2.8 SZCZEGÓŁOWY WYKAZ TEMATÓW SZKOLENIA TEORETYCZNEGO.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2.8 SZCZEGÓŁOWY WYKAZ TEMATÓW SZKOLENIA TEORETYCZNEGO."

Transkrypt

1 2.8 SZCZEGÓŁOWY WYKAZ TEMATÓW SZKOLENIA TEORETYCZNEGO PRAWO LOTNICZE ORAZ PROCEDURY RUCHU LOTNICZEGO Międzynarodowe porozumienia oraz organizacje Konwencja Chicagowska Część I - Żegluga powietrzna: a) ogólne zasady i zastosowanie: suwerenność, terytorium, lot nad terytoriami państw stron umowy: prawo do lotów poza rozkładowych, loty rozkładowe, kabotaż, lądowanie w portach celnych, stosowanie przepisów lotniczych, przepisy ruchu lotniczego, b) poszukiwanie statku powietrznego działania w celu ułatwienia żeglugi powietrznej: wymagania, cele, c) warunki jakie musi spełniać statek powietrzny: świadectwo zdatności do lotu, d) licencje personelu lotniczego, uznawanie świadectw i licencji, e) ograniczenia dotyczące frachtu, sprzęt fotograficzny, f) dokumenty wymagane na pokładzie statku powietrznego g) międzynarodowe standardy i zalecane praktyki: przyjęcie międzynarodowych standardów i procedur, wpisy w świadectwa i licencje, ważność wpisów w świadectwa i licencje: odstępstwa od międzynarodowych standardów i procedur (notyfikacja o odstępstwach) Część II Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO): a) cele, b) działania i struktura Inne porozumienia międzynarodowe Organizacje europejskie nazwy, struktura organizacyjna, zadania i związane z nimi dokumenty: Europejska Konferencja Lotnictwa Cywilnego (European Civil Aviation Conference - ECAC), w tym Zrzeszenie Władz Lotniczych (Joint Aviation Authorities JAA), Eurocontrol, Komisja Europejska (European Commission EC) Zdatność statku powietrznego do lotu Przynależność państwowa statku powietrznego i znaki rejestracyjne Licencjonowanie personelu (zastosowanie, związek Aneksem 1 ICAO a JAR FCL) Przepisy ruchu lotniczego Aneks 2, Podstawowe definicje, zastosowanie ogólnych zasad ruchu lotniczego (bez operacji nawodnych), przepisy dotyczące lotów z widocznością, przepisy dot. lotów wg wskazań przyrządów, sygnały stosowane podczas przechwytywania cywilnych statków powietrznych, tabela poziomów przelotowych Procedury służb ruchu lotniczego operacje statków powietrznych Procedury oczekiwania (holding), procedury oczekiwania w locie (z wyjątkiem tabel), wejście w holding, holding przewyższenie nad przeszkodami (z wyjątkiem tabel) Procedury nastawiania wysokościomierzy (zawiera ICAO Doc uzupełniające procedury regionalne), wymagania podstawowe (z wyjątkiem tablic), procedury dotyczące Operatora i pilotów (z wyjątkiem tablic) Procedury odlotu departure procedure. Służby ruchu lotniczego i zarządzanie ruchem lotniczym Służby ruchu lotniczego Aneks 11, definicje (patrz postanowienia ogólne) Przepisy ogólne, zadania służb ruchu lotniczego (ATS), podział służb ruchu lotniczego, oznaczenie przestrzeni powietrznej i lotnisk kontrolowanych gdzie pełniona jest służba ruchu lotniczego, klasyfikacja przestrzeni powietrznej (dodatek 4 do Aneksu 11), wymagana dokładność nawigowania (RNP),

2 ustanawianie i oznaczanie organów służby ruchu lotniczego, specyfikacje (regionów informacji lotniczej, obszarów kontrolowanych i stref kontrolowanych), minimalne wysokości lotu, pierwszeństwo dla statku w niebezpieczeństwie, działanie służb w przypadku nieprzewidzianych zdarzeń podczas lotu, czas w służbach ATS Służba kontroli ruchu lotniczego (ATC), zastosowanie, zapewnienie służb kontroli ruchu lotniczego, działanie służb kontroli ruchu lotniczego, minima separacji, treść zezwoleń, koordynacja zezwoleń, kontrola osób i pojazdów na lotniskach Służby informacji lotniczej (FIS), zastosowanie, zakres działania służb informacji lotniczej, rozgłaszanie operacyjnych informacji lotniczych Służba alarmowa (Alerting Service), zastosowanie, powiadamianie centrów koordynacji ratownictwa (tylko INCERFA, ALERFA, DETRESFA), informacja dla statku powietrznego znajdującego się w rejonie statku powietrznego znajdującego się w niebezpieczeństwie Zasady rządzące oznaczaniem dróg lotniczych typu RNP i ATS innych niż standardowe drogi odlotowe i przylotowe (Zał. 1) Zasady ruchu lotniczego i służby ruchu lotniczego (ICAO Doc RAC/501/11 i ICAO Doc uzupełniające procedury regionalne), definicje (patrz postanowienia ogólne), odniesienie do innych dokumentów Postanowienia ogólne, ogólne zasady i praktyki operacyjne służb ruchu lotniczego: złożenie planu lotu, zmiana lotu IFR na lot VFR, zezwolenia i informacje, monitorowanie przepływu ruchu lotniczego, procedury ustawiania wysokościomierzy, oznaczanie kategorii turbulencji w śladzie aerodynamicznym, meldunki pozycyjne, meldunek o nieprawidłowościach w ruchu lotniczym, procedury odnoszące się do samolotów wyposażonych w system ostrzegania przed niebezpiecznym zbliżeniem (ACAS/TCAS) Załącznik 1 Służba kontroli obszaru, ogólne postanowienia o stosowaniu separacji dla ruchu kontrolowanego separacja pionowa: stosowanie separacji pionowej, minimalna separacja pionowa, minimalny poziom lotu, przydzielanie poziomu lotu, separacja pionowa podczas wznoszenia i zniżania separacja pozioma: stosowanie separacji poziomej, stosowanie separacji geograficznej (z wyjątkiem separacji pomiędzy samolotami ponaddźwiękowymi) zmniejszenie minimalnej separacji, zezwolenia służby kontroli ruchu lotniczego: treść, opis zezwolenia kontroli ruchu lotniczego, zezwolenie na lot z utrzymywaniem własnej separacji podczas lotu z widzialnością VMC, istotne informacje o ruchu lotniczym, zezwolenie na zmianę w planie lotu, procedury łączności w niebezpieczeństwie i utrata łączności: procedury awaryjne (tylko ogólne zasady pierwszeństwa, zniżanie awaryjne, działania dowódcy statku powietrznego), utrata łączności statek powietrzny-ziemia (tylko działania dotyczące dowódcy statku powietrznego), przechwytywanie cywilnego statku powietrznego Służba kontroli zbliżania, statek powietrzny odlatujący: ogólne procedury dla statku powietrznego odlatującego, zezwolenia na wznoszenie przy utrzymywaniu własnej separacji podczas lotu z widzialnością VMC, istotne informacje o ruchu lotniczym, zezwolenie na zmianę w planie lotu statek powietrzny przylatujący: ogólne procedury dla statku powietrznego przylatującego, zezwolenia na zniżanie przy utrzymywaniu własnej separacji podczas lotu z widzialnością VMC, podejście z widzialnością, podejście wg wskazań przyrządów, oczekiwanie, kolejność podejścia, przewidywany czas podejścia, informacje dla statku powietrznego przylatującego Służba kontroli lotniska zadania wieży kontrolnej lotniska: ogólnie, służba alarmowa zapewniana przez wieżę kontrolną lotniska, zawieszenie lotów VFR przez wieżę kontrolną lotniska, ruch w rejonie lotniska i drogi do kołowania: wybór pasa w użyciu, informacje dla samolotów przekazywane przez wieżę kontrolną lotniska: informacje związane, z użytkowaniem statku powietrznego, informacje o warunkach panujących na lotnisku, kontrola ruchu lotniczego w rejonie i na lotnisku: zasady pierwszeństwa drogi dla statków powietrznych przylatujących i odlatujących, zasady ruchu lotniczego statków powietrznych odlatujących i przylatujących, kategoryzacja statków powietrznych ze względu na turbulencje w śladzie aerodynamicznym i zwiększanie separacji poziomej, zezwolenia na loty specjalne w VFR Służba informacji powietrznej (FIS) i służba alarmowa, służba doradcza ruchu lotniczego, służba alarmowa Służba informacji lotniczej Aneks 15, definicje (patrz postanowienia ogólne), zastosowanie Lotniska Aneks 14, definicje Dane lotniska, warunki dla płyty manewrowej i związanych z nią urządzeń Wizualne pomoce nawigacyjne, wskaźniki i urządzenia sygnalizacyjne, oznaczenia, światła, znaki, znaczniki

3 Pomoce wizualne dla oznaczania przeszkód, oznakowanie obiektów, oświetlanie obiektów i oznaczanie światłami Pomoce wizualne dla oznaczania stref ograniczonych Służby alarmowe i inne: straż pożarna i służby ratownicze, służba zarządzania ruchem na płycie, obsługa naziemna statku powietrznego Załącznik A do Aneksu 14, obliczanie deklarowanych długości rozbieru/ startu/ lądowania, obszary działania radiowysokościomierza, system świateł podejścia Ułatwienia Wlot i wylot statku powietrznego, opis, zastosowanie i użycie dokumentów statku powietrznego: deklaracja ogólna Przylot i odlot osób i ich bagażu wymagania i procedury związane z przylotem załogi i innego personelu przewoźnika Poszukiwanie i ratownictwo Aneks 12, definicje Organizacja służb poszukiwawczych i ratownictwa, zasady zapewniania służb poszukiwania i ratownictwa SAR, organizacja regionów służb SAR, organizacja jednostek służb poszukiwania i ratownictwa SAR Współpraca w działaniach poszukiwawczych i ratownictwie, współpraca pomiędzy państwami, współpraca z innymi służbami Procedury operacyjne w służbach poszukiwawczych i ratownictwie, procedury postępowania pilota dowódcy na miejscu wypadku, procedury postępowania dla pilotów dowódców samolotów odbierających wywołania, w niebezpieczeństwie, sygnały używane w ratownictwie i poszukiwaniu Sygnały używane przez służby poszukiwawcze i w ratownictwie, sygnały jednostek nawodnych/ naziemnych, kody sygnałów optycznych ziemia-powietrze, sygnały powietrze-ziemia Bezpieczeństwo Aneks 17 Przepisy ogólne - cele i zadania Organizacja - współpraca i koordynacja Przewoźnicy: Program Ochrony Przewoźnika Badanie wypadków i incydentów statków powietrznych JAR-FCL Prawo lotnicze krajowe Prawo krajowe i różnice w odniesieniu do odnośnych Aneksów ICAO i JAR OGÓLNA WIEDZA O SAMOLOCIE, PŁATOWIEC I INSTALACJE, WYPOSAŻENIE ELEKTRYCZNE, ZESPÓŁ NAPĘDOWY, WYPOSAŻENIE AWARYJNE - SAMOLOTY Projekt systemów, obciążenie napięcia, obsługa Płatowiec Kadłub rodzaje konstrukcje, elementy strukturalne i materia naprężenia Okna kabiny załogi i pasażerskiej konstrukcja (szkło laminowane), ograniczenia strukturalne Skrzydła: rodzaje konstrukcji, elementy strukturalne i materiały, przenoszenie naprężeń z silników, podwozia itp., naprężenia Powierzchnie stabilizujące: powierzchnie pionowe, poziome i widlaste (w kształcie litery V) materiały konstrukcyjne, wytrzymałość materiałów, trzepotanie (flatter), system kompensacyjny, wyważanie dla liczby Macha (Mach trim) Podwozie: rodzaje, budowa, urządzenia blokujące i instalacje awaryjnego wypuszczania podwozia, urządzenia zabezpieczające przed przypadkowym schowaniem, położenie, lampki i wskaźniki, sygnalizujące ruch, sterowanie podwoziem przednim, koła i opony (budowa, ograniczenia), instalacja hamulcowa: budowa, hamulec postojowy, zasady działania, systemu przeciwpoślizgowego (anti-skid), systemu automatycznego, hamowania, użytkowanie, wskaźniki i systemy ostrzegające Stery, budowa i działanie Stery podstawowe, ster wysokości, lotki i ster kierunku, wyważanie - sposoby przeniesienia ruchu, mechaniczne, hydrauliczne, elektryczne, elektroniczne), działanie, wskaźniki, urządzenia ostrzegające i sterujące przenoszone obciążenia Sterowanie wtórne - urządzenia zmieniające siłę nośną i klapy skrzydłowe - zmniejszanie siły nośnej i hamulce aerodynamiczne - przestawiany ster wysokości - sposoby przeniesienia ruchu (mechaniczne, hydrauliczne, elektryczne, elektroniczne) - działanie, wskaźniki, urządzenia ostrzegające, sterujące sytuacje niebezpieczne i możliwe niesprawności Hydraulika

