UDZIAŁ LOTNIKÓW AMERYKAŃSKICH W WOJNIE POLSKO-SOWIECKIEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UDZIAŁ LOTNIKÓW AMERYKAŃSKICH W WOJNIE POLSKO-SOWIECKIEJ"

Transkrypt

1 Zygmunt Kozak UDZIAŁ LOTNIKÓW AMERYKAŃSKICH W WOJNIE POLSKO-SOWIECKIEJ Idea walki lotników amerykańskich w lotnictwie polskim narodziła się w Paryżu, w 1919 roku. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był Amerykanin, pilot Merian C. Cooper, który przebywał jako obserwator i doradca aliancki w Polsce w okresie, kiedy toczyły się walki o Lwów 1. Po powrocie do Paryża przedstawił koncepcję utworzenia eskadry lotniczej, proponując swym amerykańskim kolegom udział w tym przedsięwzięciu 2. Propozycja nie spotkała się z szerokim zainteresowaniem w kołach wojskowych państw alianckich z uwagi na niechęć do angażowania się w lokalne konflikty w Europie 3. Mimo to, dzięki determinacji kapitana M.C. Coopera, udało się zaangażować kilku lotników amerykańskich w sprawę stworzenia eskadry. Po rozmowach z premierem Ignacym Paderewskim, generałem Tadeuszem Rozwadowskim, Hatry Howlandem attaché wojskowym ambasady amerykańskiej, a także ambasadorem Polski w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej Kazimierzem Lubomirskim 4, 26 sierpnia 1919 roku, w hotelu Ritz a w Paryża ośmiu 1 Szerzej na temat: K. D u b i ń s k i, Polska Odyseja kapitana Coopera. Amerykańscy piloci Eskadry Kościuszkowskiej w wojnie polsko-rosyjskiej 1920 roku, Prawo i Życie nr 47, 1992, s M.C. C o o p e r, Fount-Le-Roy i jego eskadra w Polsce, Dzieje Eskadry Kościuszki, Chicago, br., s W. C z e r n i s z e w s k i, Ochotnicy Eskadry Kościuszkowskiej, Skrzydlata Polska nr 45/1989, s Tamże.

2 lotników podpisało kontrakty dotyczące służby w Wojsku Polskim. Byli to: major Cedric E. Faunt-Le-Roy, kapitan Merian C. Cooper, porucznik George M. Grawford, porucznik Edward C. Corsi, porucznik Carl H. Clark, podporucznik Edwin L. Noble, porucznik Kenneth O. Shrewsbury i kapitan Artur H. Kelly jako jedyny w tej grupie nie posiadający uprawnień pilota, był on obserwatorem 5. Podpisane kontrakty zapewniały: opiekę lekarską, uposażenie, dodatki w wysokości określonej dla danej szarży oraz wszystkie prawa, przywileje i obowiązki oficera w Wojsku Polskim. Kontrakty były zawarte na okres 6 miesięcy i automatycznie przedłużane o ile żadna ze stron nie wypowiedziała warunków na miesiąc przed upływem wyznaczonego terminu. Przedłużane były w cyklach trzy miesięcznych 6. Lotnicy amerykańscy rozpoczynając służbę w Wojsku Polskim mieli zachować dotychczasowe stopnie wojskowe. Wstąpieniu Amerykanów do Wojska Polskiego przyświecało pragnienie przedłużenia służby w lotnictwie, natomiast wybór Polski, w pewnym stopniu, wynikał z historycznych tradycji polsko-amerykańskich. Kontrakty zostały podpisane już 26 sierpnia, ale dopiero 10 września 1919 roku polskie Ministerstwo Spraw Wojskowych wyraziło zgodę na... Stworzenie amerykańskiej małej eskadry dla Polski pod dowództwem mjr. Faunt-Le-Roy Po uzyskanej akceptacji władz, 16 września 1919, grupa ośmiu amerykańskich ochotników opuściła Paryż udając się do Polski celem stworzenia Eskadry im. Kościuszki. Amerykanie mieli przybyć na ziemie polskie bez rozgłosu na koszt własny, jedynie mjr Faunt-Le-Roy jechał międzynarodowym pociągiem, jako doradca techniczny w Wojsku Polskim. Pozostali oficerowie odbyli podróż pociągiem Czerwonego Krzyża, jako jego pracownicy 8. Przyjeżdżając do Warszawy nie znali ani typu samolotu, na którym mieli latać, ani rejonu do którego zostaną skierowani. W październiku z Londynu przybyli dwaj inni piloci: porucznik Edmund Pike Grawes i porucznik Elliot William Chess, polecani przez angielskich przyjaciół 5 R.F. K a r o l e r i t z, R.S. F e n n, Flight of Eagles. The story of the American Kościuszko Squadron in the Polish-Russion War , Sioux Falls, South Dakota, Modern Press, 1974, s CAW, kontrakty lotników amerykańskich. Pomimo, że zostały podpisane w Paryżu, widnieje na nich data 1 września, a miejsce podpisania Warszawa. 7 CAW, I Lotnicy amerykańscy dla Armii Polskiej. 8 R.F. K a r o l e v i t z, R.S. F e n n, op. cit., s. 30.

3 pilotów amerykańskich. Tak więc w październiku, w Warszawie znajdowało się dziesięciu lotników, pięcia z nich pochodziło z lotnictwa amerykańskiego, dwóch z brytyjskiego i trzech z francuskiego 9. Grupa nie uzyskała zgody na utworzenie autonomicznej eskadry lotniczej. Oficerowie mieli być skierowani do jednej z polskich jednostek lotniczych. 14 października piloci amerykańscy zostali przyjęci w Belwederze przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego 10. Nazajutrz dowiedzieli się, że będą skierowani do Lwowa, gdzie przybyli 17 października i weszli w skład 7 eskadry lotniczej znajdującej się w rezerwie Naczelnego Wodza, dowodzonej przez porucznika pilota Ludomiła Rayskiego 11. Obok Amerykanów uzupełnienie etatowego stanu eskadry stanowili Polacy: podporucznik Ludwik Idzikowski, porucznik Władysław Konopka, podporucznik Aleksander Seńkowski i porucznik Jerzy Antoni Weber 12. Piloci bez trudu porozumiewali się dzięki znajomości, niejednokrotnie kilku języków obcych przez polskich oficerów. Adiutantem eskadry był kapitan Zbigniew Orzechowski. 18 października porucznik pilot Ludomił Rayski przekazał obowiązki dowódcy majorowi pilotowi Cedricowi Faunt-Le-Roy, pozostając w eskadrze jeszcze przez około kilka tygodni. Jego zadaniem było wprowadzenie Amerykanów, szczególnie nowego dowódcy i jego zastępcy Meriana Coopera w specyfikę organizacji polskiego lotnictwa 13. Od tego momentu nazwano eskadrę 7 Eskadrą Bojową im. Kościuszki. Eskadra już pod nowym dowództwem przystąpiła do intensywnych lotów 9 Tamże, s R.G. S i m o n i e n k o, Amerykańskie lotcziki na Ukrainie, Wojenno-Istoriczeskij Żurnał, nr 3/1992, s Eskadra Myśliwska 7 listopada 1918 podjęto organizowanie na lotnisku Rakowice pod Krakowem jednostki lotniczej o nazwie III Eskadra Lotnicza Bojowa. Pierwszym dowódcą był kpt. obs. Karol Stelmach. Sytuacja militarna w Małopolsce Wschodniej spowodowała, że w końcu listopada 1918 roku III Eskadra nie w pełni zorganizowana odjechała transportem kolejowym w rejon Lwowa, gdzie rozpoczęła działalność. 21 grudnia 1918 eskadrę przemianowano na 7 eskadrę lotniczą i przydzielono do II Grupy Lotniczej. Dowódcą eskadry od 1 stycznia 1919 roku był por. pil. Jerzy Borejsza, a w marcu został por. pil. Stefan Stec. Załogi eskadry intensywnie i skutecznie działały w obronie Lwowa. W lecie 1919 roku eskadra została wyposażona w 12 samolotów myśliwskich Spad VII i Albatros D.III, tworząc pierwszą eskadrę myśliwską. W październiku 1919 roku dowództwo eskadry objął por. pil. Ludomił Rayski. (J. P a w l a k, Polskie eskadry w latach , Warszawa 1989, s. 56). 12 Por. Jerzy A. Weber znał: francuski, niemiecki, angielski; por. A. Seńkowski niemiecki, francuski, angielski, czeski; por. W. Konopka niemiecki, angielski. 13 L. P a c, Generał bryg. pil. Ludomił Rayski (zarys biografii), Lublin 1990 (praca mgr. KUL).

4 treningowych na nieznanych typach samolotów, głównie były to Oeffag D-3. W październiku wykonano 131 lotów 14. Jednostka posługiwała się swym własnym znakiem, który zaprojektował porucznik Elliot Chess. Godło przedstawiało czapkę krakuskę i skrzyżowane kosy na tle biało-czerwonych pasów, obramowanych trzynastoma niebieskimi gwiazdami. Jednoczyło ono wymowne symbole polskie i amerykańskie. 22 listopada podczas uroczystości związanych z pierwszą rocznicą wyzwolenia Lwowa zginął w wypadku lotniczym porucznik pilot Edmund Grawes 15. W miesiąc po tragicznym wypadku do eskadry przybył rekomendowany przez wysokich urzędników państwowych porucznik pilot Harmon Chadbourn Rorison Eskadra Bojowa im. Kościuszki dzieliła się na dwa klucze. Jeden był dowodzony przez porucznika pilota E. Corsi, a w jego skład wchodzili: por. pil. E. Chess, por. pil. C. Clark, ppor. pil. E. Noble, ppor. pil. L. Idzikowski, por. pil. A. Seńkowski i por. J.A. Weber. Natomiast dowódcą drugiego byk kapitan pilot Merian Cooper, a tworzyli go: por. pil. H.Ch. Rorison, kpt. obs. A. Kelly, por. pil. G. Grawford i por. pil. W. Konopka 17. Pod wpływem sugestii lotników amerykańskich 18, chcących zainteresować opinię publiczną w Stanach Zjednoczonych udziałem ich obywateli w wojnie polskosowieckiej. Minister Spraw Wojskowych 31 grudnia wydał rozkaz zezwalający na nazwanie eskadry dowodzonej przez majora Faunt-Le-Roy 7 Eskadrą Myśliwską 14 K.A. T a r k o w s k i, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją sowiecką , Warszawa 1991, s CAW, Akta personalne por. pil. E. Grawes CAW, I , Rozkaz nr 36 z roku Kapitan H.Ch. Rorison został przyjęty z rozkazu II Wiceministra. Natomiast mjr pil. Faunt-Le-Roy na początku listopada spodziewał się przybycia do eskadry kpt. pil. Pawła Brewster, który służył w brytyjskiej eskadrze bojowej i bombowej. Został on przyjęty do wstępnej grupy lotników w Paryżu, jednak z powodu choroby nie mógł przybyć z pozostałymi oficerami (CAW, I Pismo mjr. Faunt-Le-Roy, Dowódcy 7 Esk. Bojowej im. Kościuszki do Szefa Lotnictwa z ). 17 W. C z e r n i s z e w s k i, Ochotnicy Eskadry Kościuszkowskiej, Skrzydlata Polska nr 48/1989, s CAW, I Pismo Dowódcy 7 Eskadry Bojowej mjr. Faunt-Le-Roy do I Wiceministra Spraw Wojskowych z dnia 1 listopada 1919 roku,... upraszam by organizacja służby oficerów, Lotników amerykańskich w Polsce została nazwana Polsko-Amerykańska grupa lotnicza i żeby dzieliła się na dwie eskadry, jedna pod nazwą. Eskadry im. Kościuszki a druga pod nazwą Eskadry im. Pułaski. Te dwie nazwy wzbudzą zainteresowanie i sympatię w Stanach Zjednoczonych [...] iż Amerykanie służą czynnie w polskich siłach lotniczych na froncie.

