Budowa stabilnego modelu gospodarki wodnej w Polsce. Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

Budowa stabilnego modelu gospodarki wodnej w Polsce. Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Budowa stabilnego modelu gospodarki wodnej w Polsce Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Kluczowe problemy gospodarki wodnej w Polsce: Wieloletnia niska ranga gospodarki wodnej

Bardziej szczegółowo

PILOTAŻOWE PRZYGOTOWANIE MAP ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO NA OBSZARZE REGIONU GÓRNEJ WISŁY

PILOTAŻOWE PRZYGOTOWANIE MAP ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO NA OBSZARZE REGIONU GÓRNEJ WISŁY PILOTAŻOWE PRZYGOTOWANIE MAP ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO NA OBSZARZE REGIONU GÓRNEJ WISŁY RADOŃ R. Regionalny Zarząd Gospodarki wodnej w Krakowie; Ośrodek Koordynacyjno Informacyjny Ochrony Przeciwpowodziowej;

Bardziej szczegółowo

Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych KZGW

Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych KZGW Aktualizacja Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych KZGW 25 listopada 2014 r. PMŚ a zarządzanie środowiskiem wg modelu

Bardziej szczegółowo

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH UTRZYMANIE RZEK W ŚWIETLE PRAWA WODNEGO PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie obszarów bezpośredniego zagroŝenia powodzią w zlewni Raby, jako integralnego elementu studium ochrony przeciwpowodziowej

Wyznaczenie obszarów bezpośredniego zagroŝenia powodzią w zlewni Raby, jako integralnego elementu studium ochrony przeciwpowodziowej REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 22 Sekretariat: 12 628 41 06 31-109 Kraków fax: 12 423 21 53 30-960 Kraków 1, skrytka pocz. 331 Centrala: 12 628 41 00 Wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015)

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015) ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015) Symbol 1A.1 Wał Chlewice-Porzecze - wał cofkowy rzeki Odry przy rzece Myśli. 1A.2 Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie

Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie Ograniczanie skutków powodzi technika i planowanie Roman Konieczny Małgorzata Siudak 2010 fot. Bureau of Reclamation fot. EU-LIFE Project FlodScan Strategie ograniczania skutków powodzi Dla ograniczenia

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA NT. WNIOSKÓW Z WIZYTY STUDYJNEJ W KOPENHADZE - Przystosowanie do zmian klimatu w Danii na poziomie krajowym i lokalnym (gminnym)

PREZENTACJA NT. WNIOSKÓW Z WIZYTY STUDYJNEJ W KOPENHADZE - Przystosowanie do zmian klimatu w Danii na poziomie krajowym i lokalnym (gminnym) PREZENTACJA NT. WNIOSKÓW Z WIZYTY STUDYJNEJ W KOPENHADZE - Przystosowanie do zmian klimatu w Danii na poziomie krajowym i lokalnym (gminnym) PIOTR CZARNOCKI MINISTERSTWO ŚRODOWISKA DEPARTAMENT ZRÓWNOWAŻONEGO

Bardziej szczegółowo

SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING. Marta BEDRYJ. Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska

SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING. Marta BEDRYJ. Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska SUSZA OCENA, WYSTĘPOWANIE, MONITORING Marta BEDRYJ Tamara Tokarczyk Wiwiana Szalińska Seminarium Polskiego Komitetu Globalnego Partnerstwa dla Wody Problematyka suszy w planowaniu wodnogospodarczym Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarowania wodami rzeka informacji

Plany gospodarowania wodami rzeka informacji Plany gospodarowania wodami rzeka informacji Piotr Piórkowski Wydział Planowania Gospodarowania Wodami Departament Planowania i Zasobów Wodnych PLANOWANIE WEDŁUG RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ PLANOWANIE WEDŁUG

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ Państwowy Instytut Badawczy INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT National Research Institute

INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ Państwowy Instytut Badawczy INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT National Research Institute INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ Państwowy Instytut Badawczy INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT National Research Institute TYTUŁ : SEMINARIUM SZKOLENIOWE DLA POLSKIEJ IZBY UBEZPIECZEŃ

