doctor HOnOris CAusA ekonomickej univerzity v BrAtislAve

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "doctor HOnOris CAusA ekonomickej univerzity v BrAtislAve"

Transkrypt

1 doctor HOnOris CAusA ekonomickej univerzity v BrAtislAve Andrzej CHOCHÓŁ 25. jún 2015

2

3 Vaše Excelencie, Magnificencie, Spektability, Honorability, vážené dámy, vážení páni, Ekonomická univerzita v Bratislave vyjadruje úctu a uznanie vybraným významným osobnostiam okrem iného aj tým, že im udeľuje čestnú vedeckú hodnosť doctor honoris causa. Ide predovšetkým o také významné osobnosti zo zahraničia, ktoré svojou prácou a pôsobením v spoločenskom, či akademickom prostredí prispievajú k rozvoju spolupráce medzi Ekonomickou univerzitou v Bratislave a inštitúciou, ktorú zastupujú. Dovoľujem si Vám s potešením oznámiť, že dnes túto čestnú vedeckú hodnosť udeľuje Ekonomická univerzita v Bratislave pánovi Prof. UEK dr hab. inż. Andrzejovi Chochółovi, rektorovi Ekonomickej univerzity v Krakove, osobnosti, ktorá je v medzinárodných kruhoch uznávaná za svoje aktivity v oblasti rozvoja vedy, výskumu a podpory akademických inštitúcií. Prof. UEK dr hab. inż. Andrzej Chochół patrí k popredným všeobecne erudovaným a uznávaným osobnostiam akademického života v širšom európskom priestore. Jeho akademická a vedecká orientácia je zameraná najmä na oblasť tovaroznalectva a kvality tovaru. Toto odborné pole pôsobenia bolo aj východiskom jeho spolupráce s Ekonomickou univerzitou v Bratislave, ktorá pretrváva už niekoľko desaťročí a v poslednom období sa neustále zintenzívňuje. Za svoju prácu bol ocenený viacerými národnými aj medzinárodnými oceneniami. Udelením čestnej vedeckej hodnosti doctor honoris causa vyjadruje Ekonomická univerzita v Bratislave uznanie Prof. UEK dr hab. inż. Andrzejovi Chochółovi ako medzinárodne uznávanej a rešpektovanej osobnosti akademického života a tiež za jeho celoživotný prínos v oblasti ekonomickej vedy a tovaroznalectva. Bratislava 25. júna 2015 prof. Ing. Ferdinand Daňo, PhD. rektor Ekonomickej univerzity v Bratislave

4 laudácio Vaša Magnificencia, rektor Ekonomickej univerzity v Bratislave, prof. Ing. Ferdinand DAŇO, PhD., vážený pán Prof. UEK dr hab. inż. Andrzej CHOCHÓŁ, rektor Ekonomickej univerzity v Krakove, Vaše Excelencie, Magnificencie, Spektabiles, Honorabiles, milé dámy, vážení páni, vážení účastníci slávnostného zhromaždenia, je pre mňa veľkou cťou, že mám možnosť na slávnostnom zasadnutí vedeckej rady ekonomickej univerzity v Bratislave rozšírenom o vedeckú radu Obchodnej fakulty ekonomickej univerzity v Bratislave predstaviť vám osobnosť pána Prof. uek dr hab. inż. Andrzeja Chochóła, ktorému ekonomická univerzita v Bratislave udeľuje čestnú vedeckú hodnosť doctor honoris causa. Prof. uek dr hab. inż. Andrzej Chochół sa narodil 6. augusta 1954 v krakove. takmer celý profesionálny život Prof. uek dr hab. inż. Andrzeja Chochóła je spojený s ekonomickou univerzitou v krakove, keď na nej v roku 1979 úspešne ukončil magisterské štúdium a v roku 1987 získal vedeckú hodnosť kandidáta vied. v roku 1999 habilitoval na Fakulte tovaroznalectva na ekonomickej akadémii v Poznani. v rokoch 2002 až 2008 zastával funkciu dekana Fakulty tovaroznalectva a v rokoch 2008 až 2012 pôsobil na poste prorektora pre vzdelávanie ekonomickej univerzity v krakove. v súčasnosti je rektorom ekonomickej univerzity v krakove. Akademická a vedecká orientácia Prof. uek dr hab. inż. Andrzeja Chochóła je zameraná na oblasť tovaroznalectva a kvality tovaru a táto oblasť bola východiskom spolupráce s ekonomickou univerzitou v Bratislave. Pre rozvoj tovaroznalectva ako pedagogickej a vedeckej disciplíny na Obchodnej fakulte ekonomickej univerzity v Bratislave mala významný vplyv spolupráca katedry tovaroznalectva a kvality tovaru s katedrami Fakulty tovaroznalectva ekonomickej univerzity v krakove, ktorej počiatky sa datujú od roku významnou mierou sa spolupráca zintenzívnila najmä od roku 2002, keď Prof. uek dr hab. inż. Andrzej Chochół pôsobil vo funkcii dekana Fakulty tovaroznalectva ekonomickej univerzity v krakove a táto spolupráca trvá dodnes. spolupráca je orientovaná predovšetkým na problematiku produktovej politiky, kvality a bezpečnosti produktov a produkcie, na systémy manažérstva kvality a podporu inovácií, t. j. na aspekty, ktoré predstavujú významné faktory konkurencieschopnosti. vzájomné kontakty sa rozvíjali v rámci krátkodobých študijných pobytov, účasti na vedeckých podujatiach a tiež na základe pôsobenia v medzinárodnej organizácii international society of Commodity science and technology so sídlom vo viedni, kde Prof. uek dr hab. inż. Andrzej Chochół v súčasnosti pôsobí vo funkcii prezidenta a významnou mierou sa podieľa na rozvoji uvedenej organizácie. v celkovom obraze o činnosti Prof. uek dr hab. inż. Andrzeja Chochóła zohráva významnú úlohu jeho spolupráca so vzdelávacími inštitúciami vo viacerých oblastiach (tovaroznalecké problémy kvality Poľsko, Forum Ware rakúsko, tovary a trhy ukrajina), ako aj členstvá vo vedeckých radách i v redakčných radách (inovácia pri tvorbe výrobkov a služieb v rámci komisie pre tovaroznalecké vedy a kvalitu Poľsko, kvalita rumunsko). za aktivity v oblasti rozvoja vedy, výskumu a podpory akademických inštitúcií boli Prof. uek dr hab. inż. Andrzejovi Chochółovi udelené mnohé významné medzinárodné a domáce ocenenia: medaila ministerstva školstva Poľskej republiky; medaila udelená národnou bankou ukrajiny (2010); jubilejné medaily k 75. a 80. výročiu založenia vysokej školy ekonomickej v krakove (2005); medaila k 70. výročiu založenia ústavu tovaroznalectva vysokej školy ekonomickej v krakove za zásluhy o rozvoj ústavu (1994/1995); medaila k 60. výročiu Poľnohospodárskej univerzity Hugo kołłątaja v krakove za zásluhy pre univerzitu (2013); medaila udelená k 20. výročiu medzinárodných postgraduálnych štúdií technickej krakovskej univerzity a ekonomickej univerzity v krakove; medaila pri príležitosti II

5 15. výročia Štátnej vysokej školy technicko-ekonomickej Bronislava markieviča v jaroslavli (2013); cena rektora ekonomickej univerzity v krakove (2000, 2001, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011); medaila univerzity bankovníctva v kyjeve za výsledky dosiahnuté v oblasti vedy (2011) a v neposlednom rade medaila ekonomickej univerzity v Bratislave za prínos k rozvoju ekonomickej univerzity v Bratislave (2012). za jeho zásadný prínos bol ocenený vysokými štátnymi vyznamenaniami: poľským štátnym vyznamenaním udeleným prezidentom Poľskej republiky zlatý kríž za zásluhy (2000); vyznamenaním semper Fidelis udeleným 2. mechanizovaným zborom generála vladislava Andersa (2014); vyznamenaním Aurea Praxis škola lídrov 2014 a vyznamenaním za aktivity pre hendikepovaných študentov integralia Prof. uek dr hab. inż. Andrzej Chochół je riadnym členom mnohých profesijných združení, organizácií a spoločenských grémií s európskym, ako aj svetovým pôsobením. z najvýznamnejších sfér pôsobenia možno spomenúť ekonomickú univerzitu v krakove v pozícii dekana Fakulty tovaroznalectva ( ), prorektora pre vzdelávanie ( ) a rektora (od roku 2012); Poľskú tovaroznaleckú spoločnosť v pozícii predsedu (s regionálnou pôsobnosťou v krakove v rokoch , s celoštátnou pôsobnosťou v období a ); international society of Commodity science and technology so sídlom vo viedni v pozícii viceprezidenta (v období a ) a prezidenta (od roku 2014). Vážené Excelencie, Magnificencie, Spektabiles, Honorabiles, vážené dámy, vážení páni, vážení prítomní, všetky uvedené skutočnosti sú jasným dôkazom mimoriadneho a medzinárodne uznávaného postavenia Prof. uek dr hab. inż. Andrzeja Chochóła. jeho vysoká vedecká a výskumná profesionalita podložená rozsiahlymi medzinárodnými skúsenosťami jednoznačne potvrdzuje, že patrí k popredným všeobecne erudovaným a uznávaným osobnostiam akademického života v širšom európskom priestore. Na základe charakteristiky osobnosti Prof. UEK dr hab. inż. Andrzeja Chochóła a tiež na základe rozhodnutí Vedeckej rady Obchodnej fakulty Ekonomickej univerzity v Bratislave a Vedeckej rady Ekonomickej univerzity v Bratislave v súlade s článkom 1 bod 1 Zásad udeľovania titulu Doctor honoris causa na Ekonomickej univerzite v Bratislave (cit.) v zmysle 12 ods. 1 písm. m) zákona č. 131/2002 Z. z. o vysokých školách a o zmene a doplnení niektorých zákonov v znení neskorších predpisov udeľujeme Prof. UEK dr hab. inż. Andrzejovi Chochółovi, medzinárodne uznávanej a rešpektovanej osobnosti akademického života, za jeho celoživotný prínos v oblasti ekonomickej vedy a tovaroznalectva, čestnú vedeckú hodnosť doctor HOnOris CAusA III

