Cena: 26,00 zł (w tym 8% VAT)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Cena: 26,00 zł (w tym 8% VAT)"

Transkrypt

1 Cena: 26,00 zł (w tym 8% VAT)

2 Osobowości medycyny Prof. dr hab. n. med. Maria Siemionow Jest cenionym na całym świecie specjalistą chirurgii i transplantologii. Sławę ogólnoświatową przyniosło jej zrealizowanie udanej operacji prawie całkowitego przeszczepu twarzy, pierwszego w Stanach Zjednoczonych, a czwartego na świecie, czego dokonała w grudniu 2008 wraz ze swoim zespołem w Cleveland Clinic. Posiada bogaty dorobek prac naukowych (IF=386,803, w tym za prace oryginalne IF=333,345).

3 fot. mlift.pl (1,3,5), Cleveland Clinic (2), archiwum prywatne Marii Siemionow (4) Magdalena Szumska: Zaznaczyłam sobie w Pani biografii taki fragment: Od badań w laboratorium do łóżka pacjenta z przeszczepem prowadzi długa i pełna przeszkód droga, ale my wszyscy lekarze, badacze jesteśmy wytrwali. Pani jest chyba jedną z najbardziej wytrwałych Polek w historii medycyny? Maria Siemionow: Trudno powiedzieć (śmiech). Biorąc jednak pod uwagę okres przygotowań, który w przypadku pierwszej operacji przeszczepu twarzy wyniósł ponad 20 lat, a także to, że przez cały czas trzeba było weryfikować czy nasze możliwości są zgodne z obecnymi wówczas warunkami, to można tak stwierdzić. Dwadzieścia lat to bardzo długo. Byli tacy, którzy bez pogłębionych badań przystępowali do prób przeszczepów. Pani jednak postawiła bardzo wysoko poprzeczkę, zarówno sobie, jak i swojemu zespołowi, najpierw w kwestii publikacji, później szczegółowych badań. Wszystko było dogłębnie przygotowane, włącznie z samym wyborem pacjenta. Zgadza się. W tym miejscu zahaczamy o problematykę innowacyjności w medycynie i związanych z tym zagadnień, w tym problemów etycznych. Wprowadzając nowy zabieg operacyjny, procedurę czy choćby nowy lek, potrzebna jest zgoda wielu komitetów, znajomość przedmiotu, w którym się pracuje; wymaga to również wielu przygotowań. Gdy mamy do czynienia z prawdziwą rewolucją, czymś, czego nikt wcześniej nie wykonał na całym świecie jak przeszczep twarzy to konieczne są ekspertyzy, przygotowanie badań naukowych i doświadczalnych, w tym badań anatomicznych na zwłokach ludzkich. Właśnie ze względu na to, że to zupełnie nowa procedura chirurgiczna. Nie można z dnia na dzień powiedzieć, że przeszczepi się twarz czy na przykład oko, bo na daną chwilę jest to jeszcze nieosiągalne i niewiadome. Ci, którzy są zainteresowani przeprowadzeniem takich operacji, przygotowują się, poczynając właśnie od badań na zwierzęcym modelu doświadczalnym, następnie na zwłokach ludzkich w laboratorium anatomicznym i potem wdrażają procedury do badań przedklinicznych. Na samym końcu jest wybór pacjenta i przygotowanie go, a tutaj wchodzi w grę oprawa zagadnień etycznych. I wreszcie przygotowanie zespołu i samo wykonanie zabiegu. To logistyka jak w prowadzeniu najtrudniejszej wojny (uśmiech). Transplantologia na całym świecie mogła się rozwijać i dokonywać przeskoków rozwojowych Na samym końcu jest wybór pacjenta i przygotowanie go (...). To logistyka jak w prowadzeniu najtrudniejszej wojny również dzięki badaniom i zabiegom, które nie do końca były spójne z etyką. Pani kładzie szczególny nacisk na to, aby to, co Pani robi wraz ze swoim zespołem, było dobrze odbierane przez komisje, grupy medyczne i opinię publiczną. Zgadza się. Muszę powiedzieć, że nawet przy tak ogromnym przygotowaniu, przy 20 latach pracy, znajomości tematu, dużą rolę odegrał sam fakt, że operacja naprawdę się udała. Gdyby ten zabieg się nie powiódł co również było możliwe, bo każda operacja, zwłaszcza transplantologiczna, niesie ze sobą ryzyko niepowodzenia historia wyglądałaby zupełnie inaczej. Media bardzo interesują się takimi zagadnieniami po stronie sukcesu, a nawet bardziej tymi po stronie porażki. Niepowodzenia nie da się całkowicie wykluczyć. Kilku pacjentów, którzy mieli transplantacje twarzy, już nie żyje i to jest porażka, zarówno z medycznego jak i etycznego punktu widzenia. Dlatego uważam, że należy dobrze przygotowywać się do nowych rozwiązań nie tylko dla siebie samego, ale także dla pacjenta, całego społeczeństwa, dla postępu w medycynie. W mojej opinii, a jestem z wykształcenia ekonomistą, zaprezentowała Pani niesamowite podejście do ekonomiki medycznej: maksymalne ograniczenie ryzyka. To na pewno pozwoliło mieć pewne poczucie komfortu, że na każdym z etapów nie było żadnych niewiadomych. Nic nie stało pod znakiem zapytania! Zespół może być niewłaściwy albo kogoś w nim brakować, w końcu pacjent w tamtym wypadku pacjentka może się okazać pacjentem problemowym. Przykładowo ze względu na zażywanie narkotyków lub samą historię ich zażywania. Znamy pacjentkę, która miała przeszczep twarzy we Francji, a nałogowo paliła papierosy i piła alkohol. Nawet na zdjęciu, zrobionym trzy dni po zabiegu przeszczepu twarzy, w tym momencie pierwszym na świecie, pacjentka paliła papierosa. Czy to nonszalancja czy głupota? Wiadomo, że pacjenci po takich operacjach muszą do końca życia zażywać bardzo obciążające organizm leki i tego typu nałogi w tym przeszkadzają. Istnienie tychże leków immunosupresyjnych zawdzięczamy szwajcarskiemu biologowi prowadzącemu badania nad medycznymi właściwościami różnych organizmów roślinnych. Jean- -François Borel w roku 1970 wyizolował składniki z grzybów o numerze , występujących naturalnie w Norwegii i Wisconsin. Obecnie jest to bardzo znany lek, który zrewolucjonizował transplantologię. MEDICAL MAESTRO MAGAZINE Vol. 6/