Bardziej szczegółowo

dr inż. Ireneusz Dyka pok. 3.34 [ul. Heweliusza 4] http://pracownicy.uwm.edu.pl/i.dyka e-mail: i.dyka@uwm.edu.pl

dr inż. Ireneusz Dyka pok. 3.34 [ul. Heweliusza 4] http://pracownicy.uwm.edu.pl/i.dyka e-mail: i.dyka@uwm.edu.pl Katedra Geotechniki i Budownictwa Drogowego WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Budowle hydrotechniczne Wykład 12 Budowle hydrotechniczne w ochronie przeciwpowodziowej dr inż. Ireneusz

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Artur R. Wójcik RZGW Gliwice Międzynarodowa Konferencja Projektu MAGIC Katowice, 12-13 marca 2008 r. krajowa struktura robocza nadzoru i koordynacji prac wdrażania

Bardziej szczegółowo

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie w Warszawie Program prac związanych z opracowaniem planów przeciwdziałania skutkom suszy w regionie wodnym Łyny i Węgorapy zgodnie z art. 88s ust. 3 pkt. 1 ustawy Prawo wodne. Zakres planowania w gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Przestrzeń powierzchni ziemi widziana z pewnego punktu ( widok okolicy )

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE Powód wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne

WPROWADZENIE Powód  wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne WPROWADZENIE Pod pojęciem powódź w języku potocznym rozumie się przede wszystkim wystąpienie rzeki z koryta i w konsekwencji zalanie terenów, na których normalnie woda nie występuje. W języku fachowym

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Odry

Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Odry Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Odry Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013 2 Projekt: Wsparcie przygotowania

Bardziej szczegółowo

Projekt ZIZOZAP w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej

Projekt ZIZOZAP w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej Projekt ZIZOZAP w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej Hydrologiczne zjawiska ekstremalne a gospodarka wodna Zbiornika Zaporowego w Goczałkowicach mgr inż. Andrzej Siudy Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Polski Komitet GLOBALNEGO PARTNERSTWA DLA WODY Walne Zgromadzenie 29 marzec 2011 r. SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Edward Pierzgalski Katedra Kształtowania Środowiska SGGW PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

działanie 3.1 Retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego Projekty z zakresu małej retencji

działanie 3.1 Retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego Projekty z zakresu małej retencji III OŚ PRIORYTETOWA ZARZĄDZANIE ZASOBAMI I PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROśENIOM ŚRODOWISKA działanie 3.1 Retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego Projekty z zakresu małej retencji

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE KSR-4101-05-02/2011 P/11/109 Warszawa, 13 stycznia 2012 r. Pan Witold Sumisławski Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r.

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r. UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie: zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Żarów. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Nie starczy ust do wymówienia przelotnych imion twych, wodo. Wisława Szymborska Stawku posypać i nowy gdzie możesz,

Bardziej szczegółowo

METODA MONITORINGU HYDROMORFOLOGII RZEK (MHR)

METODA MONITORINGU HYDROMORFOLOGII RZEK (MHR) METODA MONITORINGU HYDROMORFOLOGII RZEK (MHR) Prof. dr hab. Piotr Ilnicki Uniwersytet Przyrodniczy Poznań Gepol sp. Poznań Zamawiający: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Finansuje: Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

Organizacja procesu wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce

Organizacja procesu wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Organizacja procesu wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Seminarium Rad Gospodarki Wodnej Regionów Wodnych Małej Wisły i Górnej Odry Ustroń, 2 kwietnia 2009 dr Adriana Dembowska, Departament Planowania

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla Regionu Wodnego Dolnej Wisły Nr WBS: 1.8.12.2 Projekt współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Uwzględniający wyniki konsultacji społecznych

Uwzględniający wyniki konsultacji społecznych Uwzględniający wyniki konsultacji społecznych Karla Sobocińska Zdrowy deszcz Zdjęcie nagrodzone w konkursie fotograficznym "Woda w kadrze", zorganizowanym przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie.

Bardziej szczegółowo