4 Podstawowe zasady hydromechaniki: - płyny hydrauliczne - schemat konstrukcji i funkcjonowanie instalacji hydraulicznych Instalacje hydrauliczne - instalacja główna, rezerwowa i awaryjna - użytkowanie, wskaźniki, instalacje ostrzegania - instalacje pomocnicze Podwozie, koła, opony, hamulce Przyrządy pokładowe Pneumatyka ciśnienie i klimatyzacja Instalacje pneumatyczne - źródła zasilania - schemat konstrukcji i funkcjonowanie instalacji pneumatycznych Instalacja klimatyzacji - ogrzewanie i chłodzenie - budowa, działanie i sterowanie Instalacja hermetyzacji - wysokość kabinowa, maksymalna wysokość kabinowa, ciśnienie różnicowe - strefy hermetyczne w samolocie - użytkowanie i wskaźniki - urządzenia zabezpieczające i instalacje ostrzegania - gwałtowna dekompresja, ostrzeżenie o wysokości kabinowej - procedury awaryjne Instalacje napędzane powietrzem (samoloty turbośmigłowe i odrzutowe) Instalacja pneumatyczna - źródła zasilania - schemat budowy - możliwe niesprawności, urządzenia ostrzegające - użytkowanie, wskaźniki, instalacje ostrzegające - instalacje sterowane powietrzem Instalacja klimatyzacji - budowa, funkcjonowanie, użytkowanie, wskaźniki i urządzenia ostrzegające - ogrzewanie i chłodzenie - regulacja temperatury - automatyczne i ręczne sterowanie - przewietrzanie powietrzem naporowym - schemat budowy Hermetyzacja - ciśnienie w kabinie, maksymalne ciśnienie w kabinie, ciśnienie różnicowe - obszary hermetyczne na statku powietrznym - działanie i wskaźniki - urządzenie bezpieczeństwa i systemy ostrzegania - gwałtowna dekompresja, system ostrzegania o ciśnieniu w kabinie - procedury awaryjne Systemy przeciw i odlodzeniowe Instalacje odladzania - powierzchnie odladzania krawędzi natarcia skrzydeł i powierzchni sterowych - schemat konstrukcji - ograniczenia eksploatacyjne - zapoczątkowanie zadziałania (zależności czasowe) instalacji odladzającej Instalacje przeciwoblodzeniowe - powierzchnie płata (samolot) i powierzchnie płata i sterów (śmigłowiec), zespół napędowy, - wloty powietrza, szyba przednia - schemat budowy, ograniczniki eksploatacyjne i zapoczątkowanie działania, synchronizowanie - działania instalacji odladzającej - instalacja sygnalizacji oblodzenia Nie pneumatyczne systemy odladzania i przeciwoblodzeniowe Schemat budowy, funkcjonowanie i użytkowanie systemów odladzania i przeciwoblodzeniowych: wlotów powietrza

5 śmigła (samolot); śmigła/wirniki (śmigłowiec) rurki Pitota, nadajniki ciśnienia statycznego i nadajniki kąta natarcia (urządzeń ostrzegania przed przeciągnięciem) szyby przedniej systemów i instalacji oczyszczania skrzydła za pomocą płynów instalacja usuwania wody deszczowej Systemy paliwowe Zbiorniki paliwa - elementy strukturalne i rodzaje - rozmieszczenie zbiorników paliwa w samolotach jedno- i wielosilnikowych - kolejność i sposoby uzupełniania paliwa - paliwo nieużyteczne Zasilania paliwem - zasilanie grawitacyjne i ciśnieniowe - zasilanie krzyżowe (poprzeczne) - schemat budowy Instalacja zrzucania paliwa Elektryczność Prąd stały (DC) Zasady ogólne obwody elektryczne napięcie, prąd, opór, prawo Ohma obwody oporowe, oporność jako funkcja temperatury moc elektryczna, praca elektryczna bezpieczniki (funkcje, rodzaje i działanie) pole elektryczne kondensator (funkcja) Akumulatory rodzaje, właściwości, pojemność użytkowanie, niebezpieczeństwa Magnetyzm magnetyzm stały elektromagnetyzm: przekaźnik, wyłącznik, cewka (zasady działania, funkcja i zastosowanie) energia elektromagnetyczna indukcja elektromagnetyczna Prądnice Alternator: zasada działania, funkcja i zastosowanie urządzenia kontrolujące regulacja, monitorowanie i zabezpieczanie sposoby wzbudzania prądnica-rozrusznik Rozprowadzanie energii elektrycznej rozprowadzenie prądu elektrycznego (szyny) monitorowanie pracy elektrycznych przyrządów/ instalacji pokładowych: amperomierz, woltomierz sygnalizatory odbiorniki energii elektrycznej: rozprowadzenie energii elektrycznej prądu stałego: budowa, działanie i monitorowanie instalacji podstawowe obwody przełączające Przetwornica (zastosowania) Rozprowadzanie energii elektrycznej - rozprowadzenie prądu elektrycznego (szyny) - monitorowanie pracy elektrycznych przyrządów/ instalacji pokładowych - amperomierz, woltomierz - sygnalizatory - odbiorniki energii elektrycznej - rozprowadzenie energii elektrycznej prądu stałego - budowa, działanie i monitorowanie instalacji

6 podstawowe obwody przełączające Przetwornica (zastosowania) Statek powietrzny jako przewodnik elektryczny Prąd przemienny (AC) Zasady ogólne - prąd przemienny jedno- i wielofazowy - częstotliwość - przesunięcie fazy - elementy obwodów prądu przemiennego Prądnice prądu zmiennego (alternatory) - prądnica trójfazowa - prądnica bezszczotkowa (budowa i działanie) - napęd prądnicy - napęd utrzymujący stałe obroty - napęd zintegrowany Rozprowadzenie energii prądu przemiennego - budowa, działanie i monitorowanie - obwody zabezpieczające, łączenie równoległe prądnic prądu przemiennego Transformatory - funkcja - rodzaje i zastosowanie Silniki synchroniczne i asynchroniczne - działanie - zastosowanie Zespoły transformująco-prostownicze Półprzewodniki - zasady działania półprzewodników - rezystory półprzewodnikowe (właściwości i zastosowanie) - prostownik (działanie i zastosowanie) - tranzystor (działanie i zastosowanie) - dioda (działanie i zastosowanie) Podstawy wiedzy o komputerach Obwody logiczne Symbole logiczne Obwody przełączające i symbole logiczne Podstawy teorii propagacji fal radiowych Zasady podstawowe fale elektromagnetyczne długość fali, amplituda, kąt fazowy, częstotliwość pasma częstotliwości, wstęgi boczne, pojedyncza wstęga boczna charakterystyki przebiegów impulsowych fala nośna, modulacja i demodulacja rodzaje modulacji (amplituda, częstotliwość, impulsowa, multipleksowa) obwody oscylacyjne Anteny charakterystyki, polaryzacja, rodzaje anten Propagacja fal radiowych fala przyziemna, fala przestrzenna propagacja w poszczególnych zakresach częstotliwości prognoza propagacji (MUF) zanikanie czynniki wpływające na propagację (odbicie, pochłanianie, interferencja, strefa zmierzchu, strefa brzegowa, góry, ładunki elektrostatyczne) Silniki tłokowe Zasady ogólne - rodzaje konstrukcji - zasady działania silnika czterosuwowego z wewnętrzną komorą spalania - elementy mechaniczne Instalacja smarowania - działanie, schemat budowy

7 wskaźniki kontroli pracy i sygnalizacje - oleje i smary Chłodzenie powietrzem - monitorowanie pracy układu - temperatura głowic cylindrów - klapki regulujące chłodzenie Zapłon - schemat budowy i działanie - typy zapłonu, sprawdzenie iskrownika Zasilanie silnika paliwem - gaźnik (budowa i rodzaje pracy, oblodzenie gaźnika) - wtryskiwanie paliwa (budowa i rodzaje pracy) - powietrze z zastępczego wlotu powietrza Osiągi silnika - ciśnienie i wysokość gęstościowa - osiągi jako funkcja ciśnienia i temperatury Układy zwiększające moc - turbodoładowanie, doładowanie (budowa i wpływ na osiągi silnika) Paliwo - rodzaje, gatunki - charakterystyki detonacyjne, liczba oktanowa - oznakowanie paliwa kolorami (barwnikami) - dodatki, zawartość wody, formowanie się lodu - gęstość paliwa - paliwa zastępcze, różnice w parametrach, ograniczenia Mieszanka - mieszanka bogata i uboga - ustawianie składu mieszanki pod kątem maksymalnej mocy i ekonomii zużycia Śmigło - o stałym skoku i stałej prędkości obrotowej - zasady działania i użytkowanie śmigieł w samolotach jedno- i wielosilnikowych - sterowanie śmigłem - sprawność śmigła jako funkcja prędkości względem powietrza - zabezpieczanie samolotu i silnika (eksploatacja śmigła: na ziemi i w powietrzu, ograniczenia śmigła na dużym i małym skoku) Obsługa i użytkowanie silnika - ustawienie mocy, zakresy mocy - ustawienie składu mieszanki - ograniczenia parametrów użytkowych Kryteria eksploatacyjne - maksymalna i minimalna prędkość obrotowa - wzbudzane drgania silnika i prędkość krytyczna - środki zaradcze po nienormalnym rozruchu, próba silnika i eksploatacja w locie Silniki turbinowe Zasady działania Rodzaje konstrukcji - odśrodkowe, osiowe - silnik swobodny - turbina jedno wałowa - turbośmigłowe, turboodrzutowe, turbowentylatorowe Budowa silnika Wlot powietrza - funkcja Sprężarka - funkcja - budowa i sposób użytkowania - skutki uszkodzenia - aparat kierujący, przeciągnięcie i pompaż sprężarki (przyczyny i sposoby uniknięcia) - charakterystyki sprężarki

8 Dyfuzor - funkcja Komora spalania - funkcja, rodzaje i zasady działania - współczynniki mieszania - wtryskiwacze paliwa - obciążenia termiczne Turbina - funkcja, budowa i zasady działania - naprężenia termiczne i mechaniczne - skutki uszkodzenia - monitorowanie temperatura gazów wylotowych Dysza wylotowa silnika odrzutowego - funkcja - różne rodzaje - urządzenia wytłumiające hałas Ciśnienie, temperatura i przepływ powietrza w silniku turbinowym Ciąg wsteczny - funkcja, rodzaje i zasady użytkowania - stopień skuteczności - użytkowanie i kontrolowanie Osiągi i urządzenia zwiększania ciągu - wtryskiwanie wody, zasady użytkowania - użytkowanie i kontrolowanie systemu Pobieranie powietrza - wpływ odbioru powietrza na ciąg, temperaturę gazów wylotowych, obroty i stopień sprężania - wpływ pobierania powietrza na osiągi Skrzynki napędów dodatkowych - funkcja Instalacje silnikowe Zapłon - funkcja, rodzaje, elementy składowe, użytkowanie, aspekty bezpieczeństwa Rozrusznik - funkcja, rodzaje, budowa i sposób użytkowania - sterowanie i kontrolowanie - samo podtrzymywanie i prędkości jałowe Niesprawności przy rozruchu silnika - przyczyny i sposoby unikania Instalacja paliwowa - budowa, elementy składowe - użytkowanie i monitorowanie działania - niesprawności Smarowanie - budowa, elementy składowe - użytkowanie i monitorowanie działania - niesprawności Paliwo - wpływ temperatury - zanieczyszczenia - uszlachetniacze Ciąg - wzór określający wielkość ciągu - silnik z płaską charakterystyką - ciąg jako funkcja prędkości względem powietrza, gęstości powietrza, ciśnienia, temperatury i obrotów Użytkowanie i monitorowanie zespołu napędowego Pomocniczy zespół napędowy (APU) Zasady ogólne - funkcja, rodzajem - rozmieszczenie

