Informacje ogólne. Razem dla środowiska RAPORT ŚRODOWISKOWY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Informacje ogólne. Razem dla środowiska RAPORT ŚRODOWISKOWY"

Transkrypt

1 Razem dla środowiska RAPORT ŚRODOWISKOWY

2 Spis treści List Członka Zarządu ds. Petrochemii...3 Informacje...4 Stan formalno-prawny...5 Emisja substancji do powietrza...7 System handlu uprawnieniami do emisji CO Europejski rejestr uwalniania i transferu zanieczyszczeń...12 Gospodarka wodno-ściekowa...14 Pobór wody...14 Zrzut ścieków...14 Gospodarka odpadami i opakowaniami...16 Odpady...16 Opakowania...17 Emisja hałasu...19 Środowisko gruntowo-wodne...20 Opłaty za korzystanie ze środowiska...21 Działania na rzecz ograniczenia oddziaływania na środowisko...24 Systemy zarządzania...29 Realizowane programy ekologiczne...32 Uzyskane nagrody i wyróżnienia w dziedzinie ochrony środowiska...33 Ryzyka i wyzwania środowiskowe...36 Podsumowanie

3 Szanowni Państwo, Z przyjemnością przekazujemy Państwu raport środowiskowy poświęcony Grupie Kapitałowej PKN ORLEN. To pierwsze zbiorcze opracowanie, które poka zuje nasze starania zmierzające do ochrony środowiska i uzyskiwane efekty. Jednym z podstawowych zadań stojących przed Grupą ORLEN jest jej funkcjonowanie zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, przy poszanowaniu określonych prawem warunków środowiskowych. Bez względu na charakter działalności prowadzonej przez poszczególne spółki chcemy wspólnie dążyć do stosowania najwyższych standardów w zakresie ochrony środowiska. Osiągniemy sukces, jeśli działania proekologiczne uda nam się sprawnie skoordynować na poziomie całej Grupy Kapitałowej. Tak właś nie rozu miemy społeczną odpowiedzialność biznesu w aspekcie dbałości o środowisko, w którym żyjemy. Nasza działalność odbywa się tu i teraz, jednak mamy świadomość, że jej skutki nie są ograniczone do czasu teraźniejszego. Dlatego musimy być odpowiedzialni i w dziedzinie ekologii umieć przewidywać przyszłość. Wyrazem tej odpowiedzialności jest przestrzeganie w Grupie Kapitałowej środowiskowych wymagań prawnych oraz umiejętność właściwego zidentyfikowania ryzyka. Tylko wtedy uda nam się podjąć odpowiednie działania zapobiegawcze, ograniczające oddziaływanie Koncernu na środowisko. Siłą Grupy ORLEN jest wymiana doświadczeń i wiedzy oraz zdolność wykorzystania synergii między spółkami. Staramy się efektywnie wykorzystywać wszystkie nasze zasoby, które umożliwią sprawny przepływ wiedzy, umiejętności, najlepszych praktyk oraz optymalizację kosztów środowiskowych. Niezwykle istotną kwestią jest kreowanie proekologicznego wizerunku Koncernu. Mamy świadomość, że wymaga to ciągłego podnoszenia świadomości ekologicznej pracowników, o co również systematycznie zabiegamy. Wiemy, że zmierzamy w dobrym kierunku. Dowodem na to są wyróżnienia i nagrody, jakie otrzymują spółki Grupy ORLEN za podejmowane inicjatywy proekologiczne. Mamy nadzieję, że nasza polityka wspólnego działania na rzecz ochrony środowiska przynosi i będzie przynosić pozytywne efekty w postaci jak największego ograniczenia wpływu na środowisko wszystkich spółek Grupy ORLEN. Z poważaniem Marek Serafin Członek Zarządu ds. Petrochemii 3

4 Informacje Obszar działania spółek Grupy Kapitałowej ORLEN obejmuje Polskę, Czechy, Litwę i Niemcy. Grupa skupia podmioty o zróżnicowanym profilu działalności. Są wśród nich spółki zajmujące się przetwórstwem ropy naftowej rafineryjne i petrochemiczne (w Polsce PKN ORLEN SA, Rafineria Trzebinia, Rafineria Jedlicze, w Czechach Ceska Rafinerska, Paramo, Unipetrol RPA i na Litwie ORLEN Lietuva), produkcji tworzyw sztucznych (w Polsce Basell Orlen Polyolefins i Czechach Unipetrol RPA) oraz te związane z transportem produktów rafineryjnych i petrochemicznych (w Polsce ORLEN Transport, ORLEN Koltrans, w Czechach Unipetrol Doprava) czy też świadczące usługi laboratoryjne (ORLEN Laboratorium), medyczne (ORLEN Medica) i inne, jak np. spółka IKS Solino, która oprócz swej podstawowej działalności zajmuje się podziemnym magazynowaniem ropy naftowej i paliw w przestrzeniach poeksploatacyjnych. Bardziej szczegółowe informacje na temat Grupy Kapitałowej ORLEN można znaleźć na stronie internetowej Szeroki zakres prowadzonej działalności przez spółki GK ORLEN przekłada się na zróżnicowany sposób oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska naturalnego. Wspólnym dążeniem większości spółek jest podejmowanie działań na rzecz ograniczania tego oddziaływania zwłaszcza w obliczu zmieniającego się prawa środowiskowego Unii Europejskiej. Z uwagi na złożoność problemu koniecznym staje się systemowe podejście do zagadnień ochrony środowiska, a wzrastająca świadomość ekologiczna społeczeństwa skłania przedsiębiorców do wyjścia naprzeciw jego oczeki waniom. Stąd Biuro Ochrony Środowiska PKN ORLEN SA wystąpiło z inicjatywą przygotowania raportu poświęconego tematyce ochrony środowiska w Grupie Kapitałowej. W ankiecie środowiskowej stworzonej w celu zebrania informacji do raportu wzięły udział podmioty, które w sposób mniejszy lub większy oddziałują na środowisko. Chcielibyśmy podziękować spółkom Grupy Kapitałowej ORLEN za wypełnienie ankiet, z których dane umożliwiły przygotowanie niniejszego raportu. 4

5 Stan formalno-prawny Funkcjonowanie instalacji przemysłowych uwarunkowane jest posiadaniem szeregu pozwoleń, licencji i innych tego typu dokumentów. W obszarze ochrony środowiska są to pozwolenia na emisję substancji do powietrza, pobór wód i odprowadzanie ścieków, wytwarzanie odpadów i inne. Szczególnym rodzajem pozwolenia jest pozwolenie zintegrowane, łączące w sobie szereg pozwoleń sektorowych. Nie jest to jednak proste ich połączenie, lecz dokument ustalający warunki korzystania ze środowiska we wszystkich jego komponentach z uwzględnieniem wzajemnego ich powiązania. Rodzaje instalacji podlegające obowiązkowi uzyskania takiego pozwolenia określa Dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 roku dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (zastąpiona Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/1/WE z dnia 15 stycznia 2008 roku). W Anwil SA obniżono o ponad 80% emisję podtlenku azotu dzięki uruchomieniu instalacji do katalitycznej redukcji tego gazu cieplarnianego. Obowiązkiem posiadania pozwolenia zintegrowanego w Grupie Kapitałowej ORLEN objętych jest 13 spółek, w tym 9 spółek w Polsce, 3 w Czechach i 1 na Litwie. Niektóre spółki posiadają jedno pozwolenie zintegrowane dla kilku prowadzonych instalacji, jak to jest w przypadku Anwil SA, Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o., ORLEN Asfalt Sp. z o.o., PKN ORLEN SA, Rafinerii Nafty Jedlicze SA i Rafinerii Trzebinia SA. Ilość instalacji posiadających pozwolenia zintegrowane w Grupie Kapitałowej ORLEN 3 Litwa 15 Czechy 21 Polska

6 W Polsce pozwolenia zintegrowane wydawane są z określonym terminem obowiązywania (nie dłużej niż 10 lat), natomiast za granicą w większości są to pozwolenia bezterminowe. Wszędzie jednak wszelkie zmiany w insta lacjach pociągają za sobą obowiązek aktualizacji pozwolenia zintegrowanego, a w przypadku trwałego wyłączenia produkcji wygasają, jak to miało miejsce w spółce Unipetrol RPA, która w maju 2009 r. zakończyła produkcję oxoalkoholu i w związku z tym jej pozwolenie wygasło z dniem 31 marca 2010 r. Oprócz pozwoleń zintegrowanych, szereg spółek posiada pozwolenia sektorowe związane z korzystaniem ze środowiska, jak np. pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, pozwolenia wodnoprawne, decyzje w zakresie gospodarki odpadami, emisji hałasu itp. Wszystkie posiadane pozwolenia określają warunki korzystania ze środowiska. Na warunki te składają się ograniczenia określające dopuszczalne poziomy emisji oraz dodatkowe obowiązki, do wypełniania których podmioty są zobowiązane. W celu sprawdzenia przestrzegania tych warunków oraz przepisów prawa środowiskowego przedsiębiorstwa poddawane są okresowym kontrolom prowadzonym przez powołane do tego organa ochrony środowiska. W wyniku przeprowadzonych kontroli na jedną z polskich spółek nałożono karę za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska w zakresie odprowadzanych ścieków. Spółki czeskie i litewskie w 2009 roku nie ponosiły kar środowiskowych. 6

7 Emisja substancji do powietrza Wśród substancji, których emisja stanowi największy udział w całkowitej emisji wszystkich substancji wprowadzanych do powietrza przez spółki Grupy Kapitałowej ORLEN należy wymienić: dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek węgla, dwutlenek węgla i pyły. Wielkość emisji tych substancji w ostatnich dwóch latach przedstawiono w poniższej tabeli. Wielkość emisji wybranych substancji emitowanych do powietrza w największej ilości w latach Wielkość emisji [Mg] Wzrost/Spadek [%] Dwutlenek siarki ,91 Tlenki azotu ,28 Tlenek węgla ,05 Dwutlenek węgla ,44 Pyły ,16 Suma ,40 Rodzaj emitowanych substancji ściśle zależy od rodzaju prowadzonych proce sów. Wymienione w tabeli substancje są charakterystyczne dla procesów spalania w procesie wytwarzania energii i przerobu ropy (produkcji paliw) prowadzonych w największych spółkach Grupy. Procentowy udział spółek mających najbardziej znaczący udział w emisji wymienionych w powyższej tabeli substancji przedstawiają poniższe zes tawienia. Procentowy udział Spółek GK w emisji dwutlenku siarki w 2009 roku 45% PKN ORLEN SA 23% ORLEN Lietuva 15% Ceska Rafinerska a.s. 14% Unipetrol RPA s.r.o. 3% Pozosta³e spó³ki 7