4 W historii medycyny często się zdarzało, że przypadkowe okoliczności są większym odkryciem niż to, do czego się faktycznie dążyło (śmiech). Wprowadzanie kolejnych leków immunosupresyjnych umożliwiło wykonywanie przeszczepów. Co prawda wcześniej również przeprowadzano takie zabiegi, ale nie można powiedzieć, że kończyły się powodzeniem. Na przykład w 1964 roku wykonano pierwszy przeszczep ręki, ale nie było jeszcze odpowiednich leków, przez co organizm pacjenta odrzucił przeszczep. Dlatego tak ważne jest, by moment przełomowego odkrycia w medycynie odbywał się w odpowiednim czasie i w sprzyjających do tego warunkach. Podczas konferencji prasowej w Cleveland Clinic miała Pani przemówienie, ale zanim do tego doszło, padły inne słowa z ust Dyrektora. Przedstawił on bowiem dwudziestu Pani współpracowników, którzy reprezentowali bardzo wiele dziedzin medycznych, podkreślając, że bez nich ten przeszczep nie byłby możliwy. Zorganizowałam wielospecjalistyczny zespół ponad 20 lekarzy (chirurdzy plastyczni i rekonstrukcyjni, otolaryngolodzy, mikrochirurdzy, transplantolodzy, anestezjolodzy, psychiatrzy, specjaliści chorób zakaźnych, etycy), po otrzymaniu zgody komitetu etycznego na pierwszy przeszczep twarzy. Ekspertyza wielu wymienionych specjalistów jest niezbędna dla przeprowadzenia tak kompleksowego zabiegu operacyjnego, jak prawie całkowity przeszczep twarzy. Rzadko kto dzisiaj pamięta, że operacja nie polegała tylko na przeszczepieniu samych tkanek twarzy, ale też części podniebienia, zębów czy tkanki tłuszczowej... Zgadza się. Rzeczywiście, w tym okresie był to pierwszy tak rozległy przeszczep twarzy, można powiedzieć kompleksowy. My go nazywamy przeszczepem kompozytu tkankowego, ze względu na to, że jest to bardzo rozległy przeszczep, jednocześnie niezwykle funkcjonalny, skomponowany nie tylko ze skóry, kości, mięśni, chrząstki czy tkanki tłuszczowej, ale też na przykład ślinianek i węzłów chłonnych. Kompozyt tkankowy zawierał również cały nos, wargi, powieki i kości wspierające oczodoły. Jak długo trwała operacja? (...) tak ważne jest, by moment przełomowego odkrycia w medycynie odbywał się w odpowiednim czasie i w sprzyjających do tego warunkach (...) jest to bardzo rozległy przeszczep, jednocześnie niezwykle funkcjonalny, skomponowany nie tylko ze skóry, kości, mięśni, chrząstki czy tkanki tłuszczowej, ale też na przykład ślinianek i węzłów chłonnych. Kompozyt tkankowy zawierał również cały nos, wargi, powieki i kości wspierające oczodoły Operacja trwała 22 godziny bez przerwy, jedynie kilku chirurgów wymieniało się, kiedy już byli bardzo zmęczeni. Przez te 22 godziny byłam cały czas na nogach, raz przy jednym stole operacyjnym dawcy, raz drugim stole biorcy. Koordynowałam całą logistykę zabiegu. Był podczas tej operacji moment, kiedy miała Pani emocjonalne dreszcze? Raczej nie. Najważniejszy był moment połączenia naczyń tętniczych i naczyń żylnych pacjentki oraz dawcy, a także moment zdjęcia zacisków. Choć pierwsze zaróżowienie się przeszczepionej twarzy, która wcześniej była blada i bez życia, było najważniejszym momentem. Poza tym nie było takiej sytuacji, kiedy wydawało się, że coś pójdzie nie po naszej myśli i mógł temu towarzyszyć niepokój. Pani, jako kierownik zespołu, czuwała nad wszystkim. Tutaj znowu pojawia się umiejętność zarządzania. Musiała mieć ją Pani we krwi i musiała się ona ujawnić już wcześniej. Zgadza się! (śmiech). Kieruję zespołami ludzkimi od bardzo, bardzo wielu lat. Od pierwszego roku studiów przez okres 6 lat studiów medycznych byłam starostą roku. Reprezentowałam Radę Wydziału na spotkaniach z władzami uczelni, jak również organizowałam zajęcia. Mój ojciec zresztą był ekonomistą, dyrektorem wielu przedsiębiorstw budowlanych w Poznaniu, więc można powiedzieć, że odziedziczyłam po nim bakcyla zarządzania. Koordynacja, logistyka, zarządzanie zespołami ludzkimi Pani tych pojęć używa tak samo często jak medycyna, przeszczep czy klinika. To są dla Pani zwykłe słowa. Oczywiście, to jest część mojego codziennego życia. Pani Profesor, fascynujący jest sposób poruszania się po grząskim gruncie, jakim jest bioetyka. Pani bardzo mocno podkreśla, że pacjent musi spełniać szereg warunków, aby móc zakwalifikować go do operacji. Wspomina Pani, że doktor Katrina Bramstedt z Cleveland zawsze szczególną uwagę kładzie na fakt, że to biorca jest maksymalnie odpowiedzialny za przeszczep. Jak najbardziej. Współpraca z etykiem w naszym zespole była faktycznie bardzo ważna. Może to jest w ja- MEDICAL MAESTRO MAGAZINE Vol. 6/