9 użytkowanie i monitorowanie pracy Turbina napędzana powietrzem naporowym - funkcja Systemy zabezpieczające i wykrywające Drzwi i wyjście awaryjne - dostęp - użytkowanie normalne i awaryjne - oznakowania - podłogowe oznakowania wyjść - awaryjne wyjścia załogi - awaryjne wyjścia pasażerskie - trapy ewakuacyjne, podstawowe zasady użytkowania, użycie trapów jako - tratw ratunkowych lub elementów pływających Wykrywanie dymu - rozmieszczenie, wskaźniki, monitorowanie sprawnośc Wykrywanie ognia - rozmieszczenie, ostrzeganie, monitorowanie sprawności Sprzęt gaśniczy - rozmieszczenie, użycie, zawartość, wskaźniki, monitorowanie sprawności Wyposażenie tlenowe samolotu - zasady użytkowania - urządzenia zabezpieczające i nadzorujące - ćwiczenia, użycie sprzętu w wypadku nagłej dekompresji - porównanie masek tlenowych ze stałym dopływem tlenu i z zaworem dopływowym - wytwornice tlenu - niebezpieczeństwa związane z użyciem tlenu, środki zabezpieczające Wyposażenie awaryjne - gaśnice ręczne, przenośne - maska przeciwdymny i kaptur przeciwdymna - przenośne urządzenia tlenowe - awaryjna radiolatarnia, nadajnik - kamizelka ratunkowa, tratwa ratunkowa - latarka, oświetlenie awaryjne - megafon - topór - rękawice ognioodporne - utrzymywanie się na wodzie w sytuacji awaryjnej Systemy tlenowe Przyrządy pokładowe statki powietrzne Przyrządy pokładowe i czujniki Przyrządy oparte o pomiar parametrów atmosfery Rurka Pitota i instalacja ciśnienia statycznego rurka Pitota, budowa i zasady działania źródła pomiaru ciśnienia statycznego niesprawności ogrzewanie zapasowe źródło pomiaru ciśnienia statycznego Wysokościomierz budowa i zasady działania wskazania i ustawianie błędy, tabele poprawek, tolerancje Wskaźnik prędkości względem powietrza (prędkościomierz) budowa i zasady działania wskazania prędkości (IAS) oznaczenia kolorami skali wskaźnika prędkościonierza wskaźnik prędkości maksymalnej, znacznik Vmo/Mmo błędy Wariometr (VSI) wskaźnik aneroidalny i bezzwłoczny VSI (IVSI)

10 budowa i zasady działania wskazania Magnetyzm odczyty bezpośrednie z kompasu i zaworu FLUX Busola magnetyczna budowa i zasady działania błędy (dewiacja, wpływ inklinacji) Radiowysokościomierz elementy pasmo częstotliwości, zasada działania wskazania i błędy Elektroniczny system przyrządów pokładowych (Electronic Flight Instrument System - EFIS) rodzaje wskaźników informacyjnych wprowadzanie danych pulpit sterowania, wyświetlacz przykład typowej instalacji na płatowcu Przyrządy żyroskopowe Podstawy działania żyroskopu teoria sił żyroskopowych (stabilizacja, precesja) rodzaje, budowa i zasady działania żyroskopu pionowego żyroskopu kierunkowego żyroskopu prędkości żyroskopu prędkości uśredniającego żyroskopu o jednym stopniu swobody żyroskopu laserowego dryf pozorny, dryf przypadkowy mocowanie źródła napędu, kontrolowanie Żyroskop kierunkowy budowa i zasady działania Żyrokompas nadążny budowa i zasady działania, elementy mocowanie i rodzaje pracy błędy spowodowane zakrętem i przyspieszeniem zastosowanie, użycie danych wyjściowych Sztuczny horyzont (żyroskop pionowy) budowa i zasady działania rodzaje wskazań błędy spowodowane zakrętem i przyspieszeniem zastosowanie, użycie danych wyjściowych Zakrętomierz i chyłomierz poprzeczny (żyroskop przyspieszeń) budowa i zasady działania, rodzaje wskazań błędy zastosowania zastosowanie, użycie danych wyjściowych koordynator zakrętu Nawigacja bezwładnościowa i systemy odniesienia Samolot automatyczne systemy sterowania Wskaźnik dyrektywny (Flight Director) funkcja i zastosowanie schemat blokowy, elementy składowe rodzaje pracy, nastawienie rodzaju pracy w różnych fazach lotu wskaźnik nakazowy (bars), wskaźnik rodzaju pracy monitorowanie systemu ograniczenia, ograniczenia użytkowania Pilot automatyczny funkcja i zastosowanie rodzaje (różne osie), schemat blokowy, elementy składowe działanie w osi poprzecznej, działanie w osi podłużnej działanie w obu osiach

11 zakresy sterowania sygnały wykonawcze oddziaływujące na powierzchnie sterujące użytkowanie i programowanie w różnych fazach lotu monitorowanie działania systemu ograniczenia, ograniczenie użytkowe Tłumik odchyleń kierunku (Yaw damper) / systemy do sztucznego zwiększenia stateczności funkcja, schemat blokowy, elementy składowe Wyważenie tłumik odchylenia zabezpieczenie obwiedni lotu Automat regulacji mocy silników system automatycznej kontroli ciągu System łączności System zarządzania lotem (FMS) Systemy ostrzegania, systemy zbliżania Ostrzeganie ogólne zasady - klasyfikacja ostrzeżeń - wyświetlacze ostrzeżeń, systemy wskaźników Sygnalizacja alarmu wysokościowego funkcja schemat blokowy, elementy składowe użytkowanie i monitorowanie pracy systemu System ostrzegania o zbliżaniu się do ziemi (Ground Proximity Warning System - GPWS) funkcja schemat blokowy, elementy składowe-dane wejściowe, sygnały rodzaje ostrzeżeń monitorowanie sprawności systemu System unikania kolizji ruchowych (Traffic Collision Avoidance System -TCAS) zasady tryby ostrzegania Ostrzeżenie o przeciągnięciu funkcja, elementy składowe uproszczonego systemu schemat blokowy systemu ze wskaźnikiem kąta natarcia użytkowanie Przyrządy zintegrowane wskaźniki elektroniczne Wskaźniki ciśnienia nadajniki wskaźniki znaczenie kolorowych łuków na skali wskaźnika Wskaźniki temperatury nadajniki podwyższenie temperatury na skutek naporu powietrza, współczynniki poprawki wskaźniki temperatury wyznaczenie kolorowych łuków na skali wskaźnika Obrotomierz oddziaływanie sygnału pomiarowego na wskaźnik prędkości obrotowej wskaźniki prędkości obrotowej, silniki tłokowe i turbinowe znaczenie kolorowych łuków na skali wskaźnika Wskaźnik zużycia paliwa przepływomierz paliwa (funkcja, wskaźniki) przepływomierz paliwa w linach wysokiego ciśnienia (funkcja, wskaźniki, ostrzeżenia) Wskaźnik ilości paliwa (paliwomierz) pomiar objętości i masy, jednostki nadajniki pomiarów zawartość, wskaźniki ilości przyczyny nie prawidłowych wskazań Pomiar momentu obrotowego wskaźniki, jednostki znaczenie kolorowych łuków na skali wskaźnika Pomiar czasu lotu - źródło napędu - wskaźniki Monitorowanie wibracji - wskaźniki, jednostki

12 podłączenie do silników turbowentylatorowych dwuprzepływowych - system ostrzegania Systemy zdalnej transmisji sygnału - mechaniczne - elektryczne Wyświetlacze elektroniczne - EFIS - EICAS - ECAM Obsługa, systemy monitorowania i zapisywania Obwody cyfrowe i komputery OSIĄGI I PLANOWANIE LOTU Masa i wyważenie samoloty Cel analizy masy i wyważenia Środek ciężkości Definicja Znaczenie zagadnienia z uwagi na stateczność samolotu Ograniczenia masy i wyważenia Użycie instrukcji eksploatacji samolotu/śmigłowca dla wyznaczenia granicznych położeń środka ciężkości dla konfiguracji do startu, lądowania i przelotu Maksymalne obciążenia podłogi Maksymalna masa na postoju i do kołowania (samolot) Czynniki wyznaczające maksymalną dopuszczalną masę ograniczenia konstrukcji ograniczenia osiągów wynikające z dysponowanej długości drogi startowej do startu i lądowania warunki meteorologiczne (temperatura, ciśnienie, wiatr, opady); wymagania dot. prędkości wznoszenia i wysokości lotu z uwagi na przewyższenie nad przeszkodami; wymagane osiągi po niesprawności silnika Czynniki określające graniczne położenie środka ciężkości - stabilność samolotu; zdolność usterzenia samolotu do pokonania masy i momentów pochylających w każdych warunkach lotu - zmiany położenia środka ciężkości podczas lotu na skutek zużycia paliwa, - wypuszczenia i schowania podwozia, celowej zmiany miejsca pasażerów i frachtu, przemieszczanie paliwa * - przesunięcie środka parcia. siły nośnej na skutek zmian położenia klap skrzydłowych (samolot) Załadowanie Definicje i terminologia Masa pustego samolotu (Empty mass) Masa samolotu gotowego do lotu (masa pustego samolotu + masa załogi +wyposażenie do lotu + niewykorzystane paliwo) (Dry Operating Mass - DOM) Masa samolotu bez paliwa (Zero Fuel Mass - ZFM) Masy standardowe - załogi, pasażerów i bagażu - paliwa, oleju, wody (współczynniki przeliczania objętości i masy) - bagażu kabinowego Ładunek użyteczny (przewożony ładunek + paliwo użyteczne) (Useful load) Sprawdzanie masy statku powietrznego Procedura (zasady ogólne, szczegóły są niekonieczne) Wymagania przy powtórnym ważeniu Wykazy wyposażenia Procedury określania dokumentacji masy i arkusza wyważenia samolotu Określenie masy samolotu gotowego do lotu (załoga, wyposażenia, ltp.) (DOM) Sumowanie masy pasażerów i frachtu (wraz z bagażem pasażerskim) (masa standardowa) Dodawanie masy paliwa Sprawdzenie czy nie przekroczone zostały limity maksymalnej masy (czy masa zawiera się w dopuszczalnych granicach) Skutki przeciążenia Podwyższenie prędkości startu i prędkości bezpieczne Wydłużenie dystansu do startu i lądowania