8 Spółki, które w największym stopniu ograniczyły emisję SO 2 w roku 2009 w stosunku do roku poprzedniego, to: ORLEN Eko Sp. z o.o. 74% ORLEN Lietuva 11% Inowrocławskie Kopalnie Soli Solino SA 10% W kawernach podziemnych IKS Solino SA w sposób bezpieczny dla środowiska magazynuje się zarówno ropę naftową, jak i produkty z niej pochodzące. Procentowy udział Spółek GK w emisji tlenków azotu w roku % PKN ORLEN SA 33% Unipetrol RPA s.r.o. 14% ORLEN Lietuva 7% Ceska Rafinerska a.s. 6% Pozosta³e spó³ki Spółki, które w największym stopniu ograniczyły emisję NOx w roku 2009 w stosunku do roku poprzedniego, to: ORLEN Transport SA 53% ORLEN Eko Sp. z o.o. 52% Inowrocławskie Kopalnie Soli Solino SA 18% Procentowy udział Spółek GK w emisji tlenku węgla w roku % ORLEN Lietuva 25% PKN ORLEN SA 25% Unipetrol RPA s.r.o. 12% Anwil SA 7% Ceska Rafinerska a.s. 4% Pozosta³e spó³ki 8

9 Spółki, które w największym stopniu ograniczyły emisję CO w roku 2009 w stosunku do roku poprzedniego, to: ORLEN Lietuva 45% ORLEN Eko Sp. z o.o. 42% ORLEN Transport SA 38% Ceska Rafinerska a.s. 38% Asfalt produkowany przez ORLEN Asfalt Sp. z o.o. jako jeden z nielicznych produktów do budowy dróg jest uznawany za ekologiczny ze względu na możliwość 100% recyklingu i ponownego wbudowania w nawierzchnię drogi. Procentowy udział Spółek GK w emisji dwutlenku węgla w roku % PKN ORLEN SA 31% Unipetrol RPA s.r.o. 14% ORLEN Lietuva 6% Anwil SA 5% Ceska Rafinerska a.s. 2% Pozosta³e spó³ki Spółki, które w największym stopniu ograniczyły emisję CO 2 w roku 2009 w stosunku do roku poprzedniego, to: Inowrocławskie Kopalnie Soli Solino SA 16% Anwil SA 13% Ceska Rafinerska a.s. 11% Procentowy udział Spółek GK w emisji pyłów w roku % PKN ORLEN SA 36% Anwil SA 19% ORLEN Lietuva 8% Pozosta³e spó³ki 9

10 Spółki, które w największym stopniu ograniczyły emisję pyłów w roku 2009 w stosunku do roku poprzedniego, to: ORLEN Eko Sp. z o.o. 99% Unipetrol RPA s.r.o. 43% ORLEN Lietuva 30% ORLEN Automatyka Sp. z o.o. świadczy specjalistyczne usługi w zakresie obsługi, przeglądu i napraw urządzeń zawierających substancje zubożające warstwę ozonową. Inne, charakterystyczne dla procesów technologicznych, substancje jakie były emitowane przez spółki Grupy Kapitałowej ORLEN zależnie od branży i profilu produkcji, to: węglowodory alifatyczne i węglowodory aromatyczne, amoniak, podtlenek azotu, metan, chlorek winylu, siarkowodór, aceton. Dziewięć spółek wykorzystuje związki należące do grupy substancji kontrolowanych. Najpowszechniejszym z nich jest czynnik chłodniczy R22 występujący głównie w klimatyzatorach. Jak wiadomo, czynnik ten zaliczany jest do substancji zubożających warstwę ozonową. W związku z tym, na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 z dnia 16 września 2009 roku w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową, od dnia 1 stycznia 2010 roku wprowadzono zakaz używania czynnika pierwotnego R22. Dlatego wprowadzane są ekologiczne czynniki chłodzące z grupy HFC, w tym np. R407C, R410. Ponadto odchodzi się od stosowania innej substancji kontrolowanej czterochlorku węgla (CCl4) stosowanej dotychczas w analizach laboratoryjnych. Spółki podjęły działania związane z wyeliminowaniem z użytkowania tych substancji poprzez m.in.: wymianę czynników chłodniczych w klimatyzatorach na czynniki proekologiczne, np. na R507, R417A większość spółek posiadających klimatyzatory podjęła takie działania; wycofanie z eksploatacji urządzeń chłodniczych zawierających substancje kontrolowane bądź też wymiana urządzeń (ORLEN Oil Sp. z o.o., PKN ORLEN SA, Unipetrol RPA); zmiana sposobu odzysku chloru resztkowego, dzięki czemu możliwe będzie wyeliminowanie ze stosowania tetrachlorku węgla (Anwil SA). 10

11 Informacje System handlu uprawnieniami do emisji CO 2 Już od ponad pięciu lat w Europie funkcjonuje wspólnotowy system handlu uprawnieniami do emisji CO 2, wprowadzony Dyrektywą 2003/87/WE z dnia 13 października 2003 roku, ustanawiającą program handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych na obszarze Wspólnoty i zmieniającą Dyrektywę Rady 96/61/WE (dyrektywa ta w późniejszym okresie została trzykrotnie zmieniona). ORLEN Budonaft Sp. z o.o. buduje i remontuje stacje paliw wraz z wyposażeniem ich we wszystkie urządzenia zapewniające ochronę środowiska. Od początku swego istnienia wybudował i zmodernizował już ponad 850 stacji paliw. W systemie tym bierze udział łącznie 10 spółek z Grupy Kapitałowej ORLEN: 6 w Polsce i 4 za granicą. Spółki te uzyskały zezwolenia na uczestnictwo w systemie dla prowadzonych instalacji rafineryjnych, spalania paliw i krakingu petrochemicznego oraz otworzyły dla nich rachunki w krajowych rejestrach emisji, na które co roku przekazywane są bezpłatne uprawnienia do emisji CO 2 przyznawane w krajowych planach rozdziału uprawnień. W pierwszych dwóch latach drugiego okresu rozliczeniowego ( ) wykorzystanie w Grupie Kapitałowej ORLEN przyznanych uprawnień do emisji kształtowało się na poziomie 94% w 2008 roku i 90% w 2009 roku, czyli poniżej przyznanego limitu. Jednak niektóre spółki zanotowały niedobór uprawnień, inne natomiast uzyskały ich nadwyżkę. Szczegółowe dane dotyczące poszczególnych spółek przedstawia tabela na str. 12. Wielkość rzeczywistej emisji dwutlenku węgla w latach oraz % wykorzystania w stosunku do przyznanych uprawnień w tych latach 91,3% Suma GK PKN (Polska) 91,6% 88,2% Suma GK (Zagranica) 95,8% 89,8% Suma 93,6% [tys. Mg]

12 ORLEN Centrum Serwisowe Sp. z o.o. wykonuje próby szczelności rurociągów i instalacji paliwowych niezbędne do ochrony przed przenikaniem zanieczyszczeń do gruntów. Średnioroczna ilość przyznanych uprawnień do emisji CO 2 i ich wykorzystanie w latach Przydział uprawnień Emisja rzeczywista [Mg] % wykonania Przydział uprawnień Emisja rzeczywista [Mg] % wykonania PKN ORLEN SA , ,15 Anwil SA , ,81 ORLEN Asfalt Sp. z o.o , ,50 ORLEN Oil Sp. z o.o , ,23 Rafineria Nafty Jedlicze SA , ,98 Rafineria Trzebinia SA , ,01 Paramo a.s , ,30 Unipetrol RPA s.r.o , ,97 Ceska Rafinerska a.s , ,63 ORLEN Lietuva , ,09 Suma dla Grupy Kapitałowej POLSKA , ,35 Suma dla Grupy Kapitałowej ZAGRANICA , ,16 Suma , ,84 12

13 Europejski Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń Na mocy Rozporządzenia (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń ustanowiony został zintegrowany rejestr uwalniania i transferu zanieczyszczeń na poziomie Wspólnoty (PRTR). Utworzony został w postaci publicznie dostępnej elektronicznej bazy danych w celu ułatwienia udziału społeczeństwa w procesie podejmowania decyzji dotyczących środowiska, jak również przyczyniania się do zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko i zmniejszania jego zanieczyszczenia. Zgodnie z zapisami Rozporządzenia zakłady podlegające obowiązkowi sprawozdawczemu zobowiązane są do przekazywania do kompetentnych organów ochrony środowiska (w Polsce są to Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska) informacji dotyczących: substancji uwalnianych do powietrza, wody i gleby, transferu zanieczyszczeń w ściekach, transferu wytwarzanych odpadów. Informacje te przekazywane są w trybie rocznym i umieszczane w krajowych rejestrach. W ramach Grupy Kapitałowej ORLEN 16 spółek podlega sprawozdawczości PRTR. Spółki te przekazują informacje o rodzaju i ilości substancji uwalnianych do powietrza i do wody oraz o transferze substancji w ściekach i transferze odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne przekazywanych do odzysku lub unieszkodliwienia (w kraju i poza jego granicami). Największą liczbę substancji spółki raportowały w uwolnieniach do wody i do powietrza, natomiast żadna ze spółek nie przekazywała informacji na temat uwolnień substancji do gleby. 13

14 Informacje ORLEN Eko Sp. z o.o. przy współudziale środków finansowych z Unii Europejskiej wybudowało najnowocześniejszą spalarnię odpadów niebezpiecznych. Liczba raportowanych substancji w poszczególnych spółkach w roku ORLEN Oil Sp. z o.o. ORLEN Eko Sp. z o.o. Rafineria Trzebinia SA ORLEN Asfalt Sp. z o.o. Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. ORLEN Lietuva 1 4 Paramo Ceska Rafinerska Unipetrol RPA PKN ORLEN SA Anwil SA liczba substancji wprowadzanych do wody lub w ściekach liczba substancji uwalnianych do powietrza 14

