Potencjał rozwojowy przedsiębiorstw regionu zachodniopomorskiego -ujęcie maro i mikroekonomiczne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Potencjał rozwojowy przedsiębiorstw regionu zachodniopomorskiego -ujęcie maro i mikroekonomiczne"

Transkrypt

1 Dr Danuta Miłaszewicz Dr inż. Alberto Lozano Platonoff Dr Sylwia Sysko-Romańczuk 1 Potencjał rozwojowy przedsiębiorstw regionu zachodniopomorskiego -ujęcie maro i mikroekonomiczne Wprowadzenie Symptomy kryzysu gospodarczego w Polsce są coraz bardziej odczuwalne. Wniosek ten potwierdzają dane statystyczne - niska wartość stopy PKB, wysoka stopa bezrobocia oraz niska siła nabywcza, a w konsekwencji i stopa życiowa społeczeństwa (patrz tab.1). Tabela 1 Potencjał gospodarczy Polski wybrane charakterystyki makroekonomiczne za 2000r. Charakterystyki Polska Średnia dla krajów UE PKB per capita USD USD Stopa bezrobocia 15% 5,5% Średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 431 USD USD Źródło: dane GUS u i Eurostat u. Politycy, przedsiębiorcy i naukowcy zadają sobie dzisiaj pytanie dlaczego tak jest? Przyczyn aktualnych problemów gospodarczych kraju jest wiele. Jedną z nich jest pogarszająca się zdolność (możliwość i umiejętność pozyskania, właściwego gospodarowania oraz lokowania kapitału) przedsiębiorstw do inwestowania, której konsekwencją jest malejąca dynamika nakładów inwestycyjnych w całej gospodarce. Potencjał rozwojowy gospodarki ujęcie teoretyczne W literaturze przedmiotu nie występuje uniwersalna koncepcja rozwoju gospodarczego. Istniejące teorie wzrostu gospodarczego są względem siebie raczej komplementarne, niż substytucyjne oraz przypisują inwestycjom szczególną rolę w tym procesie. 1 Autorzy są pracownikami Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego. 1

2 Już pierwsze keynesistowskie 2 modele wzrostu gospodarczego przypisywały decydującą rolę akumulacji kapitału w stymulowaniu potencjału gospodarczego, podkreślając, iż inwestycje odgrywają podwójną rolę w gospodarce. Z jednej strony tworzą dochód, z drugiej zwiększają możliwości produkcyjne danej gospodarki poprzez rozszerzenie jej zasobów kapitałowych. Podejmowano także próby określenia takich warunków, w których podażowe i popytowe efekty realizowanych inwestycji mogą się równoważyć przy pełnym wykorzystaniu istniejących w gospodarce możliwości produkcyjnych. Z koleiteorie endogenicznego wzrostu gospodarczego 3, rozwijane obecnie przez wielu ekonomistów, wskazują na jego nowe źródła i opisują teoretycznie sytuacje, w których gospodarki są w stanie, trwale i bez ograniczeń, zwiększać poziom produktu krajowego per capita. Modele te zakładają możliwość występowania stałego wzrostu gospodarczego bez założenia o egzogeniczności postępu technicznego. W ramach tych modeli postęp techniczny kształtowany jest w sposób endogeniczny w wyniku prywatnych decyzji o inwestowaniu. Dotyczą one dwojakiego rodzaju inwestycji: materialnych i niematerialnych. Zmiany zasobu kapitału obejmują w tych modelach zarówno kapitał fizyczny, jak i kapitał ludzki. Inwestycje w kapitał ludzki stanowią część inwestycji niematerialnych Natomiast inwestycje materialne klasycznie obejmują powiększenie majątku produkcyjnego. Najnowsze teorie wzrostu gospodarczego próbują łączyć podejście neoklasyczne z modelami wzrostu endogenicznego rozszerzając pojęcie kapitału i akcentując kluczowe znaczenie inwestycji w procesie wzrostu gospodarczego. Twierdzi się bowiem, że wzrost gospodarczy zależy od oczekiwań podmiotów co do tempa rozwoju gospodarki, a te z kolei są kształtowane przez aktualnie realizowaną politykę makroekonomiczną danego kraju (np. wysokość stóp procentowych, stóp podatkowych, wartość krajowej waluty, itp.). Należy jednak podkreślić, że instrumenty polityki makroekonomicznej stymulują wzrost gospodarczy, ale źródła wartości dodanej tkwią w przedsiębiorstwach. Zatem jednocześnie musi następować poprawa sprawności indywidualnej podmiotów gospodarczych oraz efektywność instytucji otoczenia biznesowego (np. finansowych, poręczeń kredytowych, administracji, itp.). Są to uwarunkowania wzrostu oczekiwań inwestorów zyskownego zwrotu z poniesionych nakładów w danym miejscu i czasie. 2 Opisy tych modeli znajdują się w: R. F. Harrod, Toward a Dynamic Economic, Macmillan, London 1942, E. D. Domar, Szkice z teorii wzrostu gospodarczego, PWN, Warszawa 1962 oraz N. Kaldor, Eseje z teorii stabilizacji i wzrostu gospodarczego, PWN, Warszawa