6 tovaroznalectvo A výzvy súčasnosti na PríklAde BezPečnOsti PrOduktOv Andrzej CHOCHÓŁ úvod rerum cognoscere causas et valorem je mottom sprevádzajúcim našu univerzitu od začiatku jej existencie a spojeným so začiatkom misie ekonomickej univerzity v krakove (euk). Poznávanie príčin a hodnoty vecí je univerzálne, nadčasové a široké a hlboké súčasne. Bolo prijaté v dobe, keď sa tvorila pôvodná Obchodná akadémia, ktorej základným predmetom záujmu bol tovar a jeho obrat, tzn. veda, zoskupená okolo široko chápaného tovaroznalectva. v tomto roku oslavuje ekonomická univerzita v krakove 90. výročie svojej existencie a okrem celého radu zmien, ktoré sa za tie roky udiali, sa odbor tovaroznalectvo naďalej prednáša a zdá sa, že jeho atraktívnosť, obzvlášť v dobe globalizácie a veľkej ponuky tovarov, je stále veľmi veľká. Potrebu jeho existencie potvrdzujú aj nové vysoké školy v Poľsku, otvárajúce tento študijný smer, ako aj rast infraštruktúry a vedeckovýskumného zázemia garantujúceho jeho permanentný rozvoj. tovaroznalecké vedy v POľsku lídrami v oblasti tovaroznalectva v Poľsku sú s určitosťou tovaroznalecké fakulty na dvoch ekonomických univerzitách v krakove a Poznani. tovaroznalectvo sa taktiež prednáša na fakultách ekonomického charakteru na námornej akadémii v Gdyni, Humanisticko-technologickej univerzite radom a na Polytechnike rzeszów. Okrem toho sa prednáša na ďalších desiatich vysokých školách, takých ako napr. Warmińsko-mazurská univerzita, prírodovedné univerzity v Poznani a lubline, vysoká škola poľnohospodárska vo varšave, alebo na polytechnikách v lodži a rzeszowe. 1 didaktický rozvoj odboru tovaroznalectvo na rôznych vysokých školách je hlavne v posledných rokoch bezpochyby sprevádzaný rozvojom vedy vyjadreným predovšetkým počtom publikácií a dosiahnutých vedeckých titulov. len na fakultách tovaroznalectva v krakove a Poznani bolo od roku 1994 udelených niekoľko desiatok doktorátov, 25 docentúr a bolo podaných niekoľko desiatok návrhov na udelenie vedeckých hodností. spomínaný rozvoj má na jednotlivých vysokých školách rozdielnu dynamiku a je prirodzené, že záujem vedeckej obce je priamo úmerný tradíciám a profilu vysokej školy, na ktorej pôsobí. napríklad v Poznani a krakove dominuje výskum v oblasti priemyselného a potravinárskeho tovaroznalectva. na druhej strane tovaroznalectvo na poľnohospodárskych vysokých školách sa sústreďuje prevažne na výskum v oblasti potravinárstva a na polytechnikách na výskum v oblasti priemyselných tovarov. v Poľsku je tovaroznalectvo podľa platnej klasifikácie disciplínou patriacou do oblasti ekonomických vied, zaraďovanou medzi spoločenské vedy. do oblasti ekonomických vied patria okrem tovaroznalectva aj ekonomika, financie a manažment. tovaroznalectvo je interdisciplinárnou vedou vychádzajúcou z takých vedných odborov, akými sú ekonómia, manažment a spoločenské vedy, ale taktiež z prírodovedných odborov, ako napr. chémia, fyzika, technológia a biológia. v klasickom ponímaní je tovaroznalectvo vedou zaoberajúcou sa skúmaním a hodnotením vlastností úžitkových produktov a prvkov ovplyvňujúcich ich kvalitu v rôznych etapách ich výroby, tzn. v sférach predvýrobnej, výrobnej a po výrobnej. 1 krzysztofiak k. Historia kosmetyki, IV

7 towaroznawstwo WOBeC WsPÓŁCzesnyCH WyzWAń na PrzykŁAdzie BezPieCzeństWA PrOduktÓW Andrzej CHOCHÓŁ WPrOWAdzenie rerum cognoscere causas et valorem takie motto towarzyszyło naszemu uniwersytetu od początków jego istnienia. motto to rozpoczyna również misję uek.poznać przyczyny i wartości rzeczy jest stwierdzeniem uniwersalnym i ponadczasowym oraz szerokim, jak i głębokim w swojej wymowie. Przyjęte zostało w czasie tworzenia Akademii Handlowej, której podstawowym obszarem zainteresowania był towar i jego obrót, a więc wiedza, skupiona wokół szeroko rozumianego towaroznawstwa. W tym roku uniwersytet ekonomiczny w krakowie celebruje 90-lecie swego istnienia i pomimo wielu zmian, jakie dokonały się na przestrzeni tych lat kierunek towaroznawstwo, ciągle jest wykładany i wydaje się, że jego atrakcyjność, zwłaszcza w czasie globalizacji, jak i dużej podaży produktów jest wciąż bardzo duża. Potrzebę jego istnienia potwierdzają coraz to nowe uczelnie w Polsce, otwierające ten kierunek studiów i znacząco powiększające infrastruktury oraz zaplecze naukowe gwarantujące permanentny jego rozwój. nauki towaroznawcze W POlsCe liderami w prowadzeniu kierunku towaroznawstwo są z pewnością dwa wydziały towaroznawcze na uniwersytetach ekonomicznych tzn. w krakowie i Poznaniu. towaroznawstwo wykładane jest też na wydziałach o charakterze ekonomicznym, to jest na Akademii morskiej w Gdyni, na uniwersytecie Humanistyczno technologicznym w radomiu i Politechnice rzeszowskiej. Ponadto na dziesięciu innych uczelniach takich jak np. uniwersytet Warmińsko mazurski, uniwersytety Przyrodnicze w Poznaniu i lublinie, szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, czy Politechniki w Łodzi i rzeszowie. 1 rozwojowi dydaktycznemu kierunku towaroznawstwo na różnych uczelniach bez wątpienia towarzyszy, zwłaszcza w ostatnich latach, rozwój naukowy, widoczny w sposób szczególny w ilości publikacji, osiąganych stopniach i tytułach naukowych. Od 1994 roku tylko, na Wydziale towaroznawstwa w krakowie i Poznaniu nadano kilkadziesiąt stopni doktora, 25 stopni doktora habilitowanego i przeprowadzono kilkadziesiąt postępowań o nadanie tytułu naukowego. rozwój ten oczywiście przebiega z różną dynamiką na różnych uczelniach i naturalnym jest, że zainteresowania kadry naukowej uzależnione są od tradycji i profilu uczelni, na której ona pracuje. Przykładowo w Poznaniu i krakowie dominują badania w obszarze towaroznawstwa przemysłowego i żywności. z kolei na towaroznawstwie prowadzonym na uczelniach rolniczych, pracownicy koncentrują się na badaniach głównie żywności, a na politechnikach na badaniach towarów przemysłowych. zgodnie z przyjętą w Polsce klasyfikacją, aktualnie towaroznawstwo jest dyscypliną w dziedzinie nauk ekonomicznych, która należy do obszaru nauk społecznych. W dziedzinie nauk ekonomicznych mieszczą się, oprócz towaroznawstwa ekonomia, finanse i nauki o zarządzaniu. towaroznawstwo jest nauką interdyscyplinarną bazującą głównie na takich naukach, jak ekonomia, zarządzanie oraz nauki społeczne, ale również na naukach przyrodniczo technicznych takich jak: chemia, fizyka, technologia czy biologia. W ujęciu klasycznym towaroznawstwo jest nauką zajmującą się badaniem i oceną właściwości użytkowanych produktów oraz czynników wpływających na ich jakość na różnym etapie ich wytwarzania, a więc w sferze przedprodukcyjnej, produkcyjnej i poprodukcyjnej. 1 Pod red. zalewski r., towaroznawstwo w ofensywie, Wyd. knt, PAn, Poznań. V

8 známym sloganom 70-tych rokov minulého storočia bolo tvrdenie, že tovaroznalec je advokátom spotrebiteľa. znamenalo to, že tovaroznalec spotrebiteľa ochraňoval. v dobe veľmi nízkej ponuky tovarov, kedy nebol problém s ich odbytom, bolo úlohou tovaroznalca, aby sa do predaja dostali len kvalitné a pre spotrebiteľa bezpečné výrobky, čo ale nebolo vždy jednoduché. Aktuálny trh sa diametrálne zmenil z producentského na spotrebiteľský, na ktorom sa producenti a predajcovia musia snažiť o udržanie si doterajšej klientely a získavanie nových klientov s cieľom garantovať svojim firmám ďalší rozvoj. mohlo by sa zdať, že rozvoj konkurenčného prostredia vytvorí ochranné bariéry pre spotrebiteľov, ktorí majú za danej situácie možnosť vybrať si najvhodnejšie tovary. v tejto súvislosti sa podsúva otázka: čo je príčinou toho, že tovaroznalecká veda nezaznamenáva regres, ale ako som uviedol už predtým, registrujeme práve naopak jej rozvoj? myslím si, že príčinou tohto javu je, okrem iného, sústreďovanie sa na tajomstvami zahalenú bezpečnosť tovarov. rozvoj tovaroznaleckej vedy orientovaný na bezpečnosť tovarov znamená totiž návrat ku klasickej podstate tovaroznalectva, ktoré sa zaoberalo kvalitou produktov a tým súčasne muselo zohľadňovať aj ich bezpečnosť. v súčasnej dobe, pre ktorú je charakteristická obrovská konkurencia a obrovská produkcia tovarov, sa nie vždy stretávame so žiaducim etickým prístupom. v rámci eú bola preto vypracovaná smernica 2 európskeho parlamentu a rady o všeobecnej bezpečnosti výrobkov, ktorá bola implementovaná aj do poľského zákonodarstva. 3 táto smernica vychádzajúca z jedného zo základov spoločenstva, voľného pohybu tovarov a služieb, mala vytvoriť garancie na základe ktorých tovary, ktoré sú v obchodnom obrate v rámci eú pre spotrebiteľov bezpečné. Poľská legislatíva upravuje veľa otázok súvisiacich s bezpečnosťou tovarov na všeobecnej úrovni, spolu s vymedzením zodpovednosti za celý systém bezpečnosti uplatňovaný v poľských podmienkach, k čomu sa podrobnejšie vrátim v ďalšej časti môjho vystúpenia. v prípade priemyselných tovarov sú uplatňované taktiež podrobné normy týkajúce sa technických výrobkov, ale napr. aj kozmetiky a hračiek. HistÓriA kozmetických PríPrAvkOv A ich význam v modernom svete kozmetické prípravky patria do špeciálnej skupiny tovarov, ktoré prichádzajú do bezprostredného kontaktu s ľudským telom a preto podliehajú špeciálnym právnym úpravám. kozmetické prípravky, predovšetkým krémy, balzamy a tzv. farebná kozmetika sú nanášané na kožu a cez ňu môžu prenikať do krvného obehu človeka. touto cestou sa môžu do ľudského organizmu dostávať napr. ťažké kovy, alebo toxické chemické látky. nebezpečenstvo predstavujú taktiež mikroorganizmy, ktoré majú veľké možnosti šírenia sa v dôsledku nesterilného výrobného procesu. keď nazrieme hlbšie do histórie tak zistíme, že kozmetické prípravky patria do tej skupiny tovarov, ktorá sprevádza ľudskú existenciu už od staroveku a je dôležitým faktorom v živote človeka. jedny z prvých informácií, ktoré sa zmieňujú o používaní kozmetických prípravkov, siahajú až do obdobia rokov pred n. l. už v starom egypte bola starostlivosti o telo a vonkajší vzhľad venovaná veľká pozornosť a ideálom krásy v tých časoch bola nefertiti. sfarbenie pokožky získavané používaním kozmetických prípravkov vyjadrovalo spoločenské postavenie. Ženy si maľovali tvár zlatistou alebo bielou olovenou farbou, kontúry očí si zvýrazňovali čiernym galenitom (síran olova) a ústa si maľovali rumelkovými pastami. maľovali si taktiež nechty a vlasy. egypťania, aj muži, veľmi dbali o svoje telo. na umývanie používali íly a na telo si nanášali balzamy s prímesou včelieho medu a aromátov, masti pozostávajúce z olejov a voskov, masky z kremeliny a mlieka, ako aj krémy o. i. z cyprusu a olivového oleja. 4 Od egypťanov prevzali zručnosti používania kozmetických prípravkov Židia, Gréci aj rimania. 2 legun Ł., Przeszłość a XXi wiek w kosmetyce, 3 marcinkiewicz salomonowicz j., zarys chemii i technologii kosmetyków, Gdańsk, krzysztofiak k. Historia kosmetyki, VI