15 Gospodarka wodno-ściekowa Pobór wody Wielkość poboru wody w spółkach Grupy Kapitałowej ORLEN w 2009 roku kształtowała się na poziomie tys. m 3 i była o 5% niższa w porównaniu z rokiem Większość spółek korzysta przede wszystkim z ujęć sieci wodociągowej miejskiej bądź zakładowej, jednak największa ilość wody została pobrana z ujęć wody powierzchniowej. Ilościowy udział wód pobranych z poszczególnych ujęć został przedstawiony na poniższym wykresie. Udział wielkości pobranej wody w 2009 roku zależnie od rodzaju ujęcia 92% woda pobrana z ujêæ powierzchniowych 4% woda pobrana z ujêæ podziemnych 4% woda pobrana z sieci wodoci¹gowej Spółki pobierające wodę z ujęć powierzchniowych poddają ją procesom uzdatniania, takim jak: filtracja, mikrofiltracja, flokulacja, koagulacja, dekarbonizacja i inne. Również pobierana woda podziemna poddawana jest odpowiednim procesom uzdatniania, jak np. odżelazianie, odmanganianie. Zrzut ścieków W spółkach wytwarzane są trzy rodzaje ścieków: socjalno-bytowe 90% spółek, przemysłowe 66% spółek (Ceska Rafinerska odprowadza jeden strumień ścieków traktowany jako przemysłowe razem z innymi ściekami), opadowe 76% spółek. Łączna ilość ścieków wytworzonych w spółkach Wielkość zrzutu ścieków [m 3 ] Wzrost/Spadek [%] Ogółem ,52 W tym ścieki przemysłowe ,11 15

16 ORLEN Gaz Sp. z o.o. jest dystrybutorem najmniej obciążającego środowisko paliwa dla silników spalinowych. Osiemnaście spółek posiada własne oczyszczalnie lub podczyszczalnie ścieków. Oczyszczone ścieki odprowadzane są do: kanalizacji 73% spółek, wód powierzchniowych 30% spółek, inne (np. grunt, wywóz przez firmę zewnętrzną) 16% spółek. Jakość odprowadzanych ścieków jest monitorowana przez ich wytwórców. W celu poprawy jakości odprowadzanych ścieków modernizuje się oczyszczalnie ścieków, jak np. Unipetrol RPA, gdzie w 2008 r. przeprowadzono gruntowną modernizację oczyszczalni biologicznej. Udział ładunku poszczególnych substancji w odprowadzanych ściekach w 2009 roku 60% chlorki 16% ChZT 12% zawiesina 2% zwi¹zki azotu 10% pozosta³e Substancją, której ładunek stanowił największy udział w odprowadzanych ściekach, były chlorki. 16

17 Gospodarka odpadami i opakowaniami Odpady Wszystkie spółki wytwarzają odpady i większość prowadzi również ich selek tywną zbiórkę. Sześć spółek prowadzi działalność związaną z odbiorem odpadów. Trzy spółki posiadają składowiska odpadów, z których jedno jest składowiskiem odpadów niebezpiecznych przeznaczonych do unieszkodliwienia pozostałości po procesie termicznego przekształcania odpadów niebezpiecznych (ORLEN Eko Sp. z o.o.), drugie zaś składowiskiem odpadów innych niż niebezpieczne i obojętnych, z wydzieloną kwaterą na odpady niebezpieczne (Anwil SA), natomiast trzecie to składowisko odpadów innych niż niebezpieczne (ORLEN Lietuva), które zostanie zamknięte w 2010 r. Ilość odpadów wytworzonych w Grupie Kapitałowej ORLEN w latach Ilość odpadów wytworzonych [Mg] wzrost/spadek [%] Ogółem ,27 W tym niebezpieczne ,80 ORLEN Koltrans Sp. z o.o. wdrożył do eksploatacji zremotoryzowane lokomotywy spalinowe, co pozwoliło ograniczyć zużycie paliwa i tym samym przyczyniło się do zmniejszenia emisji szkodliwych substancji. Część odpadów jest przekazywana do unieszkodliwienia bądź odzysku w ramach Grupy Kapitałowej, jak również są one odbierane przez wyspecjalizowane spółki zewnętrzne. Warto w tym miejscu wspomnieć, iż w Grupie Kapitałowej ORLEN znajduje się spółka, której podstawowa działalność związana jest z gospodarowaniem odpadami. Spółka ORLEN Eko, bo o niej mowa, prowadzi działalność z wykorzystaniem instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym także odpadów niebezpiecznych. Zlokalizowana jest ona na terenie zakładu produkcyjnego PKN ORLEN SA w Płocku. Głównym zadaniem spółki jest wspieranie podmiotów należących do Grupy ORLEN w zakresie racjonalizacji systemów gospodarowania odpadami, w szczególności poprzez ich poddawanie operacjom odzysku i/lub unieszkodliwiania, w sposób bezpieczny dla środowiska. W skali roku Spółka zagospodarowuje około 50 tys. ton odpadów. Obecnie Spółka unieszkodliwia około 50% ogółu masy odpadów niebezpiecznych wytwarzanych w woj. mazowieckim. 17

18 ORLEN Laboratorium Sp. z o.o. posiada akredytację na pobór i analizy zanieczyszczeń we wszystkich komponentach środowiska. Spółka ta działa w Sekcji Ochrony Środowiska jako członek Klubu Polskich Laboratoriów Badawczych. Opakowania Spośród polskich spółek 8 podlega obowiązkom związanym z gospodarką opakowaniami. Udział poszczególnych rodzajów wprowadzonych opakowań w j ich masie został przedstawiony na poniższym wykresie. Masa opakowań wprowadzonych w latach z aluminium z papieru i tektury ze stali z materia³ów naturalnych z tworzyw sztucznych suma [kg]

19 Na znaczny wzrost masy opakowań z materiałów naturalnych i tym samym łącznej masy wprowadzonych opakowań, znaczący wpływ miało wdrożenie w spółce Anwil SA automatyzacji procesu pakowania wytwarzanych produktów (paletyzacja). Przedsiębiorcy wytwarzający bądź transportujący opakowania lub produkty w opakowaniach zobowiązani są do zapewnienia odpowiednich poziomów odzysku i recyklingu wytworzonych odpadów opakowaniowych. Strukturę opakowań wytworzonych w polskich spółkach Grupy Kapitałowej podlegających obowiązkowi odzysku przedstawia poniższy wykres. Masa opakowań poddanych procesom odzysku z aluminium ze stali z papieru i tektury z tworzyw sztucznych z materia³ów naturalnych suma [kg] Większość spółek wywiązuje się z tego obowiązku za pośrednictwem orga nizacji odzysku, jedna natomiast wykonuje te obowiązki we własnym zakresie (ORLEN Wir Sp. z o.o.). 19

20 Emisja hałasu Działalność spółek Grupy Kapitałowej związana jest z emisją hałasu do środowiska. Spośród wszystkich polskich spółek 11 prowadzi kontrolę natężenia hałasu wokół terenu lokalizacji swoich instalacji. Żadna ze spółek nie ma problemów związanych z dotrzymaniem wymogów prawnych w zakresie dopuszczalnego poziomu hałasu. Wszystkie te spółki zidentyfikowały źródła emitowanego hałasu, do których należą m.in.: źródła punktowe, np. pompy, wentylatory, silniki, smoczki, zawory regulacyjne, wentylatory, dmuchawy, czerpnie powietrza, dopalacze, mieszadła, klimatyzatory, kompresory, agregaty prądotwórcze, pochodnie, części instalacji; źródła liniowe, np. drogi wewnętrzne, bocznice kolejowe, taśmociągi, podajniki ślimakowe; źródła kubaturowe (wtórne źródła hałasu), np. hale produkcyjne; źródła powierzchniowe: kompresorownie, chłodnice, piece, pompownie; transport lądowy i wodny. Ekonaft Sp. z o.o., należąca do Grupy Kapitałowej Trzebinia, prowadzi instalację do mikrobiologicznego oczyszczania ziemi zanieczyszczonej substancjami ropopochodnymi, wyposażoną w automatyczny system do zraszania i napowietrzania ziemi zaolejonej. W celu redukcji poziomu hałasu przeprowadzono wiele inwestycji, jak np. w latach w czeskim Paramo (wyciszenie chłodni kominowej w Pardubicach i krystalizatora w Kolinie), czy też w zakładzie produkcyjnym PKN ORLEN SA w Płocku, gdzie przeprowadzono wyciszenia wentylatorów powietrza na kotłach zakładowej Elektrociepłowni. Źródła emitujące pola elektromagnetyczne znajdują się jedynie na terenie trzech spółek (Anwil SA, Inowrocławskie Kopalnie Soli Solino SA, Petrolot Sp. z o.o.). 20

21 Środowisko gruntowo-wodne Wiele spółek GK ORLEN ma już za sobą kilkadziesiąt lat funkcjonowania. W latach , kiedy planując i realizując produkcję czy inne formy działalności nie zawsze brano pod uwagę ochronę środowiska naturalnego, spowodowano wiele szkód środowiskowych, zwłaszcza w środowisku gruntowo-wodnym, co jest związane głównie z przetwórstwem ropy naftowej i dystrybucją produktów naftowych. Rozmiar i skala zanieczyszczeń gruntowo-wodnych zostały w większości spółek rozpoznane w latach 90-tych. Sposób finansowania usuwania zanieczyszczeń różni się w poszczególnych krajach. W Polsce jest obowiązek utworzenia rezerwy finansowej na rekultywację, wynikający z ustawy o rachunkowości. Natomiast w Czechach na początku lat 90-tych Rząd Czeski podjął decyzję zainicjowania programów usuwania zanieczyszczeń i ich finansowania z Funduszu Majątku Narodowego (NPF). Decyzja ta dotyczy zarówno spółek holdingu Unipetrol, jak również innych głównych czeskich przedsiębiorstw. NPF zawarł z poszczególnymi Spółkami Unipetrol tzw. umowy ekologiczne, które określają maksymalną wysokość gwarancji, jakie zapłaci NPF z tytułu kosztów poniesionych w związku z odpowiedzialnością za szkody środowiskowe powstałe przed prywatyzacją. Obecnie obowiązki NPF przejęło Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej. Wytwarzane przez ORLEN Oil Sp. z o.o. oleje HYDROKOP charakteryzują się wysokim stopniem biodegradowalności, co ma duże znaczenie przy ewentualnych wyciekach do gruntu i wód głębinowych. Kontrolę jakości środowiska gruntowo-wodnego realizuje się na podstawie zatwierdzonych programów monitoringu. W GK ORLEN monitoring środowiska gruntowo-wodnego prowadzony jest przez 16 spółek w związku ze stwierdzonymi zanieczyszczeniami. Prace rekultywacyjne środowiska gruntowo-wodnego prowadzone są na terenie Rafinerii Nafty Jedlicze, na terenach należących do PKN ORLEN SA, oraz na terenach spółek ORLEN Lietuva, Unipetrol RPA, Ceskiej Rafinerskiej, Paramo, Benzina. 21