5 kimś sensie mało podkreślane w mediach czy nawet w rozmowach profesjonalnych w medycynie, że odpowiedzialność nie jest tylko po jednej stronie. Z przykrością zauważyłam, że w naszych mediach w Polsce pokazuje się palcem tylko na lekarza! Najczęściej palec wyciąga operowany pacjent lub jego prawnik. Oczywiście, i to jest normalne. Zdarzają się różne przykre wypadki, jak sądzę, w 99,5% niezamierzone... Natomiast odpowiedzialność za tego typu operacje jakimi są przeszczepy, jest po obu stronach. Proszę wyobrazić sobie sytuację, że nasza pacjentka po zabiegu przeszczepu nie zażywałaby leków przeciwko odrzutowi! Gdyby nas oszukiwała, nie brałaby leków, ponieważ gorzej się po nich czuła albo bała się powikłań, o których dowiedziała się jeszcze przed operacją: że leki mogą uszkodzić jej wątrobę, nerki, a nawet mogą spowodować

6 wcześniejszą śmierć... W takiej sytuacji przeszczep zostałby odrzucony z powodu niestosowania się pacjenta do zaleceń lekarza. A Pani pacjentka Connie Culp po dziś dzień przychodzi do Pani dwa razy do roku na badania. Ma niesamowicie silny charakter, jest zdeterminowana i konsekwentna. Tak, ona sobie dobrze radzi. To ona była właśnie tą wybraną, odpowiedzialną za siebie pacjentką. W medycynie, również w transplantologii, bardzo duże znaczenie ma pacjent i jego zachowanie po przeszczepie. Ale gdyby się jednak wydarzyło, to, co z pacjentami, którzy mieli przeszczepy rąk i przestali brać leki, a co za tym idzie, przeszczepy zostałyby odrzucone, to wówczas kto byłby winien? Na pewno nikt nie wskaże pacjenta. Opinia publiczna powiedziałaby raczej, że to lekarze zrobili przeszczep i się nie udał. Nie twierdzę tutaj, że należy obarczać winą wyłącznie jedną stronę, lecz chcę podkreślić, że należy pamiętać o współodpowiedzialności pacjenta. Zdarzają się błędy medyczne czy niepowodzenia, na które jako lekarze jesteśmy przygotowani. Społeczeństwo powinno zrozumieć również rolę pacjenta w powodzeniu każdej medycznej procedury. Chcę to troszeczkę rozdzielić, żeby nie zawsze było tak, że to lekarze są najgorsi i robią z pacjentami co chcą, prawie ich zabijając! Bo tak z pewnością nie jest. Transplantolodzy rozmawiają wiele godzin z pacjentami zakwalifikowanymi do operacji? Jest to niezbędne. Niestety, dzisiejsze realia są takie, że lekarze mają wyznaczony czas co do minuty na dane procedury bądź tylko wywiad z pacjentem; martwi mnie to i nie wiem, w jakim kierunku dalej pójdzie. Jeżeli mówimy o etyce, to ja tu stawiam duży znak zapytania. Pacjent powinien mieć czas, aby zapoznać się z dokumentacją którą powinien podpisać; powinien mieć możliwość uzyskania odpowiedzi na wszystkie pytania. Myślę, że nie tylko polska medycyna nie ma na to czasu. W tak zwanych procedurach typowych czy rutynowych pacjenci są dzisiaj bardzo dobrze wykształceni, bo wiedzę znajdują w Internecie (uśmiech). Natomiast Ale gdyby się jednak wydarzyło (...), że przeszczepy zostałyby odrzucone, to wówczas kto byłby winien? Na pewno nikt nie wskaże pacjenta. Opinia publiczna powiedziałaby raczej, że to lekarze zrobili przeszczep i się nie udał Niestety, dzisiejsze realia są takie, że lekarze mają wyznaczony czas co do minuty na dane procedury bądź tylko wywiad z pacjentem; martwi mnie to i nie wiem, w jakim kierunku dalej pójdzie w procedurach nietypowych, innowacyjnych, wymagających specyficznych zgód, to lekarze poświęcają wiele godzin na jednego pacjenta. Z drugiej strony takich pacjentów nie mamy kilkudziesięciu dziennie tylko kilku rocznie. To swego rodzaju komfort w Pani pracy? Ten komfort jest naprawdę kilka razy w roku. Zwykle panuje codzienna rutyna i pacjentów, którzy mają standardowe operacje, jest bardzo wielu. Na pewno w transplantologii, w innowacyjnych zabiegach medycznych, ten czas musi być znaleziony i poświęcony. Kiedyś rozwój robotyki czy mikrotechnologii był popychany do przodu głównie przez wojsko. A dzisiaj rozwój świata napędza medycyna? A czy wspomniała pani o wojsku wojny, niestety, napędzają rozwój świata medycznego. Mam bardzo wiele grantów i funduszy, w tym z Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych, między innymi na przeszczepy twarzy u żołnierzy. Bardzo wielu młodych ludzi wraca z wojny z niesamowitymi deformacjami głowy, kończyn, bez rąk, nóg czy twarzy. Dlatego Departament Obrony wspiera procedury i innowacje w medycynie, które mogą im pomóc. I to jest ten plus dla rozwoju w medycynie. Tak, ale niestety, jak każda wojna, również te obecne powodują zupełnie inne uszkodzenia i deformacje, zarówno wśród ludności cywilnej, jak i żołnierzy walczących. Więc ciągle uczymy się, jak postępować z nowymi rodzajami obrażeń. Zdarzyło się Pani kiedyś uronić łzę, patrząc na pacjenta i mówiąc, że nie można mu pomóc w takim stopniu, na jaki liczył? Dalsze 3 strony wywiadu dostępne w wydaniu Vol. 6/2015 MEDICAL MAESTRO MAGAZINE Kup on-line (aktywny link) lub w najbliższym salonie prasowym EMPIK