13 Zmniejszenie prędkość wznoszenia Wpływ na zasięg i długotrwałość lotu. (samolot); Zmniejszony zasięg i długotrwałość Pogorszone osiągi silników Możliwość uszkodzeń, w krańcowych przypadkach konstrukcji samolotu Podstawy obliczania środka ciężkości (Center of Gavity CG) Podstawy obliczeń położenia środka ciężkości (arkusz załadowania i wyważenia) Dane wyjściowe - objaśnienie terminów - rozmieszczenie - wykorzystanie w obliczeniach położenia środka ciężkości Ramię momentu - objaśnienie terminu, określenie symboli algebraicznych, użycie Moment - wyjaśnienie - moment = ciężar x ramię momentu Wyrażenie w procentach średniej cięciwy aerodynamicznej (% MAC) Wyrażenie odległości od linii odniesienia Obliczanie położenia środka ciężkości (samolot); obliczanie długości i szerokości geograficznej środka ciężkości (włącznie z kalkulacjami komputerowymi) Położenia środka ciężkości pustego samolotu - określony podczas ważenia samolotu; określony podczas ważenia śmigłowca - zapisanie masy samolotu gotowego do lotu w dokumentacji samolotu Przesunięcie środka ciężkości po dodaniu paliwa, ładunku i balastu Praktyczne sposoby obliczania - metoda obliczeniowa z wykorzystaniem wzorów matematycznych lub specjalnego suwaka metoda graficzna metoda z użyciem tablic Świadome przemieszczenie pasażerów lub ładunku aby pozostać w granicach środka ciężkości Mocowanie ładunków Znaczenie właściwego mocowania - sprzęt używany w ładowniach bagażowych i samolotach frachtowych - kontener, paleta Skutki przesunięcia ładunku - przesunięcie położenia środka ciężkości poza dopuszczalne granice - możliwość uszkodzeń spowodowanych bezwładnością przemieszczającego się ładunku - wpływ przyspieszenia samolotu na ładunek Strefa załadunku, ładunek bieżący, wspomaganie załadunku Szczegóły masy i wyważenia statku powietrznego Określenie położenia środka ciężkości Obsługa ładunku OSIĄGI - SAMOLOTY OSIĄGI SAMOLOTÓW JEDNOSILNIKOWYCH certyfikowanych wg przepisów innych niż jar/far 25 (samoloty lekkie) osiągi klasy b Definicje użytych terminów i prędkości Osiągi przy starcie i lądowaniu Wpływ masy samolotu, wiatru, wysokości gęstościowej, nachylenia i warunków na drodze startowej Użycie danych z instrukcji użytkowania w locie Osiągi podczas wznoszenia i przelotu Korzystanie z danych użytkowych samolotu Wpływ wysokości gęstościowej i masy samolotu Długotrwałość lotu i wpływ różnych zalecanych zakresów mocy silnika Zasięg w spokojnym powietrzu przy różnych zakresach mocy silnika OSIĄGI SAMOLOTÓW WIELOSILNIKOWYCH certyfikowanych wg przepisów innych niż far/far 25 (lekkie dwusilnikowe) osiągi klasy b Definicje użytych terminów i prędkości Dodatkowe nowe terminy używane dla określania osiągów samolotów wielosilnikowych Znaczenie obliczeń osiągów Określanie osiągów w warunkach normalnych Uwzględnienie wpływu wysokości ciśnieniowej, temperatury, wiatru, masy samolotu, nachylenia

14 i warunków na drodze startowej Elementy składowe osiągów Dystanse do startu i lądowania - przewyższenie nad przeszkodami przy starcie Prędkość wznoszenia i zniżania - wpływ wybranych ustawień mocy, prędkości i konfiguracji samolotu Wysokości przelotowe i pułap Ładunek handlowy a zasięg po wiązania Prędkość a ekonomia lotu po wiązania - wymagania w przelocie Użycie tabel i wykresów osiągów Część instrukcji użytkowania wlocie dotycząca osiągów Planowanie i monitorowane lotu Planowanie lotów VFR Plany lotu na przeloty nawigacyjne VFR Plan nawigacyjny Wybór tras, prędkości, wysokości względnych (bezwzględnych) i lotniska zapasowego teren i zabezpieczenie przelotu nad przeszkodami poziomy przelotowe odpowiednie dla kierunku lotu nawigacyjne punkty kontrolne, wzrokowe i radiowe Pomiar linie drogi i odległości Uzyskanie prognoz prędkości wiatrów na każdy odcinek lotu Obliczenia kursu, prędkości podróżnej (GS), czasów przelotów z odcinków trasy, prędkości rzeczywistej (TAS) i prędkości wiatrów Wypełnianie części przedlotowej dziennika nawigacyjnego Planowanie paliwa Obliczanie planowanego zużycia paliwa na każdy odcinek oraz całkowitej ilości paliwa na lot: dane z instrukcji użytkowania o zużycia paliwa (FF) podczas wznoszenia, przelotu i zniżania nawigacyjny plan lotu dla czasów odcinkowych trasy Paliwo na holding lub na dolot do lotniska zapasowego Paliwo rezerwowe Całkowita ilość paliwa wymagana na lot Wypełnianie arkusza paliwa w części przedlotowej dziennika nawigacyjnego Monitorowanie lotu oraz zmiany w planie podczas lotu Obliczanie paliwa podczas lotu rejestrowanie pozostałych ilości paliwa podczas przelotu nawigacyjnych punktów kontrolnych Obliczanie współczynnika bieżącego zużycia paliwa porównanie aktualnego i planowanego zużycia paliwa i stan paliwa Poprawki do przewidywanej rezerwy paliwa Zmiana planu w locie w przypadku zaistnienia problemów wybór poziomu przelotowego oraz ustawienie mocy dla nowego lotniska przeznaczenia czas lotu do nowego lotniska przeznaczenia stan paliwa, paliwo wymagane, zapas paliwa Łączność radiowa i pomoce nawigacyjne Częstotliwości i znaki wywoławcze odpowiednich służb kontroli ruchu lotniczego i informacji lotniczej takich jak stacje meteorologiczne Pomoce radionawigacyjne i podejścia, jeśli potrzeba rodzaj, częstotliwości, identyfikacja Planowanie lotów IFR Rodzaje planów lotu Plan lotu ICAO format, informacje zawarte w wypełnionym planie lotu powtarzalny plan lotu Przygotowywanie planu lotu Informacje do planu lotu uzyskane z: nawigacyjnego planu lotu obliczeń paliwowych podstawowych danych o samolocie z instrukcji użytkowania danych dotyczących załadunku i wyważenia

15 Wypełnianie planu lotu Procedury składania planu lotu Służba odpowiedzialna za przyjęcie planu lotu Państwowe wymagania dotyczące warunków kiedy plan lotu musi zostać złożony Zamknięcie planu lotu Odpowiedzialność i procedury Służba przyjmująca i rozsyłająca plan lotu Sprawdzenie czasu slotów Stosowanie się do planu lotu Dopuszczalne tolerancje przyjęte przez poszczególne kraje dla różnych typów planu lotu Uzupełnienia do planu lotu składane z powietrza okoliczności w jakich plan lotu musi być uzupełniony odpowiedzialność pilota i procedury składania poprawek do planu lotu służba przyjmująca poprawki do planu lotu Planowanie paliwa Przygotowanie map Nanoszenie tras, pomiar kursów i odległości Plany nawigacyjne Wypełnianie nawigacyjnego planu lotu z użyciem: nakazanych linii drogi i odległości z przygotowanych map Uproszczony plan zużycia paliwa Przygotowanie planu zużycia paliwa z podaniem planowanych wartości dotyczących: paliwa zużywanego na każdy odcinek lotu pozostałych ilości paliwa na końcu każdego odcinka długotrwałości w oparciu o pozostałe ilości paliwa i planowane zużycie na końcu każdego odcinka Praktyki planowania radiowego Łączność radiowa częstotliwości i znaki wywoławcze służb kontroli ruchu lotniczego i urządzeń radiowych oraz służb takich jak informacja pogodowa Praktyczne planowanie lotu Uzyskanie danych Uzyskanie danych nawigacyjnych Uzyskanie danych meteorologicznych Uzyskanie danych dotyczących osiągów Wypełnienie nawigacyjnego planu lotu Wypełnianie planu zużycia paliwa: czas i zużycie paliwa do osiągnięcia pułapu czasy odcinkowe i zużycie paliwa na pułapie całkowity czas i wymagane paliwo na przelot do lotniska docelowego wymagane paliwo na nieudane podejście, wznoszenie na wysokość przelotową i na lot do lotniska zapasowego zapas paliwa Wypełnianie planu lotu ATC Plan lotu ATS Monitorowanie lotu i zmiana planu w trakcie lotu CZŁOWIEK MOŻLIWOŚCI I OGRANICZENIA Czynnik ludzki: podstawowe koncepcje Czynnik ludzki w lotnictwie Sprawność i ograniczenia Jak stać się wykwalifikowanym pilotem tradycyjne rozumienie pojęcia fachowości rozumienie profesjonalizmu w aspekcie czynnika ludzkiego Statystyka wypadków Koncepcje bezpieczeństwa lotu Podstawy fizjologii lotniczej a utrzymanie zdrowia Podstawy fizjologii lotniczej Atmosfera skład, prawa gazów zapotrzebowanie tlenowe tkanek

16 Układ oddechowy i krwionośny anatomia czynnościowa środowisko hipobaryczne utrzymywanie zwiększonego ciśnienia, dekompresja gwałtowna dekompresja zablokowanie gazów, barotrauma, przeciwdziałanie niedotlenienie narządów i tkanek, objawy czas użytecznej świadomości hiperwentylacja przyspieszenia Człowiek i środowisko: układ czuciowy Centralny i obwodowy układ nerwowy próg czucia, wrażliwość, przystosowanie przyzwyczajenie odruchy i system kontroli biologicznej Wzrok anatomia czynnościowa pole widzenia, widzenie obwodowe i zachyłkowe widzenie obu- i jednooczne wskazówki w przypadku widzenia jednoocznego widzenie nocne Słuch anatomia czynnościowa, zagrożenia słuchu związane z lataniem Zmysł równowagi anatomia czynnościowa ruch, przyspieszenie, równowaga pionowa, kinetoza Integracja odbieranych bodźców czuciowych dezorientacja przestrzenna złudzenia natury fizycznej, fizjologicznej, psychologicznej problemy podczas fazy podejścia i lądowania Zdrowie i higiena Higiena osobista Pospolite dolegliwości przeziębienia, grypa, dolegliwości żołądkowo-jelitowe Szczególne zagrożenia zdrowotne pilotów utrata słuchu, wady wzroku niedociśnienie, nadciśnienia, choroba wieńcowa otyłość, higiena żywienia klimaty tropikalne, choroby epidemiczne Zatrucie tytoń, alkohol lekarstwa i samo-leczenie różne materiały toksyczne PODSTAWY PSYCHOLOGII LOTNICZEJ Przetwarzanie informacji przez człowieka Uwaga i czuwanie selektywność uwagi, podzielność uwagi Postrzeganie złudzenia percepcji Pamięć pamięć czuciowa, robocza, długotrwała, ruchowa Wybór reakcji na bodziec zasady i techniki uczenia się popędy, motywacja i osiągnięcia Ludzkie błędy i niezawodność Niezawodność zachowań człowieka Hipotezy tłumaczenia rzeczywistości podobieństwo, częstotliwość zdarzeń spełnianie się, przyczynowość