9 znanym sloganem w latach 70 ubiegłego wieku było twierdzenie, że towaroznawca jest adwokatem konsumenta. Co oznaczało, że towaroznawca stał na straży konsumenta, czyli w okresie bardzo niskiej podaży towarów, kiedy nie było problemów z ich sprzedażą zadaniem towaroznawców było, aby w obrocie towarowym znalazły się jedynie towary o dobrej jakości i bezpieczne dla ich konsumentów co nie było łatwe. Aktualnie rynek towarów diametralnie się zmienił, z rynku producenta przeistoczył się w rynek konsumenta, w którym producenci i handlowcy muszą zabiegać o swoich dotychczasowych klientów i pozyskiwać nowych, aby swym firmom zagwarantować rozwój. Wydawałoby się, że rozwój konkurencji stworzy bariery ochronne dla konsumentów, którzy w tych okolicznościach maja szansę wybrać najlepszy dla siebie towar. i tu nasuwa się pytanie: Co powoduje, że w naukach towaroznawczych nie obserwuje się regresu, lecz wprost przeciwnie, jak już wcześniej stwierdziłem, ich rozwój? myślę, że jest to spowodowane między innymi, koncentracją wokół zagadnienia, jakim jest bezpieczeństwo towarów. rozwój naukowy towaroznawców w kierunku bezpieczeństwa towarów, stanowi więc pewien powrót do klasycznego ujęcia towaroznawstwa, które przypomnę zajmowało się jakością produktów i tym samym musiało uwzględniać ich bezpieczeństwo. Aktualnie, w dobie dużej konkurencji i olbrzymiej produkcji towarów nie zawsze mamy do czynienia z etycznymi postawami. W państwach ue, opracowano dyrektywę 2 dotyczącą Ogólnego Bezpieczeństwa Produktów, która została implementowana do ustawodawstwa polskiego. 3 dyrektywa ta, przy jednym z podstawowych założeń wspólnoty państw, tzn. o swobodnym przepływie towarów i usług, miała zagwarantować, że towary znajdujące się w obrocie handlowym na terenie ue są bezpieczne dla ich użytkowników. ustawa polska reguluje wiele kwestii związanych z bezpieczeństwem towarów na poziomie ogólnym, łącznie z określeniem odpowiedzialności za cały system bezpieczeństwa na terenie państwa, co w dalszej części opracowania zostanie bardziej szczegółowo omówione. W przypadku towarów przemysłowych zastosowanie znajdują również przepisy szczegółowe, odnoszące się do wyrobów technicznych, czy też np. kosmetyków i zabawek. HistOriA kosmetyków i ich znaczenie We WsPÓŁCzesnym świecie Ponieważ kosmetyki należą do szczególnej grupy towarowej, która pozostaje w bezpośrednim kontakcie z ciałem człowieka, podlegają szczegółowym rygorom prawnym. kosmetyki, a zwłaszcza kremy, balsamy i tzw. kosmetyka kolorowa nakładane są na powierzchnię skóry i przez nią właśnie, mogą przedostawać się do krwioobiegu człowieka. tą drogą mogą dostawać się do organizmu człowieka np. pierwiastki metali ciężkich, czy też toksyczne związki chemiczne. niebezpieczeństwo stwarzają również mikroorganizmy, które mają dużą szansę rozwoju, przy np. niesterylnie prowadzonej produkcji. Patrząc głębiej do historii, kosmetyki należą do grupy towarowej, która od zarania dziejów towarzyszy człowiekowi i jest dla niego ważnym elementem. jedne z pierwszych informacji na temat stosowania kosmetyków sięgają 3000 lat p.n.e. za czasów faraonów przywiązywano wiele uwagi do pielęgnacji ciała i wyglądu fizycznego. ideałem piękna była w tamtych czasach nefertiti. uzyskiwany dzięki kosmetykom kolor skóry był oznaką zamożności. kobiety malowały twarz farbą złocistą lub biela ołowiową, kontury oczu podkreślały czarnym galanitem (siarczan ołowiu), natomiast usta malowały pastami cynobrowymi. malowano również paznokcie oraz włosy. egipcjanie, w tym mężczyźni, bardzo dbali o swoje ciało. do mycia używali m. in. gliny, a na ciało nakładali balsamy z dodatkiem miodu pszczelego i aromatów oraz mazidła składające się z olejów i wosków, maseczki z ziemi okrzemkowej i mleka oraz kremy m. in. z cyprysu i oliwy z oliwek. 4 umiejętności kosmetyczne przyjęli od egipcjan Żydzi, Grecy i rzymianie. 2 dyrektywa nr 92/59/eeC z dn. 29 czerwca 1992 r. 3 dz. u. nr 229 poz krzysztofiak k. Historia kosmetyki, VII

10 v starovekom ríme bola symbolom správneho používania kozmetických prípravkov, s cieľom zachovania si mladistvého výzoru, krásna cisárovná Poppea. v tom období vznikli v ríme z hygienických dôvodov tzv. rímske kúpele. Používalo sa v nich kozie alebo oslie mlieko a po kúpeli sa na povrch tela nanášali olejčeky a mastičky. Okrem toho si rimanky pudrovali tvár, na ústa používali pomády a nechty si maľovali Henou. Ovídius vo svojom diele umenie lásky napísal: (...) nevesta je ako murovaná stavba. Ak je vpredu aj vzadu zničená, vyžaduje si opravu..., alebo... Ako to dosiahnuť? nech zvedavé dievčatá nazrú do mojej knižky hovoriacej o kozmetike stále širšie používanie kozmetických prostriedkov bolo dôsledkom získavania nových efektívnejších preparátov. veľký význam v tomto smere začala postupne zohrávať ázia vďaka jej bohatým zásobám minerálnych, rastlinných a živočíšnych surovín. takisto vtedajšia Perzia a arabský svet sa stali centrom trhu s kozmetikou a obchodnými cestami Feničanov sa kozmetické prípravky dostávali takmer do celého sveta. napriek tomu, že sa kozmetické prípravky stali v histórii ľudstva dôležitým tovarom, v období stredoveku zaznamenali určitý regres. súčasne s úpadkom rímskej ríše začal upadať aj záujem o hygienu a kult tela. len ženy vo východných krajinách pokračovali v tradícii starostlivosti o telo a používali masky napr. z citrónov a orechov, ako aj krémy s jazmínom a benzoinom. 6 toto obdobie však rýchlo pominulo a už v období renesancie dochádza k ďalšiemu rozvoju kozmetických prípravkov určených na skrášľovanie tela. v tomto období sa, o. i., začali používať parfumy, parfumované vody a poškodenia kože boli zakrývané špeciálnymi púdrami. rozkvet produkcie kozmetických prípravkov a skrášľovania tela nastal v baroku a neskôr v období osvietenstva. Popri ženách začali kozmetiku používať muži maľujúc si ústa a taktiež deti pudrujúc si líca. koncom 18. storočia sa kozmetický priemysel presunul do Francúzska, ktoré sa stalo lídrom v produkcii a spotrebe jeho výrobkov. Od 19. storočia sa kozmetické prípravky začali používať nielen na účely skrášľovania, ale taktiež na zdravotné účely, napr. kúpele. v tomto období sa objavili prvé mydlá a ďalšie nové kozmetické prostriedky a preparáty. mnohé z nich obsahovali syntetické prostriedky a aj také invazívne zložky, akými sú hormóny, alebo rádioaktívne prvky. našťastie, v 20. storočí sa začali v hygienickej kozmetike uplatňovať poznatky chémie a medicíny. v tomto období vznikli kozmetické salóny Heleny rubinstein (1908) a elizabeth Arden (1910), ako aj kozmetické firmy Coty a max Factor. O čo viac bolo v minulosti skrášľovanie tela príčinou poškodenia kože, o to viac sa v 20. storočí začalo ošetrovanie spájať so skrášľovaním a v konečnom dôsledku viedlo až k tomu, že osobná hygiena začala byť súčasťou boja proti vonkajším defektom. v kozmetológii sa začali uplatňovať také odbory, ako napr. kozmetická chémia, dermatológia, onkológia, fyziológia, biochémia a estetická medicína. 7 v súčasnej dobe sa v Poľsku trh s kozmetickými výrobkami rozvíja veľmi rýchlo. napr. v roku 2011 predstavovala hodnota celého trhu s kozmetickými výrobkami 13,9 mld. Pzl, v roku 2012 už 14,3 mld. Pzl. Pre porovnanie treba uviesť, že v roku 2002 hodnota trhu s kozmetickými výrobkami dosahovala 4,69 mld. Pzl (údaje memrb). dnešné životné prostredie je oveľa viac znečistené ako v minulosti. táto skutočnosť si vyžaduje lepšiu ochranu človeka pred jeho negatívnymi vplyvmi, čo prináša veľké výzvy v oblasti výroby kozmetických prípravkov. Okrem toho značná časť spoločnosti trpí alergiami, čo si taktiež vyžaduje zohľadnenie v technológiách výroby moderných kozmetických prípravkov. Berúc do úvahy všetky predtým spomínané fakty je ťažké predstaviť si moderného človeka nepoužívajúceho kozmetické výrobky, ktoré nielen dlhodobo napomáhajú zachovaniu zdravia a vonkajšieho vzhľadu, ale posilňujú 5 legun Ł., Przeszłość a XXi wiek w kosmetyce, 6 marcinkiewicz salomonowicz j., zarys chemii i technologii kosmetyków, Gdańsk, Czyż k., surowce kosmetyków naturalnych, czyli ile natury w produktach organicznych?, Przemysł kosmetyczny, nr 1/2001. VIII

11 W starożytnym rzymie symbolem umiejętności stosowania kosmetyków, w celu przedłużania młodzieńczego wyglądu, była urodziwa cesarzowa Poppea. W tych czasach w rzymie, w celach higienicznych powstały tzw. łaźnie rzymskie, gdzie stosowano mleko kozie czy ośle, a po kąpieli powierzchnię ciała pokrywano olejkami i maściami. Ponadto rzymianki pudrowały twarze i stosowały na usta pomadki, a na paznokcie henny. Owidiusz w sztuce kochania pisał tak: ( ) niewiasta jak kamienica, od tyłu i od frontu jeżeli jest zniszczona dopomina się remontu oraz jak tego dokonać, niechaj ciekawe dziewice zajrzą do mojej książeczki, mówiącej o kosmetyce 5 Coraz szersze wykorzystanie kosmetyków wiązało się z pozyskiwaniem nowych efektywniejszych preparatów. duże znaczenie zaczęła odgrywać Azja, ze względu na duże zasoby bogactw mineralnych, roślinnych i zwierzęcych. również ówczesna Persja i Arabia stały się centrum rynku kosmetycznego, a poprzez szlaki handlowe Fenicjan kosmetyki docierały do niemalże całego starożytnego świata. Pomimo, że kosmetyki stały się ważnym towarem w historii ludzkości to jednak odnotowano czasy regresu, co miało miejsce w okresie średniowiecza. Wraz z upadkiem cesarstwa rzymskiego zmniejszało się zainteresowanie związane z higieną i kultem ciała. jedynie kobiety z obszarów wschodnich kontynuowały tradycję pielęgnacji ciała, stosując maseczki np. z cytryn i orzechów oraz kremy z jaśminem i benzoiną. 6 jednak czasy te szybko minęły i już w renesansie nastąpił dalszy rozwój kosmetyków upiększających ciało. stosowano wówczas m. in. perfumy i wody zapachowe, a wady skóry tuszowane były specjalnymi pudrami. rozkwit produkcji i upiększania ciała miał miejsce w baroku, a potem oświeceniu. Oprócz kobiet, kosmetyki zaczęli stosować mężczyźni, np. malując sobie usta czy dzieci pudrując policzki. z końcem, Xviii w przemysł kosmetyczny przeniósł się do Francji, która stała się liderem w produkcji i konsumpcji tych wyrobów. Od XiX w. kosmetyki zaczęto stosować nie tylko w celach upiększających, ale również w celach zdrowotnych np. kąpielach. Powstały wówczas pierwsze mydła oraz inne nowe środki i preparaty kosmetyczne. Wiele z nich zawierało syntetyczne środki oraz takie inwazyjne substancje, jak hormony czy środki promieniotwórcze. na szczęście w XX w. zaczęto stosować w kosmetyce higienicznej zdobycze chemii i medycyny. Powstały wówczas salony kosmetyczne: Heleny rubinstein (w 1908 r.) i elizabeth Arden (w 1910 r.), a także firmy kosmetyczne, takie jak: Coty czy max Factor. O ile wcześniej upiększanie ciała powodowało często szkody na skórze, o tyle w XX w. łączono pielęgnację z upiększaniem, co w konsekwencji powodowało, że higiena osobista połączona była ze zwalczaniem defektów. W kosmetologii zaczęto wykorzystywać, takie dziedziny jak: chemia kosmetyczna, dermatologia, onkologia, fizjologia, biochemia czy medycyna estetyczna. 7 Aktualnie rynek kosmetyczny w Polsce bardzo szybko się rozwija. Przykładowo wartość całego rynku kosmetyków w 2011 r. wynosiła 13.9 mld zł. a w 2012 r., aż 14,3 mld. dla porównania warto wspomnieć, że wartość rynku kosmetycznego w 2002 r. wyniosła 4,69 mld zł (dane memrb). dzisiejsze środowisko naturalne jest o wiele bardziej skażone, niż w czasach minionych, co wymaga lepszego zabezpieczenia człowieka przed nim i to właśnie m.in. rodzi mocne wyzwania w produkcji kosmetyków. Ponadto znaczna część społeczeństwa ma problemy alergiczne, co wymaga również uwzględnienia w technologii nowoczesnych kosmetyków. mając na uwadze wszystkie wymienione wcześniej dane, trudno sobie wyobrazić współczesnego człowieka nieużywającego kosmetyków, które nie tylko przyczyniają się do zachowania zdrowia, urody na długi czas, ale rów- 5 legun Ł., Przeszłość a XXi wiek w kosmetyce, 6 marcinkiewicz salomonowicz j., zarys chemii i technologii kosmetyków, Gdańsk, Czyż k., surowce kosmetyków naturalnych, czyli ile natury w produktach organicznych?, Przemysł kosmetyczny, nr 1/2001. IX