3 Analiza potencjału rozwojowego gospodarki ujęcie makroekonomiczne i regionalne W okres transformacji gospodarki Polska wkroczyła z ujemną dynamiką nakładów inwestycyjnych, starym, nieodnawianym od szeregu lat kapitałem oraz niekorzystną strukturą rzeczową nakładów inwestycyjnych. Szybki rozwój gospodarki wynikający, między innymi, z przedsiębiorczych inicjatyw społeczeństwa wyrażających się w powstawaniu wielu nowych, przeważnie mikro firm, był możliwy przede wszystkim w początkowym okresie transformacji. Obecnie jednak szereg zmian strukturalnych, których wymaga nasza gospodarka, nie może się odbyć bez wzrostu nakładów inwestycyjnych alokowanych w dziedzinach działalności o dużej wartości dodanej. Zgodnie z danymi zamieszczonymi w tabeli 2, szybki wzrost inwestycji brutto w latach pokrywał się z wysokim tempem wzrostu PKB. Duże tempo wzrostu inwestycji wynikało z optymistycznych oczekiwań krajowych inwestorów w rozwijającym się sektorze przedsiębiorstw prywatnych, prywatyzowanych i komercjalizowanych. Miało ono również swoje źródło w rosnącym tempie napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych w następstwie regulowanego zadłużenia wobec krajów zachodnich oraz wzrostu stabilności gospodarczej i politycznej naszego kraju, a w konsekwencji spadku ryzyka inwestycyjnego. Tabela 2 Dynamika PKB oraz inwestycji w latach (ceny stałe) Wyszczególnienie Dynamika PKB 91,0 93,0 102,6 103,8 105,2 107,0 106,1 106,9 104,8 104,1 104,0 101,1 Dynamika inwestycji 89,9 95,9 100,4 102,3 108,2 117,1 119,2 122,2 115,3 106,4 103,1 81,1* * dane dla niepełnej zbiorowości Źródło: Roczniki Statystyczne GUS oraz Biuletyn Statystyczny, nr 3, GUS, Warszawa Jednak kolejne lata przyniosły zarówno malejące tempo wzrostu gospodarczego, jak i spadkową dynamikę inwestycji. Przyczyniła się do tego duża rotacja firm nowopowstających i likwidowanych. (mniej powstających firm to mniejsze wydatki inwestycyjne). Według danych dla sektora MSP rynkowy staż 58% małych i ponad 42% średnich firm nie przekracza w Polsce 5 lat 4. Podobne relacje kształtują się co prawda w krajach rozwiniętych, ale w 3 Opisy podstawowych modeli wzrostu endogenicznego prezentowane są w: P. Romer, Increasing returs and long run growth, Journal of Political Ekonony, vol. 94, October 1986, R. E. Lucas, On the mechanics of economic development, Journal of Monetary Economics, vol. 22, June Por. P. Stefaniak, Kryzys małych przedsiębiorstw, BOSS-GOSPODARKA nr 40 (299) z dn r., s.33; J. Machaczka, Zarządzanie rozwojem organizacji. Czynniki, modele, strategia, diagnoza, PWN, Warszawa Kraków 1998, s

4 Polsce mają swoje szczególnie niekorzystne konsekwencje objawiające się wyhamowaniem w drugiej połowie lat 90-tych wysokiej dynamiki: 1. powstawania nowych firm małych i średnich, które w znacznej mierze oraz względnie trwale absorbują wolne zasoby istniejące na rynku pracy, 2. rozwoju istniejących firm małych i średnich problem ten dotyczy: przechodzenia w cyklu życia od firm mikro do małych i od małych do średnich - widoczna jest od kilku lat w polskiej rzeczywistości gospodarczej wyraźna tendencja spadkowa liczby małych, średnich, a w konsekwencji i dużych firm, a wzrost liczby podmiotów mikro. Analiza danych wskazuje jednak, że znaczne rezerwy potencjału rozwojowego gospodarki tkwią nie w podmiotach mikro (ich udział w tworzeniu PKB wykazuje tendencję ustabilizowaną pomimo wzrostu liczby podmiotów) czy, jak zwykło się twierdzić w dużych, ale przede wszystkim w małych i średnich, malejącego potencjału rozwojowego firm - zdecydowana większość małych i średnich firm nie zalicza się do potentatów w swoich segmentach rynkowych Ponadto słaba kondycja firm aktualnie funkcjonujących na rynku potęguje wśród elit menedżerskich myślenie nie o rozwoju, a jedynie o utrzymaniu się i przetrwaniu. Pogłębianie się tych tendencji w znacznym stopniu ogranicza międzynarodową konkurencyjność polskiej gospodarki. Analiza potencjału rozwojowego przedsiębiorstw ujęcie analityczne Analiza porównawcza potencjału rozwojowego przedsiębiorstw w całej gospodarce narodowej i w regionie zachodniopomorskim w latach pozwala na identyfikację kluczowych przyczyn malejącej dynamiki inwestycji w Polsce, a w konsekwencji spowolnienie wzrostu gospodarczego kraju. Podstawowe wskaźniki charakteryzujące kondycję finansową oraz rozwojową przedsiębiorstw zamieszczono w tabeli 3. Kondycję finansową przedsiębiorstw oceniono wskaźnikiem rentowności obrotu brutto obliczonym jako relacja wyniku finansowego brutto do przychodów z całokształtu działalności. W analizowanym okresie wskaźnik ten wszystkich działających w gospodarce przedsiębiorstw kształtował się na bardzo niskim poziomie oscylującym wokół 2%. Zdecydowanie pogorszenie sytuacji przedsiębiorstw nastąpiło w 2001 roku, bowiem wskaźnik spadł gwałtownie do poziomu 0,7%. Jeszcze gorsza była, i nadal pozostaje, kondycja finansowa przedsiębiorstw regionu zachodniopomorskiego. Wskaźnik rentowności obrotu brutto dla tych przedsiębiorstw był w 4