17 Teoria i model błędów człowieka Powstawanie błędu czynniki wewnętrzne (style poznawcze) czynniki zewnętrzne ergonomia, ekonomia środowisko socjologiczne (grupa, organizacja) Podejmowanie decyzji Koncepcje podejmowania decyzji strukturalna (fazowość) granice, ocena ryzyka praktyczne stosowanie Unikanie popełniania i poprawianie błędów: zarządzanie w kabinie załogi Poczucie bezpieczeństwa świadomość obszarów ryzyka świadomość skłonności do popełnienia błędu (przez siebie) ustalenie źródeł popełnianych błędów (przez innych) świadomość sytuacyjna Porozumiewanie się sposób (sposoby) porozumiewania się werbalne i niewerbalne sposoby porozumiewania się bariery w porozumiewaniu się, postępowanie w sytuacjach konfliktowych Osobowość Osobowość i postawy rozwój, wpływy środowiskowe Indywidualne zróżnicowania osobowościowe samopoznanie (. działanie czy wcześniejsze rozpoznanie sytuacji przed podjęciem działania) Przeciążenie i niedociążenie Stan gotowości (pobudzenia) Stres definicja, koncepcja, model, niepokój a stres, skutki stresu Zmęczenie rodzaje, przyczyny, objawy, skutki zmęczenia Rytm biologiczny i sen zakłócenia rytmu, objawy, skutki, radzenie sobie ze stresem Radzenie sobie ze zmęczeniem i stresem strategie naśladowania i kopiowania, techniki zwalczania programy zdrowotne i kondycyjne techniki relaksacji, praktyki religijne techniki doradcze Wysoki poziom zautomatyzowania kabiny załogi Zalety i wady (oceny krytyczne) Poczucie spokoju i zadowolenia z powodu zautomatyzowania pracy Koncepcje robocze Meteorologia Atmosfera Skład, rozpiętość i podział pionowy Skład, rozpiętość i podział pionowy Temperatura Pionowy rozkład temperatur Przenoszenie ciepła promieniowanie słoneczne i ziemskie, przewodnictwo, konwekcja, adwekcja i turbulencja Pionowy rozkład gradientu temperatury, równowaga stała i chwiejna Rozwój inwersji, rodzaje inwersji Temperatura przy powierzchni ziemi, efekty powierzchniowe, wahania dzienne, wpływ zachmurzenia, wpływ wiatru Ciśnienie atmosferyczne Ciśnienie barometryczne, izobary Zmiany ciśnienia w zależności od wysokości, isohipsy

18 Ciśnienie zredukowane do średniego poziomu morza Niskie przypowierzchniowe; niskie na dużych wysokościach, wysokie przy-powierzchniowe; wysokie na dużych wysokościach Gęstość atmosferyczna Współzależność ciśnienia, temperatury i gęstości Międzynarodowa Atmosfera Wzorcowa (ISA) Międzynarodowa Atmosfera Wzorcowa (ISA) Nauka zajmująca się pomiarami wysokości Wysokość ciśnieniowa, wysokość rzeczywista Wysokość względna, wysokość bezwzględna, poziom lotu QNH, QFE, QFF, ustawienia standardowe Efekt przyspieszonego przepływu powietrza spowodowanego topografią terenu Wiatr Definicja i pomiary Definicja i pomiary Podstawowe przyczyny powstawania wiatru Podstawowe przyczyny powstawania wiatru, gradient ciśnienia, siła Coriolisa, wiatr geostroficzny Zależność pomiędzy izobarami a wiatrem Ogólne zasady cyrkulacji Ogólne zasady cyrkulacji okołoziemskiej Turbulencja Turbulencja a porywy wiatru, rodzaje turbulencji Powstawanie i lokalizacja turbulencji Zmienność wiatrów z wysokością Zmienność wiatrów w warstwie tarcia Wiatry lokalne Wiatry anabatyczne i katabatyczne, bryzy morskie i lądowe, efekt Venturiego Fale stojące Geneza fal stojących Termodynamika Wilgotność Para wodna w atmosferze Temperatura, punkt rosy, wskaźnik mieszania, wilgotność względna Chmury i mgła Powstawanie chmur i ich charakterystyka Rodzaje i podział chmur Wpływ inwersji na rozwój chmur Mgła, zamglenie, zmętnienie Mgła radiacyjna Mgła adwekcyjna Mgła z wyparowania Mgła frontalna Mgła orograficzna Opady Rozwój opadów Rozwój opadów Rodzaje opadów Rodzaje opadów, zależność od rodzajów chmur Masy powietrza i fronty Rodzaje mas powietrza Opis, czynniki wpływające na właściwości mas powietrza Klasyfikacja mas powietrza, zmiany mas powietrza, obszary powstawania Fronty Granice pomiędzy masami powietrza, ogólne usytuowanie, zróżnicowanie geograficzne, fronty Front ciepły, związane z nim chmury i pogoda Front chłodny, związane z nim chmury i pogoda Wycinek (sektor) ciepły, związane z nim chmury i pogoda Pogoda za frontem chłodnym Okluzja, związane z nią chmury i pogoda Front stacjonarny, związane z nim chmury i pogoda

19 Przemieszczanie się frontów i układów ciśnienia, czas trwania Układy baryczne Rozmieszczenie zasadniczych obszarów barycznych Rozmieszczenie zasadniczych obszarów barycznych Wyże Wyże, rodzaje, ogólne właściwości, ciepłe i chłodne wyże, grzbiety i siodła, zanikanie Niże nie frontalne Niże termiczne, orograficzne i wtórne, obszary zimnego powietrza, zatoki Klimatologia Typowe sytuacje meteorologiczne w środkowych szerokościach geograficznych Fale zachodnie Obszar wysokiego ciśnienia Jednolity rozkład ciśnienia Zatoki zimnego powietrza otoczone powietrzem cieplejszym Lokalna pogoda i wiatry w różnych porach roku Lokalna pogoda i wiatry w różnych porach roku fen, mistral, bora, sirocco, khamsin, harmattan, ghibbli i pampero Meteorologiczne zagrożenia bezpieczństwa lotów Oblodzenia Warunki pogodowa sprzyjające oblodzeniu, wpływ topografii Turbulencja Wpływ na lot, unikanie Uskok wiatru windshear Definicja pionowych uskoków wiatru Warunki meteorologiczne sprzyjające powstawaniu poziomych uskoków wiatru Wpływ na lot Burze Struktury burzowe, linie szkwałowe, czas trwania, ogniwa burzowe, elektryzowanie atmosfery, ładunki statyczne Warunki powstawania i rozwój burz, prognozowanie, lokalizacja, wykaz rodzajów Unikanie burz, radar naziemny, pokładowy, stormscope Rozwój i skutki downbursts Powstawanie wyładowań atmosferycznych, efekt uderzenia pioruna w statek powietrzny i wpływ na lot Inwersje na małych i dużych wysokościach Wpływ na osiągi samolotu Niebezpieczeństwa w rejonach górzystych Wpływ terenu na formowanie się chmur i opadów, korytarz frontalny Ruchy pionowe, fala górska, uskok wiatru, turbulencja, oblodzenie Rozwój i skutki inwersji w dolinach Zjawiska atmosferyczne ograniczające widzialność Ograniczenie widzialności wskutek zamglenia, dymu, kurzu, piasku i opadów Ograniczenie widzialności wskutek zamieci i zawiei śnieżnych Informacje meteorologiczne Obserwacje Na ziemi: wiatr przyziemny, widzialność i zasięg widzialności na pasie (RVR), urządzenia do pomiaru widzialności; chmury: rodzaj, ilość, podstawa dolna i górna, przemieszczanie; pogoda: wszystkie rodzaje opadów, temperatura powietrza, wilgotność względna, punkt rosy, ciśnienie atmosferyczne Obserwacje i ich przekazywanie z pokładu statku powietrznego, systemy przekazywania danych, sondowanie przy użyciu PIREPS Mapy pogody Mapy ważnych czynników pogodowych Mapy pogodowe przyziemnych warunków atmosferycznych Mapy pogodowe górnych warstw atmosfery Symbole i oznaczenia na mapach pogody aktualnej i prognozowanej Informacje dla planowania lotu Kody lotnicze: METAR, TAF, SPECI, SIGMET, SNOWTAM, komunikat o warunkach na drodze startowej Meteorologiczne komunikaty dla lotnictwa: VOLMET, ATIS, HF-VOLMET, ACARS

20 Treść i użycie dokumentacji meteorologicznej przed lotem Briefing meteorologiczny i doradztwo Systemy pomiarowe i ostrzegawcze uskoku wiatru na małych wysokościach, inwersja Specjalne ostrzeżenia meteorologiczne NAWIGACJA Ogólne zasady nawigacji PODSTAWY NAWIGACJI Układ słoneczny - sezonowe i pozorne ruchy słońca Ziemia ortodroma, małe koło, loksodroma zbieżność, kąt konwersji szerokość geograficzna, różnice szerokości długość geograficzna, różnice długości użycie współrzędnych geograficznych dla określenia dowolnej pozycji Czas i zamiany czasu - czas rzeczywisty - UTC uniwersalny czas, skoordynowany - LMT średni czas lokalny - czasy standardowe - linia zmiany daty - określenia: wschodni zachodu słońca, zmierzchu i brzasku Kierunki - magnetyzm ziemski: deklinacja, dewiacja i zmienność busoli - bieguny magnetyczne, izogony, związek pomiędzy kierunkiem - rzeczywistym a magnetycznym - linie siatki, isogrivy (linie łączące punkty o jednakowym kącie odchylenia północy magnetycznej od geograficznej) Odległości - jednostki miar odległości i wysokości stosowane w nawigacji: mila - morska, mila lądowa, kilometry, metry, jardy i stopy - przeliczanie jednostek - zależność pomiędzy milami morskimi a stopniami szerokości geograficznej Magnetyzm i busole Ogólne zasady - magnetyzm ziemski - rozkład całkowitej siły magnetyzmu ziemskiego na składową poziomą i pionową - wpływ zmian szerokości na te składowe - siła kierunkowa - depresja magnetyczna - odchylenia Magnetyzm samolotu - magnetyzm stali twardej i pionowy stali miękkiej - wypadkowe pól magnetycznych - odchylenia siły kierunkowej - zmiany odchylenia w zależności od zmian szerokości i zmiany kursu samolotu - błędy wskutek zakręcania i przyniesienia - trzymanie materiałów magnetycznych z dala od busoli Znajomość zasad działania, busole rezerwowe i lądowania, busole główne i zdalne - szczegółowa wiedza o użyciu tych busoli i kompasów - sprawdzenie sprawności - regulacja i kompensowanie busoli zdalnej - regulacja i kompensowanie kompasu magnetycznego Mapy Ogólne właściwości różnych odwzorowań kartograficznych - odwzorowanie Merkatora - odwzorowanie stożkowe Lamberta

Ilość godz. lekcyjnych Wykładany przedmiot Wykładowca. L.p. Data Godziny zajęć. 08.00 1 Spotkanie organizacyjne Adam Gruszecki 1. 21.05.

Ilość godz. lekcyjnych Wykładany przedmiot Wykładowca. L.p. Data Godziny zajęć. 08.00 1 Spotkanie organizacyjne Adam Gruszecki 1. 21.05. L.p. Data Godziny zajęć Ilość godz. lekcyjnych Wykładany przedmiot Wykładowca 1. 21.05 08.00 1 Spotkanie organizacyjne Adam Gruszecki 2. 21.05 09.00-15.00 6 Prawo Lotnicze Witold Ostrowski 3. 21.05 16.00-17.50

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda - Meteorologia dla pilotów ROZDZIAŁ 1. Atmosfera ziemska ROZDZIAŁ 2. Woda w atmosferze ROZDZIAŁ 3. Temperatura ROZDZIAŁ 4. Stabilność powietrza ROZDZIAŁ 5. Ciśnienie atmosferyczne

Bardziej szczegółowo

Mechanika lotu. TEMAT: Parametry aerodynamiczne skrzydła samolotu PZL Orlik. Anna Kaszczyszyn

Mechanika lotu. TEMAT: Parametry aerodynamiczne skrzydła samolotu PZL Orlik. Anna Kaszczyszyn Mechanika lotu TEMAT: Parametry aerodynamiczne skrzydła samolotu PZL Orlik Anna Kaszczyszyn SAMOLOT SZKOLNO-TRENINGOWY PZL-130TC-I Orlik Dane geometryczne: 1. Rozpiętość płata 9,00 m 2. Długość 9,00 m

Bardziej szczegółowo

Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT.

Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT. GPWS Ground Proximity Warning System Cel działania: redukcja ryzyka kolizji z ziemią. Opracowany w latach 70-tych pod wpływem dużej liczby wypadków typu CFIT. Zasada działania: GPWS wykorzystuje wskazania

Bardziej szczegółowo

Program dla klasy lotniczej

Program dla klasy lotniczej Program dla klasy lotniczej I. Wstęp: charakterystyka programu Program przeznaczony jest dla uczniów gimnazjum, którzy zainteresowani są dziedziną lotnictwa. Pozwoli on rozwijać te zainteresowania w trzyletnim

Bardziej szczegółowo

WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ

WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ SPIS TREŚCI WSTĘP... Błąd! Nie zdefiniowano WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ... Błąd! Nie zdefiniowano 1. WSTĘP DO MIĘDZYNARODOWEGO PRAWA LOTNICZEGO... Błąd! Nie zdefiniowano 1.1. Definicje prawa lotniczego...