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Co 5 dni w Polsce umiera jedna z osób oczekujących na przeszczepienie narządu. Umiera nie z powodu. powodu braku narządów do transplantacji

Co 5 dni w Polsce umiera jedna z osób oczekujących na przeszczepienie narządu. Umiera nie z powodu. powodu braku narządów do transplantacji Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie Co 5 dni w Polsce umiera jedna z osób oczekujących na przeszczepienie narządu Umiera nie z powodu braku leczenia, ale z powodu braku narządów do transplantacji

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie

Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie Podstawa prawna Ustawa Transplantacyjna ustawa z 1 lipca 2005r o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Transplantologia to

Bardziej szczegółowo

Transplantacje narządów - co musimy wiedzieć, jak możemy pomóc?

Transplantacje narządów - co musimy wiedzieć, jak możemy pomóc? Transplantacje narządów - co musimy wiedzieć, jak możemy pomóc? Michał Nowicki Klinika Nefrologii, Hipertensjologii i Michał Nowicki Transplantologii Nerek Plan prezentacji Kamienie milowe w transplantacji

Bardziej szczegółowo

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DLACZEGO DRUGA OPINIA MEDYCZNA? Coraz częściej pacjenci oraz ich rodziny poszukują informacji o przyczynach chorób oraz sposobach ich leczenia w różnych źródłach.

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

Przeszczepienie nerek Najczêœciej zadawane pytania

Przeszczepienie nerek Najczêœciej zadawane pytania Przeszczepienie nerek Najczêœciej zadawane pytania Witamy w naszej Stacji Dializ Dlaczego potrzebujê przeszczepienia nerki? Kiedy nerki przestaj¹ funkcjonowaæ istniej¹ trzy dostêpne metody leczenia: Hemodializa

Bardziej szczegółowo

PRZESZCZEPY NARZĄDÓW

PRZESZCZEPY NARZĄDÓW PRZESZCZEPY NARZĄDÓW TRANSPLANTACJE - zabiegi medyczne polegające na przeniesieniu organu lub tkanki z jednego osobnika na drugiego albo w ramach jednego organizmu na inne miejsce, wykonywane w celach

Bardziej szczegółowo

Zafascynowany samą operacją, jak i związaną z nią atmosferą: specyficzny nastrój mający. właśnie robi się coś ważnego i niezwykłego.

Zafascynowany samą operacją, jak i związaną z nią atmosferą: specyficzny nastrój mający. właśnie robi się coś ważnego i niezwykłego. Zafascynowany samą operacją, jak i związaną z nią atmosferą: specyficzny nastrój mający źródło w przekonaniu całego zespołu chirurgów, anestezjologów i pielęgniarek, że oto właśnie robi się coś ważnego

Bardziej szczegółowo

O Sławku, który urodził się na nowo

O Sławku, który urodził się na nowo O Sławku, który urodził się na nowo Sławek Nowakowski ma 23 lata. W wieku 15 lat usłyszał od lekarzy diagnozę pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych. Na początku choroba objawiała się zwykłym

Bardziej szczegółowo

perspektywa zastosowania ksenotransplantów na szerszą skalę

perspektywa zastosowania ksenotransplantów na szerszą skalę KSENOTRANSPLANTACJE KSENOTRANSPLANTACJE (gr. ksenos obcy; łac. transplanto przesadzam) przeszczepy międzygatunkowe, czyli transplantacje organów, tkanek lub komórek z organizmu jednego gatunku do organizmu

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania

Najczęściej zadawane pytania Najczęściej zadawane pytania Chciałbym oddać krew ale... 1....nie będziecie chcieli mojej krwi, ponieważ mam pospolitą grupę krwi "0" Potrzebna i ważna jest krew każdej grupy. Ponieważ grupa "0" jest bardzo

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

Historie polskich przedsiębiorców

Historie polskich przedsiębiorców Historie polskich przedsiębiorców SiDLY Jesteśmy w świecie innowacji, nauki, biznesu i medycyny. W firmie SiDLY tworzone są nowoczesne systemy i urządzenia do telematyki medycznej. Co to jest, zapytacie?