5 analizowanym okresie znacznie niższy od średniego w gospodarce i ulegał stałemu, dużemu obniżeniu, osiągając w 2001 roku poziom 1,3%. W strukturze firm pod względem wielkości tylko podmioty małe i średnie uzyskały dodatni wskaźnik rentowności. Najgorszy poziom wskaźnika odnotowano u podmiotów mikro 3,8%. Pogarszająca się kondycja finansowa przedsiębiorstw regionalnych wpływała na ich, z roku na rok, malejący potencjał inwestycyjny. Porównanie rentowności przedsiębiorstw i intensywności inwestowania w Polsce i regionie zachodniopomorskim Tabela 3 Rok Wskaźnik rentowności obrotu brutto w procentach Wskaźnik intensywności inwestowania w procentach Gospodarka Region Gospodarka Region ,9 0,8 11,8 7, ,4 0,2 11,7 7, ,9-0,3 14,0 6,5 Źródło: Dane GUS i obliczenia własne na podstawie Biuletynu Statystycznego, GUS, Warszawa 2002, nr 2 oraz Biuletynu Statystycznego Województwa Zachodniopomorskiego, WUS, Szczecin 2002, nr 2. Do oceny zaangażowania podmiotów w działalność inwestycyjną zastosowano syntetyczną miarę, jaką jest wskaźnik intensywności inwestowania. Wskaźnik ten obliczono jako procentowy udział poniesionych nakładów inwestycyjnych (w całej gospodarce oraz w całym regionie) w wartości uzyskanych przez przedsiębiorstwa przychodów ze sprzedaży. Przeciętny wskaźnik intensywności inwestowania dla wszystkich podmiotów w gospodarce kształtował się w analizowanym okresie w granicach 11,7 14,0%. Porównanie intensywności inwestowania w kraju i regionie zachodniopomorskim wskazuje na zdecydowanie słabszą kondycję inwestycyjną regionu i podmiotów w nim działających. Szczególne pogorszenie kondycji inwestycyjnej podmiotów działających w regionie nastąpiło w 2001 roku, na co niewątpliwie miała wpływ słaba kondycja finansowa przedsiębiorstw w tym roku. O ile wskaźnik intensywności inwestowania w gospodarce obniżył się o trochę więcej niż połowę do poziomu 6,6%, to w regionie jego poziom był blisko trzykrotnie niższy niż w roku poprzednim i wynosił 2,2%. Średnie wielkości badanych wskaźników charakteryzują tylko ogólną sytuację w gospodarce i regionie. W celu pogłębienia analizy ocenie poddane zostały przedsiębiorstwa krajowe i regionalne zaliczane do 500 największych firm w gospodarce. Listy takie corocznie drukuje Rzeczpospolita, dostarczając informacji pochodzących bezpośrednio z samych 5

6 przedsiębiorstw. Dla podmiotów umieszczonych na tych listach przeciętny wskaźnik intensywności inwestowania wynosił w poszczególnych latach analizowanego okresu odpowiednio 7,27 % w 1998 roku, 7,91 % w 1999 roku, 7,51 % w 2000 roku. Na tle niskich wskaźników intensywności inwestowania dla gospodarki i wszystkich przedsiębiorstw listy wyróżniają się najwięksi inwestorzy, których podzielono na trzy grupy (patrz tab. 4) biorąc pod uwagę wartość ich nakładów inwestycyjnych. Największe zmiany dostrzegalne są w grupie inwestorów angażujących nakłady inwestycyjne przekraczające 1000 mln zł. Ich udział potroił się wprawdzie w ciągu trzech lat, ale w dalszym ciągu stanowią one niewiele, bo ponad 1% wszystkich przedsiębiorstw z tej grupy. Duże zmiany ilościowe zaobserwować można także w ostatniej z wyróżnionych w tabeli grup inwestorów, których nakłady inwestycyjne mieszczą się w granicach mln zł. Udział takich przedsiębiorstw w całej liście podwoił się w ciągu trzech lat. Nakłady inwestycyjne w mln zł Liczba przedsiębiorstw Najwięksi inwestorzy krajowi (według Listy 500 ) Udział procentowy w całej grupie 500 Rentowność brutto przeciętna w grupie w proc. Wskaźnik intensywności inwestowania w proc Tabela 4 Ponad ,4 0,8 1,2 12,4-5,1-7,2 30,3 30,5 38, ,8 0,6 1,4 8,2 11,0 3,9 33,3 31,4 15, ,4 9,4 12,8 0,6 5,0 4,9 33,1 27,4 10,2 Ogółem ,6 10,8 15,4 7,1 3,6 0,5 32,2 30,8 21,6 Źródło: Na podstawie List 500 największych przedsiębiorstw publikowanych przez Rzeczpospolitą oraz obliczenia własne. Najwięksi inwestorzy krajowi stanowią niewielką grupę przedsiębiorstw w gospodarce, a wskaźnik intensywności inwestowania tych firm, w podziale na podgrupy, znacznie przekracza wartość takiego wskaźnika dla wszystkich przedsiębiorstw krajowych i tych największych uwzględnionych na Listach 500. Średni wskaźnik intensywności inwestowania dla firm z pierwszej podgrupy wzrósł w analizowanym okresie z 30,3% do prawie 39%, ale w dwóch pozostałych podgrupach wskaźnik ten zdecydowanie malał, przesądzając o jego spadkowej tendencji dla wszystkich największych inwestorów z List 500, z 32,2% do 21,6%. I chociaż dla wszystkich przedsiębiorstw z list zmiany wskaźnika intensywności inwestowania są niewielkie, to u wyróżnionych w tabeli inwestorów dostrzega się drastyczne ograniczenie nakładów inwestycyjnych w stosunku do ich przychodów z całokształtu działalności. Świadczyć to może o zwiększonym pesymizmie największych inwestorów w ocenie przyszłych warunków gospodarczych. 6