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA I EKSPLOATACJA

TECHNIKA I EKSPLOATACJA TECHNIKA I EKSPLOATACJA Płk w st. sp. pil. dr inż. Antoni Milkiewicz Samolot F-16C/D Instalacje: paliwowa, hydrauliczna i elektryczna Instalacja paliwowa W skład instalacji paliwowej samolotu F-16 wchodzą

Bardziej szczegółowo

HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych. Duże jachty motorowe.

HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych. Duże jachty motorowe. HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO Program szkolenia Program szkolenia Wykaz przedmiotów: 1. Wiadomości ogólne. 2. Przepisy. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych.

Bardziej szczegółowo

Kursy. operatorów bezzałogowych statków powietrznych. Warszawa

Kursy. operatorów bezzałogowych statków powietrznych. Warszawa Kursy operatorów bezzałogowych statków powietrznych Warszawa 22 października 2015 1 1. Wymagania ogólne stawiane kandydatom biorącym udział w szkoleniu do świadectwa kwalifikacji operatora bezzałogowych

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) przedmiotu Transport Studia I stopnia. Podstawy budowy i lotu statków powietrznych. Język polski

Karta (sylabus) przedmiotu Transport Studia I stopnia. Podstawy budowy i lotu statków powietrznych. Język polski Karta (sylabus) przedmiotu Transport Studia I stopnia Przedmiot: Podstawy budowy i lotu statków powietrznych Rodzaj przedmiotu: Podstawowy Kod przedmiotu: TR 1 N 0 5 49-1_0 Rok: 3 Semestr: 5 Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Bezzałogowe statki powietrzne w Polsce podstawy prawne. Zespół ds. bezzałogowych statków powietrznych Urząd Lotnictwa Cywilnego

Bezzałogowe statki powietrzne w Polsce podstawy prawne. Zespół ds. bezzałogowych statków powietrznych Urząd Lotnictwa Cywilnego Bezzałogowe statki powietrzne w Polsce podstawy prawne Zespół ds. bezzałogowych statków powietrznych Urząd Lotnictwa Cywilnego Bezzałogowe statki powietrzne Przepisy krajowe Prawo lotnicze Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ A ZASADY OGÓLNE

DZIAŁ A ZASADY OGÓLNE Załącznik nr 47 08-03-00 PODSTAWOWE PROCEDURY W LOCIE 08-03-01 POLITYKA LOTÓW VFR I IFR Ogólne zasady wykonywania lotów VFR / IFR. 1. Załogi statków powietrznych LSG użytkujące statki powietrzne wykonują

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE WIEDZY TEORETYCZNEJ DO LICENCJI LAPL(A)

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE WIEDZY TEORETYCZNEJ DO LICENCJI LAPL(A) PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE WIEDZY TEORETYCZNEJ DO LICENCJI LAPL(A) 1. PRAWO LOTNICZE ORAZ PROCEDURY KONTROLI RUCHU LOTNICZEGO Prawo międzynarodowe: konwencje, porozumienia i organizacje Konwencja o międzynarodowym

Bardziej szczegółowo

1. Wiadomości wstępne 9

1. Wiadomości wstępne 9 1. Wiadomości wstępne 9 2. Magnetyzm i elektromagnetyzm...15 2.1. Pole magnetyczne......15 2.2. Indukcja magnetyczna.........17 2.3. Strumień magnetyczny......18 2.4. Właściwości magnetyczne materiałów......19

Bardziej szczegółowo

Prawo i procedury lotnicze / Henryk Jafernik, Radosław Fellner. Gliwice, Spis treści

Prawo i procedury lotnicze / Henryk Jafernik, Radosław Fellner. Gliwice, Spis treści Prawo i procedury lotnicze / Henryk Jafernik, Radosław Fellner. Gliwice, 2015 Spis treści WSTĘP 11 WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ 13 1. WSTĘP DO MIĘDZYNARODOWEGO PRAWA LOTNICZEGO 15 1.1. Definicje prawa lotniczego

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja dotycząca wykonywania lotów w rejonie TMA i CTR Lublin

Dokumentacja dotycząca wykonywania lotów w rejonie TMA i CTR Lublin Dokumentacja dotycząca wykonywania lotów w rejonie TMA i CTR Lublin Wykaz dokumentów Porozumienia i operacyjne INOP TWR Lublin AIP Polska Porozumienia operacyjne: Porozumienie o współpracy operacyjnej

Bardziej szczegółowo

I. PRAWO LOTNICZE... 7 godz.

I. PRAWO LOTNICZE... 7 godz. (54 godz. wykładów i 10 godz. sesji online) I. PRAWO LOTNICZE... 7 godz. Prawo międzynarodowe: Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym (Konwencja Chicagowska) Doc 7300/6 - odpowiednie części następujących

Bardziej szczegółowo

Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, Spis treści

Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, Spis treści Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, 2016 Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń 11 Od autora 13 Wstęp 15 Rozdział 1. Wprowadzenie 17 1.1. Pojęcia ogólne. Klasyfikacja pojazdów

Bardziej szczegółowo

Hałas statków powietrznych 2. Emisje z silników statków powietrznych. Ochrona środowiska

Hałas statków powietrznych 2. Emisje z silników statków powietrznych. Ochrona środowiska 2 Lata 60-te XX wieku - wzrost zainteresowania problemami ochrony w sąsiedztwie lotnisk 1971 - uchwalenie przez Radę ICAO międzynarodowych norm i zalecanych metod postępowania w zakresie hałasu lotniczego

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010.

Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010. Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010 Spis treści Wstęp 7 1. Wiadomości podstawowe z elektrotechniki i elektroniki

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Dokument z posiedzenia 2009 C6-0090/2006 2000/0069(COD) PL 16/03/2006 Wspólne stanowisko Wspólne stanowisko Rady przyjęte w dniu 9 marca 2006 r. w celu przyjęcia rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI RACJONALNA JAZDA Z UWZGLĘDNIENIEM PRZEPISÓW BEZPIECZEŃSTWA... 9

SPIS TREŚCI RACJONALNA JAZDA Z UWZGLĘDNIENIEM PRZEPISÓW BEZPIECZEŃSTWA... 9 RACJONALNA JAZDA Z UWZGLĘDNIENIEM PRZEPISÓW BEZPIECZEŃSTWA... 9 I. Parametry ruchu silnika i pojazdu... 9 1. Parametry pracy silnika... 10 1.1. Moc silnika... 10 1.2. Moment obrotowy silnika... 13 1.3.

Bardziej szczegółowo

URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO

URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO Załącznik nr 5 URZĄD LOTNICTWA CYWILNEGO PROGRAM SZKOLENIA DO UZYSKANIA UPRAWNIENIA PODSTAWOWEGO DO PILOTOWANIA PARALOTNI Z NAPĘDEM (PPG) WPISYWANEGO DO ŚWIADECTWA KWALIFIKACJI PILOTA PARALOTNI (PGP) WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA TERENU PRZYSTOSOWANEGO DO STARTÓW I LĄDOWAŃ TUSZÓW NARODOWY

INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA TERENU PRZYSTOSOWANEGO DO STARTÓW I LĄDOWAŃ TUSZÓW NARODOWY 1 DANE OPERACYJNO-TECHNICZNE. 1.1. 1.2. 1.3. Punkt odniesienia środek terenu przystosowanego do startów i lądowań. Współrzędne geograficzne punktu odniesienia. Położenie w stosunku do miejscowości. Środek

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych. 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne

Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych. 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne Diagnostyka układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych 1. Prąd stały 1.1. Obwód elektryczny prądu stałego 1.1.1. Podstawowe wielkości i jednostki elektryczne 1.1.2. Natężenie prądu

Bardziej szczegółowo

Załącznik VII do projektu rozporządzenia Komisji w sprawie Operacji lotniczych OPS" Część NCO IR

Załącznik VII do projektu rozporządzenia Komisji w sprawie Operacji lotniczych OPS Część NCO IR Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego Załącznik VII do projektu rozporządzenia Komisji w sprawie Operacji lotniczych OPS" Część NCO IR R.F010-02 Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego, 2012.

Bardziej szczegółowo

Na rysunku 2 przedstawiono w sposób graficzny zmiany, jakim zostały poddany pokład samolotu Tu-154M nr 101 (90A837).

Na rysunku 2 przedstawiono w sposób graficzny zmiany, jakim zostały poddany pokład samolotu Tu-154M nr 101 (90A837). Załącznik nr 4.6 KONFIGURACJA SAMOLOTU W CHWILI ZAISTNIENIA KATASTROFY W trakcie ostatniego remontu samolotu Tu-154M nr 101 (90A837) nie była zmieniana konfiguracja jego wnętrza polegająca na zmianie ułożenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 lipca 2014 r. Poz. 950 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lipca 2014 r.

Warszawa, dnia 18 lipca 2014 r. Poz. 950 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lipca 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 18 lipca 2014 r. Poz. 950 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 17 lipca 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie lotów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11

Spis treści. Przedmowa... 11 Spis treści Przedmowa.... 11 Nowe trendy badawcze w ruchu lotniczym. Zagadnienia wstępne... 13 I. Ruch lotniczy jako efekt potrzeby komunikacyjnej pasażera.... 13 II. Nowe środki transportowe w ruchu lotniczym....

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY WYKONYWANIA LOTÓW Z WIDOCZNOŚCIĄVFR

PRZEPISY WYKONYWANIA LOTÓW Z WIDOCZNOŚCIĄVFR PRZEPISY WYKONYWANIA LOTÓW Z WIDOCZNOŚCIĄVFR Michał Kuran michal.kuran@ppaero.pl Tel. +48 698 007 445 ATO Tel. +48 799 CESSNA VFR należy rozumiećprzepisy dla lotów z widocznością. (Ustawa Prawo Lotnicze

Bardziej szczegółowo

Program dla licealnej klasy lotniczej

Program dla licealnej klasy lotniczej Program dla licealnej klasy lotniczej I. Wstęp: charakterystyka programu Program przeznaczony jest dla uczniów liceum, którzy zainteresowani są dziedziną lotnictwa. Pozwoli on rozwijać te zainteresowania

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 9

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 9 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 9 ZASADY BHP I REGULAMIN LABORATORIUM POJAZDÓW... 10 Bezpieczne warunki pracy zapewni przestrzeganie podstawowych zasad bhp i przepisów porządkowych........... 10 Regulamin

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCYNY LOTNICZEJ PROGRAM SZKOLENIA. Kurs podstawowy

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCYNY LOTNICZEJ PROGRAM SZKOLENIA. Kurs podstawowy WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCYNY LOTNICZEJ ZATWIERDZAM Dyrektor WIML PROGRAM SZKOLENIA Kurs podstawowy w zakresie medycyny lotniczej dla lekarzy i ratowników medycznych zabezpieczających wykonywanie lotów w

Bardziej szczegółowo

2. Oferujemy czas reakcji serwisu..od zgłoszenia usterki/awarii. Minimalne wymagania Zamawiającego

2. Oferujemy czas reakcji serwisu..od zgłoszenia usterki/awarii. Minimalne wymagania Zamawiającego Załącznik nr 1.1 do SIWZ Deklaracja spełnienia wymagań i oczekiwanych parametrów technicznych przedmiotu zamówienia - Opis parametrów oferowanego urządzenia Opis przedmiotu zamówienia. Część 1 - PNEUMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

12.7 Sprawdzenie wiadomości 225

12.7 Sprawdzenie wiadomości 225 Od autora 8 1. Prąd elektryczny 9 1.1 Budowa materii 9 1.2 Przewodnictwo elektryczne materii 12 1.3 Prąd elektryczny i jego parametry 13 1.3.1 Pojęcie prądu elektrycznego 13 1.3.2 Parametry prądu 15 1.4