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. 1. Dlaczego w Polsce nadal tak mało ludzi decyduje się na to by zostać dawcą szpiku? Przede wszystkim wynika to z niewiedzy. Większość osób, które chcą pomóc

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

Ponadto oświadczam, że zostałam/em w sposób wyczerpujący i w języku dla mnie zrozumiałym poinformowana/y o :

Ponadto oświadczam, że zostałam/em w sposób wyczerpujący i w języku dla mnie zrozumiałym poinformowana/y o : OŚWIADCZENIE ŚWIADOMA ZGODA NA ZABIEG CHIRURGICZNY LUB LECZENIE Imię i nazwisko pacjenta:... Adres zamieszkania:... Data urodzenia:... Rodzaj planowanego zabiegu operacyjnego:...... Rodzaj planowanego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 64 5552 Poz. 403 403 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie szkoleń osób, których czynności bezpośrednio wpływają na jakość komórek, tkanek lub narządów,

Bardziej szczegółowo

TRANSPLANTACJA KKK 2296, 2300-2301

TRANSPLANTACJA KKK 2296, 2300-2301 TRANSPLANTACJA KKK 2296, 2300-2301 CO TO TAKIEGO? (ang. organ transplantation) zabiegi medyczne polegające na przeniesieniu organu lub tkanki z jednego osobnika na drugiego albo w ramach jednego organizmu

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Przeprowadzona ankieta i jej wyniki określiły, że tego typu akcje profilaktyczne są konieczne i wskazały nam kierunki, jakie w przyszłości Władze Miasta i Gminy Biała Rawska winny podjąć. 1. Czy zakres

Bardziej szczegółowo

KAMPANIA DRUGIE ŻYCIE

KAMPANIA DRUGIE ŻYCIE KAMPANIA DRUGIE ŻYCIE Prezentacja wykonana przez uczniów klasy IIe XV Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie Konsultacja merytoryczna: Dorota Frąckowiak Beata Sobesto Magdalena Piwowarska Człowiek jest wielki

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Segmentacja rynku - studium przypadku: Vethoven.pl + e-książeczka.pl

Segmentacja rynku - studium przypadku: Vethoven.pl + e-książeczka.pl 2012 Segmentacja rynku - studium przypadku: Vethoven.pl + e-książeczka.pl Sławomir Dłubak slawomir.dlubak@bluevet.pl Analiza rynku e-usługi Wrocław, 02 października 2012 Segmentację rynku e-usług w oparciu

Bardziej szczegółowo

Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Iwona Podlińska

Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie. Iwona Podlińska Koordynator w zespole transplantacyjnym Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Iwona Podlińska Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie Oddziały Szpitalne Izba Przyjęć Oddział Ratunkowy Intensywnej

Bardziej szczegółowo

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM.

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM. DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA Data urodzenia Wiek Waga kg Wzrost cm Leczony obszar.. Wymiary dotyczące obszaru- obwód.. Osoba kontaktowa Zawód ADRES

Bardziej szczegółowo

Bioetyka teologiczna cz. 10

Bioetyka teologiczna cz. 10 Bioetyka teologiczna cz. 10 Transplantacje Wykład dla studentów II roku Instytutu Nauk o Rodzinie KUL Transplantacja zastąpienie chorego (zniszczonego lub wadliwie działającego) organu przez Organ lub

Bardziej szczegółowo

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA (podpis) LEKARZ PROWADZĄCY DATA Rp. ZALECENIA DLA PACJENTKI (data) DOKUMENTACJĘ INDYWIDUALNĄ ZEWNĘTRZNĄ OTRZYMAŁAM str. 12 SPIS ZAŁĄCZNIKÓW ZUS ZLA S. R. P. O. N. M. L. STATYSTYKA MEDYCZNA DOKUMENTACJĘ

Bardziej szczegółowo

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją?

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? test, BONUS SPECJALNY dla czytelniczek i klientek Inkubatora Kobiecych Pasji Autorka testu: Grażyna Białopiotrowicz Jaki jest poziom Twojej

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

Skaczące geny: białko choroby Huntingtona atakuje przeszczepy mózgu Łatanie luk w mózgu

Skaczące geny: białko choroby Huntingtona atakuje przeszczepy mózgu Łatanie luk w mózgu Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Skaczące geny: białko choroby Huntingtona atakuje przeszczepy mózgu Zaskakujący wynik

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

aspekty medyczne, prawne i organizacyjne

aspekty medyczne, prawne i organizacyjne TRANSPLANTACJA NARZĄDÓW aspekty medyczne, prawne i organizacyjne Zabrze 2013 TRANSPLANTACJA NARZĄDÓW aspekty medyczne, prawne i organizacyjne Zabrze 2013 Autorzy: Bogumiła Król Joanna Zembala - John Nadzór

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki 1.1. Podstawowe pojęcia etyki ogólnej, niezbędne do zrozumienia zasad etyki lekarskiej i bioetyki..................................... 1 1.2. Pojęcia dobra

Bardziej szczegółowo

- Na czym polega pani codzienna praca? - Z jakimi problemami najczęściej spotyka się pani w rozmowach z parą dawcy i biorcy?