7 Z kolei ocena zaprezentowanych w tabeli 4 średnich wskaźników rentowności obrotu brutto dla przedsiębiorstw z poszczególnych podgrup inwestorów wskazuje zdecydowanie na ich lepszą kondycję niż przedsiębiorstw w gospodarce w dwóch pierwszych latach analizy i na zdecydowane jej pogorszenie w ostatnim roku. Zmniejszenie wskaźnika średniej rentowności największych inwestorów, uwzględnionych w tabeli powyżej, następowało pomimo zmniejszającej się co roku liczby przedsiębiorstw notujących ujemny wynik finansowy. W dwóch pierwszych latach analizy stanowiły one ok. 30% firm wyróżnionych jako najwięksi inwestorzy, a w 2000 roku ich udział obniżył się do 24,6%. Szczególny spadek poziomu rentowności dotyczy pierwszej z podgrup wyróżnionych inwestorów. Szybki spadek rentowności i wzrost wskaźnika intensywności ich inwestowania może sugerować, iż ich głównym źródłem finansowania nakładów inwestycyjnych była amortyzacja i nie ewidencjonowane nadwyżki. Ocena przedsiębiorstw regionalnych, z punktu widzenia tych samych parametrów, daje obraz pogarszającej się, w większym stopniu niż w całej gospodarce, sytuacji gospodarczej w regionie. Wskaźnik intensywności inwestowania dla wszystkich przedsiębiorstw regionalnych obniżył się z 7,7% do 6,5%. Takiego spadku nie odnotowano dla wszystkich przedsiębiorstw w gospodarce. Również wskaźniki rentowności firm regionalnych w analizowanym okresie były zdecydowanie niższe niż przedsiębiorstw krajowych (patrz tab. 3). Na listach 500 największych przedsiębiorstw krajowych znalazło się w analizowanych latach odpowiednio 13, 12 i 13 przedsiębiorstw regionalnych, stanowiąc niewielką grupę wszystkich przedsiębiorstw z listy. Przy czym tylko Stocznia Szczecińska Porta Holding S.A. w latach 1998 i 1999 znalazła się w pierwszej 50 największych przedsiębiorstw, spadając z miejsca 29 na 44, a w roku 2000 odnotowano ją na 58 miejscu. Obecna zła kondycja tego przedsiębiorstwa spowoduje dalszy spadek jego notowań. Wszystkie firmy regionalne notowane na listach podzielono do analizy na trzy podgrupy ze względu na wartość poniesionych przez nie nakładów inwestycyjnych, tak jak zaprezentowano w tabeli 5. 7