12 aj jeho sebavedomie. na to, aby vyhovoval týmto požiadavkám, musí byť kozmetický prípravok účinný, nesmie škodiť užívateľovi, tzn., že musí byť predovšetkým bezpečný. Pri analýze vyššie uvedených surovín používaných na výrobu kozmetických prípravkov v minulosti, veľa z nich malo na spotrebiteľov skutočný účinok, ale rozhodne neboli bezpečné, čo je pri súčasných možnostiach vedy a výskumu v oblasti toxikológie neprípustné. v tom spočíva úloha kvalitne vzdelaného a pripraveného tovaroznalca, ktorý má možnosti skúmania výrobkov, poznajúceho nároky kladené na tieto výrobky a súčasne disponujúceho príslušnou legislatívou poskytujúcou mu možnosť efektívne v tomto smere konať. legislatíva týkajúca sa kozmetických PríPrAvkOv v POľsku A eú Poľské právne predpisy týkajúce sa kozmetických prípravkov vychádzajú zo zákona o kozmetických prípravkoch prijatého v roku zákon vychádza z legislatívy eú, konkrétne zo smernice rady ehs o aproximácii zákonov členských štátov týkajúcich sa kozmetických výrobkov z 27. júla táto legislatíva reguluje bezpečnosť kozmetických prípravkov, predovšetkým ich zloženie, spôsob označenia, určuje podmienky ich výroby a obratu, sprievodnú dokumentáciu a dokonca ich testovania na zvieratách. jej súčasťou je určenie zodpovednosti za kozmetické výrobky nachádzajúce sa v predaji a na tieto účely vytvorených kontrolných inštitúcií. 10 výhradnú zodpovednosť za súlad kozmetického výrobku s právnymi predpismi a jeho bezpečnosť nesie producent a v prípade distribúcie dovozca, ktorý uvádza kozmetický výrobok do predaja v rámci európskej únie. tieto normy zakazujú testovanie kozmetických prípravkov na zvieratách a taktiež definujú chemické látky, ktorých používanie v kozmetických výrobkoch je zakázané kvôli ich nebezpečným toxickým účinkom na človeka. definujú taktiež látky, ktorých použitie v kozmetických výrobkoch je prípustné, ale výhradne v obmedzenom množstve, oblasti a podmienky ich aplikácie tzn., v akom rozsahu boli tieto požiadavky prekročené. 11 Pripúšťajú prítomnosť obmedzeného množstva zakázaných látok v zložení kozmetických prípravkov, pokiaľ nie je možná ich eliminácia v procese výroby, čo predstavuje jedinú výnimku. spomínané zákony z rokov 2001 a 2013 zaväzujú k umiestneniu stanovených informácií na kozmetických výrobkoch, s dôrazom na ich kvalitatívne zloženie. výnimkou môže byť súhlas Hlavného sanitárneho inšpektorátu na utajenie zloženia výrobku na základe žiadosti výrobcu. samozrejme, že v oblastiach, ktoré neupravuje zákon o kozmetických prípravkoch, vymedzuje bezpečnostné zásady predtým spomínaný zákon o všeobecnej bezpečnosti výrobkov. 12 v súlade s týmto zákonom, ktorý je implementáciou európskej smernice je bezpečným produktom taký výrobok, ktorý v bežných alebo iných predvídateľných podmienkach jeho použitia nepredstavuje nebezpečenstvo pre jeho užívateľov, alebo spôsobuje zanedbateľné ohrozenie, ktoré sa dá tolerovať pri jeho bežnom používaní. tento zákon chráni trh pred výrobkami nespĺňajúcimi podmienky bezpečnosti, zaväzuje distribútorov výrobkov k ich monitorovaniu, zhromažďovaniu informácií o ohrození konzumentov pri ich používaní a promptnému informovaniu výrobcu a príslušného (vojvodského) inšpektora Obchodnej inšpekcie. 8 dz. u. nr 42 z dn. 11 maja 2001 r. poz. 473 z późniejszymi zmianami. 9 dyrektywa76/768/ ewg ze zmianami. 10 dz. u z dn. 19 kwietnia 2013 r. poz. 475). 11 dz. u nr 72 poz dz. u. nr 229 z dn. 31 grudnia 2003 r. poz X

13 nież poprawiają jego samopoczucie. Aby sprostać tym trudnym wymaganiom, kosmetyk powinien być skuteczny, ale przy tym, nie powinien szkodzić konsumentowi, czyli przede wszystkim powinien być bezpieczny. jeśli przeanalizuje się surowce stosowane w historii do produkcji kosmetyków, które przedstawiłem wcześniej, to spora z nich część była dla konsumentów skuteczna, ale z pewnością nie była bezpieczna, na co aktualnie, przy współczesnych możliwościach nauki i wiedzy na temat toksyczności związków, nie wolno pozwolić. na straży tego powinien stać dobrze wykształcony i przygotowany do zawodu towaroznawca, który posiada możliwości badania produktu, zna wymagania stawiane produktom, a przy tym jest wyposażony w odpowiednie akty prawne umożliwiające skuteczne działanie. ustawodawstwo dotyczące kosmetyków W POlsCe i ue W Polsce Przepisy prawne dotyczące kosmetyków zawiera ustawa o kosmetykach z 2001 r. 8 ustawa ta powstała na bazie prawa unijnego tzn. dyrektywy z dn. 27 lipca 1976 r. 9 w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w obszarze produktów kosmetycznych. ustawodawstwo to reguluje bezpieczeństwo kosmetyków, a zwłaszcza ich skład, sposób oznakowania, określa warunki produkcji oraz obrotu, prowadzoną dokumentację a nawet wykonywanie testów na zwierzętach. istotnym elementem tego prawa jest wskazanie odpowiedzialności za produkty kosmetyczne znajdujące się w obrocie handlowym oraz określenie jednostek nadzorujących. 10 Wyłączną odpowiedzialność za zgodność produktu kosmetycznego z przepisami prawa i jego bezpieczeństwo ponosi producent a w sytuacji dystrybucji importer, który wprowadza produkt kosmetyczny do obrotu na terenie unii europejskiej. Przepisy te zakazują testowania kosmetyków na zwierzętach a także określają substancje chemiczne, których stosowanie w kosmetykach jest zabronione z uwagi na ich toksyczne, niebezpieczne oddziaływanie na człowieka. Określają również substancje dozwolone do stosowania w kosmetykach, ale wyłącznie w ograniczonych ilościach, zakresie i warunkach stosowania o ile wymagania te zostały przekroczone. 11 dopuszcza się obecność śladowych ilości substancji niedozwolonych w składzie kosmetyków, jeśli nie jest możliwa ich eliminacja w procesie produkcji i to stanowi jedyny wyjątek. Przytoczone ustawy z 2001 r. i 2013 r. zobowiązują do umieszczania określonych informacji na kosmetykach, a zwłaszcza podania ich składu jakościowego. za wyjątkiem sytuacji, w której Główny inspektorat sanitarny na wniosek producenta może wydać zgodę na jego utajnienie. jest oczywiste, że w zakresie nieuregulowanym ustawą o kosmetykach, zasady bezpieczeństwa produktów określa, wcześniej już przytoczona ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów. 12 zgodnie z tą ustawą, będącą implikacją dyrektywy europejskiej produktem bezpiecznym jest taki produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego użytkowania, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego normalnym użytkowaniem. ustawa ta zabezpiecza rynek przed wyrobami, które nie spełniają zasad bezpieczeństwa oraz zobowiązuje dystrybutorów produktów do ich monitorowania, a przy tym do przyjmowania informacji o zagrożeniach powodowanych przez produkt od konsumentów i przekazywania ich w trybie natychmiastowym producentowi oraz właściwemu wojewódzkiemu inspektoratowi inspekcji Handlowej. 8 dz. u. nr 42 z dn. 11 maja 2001 r. poz. 473 z późniejszymi zmianami. 9 dyrektywa76/768/ ewg ze zmianami. 10 dz. u z dn. 19 kwietnia 2013 r. poz. 475). 11 dz. u nr 72 poz dz. u. nr 229 z dn. 31 grudnia 2003 r. poz XI

14 v prípade porušovania všeobecných zásad bezpečnosti výrobkov príslušné kontrolné orgány administratívnym spôsobom rozhodujú o stiahnutí tovaru z obratu a môžu prijať aj adekvátne sankcie. Okrem toho ek koncom prvej dekády 21. storočia prijala dokument standard COsmOs (Cosmetics Organic standard), ktorý definuje podmienky certifikácie prírodných kozmetických prípravkov. táto certifikácia spadá do kompetencie európskych certifikačných inštitúcií, ktoré sú oprávnené potvrdzovať autentickosť prírodného kozmetického prípravku so zohľadnením jeho obsahového zloženia. vzhľadom na to, že kozmetické prípravky patria do skupiny tovarov tešiacich sa veľkému záujmu spotrebiteľov, objavil sa v tomto segmente aj problém nekalej konkurencie. Preto bol prijatý zákon o boji proti nekalej konkurencii 13, ktorý ju definuje ako činnosť v rozpore so zákonom alebo dobrými mravmi. Okrem toho, na základe výroku najvyššieho súdu z 2. januára 2007, je nekalou konkurenciou v rozpore s dobrými mravmi je uvedenie do predaja výrobku druhovo identického s už na trhu existujúcim jedinečným výrobkom tohto druhu iného producenta, ak bol záujem klientov oň vyvolaný v dôsledku podobnosti balenia, vyvolávajúceho vo vedomí klientov pozitívne asociácie s už zafixovaným vzhľadom výrobku pôvodne uvedeného na trh. úlohou zákona z 23. augusta je na druhej strane chrániť firmy pred nekalou konkurenciou podľa definovaného zoznamu neetických obchodných praktík. v záujme bezpečnosti bol vytvorený systém spolupráce a výmeny informácií rapex rapid Alert system for non- Food consumer products. ide o sieť systému včasného varovania založeného na tom, že informácie o nebezpečných nepotravinárskych výrobkoch pôvodom z jednotlivých členských krajín eú a ehp sú poskytované vládam a príslušným orgánom ďalších krajín, ktoré ich registrujú. Hlavným cieľom systému rapex je zabrániť, aby sa takéto výrobky dostávali k ďalším spotrebiteľom. 15 na záver si dovolím konštatovať, že európsky spotrebiteľ disponujúci takýmto právnym systémom môže mať pri nákupe kozmetických prípravkov pocit bezpečnosti. napriek tomu, bez ohľadu na všetky opatrenia prijaté eú, nie je situácia konkrétne napr. v Poľsku úplne bezpečná. vyplýva to z veľkého spoločenského záujmu o kozmetické prípravky a popri tom nie príliš efektívneho úsilia o elimináciu nekalej konkurencie na trhu. záver v dôsledku veľkej potreby nakupovania kozmetických prípravkov spotrebiteľmi a súčasne v dôsledku obmedzených finančných možností časti spotrebiteľov sa vytvoril a rozvinul čierny trh. na tomto trhu sa objavujú falzifikáty, tzn. tovary vzhľadovo klamlivo podobné originálom známych svetových kozmetických značiek. sú vyrábané nekalou konkurenciou a predávané za nízke ceny mimo bežného tovarového obehu, napr. na trhoviskách alebo cestou internetu. týmto spôsobom sú predávané aj výrobky neznámeho pôvodu dovážané zo zahraničia. vzhľadom na formu ich predaja sa vymykajú z rámca spomínanej právnej kontroly a predstavujú veľké nebezpečenstvo pre kupujúcich. na doplnenie treba uviesť, že napr. v roku 2007 podľa správy rapex o nebezpečných konzumných produktoch predstavovali kozmetické prípravky pri zohľadnení jednotlivých kategórií výrobkov 6 % všetkých hlásení. Podľa správy rapex boli za posledné dva roky v kozmetických prípravkoch zistené nebezpečné prípravky, ktoré nespĺňali zákonné požiadavky v dôsledku čoho museli byť stiahnuté z trhu a dokonca zlikvidované. 13 dz. u r. nr 47, poz dz. u r. nr 17 poz Annual report on the operations on the rapid Alert system non-food consumer products XII