22 Opłaty za korzystanie ze środowiska Korzystanie ze środowiska wiąże się z ponoszeniem określonych kosztów w postaci opłat środowiskowych. Obowiązek ten wynika z przepisów prawnych. Podmioty gospodarczo korzystające ze środowiska zobowiązane są do ponoszenia opłat za emisję substancji do powietrza, pobór wód i zrzut ścieków, składowanie odpadów lub też opłatę produktową w przypadku nieosiągnięcia wymaganych prawem określonych poziomów odzysku i recyklingu wytworzonych odpadów opakowaniowych. W przypadku przekroczenia warunków korzystania ze środowiska naliczane są kary. Struktura udziału poszczególnych rodzajów opłat w spółkach Grupy Kapitałowej ORLEN w Polsce, Czechach i na Litwie została przedstawiona na poniższych wykresach. Struktura opłat za korzystanie ze środowiska w roku 2009 spółki Grupy Kapitałowej w Polsce 63,79% emisja gazów i py³ów do powietrza 17,97% pobór wód 12,35% op³ata produktowa 4,10% odprowadzanie ścieków 1,79% sk³adowanie odpadów W sumie poniesiono op³aty w wysokości ponad 29 mln z³. Struktura opłat za korzystanie ze środowiska w roku 2009 w spółkach Grupy Kapitałowej w Czechach 37,04% emisja gazów i py³ów do powietrza 35,76% kompensacja 18,42% odpady 8,77% pobór wód W sumie poniesiono op³aty w wysokości ponad 41 mln CZK. 22

23 Struktura opłat za korzystanie ze środowiska w roku 2009 w spółkach Grupy Kapitałowej na Litwie 99,22% emisja gazów i py³ów do powietrza 0,38% pobór wód 0,40% inne W sumie poniesiono op³aty w wysokości ponad 12 mln LTL. ORLEN PetroTank Sp. z o.o. posiada pełną hermetyzację procesów przeładunku paliw płynnych, w tym m.in. instalację odzysku oparów oraz sieć separatorów wyposażonych w system sygnalizujący obecność substancji ropopochodnych. Sumaryczna wielkość opłat za korzystanie ze środowiska poniesionych przez spółki polskie Grupy Kapitałowej w ostatnich dwóch latach kształtowała się na niemalże niezmiennym poziomie, natomiast spółki czeskie i litewskie odnotowały znaczące wzrosty tych opłat. Skalę zmian opłat w roku 2009 w porównaniu do roku 2008 przedstawiono w poniższych tabelach. Zmiana wysokości opłat środowiskowych w 2009 roku w odniesieniu do roku 2008 w spółkach Grupy Kapitałowej w Polsce Opłata Wzrost/Spadek [%] Za emisję 5,95 Za pobór wód -10,17 Za zrzut ścieków 0,50 Za składowanie odpadów -6,73 Opłata produktowa -15,49 Suma opłat -0,82 23

24 Zmiana wysokości opłat środowiskowych w 2009 roku w odniesieniu do roku 2008 w spółkach Grupy Kapitałowej w Czechach Opłata Wzrost/Spadek [%] Za emisję -1,15 Za pobór wód -32,34 Za odpady -31,33 Kompensacja 120,49 Suma opłat 6,97 Zmiana wysokości opłat środowiskowych w 2009 roku w odniesieniu do roku 2008 w spółkach Grupy Kapitałowej na Litwie Opłata Wzrost/Spadek [%] Za emisję 42,43 Za pobór wód -43,52 Inne -13,47 Suma opłat 41,26 24

25 Działania na rzecz ograniczenia oddziaływania na środowisko Podmioty wchodzące w skład Grupy Kapitałowej ORLEN prowadzą różnorodne działania ograniczające ich oddziaływanie na środowisko naturalne. W większości przypadków realizowane inwestycje środowiskowe finansowane są ze środków własnych spółek. Trzy spółki, tj.: Anwil SA i ORLEN Eko Sp. z o.o. oraz Paramo a.s., skorzystały z przyznanych dotacji unijnych. W roku 2009 nakłady na inwestycje środowiskowe w zagranicznych spółkach GK stanowiły średnio 11,7% ogółu nakładów na inwestycje, najwięcej w Ceskiej Rafinerskiej (24,0%), Paramo (19,5%) oraz ORLEN Lietuva (19,0%). Wśród najistotniejszych i najważniejszych działań proekologicznych w 2008 i 2009 roku, jakie podjęły spółki z Grupy Kapitałowej ORLEN, należy wymienić: Anwil SA Realizacja projektu Zwiększenie energooszczędności i wzrost produkcji w Kompleksie Nawozowym ZA Anwil SA. Projekt obejmował budowę nowych oraz przebudowę istniejących elementów instalacji produkcji amoniaku i instalacji produkcji kwasu azotowego, w tym m.in. budowę instalacji kotła pary 1,6 MPa, natrysk włókien ceramicznych na warstwę izolacyjną pieca reformingu B-1301, przebudowę sprężarek gazu syntezowego C Efekt zmniejszenie zużycia energii elektrycznej oraz zmniejszenie ładunku zanieczyszczeń emitowanych do środowiska: CO 2, NOx, CO. Podgrzewanie wody wiślanej do dekarbonizacji wody chłodniczej, dzięki czemu możliwe jest wykorzystanie odpadowego ciepła wody chłodniczej A-2 w procesie dekarbonizacji wody rzecznej. Modernizacja ciągu uzdatniania kondensatów na Demi II. Dzięki realizacji projektu możliwe było zabezpieczenie podaży wody zdemineralizowanej dla zakładu oraz zapewnienie możliwości wykonania obróbki kondensatów. Osiągniętym efektem jest ograniczenie zrzutu kondensatów do kanalizacji oraz zmniejszenie poboru wody rzecznej. Realizacja zadań wynikających z udziału w Programie Odpowiedzialność i Troska. Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. Opomiarowanie strumienia ścieków, dzięki czemu zyskano świadomość faktycznej ilości odprowadzanych ścieków. Terminal nalewu wosku. Hermetyzacja procesu nalewu wosków do autocystern ograniczy jakiekolwiek emisje i wycieki z tego źródła. Realizacja zadań wynikających z udziału w Programie Odpowiedzialność i Troska. 25

26 Inowrocławskie Kopalnie Soli "Solino" SA Uzyskanie Certyfikatu Uznania za modernizację kanalizacji na terenie KS i PMRiP Góra. Realizacja zadań wynikających z udziału w Programie Odpowiedzialność i Troska. ORLEN Asfalt Sp. z o.o. Wymiana izolacji na oksydatorach prace remontowe. Osiągnięty efekt zmniejszenie emisji ciepła do atmosfery. Realizacja zadań wynikających z udziału w Programie Odpowiedzialność i Troska. ORLEN Centrum Serwisowe Sp. z o.o. Modernizacja kotłowni. Efekt zmniejszenie ilości nośnika cieplnego oraz opłat emisyjnych. Zakup nowych samochodów spełniających wymogi EURO 4,5. Efekt zmniejszenie emisji i opłat emisyjnych. ORLEN Eko Sp. z o.o. Osiągnięto zakładany efekt ekologiczny związany z budową Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów Niebezpiecznych. Rozbudowa składowiska odpadów niebezpiecznych. Osiągnięty efekt unieszkodliwienie odpadów wytworzonych w procesie termicznego przekształcania w miejscu wytworzenia. Realizacja zadań wynikających z udziału w Programie Odpowiedzialność i Troska. ORLEN Gaz Sp. z o.o. Budowa kanalizacji deszczowo opadowej na terenie Morskiego Terminalu LPG w Szczecinie. Efekt oczyszczenie wód opadowych z powierzchni utwardzonych. ORLEN Transport SA Najem leasingowy 20 ciągników siodłowych posiadających klasę EURO 5. Efekt zmniejszenie emisji CO 2 do atmosfery. PETROLOT Sp. z o.o. Montaż separatorów produktów ropopochodnych. Efekt: ograniczenie możliwości dopływu substancji ropopochodnych do kanalizacji zewnętrznej. 26

27 Rafineria Nafty Jedlicze SA Dostosowanie zbiorników magazynowych do obowiązujących przepisów. Zabezpieczenie gruntu przed przenikaniem produktów naftowych poprzez wykonanie szczelnych tac p-rozlewczych, wykonanie systemu zabezpieczeń wewnętrznych powierzchni zbiorników, wykonanie systemu ciągłego pomiaru napełnienia zbiornika, wykonanie systemu zabezpieczenia przed przepełnieniem. Modernizacja węzła energetycznego zakładu efekt ekologiczny nastąpi z tytułu zastąpienia zużywanych na elektrociepłowni zasobów naturalnych (gazu ziemnego oraz węgla kamiennego i oleju opałowego) paliwem pocho dzącym z ubocznych procesów produkcyjnych w Rafinerii Nafty Jedlicze SA (produkty uboczne), co spowoduje znaczną poprawę efektywności produkcji ciepła. SHIP-SERVICE SA Zakup środka transportu do usuwania odpadów. ORLEN Wir Sp. z o.o. jako jedyna spółka w Grupie Kapitałowej ORLEN samodzielnie realizuje działania związane z odzyskiem wytwarzanych przez siebie odpadów opakowaniowych. PKN ORLEN SA Modernizacja 10 szt. zbiorników magazynowych na Terminalu Samochodowym w Płocku. Efekt: zabezpieczenie zbiorników przed niekontrolowanym wyciekiem produktu. Redukcja hałasu emitowanego przez wentylatory powietrza na kotłach K4, K5, K6 i K7 w EC. Efekt: ograniczona uciążliwość hałasowa. Budowa Instalacji Hydroodsiarczania Olejów Napędowych VII (HON VII) wraz z infrastrukturą, budowa Instalacji Claus II wraz z infrastrukturą. Efekt: poprzez przejęcie produkcji paliw niskosiarkowych na wysokosprawnej instalacji HON VII, będzie mniejsze oddziaływanie pozostałych HON-ów. 27