8 Nakłady inwestycyjne w mln zł Najwięksi inwestorzy regionalni (według Listy 500 ) Tabela 5 Liczba Udział procentowy Wskaźnik Wskaźnik przedsiębiorstw w całej grupie 500 rentowności brutto intensywności przeciętnej w inwestowania grupie w proc. w proc ,2 0,6-0,68-0,53-43,1 17, ,2-0,4 1,16-2,44 53,9-10,4 Poniżej ,4 2,0 1,6 2,2 1,18-14,3 6,77 3,6 3,47 Ogółem 13 11* 13 2,6 2,2 2,6 1,68 0, ,3 23,3 10,6 *Jedna z firm regionalnych nie została uwzględniona w tym zestawieniu, gdyż nie podała danych dotyczących nakładów inwestycyjnych Źródło: obliczenia własne na podstawie Lista 500 z lat , Rzeczpospolita. Biorąc pod uwagę wartość inwestycji w cenach bieżących, nakłady nielicznych największych regionalnych inwestorów mieszczą się jedynie w trzeciej z wyróżnionych podgrup dla 500 największych firm. Liczba tych przedsiębiorstw wprawdzie uległa zwiększeniu (z 1 do 3 firm), ale wskaźnik intensywności ich inwestowania obniżył się prawie 2,5 krotnie. Obniżeniu uległy także wskaźniki intensywności inwestowania dla firm z wszystkich podgrup, przy czym trzecią podgrupę charakteryzowały w analizowanym okresie wskaźniki niższe niż średnie dla wszystkich firm z List 500. Przeciętny wskaźnik intensywności inwestowania dla wszystkich regionalnych firm notowanych na tych listach w konsekwencji obniżył się prawie trzykrotnie (z 30,3% do 10,6%). Świadczy to o fakcie, że inwestorzy regionalni, tak jak i krajowi, coraz bardziej pesymistycznie oceniaj przyszłe możliwości gospodarowania, a pomniejszając nakłady inwestycyjne przyczyniają się do rosnącego w szybkim tempie bezrobocia w regionie.tak jak dla przedsiębiorstw w całej gospodarce, tak i dla przedsiębiorstw regionalnych najważniejszym źródłem finansowania inwestycji była w analizowanym okresie amortyzacja. Wskazuje na to pogarszający się, aż do ujemnej wartości, wskaźnik przeciętnej rentowności obrotu brutto. O ile w roku 1998 tylko 1 z ujętych na listach firm regionalnych notowała ujemny wynik finansowy, to rok później 2 firmy, a w 2000 roku 5 firm. Pogorszenie kondycji finansowej przedsiębiorstw jest szczególnie widoczne w grupie największych inwestorów regionalnych. Ich rentowność jest znacznie niższa, nie tylko od średniej rentowności największych krajowych inwestorów, ale także (dziesięciokrotnie) od średniej rentowności obrotu brutto wszystkich przedsiębiorstw działających w regionie. 8

9 Analiza potencjału rozwojowego przedsiębiorstw ujęcie empiryczne Problemy przedsiębiorstw regionu są bardzo różnorodne i dotyczą nie tylko tych dwóch zagadnień. W listopadzie 2001 roku zespół badawczy Uniwersytetu Szczecińskiego zakończył realizację projektu badawczego pt. Ogólna diagnoza szczecińskich przedsiębiorstw 5. Badania te przeprowadzono w dwóch etapach. Łącznie przebadano 688 przedsiębiorstw, które podzielono ze względu na wielkość (mikro, małe, średnie i duże) oraz profil działalności (produkcja, budownictwo, handel, rolnictwo i usługi). Wszystkie przedsiębiorstwa odpowiadały na umieszczone w ankiecie pytania dotyczące różnych obszarów ich działalności 6, w tym również działalności inwestycyjnej i sytuacji finansowej. Uzyskane odpowiedzi opracowano osobno dla firm mikro, czyli zatrudniających nie więcej niż 9 osób, oraz pozostałych przedsiębiorstw. Wyniki badań zostaną zaprezentowane w takim układzie. Wśród 19, wymienionych w ankiecie, najważniejszych problemów warunkujących sprawność funkcjonowania firm większość przedsiębiorstw mikro podkreśliło niestabilne warunki gospodarcze i uregulowania prawne (88,5%), brak wsparcia dla podmiotów ze strony władz lokalnych (67,7%), brak zaufania dla partnerów gospodarczych, trudności z ustaleniem ich wiarygodności (51,6%). Firmy mikro, stanowiące ponad 95% regionalnych przedsiębiorstw, widzą te problemy jako istotniejsze bariery sprawnego ich funkcjonowania niż bariera finansowa. Potwierdzeniem tej tezy jest fakt, iż 73% przedsiębiorstw mikro finansuje swoją działalność wyłącznie ze środków własnych, a 30% w ogóle nie odczuwa potrzeby korzystania z kredytów. Spośród rodzajów kredytów firmy mikro odczuwają największe zapotrzebowanie na kredyt odnawialny, zatem potrzeby kredytowe wynikają raczej z bieżących trudności finansowych niż długookresowego planowania działalności gospodarczej czy działalności inwestycyjnej tych podmiotów. Pamiętając o niskiej rentowności regionalnych przedsiębiorstw potwierdza to wniosek o słabej kondycji rozwojowej tej grupy przedsiębiorstw. Najważniejszą przyczyną braku korzystania z kredytów okazują się niekorzystne warunki proponowane przez banki. Za najtrudniejsze do pokonania uznano cenę kredytu (72%) oraz wielkość zabezpieczenia (46%). Przedsiębiorstwa dokonują inwestycji przede wszystkim w formie zakupów za gotówkę. Drugim w kolejności preferowanym przez nie sposobem finansowania rozwoju jest leasing operacyjny. Źródła te okazują się dla nich wystarczające, gdyż głównym celem realizowanych w ostatnich Autorzy artykułu są członkami zespołu badawczego. 6 Przedsiębiorstwa odpowiadały na tak sformułowane pytania, aby nie było konieczności podawania konkretnych danych finansowych. W ten sposób wyeliminowano obawę przedsiębiorstw przed ujawnianiem informacji. 9