5 polsko-amerykańską im. Kościuszki oraz na nazwanie klucza dowodzonego przez kapitana Coopera Oddziałem pościgowym im. Pułaskiego polsko-amerykańskiej Eskadry im. Kościuszki 19. W marcu 1920 roku jednostki lotnicze wchodzące w skład Frontu Podolskiego, przemianowanego na 6 Armię zostały przydzielone do poszczególnych jednostek lądowych. 5 eskadra wywiadowcza otrzymała przydział do 12 Dywizji Piechoty, 6 eskadra wywiadowcza miała działać na rzecz 5 D.P. a 7 eskadra została przydzielona do dyspozycji 6 Armii 20. Liczba personelu oraz wyposażenie techniczne 3 dywizjonu na dzień 1 marca 1920 roku przedstawiały się następująco 21, Personel/Sprzęt 5 eskadra 6 eskadra 7 eskadra Piloci Obserwatorzy Mechanicy Samoloty Samochody Miejsce postoju Driuryn Tarnopol Lwów Z nadejściem wiosny eskadra przeniosła się ze Lwowa na lotnisko Połonne, skąd podjęto pierwsze loty wywiadowcze. Działania te mogły być prowadzone z relatywnie dużym natężeniem dzięki brakowi przeciwdziałania lotnictwa sowieckiego. W okresie 9 14 kwiecień kapitan Cooper i porucznik Corsi prowadzili dwa rodzaje lotów rozpoznawczych: a) Loty wywiadowcze przyfrontowe b) Loty wywiadowcze, głębokie wzdłuż linii kolejowych czy ważniejszych dróg, lub do pewnych określonych węzłów komunikacyjnych. Celem ich była obserwacja ruchu na liniach kolejowych i drogowych oraz wyznaczanie kierunków przemieszczeń transportów sowieckich 22. Oprócz lotów wywiadowczych porucznik Corsi wykonywał zadania łącznikowe na rzecz Sztabu 2 Armii 23. Terminowość meldunków dostarczanych przez 19 CAW, I Rozkaz oficerski nr 5 z Pomimo wydania tego rozkazu, materiały znajdujące się w CAW były podpisywane przez dowódcę Eskadry 7 Eskadra Bojowa lub komendant 7 Eskadry Bojowej im. Kościuszki, a nazwa podana w rozkazie nie była używana. 20 K.A. T a r k o w s k i, op. cit., s CAW, I CAW, Akta personalne kpt. Cooper CAW, Akta personalne kpt. Corsi 5240.

6 lotników eskadry spotykała się z dużym uznaniem i aprobatą oficerów sztabowych 24. Pierwszą akcją, w której pełniej zostały wykorzystane umiejętności Amerykanów były trzydniowe działania pod Cudnowem, które polegały na zbombardowaniu stacji kolejowej i atakowaniu wojsk sowieckich. Lotnicy amerykańscy zastosowali nową taktykę szturmową, znaną im z frontu zachodniego (stosowali ją Anglicy). Polegała ona na prowadzeniu możliwie niskiego lotu, podchodząc niezauważenie do celu 25. Od kwietnia, gdy rozpoczęły się walki o Żytomierz, piloci eskadry atakowali oddziały sowieckie wycofujące się z miasta. Podczas tych walk na szczególne wyróżnienie zasłużył porucznik pilot Kenneth Shrewsbury, który kilkakrotnie atakował kolumny wojsk pracownika kwietnia piloci eskadry pod dowództwem kapitana Coopera 27 atakowali oddziały piechoty sowieckiej w okolicach dworca kolejowego w Berdyczowie. Tego dnia lotnicy trzykrotnie bezpośrednio uczestniczyli w walkach. W trakcie ataku na pociąg pancerny został ranny podporucznik Noble 28. Zdołał jednak przelecieć 85 km i doprowadzić samolot na lotnisko Połonne, natomiast porucznik Clark rozbił przy lądowaniu swój samolot już wcześniej w trakcie walki. Awaria samolotu wyeliminowała również porucznika Corsi z udziału w bitwie 29. Przez kilka pierwszych dni maja 7 Eskadra im. Kościuszki stacjonowała w Berdyczowie. a następnie została przebazowana do Białej Cerkwi, gdzie od 19 maja była w dyspozycji dowódcy 13 Dywizji Piechoty. W maju, gdy jednostki Armii Czerwonej podjęły pierwsze próby sforsowania Dniepru, doszło ponownie do walk z udziałem lotnictwa. 10 maja porucznik G. Grawford podczas drugiego lotu wywiadowczego w rejonie Czerkas, napotkał grupę siedmiu statków parowych. W 24 CAW, I , Uwagi zebrane na podstawie operacji wojennych 6, 3, 2 Armii w czasie od kwietnia do września 1920 roku. Materiał był publikowany: T. K o n d r a c k i, Samoloty przeciw konnicy Budionnego, Aviaton International nr 8/1991, s Ku czci poległych lotników, Księga pamiątkowa pod redakcją M. R o m e y k o, Warszawa 1933, s K.A. T a r k o w s k i, op. cit., s W tym czasie do Warszawy udało się pięciu pilotów: Eaunt-Le-Roy, Grawford, Chess, Rorison i Seńkowski w celu odebrania samolotów (Ansaldo Al Balilla), które były przeznaczone dla eskadry. 23 kwietnia piloci odlecieli do Lwowa. Z powodu awarii silników najdalej do Lublina doleciał jeden. 1 maja mjr Faunt- Le-Roy jako pierwszy wylądował we Lwowie. Por. Chess podchodząc do lądowania zderzył się z samolotem dowódcy eskadry stojącym już na ziemi. W. C z e r n i s z e w s k i, Skrzydlata Polska, nr 48/1989, s CAW, Akta personalne por. pil. Noble nr 585. W czasie działali w rejonie Berdyczowa i Żytomierza por. Noble wykonał 13 lotów bojowych. 29 W. C z e r n i s z e w s k i, Ochotnicy Eskadry Kościuszkowskiej, Skrzydlata Polska, nr 48/1989, s. 7.

7 wyniku kilkukrotnych ataków największy z nich został zatopiony maja porucznik Rorison w rejonie Korsunia zaatakował oddział bolszewickiej piechoty. Jego samolot został ostrzelany, co zmusiło go do lądowania. Następnie pieszo pokonał 45 km by dostarczyć meldunek 31. Dziesięć dni później, w rejonie Talnoje porucznik G. Grawford, w trakcie lotu rozpoznawczego zaatakował napotkany oddział Kawalerii Bndionnego. Po zakończeniu lotu zameldował... Zdawało mi się, że na całym świecie nie ma tyle kawalerii ile tam było.... W sztabie nie dano wiary meldunkowi, ponieważ według szacunków operacyjnych Kawaleria Budionnego, poruszająca się od Donu, powinna znajdować się o 100 km poza frontem maja porucznicy Chess i Weber kontynuując loty wywiadowcze w rejonie wsi Taraszcze, Ostryjki i Olszanica zaatakowali oddziały sowieckie. Po wymianie ognia oba samoloty zostały uszkodzone. Porucznik Chess powrócił na lotnisko z 14 dziurami w samolocie, natomiast samolot porucznika Webera w czasie walki został uszkodzony, pilot podczas lądowania rozbił maszynę i został ranny. W tym samym dniu, w godzinach popołudniowych, w rejonie wsi Chrystyrowka porucznik Seńkowski napotkał oddziały kawalerii sowieckiej, oceniając je na dwie dywizje. Zaatakował wybrane elementy tego zgrupowania. Podczas walki został ranny, co zmusiło go do powrotu na lotnisko 33. Ataki nieprzyjaciela na Białą Cerkiew zmusiły formacje polskie do opuszczenia lotniska. 7 eskadra wycofała się 28 maja jako ostatnia, kierując się do Koziatyna. Od tego dnia działania wojsk Budionnego przestały być tajemnicą dla dowództwa 13 Dywizji Piechoty. Stacjonując w Koziatynie eskadra prowadziła nie tylko rozpoznanie wojsk nieprzyjaciela, ale również wspomagała wojska lądowe, dostarczała rozkazy, meldunki oraz atakowała i rozpraszała wojska sowieckie. Natężenie lotów było bardzo duże, dziennie przypadało po trzy loty na każdy samolot 34. Podczas jednego z nich, 31 maja, został ranny porucznik Chess. Wytrwanie 30 CAW, Akta personalne CAW, Akta personalne Ku czci poległych..., s K.A. T a r k o w s k i, op. cit., s Dowódca 7 eskadry będąc na rozpoznaniu trzecim z rzędu tego dnia widzi jak bolszewicy wysadzają tor kolejowy między Zarudnicami a stacją Roś. Będąc w powietrzu widzi zbliżający się pociąg z I Baonem 19 pp, ląduje ostrzega załogę o zerwanym torze kolejowym... (T. K w e c j u s z, Pierwsze spotkanie 13-tej Dywizji Piechoty z Budionnym, Bellona nr 8/1921, s. 703).