15 Gdy nie spełnione są zasady ogólnego bezpieczeństwa produktów organy nadzorcze w trybie administracyjnym zabraniają obrotu tymi towarami oraz mogą nałożyć stosowne kary. Ponadto pod koniec pierwszej dekady XXi w. komisja europejska zatwierdziła dokument standard COsmOs (Cosmetics Organic standard), w którym określono zasady certyfikacji kosmetyków naturalnych. Certyfikacja ta jest zadaniem europejskich jednostek certyfikujących, które określają autentyczność kosmetyku naturalnego, pod względem zawartości składników. Ponieważ kosmetyki należą do grupy towarów cieszących się dużym zainteresowaniem konsumentów pojawił się też problem nieuczciwej konkurencji. dlatego też uchwalono ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji 13, która określa czyn nieuczciwej konkurencji, jako działanie sprzeczne z prawem lub dobrym obyczajem. Oprócz tego orzeczenie sądu najwyższego z dn. 02 stycznia 2007 r. określa, że sprzeczne z dobrymi obyczajami jest wprowadzanie do obrotu gospodarczego wyrobu rodzajowo tożsamego z istniejącym na rynku jedynym tego rodzaju wyrobem innego producenta, jeżeli przyciągnięcie uwagi klientów nastąpiło w wyniku podobieństwa opakowania wywołującego pozytywne skojarzenia z utrwalonym w świadomości klientów wizerunkiem wyrobu wcześniej wprowadzonego. natomiast ustawa z dn. 23 sierpnia 2007 r. 14 ma za zadanie chronić przedsiębiorstwa przed działaniem nieuczciwej konkurencji, zawierając przy tym spis nieetycznych praktyk handlowych. Ponadto dla zwiększenia bezpieczeństwa został powołany system współpracy i wymiany informacji rapex rapid Alert system for non-food consumer products. jest to sieć systemu wczesnego ostrzegania, polegająca na tym, że informacje o niebezpiecznych produktach nieżywnościowych, pochodzące z poszczególnych państw członkowskich ue, z kraju oraz europejskiego Obszaru Gospodarczego, docierają do władz pozostałych krajów oraz odpowiednich organów, które zajmują się ich rejestrowaniem. zasadniczym celem systemu rapex jest niedopuszczenie do tego, aby takie produkty docierały do innych konsumentów. 15 reasumując należy stwierdzić, że konsument europejski mając tak przygotowany system prawny może mieć poczucie bezpieczeństwa kupując produkty kosmetyczne. tymczasem, pomimo tych wszystkich działań podjętych w ue i przykładowo w Polsce sytuacja nie jest w zupełności bezpieczna. Przede wszystkim wynika to z faktu dużego, społecznego zainteresowania kosmetykami z równoczesną nieskuteczną eliminacją nieuczciwej konkurencji z rynku. uwagi końcowe W związku z dużą potrzebą zakupu kosmetyków przez konsumentów, jednocześnie ograniczonymi możliwościami finansowymi części konsumentów rozwinął się tzw. czarny rynek. na rynku tym pojawiają się falsyfikaty tzn. towary łudząco podobne, pod względem wizualnym do znanych, światowych firm kosmetycznych. są one jednak produkowane przez nieuczciwą konkurencję i sprzedawane po niskiej cenie, poza formalnym obrotem towarowym np. na targach czy też drogą internetową. również tą drogą sprzedawane są towary niewiadomego pochodzenia, sprowadzane np. z zagranicy. towary te, ze względu na formę obrotu wymykają się opisanej kontroli prawnej i stwarzają duże zagrożenie dla osób, które je kupują. dodatkowo należy stwierdzić, że np. w 2007 r. według raportu na temat niebezpiecznych produktów konsumpcyjnych rapex kosmetyki stanowiły 6 % wszystkich zgłoszeń, biorąc pod uwagę kategorie produktów. natomiast według raportu rapex z ostatnich dwóch lat, stwierdzono substancje niebezpieczne w kosmetykach, które nie spełniały wymogów ustawowych, co spowodowało ich wycofanie z rynku a nawet zniszczenie produktu. 13 dz. u r. nr 47, poz dz. u r. nr 17 poz Annual report on the operations on the rapid Alert system non-food consumer products XIII

16 napríklad: v mydlách boli nájdené mikrobiologické nečistoty a zistené látky schopné vyvolávať nádorové ochorenia; v šampónoch zistené mikrobiologické nečistoty spôsobené ako dôsledok použitia chemických látok zakázaných pri výrobe kozmetických prípravkov; v kozmetických maskách a balzamoch zistené chemické látky zakázané v kozmetických prípravkoch; v zubných pastách mikrobiologické a chemické nečistoty; v rúžoch chemické nečistoty, napr. nadmerné množstvo kadmia a olova; v krémoch mikrobiologické a chemické nečistoty; v parfémoch chemické nečistoty, obsahujú napr. arzén; v púdroch mikrobiologické a chemické nečistoty, obsahujúce napr. olovo. Chemické a mikrobiologické znečistenia zistené v rôznych kozmetických prípravkoch sú podľa správy rapex za roky zaznamenané až na 100 strojom písaných stránkach. v rámci rekapitulácie si dovolím konštatovať, že dokonca v kozmetických prípravkoch nachádzajúcich sa vo formálnom distribučnom obehu je veľa prípravkov všeobecne nespĺňajúcich zákonné požiadavky a tým nebezpečných pre spotrebiteľov. časť z nich, pokiaľ budú nahlásené do systému rapex, bude stiahnutá z trhu. veľkú hrozbu však predstavujú kozmetické prípravky distribuované na čiernom trhu. Preto si tato situácia vyžaduje ešte väčšie sprísnenie kontroly trhu eú s kozmetickými prípravkami. A to aj vtedy, keď sa to netýka len kozmetických prípravkov, ale aj ďalších priemyselných a potravinárskych výrobkov. stáva sa, že z času na čas sa v literatúre objavujú alarmujúce články informujúce o škodlivosti make-upov s tým, že obsahujú stopové množstvá ťažkých kovov. v niektorých prípadoch sú informácie nejasné s ohľadom na fakt, že olovo je napr. prvkom nachádzajúcim sa vo voľnej prírode, tzn. že sa nachádza vo vode aj v pôde. Priemerne obsahuje zemská kôra cca od 0,00001 do 0,00014 %. Pri pití vody sa nám môže dostať do tela viac olova, ako ženám používajúcim rúže, v ktorých boli zistené stopy olova s hodnotami nižšími ako určujú právne normy. 16 s podobnými prípadmi sa stretávame aj u takých kovov, akými sú arzén, antimón, kadmium, alebo ortuť. k tejto situácii dochádza preto, že tieto články píšu osoby bez dostatočných tovaroznaleckých vedomostí z oblasti kozmetických prípravkov. treba zdôrazniť, že problémy bezpečnosti tovarov sa netýkajú len kozmetických prípravkov, ale všetkých produktov slúžiacich na uspokojovanie ľudských potrieb. Preto je úloha vzdelaného tovaroznalca na tomto ťažkom a zložitom trhu nezastupiteľná. Aj preto je na mieste vrátiť sa k mottu citovanému na začiatku môjho vystúpenia a hlboko sa nad ním zamyslieť: rerum cognoscere causas et valorem. Cítim potrebu ešte dodať, že problém, ktorý som tu dnes predostrel bol čiastočne známy už v staroveku. v snahe vysporiadať sa s ním prijali ľudia v staroveku za patróna obchodu gréckeho boha Hermesa, resp. merkura, ktorý sa stal ochrancom obchodných ciest a výmeny tovarov. jeho úlohou bolo, o. i., aj potieranie nekalej konkurencie a dohľad nad kupcami. úplne na záver si pokladám za povinnosť obrátiť pozornosť na skutočnosť, že úloha tovaroznaleckej vedy, vzhľadom na permanentný rozvoj trhu a medzinárodnej obchodnej výmeny, nielen že nestráca na svojom význame, ale jej význam bude v dobe rozvoja nových technológii ďalej narastať. 16 XIV

17 Przykładowo: w mydłach stwierdzono skażenie mikrobiologiczne oraz wykryto substancje mogące powodować choroby nowotworowe; w szamponach odkryto skażenie mikrobiologiczne wywołane przez zastosowanie substancji chemicznych, niedozwolonych w produkcji kosmetyków; w maseczkach i balsamach wykryto również substancje chemiczne niedozwolone w kosmetykach; w pastach do zębów skażenie mikrobiologiczne i chemiczne; w pomadkach do ust skażenie chemiczne, np. nadmierną ilość kadmu i ołowiu; w kremach skażenie mikrobiologiczne i chemiczne; w środkach zapachowych skażenie chemiczne, np. zawartość arsenu; w pudrach skażenie mikrobiologiczne i chemiczne, np. zawierają ołów. skażenia chemiczne i mikrobiologiczne zgodnie z raportem rapex za lata w różnych kosmetykach spisane są prawie na 100 stronach maszynopisu. Podsumowując, można zatem stwierdzić, że nawet w kosmetykach znajdujących się w formalnym obiegu dystrybucyjnym, znajduje się wiele kosmetyków nie spełniających obecnie wymagań prawnych, a więc będących dużym zagrożeniem dla użytkowników. Część z nich, o ile zostanie zgłoszona do systemu rapex, zostaje wycofana z rynku. natomiast bardzo dużo zagrożenia stwarzają kosmetyki dystrybuowane na czarnym rynku. zatem sytuacja ta wymaga jeszcze większego uszczelnienia rynku kosmetyków w ue. Choć przecież nie dotyczy to tylko kosmetyków, ale również innych towarów przemysłowych czy żywności. W tym miejscu należy stwierdzić, że od czasu do czasu pojawiają w literaturze artykuły, które podnoszą alarm, że produkty do makijażu są szkodliwe, ze względu na zawartość śladowych ilości metali ciężkich. W niektórych przypadkach są to informacje nierzetelne z uwagi na fakt, że np. ołów jest pierwiastkiem występującym w przyrodzie, a więc jest obecny w wodzie czy glebie. średnia zawartość Pb w skorupie ziemskiej wynosi ok. 0,00001 do 0, %. A zatem pijąc wodę możemy wchłonąć więcej ołowiu, niż kobiety używające np. pomadek do ust, w których wykryto śladowe ilości ołowiu, tzn. poniżej poziomu wymagań prawnych. 16 Podobna sytuacja występuje w przypadku takich metali, jak arsen, antymon, kadm czy rtęć. taka sytuacja wynika z faktu, że artykuły na ten temat przygotowywały osoby nie posiadające dostatecznej wiedzy towaroznawczej z zakresu kosmetyków. należy podkreślić, że problemy bezpieczeństwa produktów nie dotyczą tylko wyrobów kosmetycznych, ale wszystkich produktów służących zaspokajaniu potrzeb człowieka. dlatego rola wykształconego towaroznawcy, na tym trudnym i złożonym rynku, jest nie do przecenienia. i tutaj można wrócić do przedstawionego na początku stwierdzenia i głęboko się nad nim zastanowić: rerum cognoscere causas et valorem. na zakończenie chciałbym jeszcze dodać, że problem, który dzisiaj przedstawiłem był już częściowo znany w starożytności. Aby mu jakoś zaradzić, starożytni przyjęli za patrona handlu greckiego boga Hermesa, zwanego też merkurym (łac.), który stał się również opiekunem dróg handlowych i wymiany dóbr. jego zadaniem m.in. było płoszenie cieni nieuczciwej konkurencji i czuwanie nad kupcami. należy zatem zwrócić uwagę, że ze względu na permanentny rozwój rynku i międzynarodowej wymiany handlowej rola nauk towaroznawczych, nie tylko nie straci na znaczeniu, ale nawet będzie wzrastać, w dobie rozwoju nowych technologii. 16 XV

18 XVI

19 DoCTor honoris CAUsA EKonomICKEJ UnIVErZITy V BrATIslAVE ( ) XVII

20 XVIII

Monitoring kolónií svišťa vrchovského tatranského (Marmota marmota latirostris) na poľsko-slovenskej hranici a pytliactvo

Monitoring kolónií svišťa vrchovského tatranského (Marmota marmota latirostris) na poľsko-slovenskej hranici a pytliactvo Rozwój turystyki kulturowej i przyrodniczej na pograniczu polsko-słowackim PPWSZ, Nowy Targ 2012, s. 83 86 Rozvoj kultúrneho a prírodného turizmu na slovensko-poľskom pohraničí PPWSZ, Nowy Targ 2012, s.