10 latach inwestycji tych przedsiębiorstw była obsługa administracyjna (zakup sprzętu komputerowego czy też wyposażenia biur). Prawie połowa firm mikro (46,3%) nie odczuwa potrzeby formułowania długookresowej koncepcji rozwoju, a co trzeci właściciel uważa, że działalność bieżąca pochłania tak dużo czasu, że nie mogą zajmować się jeszcze planowaniem strategicznym. Na najbliższe 5 lat głównymi celami, jakie stawiają sobie firmy mikro jest utrzymanie rentowności, utrzymanie pozycji na rynku i zwiększenie obrotów. Nieliczne firmy za główny cel obrały pozyskanie partnera kapitałowego. Możliwym wyjaśnieniem takiej postawy przedsiębiorstw jest ich pesymistyczna ocena przyszłej koniunktury gospodarczej. Pozostałe ankietowane przedsiębiorstwa uznały, że najważniejszymi aktualnie problemami warunkującymi sprawność funkcjonowania firm są dla nich, obok niestabilnych warunków gospodarowania (85%) i braku wsparcia ze strony władz lokalnych (49%), brak zasobów finansowych oraz trudność w ich pozyskaniu (62%). Większą wagę do ostatniego z wymienionych problemów przykładają firmy duże i małe niż średnie. Problem braku zasobów finansowych i trudności w ich pozyskiwaniu najbardziej odczuwany są przez firmy budowlane (74%), co wynika ze specyfiki tej branży. Większość ankietowanych przedsiębiorstw (94%) finansuje swoją działalność z własnych źródeł, a najważniejszymi źródłami finansowania inwestycji jest zysk operacyjny i amortyzacja (bez względu na wielkość firmy i branżę, w której działa). Przedsiębiorstwa produkcyjne w większym stopniu niż pozostałe finansowały swoje inwestycje z amortyzacji. Odpowiedzi te potwierdzają wcześniejsze wnioski na temat sposobów finansowania nakładów inwestycyjnych w ostatnich latach. Trzecim najczęściej wykorzystywanym przez przedsiębiorstwa źródłem finansowania działalności inwestycyjnej jest leasing operacyjny. Ten sposób finansowania nabycia środków trwałych preferuje 32% ankietowanych przedsiębiorstw. Niewielkie znaczenie w tym zakresie odgrywa bankowy kredyt inwestycyjny i pożyczki spoza sektora bankowego. Tym bardziej, że 78% przedsiębiorstw nie zamierza korzystać z usług pozabankowych instytucji finansowych. Zapotrzebowanie przedsiębiorstw na kredyt dotyczy przede wszystkim kredytu odnawialnego (39%). Największe braki w tym zakresie odczuwane są przez duże przedsiębiorstwa (52%) oraz przedsiębiorstwa handlowe (55%). Zasadniczo firmy nie wykazują zapotrzebowania na kredyt inwestycyjny, szczególnie na kredyt inwestycyjny w ciągu najbliższych 3 lat, gdyż tylko 10% badanych przedsiębiorstw jest zainteresowanych tym rodzajem kredytu. Potwierdza to wniosek o pesymistycznej ocenie przyszłych warunków gospodrczych. Firmy mało inwestują, finansują inwestycje własnymi środkami, gdyż nie liczą 10

11 w perspektywie najbliższej 2-3 lat na znaczny wzrost popytu. Jeżeli nabywają środki trwałe, to dokonują takich zakupów za gotówkę (70%). Preferowanie tej formy zapłaty może potwierdzać wcześniejszy wniosek o przeznaczaniu na inwestycje nie ewidencjonowanych nadwyżek. Podstawowymi barierami w pozyskiwaniu kredytów bankowych są dla przedsiębiorstw, bez względu na wielkość i branżę, cena kredytu (81%), wielkość zabezpieczenia (53%) i jego rodzaj (44%). Jednocześnie jednak tylko 25% przedsiębiorstw uznało, że makroekonomicznym czynnikiem mogącym być dla nich szansą w perspektywie 2-3 lat jest zmiana stopy procentowej, główne szanse dostrzegając w popycie wewnętrznym (59%) oraz działaniach administracji państwowej i samorządowej (47%). Podsumowanie Wnioski z przeprowadzonych analiz i badań wskazują na osłabienie w ostatnich czterech latach kondycji finansowej i potencjału rozwojowego przedsiębiorstw krajowych, a w szczególności regionalnych. Potwierdzają także podstawowe założenie współczesnych teorii wzrostu gospodarczego o współzależności wielkości inwestycji w gospodarce i oczekiwań podmiotów dotyczących koniunktury gospodarczej kształtowanych przez politykę makroekonomiczną. W warunkach dobrej, stabilnej i budzącej zaufanie polityki makroekonomicznej podmioty oczekują ożywienia gospodarczego i same się do niego przyczyniają. Jeżeli podmioty oczekują wysokiego wzrostu, to wcześniej dokonują zakupów (dóbr konsumpcyjnych i inwestycyjnych) na kredyt, wierząc, że w przyszłości będą mogły spłacić zaciągnięte pożyczki. Ten wzrost popytu ożywia gospodarkę przyczyniając się do lepszego wykorzystania zdolności produkcyjnych, a ożywienie gospodarcze skłania podmioty do podejmowania decyzji o zwiększeniu inwestycji. Nowe inwestycje nie tylko kreują przyszłe zdolności produkcyjne, ale powodując wzrost bieżącego dochodu gospodarstw domowych, prowadzą do wzrostu wydatków konsumpcyjnych i ponownego wzrostu zakupów dóbr inwestycyjnych przez inwestorów. Szybkość z jaką w gospodarce zachodzą te procesy dostosowawcze zależy od stopnia rozwoju rynku finansowego i jego konkurencyjności. Ważny jest także poziom wykształcenia obywateli (kapitał ludzki), gdyż warunkuje on absorpcję światowej wiedzy i technologii oraz pozwala na właściwsze odczytywanie sygnałów płynących z rynku i polityki gospodarczej. Streszczenie 11