8 oddziałów 13 DP na swych pozycjach w dużej mierze zależało od współpracy z 7 eskadrą. Dowodzi tego najlepiej i wymownie meldunek dowódcy 13 Dywizji Piechoty do dowódcy Frontu Południowego generała Listowskiego.... Amerykańscy lotnicy pomimo wycieńczenia walczą jak opętani. Służbę wywiadowczą pełnią świetnie. Ostatnio, podczas ataku na nieprzyjaciela, ich dowódca zaatakował nieprzyjaciela od tyłu i ogniem z kulomiotów prażył we łby bolszewików. Bez pomocy amerykańskich lotników dawno by nas diabli wzięli Przerwanie frontu przez oddziały Budionnego 5 czerwca spowodowało ponowne przebazowanie, tym razem do Żytomierza. Od 1 maja do 6 czerwca piloci 7 eskadry wykonali ponad 150 zadań bojowych. W wyniku walk czterech pilotów zostało rannych 36. Następnie 7 eskadra krótko stacjonowała na lotnisku w miejscowości Zwiahel. W trakcie lotu wywiadowczego porucznik Władysław Konopka był zmuszony do przymusowego lądowania, został ranny i odesłany do szpitala, co zwiększyło liczbę strat osobowych do 6 pilotów. W lotach bojowych, w rejonie Koziatyna, uległa uszkodzeniu reszta samolotów. Eskadra utraciła zdolność bojową i odesłano ją do Lwowa, tam otrzymała kilka nowych samolotów, po czym została przebazowana na lotnisko Hołoby, gdzie rozpoczęła wspólne działania z 21 Eskadrą Niszczycielską. Podczas prowadzenia rozpoznania 13 lipca, w rejonie Brody, Łuck, Dubno, Równe został zestrzelony kapitan M. Cooper i dostał się do niewoli 37. Natomiast dowódca Faunt-Le-Roy, w rejonie Łucka, został ranny. 15 lipca kapitan Artur Kelly wystartował jako obserwator w załodze z porucznikiem Stanisławem Skarżyńskim z 21 Eskadry Niszczycielskiej, dowodzonej przez porucznika pilota Ludomiła Rayskiego. Obaj zostali zestrzeleni w rejonie wsi Zwierowce i ponieśli śmierć 38. W końcu lipca 7 eskadra wspólnie z 21 Eskadrą Niszczycielską prowadziły działania przeciwko oddziałom sowieckim w rejonie Młynowa, Demidówki i Beresteczka. Zagrożenie lotniska w Hołobach spowodowało, że obie eskadry musiały przenieść miejsce bazowania do Uściługa. 35 Ku czci poległych..., s K.A. T a r k o w s k i, op. cit., s Szerzej na ten temat: K. D u b i ń s k i, op. cit., s. 11; T K o p a ń s k i, Jak to z S.E.5a było, Skrzydlata Polska, nr 71/1994, s. 16 (jednocześnie autor wyjaśnia sprawę kapitana pil. Stefana Ciecierskiego). 38 CAW, Ap Protokół z roku sporządzony przez mjr. Faunt-Le-Roy w miejscowości Kolonia Podhajce.

9 Działania lotnicze polskich eskadr, pociągnęły za sobą reakcję strony przeciwnej, taktyka stosowana przez lotników 7 eskadry (ataki na niskich wysokościach) spowodowały organizowanie przez oddziały Budionnego zasadzek. Polegały one na ściąganiu polskich samolotów wprost na zaporowy ogień broni maszynowej. Zadania te wykonywały tzw. dyżurne oddziały kawalerii głównie przez wzniecanie tumanów kurzu lipca w ten sposób zostały uszkodzone dwa samoloty majora Faunt-Le-Roy i porucznika G. Grawford. Zagrożenie lotniska w Uściługu spowodowało przebazowanie eskadry na lotnisko Korczów pod Sokalem. Tu nastąpiło zakończenie wspólnych walk z 21 Eskadrą Niszczycielską. 7 eskadra powróciła do Lwowa. Działania lotnictwa w sierpniu zakłócił tragiczny wypadek, jaki miał miejsce 6 sierpnia 1920 roku na lotnisku Lewandówka pod Lwowem. W katastrofie samolotu Fokker D VII zginął dowódca 3 dywizjonu lotniczego kpt. pil. Stefan Bastyr. Dowództwo 3 dywizjonu objął major pilot Faunt-Le-Roy, a dowództwo eskadry powierzono porucznikowi Grawford. Na początku sierpnia 1920 roku, na lotnisku Lewandówka stacjonowały eskadry 3 Dywizjonu Lotniczego: 5 i 6 wywiadowcza, 7 i 15 myśliwska. Stan techniczny nie przedstawiał się najlepiej, wyposażenie ich składało się z 6 samolotów wywiadowczych i 10 myśliwskich sierpnia zaczęto zwiększać liczbę codziennych lotów na front. Związane to było ze skierowaniem oddziałów Budionnego w kierunku Lwowa. Do 15 sierpnia lotnictwo prowadziło rozpoznanie kierunków uderzeń nieprzyjaciela. W połowie miesiąca do 7 eskadry przybyło kilku amerykańskich pilotów. Byli to: porucznik pilot Iglis J. Maitland, porucznik pilot John Speaks i kapitan pilot John S. McCallum. W sierpniu położenie Lwowa było ciężkie. Osłaniająca miasto 6 Armia rozciągnięta była na dużej przestrzeni. Prawe skrzydło stanowiły 12 i 13 Dywizja Piechoty. Zadaniem ich było wiązanie oddziałów sowieckich na linii rzek Strypy i górnego Bugu. Na lewym skrzydle znajdowała się 5 Dywizja Piechoty usiłująca utrzymać front miedzy Sokalem a Kamionką Strumiłową. W centrum miała znajdować 39 Ku czci poległych..., s T.A. T a r k o w s k i, op. cit., s. 100.

10 się 6 Dywizja Piechoty, nie zdążyła jednak obsadzić frontu od Buska do Kamionki i musiała rozpocząć powolny odwrót. Przez 25 kilometrową wyrwę powstałą w froncie wtargnęły oddziały sowieckie. Dowództwo 6 Armii nie dysponując żadnymi odwodami postanowiło wykorzystać lotnictwo 41, zadaniem którego było powstrzymywanie kawalerii przeciwnika aż do chwili nadejścia wojsk własnych. 16 sierpnia Armii Konnej Budionnego pozostało do Lwowa zaledwie 40 km. Tego dnia wszystkie samoloty 3 Dywizjonu brały udział w zwalczaniu kawalerii. Dowódca dywizjonu major Faunt-Le-Roy zdecydował przeprowadzać ataki pojedynczymi samolotami, gdyż skracało to czas tankowania i uzbrajania samolotu. W tym dniu 16 samolotów przeprowadziło 49 lotów szturmowych sierpnia dowództwo Frontu Południowego nakazało eskadrom dywizjonu wspierać wojska własne w rejonie Krasne Busk, Lisko Kędzierzawce i powstrzymywać oddziały sowieckie na kierunku Lwów. Tego dnia do działań bojowych było zaangażowanych 19 samolotów. Piloci odznaczali się dużą determinacją i poświęceniem w walkach. Natarcie 6 Dywizji sowieckiej odparto wyłącznie dzięki lotnictwu. W trakcie przeprowadzanych walk 5 polskich samolotów zostało uszkodzonych. 18 sierpnia do dyspozycji dowódców eskadr pozostało 14 samolotów, a wykonano 72 loty bojowe 43. Dzień ten charakteryzował największy wysiłek bojowy lotników w obronie Lwowa. Z powodu zagrożenia lotniska Lewandówka, 18 sierpnia eskadry 3 Dywizjonu zostały przebazowane na lotnisko pod Przemyślem. O stratach zadanych czerwonej kawalerii przez lotników może świadczyć radiodepesza, jaka została nadana przez Budionnego godz. 15, w ostatnich dniach nieprzyjaciel w szerokim zakresie zastosował w walce z kawalerią samoloty, w ten sposób kompensując zbyt szczupłe siły. W dniu 16 i 17 sierpnia eskadry nieprzyjaciela w liczbie dochodzącej do 9 samolotów krążyły nad nacierającymi kolumnami konnej armii. Zuchwale zniżając samoloty, nieprzyjaciel ostrzeliwał nasze oddziały i zarzucał je bombami. Wojska atakowane z powietrza nie mniej, niż trzy razy na dzień, mają ogromne straty w ludziach i koniach Tamże, s Pułk Lotniczy, Przegląd Lotniczy, nr 1/1929, s E. L e w a n d o w s k i, Zarys historii 15-tej Eskadry Myśliwskiej (obecnie 132-ej). Przegląd Lotniczy, nr 3/1929, s Tamże, s 378.

11 W czasie trzydniowych walk o Lwów wykonano 190 lotów bojowych i zrzucono około 10 ton bomb na oddziały przeciwnika pomimo, że samoloty jakimi dysponowano nie były samolotami typowo bombowymi. W opisanych walkach wyróżnił się cały stan osobowy 3 Dywizjonu, lotnicy i cały personel techniczny, a z 7 eskadry wyróżnił się porucznik Corsi i porucznik Weber 45. W ciągu następnych dni z powodu przemęczenia załóg i zużycia sprzętu ograniczono ich udział w działaniach bojowych. Niemniej podczas lotów wywiadowczych w rejonie Lwowa gdzie w dniach sierpnia wykonano ich około 23, nie zaprzestano ataków na oddziały jazdy sowieckiej. Z chwilą, gdy sytuacja militarna pod Lwowem uległa poprawie (24 sierpnia) samoloty 3 Dywizjonu ponownie powróciły na lotnisko Lewandówka. W końcu sierpnia 7 eskadra posiadała 5 sprawnych samolotów, 3 były remontowane, a 2 samoloty były w trakcie montażu. 31 sierpnia 1920 roku podczas swego pierwszego lotu nad Lwowem w rejonie Dworca Głównego zginął kapitan pilot J.S. McCallum 46. W pierwszych dniach września 6, 7 i 15 eskadra prowadziły loty rozpoznawcze w rejonie Hrubieszowa i Uściługa oraz zwalczały napotkane oddziały nie ponosząc żadnych strat. 23 września 7 eskadra wykonała ostatnie zadanie bojowe podczas wojny polsko-sowieckiej. Działalność 3 Dywizjonu Lotniczego najlepiej charakteryzuje rozkaz pochwalny dowódcy 6 Armii skierowany do wszystkich pilotów poszczególnych eskadr, a w szczególności do majora Faunt-Le-Roy, który nimi dowodził, jako dywizjonem lotniczym 47. W 1920 roku piloci 7 eskadry wykonali 402 loty bojowe o łącznym czasie 662 godzin. Wiosną 1921 roku na lotnisku Lewandówka pod Lwowem nastąpiło pożegnanie lotników amerykańskich Eskadra Myśliwska w maju weszła w skład 45 K.A. T a r k o w s k i, op. cit., s maja 1925 roku na Cmentarni Orląt Lwowskich został odsłonięty Pomnik Lotników Amerykańskich. Pomnik przedstawiał Lotnika ze Skrzydłami, z głową wzniesioną do góry. Był dziełem rzeźbiarza Józefa Starzyńskiego. Tło w kształcie piramidy zaprojektował Józef Różycki. Projekt ten został wyłoniony w wyniku konkursu, a ufundowany został przez Związek Narodowy Polski w Chicago. S. N i c i e j a, Cmentarz Łyczakowski we Lwowie, Wrocław s CAW, Dowództwo 6 armii, t. 99a (sygn. tymcz.), Rozkaz pochwalny dla III-go dywizjonu lotniczego nr 74 z dnia , ten sam rozkaz znajduje się: E. L e w a n d o w s k i, op. cit., s. 381; Ku czci poległych..., s CAW, Tamże, Rozkaz pożegnalny dla 7 Eskadry myśliwskiej im. Tadeusza Kościuszki nr 46 z dnia