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OPERACYJNA

INSTRUKCJA OPERACYJNA Marius Olech ul. Jantarowa 5 80-341 Gdańsk (nazwa zarządzającego lądowiskiem) ZATWIERDZAM... (Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego) INSTRUKCJA OPERACYJNA LĄDOWISKA GOŁUBIE Gdańsk maj 2012 KARTA UZGODNIEŃ

Bardziej szczegółowo

Symbole i oznaczenia Od Wydawcy Recenzje Wprowadzenie CZĘŚĆ I: ZAGADNIENIA TECHNICZNE Właściwości techniczne pojazdu Układ napędowy Ogólna

Symbole i oznaczenia Od Wydawcy Recenzje Wprowadzenie CZĘŚĆ I: ZAGADNIENIA TECHNICZNE Właściwości techniczne pojazdu Układ napędowy Ogólna Symbole i oznaczenia Od Wydawcy Recenzje Wprowadzenie CZĘŚĆ I: ZAGADNIENIA TECHNICZNE Właściwości techniczne pojazdu Układ napędowy Ogólna charakterystyka i zadania układu napędowego Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Dokument z posiedzenia 2009 C6-0090/2006 2000/0069(COD) PL 16/03/2006 Wspólne stanowisko Wspólne stanowisko Rady przyjęte w dniu 9 marca 2006 r. w celu przyjęcia rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Pomiar prędkości kątowych samolotu przy pomocy czujnika ziemskiego pola magnetycznego 1. Analiza właściwości

Bardziej szczegółowo

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Odczytywanie bloku wartości mierzonych Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Mogą być wskazywane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań 001: Pole wskazań

Bardziej szczegółowo

Prognoza obszarowa w formie GAMET przygotowywana dla WARSAW FIR informacja dla użytkowników

Prognoza obszarowa w formie GAMET przygotowywana dla WARSAW FIR informacja dla użytkowników Prognoza obszarowa w formie GAMET przygotowywana dla WARSAW FIR informacja dla użytkowników WSTĘP 1. Wprowadzenie Podstawą opracowania prognozy obszarowej GAMET dla lotów wykonywanych na niskich poziomach

Bardziej szczegółowo

ZASADY DZIAŁANIA SŁUŻB RUCHU LOTNICZEGO (PL-11)

ZASADY DZIAŁANIA SŁUŻB RUCHU LOTNICZEGO (PL-11) ZASADY DZIAŁANIA SŁUŻB RUCHU LOTNICZEGO (PL-11) Załącznik do zarządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 lipca 1993 r. (poz. 415) Zarządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

T 1000 PLUS Tester zabezpieczeń obwodów wtórnych

T 1000 PLUS Tester zabezpieczeń obwodów wtórnych T 1000 PLUS Tester zabezpieczeń obwodów wtórnych Przeznaczony do testowania przekaźników i przetworników Sterowany mikroprocesorem Wyposażony w przesuwnik fazowy Generator częstotliwości Wyniki badań i

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8

SPIS TREŚCI. Przedmowa... 8 SPIS TREŚCI Przedmowa... 8 1. BADANIA DIAGNOSTYCZNE POJAZDU NA HAMOWNI PODWOZIOWEJ (Wiktor Mackiewicz, Andrzej Wolff)... 9 1.1. Wprowadzenie... 9 1.2. Podstawy teoretyczne... 9 1.2.1. Wady i zalety stanowiskowych

Bardziej szczegółowo

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl

Opisy kodów błędów. www.obd.net.pl Opisy kodów błędów. P0010 Przestawiacz zmieniający kąt ustawienia wałka rozrządu A, wadliwe działanie układu dolotowego/lewego/przedniego (blok cylindrów nr 1) zmiany faz rozrządu P0011 Kąt ustawienia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 20 października 2014 r. Poz. 1420 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 11 września 2014 r.

Warszawa, dnia 20 października 2014 r. Poz. 1420 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 11 września 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 października 2014 r. Poz. 1420 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 11 września 2014 r. w sprawie warunków eksploatacji

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Dz.U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1333

Dz.U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1333 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie klasyfikacji statków powietrznych Na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130,

Bardziej szczegółowo

Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej. Część 13 Awaryjne źródła energii elektrycznej

Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej. Część 13 Awaryjne źródła energii elektrycznej Część 13 Awaryjne źródła energii elektrycznej Wymagania ogólne - Na każdym statku z własnym napędem należy zainstalować niezależne awaryjne źródło energii elektrycznej. Takiego źródła nie wymaga się na

Bardziej szczegółowo

Lotnictwo a ochrona klimatu globalnego

Lotnictwo a ochrona klimatu globalnego Lotnictwo a ochrona klimatu globalnego Co mogą zrobić uczestnicy rynku lotniczego? Konferencja Lotnictwo a Ochrona Klimatu Globalnego Warszawa, 6 października 2008 Port Lotniczy im. F. Chopina w Warszawie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA POWAŻNEGO INCYDENTU LOTNICZEGO

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA POWAŻNEGO INCYDENTU LOTNICZEGO PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH Warszawa, dnia 4.10.2014 r. Nr ewidencyjny zdarzenia lotniczego 1193/12 RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA POWAŻNEGO INCYDENTU LOTNICZEGO 1. Data i czas lokalny zaistnienia

Bardziej szczegółowo

Maszyny i urządzenia elektryczne. Tematyka zajęć

Maszyny i urządzenia elektryczne. Tematyka zajęć Nazwa przedmiotu Maszyny i urządzenia elektryczne Wprowadzenie do maszyn elektrycznych Transformatory Maszyny prądu zmiennego i napęd elektryczny Maszyny prądu stałego i napęd elektryczny Urządzenia elektryczne

Bardziej szczegółowo

Alfabetyczny spis usterek możliwych do zdiagnozowania przez interfejs EuroScan (łącznie 956 błędów)

Alfabetyczny spis usterek możliwych do zdiagnozowania przez interfejs EuroScan (łącznie 956 błędów) Alfabetyczny spis usterek możliwych do zdiagnozowania przez interfejs EuroScan 2009+ (łącznie 956 błędów) Kody błędów typu B (nadwozie). Łącznie 255 możliwych usterek: opis/znaczenie Błąd konfiguracji

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII

NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII Kierunki zmian układów napędowych (3 litry na 100 km było by ideałem) - Bardziej efektywne przetwarzanie energii (zwiększenie sprawności cieplnej silnika z samozapłonem do 44%)

Bardziej szczegółowo

FIAT PUNTO II Instalacja elektryczna (wersja robocza)

FIAT PUNTO II Instalacja elektryczna (wersja robocza) Zapraszamy na Forum Fiata Punto Spis treści: Wprowadzenie 1. Wiadomości wstępne 1.1. Rozmieszczenie bezpieczników 2. Oświetlenie i sygnalizacja 2.1. Wykaz żarówek Aktualizacja: 2012-09-04 Strona 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Stałe urządzenia gaśnicze na gazy

Stałe urządzenia gaśnicze na gazy Wytyczne VdS dla stałych urządzeń gaśniczych Stałe urządzenia gaśnicze na gazy obojętne Projektowanie i instalowanie Spis treści 0 Wstęp... 8 0.1 Zastosowanie wytycznych VdS... 8 1 Informacje ogólne...

Bardziej szczegółowo

Projekt ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR / z dnia [ ] r.

Projekt ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR / z dnia [ ] r. PL 1 1 In accordance with Article 32 (1) of the Basic Regulation, the Agency provides for translations of its Opinions. These translations may be revised and updated from time to time, depending on the

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH. Informacja o zdarzeniu [raport] Rodzaj zdarzenia: Data zdarzenia: 10 listopada 2012 r.

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH. Informacja o zdarzeniu [raport] Rodzaj zdarzenia: Data zdarzenia: 10 listopada 2012 r. PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH Informacja o zdarzeniu [raport] Numer ewidencyjny zdarzenia: 1491/12 Rodzaj zdarzenia: WYPADEK Data zdarzenia: 10 listopada 2012 r. Miejsce zdarzenia: Rudniki

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA INCYDENTU LOTNICZEGO

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA INCYDENTU LOTNICZEGO 12. PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW LOTNICZYCH Warszawa, dnia 25 listopada 2014 roku Nr ewidencyjny zdarzenia lotniczego 579/14 1. Data i czas zaistnienia incydentu: 10.05.2014 r. godz. 11.01 UTC 2.

Bardziej szczegółowo

TYPY STOSOWANYCH WÓZKÓW JEZDNIOWYCH Z NAPĘDEM SILNIKOWYM

TYPY STOSOWANYCH WÓZKÓW JEZDNIOWYCH Z NAPĘDEM SILNIKOWYM TYPY STOSOWANYCH WÓZKÓW JEZDNIOWYCH Z NAPĘDEM SILNIKOWYM Podać definicję wózka jezdniowego napędzanego Podać i omówić podział wózków ze względu na rodzaj napędu Podać i omówić podział wózków ze względu

Bardziej szczegółowo

Świadectwo kwalifikacji pilota statku powietrznego o maksymalnej masie startowej

Świadectwo kwalifikacji pilota statku powietrznego o maksymalnej masie startowej Załącznik nr 4 do rozporządzenia Załącznik do uwag AP z dnia 31.10.2012 r. Formatted: Right Świadectwo kwalifikacji pilota statku powietrznego o maksymalnej masie startowej (MTOM) do 495 kg (UACP) 1.1

Bardziej szczegółowo

Załącznik VIII do projektu rozporządzenia Komisji w sprawie operacji lotniczych OPS. Część SPO IR

Załącznik VIII do projektu rozporządzenia Komisji w sprawie operacji lotniczych OPS. Część SPO IR Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego 16 kwietnia 2012 r. Załącznik VIII do projektu rozporządzenia Komisji w sprawie operacji lotniczych OPS Część SPO IR R.F010-02 Europejska Agencja Bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

(5) W celu zapewnienia płynnego przejścia oraz uniknięcia zakłóceń należy zapewnić odpowiednie środki przejściowe.

(5) W celu zapewnienia płynnego przejścia oraz uniknięcia zakłóceń należy zapewnić odpowiednie środki przejściowe. L 106/18 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2015/640 z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie dodatkowych specyfikacji zdatności do lotu dla danego rodzaju operacji oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 965/2012

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 23 października 2007 r. Dz.U.2007.209.1513 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1 z dnia 23 października 2007 r. w sprawie wymagań którym powinny odpowiadać wodomierze oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA

POLITECHNIKA GDAŃSKA POLITECHNIKA GDAŃSKA SEMINARIUM Z CHŁODNICTWA ZJAWISKO OBLODZENIA W UKŁADZIE ZASILANIA SILNIKA LOTNICZEGO LEKKIEGO SAMOLOTU Wykonał: Jan Mówiński SUCHiKl SEM. 8 Zjawisko oblodzenia jest zjawiskiem trudnym

Bardziej szczegółowo

Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych Samolot Piper PA Cherokee Archer II; SP-GFT; r., Pastewnik ALBUM ILUSTRACJI

Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych Samolot Piper PA Cherokee Archer II; SP-GFT; r., Pastewnik ALBUM ILUSTRACJI ALBUM ILUSTRACJI z wypadku samolotu Piper PA-28-181 Cherokee Archer II; SP-GFT 11 września 2009 r., Pastewnik ALBUM ILUSTRACJI Strona 1 z 16 1 Samolot Piper PA-28-181 Cherokee Archer II SP-GFT sfotografowany

Bardziej szczegółowo

I. Kontrola stanu technicznego układu wydechowego i poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju pojazdu. Kontrola organoleptyczna - I etap

I. Kontrola stanu technicznego układu wydechowego i poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju pojazdu. Kontrola organoleptyczna - I etap ZAŁĄCZNIK Nr 3 SPOSÓB OCENY STANU TECHNICZNEGO UKŁADU WYDECHOWEGO I POMIARU POZIOMU HAŁASU ZEWNĘTRZNEGO PODCZAS POSTOJU POJAZDU ORAZ SPOSÓB KONTROLI STANU TECHNICZNEGO SYGNAŁU DŹWIĘKOWEGO PODCZAS PRZEPROWADZANIA

Bardziej szczegółowo

Licencjonowanie personelu lotniczego wybrane zagadnienia

Licencjonowanie personelu lotniczego wybrane zagadnienia Licencjonowanie personelu lotniczego wybrane zagadnienia Plan prezentacji 1. Definicje 2. Konwersja licencji PL(G) na SPL 3. Konwersja licencji PL(FB) na BPL 4. Zaliczenie szkolenia na licencję PL(G) do

Bardziej szczegółowo

Ad.1 Urządzenie do uruchamiania samolotów ASU air starter Wymagania:

Ad.1 Urządzenie do uruchamiania samolotów ASU air starter Wymagania: Lp. Opis Minimalne wymagania 1. PNEUMATYCZNE URZĄDZENIE ROZRUCHOWE (ASU-) sz. 1 Przeznaczenie 2. Wymagania ogólne Uruchamianie lotniczych zespołów napędowych niżej wymienionych samolotów: a) A300, A310,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 11 czerwca 2010 r. w sprawie zakazów lub ograniczeń lotów na czas dłuższy niż 3 miesiące

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 11 czerwca 2010 r. w sprawie zakazów lub ograniczeń lotów na czas dłuższy niż 3 miesiące Dziennik Ustaw Nr 106 8969 Poz. 678 678 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 11 czerwca 2010 r. w sprawie zakazów lub ograniczeń lotów na czas dłuższy niż 3 miesiące Na podstawie art. 119 ust.