28 Unipetrol RPA s.r.o. Modernizacja kolektora ścieków jednostki produkcyjnej PE1. Efekt: ochrona środowiska gruntowo-wodnego. Zebranie i przepompowanie ścieków przemysłowych do Bloku 22. Efekt: ochrona wód powierzchniowych, oczyszczanie ścieków. Dekantacja podchlorynu sodu w rejonie budynku Efekt: ochrona środowiska gruntowo-wodnego. Paramo a.s. Rozpoczęcie procesu modernizacji zbiornika VR28. Zmniejszenie ryzyka środowiskowego poprzez m.in. budowę zbiornika awaryjnego. Zrealizowano projekty mające na celu redukcję hałasu wyciszenie chłodni kominowej w Pardubicach i krystalizatora w Kolinie. Spółka zaczęła wykorzystywać dotacje unijne na realizację inwestycji ekologicznych. Česká Rafinérská a.s. Wykonanie nowej sieci kanalizacyjnej na obszarze Bloku 34 w Litvinovie Efekt: ochrona wód podziemnych. Optymalizacja wydajności kotłów. Efekt: ochrona powietrza. Modyfikacja analizatorów procesowych. Efekt: ochrona powietrza. Rozbudowa systemu monitoringu wód gruntowych oraz systemu oczyszczania wód gruntowych w Kralupach. Efekt: ochrona środowiska gruntowo-wodnego. Modernizacja systemu gospodarowania osadami w Kralupach. Zwiększenie wydajności energetycznej jednostki FCC. Zmniejszenie zużycia energii elektrycznej. 28

29 Benzina s.r.o. Zakończenie modernizacji systemu hermetyzacji na stacjach paliw Efekt: zmniejszenie emisji do atmosfery. Zakończenie modernizacji oczyszczalni ścieków na stacjach paliw Efekt: redukcja ładunku zanieczyszczeń w ściekach, zmniejszone ryzyko związane z wystąpieniem awarii. PETROLOT Sp. z o.o. czynnie bierze udział w realizacji ustaleń Kompleksowej oceny oddziaływania lotniska Okęcie na środowisko. PC ORLEN Lietuva Zakończenie modernizacji jednostki produkcyjnej oleju napędowego HDS LK-1. Olej napędowy produkowany w rafinerii całkowicie spełnia wymagania jakościowe zawartości siarki poniżej 10 p.p.m. Zwiększenie mocy przerobowych jednostki utylizacji wód kwaśnych z oleju napędowego (oczyszczanie wód kwaśnych z wysoką zawartością siarkowodoru i amoniaku) w trakcie realizacji. Rozpoczęcie procesu likwidacji składowiska odpadów. Instalacja systemu ciągłego monitoringu emisji gazów i pyłów do powietrza (8 punktów pomiarowych). Wycofanie z użycia materiałów i urządzeń zawierających PCB. Aktualizacja oceny oddziaływania na środowisko zakładu w części emisji do atmosfery. 29

30 Systemy zarządzania Wdrożenie systemów zarządzania i wypełnianie przyjętych z tego tytułu zobowiązań pozwala na ujęcie podejmowanych aktywności w sposób całościowy uwzględniający ochronę zdrowia, środowiska i bezpieczeństwa pracy jak również budowanie pozytywnego wizerunku firmy. Dzięki prawidłowo realizowanym systemom zarządzania możliwe jest dostarczanie klientom wyrobów i usług o gwarantowanej i coraz wyższej jakości, oraz dążenie do osiągania maksymalnie możliwej neutralności ekologicznej, wysokich standardów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa informacji. Jednym z najbardziej popularnych systemów zarządzania jest System Zarządzania Środowiskiem wg normy ISO serii 14000, który pomaga w dostosowaniu firmy do obowiązującego prawa środowiskowego poprzez realizację polityki środowiskowej, minimalizowanie negatywnego oddziaływania na środo wisko oraz podnoszenie świadomości ekologicznej pracowników. Wdrożony System Zarządzania Środowiskowego oznacza, że wszystkie obszary, które mają lub mogą mieć wpływ na środowisko, zostały zidentyfikowane i są w szczególny sposób nadzorowane. Drugim najczęściej realizowanym systemem jest System Zarządzania Jakoś cią wg normy ISO serii 9000, który opiera się na zarządzaniu organizacją poprzez jakość rozumianą jako dążenie do zaspokojenia określonych wymagań. Rafineria Nafty Jedlicze SA prowadzi jedyną w Polsce instalację do regeneracji olejów przepracowanych z wykorzystaniem najnowocześniejszej technologii hydrorafinacji. 30

31 Wiele spółek wdrożyło i realizuje wymienione wyżej systemy zarządzania, co zostało przedstawione w poniższej tabeli. Realizacja systemów zarządzania w spółkach Grupy Kapitałowej System Zarządzania Środowiskiem wg normy ISO serii System Zarządzania Jakością wg normy ISO serii 9000 Anwil SA Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. Inowrocławskie Kopalnie Soli "Solino" SA ORLEN Asfalt Sp. z o.o. ORLEN Automatyka Sp. z o.o. ORLEN Budonaft Sp. z o.o. ORLEN Centrum Serwisowe Sp. z o.o. ORLEN Eko Sp. z o.o. ORLEN Laboratorium Sp. z o.o. ORLEN Oil Sp. z o.o. Rafineria Trzebinia SA PKN ORLEN SA PC ORLEN Lietuva Benzina s.r.o. Unipetrol RPA s.r.o. Unipetrol Doprava s.r.o. Paramo a.s. Ceska Rafinerska a.s. Unipetrol a.s. Anwil SA Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o. Inowrocławskie Kopalnie Soli "Solino" SA ORLEN Asfalt Sp. z o.o. ORLEN Automatyka Sp. z o.o. ORLEN Budonaft Sp. z o.o. ORLEN Centrum Serwisowe Sp. z o.o. ORLEN Eko Sp. z o.o. ORLEN KolTrans Sp. z o.o. ORLEN Medica Sp. z o.o. ORLEN Oil Sp. z o.o. ORLEN Wir Sp. z o.o. PETROLOT Sp. z o.o. Rafineria Nafty Jedlicze SA Rafineria Trzebinia SA PKN ORLEN SA PC ORLEN Lietuva Benzina s.r.o. Unipetrol RPA s.r.o. Unipetrol Doprava s.r.o. Paramo a.s. Ceska Rafinerska a.s. Unipetrol a.s. Spośród spółek które nie posiadają wdrożonych systemów zarządzania, 3 zamierzają wdrożyć System Zarządzania Środowiskiem, natomiast 4 System Zarządzania Jakością. 31

32 Rafineria Trzebinia SA jest pierwszym polskim producentem biodiesla, który wytwarza z oleju rzepakowego i kwasów tłuszczowych. Biopaliwo to jest odnawialne, biodegradowalne i nietoksyczne. Inne systemy zarządzania, które realizowane są w spółkach Grupy to np.: System Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy wg PN-N realizowany m.in. w ORLEN Centrum Serwisowe Sp. z o.o., ORLEN Eko Sp. z o.o., ORLEN Laboratorium Sp. z o.o., ORLEN Oil Sp. z o.o., ORLEN Wir Sp. z o.o. oraz PKN ORLEN SA OHSAS międzynarodowa specyfikacja systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy realizowana w ORLEN Lietuva, Benzina, Unipetrol RPA, Unipetrol Doprava, Paramo, Ceska Rafinerska. AQAP 2120 System Zapewnienia Jakości w produkcji oraz w dostarczaniu, instalowaniu i serwisie wyrobów oraz usług, realizowany przez ORLEN Budonaft Sp. z o.o., ORLEN Centrum Serwisowe Sp. z o.o. oraz PKN ORLEN SA. PN-EN ISO/IEC17025 wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących, realizowane w ORLEN Laboratorium Sp. z o.o. System zarządzania bezpieczeństwem i ochroną środowiska na statkach realizuje SHIP-SERVICE SA. PN-ISO/IEC System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji realizowany przez PKN ORLEN SA. Codex Alimentarius System Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności realizowany przez PKN ORLEN SA. SQAS System Badania i Oceny Bezpieczeństwa (prowadzonej działalności) i Jakości (świadczonych usług) realizowany jest w Unipetrol Doprava. 32

33 Realizowane programy ekologiczne Najbardziej popularnym programem środowiskowym realizowanym w Grupie Kapitałowej ORLEN jest Program Odpowiedzialność i Troska (ang.: Responsible Care), w którym aktywnie uczestniczy dziewięć spółek, tj.: Anwil SA (od 1995 r.) Inowrocławskie Kopalnie Soli Solino SA (od 2002 r.) Basell ORLEN Polyolefins Sp. z o.o. (od 2003 r.) ORLEN Asfalt Sp. z o.o. (od 2005 r.) ORLEN Eko Sp. z o.o. (od 2005 r.) PKN ORLEN SA (od 1997 r.) Unipetrol a.s. (od 2000 r.) Unipetrol RPA s.r.o. (od 1996 r.) Paramo a.s. (od 2001 r.) Ceska Rafinerska a.s. (od 2000 r.) Realizatorzy Programu Odpowiedzialność i Troska" (OiT) publicznie i dobrowolnie deklarują dążenie do ciągłej poprawy swojej działalności w ramach tzw. triady HSE (Health, Safety, Environment), czyli w obszarach ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Realizacja idei Programu opiera się na zasadach zrównoważonego rozwoju. Realizatorzy Programu zobo wiązani są do stałego dialogu i aktywnego kontaktu z klientami oraz ze społecznością lokalną. Spółki GK ORLEN w Polsce w ramach Programu OiT łącznie we wszystkich obszarach działania zrealizowały 91 zadań w roku 2008 oraz 78 zadań w roku SHIP-SERVICE SA jest uprawnionym odbiorcą specyficznych odpadów powstających w czasie czyszczenia separatorów, usuwania rozlewów i zanieczyszczeń z akwenów wodnych. Pracownicy spółek uczestniczących w Programie Odpowiedzialność i Troska wzięli udział w przeprowadzonym ekologicznym konkursie fotograficznym pn. Złap zająca. Celem konkursu była integracja środowiska branżowego i załóg pracowniczych we wspólnym celu jakim jest ochrona środowiska, edukacja poprzez poznawanie świata zwierząt i roślin w ich ekosystemie, uwrażliwienie na potrzebę ochrony przyrody oraz promocję i wzmocnienie pozytywnego wizerunku firm realizatorów skupionych w Programie OiT. Konkurs organizowany był na dwóch poziomach: lokal nym, który przeprowadzał przedsiębiorca realizujący Program OiT i krajowym, który przeprowadzał Sekretariat Programu. 33