12 organizującego się 1 Pułku Lotniczego w Warszawie, a nowym jego dowódcą został kapitan pilot Jerzy Antoni Weber. Za udział w wojnie polsko-sowieckiej lotnicy zostali odznaczeni Krzyżami Virtuti Militari i Krzyżami Walecznych oraz wszyscy, którzy byli we wrześniu 1919 otrzymali awans. W początkowym okresie działania 7 Eskadry Bojowej im. Kościuszki zadania jej polegały na wykonywaniu lotów rozpoznawczych i poszukiwawczych oraz na przekazywaniu meldunków. Z czasem zaczęto przeprowadzać ataki na obiekty strategiczne lub wojska przeciwnika. Piloci 7 eskadry nie uczestniczyli podczas wojny polsko-sowieckiej w walkach powietrznych. Wynikało to przede wszystkim ze znikomej liczby samolotów, jaką dysponowały wojska sowieckie. Z chwilą rozpoczęcia bezpośrednich walk z Armią Konną Budionnego, 7 eskadra przekształciła się w kontrkawaleryjską eskadrę szturmową. W czasie obrony Lwowa wszystkie eskadry 3 dywizjonu zespoliły swe zadania stanowiąc jedną powietrzną siłę uderzeniową. Lotnictwo polskie, którego trzonem w rejonie Lwowa była grupa amerykańska, odegrała nieproporcjonalnie dużą (do swojej wielkości) rolę. Oficerowie kontraktowi piloci amerykańscy musieli się kierować specyficzną motywacją, bowiem warunki finansowe kontraktów znacznie odbiegały od standardów amerykańskich. Nie wchodziły także w grę związki etniczne, czy pobudki patriotyczne, bowiem żaden z nich nie legitymował się pochodzeniem polskim. Trudno jest dziś ustalić jednoznaczne motywy, którymi kierowali się podwładni majora Faunt-Le-Roy. Niewątpliwie kierowały nimi pobudki wyższego rzędu niż strona materialna, czy chęć przeżycia lotniczej przygody. Ich zaangażowanie, profesjonalizm i poświęcenie dowiodły istnienia więzów emocjonalnych, jakie musiały wytworzyć się w trakcie służby kontraktowej w szeregach WP z polskimi kolegami. * * *

13 Major pilot Cedric Errol Faunt-Le-Roy 49 potomek Hugenotów, emigrantów z Francji 50. Urodził się 2 grudnia 1891 roku 51 w Natchez, w stanie Missisipi. Był protestantem, z zawodu inżynier. W lutym 1916 roku przybył do Francji, gdzie przeszedł przeszkolenie lotnicze w centrum treningowym w Issoudon. Był pilotem fabrycznym, ale również brał udział w walkach powietrznych na froncie francuskim. Wykonał 300 lotów bojowych. W 1918 roku ukończył pięciomiesięczną szkołę oficerów technicznych w Adwerd i rozpoczął pracę jako oficer techniczny. Przez pięć miesięcy pełnił służbę szefa komisji odbioru sprzętu technicznego dla armii amerykańskiej. Natomiast w 1919 roku przez trzy miesiące był ekspertem w Misji generała Romera w Paryżu. Od 2 sierpnia 1919 rozpoczął służbę w polskim lotnictwie przechodząc kolejne szczeble: od 18 października 1919 był dowódcą 7 eskadry, 10 sierpnia 1921 dowódcą III Grupy Lotniczej (3 Dywizjon Lotniczy) będąc jednocześnie Szefem Lotnictwa 6 Armii. W czasie wykonywania lotów w rejonie Łucka został ranny. Pełniąc służbę w polskim lotnictwie wykonał 80 lotów bojowych. Został odznaczony Krzyżem VM (nr 63) i Krzyżem Walecznych oraz awansowany do stopnia podpułkownika. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych pracował w lotnictwie komunikacyjnym. Zmarł w 1963 roku. Kapitan pilot Merian Cooper syn Johna, urodził się 24 października 1893 roku w Jacksonville 52, w stanie Floryda. Pochodził ze starej rodziny amerykańskiej, która wydała wielu wybitnych żołnierzy. Pradziadek jego pułkownik John Cooper był bohaterem amerykańskiej rewolucji, znał dobrze polskich uczestników walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych: Tadeusza Kościuszkę oraz Kazimierza Pułaskiego, z którym był blisko związany. Brał razem z nimi udział w bitwie pod Savannah w 1779 roku. Merian Cooper w 1915 roku tuż przed promocją zrezygnował z dalszej nauki w Akademii Morskiej Stanów Zjednoczonych. Jako żołnierz piechoty przez rok brał udział w kampanii przeciwko Pancho Villa na granicy meksykańskiej. Następnie 49 W niektórych opracowaniach autorzy nazwisko piszą łącznie Faunt-leroy, natomiast wszystkie dokumenty podpisywane były w pisowni francuskiej Faunt-Le-Roy. 50 R.F. K a r o l e v i t z, R.S. F e n n, op. cit., s CAW, Akta personalne CAW, Akta personalne 5238.

14 przeniesiony został do lotnictwa. Po przeszkoleniu w Minneola Fiela już jako lotnik w 1918 został wysłany na front francuski, gdzie dowodził atakiem samolotów podczas ofensywy St. Michel. Z walk w I wojnie światowej wyniósł trwałą pamiątkę ślady na rękach i twarzy, kiedy to 26 września 1918 roku samolot jego został zestrzelony. Pomógł on wówczas porucznikowi Edmundowi C. Leonardowi wydostać się z płonącego DH-4. Niestety zostali pojmani i przebywali w więziennym szpitalu blisko Wrocławia. Za lot, którego rezultatem była niewola Cooper został odznaczony Distinguished Service Cross 53. Odznaczenia togo nie przyjął ponieważ 6 kolegów poległych w tych walkach nie otrzymało takiego odznaczenia. Z niewoli trafił do szpitala Czerwonego Krzyża w Neuilly we Francji. Po zakończeniu działań wojennych kpt. Cooper nie powrócił do domu rodzinnego, lecz zaciągnął się do Korpusu Herberta Hoovera amerykańskiej organizacji niosącej pomoc żywnościową, medyczną i humanitarną wyniszczonym krajom europejskim. Wiosną 1919 roku znalazł się w Polsce. Podczas pobytu we Lwowie poznał generała Tadeusza Rozwadowskiego. Poinformował go o możliwości wykorzystania w walkach lotnictwa. Pod koniec pobytu w Warszawie został przedstawiony przez generała Rozwadowskiego Naczelnikowi Państwa Józefowi Piłsudskiemu. Kapitan Cooper wyraził chęć wstąpienia do Wojska Polskiego. Po powrocie do Paryża zachęcał swoich amerykańskich kolegów, lotników do służby w lotnictwie polskim. Dnia 2 sierpnia 1919 roku rozpoczął służbę w lotnictwie polskim. Był dowódcą klucza, został dowódcą oddziału pościgowego im. Pułaskiego polsko-amerykańskiej Eskadry im. Kościuszki. 13 lipca 1920 roku podczas lotu wywiadowczego z Lwowa do Hołub w miejscowości Dybicze został zmuszony do lądowania i wzięty do niewoli sowieckiej 54, z której udało mu się zbiec w 1921 roku. 10 maja 1921 roku został zwolniony w randze podpułkownika ze służby w lotnictwie polskim. Odznaczony Krzyżem VM (nr 3024) 55 i Krzyżem Walecznych. Będąc w Stanach Zjednoczonych napisał kilka książek wspomnień o pobycie w lotnictwie polskim. Dosłużył się stopnia generała brygady. Zmarł w 1973 roku R.F. K a r o l e v i t z, R.S. F e n n, op. cit., s W niewoli przebywał jako kapral Frank Mosher. Szerzej pisze o tym K. D u b i ń s k i, op. cit., s. 55 CAW, Akta Krzyża VM

15 Porucznik George Marter Grawford urodził się w 1896 roku 56 w Brystolu w stanie Pensylwania. Był protestantem, z zawodu inżynierem górnikiem. W maju 1917 roku został powołany do służb powietrznych. Po wstępnym przeszkoleniu, został wysłany do Minneola Field na naukę latania. Zanim zaczął zarabiać jako pilot został wysłany z innymi pilotami do Francji. Podobnie jak Cooper i Faunt-Le-Roy został wyznaczony do centrum treningowego w Issoudo przed przeniesieniem do bojowego dywizjonu 57. Od 1 listopada 1917 do 1 stycznia 1918 był pilotem 1 Eskadry Lotniczej. Następnie był pilotem 20 Eskadry Bombowej. 12 września 1918 w czasie lotu obserwacyjnego jego samolot został zestrzelony nad terytoriom niemieckim i Grawford został aresztowany. Po powrocie z niewoli, od 1 grudnia 1918 roku do końca sierpnia 1919 pracował w Wojskowej Misji Amerykańskiej w państwach bałtyckich. Od września 1919 służył w polskim lotnictwie w 7 eskadrze jako pilot, a od sierpnia jako jej dowódca. W maju 1921 roku został awansowany do stopnia majora. Odznaczony Krzyżem VM (nr 2949) 58 oraz Krzyżem Walecznych. Porucznik pilot Carl H. Clark urodził się 19 sierpnia 1896 roku sierpnia 1917 roku wstąpił do Armii Brytyjskiej, w ramach której w listopadzie ukończył 21 dniowy kurs pilotażu. Od 1 kwietnia 1918 był pilotem RAF. W lotnictwie polskim służył od 1 września 1919 roku. Odznaczony został Krzyżem VM (nr 3229) 60 oraz Krzyżem Walecznych a zwolniony ze służby 17 września 1920 roku w randze kapitana na własną prośbę. Porucznik pilot Kenneth O. Shrewsbury 61 prawnik z Harvardu, jako oficer lotnictwa przeprowadzał samoloty z Anglii do Francji. W lotnictwie polskim służył od 1 września 1919 do lipca 1920, kiedy to z powodów rodzinnych musiał powrócić do Stanów Zjednoczonych. Został odznaczony Krzyżem VM i Krzyżem 56 CAW, Akta personalne R.F. K a r o l e v i t z, R.S. F e n n, op. cit., s CAW, Akta Krzyża VM, CAW, Akta personalne CAW, Akta Krzyża VM, CAW, Akta personalne