Bardziej szczegółowo

Powyższy artykuł określa kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu produktu kosmetycznego. Może to być producent, dystrybutor lub importer.

Powyższy artykuł określa kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu produktu kosmetycznego. Może to być producent, dystrybutor lub importer. Wprowadzanie produktów kosmetycznych do obrotu Przepisy prawa dotyczące wprowadzania kosmetyków do obrotu w Polsce reguluje ustawa z dnia 30 marca 2001 roku o kosmetykach (Dz.U. Nr 42, poz. 473 ze zm.).

Bardziej szczegółowo

PROJEKT OŚRODEK WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ MAZOWSZA PŁOCKIEGO WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ ZE ŚRODKÓW EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO

PROJEKT OŚRODEK WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ MAZOWSZA PŁOCKIEGO WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ ZE ŚRODKÓW EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Stredisko na podporu sociálnej ekonomiky v Plocku Projekt realizovaný národnými partnermi: Spoločnosť Centrum pre inováciu informačnej spoločnosti /Líder projektu Mesto Plock Okres Sierpc Spoločnosť Centrum

Bardziej szczegółowo

Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska

Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska Znakowanie kosmetyku nowe przepisy. mgr Katarzyna Kobza - Sindlewska Rozporządzenie parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. rozdział VI Informacje dla konsumenta art.

Bardziej szczegółowo

Register and win! www.kaercher.com

Register and win! www.kaercher.com Register and win! www.kaercher.com A B A, B A B 2 6 A régi készülékek értékes újrahasznosítható anyagokat tartalmaznak, amelyeket tanácsos újra felhasználni. Szárazelemek, olaj és hasonló anyagok ne kerüljenek

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo kosmetyków z punktu widzenia europejskiego konsumenta

Bezpieczeństwo kosmetyków z punktu widzenia europejskiego konsumenta Bezpieczeństwo kosmetyków z punktu widzenia europejskiego konsumenta ElŜbieta Seredyńska Europejskie Centrum Konsumenckie Polska CIE, Warszawa, 11. marca 2009 r. 1 Podstawy prawne Dyrektywa Rady z 27 lipca

Bardziej szczegółowo

REACH. System. Co producent oraz importer zrobić powinien przed wejściem w życie systemu REACH

REACH. System. Co producent oraz importer zrobić powinien przed wejściem w życie systemu REACH System REACH Co producent oraz importer zrobić powinien przed wejściem w życie systemu REACH Dokument opracowany przez: Departament Przemysłu Ministerstwo Gospodarki www.mgip.gov.pl/przedsiebiorcy/reach

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE REACH PRZEMYSŁ KOSMETYCZNY USTAWA O SUBSTANCJACH I ICH MIESZANINACH

ROZPORZĄDZENIE REACH PRZEMYSŁ KOSMETYCZNY USTAWA O SUBSTANCJACH I ICH MIESZANINACH ROZPORZĄDZENIE REACH PRZEMYSŁ KOSMETYCZNY USTAWA O SUBSTANCJACH I ICH MIESZANINACH Monika Blezień Ruszaj Rozporządzenie REACH ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 1907/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 18

Bardziej szczegółowo

Partnerská zmluva dohoda o spolupráci v oblasti Vzdelávanie na trhu práce

Partnerská zmluva dohoda o spolupráci v oblasti Vzdelávanie na trhu práce Umowa partnerska porozumienie o współpracy w obszarze Edukacja na rzecz rynku pracy w ramach Partnerstwa Na Transgranicznym Rynku Pracy Polski i Słowacji POPRAD - DUNAJEC Partnerská zmluva dohoda o spolupráci

Bardziej szczegółowo

BUDOWA MOSTU GRANICZNEGO NA RZECE POPRAD PIWNICZNA ZDRÓJ MNISZEK N/ POPRADEM

BUDOWA MOSTU GRANICZNEGO NA RZECE POPRAD PIWNICZNA ZDRÓJ MNISZEK N/ POPRADEM BUDOWA MOSTU GRANICZNEGO NA RZECE POPRAD PIWNICZNA ZDRÓJ MNISZEK N/ POPRADEM VÝSTAVBA HRANIČNÝ MOST NA RIEKE POPRAD PIWNICZNA ZDRÓJ - MNÍŠEK N / POPRADOM SPECYFIKA BUDOWY I. graniczenie z inną budową II.

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawne w zakresie produkcji opakowań do żywności. Barbara Kozielska 17.04.12, Białystok

Regulacje prawne w zakresie produkcji opakowań do żywności. Barbara Kozielska 17.04.12, Białystok Regulacje prawne w zakresie produkcji opakowań do żywności Barbara Kozielska 17.04.12, Białystok Migracja z opakowań do żywności - przegląd 1989: opakowania jogurtów -> oleje mineralne 1996-1999: lakiery

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO

WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Przedmowa... 13 Rozdział I WYBRANE ZAGADNIENIA Z PRAWOZNAWSTWA W ASPEKCIE PRAWA ŻYWNOŚCIOWEGO... 15 1. Pojęcie prawa... 15 1.1. Prawo a inne systemy normujące stosunki społeczne...

Bardziej szczegółowo

Opcja uchwytu metalowego lub plastikowego. Možnosť výberu kovovej alebo plastowej rukoväte.

Opcja uchwytu metalowego lub plastikowego. Možnosť výberu kovovej alebo plastowej rukoväte. Opakowanie może być oksy-biodegradowalne (z modyfikatorem d2w ), a więc w 100% przyjazne środowisku. Nádoba môže byť oxi-biodegradovateľný (s modifikátorom d2w ) a preto v 100% nepôsobia škodlivo na životné

Bardziej szczegółowo

BEZPEČNÉ SLOVENSKO V EUROATLANTICKOM PRIESTORE

BEZPEČNÉ SLOVENSKO V EUROATLANTICKOM PRIESTORE VYSOKÁ ŠKOLA BEZPEČNOSTNÉHO MANAŽÉRSTVA V KOŠICIACH v spolupráci s globálnymi partnermi Vás pozýva na 9. ročník medzinárodnej vedeckej konferencie BEZPEČNÉ SLOVENSKO V EUROATLANTICKOM PRIESTORE 12. 13.

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS

WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS ul. Kilińskiego 43, 41 200 Sosnowiec tel. + 48 0-32 363-12-00, fax + 48 0-32 363-12-07 www.humanitas.edu.pl e-mail: sekretariat@humanitas.edu.pl VEDECKO-PEDAGOGICKÁ CHARAKTERISTIKA

Bardziej szczegółowo

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne

TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE. Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI. Rozdział 1. Wiadomości wstępne TOWAROZNAWSTWO SPOŻYWCZE Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Podstawowe pojęcia i określenia z zakresu towaroznawstwa żywności 1.2. Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

RIZIKOVÉ SPRÁVANIE V TEÓRII A PRAXI

RIZIKOVÉ SPRÁVANIE V TEÓRII A PRAXI RIZIKOVÉ SPRÁVANIE V TEÓRII A PRAXI SOCIÁLNEJ PRÁCE 3. ročník Košických dní sociálnej práce Soňa Lovašová (ed.) Zborník príspevkov z vedeckej konferencie s medzinárodnou účasťou v rámci projektu VEGA č.

Bardziej szczegółowo

NENECHÁVAJTE NEPOUŽÍVAJTE NENOSTE

NENECHÁVAJTE NEPOUŽÍVAJTE NENOSTE ! " " #! $ % &" ' ( ) * +, ) -. )! " # "! # $ $ % # & ' ( ( ) ( ) / 0 1 ) -. )! #! " # "! # ) ( ) 2 3 4 51 ) -. )!! * + ( ) ( 2. ), $ & $ -. #! $ $, / 0! $ # 1! &,, 2 & 3., +.!, & $ 4!!! 5 6 $ $ " 7 "

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1303 Warszawa, 3 lutego 2003 r.

Druk nr 1303 Warszawa, 3 lutego 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-13-03 Druk nr 1303 Warszawa, 3 lutego 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych

Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Zakład Towaroznawstwa mgr inż. Sławomir Stec Obligatoryjne i nieobligatoryjne systemy zarządzania jakością stosowane w produkcji i przetwórstwie surowców rolnych Badania realizowane w ramach Programu:

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

Ogółem zakwestionowano w jednej placówce 2 partie wyrobów z powodu nieprawidłowego oznakowania. USTALENIA KONTROLI

Ogółem zakwestionowano w jednej placówce 2 partie wyrobów z powodu nieprawidłowego oznakowania. USTALENIA KONTROLI --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT tel (42) 636-03-57 ul. Gdańska 38 90-730 Łódź fax (42)

Bardziej szczegółowo

BioCert Małopolska Sp. z o.o. 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25A tel./fax 12 430-36-06 www.biocert.pl Certyfikacja ekologicznej produkcji rolnej

BioCert Małopolska Sp. z o.o. 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25A tel./fax 12 430-36-06 www.biocert.pl Certyfikacja ekologicznej produkcji rolnej BioCert Małopolska Sp. z o.o. 31-503 Kraków, ul. Lubicz 25A tel./fax 12 430-36-06 www.biocert.pl Certyfikacja ekologicznej produkcji rolnej Beata Pietrzyk Dyrektor Biura Certyfikacji 1 Wstęp W Polsce wzrasta

Bardziej szczegółowo

KANONY KOBIECEJ URODY Dorota Golińska

KANONY KOBIECEJ URODY Dorota Golińska Od starożytnego Egiptu po XXI wiek. Makijaż i stylizacja. Niezwykły projekt z udziałem gwiazd: Omeny Mensah, Marty Żmudy-Trzebiatowskiej, Urszuli Grabowskiej, Ewy Wachowicz, Anny Cieślak, Doroty Gardias

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Tlumaczenie Aleksandra Maciejewska Co jadłeś dzisiaj na śniadanie? Czy miałeś miskę owoców lub inne zdrowe jedzenie? Ludzie stają się bardziej świadomi tego,

Bardziej szczegółowo

Poradnik konsultanta cz. I

Poradnik konsultanta cz. I Poradnik konsultanta cz. I Na początku przedstawię Ci wszystkie informacje, które pomogą Ci podjąć decyzję, czy jest to biznes dla Ciebie, no i przede wszystkim ile możesz na tym zarobić. Co zyskasz Zostając

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych

Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych EDYTA WACŁAWIK Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych Tematem mojej pracy jest Bezpieczeństwo i kontrola produktów żywnościowych. Dlaczego? Bo każdy z nas spożywa żywność i na co dzień ma z

Bardziej szczegółowo

Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej.

Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej. Część I wprowadzanie suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz żywności wzbogacanej. Zasady wprowadzania po raz pierwszy do obrotu suplementów diety, środków spożywczych

Bardziej szczegółowo

Informacja roczna z kontroli prawidłowości oznakowania i obrotu kosmetykami.

Informacja roczna z kontroli prawidłowości oznakowania i obrotu kosmetykami. Informacja roczna z kontroli prawidłowości oznakowania i obrotu kosmetykami. Kontrolę przeprowadzono w 10 placówkach. Ogółem kontrolą objęto 89 partii wyrobów o wartości 4.449 zł, w tym: pasty do zębów

Bardziej szczegółowo

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r.

Prezentacja firmy NUCO. Wołomin, 13 marca 2014 r. Prezentacja firmy NUCO Wołomin, Firma podstawowe informacje Firma istnieje na rynku producentów kosmetyków od ponad dwudziestu lat i jest firmą rodzinną Do końca lutego 2014 roku firma znana była pod nazwą

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96. z dnia 28 października 1996 r.

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96. z dnia 28 października 1996 r. Dz.U.UE.L.96.299.1 Dz.U.UE-sp.13-18-42 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (WE) NR 2232/96 z dnia 28 października 1996 r. ustanawiające wspólnotową procedurę dla substancji aromatycznych używanych

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach. (Dz. U. z dnia 11 maja 2001 r.)

USTAWA. z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach. (Dz. U. z dnia 11 maja 2001 r.) Dz.U.01.42.473 2003.05.15 zm. Dz.U.2003.73.659 art. 1 2003.12.07 zm. Dz.U.2003.189.1852 art. 2 2003.12.23 zm. Dz.U.2003.208.2019 art. 1 2004.10.15 zm. Dz.U.2004.213.2158 art. 1 2005.03.11 zm. Dz.U.2004.213.2158

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online Serdecznie zapraszam na kurs Kosmetyka online. Dzięki niemu wygodnie poznasz tajniki profesjonalnej kosmetyki. Kurs składa się z kilkunastu lekcji. Przerobienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online

PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online PROGRAM KURSU KOSMETYKA DLA KAŻDEGO Online Serdecznie zapraszam na kurs Kosmetyka online! Dzięki niemu wygodnie poznasz tajniki profesjonalnej kosmetyki. Dowiesz się, jak prawidłowo dbać o cerę i czym

Bardziej szczegółowo

Podstawowe akty prawne dotyczące opakowań do żywności

Podstawowe akty prawne dotyczące opakowań do żywności Podstawowe akty prawne dotyczące opakowań do żywności 1. Rozporządzenie ( WE) Nr 1935 /2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 2004r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

ŽIVOTOPIS Údaje z profesijného životopisu uchádzača habilitačného konania

ŽIVOTOPIS Údaje z profesijného životopisu uchádzača habilitačného konania ŽIVOTOPIS Údaje z profesijného životopisu uchádzača habilitačného konania 1. Meno, priezvisko, rodné priezvisko Artur Piaszczyk, rod. Piaszczyk 2. Akademické tituly, vedecké hodnosti Dr., Mgr. 3. Rok narodenia

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty produktowe gwarantem bezpieczeństwa produktów. Anna Krawczyk Katedra Zarządzania Jakością Wydział Zarządzania UŁ

Certyfikaty produktowe gwarantem bezpieczeństwa produktów. Anna Krawczyk Katedra Zarządzania Jakością Wydział Zarządzania UŁ Certyfikaty produktowe gwarantem bezpieczeństwa produktów Anna Krawczyk Katedra Zarządzania Jakością Wydział Zarządzania UŁ Plan prezentacji Znaczenie bezpieczeństwa produktów w zjednoczonej Europie Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Vážené Dámy, Vážení Páni

Vážené Dámy, Vážení Páni Vážené Dámy, Vážení Páni EURÓPSKY FOND REGIONÁLNEHO ROZVOJA Idea vytvorenia Siete Miest Karpatského Euroregiónu má niekoľkoročnú tradíciu. Združenie Karpatský Euroregión Poľsko realizuje od roku 2009 aktivity

Bardziej szczegółowo

1.2 Cele i efekty kształcenia Kierunek kosmetologia studia magisterskie - II stopnia

1.2 Cele i efekty kształcenia Kierunek kosmetologia studia magisterskie - II stopnia 1.2 Cele i efekty kształcenia Kierunek kosmetologia studia magisterskie - II stopnia Efekty kształcenia WSZKIPZ Cel kształcenia Wybrane przedmioty Formy kształcenia Posiada rozszerzoną wiedzę w zakresie

Bardziej szczegółowo

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii 29.11.2011 2011/0156(COD) PROJEKT OPINII Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego,

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Tematy Prac Kontrolnych Semestr Letni 2015/2016. Szkoła Policealna Centrum Edukacji Pro Civitas w Kielcach

Tematy Prac Kontrolnych Semestr Letni 2015/2016. Szkoła Policealna Centrum Edukacji Pro Civitas w Kielcach Tematy Prac Kontrolnych Semestr Letni 2015/2016 Szkoła Policealna Centrum Edukacji Pro Civitas w Kielcach Technik usług kosmetycznych sem. I Podstawy anatomiczno dermatologiczne w kosmetyce: Temat: Grzybice

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie WARSZAWSKIE STUDIA PASTORALNE

Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie WARSZAWSKIE STUDIA PASTORALNE Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Numer 17/2012 15/2012 WARSZAWSKIE STUDIA PASTORALNE Warszawa 2012 11 SŁOWO WSTĘPNE Przewodniczący: ks. Edmund Robek SAC Zespół redakcyjny:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9

SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 WSTĘP 9 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY TOWAROZNAWSTWA 11 1. Podstawy towaroznawstwa 13 1.1. Zakres towaroznawstwa 13 1.2. Klasyf ikacja towarów 15 1.3. Kryteria podziału towarów (PKWiU) 15 1.4. Normalizacja

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STUDIA FILOZOFICZNE. Katedra Filozofii Wydział Psychologii Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie T.

MIĘDZYNARODOWE STUDIA FILOZOFICZNE. Katedra Filozofii Wydział Psychologii Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie T. MIĘDZYNARODOWE STUDIA FILOZOFICZNE Katedra Filozofii Wydział Psychologii Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Warszawie T. 3:2007 Warszawa 2007 Parerga MIĘDZYNARODOWE STUDIA FILOZOFICZNE Rada Naukowa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ODBYWANIA PRAKTYK STUDENCKICH

REGULAMIN ODBYWANIA PRAKTYK STUDENCKICH PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA INFORMATYKI I PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ŁOMŻY REGULAMIN ODBYWANIA PRAKTYK STUDENCKICH INSTYTUT TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI KIERUNEK TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI I ŻYWIENIE CZŁOWIEKA REGULAMIN ODBYWANIA

Bardziej szczegółowo

Ochronna warstwa hydrolipidowa... 1

Ochronna warstwa hydrolipidowa... 1 V Przedmowa do wydania polskiego IX 1 Typ i stan skóry 1 Ochronna warstwa hydrolipidowa........................... 1 1.1 Aktualny stan skóry................................... 1 Skóra normalna.........................................

Bardziej szczegółowo

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy ekonomiczne (np. podatki). Z kolei zarządzanie (a dokładniej nauki

Bardziej szczegółowo

SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA

SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA D/KA.ŻG.8361.18.2014 ZPO Poznań, dnia...kwietnia 2014r. SPOŁEM Powszechna Spółdzielnia Spożywców ul. Wrocławska 13-15 63-400 Ostrów Wlkp. NIP: 6220005729 DECYZJA Na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 oraz

Bardziej szczegółowo

POSTAVENIE OMBUDSMANA

POSTAVENIE OMBUDSMANA VEREJNÝ OCHRANCA PRÁV POSTAVENIE OMBUDSMANA V DEMOKRATICKOM A PRÁVNOM ŠTÁTE ZBORNÍK Z MEDZINÁRODNEJ KONFERENCIE KONANEJ DŇA 15. APRÍLA 2004 V BRATISLAVE POD ZÁŠTITOU PAVLA HRUŠOVSKÉHO PREDSEDU NÁRODNEJ

Bardziej szczegółowo

za kartę charakterystyki

za kartę charakterystyki Karta charakterystyki zgodnie z 1907/2006/EC, artykuł 31 Elektrolit KCl 3 mol/l nasycony AgCl (9811) 1. Identyfikacja substancji / mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa Nazwa handlowa Elektrolit

Bardziej szczegółowo

AUCHAN POLSKA sp. z o.o. ul. Puławska 46 05-500 Piaseczno

AUCHAN POLSKA sp. z o.o. ul. Puławska 46 05-500 Piaseczno WIELKOPOLSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Al. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań Nr akt : ŻG.8361.25.2013 ZPO Poznań, dnia października 2013 r. AUCHAN POLSKA sp. z o.o. ul. Puławska 46 05-500

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1)

USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1) Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym 1) Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz. 898. Art. 1. Ustawa określa zadania i właściwość organów i jednostek

Bardziej szczegółowo

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych

Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo artykułów przemysłowych Towaroznawstwo Tomasz Poskrobko Przemysł produkcja materialna, polegająca na wytwarzaniu wyrobów w sposób masowy, przy użyciu urządzeń mechanicznych, Towary przemysłowe

Bardziej szczegółowo

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Zgodnie z polskim ustawodawstwem etykieta produktu spożywczego powinna mieć napisy w języku polskim, umieszczone w sposób

Bardziej szczegółowo

Staráme sa o tvoje zdravie doma, na pracovisku a v škole

Staráme sa o tvoje zdravie doma, na pracovisku a v škole Staráme sa o tvoje zdravie doma, na pracovisku a v škole Spis treści O firmie 5 O spoločnosti 5 Działanie systemu 5 Funkcii systému 5 TeleCare Dbamy o Twoje zdrowie TeleCare - Staráme sa o tvoje zdravie

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS

Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS Liczba godzin/semestr 60/32 Wykłady: 60/32 Ćwiczenia: Laboratoria:

Bardziej szczegółowo

MASARYKOVA UNIVERZITA PRÁVNICKÁ FAKULTA DAYS OF PUBLIC LAW DNI VEREJNÉHO PRÁVA DNI PRAWA PUBLICZNEGO DNY VEŘEJNÉHO PRÁVA DOPLNĚK

MASARYKOVA UNIVERZITA PRÁVNICKÁ FAKULTA DAYS OF PUBLIC LAW DNI VEREJNÉHO PRÁVA DNI PRAWA PUBLICZNEGO DNY VEŘEJNÉHO PRÁVA DOPLNĚK MASARYKOVA UNIVERZITA PRÁVNICKÁ FAKULTA DAYS OF PUBLIC LAW DNI VEREJNÉHO PRÁVA DNI PRAWA PUBLICZNEGO DNY VEŘEJNÉHO PRÁVA DOPLNĚK 1276 Masarykova univerzita, 2007 ISBN 978-80-210-4430-2 1277 OBSAH ANNA

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania do suplementów diety

Zastosowanie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania do suplementów diety KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Zastosowanie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania do suplementów diety 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

PRAWNE UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE WALKI ZE ŚRODKAMI ZASTĘPCZYMI

PRAWNE UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE WALKI ZE ŚRODKAMI ZASTĘPCZYMI PRAWNE UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE WALKI ZE ŚRODKAMI ZASTĘPCZYMI Z DOŚWIADCZEŃ PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ Prezentacja w ramach konferencji szkoleniowej Dopalacze wiemy więcej skuteczniej możemy działać

Bardziej szczegółowo

Nanocząstki metali w kosmetyce

Nanocząstki metali w kosmetyce IKiP P anocząstki metali w kosmetyce Elżbieta Sikora IChiT, Politechnika Krakowska Projektu nr PIG.01.01.02-12-028/09 unkcjonalne nano i mikrocząstki - synteza oraz zastosowania w innowacyjnych materiałach