34 PKN ORLEN SA od siedmiu lat bierze udział w programie restytucji sokoła wędrow nego we współpracy ze Stowarzyszeniem na Rzecz Dzikich Zwierząt SOKÓŁ, w ramach którego odbudowywana jest krajowa populacja sokoła wędrownego na drodze osiedlania tych ptaków w środowisku stwarzającym dogodne warunki ich egzystencji. Bytowanie sokołów w obrębie zakładu produkcyjnego PKN ORLEN SA w Płocku podlega całorocznej obserwacji polegającej na przeglądzie budek lęgowych, sporządzeniu dokumentacji filmowej i fotograficznej gniazdującego sokoła wędrownego oraz obrączkowaniu piskląt. Cztery spółki z GK tj. Anwil SA, Basell Orlen Polyolefins Sp. z o.o., PKN ORLEN SA. oraz Rafineria Trzebinia SA są członkami Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego Związku Pracodawców. Uzyskane nagrody i wyróżnienia w dziedzinie ochrony środowiska W Czechach w rejonie lokalizacji spółek grupy Unipetrol utworzono 2 Centra Ekologiczne w mieście Most, wspierane prze Unipetrol RPA i Ceską Rafinerską oraz w Kralupach nad Wełtawą. Odgrywają one istotną rolę w dialogu pomiędzy przedsiębiorstwami a społeczeństwem w obszarze ochrony środowiska. Anwil SA Tytuł: Firma Bliska Środowisku w konkursie pod patronatem Minis tra Środowiska edycja Anwil uznany został za firmę wrażliwą ekologicznie, która w swoich zachowaniach strategicznych promuje i na co dzień realizuje zasady Ekologicznej Społecznej Odpowiedzialności Biznesu we wszystkich obszarach działania. Certyfikat CSR24/7Rating. Anwil SA zdobył trzecie miejsce w rankingu wiarygodności działań odpowiedzialnego biznesu (CSR). Spółka uzyskała tak wysoką pozycję za wysoki poziom odpowiedzialności za środowisko oraz ład korporacyjny. Nagroda Ministra Środowiska za szczególne osiągnięcia naukowobada wcze w 2009 roku. Prestiżowe wyróżnienie przyznawane corocznie od ponad dwudziestu lat za innowacyjne prace naukowo-badawcze z zakre su ochrony środowiska. Anwil SA otrzymał ją (wespół z naukowcami z INS z Puław) za opracowanie i wdrożenie metody katalitycznej redukcji emisji podtlenku azotu z instalacji kwasu azotowego w Anwilu SA. 34

35 Nagroda EUROPOWER 2009 w kategorii Rozwiązania energetyczne w przemyśle". Przyznana podczas Międzynarodowej Konferencji Energetycznej EUROPOWER Nagrody przyznano w pięciu kategoriach w kategorii rozwiązania energetyczne w przemyśle nagroda przypadła dla Anwilu SA za wdrożenie szeregu rozwiązań technicznych i technologicznych, przynoszących w efekcie znaczące oszczędności w zużyciu energii elektrycznej i cieplnej. Wyróżnienie Kapituły Programu Odpowiedzialność i Troska za aktywny udział w inicjatywach realizowanych w ramach programu OiT w 2009 roku. Terminal morski w Butindze należący do ORLEN Lietuva wyposażono w urządzenia pływające zdolne przechwycić zanieczyszczenia ropopochodne w przypadku rozlewu czy wycieku. Inowrocławskie Kopalnie Soli Solino SA Uzyskanie Certyfikatu Uznania za modernizację kanalizacji na terenie KS i PMRiP Góra. ORLEN Centrum Serwisowe Sp. z o.o. Dyplomy i nagrody za wprowadzanie na rynek nowych produktów spełniających wysokie standardy dla środowiska naturalnego: Wyróżnienie miesięcznika Paliwa Płynne dla produktu zgłoszonego w konkursie na Produkt Roku podczas XV Międzynarodowych Targów "Stacja Paliw 2008". Nagroda miesięcznika Paliwa Płynne dla produktu zgłoszonego w konkursie na Produkt Roku podczas XV Międzynarodowych Targów Stacja Paliw

36 Rafineria Trzebinia SA Nagroda w IX Edycji Narodowego Konkursu Ekologicznego Przyjaźni Środowisku. Decyzją Narodowej Rady Ekologicznej Rafineria Trzebinia SA, która pretendowała do tytułu w kategorii Przedsiębiorstwo Przyjazne Środowisku w podkategorii Produkt Godny Polecenia zdobyła go dla zgłoszonej Linii Produktów BIO (Bioester i ON BIO 20). Laureat III edycji Konkursu Firma Bliska Środowisku Tytuł Partner Polskiej Ekologii w ramach X edycji Narodowego Konkursu Ekologicznego Przyjaźni Środowisku (przyznane w 2009 r.). PKN ORLEN SA Tytuł Firma Bliska Środowisku w ogólnopolskim konkursie pod patronatem Ministerstwa Środowiska organizowanym przez Europejskie Forum Odpowiedzialności Ekologicznej edycja Dwa wyróżnienia w konkursie Raporty Społeczne 2009 za Raport Odpowiedzialnego Biznesu. PKN ORLEN SA w gronie nominowanych do drugiego etapu GLOBE AWARD (za zgłoszoną praktykę dot. elektronicznego obiegu dokumentów). W sąsiedztwie terenów przemysłowych Unipetrol RPA oraz Ceskiej Rafinerskiej w Litvinowie, gdzie prowadzona jest rekultywacja zaszłych szkód środowiskowych, w przyszłości zostanie utworzony zalew obejmujący swym zasięgiem również byłe kopalnie odkrywkowe rejonu. Paramo a.s. Nagroda Zrównoważonego Rozwoju przyznana przez Związek Przemysłu Chemicznego w Czechach. Tylko pięć firm otrzymało tę nagrodę, Paramo jest jedną nich. 36

37 Ryzyka i wyzwania środowiskowe Jak już wspomnieliśmy na wstępie, Grupa Kapitałowa ORLEN skupia przedsiębiorstwa o bardzo różnorodnym profilu działalności, przy czym jej trzon stanowi działalność w sektorze energetycznym oraz przerobu ropy naftowej i produkcji paliw (sektor rafineryjny). W ostatnich latach rozpoczął się proces bardzo głębokich zmian uregulowań prawnych związanych z jego funkcjonowaniem. 1. Handel uprawnieniami do emisji Bardzo poważną zmianą było wdrożenie wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych i objęcie nim między innymi instalacji do produkcji energii oraz rafinerii ropy. Dotychczasowa emisja dwutlenku węgla stała się poważnym czynnikiem wpływającym na decyzje o sposobie funkcjonowania i rozwoju instalacji (i spółek je eksploatujących) tego sektora uczestniczących w systemie. Ta zmiana jednak już się dokonała. W najbliższych latach czeka nas natomiast przebudowa całego systemu handlu uprawnieniami. Obowiązkiem uczestnictwa w tym systemie objęte zostaną nowe instalacje, między innymi sektora chemicznego (w tym instalacja petrochemiczna Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN), a przydział uprawnień dotychczas bezpłatnych, następować będzie w drodze ich zakupu na aukcjach. Ta ostatnia zmiana stwarza zagrożenie pogorszenia, a nawet utraty konkurencyjności, wobec wytwórców paliw funkcjonujacych w obszarze, gdzie emisja dwutlenku węgla nie będzie obarczona kosztami związanymi z pozyskaniem uprawnień do emisji. Dlatego ważne jest, by zmiany te, jakkolwiek nieuniknione, zostały rozłożone w czasie. 2. Wymogi dokumentów referencyjnych BREF Kolejną istotną zmianą dotyczącą już ściśle rafinerii jest trwający obecnie proces przeglądu dokumentu referencyjnego opisującego najlepsze dostępne techniki dla rafinerii (tzw. BREF rafineryjny). Przegląd ten jest dokonywany przez powołaną w 2008 r. Techniczną Grupę Roboczą działającą przy Europejskim Biurze IPPC w Sewilli. Celem przeglądu jest uwzględnienie w treści dokumentu nowych technologii stosowanych w rafineriach ropy z uwzględnieniem sposobu i skali ich oddziaływania na środowisko. Porównanie poszczególnych rozwiązań w odniesieniu do ich zakresu oddziaływania na środowisko, kosztów ich zastosowania (wdrożenie i eksploatacja) oraz dostępności pozwoli wytypować tzw. najlepsze dostępne techniki (Best Available Techniques BAT). To, jakie techniki uznane zostaną za najlepsze, 37

10 lat realizacji Programu Odpowiedzialności i Troska przez Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. Waldemar Tuszewicki Toruń 3-5 październik 2007r.

10 lat realizacji Programu Odpowiedzialności i Troska przez Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A. Waldemar Tuszewicki Toruń 3-5 październik 2007r. 10 lat realizacji Programu Odpowiedzialności i Troska przez Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A Waldemar Tuszewicki Toruń 3-5 październik 2007r. Spis treści 1. Informacje ogólne o PKN ORLEN S.A. 2. Realizatorzy

Bardziej szczegółowo

Gazy rafineryjne w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN SA w Płocku gospodarka gazami rafineryjnymi

Gazy rafineryjne w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN SA w Płocku gospodarka gazami rafineryjnymi Gazy rafineryjne w Zakładzie Produkcyjnym PKN ORLEN SA w Płocku gospodarka gazami rafineryjnymi Wrzesień 2012 1 PKN ORLEN SA informacje ogólne PKN ORLEN Jesteśmy jedną z największych korporacji przemysłu

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku

Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA Puławy S.A. do 2016 roku Dyrektywa IPPC wyzwania dla ZA "Puławy" S.A. do 2016 roku Warszawa, wrzesień 2009 Nowelizacja IPPC Zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola Zmiany formalne : - rozszerzenie o instalacje

Bardziej szczegółowo

Troska o powietrze atmosferyczne

Troska o powietrze atmosferyczne Troska o powietrze atmosferyczne Stacja monitoringu PKN ORLEN S.A. Płock Gimnazjum nr 5 Płock, 2014 ORLEN. NAPĘDZAMY PRZYSZŁOŚĆ. AGENDA 1. PKN ORLEN a środowisko 2. Monitoring powietrza atmosferycznego

Bardziej szczegółowo

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Piotr MAŁECKI Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 1 PODATKI EKOLOGICZNE W POLSCE NA TLE INNYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 2

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA. Część III - Ochrona Środowiska. Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej. Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**...