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja podzespołów objętych homologacją firmy Scania

Modyfikacja podzespołów objętych homologacją firmy Scania Informacje ogólne Informacje ogólne Homologacja nadawana jest w celu spełnienia wymogów prawnych związanych z bezpieczeństwem w ruchu drogowym, wpływem na środowisko naturalne itd. W przypadku modyfikacji

Bardziej szczegółowo

Problematyka wpływu pól p l magnetycznych pojazdów w trakcyjnych na urządzenia. srk. Seminarium IK- Warszawa r.

Problematyka wpływu pól p l magnetycznych pojazdów w trakcyjnych na urządzenia. srk. Seminarium IK- Warszawa r. Problematyka wpływu pól p l magnetycznych pojazdów w trakcyjnych na urządzenia mgr inż.. Adamski Dominik, mgr inż. Furman Juliusz, dr inż.. Laskowski Mieczysław Seminarium IK- Warszawa 09.09.2014r. 1 1

Bardziej szczegółowo

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści

Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, Spis treści Elementy elektrotechniki i elektroniki dla wydziałów chemicznych / Zdzisław Gientkowski. Bydgoszcz, 2015 Spis treści Przedmowa 7 Wstęp 9 1. PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI 11 1.1. Prąd stały 11 1.1.1. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

LOKALNE PROCEDURY EPBY

LOKALNE PROCEDURY EPBY LOKALNE PROCEDURY EPBY Procedury odlotu/ przylotu SID 26 08 Kierunek odlotu LUXUD 1G 1A W GOBNI 1G 1A NE INTUN 1G 1A E STAR 26 08 Kierunek Przylotu LUXUD 1N 1S W GOBNI 1N 1S NE INTUN 1N 1N E Przyznawanie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO

BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO - 1 - POLITECHNIKA ŚWIETOKRZYSKA Katedra Pojazdów Samochodowych i Transportu LABORATORIUM POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH I CIĄGNIKÓW BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 4Bt Badania

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy II gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału w

Bardziej szczegółowo

GRAWITACYJNE SYSTEMY ODDYMIANIA SYSTEMY ELEKTRYCZNE I PNEUMATYCZNE PORÓWNANIE

GRAWITACYJNE SYSTEMY ODDYMIANIA SYSTEMY ELEKTRYCZNE I PNEUMATYCZNE PORÓWNANIE GRAWITACYJNE SYSTEMY ODDYMIANIA SYSTEMY ELEKTRYCZNE I PNEUMATYCZNE PORÓWNANIE SYSTEMY ELEKTRYCZNE Uruchomienie układu następuje automatycznie po zadziałaniu czujek dymowych lub temperaturowych, które są

Bardziej szczegółowo

Badanie obwodu RLC metodami symulacyjnymi

Badanie obwodu RLC metodami symulacyjnymi Przedmowa 1. Pomiary wielkości elektrycznych 1.1. Przyrządy pomiarowe 1.2. Woltomierze elektromagnetyczne 1.3. Amperomierze elektromagnetyczne 1.4. Watomierze prądu przemiennego 1.4.1. Pomiary mocy w obwodach

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia jest usługa polegająca na wykonywaniu okresowej kontroli z powietrza lotniczych urządzeń naziemnych NAV i VAN funkcjonujących na

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Cechy systemu wczesnego ostrzegania i monitoringu Zbieranie i analiza danych w czasie rzeczywistym Systemy przewidywania zjawisk Rozmieszczenie czujników

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PROFILU DYPLOMOWANIA

KARTA CHARAKTERYSTYKI PROFILU DYPLOMOWANIA POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Drogowej i Kolejowej Studia stacjonarne I stopnia kierunek TRANSPORT KARTA CHARAKTERYSTYKI PROFILU DYPLOMOWANIA Nazwa profilu: Transport lotniczy Specyfika profilu:

Bardziej szczegółowo

Małe samoloty, odpowiadające temu określeniu, są oficjalnie klasyfikowane przez polskie prawo jako:

Małe samoloty, odpowiadające temu określeniu, są oficjalnie klasyfikowane przez polskie prawo jako: Licencja Pilota samolotowego Turystycznego PPL(A) Co to są awionetki? Małe samoloty, odpowiadające temu określeniu, są oficjalnie klasyfikowane przez polskie prawo jako: samoloty lekkie (o masie startowej

Bardziej szczegółowo

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA INCYDENTU LOTNICZEGO

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA INCYDENTU LOTNICZEGO Warszawa, dnia 18 marca 2015 roku Nr ewidencyjny zdarzenia lotniczego 1336/14 RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA INCYDENTU LOTNICZEGO 1. Data i czas lokalny zaistnienia incydentu: 9 sierpnia 2014 r. godz.14:50 LMT.

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych

1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 1. Wprowadzenie 1.1. Krótka historia rozwoju silników spalinowych 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1. Klasyfikacja silników 2.1.1. Wprowadzenie 2.1.2.

Bardziej szczegółowo

Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych Samolot Cessna F 150 L; SP-KAO; r., lotnisko Piastów k/radomia (EPRP) ALBUM ILUSTRACJI

Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych Samolot Cessna F 150 L; SP-KAO; r., lotnisko Piastów k/radomia (EPRP) ALBUM ILUSTRACJI ALBUM ILUSTRACJI z wypadku samolotu Cessna F 150 L; SP-KAO 26 września 2008 r., lotnisko Piastów k/radomia (EPRP) ALBUM ILUSTRACJI Strona 1 z 6 1 Samolot Cessna F 150 L na zdjęciu wykonanym na lotnisku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń u Przedmowa 15 Wprowadzenie 17 1. Ruch falowy w ośrodku płynnym 23 1.1. Dźwięk jako drgania ośrodka sprężystego 1.2. Fale i liczba falowa 1.3. Przestrzeń liczb falowych

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. NAWIGACJA MORSKA, WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE, ZBOCZENIE NAWIGACYJNE. KIERUNEK NA MORZU.

ROZDZIAŁ 1. NAWIGACJA MORSKA, WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE, ZBOCZENIE NAWIGACYJNE. KIERUNEK NA MORZU. SPIS TREŚCI Przedmowa ROZDZIAŁ 1. NAWIGACJA MORSKA, WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE, ZBOCZENIE NAWIGACYJNE. KIERUNEK NA MORZU. 1.1. Szerokość i długość geograficzna. Różnica długości. Różnica szerokości. 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 stycznia 2016 r. Poz. 91 OBWIESZCZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I BUDOWNICTWA 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Nr programu : nauczyciel : Jan Żarów

Nr programu : nauczyciel : Jan Żarów Wymagania edukacyjne dla uczniów Technikum Elektrycznego ZS Nr 1 w Olkuszu przedmiotu : Pracownia montażu i konserwacji maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie programu nauczania : TECHNIK ELEKTRYK

Bardziej szczegółowo

Rekreacyjne jednostki pływające

Rekreacyjne jednostki pływające 1 PN-EN 15609:2012 Wyposażenie i osprzęt do LPG -- Układ zasilania skroplonym gazem węglowodorowym (LPG) w łodziach, jachtach i innych statkach EN 15609:2012 15.08.2012 EN 15609:2008 (30.11.2012) 2 PN-EN

Bardziej szczegółowo

Spis treści 3. Spis treści

Spis treści 3. Spis treści Spis treści 3 Spis treści Przedmowa 11 1. Pomiary wielkości elektrycznych 13 1.1. Przyrządy pomiarowe 16 1.2. Woltomierze elektromagnetyczne 18 1.3. Amperomierze elektromagnetyczne 19 1.4. Watomierze prądu

Bardziej szczegółowo

Zasady projektowania systemów sygnalizacji pożarowej Wybór rodzaju czujki pożarowej

Zasady projektowania systemów sygnalizacji pożarowej Wybór rodzaju czujki pożarowej Wybór rodzaju czujki pożarowej 1 Wybór rodzaju czujki pożarowej KRYTERIA WYBORU Prawdopodobny rozwój pożaru w początkowej fazie Wysokość pomieszczenia Warunki otoczenia 2 Prawdopodobny rozwój pożaru w

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA Nr sprawy: RZP-II-WI/22/DZP-1/2014 Załącznik Nr 6 do SIWZ Z SPECYFIKACJA TECHNICZNA Oferowany samochód ciężarowy: - marka: - model:. OPIS/Minimalny wymagany parametr Parametr techniczny oferowany przez

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników

1. Wprowadzenie. 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych. 3. Paliwa stosowane do zasilania silników Spis treści 3 1. Wprowadzenie 1.1 Krótka historia rozwoju silników spalinowych... 10 2. Klasyfikacja i podstawowe wskaźniki charakteryzujące pracę silników spalinowych 2.1 Klasyfikacja silników.... 16

Bardziej szczegółowo

Załącznik I do zmieniającego rozporządzenia ramowego w zakresie operacji lotniczych. Zmiany w załączniku IV część CAT S, B)

Załącznik I do zmieniającego rozporządzenia ramowego w zakresie operacji lotniczych. Zmiany w załączniku IV część CAT S, B) Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego 3 września 2012 r. Załącznik I do zmieniającego rozporządzenia ramowego w zakresie operacji lotniczych Zmiany w załączniku IV część CAT S, B) R.F010-02 Europejska

Bardziej szczegółowo

Zestaw 1 1. Rodzaje ruchu punktu materialnego i metody ich opisu. 2. Mikrokontrolery architektura, zastosowania. 3. Silniki krokowe budowa, zasada działania, sterowanie pracą. Zestaw 2 1. Na czym polega

Bardziej szczegółowo

AKTYWNY WYPOCZYNEK POD ŻAGLAMI szkolenia, rejsy, obozy żeglarskie

AKTYWNY WYPOCZYNEK POD ŻAGLAMI szkolenia, rejsy, obozy żeglarskie AKTYWNY WYPOCZYNEK POD ŻAGLAMI szkolenia, rejsy, obozy żeglarskie www.jachty.org Podczas kursu przekażemy Państwu wiedzę i umiejętności zawarte w niżej prezentowanym programie szkolenia PZŻ. PROGRAM SZKOLENIA

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy OPERATOR ŻURAWIA. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy OPERATOR ŻURAWIA. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy OPERATOR ŻURAWIA pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie

Bardziej szczegółowo