- Na czym polega pani codzienna praca? - Z jakimi problemami najczęściej spotyka się pani w rozmowach z parą dawcy i biorcy? Aleksandra Tomaszek, koordynator transplantacyjny żywego dawcy nerki, Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej, Instytut Transplantologii im. Tadeusza Orłowskiego, Warszawski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. 1. Dlaczego w Polsce nadal tak mało ludzi decyduje się na to, by zostać dawcą szpiku? Przede wszystkim wynika to z niewiedzy. Większość osób, które chcą pomóc

Bardziej szczegółowo

FAS. Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME)

FAS. Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME) FAScynujące dzieci FAS Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME) Co 3 kobieta w ciąży sięga po kieliszek, a skutki tego bywają dramatyczne. Nawet niewielka ilość alkoholu wypitego przez matkę może

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Wykaz zastrzeżeń wniesionych w odniesieniu do aktu nr 164

Wykaz zastrzeżeń wniesionych w odniesieniu do aktu nr 164 Wykaz zastrzeżeń wniesionych w odniesieniu do aktu nr 164 Konwencja o ochronie praw człowieka i godności istoty ludzkiej w odniesieniu do zastosowań biologii i medycyny: konwencja o prawach człowieka i

Bardziej szczegółowo

S T A N O W I S K O U Z A S A D N I E N I E

S T A N O W I S K O U Z A S A D N I E N I E Warszawa, 29 maja 2013 r. S T A N O W I S K O Osoba pracująca w weterynaryjnym laboratorium diagnostycznym nie może używać tytułu zawodowego diagnosty laboratoryjnego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH

POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH POMOC W REALIZACJI CELÓW FINANSOWYCH Szczegółową instrukcję znajdziesz tu: http://marciniwuc.com/ Miesiąc:. (np. Styczeń 2015) Punkt 1: Wyznacz Twoje 20 minut z finansami. Moje 20 minut na finanse to:

Bardziej szczegółowo

Project PONS PNRF-228-AI-1/07

Project PONS PNRF-228-AI-1/07 BIOBANK Artur Kowalik Świętokrzyskie Centrum Onkologii BIOBANK Co to jest? Biobank można zdefiniować jako archiwum próbek biologicznych wykorzystywanych w eksperymentach i badaniach naukowych. Zwykle jest

Bardziej szczegółowo

Poland ISSP 2011- Health Questionnaire

Poland ISSP 2011- Health Questionnaire Poland ISSP 2011- Health Questionnaire I n s t y t u t S t u d i ó w S p o ł e c z n y c h im. P r o f e s o r a R o b e r t a B. Z a j o n c a U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i S t a w k i 5 /

Bardziej szczegółowo

KARTA PACJENTA / KLIENTA LASER, IPL ZAMYKANIE NACZYŃ KRWIONOŚNYCH, TRĄDZIK RÓŻOWATY, ACNE

KARTA PACJENTA / KLIENTA LASER, IPL ZAMYKANIE NACZYŃ KRWIONOŚNYCH, TRĄDZIK RÓŻOWATY, ACNE KARTA PACJENTA / KLIENTA LASER, IPL ZAMYKANIE NACZYŃ KRWIONOŚNYCH, TRĄDZIK RÓŻOWATY, ACNE Dane osobowe pacjenta / klienta Imię i Nazwisko... Adres... Miasto... Kod... Telefon... Wiek... Płeć... 1. Wywiad

Bardziej szczegółowo

Terapie przełomowe: konsekwencje etyczne

Terapie przełomowe: konsekwencje etyczne Terapie przełomowe: konsekwencje etyczne Zbigniew Szawarski Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH Seminarium WHC, Warszawa 27.I.2016 Nowe jest lepsze! Nowe odkrycia wiemy więcej Nowe terapie ( = terapie

Bardziej szczegółowo

Joanna Depta-Ładak, Władysław Kubiak Krew ratuje Ŝycie

Joanna Depta-Ładak, Władysław Kubiak Krew ratuje Ŝycie Joanna Depta-Ładak, Władysław Kubiak Krew ratuje Ŝycie Akcja Krew ratuje Ŝycie była przeprowadzona w Zespole Szkół Budowlanych w Raciborzu. Jej organizatorami byli Joanna Depta-Ładak i Władysław Kubiak,

Bardziej szczegółowo

Zrozumieć prawa pacjenta

Zrozumieć prawa pacjenta Zrozumieć prawa pacjenta Historia praw dziecka w pigułce 1819 r. - Wielka Brytania, Robert Owen proponuje prawem zagwarantowany zakaz zatrudnienia małych dzieci w kopalniach i fabrykach; 1908 r. zakaz

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2012 r. Poz. 1215

Warszawa, dnia 6 listopada 2012 r. Poz. 1215 Warszawa, dnia 6 listopada 2012 r. Poz. 1215 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu ustalania kosztów czynności związanych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)2) Dz.U.07.138.973 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)2) z dnia 16 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania, przechowywania i przeszczepiania komórek, tkanek i narządów Na podstawie art. 36

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw Transplantacji Poltransplant

ZARZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw Transplantacji Poltransplant ZARZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw Transplantacji Poltransplant Na podstawie art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r.