LISTA KONTROLNA. Część III - Ochrona Środowiska. Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej. Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**... LISTA KONTROLNA Część III - Ochrona Środowiska Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**... przeprowadzona w dniach:... 1. Sprawy dokumentacyjne 1.1 Czy Zakład/Baza

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A.

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. 1 Zakres szkolenia 1. Gospodarka odpadami 2. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery 3.

Bardziej szczegółowo

1. W źródłach ciepła:

1. W źródłach ciepła: Wytwarzamy ciepło, spalając w naszych instalacjach paliwa kopalne (miał węglowy, gaz ziemny) oraz biomasę co wiąże się z emisją zanieczyszczeń do atmosfery i wytwarzaniem odpadów. Przedsiębiorstwo ogranicza

Bardziej szczegółowo

Responsible Care globalna inicjatywa przemysłu chemicznego

Responsible Care globalna inicjatywa przemysłu chemicznego Responsible Care globalna inicjatywa przemysłu chemicznego Responsible Care globalna inicjatywa przemysłu chemicznego Kanadyjskie Stowarzyszenie Przemysłu Chemicznego 1984r. CEFIC 1992r. System wspomagający

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI Beata B. Kłopotek Departament Gospodarki Odpadami Gdańsk, dnia 16 października 2012 r. Plan prezentacji 1. Dyrektywy unijne odnoszące

Bardziej szczegółowo

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE W SPRAWIE WYPEŁNIANIA PRZEZ INWESTORÓW WYMAGAŃ OCHRONY ŚRODOWISKA DLA REALIZOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA MOGĄCEGO ZNACZĄCO ODDZIAŁYWAĆ NA ŚRODOWISKO W opracowaniu zostały omówione

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 1 RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 2 Szanowni Państwo, Przekazujemy w Państwa ręce Raport Środowiskowy przedstawiający osiągnięcia Sapa Extrusion

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21)

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) Władysława Wilusz Kierownik Zespołu Gospodarki Odpadami PRZEPISY PRAWNE USTAWA O ODPADACH

Bardziej szczegółowo

Działania ORLEN Eko na rzecz racjonalnej gospodarki odpadami

Działania ORLEN Eko na rzecz racjonalnej gospodarki odpadami Działania ORLEN Eko na rzecz racjonalnej gospodarki odpadami Adam Stachowicz Prezes Zarządu ORLEN Eko sp. z o.o. Płock, 29 kwietnia 2009r. www.orleneko.pl PKN ORLEN jako jedna z największych korporacji

Bardziej szczegółowo

25 lat działalności NFOŚiGW

25 lat działalności NFOŚiGW 25 lat działalności NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 25 lat doświadczenia w finansowaniu projektów z obszaru ochrony środowiska powołany w okresie zmian ustrojowych w 1989

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz

Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Małgorzata Gackiewicz Dobre praktyki i korzyści wdrażania EMAS w Urzędzie Miejskim Wrocławia Małgorzata Gackiewicz POCZĄTEK ISO 14001 2010r. POKL Zespół wdrożniowy Komunikacja ASPEKTY ŚRODOWISKOWE ASPEKTY BEZPOŚREDNIE Wytwarzanie

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Co jest istotą systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001? System zarządzania środowiskowego stanowi część systemu zarządzania organizacji. Istota SZŚ wg normy ISO 14001

Bardziej szczegółowo

Przykład obliczeń na I półrocze 2012 roku

Przykład obliczeń na I półrocze 2012 roku Przykład obliczeń na I półrocze 2012 roku 1 - Kocioł gazowy centralnego ogrzewania w aptece spalił 500 m3 gazu - (tabela I.V.1.) Obliczenia: Stawka za spalenie 1 000 000 m3 gazu wynosi w 2012 roku 1233,19

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

Opłaty za korzystanie ze środowiska obowiązki podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Opłaty za korzystanie ze środowiska obowiązki podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Opłaty za korzystanie ze środowiska obowiązki podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Podstawowe informacje. Podstawowym aktem prawnym, regulującym ochronę środowiska i korzystanie z niego, jest

Bardziej szczegółowo

Tabela nr 6.1. Stan realizacji zadań wynikających z krajowego planu gospodarki odpadami dla przedsiębiorców na dzień 1 września 2004 r.

Tabela nr 6.1. Stan realizacji zadań wynikających z krajowego planu gospodarki odpadami dla przedsiębiorców na dzień 1 września 2004 r. Załącznik 6 STAN REALIZACJI ZADAŃ WYNIKAJĄCYCH Z KRAJOWEGO PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA PRZEDSIĘBIORCÓW (na podstawie informacji przekazanych przez przedsiębiorców) Tabela nr 6.1. Stan realizacji zadań

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Budowa drugiej linii technologicznej do spalania odpadów medycznych w Zakładzie Utylizacji Odpadów w Katowicach, przy ul.

Budowa drugiej linii technologicznej do spalania odpadów medycznych w Zakładzie Utylizacji Odpadów w Katowicach, przy ul. Budowa drugiej linii technologicznej do spalania odpadów medycznych w Zakładzie Utylizacji Odpadów w Katowicach, przy ul. Hutniczej 8 Beneficjent: Miasto Katowice Wartość projektu: 12.417.730,95 PLN Wartość

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

HISTORIA. 1872 r. FABRIK CHEMISCHER PRODUKTE UNION A.G.

HISTORIA. 1872 r. FABRIK CHEMISCHER PRODUKTE UNION A.G. FOSFAN 2011 HISTORIA 1872 r. FABRIK CHEMISCHER PRODUKTE UNION A.G. 1946 r. 23 LISTOPADA, PAŃSTWOWA FABRYKA SUPERFOSFATU W SZCZECINIE 1949 r. ZAKŁADY PRZEMYSŁU FOSFOROWEGO W SZCZECINIE, POMORSKIE ZAKŁADY

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań realizowanych w komponencie. (2014 r.) OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI I GOSPODARKA ODPADAMI. ISO 9001:2009 WFOŚiGW w Zielonej Górze

Dofinansowanie zadań realizowanych w komponencie. (2014 r.) OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI I GOSPODARKA ODPADAMI. ISO 9001:2009 WFOŚiGW w Zielonej Górze ISO 9001:2009 Dofinansowanie zadań realizowanych w komponencie OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI I GOSPODARKA ODPADAMI (2014 r.) Zielona Góra, marzec 2014 r. Podstawy udzielania pomocy O dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego, w myśl art. 17 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska opracowany został zgodnie z Polityką ekologiczną

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Regulacji ekologicznych jest nie mniej niż podatkowych, jednak niewielu przedsiębiorców zdaje sobie sprawę, że podlegają wymogom ochrony środowiska. Nawet

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

10. ZAGROŻENIE POWAŻNĄ AWARIĄ

10. ZAGROŻENIE POWAŻNĄ AWARIĄ z przeprowadzeniem oceny strategicznej oddziaływania programu środowiska 10. ZAGROŻENIE POWAŻNĄ AWARIĄ Poważna awaria, wg ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz.

Bardziej szczegółowo

Raport środowiskowy 2006

Raport środowiskowy 2006 Raport Środowiskowy 2006 Spis treści: 1. Wstęp 2. Polityka Środowiskowa 3. Inwestujemy w środowisko 4. Odpowiedzialność i troska 5. Ochrona powietrza 6. Pobór wód i zrzut ścieków 7. Gospodarka odpadami

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem. Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o.

Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem. Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o. Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o. EKOS Poznań jako nazwa handlowa funkcjonuje na rynku od 1987. Głównymi obszarami działalności

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII mgr Małgorzata GÓRALCZYK Polska Akademia Nauk, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Pracownia Badań Strategicznych, ul. Wybickiego

Bardziej szczegółowo

Nowe regulacje i rozwiązania prawne w gospodarce odpadami

Nowe regulacje i rozwiązania prawne w gospodarce odpadami Nowe regulacje i rozwiązania prawne w gospodarce odpadami Seminarium Śląskiego Związku Gmin i Powiatów Uniwersytet Śląski w Katowicach dnia 11 lutego 2011 r. Bernard Błaszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

DOBRE PRAKTYKI W ZAKRESIE PROWADZENIA PRAC WIERTNICZYCH - ETAP POSZUKIWAŃ

DOBRE PRAKTYKI W ZAKRESIE PROWADZENIA PRAC WIERTNICZYCH - ETAP POSZUKIWAŃ DOBRE PRAKTYKI W ZAKRESIE PROWADZENIA PRAC WIERTNICZYCH - ETAP POSZUKIWAŃ Magdalena Piątkowska Dyrektor Biura Operacji, ORLEN Upstream Warszawa, 4 marca 2014 r. JESTEŚMY CZĘŚ ĘŚCIĄ GRUPY PKN ORLEN Siedem

Bardziej szczegółowo

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Urszula Zając p.o. Dyrektora Departamentu Przedsięwzięć Przemyslowych Forum Energia Efekt Środowisko Zabrze, 6 maja 2013 r. Agenda

Bardziej szczegółowo

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW 1. Informacje ogólne o władającym i zarządzającym składowiskiem odpadów: Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub nazwa i adres siedziby właściciela, władającego (tytuł

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Organizator Konkursu Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach KARTA ZGŁOSZENIA Ankietę wypełnić należy rzetelnie i dokładnie uwzględniając

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRAWNE DOTYCZĄCE GOSPODARKI WODNO - ŚCIEKOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWACH

WYMAGANIA PRAWNE DOTYCZĄCE GOSPODARKI WODNO - ŚCIEKOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWACH WYMAGANIA PRAWNE DOTYCZĄCE GOSPODARKI WODNO - ŚCIEKOWEJ W PRZEDSIĘBIORSTWACH Podstawowym aktem prawnym regulującymi gospodarowanie wodami jest Ustawa Prawo Wodne. W myśl tej Ustawy korzystanie z wód polega

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, 23 listopada 2015 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach działa od 1993 roku jako instrument regionalnej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008

Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008 Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008 Katowice, listopad 2009 r. SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA wg art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

Bardziej szczegółowo

Raport Środowiskowy za 2010 rok

Raport Środowiskowy za 2010 rok Raport Środowiskowy za 2010 rok Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w Krakowie realizuje swoje przedsięwzięcia zgodnie z ustanowioną Polityką Środowiskową. System Zarządzania Środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce X Spotkanie Forum Dobre praktyki w gospodarce odpadami Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce Warszawa 26 maj 2012 Wspieranie odzysku i recyklingu w PRL Gospodarka odpadami komunalnymi

Bardziej szczegółowo

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Dr inż. Ryszard Wasielewski Centrum Badań Technologicznych Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu 2/15 Walory energetyczne

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczny ANWIL Program Opieka nad Produktem

Program Bezpieczny ANWIL Program Opieka nad Produktem Program Bezpieczny ANWIL Program Opieka nad Produktem Witold Chmielewski Specjalista ds. Technicznych Bezpieczeństwo Instalacji Przemysłowych 27-28 listopad Warszawa 1 PKN ORLEN - wiodący koncern rafineryjno-petrochemiczny

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA INWESTYCJI KOMUNALNYCH ZE ŚRODKÓW PO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO 2014-2020 2

Bardziej szczegółowo

Efektywność środowiskowa zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw

Efektywność środowiskowa zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw Efektywność środowiskowa zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw na przykładzie zakładu produkcji detergentów Henkel Polska w Raciborzu Od CSR komunikacyjnego do sustainability Warszawa, 4 października

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

Obszar objęty planem kontroli został ujęty w następujące zagadnienia określone mianem celów kontroli oraz ogólnopolskich cykli kontrolnych:

Obszar objęty planem kontroli został ujęty w następujące zagadnienia określone mianem celów kontroli oraz ogólnopolskich cykli kontrolnych: WSTĘP Ogólna ocena istotnych zagadnień dla stanu środowiska na terenie województwa podlaskiego wykazuje, że w zakresie działalności kontrolnej najistotniejszymi kierunkami działań jest realizacja kontroli

Bardziej szczegółowo

Prezentacja inwestorska

Prezentacja inwestorska Prezentacja inwestorska Profil biznesu kooperacja w zakresie produkcji elementów wykonanych z blach + PRODUKCJA SYSTEMÓW ODPROWADZANIA SPALIN WYKONANYCH ZE STALI NIERDZEWNYCH + handel akcesoriami i elementami

Bardziej szczegółowo

kwartał/rok: Podmiot korzystający ze środowiska Lp. Adres Gmina Powiat Adres: korzystania ze Miejsce/ miejsca Nr kierunkowy/telefon/fax: środowiska

kwartał/rok: Podmiot korzystający ze środowiska Lp. Adres Gmina Powiat Adres: korzystania ze Miejsce/ miejsca Nr kierunkowy/telefon/fax: środowiska Nazwa: WZÓR Załącznik Nr 2 WYKAZ ZAWIERAJĄCY INFORMACJE O ILOŚCI I RODZAJACH GAZÓW LUB PYŁÓW WPROWADZANYCH DO POWIETRZA ORAZ DANE, NA PODSTAWIE KTÓRYCH OKREŚLONO TE ILOŚCI. REGON: WPROWADZANIE GAZÓW LUB

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt Wstęp................................................ Wykaz skrótów......................................... XXV Ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.).......................................

Bardziej szczegółowo

Głównym celem działania jest przeciwdziałanie marginalizacji społecznej i ekonomicznej obszarów restrukturyzowanych.

Głównym celem działania jest przeciwdziałanie marginalizacji społecznej i ekonomicznej obszarów restrukturyzowanych. DZIAŁANIE 3.2. Obszary podlegające restrukturyzacji Głównym celem działania jest przeciwdziałanie marginalizacji społecznej i ekonomicznej obszarów restrukturyzowanych. Jakie projekty mogą liczyć na współfinansowanie?

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Wrocław, marzec 2012 Dyrektywa ramowa

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE. XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013

UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE. XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013 UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013 ANTYSMOGOWA KOALICJA W WALCE Z NISKĄ EMISJĄ PODPISANIE POROZUMIENIA NISKA EMISJA 15

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU W 2014 ROKU. WIOŚ BIAŁYSTOK, grudzień 2013

PLAN PRACY WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU W 2014 ROKU. WIOŚ BIAŁYSTOK, grudzień 2013 PLAN PRACY WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU W 2014 ROKU WIOŚ BIAŁYSTOK, grudzień 2013 I. PODSTAWA I ZAŁOŻENIA PLANU PRACY Zgodnie z zapisami ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska,

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Podstawy do opracowania Programu Podstawa prawna: ustawa z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska: Prezydent

Bardziej szczegółowo

Działalność Zakładowej StraŜ PoŜarnej Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN S.A.

Działalność Zakładowej StraŜ PoŜarnej Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN S.A. Działalność Zakładowej StraŜ PoŜarnej Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN S.A. Jan Szrajber Zakładowa StraŜ PoŜarna Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN S.A. 28 listopad 2011 r Przepisy i dokumenty obowiązujące

Bardziej szczegółowo

PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO KONSORCJUM: IETU Katowice IMBiGS CGO Katowice 1 Sektor gospodarczy Ilość wytworzonych odpadów innych niż niebezpieczne i komunalne

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020

Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020 Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020 BOŚ Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA EKOLOGII. Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego

POLSKA IZBA EKOLOGII. Propozycja wymagań jakościowych dla węgla jako paliwa dla sektora komunalno-bytowego POLSKA IZBA EKOLOGII 40-009 Katowice, ul. Warszawska 3 tel/fax (48 32) 253 51 55; 253 72 81; 0501 052 979 www.pie.pl e-mail : pie@pie.pl BOŚ S.A. O/Katowice 53 1540 1128 2001 7045 2043 0001 Katowice, 15.01.2013r.

Bardziej szczegółowo

Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych

Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych Projekt założeń do projektu ustawy o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych Polska jest zobowiązana jako państwo członkowskie UE do podejmowania działań służących redukcji emisji fluorowanych gazów

Bardziej szczegółowo

formid=57008categoryid=5400contentid=7012478 http://www.bp.com/sectiongenericarticle.do?categoryid=7342contentid=7061642

formid=57008categoryid=5400contentid=7012478 http://www.bp.com/sectiongenericarticle.do?categoryid=7342contentid=7061642 Nazwa BP Europa SE, Oddział w Polsce Kraków Zarząd BP Europa SE zarząd BP Europa SE, Oddział w Polsce Dział BP Gas Kraków BP Europa SE, Oddział w Polsce BP Gas light lista stacji BP Europa SE, Oddział

Bardziej szczegółowo

Materiały konferencyjno-szkoleniowe programu PCB-STOP. Zasady postępowania z PCB w świetle zmian i nowelizacji przepisów prawa polskiego

Materiały konferencyjno-szkoleniowe programu PCB-STOP. Zasady postępowania z PCB w świetle zmian i nowelizacji przepisów prawa polskiego Beata B. Kłopotek Ministerstwo Środowiska, Departament Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa 1. Wstęp. Zasady postępowania z PCB w świetle zmian i nowelizacji przepisów prawa polskiego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

6. Środowisko. Grupa Kapitałowa ENEA Raportowanie CSR za 2014 r.

6. Środowisko. Grupa Kapitałowa ENEA Raportowanie CSR za 2014 r. 6. Środowisko Wytwarzanie i dystrybucja energii wiąże się z ingerencją i wpływem na środowisko naturalne. Dlatego w naszą codzienną działalność biznesową wpisujemy programy i inicjatywy związane z monitorowaniem

Bardziej szczegółowo

Roczny plan działań kontrolnych WIOŚ Olsztyn. rok 2009. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie

Roczny plan działań kontrolnych WIOŚ Olsztyn. rok 2009. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie Roczny plan działań kontrolnych WIOŚ Olsztyn rok 2009 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Olsztynie Delegatura w Elblągu Delegatura w Giżycku Przy wyborze celów kontrolnych, uwzględniono: opracowanie

Bardziej szczegółowo

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 2 z 8 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Opracowano w Instytucie Nafty i Gazu System KZR INiG-PIB/3 2 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 3 z 8 Spis

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY FUNKCJONOWANIA ZAKŁADÓW ZAGOSPODAROWANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH NA PRZYKŁADZIE ZO i SOK W LEŚNIE GÓRNYM k/polic

WYBRANE ASPEKTY FUNKCJONOWANIA ZAKŁADÓW ZAGOSPODAROWANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH NA PRZYKŁADZIE ZO i SOK W LEŚNIE GÓRNYM k/polic WYBRANE ASPEKTY FUNKCJONOWANIA ZAKŁADÓW ZAGOSPODAROWANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH NA PRZYKŁADZIE ZO i SOK W LEŚNIE GÓRNYM k/polic GOSPODAROWANIE ODPADAMI NADZÓR ZBIERANIE TRANSPORT ODZYSK UNIESZKODLIWIANIE

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Programy priorytetowe NFOŚiGW w 2011 roku dotyczące ochrony ziemi gospodarki odpadami

Programy priorytetowe NFOŚiGW w 2011 roku dotyczące ochrony ziemi gospodarki odpadami Programy priorytetowe NFOŚiGW w 2011 roku dotyczące ochrony ziemi gospodarki odpadami Jerzy Swatoń Dyrektor Departamentu Ochrony Ziemi Katowice, 11 lutego 2011 r. Dofinansowanie zadań z obszaru ochrona

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe Nr 1/ 2014 (styczeń) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 1/ 2014 Spis treści: 2 1 Nr 1/ 2014 (styczeń) Postępowanie z odpadami opakowaniowymi reguluje aktualnie

Bardziej szczegółowo

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment)

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment) Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium zgodnie z systemem QSHE (Quality, Safety, Health, Environment QSHE System QSHE (Quality, Safety, Health, Environment to zintegrowane

Bardziej szczegółowo