Bardziej szczegółowo

NA PRODUKTACH ŻYWNOŚCIOWYCH:

NA PRODUKTACH ŻYWNOŚCIOWYCH: EKOZNAKI Każdy z nas na co dzień ma wpływ na ilość oraz rodzaj wytwarzanych przez nasze gospodarstwa domowe odpadów. Do głównych elementów, które o tym decydują są codzienne zakupy. To jakie produkty wybierzemy,

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA ZGODNOŚCI

DEKLARACJA ZGODNOŚCI DEKLARACJA ZGODNOŚCI 1 Nazwa oraz adres podmiotu działającego na rynku, który wystawia deklarację zgodności; 2 Nazwa i adres podmiotu działającego na rynku, który wytwarza lub przywozi materiały lub wyroby

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować na Wydziale z ponad 65 letnią tradycją, aktywnie współpracującym

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie trwałości kosmetyków zgodnie z przepisami rozporządzenia 1223/20009/WE Przewodnik techniczny Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego

Oznakowanie trwałości kosmetyków zgodnie z przepisami rozporządzenia 1223/20009/WE Przewodnik techniczny Polskiego Związku Przemysłu Kosmetycznego Oznakowanie trwałości kosmetyków zgodnie z przepisami rozporządzenia 1223/20009/WE Przewodnik techniczny Polskiego Związku Wymagania w zakresie wprowadzania do obrotu, bezpieczeństwa, składu, wytwarzania

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu. Studia Sieradzana

Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu. Studia Sieradzana Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Sieradzu Studia Sieradzana ISSN 2299-2928 Nr 4/2013 Sieradz 2013 1 ISSN 2299-2928 Studia Sieradzana 4/2013 Redaktor naczelny: dr Joanna Swędrak, Z-ca Redaktora:

Bardziej szczegółowo

FAVORIT 44010 I. Návod na používanie Návod k použití Instrukcja obsługi. Umývačka riadu Myčka nádobí Zmywarka do naczyń

FAVORIT 44010 I. Návod na používanie Návod k použití Instrukcja obsługi. Umývačka riadu Myčka nádobí Zmywarka do naczyń FAVORIT 44010 I Návod na používanie Návod k použití Instrukcja obsługi Umývačka riadu Myčka nádobí Zmywarka do naczyń 2 Obsah Ďakujeme Vám, že ste si vybrali jeden z našich vysokokvalitných výrobkov. Aby

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY

SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY dr inż. Joanna Zembrzuska Instytut Chemii i Elektrochemii Technicznej Zakład Chemii Ogólnej i Analitycznej Tel. 665 20 15 Pok. 105A lub 0.009A Joanna.Zembrzuska@put.poznan.pl Oznaczenia

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej

Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej Wymagania prawne w zakresie bezpieczeństwa żywności ze specjalnym uwzględnieniem legislacji europejskiej dr Paweł Wojciechowski Katedra Prawa Rolnego i Systemu Ochrony Żywności Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 i 10. Zarządzanie chemikaliami. Opracowała E. Megiel, Wydział Chemii UW

Wykład 9 i 10. Zarządzanie chemikaliami. Opracowała E. Megiel, Wydział Chemii UW Wykład 9 i 10 Zarządzanie chemikaliami Opracowała E. Megiel, Wydział Chemii UW Chemikalia substancje chemiczne i ich mieszaniny. Zarządzanie klasycznie rozumiane obejmuje planowanie, organizowanie, decydowanie,

Bardziej szczegółowo

Tematy Prac Kontrolnych. Szkoła Policealna Centrum Edukacji Pro Civitas. Kosmetyka pielęgnacyjna i upiększająca twarzy, szyi i dekoltu:

Tematy Prac Kontrolnych. Szkoła Policealna Centrum Edukacji Pro Civitas. Kosmetyka pielęgnacyjna i upiększająca twarzy, szyi i dekoltu: Tematy Prac Kontrolnych Szkoła Policealna Centrum Edukacji Pro Civitas Technik usług kosmetycznych sem. I Podstawy anatomiczno dermatologiczne w kosmetyce: Temat: Grzybice bakteryjne i wirusowe choroby

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11

ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 Spis treści WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. ASORTYMENT TOWAROWY 11 1.1. Podstawowe pojęcia towaroznawstwa 12 1.2. Towar 14 1.2.1. Podział towaroznawstwa 14 1.2.2. Przydatność wiedzy o towarach w pracy w handlu 15

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw

USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 24 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2002 r. Nr 135, poz. 1145, Nr 208,

Bardziej szczegółowo

STANOVY STATUT. EUROPEJSKIEGO UGRUPOWANIA WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ TATRY z ograniczoną odpowiedzialnością

STANOVY STATUT. EUROPEJSKIEGO UGRUPOWANIA WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ TATRY z ograniczoną odpowiedzialnością STATUT EUROPEJSKIEGO UGRUPOWANIA WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ TATRY z ograniczoną odpowiedzialnością STANOVY EURÓPSKEHO ZOSKUPENIA ÚZEMNEJ SPOLUPRÁCE TATRY s ručením obmedzeným Związek Euroregion Tatry z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 produkt nie został zaklasyfikowany jako niebezpieczny.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 produkt nie został zaklasyfikowany jako niebezpieczny. R KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania: 05.05.2005 Aktualizacja: 10.2007 1. Identyfikacja preparatu. Identyfikacja producenta Nazwa handlowa: DERAT PASTA Rodzaj produktu: rodentycyd Kategoria: Produkt

Bardziej szczegółowo

ROZPAŁKA EKOLOGICZNA STAŁA

ROZPAŁKA EKOLOGICZNA STAŁA Data wystawienia: 10.03.2009 r. Wersja: 1.1/PL KARTA CHARAKTERYSTYKI [Sporządzona zgodnie z rozporządzeniem WE Nr 1907/2006 (REACH)] 1. I d e n t y f i k a c j a p r e p a r a t u, I d e n t y f i k a

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ DECYZJA. Ełk, dnia 27 września 2013 r. D-Ek.8361.127.2013.TJ

WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ DECYZJA. Ełk, dnia 27 września 2013 r. D-Ek.8361.127.2013.TJ WARMIŃSKO-MAZURSKI WOJEWÓDZKI INSPEKTOR INSPEKCJI HANDLOWEJ Ełk, dnia 27 września 2013 r. D-Ek.8361.127.2013.TJ PAKROM Spółka Jawna D. i J. Romejko ul. Suwalska 25 11-500 Giżycko DECYZJA Działając w oparciu

Bardziej szczegółowo

Relax DR 50 Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 5

Relax DR 50 Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 5 Data sporządzenia: 18. 4. 2008 strona 1 / 5 1 Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa Nazwa preparatu: Zastosowanie preparatu: Gotowy do użycia płyn do mycia rąk, do profesjonalnego stosowania

Bardziej szczegółowo

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU

HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU HIGIENA ŻYWNOŚCI, ŻYWIENIA I PRZEDMIOTÓW UŻYTKU ROK 2013 W ewidencji obiektów na terenie objętym działaniem znajduje się 517 zakładów żywnościowożywieniowych, w tym: 25 obiektów produkcji żywności, 313

Bardziej szczegółowo

Opis procesu kształcenia dla kierunku Towaroznawstwo pierwszego stopnia

Opis procesu kształcenia dla kierunku Towaroznawstwo pierwszego stopnia Opis procesu kształcenia dla kierunku Towaroznawstwo pierwszego stopnia Nazwa kierunku studiów: Towaroznawstwo Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA. Postępowania w sprawie przyznawania. Znaku towarowego Leszczyńskie Smaki

PROCEDURA. Postępowania w sprawie przyznawania. Znaku towarowego Leszczyńskie Smaki Strona 1 z 6 Postępowania w sprawie przyznawania Znaku towarowego Leszczyńskie Smaki SPIS TREŚCI: 1. CEL 2 2. ZAKRES 2 3. SPOSÓB POSTĘPOWANIA 2 4. CERTYFIKAT - ZNAK 5 5. ODPOWIEDZIALNOŚĆ 6 6. DOKUMENTY

Bardziej szczegółowo

(Akty ustawodawcze) DYREKTYWY

(Akty ustawodawcze) DYREKTYWY 16.12.2011 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 334/1 I (Akty ustawodawcze) DYREKTYWY DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2011/91/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oznaczeń lub oznakowań identyfikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Poz. 475 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 11 marca 2013 r.

Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Poz. 475 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 11 marca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Poz. 475 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 11 marca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

CITNET. Cezhraničná Poľsko slovenská inovačná a technologická sieť Transgraniczna Polsko słowacka sieć innowacji i nowych technologii

CITNET. Cezhraničná Poľsko slovenská inovačná a technologická sieť Transgraniczna Polsko słowacka sieć innowacji i nowych technologii ... partnerstvom k spoločnému rozvoju... CITNET Cezhraničná Poľsko slovenská inovačná a technologická sieť Transgraniczna Polsko słowacka sieć innowacji i nowych technologii Projekt je spolufinancovaný

Bardziej szczegółowo

II. List of possible additional projects: 1. TPP Morava General

II. List of possible additional projects: 1. TPP Morava General Monitor Polski Nr 21 1119 Poz. 320, 321 i 322 Lista nr 2 projektów potencjalnych: II. List of possible additional projects: II Spisak br. 2 Potencijalnih projekata: 1. Remont generalny Elektrociep owni

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR PL L 190/38 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11.7.2013 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 658/2013 z dnia 10 lipca 2013 r. zmieniające załączniki II i III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Prof. UW dr hab. Marek ZUBIK

RZECZPOSPOLITA POLSKA Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Prof. UW dr hab. Marek ZUBIK RZECZPOSPOLITA POLSKA Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Prof. UW dr hab. Marek ZUBIK RPO-578928 - VI/08/JS/JSz 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Dobrowolne informacje o produkcie w formie karty charakterystyki narzędzi ściernych nasypowych

Dobrowolne informacje o produkcie w formie karty charakterystyki narzędzi ściernych nasypowych strona 1 z 6 Dobrowolne informacje o produkcie w formie karty charakterystyki narzędzi ściernych nasypowych 1. Identyfikacja produktu i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1 Identyfikator produktu : A275

Bardziej szczegółowo

POHRANIČIE POĽSKO-SLOVENSKÉ POGRANICZE POLSKO-SŁOWACKIE ROCZNIK EUROREGIONU TATRY 2008-2009 ROČENKA EUROREGIÓNU TATRY 2008-2009

POHRANIČIE POĽSKO-SLOVENSKÉ POGRANICZE POLSKO-SŁOWACKIE ROCZNIK EUROREGIONU TATRY 2008-2009 ROČENKA EUROREGIÓNU TATRY 2008-2009 POGRANICZE POLSKO-SŁOWACKIE ROCZNIK EUROREGIONU TATRY 2008-2009 POHRANIČIE POĽSKO-SLOVENSKÉ ROČENKA EUROREGIÓNU TATRY 2008-2009 Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO Identyfikacja przedsiębiorstwa: Zakłady Chemiczne ANSER Sp. z o.o. Siedziba: Ul. J. Conrada 7, 01-922 Warszawa tel.: (022) 663 70 73 fax.: (022) 669 01 22

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r.

Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych. Bronisze, 04.12.2015 r. Identyfikacja i identyfikowalność artykułów spożywczych Bronisze, 04.12.2015 r. 1 Zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest m.in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności i żywienia,

Bardziej szczegółowo

Rejestracja wstępna i rejestracja w systemie REACH pytania i odpowiedzi

Rejestracja wstępna i rejestracja w systemie REACH pytania i odpowiedzi MEMO/08/240 Bruksela, 11 kwietnia 2008 r. Rejestracja wstępna i rejestracja w systemie REACH pytania i odpowiedzi Nowe przepisy Unii Europejskiej dotyczące chemikaliów, należące do pakietu REACH (Registration,

Bardziej szczegółowo