16 Walecznych. Podporucznik pilot Edwin Lawrence Noble 62 urodził się w Bostonie, inyżnier. Od 1917 był służbach Powietrznych Stanów Zjednoczonych (U.S. Air Service). W polskim lotnictwie służył od 1 września 1919 do maja 1920 roku, kiedy to po niefortunnym locie bojowym (26 kwiecień) został ranny i odesłany do Amerykańskiego Szpitala w Paryżu. Został odznaczony Krzyżem VM (nr 77) 63 oraz Krzyżem Walecznych i awansowany rozkazem Ministra Spraw Wojskowych (nr 1232 z dnia 23 września 1920 roku) do stopnia kapitana. Porucznik pilot Elliot William Chess 64 urodził się 25 grudnia 1899 roku w San Siw w Meksyku. W styczniu 1917 wstąpił do Szkoły Lotniczej w Toronto, w której przebywał do listopada 1917 roku. W marcu1918 przybył do Anglii, skąd został przeniesiony do Francji. W trakcie pobytu we Francji wykonał 60 lotów bojowych. W polskim lotnictwie służył od 1 września 1919 do zakończenia działań bojowych 7 Eskadry. Odznaczony został Krzyżem VM (nr 1958) 65 oraz Krzyżem Walecznych. Porucznik pilot Harmon Chadbourn Rorison 66 ukończył Amerykańską Szkołę Lotniczą w Minneola. W lutym 1918 roku będąc we Francji w Centrum Instruktorów Lotniczych (Issound) ukończył kurs, który obejmował również wykonywanie nocnych lotów. Następnie pracował jako pilot oblatywacz wykonując 200 godzin lotów. Od 22 października 1918 był w 22 dywizjonie lotniczym, gdzie w dniu 3 listopada odniósł trzy oficjalne zwycięstwa nad niemieckimi Fokkerami za co został odznaczony Amerykańskim Krzyżem Zasługi. W powietrzu wykonał 330 godzin, z czego w Stanach Zjednoczonych 30 godz., we Francji 200, a w 22 Dywizjonie lotniczym 35 godzin 37 min. Posiadał stopień kapitana rezerwy. Służbę w polskim lotnictwie rozpoczął 29 listopada 1919 roku. Przybył do 7 Eskadry na miejsce por. Grawesa. W maju 1920 roku po uszkodzeniu samolotu w wyniku zestrzelenia, 62 CAW, Akta personalne CAW, Akta Krzyża VM, CAW, Akta personalne CAW, Akta Krzyża VM, CAW, Akta personalne 4176.

17 przymusowo wylądował. Pokonał 45 km pieszo w celu przekazania zebranych informacji zdobytych w czasie wykonywania lotu. 10 sierpnia 1920 roku został awansowany do stopnia kapitana i zwolniony na własną prośbę z Wojska Polskiego. Został odznaczony Krzyżem VM (nr 2928) 67 oraz Krzyżem Walecznym. Kapitan pilot Edmund C. Corsi urodził się 10 listopada W czasie wojny do 1916 wyróżnił się na froncie jako kierowca ambulansu sanitarnego. Po skierowaniu go do lotnictwa ukończył szkołę Bleriot a w Avond. W trakcie lotu na Spadzie-7 w celu zniszczenia balonu nieprzyjaciela został zestrzelony przez atakujące Fokkery. Przebywał w alianckim szpitalu. W lotnictwie polskim służył od 1 września 1919 roku do września Odznaczony został Krzyżem VM (nr 3018) 69 oraz Krzyżem Walecznych. Zmarł w 1971 roku 70. Por. pil. Edmund Pike Grawes urodził się w 1891 roku w Newburyport, w stanie Massachusetts. W 1913 roku ukończył naukę w Harvardzie. Następnie wstąpił do Brytyjskiego Królewskiego Korpusu Lotniczego (British Royal Flying Corps) 71 i po otrzymaniu uprawnień pilota w Kanadzie dołączył do grupy treningowej Szkoły Artylerii Powietrznej (School of Aerial Gunnery) w Forcie Worth, w stanie Teksas. Na początku 1918 został instruktorem akrobacji w nowo powstałej Szkole Latania Specjalnego (School of Special Flying) w Toronto, po czym został wysłany do Anglii. Nie angażowano go tam w działaniach bojowych, co spowodowało jego niezadowolenie i przyczyniło się do ochotniczego wyjazdu do Polski. Do 7 Eskadry przybył 12 października 1919 roku. 22 listopada w trakcie uroczystości związanych z pierwszą rocznicą wyzwolenia Lwowa, podczas wykonywania akrobacji na samolocie Oeffag D-3, urwały się dwa lewe płaty samolotu 72. Por. Grawes wypadł z kabiny i zginął od uderzenia o ziemię. Został pochowany 25 listopada na cmentarzu 67 CAW, Akta Krzyża VM, CAW, Akta personalne CAW, Akta Krzyża VM, R.F. K a r o l e v i t z, R.S. F e n n, op. cit., s Tamże, s K.A. T a r k o w s k i, op. cit., s. 46.

18 Łyczakowskim 73. Kapitan pil. John Stanley McCallum 74 urodzony w 1890 roku w Detroit, był oficerem armii kanadyjskiej. Do lotnictwa polskiego przybył 13 sierpnia 1920 roku. W dniu 31 sierpnia zginął we Lwowie koło Dworca Głównego, podczas pierwszego lotu. Został pochowany 2 września na Cmentarzu Łyczakowskim. Porucznik pilot Henry F. Garlich 75 urodził się 23 grudnia 1898 roku w Filadelfii. Po ukończeniu szkoły średniej pracował jako bankowiec, 1 sierpnia 1917 roku wstąpił do armii angielskiej, gdzie przez cztery miesiące był w szkole oficerskiej. Od 1 grudnia do 1 marca 1918 był w szkole pilotów, następnie w szkole wyższego pilotażu, po ukończeniu której dwa miesiące pracował jako instruktor. Wykonał 102 loty bojowe. Po zawieszeniu broni przebywał w Niemczech w 119 Eskadrze Lotniczej. Od 1 lipca 1920 roku był w 7 Eskadrze Bojowej im. Kościuszki w Polsce, 20 maja 1921 roku został zwolniony z Wojska Polskiego. Porucznik pilot John Speaks syn generała brygady, późniejszego kongresmena Stanów Zjednoczonych 76, urodził się 17 lutego 1896 roku 77. Po ukończeniu szkoły średniej studiował filozofię. W lipcu 1917 roku wstąpił do armii angielskiej. Od 1 sierpnia 1917 do 1 listopada 1917 był w szkole oficerskiej i szkole pilotów, po ukończenia której do 1 maja 1918 pełnił funkcję instruktora. Następnie walczył na froncie w 56 Eskadrze RAF jako zastępca jej dowódcy. Wykonał ponad 200 lotów bojowych. Zdemobilizowany został 1 listopada 1919 roku. Od 21 sierpnia 1920 roku rozpoczął służbę w Polsce w 7 Eskadrze. 20 maja 1921 opuścił szeregi Wojska Polskiego. Porucznik pilot Iglis John Maitland urodzony 12 lutego 1894 roku 78 w 73 CAW, Akta personalne CAW, Akta personalne CAW, Akta personalne R.F. K a r o l e v i t z, R.S. F e n n, op. cit., s CAW, Akta personalne CAW, Akta personalne 9305.

19 Toronto. Po ukończeniu szkoły średniej pracował jako handlowiec, 1 czerwca 1917 roku wstąpił do armii angielskiej. Od 1 września 1917 roku był w szkole oficerskiej i szkole pilotów. Po ukończeniu szkoły wyższego pilotażu walczył na froncie w 54 i 80 Eskadrze Lotniczej do października 1918, gdzie wykonał ponad 200 lotów bojowych. Został zdemobilizowany 20 sierpnia 1920 roku. 21 sierpnia 1920 wstąpił do lotnictwa polskiego i objął służbę w 7 Eskadrze. 20 maja 1921 został zwolniony z WP. Kapitan obserwator Artur H. Kelly urodził się w 1890 roku w Richmond w stanie Wirginia 79. Z zawodu był inżynierem górnictwa. Walczył w 96 Dywizjonie Bombowym we Francji 80. Posiadał również duże doświadczenie jako nawigator, obserwator i bombardier. W 7 eskadrze przebywał od początku jej istnienia, przybył w pierwszej grupie lotników amerykańskich. 15 lipca 1920 roku lecąc w załodze Eskadry Niszczycielskiej jako obserwator wraz z porucznikiem Stanisławem Skarżyńskim poległ we wsi Zwierowce (1 km na północ od szosy Łuck Równe). Tam też został pochowany. W październiku jego zwłoki zostały przeniesione na Cmentarz Łyczakowski we Lwowie. Porucznik pilot Kenneth Malcolm Murray 81 był mieszkańcem Nowego Jorku. Przybył do Polski z własnym samolotem Sopwith Camel. Samolot ten został następnie zakupiony przez rząd Polski. W 1932 roku w Nowym Jorku wydał książkę poświęconą działalności 7 Eskadry Kościuszkowskiej w Polsce. Porucznik pilot Eari F. Evans 82 był kuzynem innego pilota amerykańskiego służącego w Polsce E. Chessa. Pochodził z El Paso. Po przeszkoleniu lotniczym wstąpił do Służb Powietrznych Stanów Zjednoczonych (U.S. Air Service). Następnie wyjechał do Francji, gdzie był członkiem 49 eskadry lotniczej. Do7 eskadry przybył pod koniec jej działań bojowych. 79 CAW, Akta personalne R.F. K a r o l e v i t z, R.S. F e n n, op. cit., s Tamże, s Tamże.