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wielkość i struktura nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw w Polsce w latach 2001 2008

Wielkość i struktura nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw w Polsce w latach 2001 2008 Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 105 117 Joanna Duda*, Anna Wolak-Tuzimek** Wielkość i struktura nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw w Polsce w latach 2001 2008 1. Wprowadzenie Rozwój przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Raport - badanie koniunktury województwa wg metodyki ZZK I kwartał 2013

Raport - badanie koniunktury województwa wg metodyki ZZK I kwartał 2013 Raport - badanie koniunktury województwa wg metodyki ZZK I kwartał 2013 Pomiar koniunktury wg metodyki ZZK Ogólny pomiar koniunktury w województwie zachodniopomorskim (ZZK Syntetyczny, ZZK Usługi, ZZK

Bardziej szczegółowo

Projektant biznes planu

Projektant biznes planu Projektant biznes planu Projektant biznes planu Jeżeli planujesz rozpoczęcie nowej działalności lub realizację inwestycji to Projektant biznes planu jest narzędziem stworzonym specjalnie dla Ciebie. Naszym

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Szczecin, 16 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

Leasing, a kredyt ; analiza korzyści

Leasing, a kredyt ; analiza korzyści Leasing, a kredyt ; analiza korzyści Adam Surowski BRE Leasing Sp. z o.o. Program prezentacji 1. Źródła finansowania inwestycji przedsiębiorstw w Polsce 2. Motywy stosowania leasingu/kredytu 3. Leasing

Bardziej szczegółowo

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych *

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Karolina Konopczak karolina.konopczak@ises.edu.pl Instytut Studiów Ekonomiczno Społecznych (ISES) Polska

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2012 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. WSTĘP Dokument pod nazwą Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Sopot, 13 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce

Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Tendencje rozwoju sektora nieruchomości mieszkaniowych w Polsce Jacek Łaszek Kraków, maj 211 r. 2 Stabilizacja cen na rynku mieszkaniowym, ale na wysokim poziomie Ofertowe ceny mieszkań wprowadzonych pierwszy

Bardziej szczegółowo

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych OCENA EX-ANTE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH W ZAKRESIE WSPARCIA PODMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Czy rynek budowlany ma szanse na utrzymanie osiąganego obecnie wzrostu?

Czy rynek budowlany ma szanse na utrzymanie osiąganego obecnie wzrostu? Część V Czy rynek budowlany ma szanse na utrzymanie osiąganego obecnie wzrostu? prof. dr Zofia Bolkowska Dwa lata (2009 i 2010) były najgorsze dla budownictwa od czasu głębokiego regresu na początku poprzedniej

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku Warszawa, 14 listopada 2013 r. 2 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w III kw. 2013 3 Wyniki finansowe w III kwartale 2013 r. 11

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

Województwo łódzkie. Raport o sytuacji mikro i małych przedsiębiorstw w roku 2011 235

Województwo łódzkie. Raport o sytuacji mikro i małych przedsiębiorstw w roku 2011 235 Województwo łódzkie Raport o sytuacji mikro i małych przedsiębiorstw w roku 2011 235 Tabela 1 Dane statystyczne POLSKA ŁÓDZKIE Łódzki Miasto Łódź Piotrkowski Sieradzki Skierniewicki PKB na 1 mieszkańca

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO

MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE W OKRESIE ŚWIATOWEGO KRYZYSU EKONOMICZNEGO ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 677 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 43 2011 MARIA KOLA-BEZKA Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu MAŁE I ŚREDNIE PRZEDSIĘBIORSTWA W POLSCE

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski

Bardziej szczegółowo

Mikroprzedsiębiorczość w Polsce

Mikroprzedsiębiorczość w Polsce Mikroprzedsiębiorczość w Polsce Analizabarier rozwoju i dostępu do finansowania* Bd Badanie Fundacji jikronenberga przy Citi Handlowy we współpracy merytorycznej Microfinance Centre *cytowanie bez ograniczeń

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014-2015

Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014-2015 Badanie Konfederacji Lewiatan Kondycja sektora MMŚP 2014 Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014- Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Konfederacja Lewiatan Warszawa, 21 sierpnia 2014 Dane wykorzystane

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wahania koniunktury gospodarczej Konrad Walczyk Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 22 maja 2013 r. Plan wykładu Co to jest koniunktura gospodarcza? W jaki sposób ją mierzyć?