Bardziej szczegółowo

Portret Zdrowia Mojej Rodziny

Portret Zdrowia Mojej Rodziny Portret Zdrowia ojej Rodziny INICJATYWA NACZELNEGO LEARZA STANÓW ZJEDNOCZONYCH W SPRAWIE HISTORII ZDROWIA RODZINY Brigham and Women's Hospital Family History Project JA NALEŻY WYPEŁNIĆ FORULARZ? Formularz

Bardziej szczegółowo

Fragmenty. Załącznik Nr 20 DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH

Fragmenty. Załącznik Nr 20 DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH Załącznik Nr 4 do Uchwały Nr 18/2015 Senatu WUM z dnia 23 lutego 2015 r. S T A T U T WARSZAWSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO Przyjęty uchwałą Nr 15/2012 Senatu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego z dnia

Bardziej szczegółowo

projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami

projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami DARMOWY FRAGMENT projekt biznesowy Mini-podręcznik z ćwiczeniami Od Autorki Cześć drogi Czytelniku! Witaj w darmowym fragmencie podręcznika Jak zacząć projekt biznesowy?! Jego pełna wersja, zbiera w jednym

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części.

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. ANKIETA Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. Bardzo proszę, abyś czytał/a uważne i udzielił/a odpowiedzi na wszystkie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bronisława Malinowskiego w Woli. Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 5 GRUDZIEŃ 2012

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bronisława Malinowskiego w Woli. Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 5 GRUDZIEŃ 2012 szkola_sp1@poczta.onet.pl Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bronisława Malinowskiego w Woli Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 5 GRUDZIEŃ 2012 Przeprowadzenie we wszystkich klasach konwersatoriów

Bardziej szczegółowo

Humanizacja nauczania medycyny w Polsce w XXI wieku

Humanizacja nauczania medycyny w Polsce w XXI wieku 28-11-2011 Prof. dr hab. Tomasz Pasierski ZAkład Bioetyki i Humanistycznych Podstaw Medycyny Warszawski Uniwersytet Medyczny Humanizacja nauczania medycyny w Polsce w XXI wieku Medycyna jest najbardziej

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM Przedstawiamy badanie w kierunku raka jamy ustnej zamieszczone na stronach Państwowego Instytutu Dentystycznego i Twarzowo-Czaszkowego

Bardziej szczegółowo

OŚRODKÓW Z CAŁEJ POLSKI W JEDNYM MIEJSCU DOŁĄCZ DO NAS! INTERNETOWY PORTAL DLA PACJENTÓW

OŚRODKÓW Z CAŁEJ POLSKI W JEDNYM MIEJSCU DOŁĄCZ DO NAS! INTERNETOWY PORTAL DLA PACJENTÓW 10 OŚRODKÓW Z CAŁEJ POLSKI W JEDNYM MIEJSCU DOŁĄCZ DO NAS! INTERNETOWY PORTAL DLA PACJENTÓW DOSKONAŁE MIEJSCE W SIECI DO: ZASPOKOJENIA POTRZEBY WIEDZY PACJENTÓW I ICH BLISKICH O NAJNOWSZYCH WYDARZENIACH

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Segmentacja rynku - studium przypadku: Vethoven.pl + e-książeczka.pl

Segmentacja rynku - studium przypadku: Vethoven.pl + e-książeczka.pl 2012 Segmentacja rynku - studium przypadku: Vethoven.pl + e-książeczka.pl Sławomir Dłubak slawomir.dlubak@bluevet.pl Analiza rynku e-usługi Wrocław, 02 października 2012 Segmentację rynku e-usług w oparciu

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii

Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii Regulamin nauczania przedmiotu :,,Chirurgia Pielęgniarstwo w chirurgii naczyniowej obowiązujący w Katedrze Chirurgii 1. Zajęcia z chirurgii odbywają się w Klinice Chirurgii Ogólnej ZOZ MSWiA z WM-CO, w

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA GENOWEFA REJMAN ODPOWIEDZIALNOŚĆ KARNA LEKARZA Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Warszawa 11 Spis treści Wstęp 7 Rozdział I Pojęcie odpowiedzialności i różne jej formy 9 1. Analiza odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA PRAWO I MEDYCYNA

KONFERENCJA PRAWO I MEDYCYNA KONFERENCJA PRAWO I MEDYCYNA 5 6 KWIETNIA 2011 Kontakt: Joanna Jaroszkiewicz Wiceprezes ds. Seminariów i Konferencji ELSA Gdańsk Tel: + 48 600 390 080 E-mail: joanna.jaroszkiewicz@vp.pl Emilia Haczkowska

Bardziej szczegółowo

Jak motywować uczniów do nauki

Jak motywować uczniów do nauki Jak motywować uczniów do nauki Właściwa nagroda/ pochwała zawiera konkretne i precyzyjne informacje, które dokładnie wskazują, co dziecko osiągnęło, w czym się poprawiło docenianie nie tylko końcowego

Bardziej szczegółowo

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji.