20 Porucznik pilot Józef Stelin 83 służył jako pilot w randze podoficera w armii francuskiej. Po ukończeniu szkoły pilotażu i przystąpieniu Stanów Zjednoczonych do wojny, walczył w armii amerykańskiej, gdzie dosłużył się stopnia porucznika. Po zakończeniu działań wojennych wyjechał do Stanów Zjednoczonych. We wrześniu 1919 przyjechał do Polski w celu wstąpienia do polskiego lotnictwa. 1 października podpisał kontrakt i otrzymał stopień kapitana. Został skierowany do 1 Eskadry Lotniczej, w której przebywał przez okres pięciu miesięcy. Na własną prośbę został zwolniony z Wojska Polskiego 25 lutego 1920 roku. 83 CAW Akta personalne

21

22

23

24

25

26

MARIAN BEŁC MIESZKANIEC WSI PAPLIN BOHATER BITWY O ANGLIĘ

MARIAN BEŁC MIESZKANIEC WSI PAPLIN BOHATER BITWY O ANGLIĘ MARIAN BEŁC MIESZKANIEC WSI PAPLIN BOHATER BITWY O ANGLIĘ BIOGRAFIA MARIANA BEŁCA Marian Bełc urodził się 27 stycznia 1914 r. w Paplinie, zginął 27 sierpnia 1942 r., miał 28 lat. Rodzicami jego byli Jan

Bardziej szczegółowo

Ulica majora pilota Jana Michałowskiego

Ulica majora pilota Jana Michałowskiego Ulica majora pilota Jana Michałowskiego Uchwałą Rady Miejskiej w Białymstoku z dnia 26 listopada 2001 r. nadano imieniem majora pilota Jana Michałowskiego nazwę ulicy w Białymstoku. Jest to odcinek drogi

Bardziej szczegółowo

N I E Z N A N E L O S Y A M E R Y K AŃSKIC H L O T N I K Ó W W W O J N I E P O L S K O - B O L S Z E W I C K I E J

N I E Z N A N E L O S Y A M E R Y K AŃSKIC H L O T N I K Ó W W W O J N I E P O L S K O - B O L S Z E W I C K I E J COLLOQUIUM WYDZIAŁU NAUK HUMANISTYCZNYCH I SPOŁECZNYCH ROCZNIK III/2011 M a ł g o r z a t a Gąsior, Tomasz Neu b a u e r A k a d e m i a M a r y n a r k i W o j e n n e j N I E Z N A N E L O S Y A M E

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Jerzy Ciesielski OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Centralne Archiwum Wojskowe gromadzi i przechowuje w zasadzie tylko akta wytworzone przez

Bardziej szczegółowo

Lotnictwo. Zmiana Program warty rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja

Lotnictwo. Zmiana Program warty rozwoju Wojska Polskiego i jego realizacja Lotnictwo W 1936 r. kończono realizację dotychczasowego 3-letniego programu rozbudowy lotnictwa. Złożony przez szefa Departamentu Aeronautyki MSWojsk. gen. bryg. Ludomiła Rayskiego latem 1936 r. nowy program

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO WROCŁAW, 2016 KAROL ŚWIERCZEWSKI Karol Świerczewski urodził

Bardziej szczegółowo

WETKI Wybrana literatura 179

WETKI Wybrana literatura 179 Piotr Hodyra JEDEN Z DZIESIĘCIU Na blisko 1200 lotników, których podczas II wojny światowej uhonorowano najwyższym polskim odznaczeniem wojskowym, Orderem Wojennym Virtuti Militari, zaledwie dziesięciu

Bardziej szczegółowo

ASY POLSKIEGO LOTNICTWA W BITWIE O ANGLIĘ

ASY POLSKIEGO LOTNICTWA W BITWIE O ANGLIĘ ASY POLSKIEGO LOTNICTWA W BITWIE O ANGLIĘ GRANICE II RZECZYPOSPOLITEJ WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ 1 WRZEŚNIA 1939 ATAK NIEMIEC 17 WRZEŚNIA ATAK ZWIĄZKU RADZIECKIEGO EWAKUACJA POLSKIEGO RZĄDU I CZĘŚCI ARMII

Bardziej szczegółowo

LuftwaFFE kontra Januszewicz na niebie Zielonki

LuftwaFFE kontra Januszewicz na niebie Zielonki Rygiel Rogusz Sobiecki LuftwaFFE kontra Januszewicz na niebie Zielonki 2 Piloci III/1 Dywizjonu Myśliwskiego sfotografowani w październiku 1938 r.na lotnisku Aleksandrowice podczas operacji na Zaolziu.

Bardziej szczegółowo

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego

gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego gen. Władysław Sikorski generał broni Wojska Polskiego Władysław Eugeniusz Sikorski ur. 20 maja 1881r. w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943r. na Gibraltarze, polski wojskowy i polityk, generał broni

Bardziej szczegółowo

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt)

TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY. 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) TEST HISTORYCZNY 7 DYWIZJA PIECHOTY 1. W skład której armii wchodziła 7 Dywizja Piechoty we wrześniu 1939 roku? (0-1 pkt) a) Armii Łódź b) Armii Kraków c) Armii Karpaty d) Armii Prusy 2. Kto dowodził 7

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ DEPARTAMENT KADR SYSTEM UPOSAŻEŃ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH

MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ DEPARTAMENT KADR SYSTEM UPOSAŻEŃ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ DEPARTAMENT KADR SYSTEM UPOSAŻEŃ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH 2014 r. ŻOŁNIERZE ZAWODOWI OTRZYMUJĄ: UPOSAŻENIE: NALEŻNOŚCI PIENIĘŻNE: UPOSAŻENIE ZASADNICZE DODATKI: - ZA DŁUGOLETNIĄ

Bardziej szczegółowo

Chcesz pracować w wojsku?

Chcesz pracować w wojsku? Praca w wojsku Chcesz pracować w wojsku? Marzysz o pracy w służbie mundurowej, ale nie wiesz, jak się do niej dostać? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Charakterystyka Sił Zbrojnych RP Siły Zbrojne Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

LUDOMIŁ ANTONI RAYSKI W WOJNIE POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920

LUDOMIŁ ANTONI RAYSKI W WOJNIE POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 Lucjan Fac LUDOMIŁ ANTONI RAYSKI W WOJNIE POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 Ludomił Antoni Rayski jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii polskiego lotnictwa. Długoletni (1926 1939) szef

Bardziej szczegółowo

FORMACJE LOTNICZE BŁĘKITNEJ ARMII GEN. J.HALLERA W DOKUMENTACJI POCZTOWEJ

FORMACJE LOTNICZE BŁĘKITNEJ ARMII GEN. J.HALLERA W DOKUMENTACJI POCZTOWEJ FORMACJE LOTNICZE BŁĘKITNEJ ARMII GEN. J.HALLERA W DOKUMENTACJI POCZTOWEJ POLSKA AKADEMIA FILATELISTYKI CIECHOCINEK 28 MAJ 2011 JACEK KOSMALA 1 TŁO HISTORYCZNE 22.01.1917 - Orędzie Prezydenta USA W. Wilsona

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 29 lutego 2016 r. Poz. 260 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 lutego 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie mianowania na stopnie

Bardziej szczegółowo

Pamiętamy. Powstania Wielkopolskiego r r.

Pamiętamy. Powstania Wielkopolskiego r r. Pamięci naszych dziadków i rodziców, oraz uczniów i nauczycieli Szkoły Podstawowej w Potulicach, Rudniczu i w Żelicach Bohaterów Powstania Wielkopolskiego Pamiętamy Bohaterowie Powstania Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen.

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Sosnkowski wydaje rozkaz o rozpoczęciu przygotowań do

Bardziej szczegółowo

Urodził się 21 XII 1896

Urodził się 21 XII 1896 dowódca lotnictwa Armii Modlin Urodził się 21 XII 1896 w Warszawie jako syn architekta. Uczęszczał do Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, a następnie do II Wyższej Szkoły Realnej w Krakowie, gdzie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 czerwca 2012 r. Poz. 665

Warszawa, dnia 14 czerwca 2012 r. Poz. 665 Warszawa, dnia 14 czerwca 2012 r. Poz. 665 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 31 maja 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie mianowania na stopnie wojskowe Na podstawie art. 76 ust.

Bardziej szczegółowo

Po wybuchu I wojny światowej na krótko zmobilizowany do armii austriackiej. Przeniesiony następnie do powstającego we Lwowie Legionu Wschodniego, stał się jednym z jego organizatorów. Po likwidacji Legionu

Bardziej szczegółowo

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.)

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.) Rozkaz gen. W. Andersa do wstępowania w szeregi Armii Polskiej Wyżsi oficerowie Armii Polskiej w ZSRR. W pierwszym rzędzie siedzą gen.m. Tokarzewski-Karaszewicz (pierwszy z lewej), gen. W. Anders, gen.m.

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny Jan Szostak ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO (6.10. 15.11.1944 r.) 1. Zarys organizacyjny Plan rozbudowy Wojska Polskiego nakreślony w preliminarzu wydatków na utrzymanie wojska w okresie od 1 września

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ DEPARTAMENT KADR SYSTEM UPOSAŻEŃ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH

MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ DEPARTAMENT KADR SYSTEM UPOSAŻEŃ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ DEPARTAMENT KADR SYSTEM UPOSAŻEŃ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH ŻOŁNIERZE ZAWODOWI OTRZYMUJĄ: UPOSAŻENIE: NALEŻNOŚCI PIENIĘŻNE: UPOSAŻENIE ZASADNICZE DODATKI: - SPECJALNY, - SŁUŻBOWY,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH. Ryszard Kędzia (Polskie Stowarzyszenie Motoszybowcowe) Tomasz Łodygowski (Politechnika Poznańska)

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH. Ryszard Kędzia (Polskie Stowarzyszenie Motoszybowcowe) Tomasz Łodygowski (Politechnika Poznańska) Ryszard Kędzia (Polskie Stowarzyszenie Motoszybowcowe) Tomasz Łodygowski (Politechnika Poznańska) 1. Zapomniana historia, nieznane fakty 2. Przywrócenie pamięci Czynu Wielkopolan 3. Latające repliki samolotów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe Dziennik Ustaw Nr 87 7436 Poz. 561 561 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe Na podstawie art. 76 ust. 14 ustawy z dnia 21 listopada

Bardziej szczegółowo

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą.

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Element działań wojennych kampanii wrześniowej pierwszej kampanii

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI SZTAB WOJSKOWY W LUBLINIE

WOJEWÓDZKI SZTAB WOJSKOWY W LUBLINIE Służba przygotowawcza Narodowe Siły Rezerwowe Służba kandydacka - Szkolnictwo wojskowe Zawodowa Służba Wojskowa Służba przygotowawcza to nowy element systemu szkolenia obywateli w warunkach armii zawodowej,

Bardziej szczegółowo

www.stowarzyszenieuk.pl

www.stowarzyszenieuk.pl Emil Stefan MENTEL - ur. 26 października 1916 r. w m. Czaniec. Syn Emanuela i Franciszki z domu Szczotka. Jego ojciec był leśniczym w lasach Habsburgów. Po śmierci ojca zamieszkał w Żywcu u siostry, pracownicy

Bardziej szczegółowo

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV Początki 26. pułku artylerii lekkiej sięgają utworzenia tego pułku, jako 26. pułku artylerii polowej w którego składzie były trzy baterie artyleryjskie

Bardziej szczegółowo

Wiktor Zaradzki żołnierz 1 Batalionu Balonowego - Toruń

Wiktor Zaradzki żołnierz 1 Batalionu Balonowego - Toruń kpt mgr inż. Andrzej Janusz MICHALSKI Wiktor Zaradzki żołnierz 1 Batalionu Balonowego - Toruń Odwołaniem współczesnych przeciwlotników, do których się zaliczam służąc i pracując w strukturach Wojsk OPL

Bardziej szczegółowo

Reorganizacja oraz przebudowa polskiej armii wymusiła nowe warunki naboru oraz szkolenia kandydatów na żołnierzy zawodowych.