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 15 lipca 2015

ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY. 15 lipca 2015 ANALIZY MAKROEKONOMICZNE KOMENTARZ BIEŻĄCY 15 lipca 2015 Raport NBP: stabilna i korzystna sytuacja przedsiębiorstw w II kw., utrzymanie ostrożnych prognoz na kwartał kolejny. Według opublikowanego dziś

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

LEASING PRZYSPIESZA ROZWÓJ

LEASING PRZYSPIESZA ROZWÓJ Leasing barometrem polskiej gospodarki czy już widać oznaki ożywienia? LEASING PRZYSPIESZA ROZWÓJ Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Konfederacja Lewiatan Warszawa, 24 lipca 2013 Dane wykorzystane w prezentacji

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

Obliczenia, Kalkulacje...

Obliczenia, Kalkulacje... Obliczenia, Kalkulacje... 1 Bilans O D P I E R W S Z E G O E T A T U D O W Ł A S N E J F I R M Y To podstawowy dokument przedstawiający majątek przedsiębiorstwa. Bilans to zestawienie dwóch list, które

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011 Porównanie sytuacji finansowej Fundacji Lux Veritatis w postępowaniach dotyczących koncesji na nadawanie programu telewizyjnego drogą naziemną cyfrową W postępowaniu o rozszerzenie koncesji, które miało

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Leona Koźmińskiego Wprowadzenie (1) Celem artykułu jest

Bardziej szczegółowo

Inwestycje. światowego. gospodarczego. Świat Nieruchomości

Inwestycje. światowego. gospodarczego. Świat Nieruchomości Budownictwo polskie w latach światowego kryzysu gospodarczego E l ż b i e t a St a r z y k R e n a t a Ko z i k 40 Świat Nieruchomości W latach 2006-2008, gdy amerykański kryzys finansowy przeradzał się

Bardziej szczegółowo

8 / 2001 NIECO LEPIEJ

8 / 2001 NIECO LEPIEJ Sierpniowy pomiar koniunktury w placówkach bankowych wskazuje na pewną poprawę nastrojów bankowców szczebla oddziałów. Index PENGAB uzyskał wartość 2,1 punków, o 7 punktów procentowych więcej niż w lipcu.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

lipiec 2014 r. PROJEKT BADAWCZY: KONFERENCJI PRZEDSIĘBIORSTW FINANSOWYCH W POLSCE ORAZ KRAJOWEGO REJESTRU DŁUGÓW Informacja sygnalna

lipiec 2014 r. PROJEKT BADAWCZY: KONFERENCJI PRZEDSIĘBIORSTW FINANSOWYCH W POLSCE ORAZ KRAJOWEGO REJESTRU DŁUGÓW Informacja sygnalna lipiec 2014 r. PROJEKT BADAWCZY: KONFERENCJI PRZEDSIĘBIORSTW FINANSOWYCH W POLSCE ORAZ KRAJOWEGO REJESTRU DŁUGÓW Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BIZNESPLAN BIZNESPLAN Dokument wypełniają osoby, które uczestniczyły w module szkoleniowym, ubiegające się o udział w doradztwie indywidualnym w ramach projektu SPINAKER WIEDZY II Regionalny program wsparcia przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK) za I półrocze 2009 r. 1

Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK) za I półrocze 2009 r. 1 Warszawa, dnia 23 września 2009 r. Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK) za I półrocze 2009 r. 1 Badaniem objęte zostały 63 spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2014 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku Badaniem objęte zostały 123 przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Wiosenny optymizm słabnie

Wiosenny optymizm słabnie PENGAB = 11. +1.9 6- Wiosenny optymizm słabnie Maj 1 Index Pengab / 7/ 9/ 11/ 1/ / / 7/ 9/ 11/ 1/ / / 7/ 9/ 11/ 1/6 /6 /6 7/6 9/6 11/6 1/7 /7 /7 7/7 9/7 11/7 1/8 /8 /8 7/8 9/8 11/8 1/9 /9 /9 7/9 9/9 11/9

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał

Bardziej szczegółowo

WYNIKI FINANSOWE PO 1 PÓŁROCZU 2009 R.

WYNIKI FINANSOWE PO 1 PÓŁROCZU 2009 R. WYNIKI FINANSOWE PO 1 PÓŁROCZU 20 R. POTWIERDZENIE SIŁY RYNKOWEJ Warszawa, 4 sierpnia 20 r. WYNIKI FINANSOWE PO 1 PÓŁROCZU 20 R. Działalność kontynuowana (*) ZYSK NETTO (mln zł) ROE (%) 1H 20 1H 20 Zmiana

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Płońsk i Pułtusk w korelacji

Płońsk i Pułtusk w korelacji Płońsk i Pułtusk w korelacji Wprowadzenie Główna cechą rejonu testowania (Płoński i Pułtusk) ich charakter roliczo przemysłowy. Tereny rolnicze to znaczna część obszarów powiatów (ta obserwacja osób badanych

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

KIEPSKIE OCENY - DOBRE PROGNOZY

KIEPSKIE OCENY - DOBRE PROGNOZY KIEPSKIE OCENY - DOBRE PROGNOZY Pierwszy tegoroczny pomiar koniunktury bankowej został przeprowadzony w dniach -7 stycznia, na próbie placówek, reprezentujących wszystkie typy banków krajowych. Wyniki

Bardziej szczegółowo

Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku

Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku Raport podstawowe informacje Podstawą do niniejszej prezentacji jest Raport przygotowany przez Instytut EUROTEST z Gdańska, Badanie ankietowe

Bardziej szczegółowo