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. VOCALMED VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. Ankieta kierowana jest do osób, które miały pod opieką pacjentów mówiących innymi językami niż język

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi:

Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi: Zasady kwalifikowania kandydatów na dawców do oddania krwi lub jej składników Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi: Kwalifikowany jest przez lekarza do oddania krwi, osocza, zabiegów aferezy i innych

Bardziej szczegółowo

Trudne drogi oddechowe

Trudne drogi oddechowe Trudne drogi oddechowe Tryb planowy. Tryb ratunkowy: Miejsce wypadku. Miejsce zdarzenia: Izba Przyjęć/ Szpitalny Oddział Ratunkowy. Oddziały szpitalne sala chorych. Diagnostyka pracownie. Trudne drogi

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki pacjenta

Prawa i obowiązki pacjenta Prawa i obowiązki pacjenta Podstawowe unormowania prawne Wynikają one z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) oraz następujących ustaw: z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Warszawa, sierpień 2015 Fundacja Alivia - kim jesteśmy? Alivia

Bardziej szczegółowo

COACHING dla każdego

COACHING dla każdego Kilka słów o mnie Dlaczego analiza egzystencjalna COACHING Trochę historii Podejście fenomenologiczne Wewnętrzna zgoda Cztery podstawowe motywacje człowieka Viktor E. Frankl logoterapia, poradnictwo Człowiek

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców

Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców Dofinansowane doradztwo Krajowej Sieci Innowacji dla przedsiębiorców Jerzy Bagiński, FPE Seminarium dla MSP, Katowice 26.11.2014 2 Cele i aktualna działalność Fundacji Działa nieprzerwanie od 1992 roku

Bardziej szczegółowo

Informatyczne systemy kognitywne wspomagające procesy zarządzania. Ryszard Tadeusiewicz AGH

Informatyczne systemy kognitywne wspomagające procesy zarządzania. Ryszard Tadeusiewicz AGH Informatyczne systemy kognitywne wspomagające procesy zarządzania Ryszard Tadeusiewicz AGH Wydział Jubilat(niech nam żyje!) łączy w swojej nazwie problematykę Informatyki oraz Zarządzania W moim referacie

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób...

R1. W jakim przedziale zatrudnienia znajduje się Pana(i) firma? 10-49 osób... 50-249 osób... Zapraszamy Państwa do wzięcia udziału w badaniu dotyczącym rynku pracy małych i średnich przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku. Naszym zamierzeniem jest poznanie Państwa opinii na temat koncepcji społecznej

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem.

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. 1. Rozpoznawanie i właściwe nazywanie emocji i sposobu, w jaki są powiązane z określonymi

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ

KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ MAJ 2009 REZOLUCJA RADY EUROPEJSKICH LEKARZY DENTYSTÓW (CED) KOMPETENCJE WYMAGANE DO WYKONYWANIA ZAWODU LEKARZA DENTYSTY W UNII EUROPEJSKIEJ WPROWADZENIE Lekarz dentysta jest podstawowym świadczeniodawcą

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

Cały tekst: http://wyborcza.pl/1,75478,16269292,prof Debski_opisuje_dziecko ktore uratowal pro f_.html#cukgw#ixzz36vrztb18

Cały tekst: http://wyborcza.pl/1,75478,16269292,prof Debski_opisuje_dziecko ktore uratowal pro f_.html#cukgw#ixzz36vrztb18 Cały tekst: http://wyborcza.pl/1,75478,16269292,prof Debski_opisuje_dziecko ktore uratowal pro f_.html#cukgw#ixzz36vrztb18 Prof. Dębski opisuje dziecko, które "uratował" prof. Chazan. Zdjęcia są tak drastyczne,

Bardziej szczegółowo

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Dolegliwoœci i objawy Co siê ze mn¹ dzieje? Co mo e wskazywaæ na problem z tarczyc¹? Prawdê mówi¹c, trudno to jednoznacznie stwierdziæ. Niektórzy pacjenci czuj¹ siê zmêczeni i przygnêbieni,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online Serdecznie zapraszam na kurs Kosmetyka online. Dzięki niemu wygodnie poznasz tajniki profesjonalnej kosmetyki. Kurs składa się z kilkunastu lekcji. Przerobienie

Bardziej szczegółowo

Hospitalizacja Plus parametry techniczne

Hospitalizacja Plus parametry techniczne Hospitalizacja PLUS Hospitalizacja Plus parametry techniczne Wiek Ubezpieczonego: Okres ubezpieczenia: Karencja 0,5 62 lat do 65 roku życia, nie dłużej niż umowa główna 30 dni dla choroby 180 dni leczenie

Bardziej szczegółowo

Laserowa korekcja wzroku

Laserowa korekcja wzroku Laserowa korekcja wzroku Zmień swoje życie już dziś! P R Y W A T N Y S Z P I T A L W E I S S K L I N I K w w w. w e i s s k l i n i k. p l 1 Zabieg w Weiss Klinik Czy kiedykolwiek zastanawialiście się

Bardziej szczegółowo

Patrycja Król 2gs2 Gim. Nr 39 w Warszawie

Patrycja Król 2gs2 Gim. Nr 39 w Warszawie Zbigniew Religa znakomity lekarz, cudowny człowiek. Patrycja Król 2gs2 Gim. Nr 39 w Warszawie Spis treści Gdzie się kształcił i pracował Życiorys Wykształcenie Kariera Pierwsza operacja na sercu! Dalsze

Bardziej szczegółowo

Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny Lekarz Szpitala

Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny Lekarz Szpitala Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego im. Karola Marcinkowskiego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu Współczesne wyzwania organizacji lecznictwa onkologicznego Dr hab. med. Szczepan Cofta, Naczelny

Bardziej szczegółowo

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Jarosław Niebrzydowski Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2012 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a

USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Jacek Nowakowski USTAWA o Państwowym Ratownictwie Medycznym Rozdział 4a Centra urazowe Art. 39a. W centrum urazowym świadczenia zdrowotne, o których mowa w art. 39c ust. 1, są udzielane pacjentowi urazowemu

Bardziej szczegółowo