Reorganizacja oraz przebudowa polskiej armii wymusiła nowe warunki naboru oraz szkolenia kandydatów na żołnierzy zawodowych. ZOSTAŃ ŻOŁNIERZEM ZAWODOWYM Reorganizacja oraz przebudowa polskiej armii wymusiła nowe warunki naboru oraz szkolenia kandydatów na żołnierzy zawodowych. Z dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z

Bardziej szczegółowo

W dniach 28 i 29 stycznia br. w Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach pożegnaliśmy 6 cio osobową grupę oficerów i podoficerów,

W dniach 28 i 29 stycznia br. w Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach pożegnaliśmy 6 cio osobową grupę oficerów i podoficerów, W dniach 28 i 29 stycznia br. w Centrum Szkolenia Na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach pożegnaliśmy 6 cio osobową grupę oficerów i podoficerów, którzy służbę w kieleckim garnizonie, a potem w Centrum,

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw z 2010 r. Nr 54 poz. 325 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 12 marca 2010 r.

Dziennik Ustaw z 2010 r. Nr 54 poz. 325 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 12 marca 2010 r. Dziennik Ustaw z 2010 r. Nr 54 poz. 325 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 12 marca 2010 r. w sprawie przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych (Dz. U. z dnia 6 kwietnia 2010 r.)

Bardziej szczegółowo

PODCHORĄŻY JAN BOLESŁAW GRZYBAŁA

PODCHORĄŻY JAN BOLESŁAW GRZYBAŁA JACEK GRZYBAŁA PODCHORĄŻY JAN BOLESŁAW GRZYBAŁA Wspomnienie o Janie Bolesławie Grzybale, z początku Jego służby wojskowej, nauki w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii im. Marcina Kątskiego

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych

Bardziej szczegółowo

ODSŁONIĘCIE I POŚWIĘCENIE TABLICY KU CZCI PILOTA Z PRUSZKOWA, JERZEGO PALUSIŃSKIEGO

ODSŁONIĘCIE I POŚWIĘCENIE TABLICY KU CZCI PILOTA Z PRUSZKOWA, JERZEGO PALUSIŃSKIEGO Jacek Ryszard Przygodzki profesor Politechniki Warszawskiej ODSŁONIĘCIE I POŚWIĘCENIE TABLICY KU CZCI PILOTA Z PRUSZKOWA, JERZEGO PALUSIŃSKIEGO Najstarsi mieszkańcy Pruszkowa pamiętają skład opałowy przy

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny Michał Klimecki MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH 1943 1945 1. Zarys organizacyjny W Centralnym Archiwum Wojskowym przechowywany jest materiał źródłowy do dziejów lotnictwa LWP w okresie

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Druk nr 390 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. DECYZJE:

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. DECYZJE: WD A W Dziennik Urzędowy DZIENNIK 1 URZĘDOWY Warszawa, dnia 10 czerwca 2002 r. Nr 9 TREŚĆ: Poz.: ZARZĄDZENIA: 82 Nr 17/MON w sprawie likwidacji Przedszkola Nr 161 w Białymstoku przy Jednostce Wojskowej

Bardziej szczegółowo

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański strona 1 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański 2010-04-21 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański Opis przedmiotu: Stanisław Wyspiański 1869-1907 Wielki malarz, genialny poeta i dramaturg, tworzy dzieła poświęcone idei

Bardziej szczegółowo

Urodził się w miejscowości Szczerzec pod Lwowem w rodzinie Polaków pochodzenia chorwackiego. W 1910 roku ukończył gimnazjum w Drohobyczu.

Urodził się w miejscowości Szczerzec pod Lwowem w rodzinie Polaków pochodzenia chorwackiego. W 1910 roku ukończył gimnazjum w Drohobyczu. Urodził się w miejscowości Szczerzec pod Lwowem w rodzinie Polaków pochodzenia chorwackiego. W 1910 roku ukończył gimnazjum w Drohobyczu. Po ukończeniu gimnazjum przeniósł się z rodziną do Lwowa. W latach

Bardziej szczegółowo

SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ

SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ SZTAB GENERALNY WOJSKA POLSKIEGO ZARZĄD ORGANIZACJI I UZUPEŁNIEŃ P1 SŁUŻBA PRZYGOTOWAWCZA NOWA FORMA SŁUŻBY WOJSKOWEJ ppłk Korneliusz ŁANIEWSKI WROCŁAW PAŹDZIERNIK 2015 rok 1 GENEZA TWORZENIA NARODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Józef Ludwik Skibińskikapitan

Józef Ludwik Skibińskikapitan Józef Ludwik Skibińskikapitan obserwator Urodził się 02.12.1900 r. w Monachium, z ojca Władysława i matki Zofii z Królikowskich. Ojciec, Władysław Skibiński był artystą malarzem i zapewne tym można tłumaczyć

Bardziej szczegółowo

Awanse generalskie z okazji Święta Wojska Polskiego

Awanse generalskie z okazji Święta Wojska Polskiego Data publikacji : 02.08.2013 Awanse generalskie z okazji Święta Wojska Polskiego Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Zwierzchnik Sił Zbrojnych Bronisław Komorowski, na wniosek ministra obrony narodowej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA. z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy

UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA. z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy UCHWAŁA NR XX/268/2012 RADY MIEJSKIEJ INOWROCŁAWIA w sprawie zmiany nazwy ulicy Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r.

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r. Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 października 2013 r. w sprawie wdrożenia do eksploatacji użytkowej

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA W OBRONIE LWOWA. Instrukcja

INSTRUKCJA W OBRONIE LWOWA. Instrukcja INSTRUKCJA W OBRONIE LWOWA Instrukcja http://pamiec.pl/gra7 My nie błagamy o wolność. My o nią walczymy. SZANOWNI PAŃSTWO! Gra 7. W obronie Lwowa to część lotniczej trylogii historycznych gier planszowych

Bardziej szczegółowo

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH TREŚĆ PREZENTACJI

LATAJĄCE REPLIKI SAMOLOTÓW HISTORYCZNYCH TREŚĆ PREZENTACJI TREŚĆ PREZENTACJI 1. Zapomniana historia, nieznane fakty 2. Przywrócenie pamięci Czynu Wielkopolan 3. Latające repliki samolotów historycznych 4. Budowa i organizacja formacji : ZAPOMNIANA HISTORIA, NIEZNANE

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Klubu poświęcone Józefowi Piłsudskiemu

Spotkanie Klubu poświęcone Józefowi Piłsudskiemu Spotkanie Klubu poświęcone Józefowi Piłsudskiemu Dnia 18 listopada 2008 r. w poznańskim Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej przy ul. Rolnej 45a, w ramach prac Klubu Historycznego, przypomniano osobę i

Bardziej szczegółowo

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY

6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY 6 POMORSKA DYWIZJA PIECHOTY PATRON SZKOŁY Rok 1944 przyniósł istotne zmiany na arenie politycznej. Za sprawą największej operacji desantowej w Normandii państwa sprzymierzone zdołały utworzyć drugi front

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2014 r.

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2014 r. STOWARZYSZENIE POLSKICH ARTYLERZYSTÓW PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2014 r. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Janusz Kolbusz Początki polskiego lotnictwa ( ) Niepodległość i Pamięć 22/3 (51),

Janusz Kolbusz Początki polskiego lotnictwa ( ) Niepodległość i Pamięć 22/3 (51), Początki polskiego lotnictwa (1918-1920) Niepodległość i Pamięć 22/3 (51), 195-204 2015 ARTYKUŁY NIEPODLEGŁOŚĆ I PAMIĘĆ 2015, nr 3 (51) Janusz Kolbusz Brzostek Początki polskiego lotnictwa (1918 1920)

Bardziej szczegółowo

Tomasz Ginter GWIAŹDZISTA ESKADRA

Tomasz Ginter GWIAŹDZISTA ESKADRA Tomasz Ginter GWIAŹDZISTA ESKADRA Listopad 1918 r. był na ziemiach polskich bardzo gorącym miesiącem. Koniec I wojny światowej przyniósł klęskę wszystkim zaborczym mocarstwom: Rosja wycofała się z walk,

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne Wiesław Bernaś ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR 1. Sprawy organizacyjne Na mocy decyzji Państwowego Komitetu Obrony Związku Radzieckiego z dnia 10 sierpnia 1943 roku przystąpiono

Bardziej szczegółowo

Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego (GROM)

Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego (GROM) Strona znajduje się w archiwum. Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego (GROM) Tworzenie Jednostki rozpoczęto w 1990 roku, wykorzystując najlepsze doświadczenia zagraniczne zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

MONTE CASSINO Tatiana Staszczyk

MONTE CASSINO Tatiana Staszczyk MONTE CASSINO Tatiana Staszczyk JAK TO SIĘ ZACZĘŁO? Od stycznia 1944 roku Niemcy odparli trzy ataki wojsk alianckich, w których uczestniczyły oddziały amerykańskie, angielskie, francuskie, hinduskie i

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909)

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach (druk nr 909) U S T A W A z dnia 16 października 1992 r. o

Bardziej szczegółowo

{jcomments on} Postacie AD. część 3

{jcomments on} Postacie AD. część 3 {jcomments on} Foto: Józef Minich w mundurze strażackim. Łowicz -1909r. Archiwum Państwowe w Warszawie Oddział w Łowiczu. Zbiór Władysława Tarczyńskiego w Łowiczu sygn. 21. Foto. Akt urodzenia APW Oddział

Bardziej szczegółowo

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005

dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 dr inż. Zygmunt Rozewicz 1927-2005 Dr inż. Zygmunt Rozewicz Urodził się 17 marca 1927 r. w Wieliczce. Tu ukończył szkołę powszechną w 1939 r i zdał do gimnazjum. Po wybuchu wojny wyjechał z rodziną do

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 5 marca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 5 marca 2010 r. Dz.U.10.41.243 2011-06-15 zm. Dz.U.2011.110.647 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami

Bardziej szczegółowo

MORSKI ZWIĄZE WOJSKOWY KWATERA GŁÓWNA

MORSKI ZWIĄZE WOJSKOWY KWATERA GŁÓWNA Gdańsk 05.05.2010 MORSKI ZWIĄZE WOJSKOWY KWATERA GŁÓWNA ROZKAZ KG 4/10 Gdańsk 05.05.2010 r. Z dniem 7 maja 2010 roku zostaje wprowadzony nowy podział stopień w Morskim Związku Wojskowym, zachowane zostają

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 2004 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie mianowania na stopnie wojskowe. (Dz. U. z dnia 30 czerwca 2004 r. Dz.U.04.150.1584 2005.05.03 zm. Dz.U.05.68.598 1 2005.08.04 zm. Dz.U.05.133.1121 1 2006.06.07 zm. Dz.U.06.86.596 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie mianowania

Bardziej szczegółowo

HORAK Stefan Kazimierz

HORAK Stefan Kazimierz Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/edukacja/akcje-i-obchody/ogolnopolskie/katyn/dokumenty-i-fotografie/archiwum-kurii-metropol/10000,h ORAK-Stefan-Kazimierz.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2016 r.

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2016 r. STOWARZYSZENIE POLSKICH ARTYLERZYSTÓW PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2016 r. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 24.04.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Lp. Nazwa organizacji Nr ewidencyjny Nazwa

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Mierzwiński Spadochroniarze Armii Krajowej i jeden z nich cichociemny podpułkownik "Oliw" Feliks Dzikielewski

Zbigniew Mierzwiński Spadochroniarze Armii Krajowej i jeden z nich cichociemny podpułkownik Oliw Feliks Dzikielewski Zbigniew Mierzwiński Spadochroniarze Armii Krajowej i jeden z nich cichociemny podpułkownik "Oliw" Feliks Dzikielewski Niepodległość i Pamięć 14/1 (25), 147-151 2007 N ie p o d le g ło ść i P a m ięć"

Bardziej szczegółowo

wykorzystaniem powietrznego systemu wczesnego wykrywania i naprowadzania. Swój rozwój naukowy kontynuował w AON, gdzie

wykorzystaniem powietrznego systemu wczesnego wykrywania i naprowadzania. Swój rozwój naukowy kontynuował w AON, gdzie Imię i nazwisko: Jan Rajchel Stopień/tytuł naukowy: dr hab. Sylwetka naukowa: Pan dr hab. Jan RAJCHEL jest absolwentem Wyższej Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie (obecnie Wyższa Szkoła Oficerska Sił

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12809,7-wrzesnia-1939-roku-skapitulowala-zaloga-westerplatte-mimo-przygniatajacej-pr ze.html Wygenerowano: Piątek, 20 stycznia

Bardziej szczegółowo

100 BATALION ŁĄCZNOŚCI JEDNOSTKA WOJSKOWA 4092 78-601 WAŁCZ ul. Kościuszki 24 tel. 472-010

100 BATALION ŁĄCZNOŚCI JEDNOSTKA WOJSKOWA 4092 78-601 WAŁCZ ul. Kościuszki 24 tel. 472-010 100 BATALION ŁĄCZNOŚCI JEDNOSTKA WOJSKOWA 4092 78-601 WAŁCZ ul. Kościuszki 24 tel. 472-010 1. MŁODSZY TECHNIK PLUT. 2. KIEROWNIK STACJI SIERŻ. 3. MŁODSZY ODBIORCA SZER. 4. DOWÓDCA APARATOWNI SIERŻ. 5.

Bardziej szczegółowo

donat Makijonek major

donat Makijonek major POLSKIE ASY I WOJNY ŚWIATOWEJ 127 donat Makijonek major Donat Makijonek lub Donatus Adamowicz Makienok urodził się 19 maja 1891 roku we wsi Tambowka (lub Dambowka) koło Witebska w rodzinie polskich rolników.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 11 lutego 2011 r. w sprawie stanowisk służbowych oraz stopni funkcjonariuszy Służby Więziennej

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 11 lutego 2011 r. w sprawie stanowisk służbowych oraz stopni funkcjonariuszy Służby Więziennej 189 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 11 lutego 2011 r. w sprawie stanowisk służbowych oraz stopni funkcjonariuszy Służby Na podstawie art. 55 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie (Dz.

Bardziej szczegółowo

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK polish.poland.usembassy.gov Facebook www.facebook.com/usembassywarsaw YouTube www.youtube.com/user/usembassywarsaw Twitter twitter.com/usembassywarsaw USA & Poland Polska

Bardziej szczegółowo

Polak Jan Nagórski pierwszy nad Arktyką

Polak Jan Nagórski pierwszy nad Arktyką Polak Jan Nagórski pierwszy nad Arktyką 16 kwietnia 2015 roku przedstawiciele Warszawskiego Klubu Seniorów Lotnictwa dokonali na warszawskim Cmentarzu Północnym wizji lokalnej grobu Jana Nagórskiego (1888-1976),

Bardziej szczegółowo

Regionalna Akademia Twórczej Przedsiębiorczości ul. Piłsudskiego 2, 96-100 Skierniewice tel. 46/ 833 70 93

Regionalna Akademia Twórczej Przedsiębiorczości ul. Piłsudskiego 2, 96-100 Skierniewice tel. 46/ 833 70 93 Regionalna Akademia Twórczej Przedsiębiorczości ul. Piłsudskiego 2, 96-100 Skierniewice tel. 46/ 833 70 93 akademia@mokskierniewice.pl Zabytkowa Willa Kozłowskich, w której mieści się Regionalna Akademia

Bardziej szczegółowo

SYLWETKI. Ppor. Jerzy Jankiewicz w okresie służby w 1. Pułku Lotniczym w Warszawie (fot. ze zbiorów autora)

SYLWETKI. Ppor. Jerzy Jankiewicz w okresie służby w 1. Pułku Lotniczym w Warszawie (fot. ze zbiorów autora) Wojtek Matusiak PIERWSZY POLAK DOWÓDCA JEDNOSTKI RAF Jerzy Jankiewicz (1913 1942) Na pytanie o nazwisko pierwszego polskiego lotnika, który został dowódcą jednostki brytyjskiego lotnictwa, większość historyków,

Bardziej szczegółowo

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora 1 I./l. Relacja ^ /I I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora "II. Materiały uzupełniające relację III./l. Materiały dotyczące rodziny

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyjazdu na obchody Święta 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim.

Sprawozdanie z wyjazdu na obchody Święta 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim. Sprawozdanie z wyjazdu na obchody Święta 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim. W dniu 23 czerwca 2016 r. Koło Naukowe Uni-Logistics w składzie: Prof. Remigiusz Kozłowski, Anna Palczewska,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 9 października 2015 r. Poz. 1578 OBWIESZCZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 7 września 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu Strona znajduje się w archiwum. Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu We wtorek, 24 lutego br., Prezydent RP, Zwierzchnik Sił Zbrojnych Lech Kaczyński złożył wizytę w Wyżej

Bardziej szczegółowo

KARTA KRYTERIÓW III KLASY KWALIFIKACYJNEJ

KARTA KRYTERIÓW III KLASY KWALIFIKACYJNEJ Załącznik 1 KARTA KRYTERIÓW III KLASY KWALIFIKACYJNEJ DLA PODOFICERÓW ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ ZAKRES UMIEJĘTNOŚCI PRAKTYCZNYCH METODYKA podstawowe obowiązki dowódcy załogi, miejsce i rolę w procesie

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 297 Departament Wychowania Promocji Obronności DECYZJA Nr 334/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej,

Bardziej szczegółowo

2. Powitanie gości i okolicznościowe przemówienia.

2. Powitanie gości i okolicznościowe przemówienia. . Dane INSTYTUCJI/PODMIOTU/PLACÓWKI zarejestrowanej w Programie Pełna nazwa. Szkoła Podstawowa nr im. Lotników INSTYTUCJI/PODMIOTU/PLACÓWKI. Skrzydło Lotnictwa Szkolnego w Dębnie Adres INSTYTUCJI/PODMIOTU/PLACÓWKI

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie o Rotmistrzu Tadeuszu Bączkowskim

Wspomnienie o Rotmistrzu Tadeuszu Bączkowskim Wspomnienie o Rotmistrzu Tadeuszu Bączkowskim Rtm. Tadeusz BĄCZKOWSKI podczas Spotkania Kawalerzystów II RP, Ich Rodzin i Miłośników Kawalerii. Grudziądz, sierpień 2014 r. Tadeusz Bączkowski urodził się

Bardziej szczegółowo

DECYZJA Nr 140/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 kwietnia 2011 r.

DECYZJA Nr 140/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 18 kwietnia 2011 r. Departament Wychowania i Promocji Obronności 116 DECYZJA Nr 140/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej, oznaki rozpoznawczej oraz proporczyka

Bardziej szczegółowo

Prezydent mianował na stopnie generalskie

Prezydent mianował na stopnie generalskie Źródło: http://www.bbn.gov.pl/pl/wydarzenia/7730,prezydent-mianowal-na-stopnie-generalskie.html Wygenerowano: Wtorek, 3 stycznia 2017, 05:06 Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 29.11.2016

Bardziej szczegółowo

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14 Janusz Gzyl KOLEKCJA FOTOGRAFII PRZEWRÓT MAJOWY 1926 R. Jedną z kolekcji wyodrębnionych z zasobu ikonograficznego Pracowni Zbiorów Specjalnych Centralnego Archiwum Wojskowego, jest kolekcja Nr 60 Przewrót

Bardziej szczegółowo

Awanse generalskie z okazji Święta Wojska Polskiego

Awanse generalskie z okazji Święta Wojska Polskiego Data publikacji : 09.08.2011 Awanse generalskie z okazji Święta Wojska Polskiego We wtorek 9 sierpnia br., Prezydent RP Bronisław Komorowski nadał piętnastu oficerom Wojska Polskiego stopnie generalskie:

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2017 r.

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2017 r. STOWARZYSZENIE POLSKICH ARTYLERZYSTÓW PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2017 r. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

65. rocznica triumfu pancerniaków gen. Maczka pod Falaise

65. rocznica triumfu pancerniaków gen. Maczka pod Falaise Źródło: http://www.bbn.gov.pl/pl/wydarzenia/1825,65-rocznica-triumfu-pancerniakow-gen-maczka-pod-falaise.html Wygenerowano: Poniedziałek, 19 września 2016, 04:35 65. rocznica triumfu pancerniaków gen.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 5 marca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 5 marca 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 41 3560 Poz. 243 243 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa Na

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY GRY CEL GRY. Plansza do gry Książeczka z instrukcją i opracowaniem historycznym żetony: 12 czarnych. 3 dwustronne żetony znaczników

ELEMENTY GRY CEL GRY. Plansza do gry Książeczka z instrukcją i opracowaniem historycznym żetony: 12 czarnych. 3 dwustronne żetony znaczników 2 ELEMENTY GRY Plansza do gry Książeczka z instrukcją i opracowaniem historycznym żetony: srewa.7 12 czarnych dwustronne żetony 10 dwustronnych 1 kość strzału znaczników polskich samolotów żetonów bolszewickiej

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo