Przed wizytą w Warszawie Linkevičius odwiedził Niemież

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przed wizytą w Warszawie Linkevičius odwiedził Niemież"

Transkrypt

1 DZIENNIK POLSKI NA LITWIE ŚRODA 6 LUTEGO 2013 r. Nr. 25 (17067) cena 1,20 Lt Przed wizytą w Warszawie Linkevičius odwiedził Niemież W NUMERZE Epidemia grypy została ogłoszona w Wilnie Str. 3 Pomóżmy bić sercu Czesi Czernuszewicz Str. 5 Kilka hitów w środkowych meczach towarzyskich Przed szkołą w Niemieżu ministra Linkevičiusa powitali rodzice i nauczyciele protestujący przeciwko ujednoliconemu egzaminowi z języka państwowego Fot. Marian Paluszkiewicz Dziś, po długiej przerwie, w Warszawie na roboczo spotykają się ministrowie spraw zagranicznych Litwy i Polski Linas Linkevičius i Radosław Sikorski. Wczoraj szef litewskiej dyplomacji powiedział Kurierowi, że choć nie będzie to pierwsze spotkanie z polskim kolegą, Przewodnicząca Sejmowego komitetu ds. Oświaty, Nauki i Kultury Audronė Pitrėnienė, a także posłowie z ramienia Akcji Wyborczej Polaków na Litwie Rita Tamašunienė, Wanda Krawczonok, Michał Mackiewicz, Leonard Talmont, Zbigniew Jedziński, Józef Kwiatkowski, wicemer samorządu rejonu wileńskiego Jan Mincewicz, wiceminister oświaty Edita Tamošiunaitė, członkowie Rady samorządu rejonu wileńskiego w dn. 4 lutego odwiedzili szkoły w rejonie wileńskim oraz solecznickim. Przed szkołą początkową Malowany latawiec w Wojdatach, gimnazjum w Pogirach to jednak pokłada w niej wiele nadziei. Nie było żadnego lodu. Wszystko w porządku odpowiedział minister Linkevičius zapytany, czy po jego wizycie w Warszawie wreszcie puszczą lody w relacjach polsko-litewskich. Minister przyznał, że jeszcze wcześniej zapewnił Radosława Sikorskiego, że jego obawa przed kolejnym fałszywym świtem w stosunkach z Litwą jest nieuzasadniona. Zapewniłem ministra Sikorskiego, że nasz rząd bardzo poważnie traktuje te sprawy, które mamy również w programie rządowym. str. 4» Spotkania w sprawie oświaty oraz szkołą średnią im. Urszuli Ledóchowskiej w Czarnym Borze na władze czekali licznie zgromadzeni rodzice z plakatami: Wszystkie lekcje w języku ojców, Język ojczysty, kultura i obyczaje święta nasza sprawa, Wynaradawianiu naszych dzieci nie!. str. 6-7» Str. 9 Uwaga, na drodze łoś! Str. 11 Zimowy problem: urazy Str. 12 Tajemnica dobrego małżeństwa ISSN Str. 13

2 2 WYDARZENIA KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Wyrazy szczerego współczucia Środa 6 Luty 2013 Imieniny: Amandy, Angelego, Antoniego, Bogdana, Doroty, Ksenii, Pawła, Romana, Tytusa...Violety Reipaitė, dyrektorki Litewskiego Muzeum Bytu Ludowego w Rumszyszkach 1. 9 lutego w Rumszyszkach odbędą się już 32. Zapusty. Po raz pierwszy święto będzie miało miejsce nie w niedzielę, ale w sobotę. Skąd takie zmiany? Uwzględniliśmy prośby i interesy naszych gości. Ludzie chcą dłużej pobawić się, nie zawracając sobie głowy tym, że następnego dnia trzeba iść do pracy. Dlatego postanowiliśmy nieco zmienić tradycję i przenieść nasze wesołe wypędzanie zimy na sobotę. Być może uda się to zrobić nawet lepiej niż w niedzielę. 2. TRZY PYTANIA DO... Czy na gości święta czekają jeszcze jakieś nowości? Tradycje są najważniejsze, ale nowości też będą. Od godz. 10 będzie czynny kiermasz różnych smakołyków. Na gości czekają też występy artystów ludowych, tańce, kwizy i humorystyczne zadania, jazda konno i na sankach, kulig, degustacja pysznych placków i gorących napojów, konkurs masek Užgavėnės Najbardziej powiedzie się dla zwycięzcy konkursu Švęsk Užgavėnes ir keliauk su Tallink, który wygra wycieczkę statkiem z Rygi do Stokholmu i z powrotem. Zasady konkursu można znaleźć na stronie internetowej naszego muzeum Oczywiście, odbędzie się także tradycyjna walka Kanapinisa i Lašininisa, która powinna kończyć się zwycięstwem Kanapinisa czyli bohatera, symbolizującego wiosnę. A kończy się nasze wesołe święto spaleniem ogromnej kukły, symbolizującej zimę, czyli Morė. Ile kosztują bilety? 3. Pełna cena biletu wynosi 11 litów, dla dzieci, studentów i emerytów 6 litów. Jednak na nasze Zapusty można wejść również bezpłatnie po prostu trzeba przyjść w drewnianej masce! Rozmawiała Brygita Łapszewicz Teresie Petruškienė z powodu śmierci ukochanego Ojca składa zespół nauczycieli Gimnazjum im. Adama Mickiewicza Można odejść na zawsze, by stale być blisko. Ks. J. Twardowski Składamy wyrazy szczerego i głębokiego współczucia Krystynie Karpicz z powodu śmierci Mamy współpracownicy ze Szkoły Średniej im. M. Balińskiego w Jaszunach Z ogromnym bólem zawiadamiamy, że dnia 1 lutego 2013 roku odeszła Nasza Ukochana Mama Barbara Rybacka, Prezes Centrum Łączności i Pomocy Szkołom na Wschodzie we Wrocławiu, człowiek oddany Kresom Wschodnim, pomocy Rodakom na Wschodzie oraz krzewieniu pamięci i kultury Kresów Wschodnich w Polsce. Uroczystości żałobne odbędą się dnia o godz. 13 na Cmentarzu Grabiszyn we Wrocławiu. Pogrążone w żałobie córki Bezpłatna pomoc prawna Bezpłatna pomoc prawna w sprawach zwrotu ziemi udzielana jest przez członków Związku Polaków Prawników na Litwie w Domu Kultury Polskiej w Wilnie przy ul. Nowogrodzkiej (Naugarduko) 76. Pokój nr Zakres świadczonej pomocy obejmuje pełną obsługę prawną, w tym również przygotowanie pism procesowych i zastępstwo procesowe przed sądami i innymi instytucjami Republiki Litewskiej. Osoby zainteresowane prosimy o rejestrację tel. pod numerem: , w godzinach pracy. KURIER WILEŃSKI Ukazuje się od 1 lipca 1953 roku Birbynių g. 4a, Vilnius, Lietuvos Respublika, tel./fax Nakład: 3000 egz. DZIENNIK NALEŻY DO EUROPEJSKIEGO STOWARZYSZENIA GAZET CODZIENNYCH MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH Redaktor naczelny: Ro bert Mic kie wicz (tel , Zastępca red. nacz.: Aleksander Borowik kurierwilenski.lt, tel ) Sekretarz redakcji: Lucja Stankevičiutė (tel , Dziennikarze: Brygita Łapszewicz, Honorata Adamowicz, Anna Pieszko, Marian Paluszkiewicz fotoreporter Współpracownicy: He le na Gładkow ska, Witold Janczys, Ja dwi ga Pod most ko, Stanisław Tarasiewicz, Ali na So bo lew ska, Krzysztof Subocz, Ju lit ta Tryk Dział Promocji: Jolanta Baniukiewicz re kla ma (tel , re kla rier wi len ski.lt), (tel , kol rier wi len ski.lt). Wydawca: VšĮ Kurier Wilenski Druk: VšĮ Vilnijos žodis Ma te ria łów nieza mó wio nych re dak cja nie zwra ca. Za strze ga so bie pra wo do skra ca nia i ad iu sta cji tek stów. Za treść ogło szeń re dak cja nie od powiada. Opi nie Czy tel ni ków za war te w ich li stach nie za wsze są zbież ne z opi nią re dak cji. Redaktor dyżurny: Brygita Łapszewicz Projekt/Program jest współfinansowany ze środków finansowych otrzymanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konkursu na realizację zadania Współpraca z Polonią i Polakami za granicą.

3 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Epidemia grypy została ogłoszona w Wilnie Samorząd miasta Wilna wczoraj, 5 lutego, ogłosił epidemię grypy. Ogłaszana jest kiedy chorych jest ponad 100 ludzi na 10 tys. mieszkańców, w tym co najmniej 30 proc. na grypę. To już pewne: mamy już do czynienia z epidemią grypy sezonowej. Liczba zachorowań na grypę i na wirusowe zakażenie dróg oddechowych w ciągu ostatniego tygodnia wzrosła dwa razy. W czwartym tygodniu w samej stolicy odnotowano 310 przypadków grypy, w piątym już 645. W regionie wileńskim w czwartym tygodniu 612, w piątym aż Należy też zwrócić uwagę na to, że w ciągu piątego tygodnia znacznie wzrósł wskaźnik zachorowalności wśród dzieci i młodzieży w czwartym tygodniu 144, w piątym 238. Czyli widzimy, jak szybko grypa rozpowszechniła się powiedziała Kurierowi Birutė Zdanevičienė, zastępca kierownika z wydziału chorób zakaźnych Wileńskiego Centrum Zdrowia Publicznego. W piątym tygodniu br. liczba zachorowań na grypę oraz na wirusowe zakażenie dróg oddechowych w regionie wileńskim wynosiła 154,71 na 10 tys. mieszkańców. Z powodu grypy hospitalizowano 90 osób, 52 to są osoby do 17 lat. Formalne ogłoszenie epidemii upoważnia rząd np. do zamykania zakładów pracy, szkół. Rząd ma prawo także wprowadzić zakaz zgromadzeń, odwołać imprezy masowe, a także izolować chorych powiedziała Birutė Zdanevičienė, która zaznaczyła, że wszystkie placówki są przygotowane na epidemię grypy. Wszystkim potrzebującym pomoc medyczna zostanie udzielona. Przechodnie są przepełnione, dlatego należy uzbroić się w cierpliwość. Karetki pogotowia mogą przyjechać z opóźnieniem, ponieważ mają bardzo dużo wezwań, dlatego jeżeli jest możliwość, to najlepiej jest przybyć własnym transportem. Lekarze współpracują ze sobą, jeżeli jedna przychodnia jest bardzo przepełniona, a inna mniej, chory może zgłosić się do tej innej. Ludzie powinni zachować spokój, to jest zwyczajna grypa sezonowa. Należy odróżniać przeziębienie od grypy. Przeziębienie to zespół objawów związanych z zapaleniem błony śluzowej nosa, gardła i zatok przynosowych, spowodowany zakażeniem wirusowym. Natomiast grypa to choroba o ostrym przebiegu spowodowana zakażeniem układu oddechowego wirusem grypy powiedziała lekarka Audronė Rinkevičienė przychodni rejonu wileńskiego w Czarnym Borze. Lekarka radzi, żeby w czasie epidemii unikać wielkich skupisk. Jeżeli poczujemy się gorzej, należy najpierw telefonicznie zwrócić się do lekarza i poprosić o radę. Ponieważ w przychodniach jest dużo ludzi chorych i jeżeli nie jesteśmy chorzy, to możemy zachorować. Centrum Chorób Zakaźnych i AIDS informują, że epidemia grypy została ogłoszona w 27 miastach i rejonach Litwy. Do przychodni zwróciły się osoby, 611 zostało hospitalizowanych. W kraju zarejestrowano 5 przypadków śmiertelnych z powodu grypy. Honorata Adamowicz ZDJĘCIE DNIA Tradycje nie giną WYDARZENIA 3 Z okazji Dnia św. Agaty Dnia Chleba na Lotnisku Wileńskim rozdawano chleb odjeżdżającym mieszkańcom Litwy, prosząc, aby nie zapominali swoich tradycji Fot. ELTA KOMENTARZ DNIA PULS KURIERA Paweł Jasienica w Rzeczpospolitej Obojga narodów pisał: Zygmunt III umyślił by zabrać z Wilna kardynała Jerzego Radziwiłła i uczynić go biskupem krakowskim. Oznaczało to awans pod każdym względem, bo także na wyżej ustawione krzesło w senacie. Król chciał posłać do Wilna Bernarda Maciejowskiego, biskupa łuckiego, w przyszłości kardynała i prymasa. Litwa sprzeciwiła się temu stanowczo. Nie wpuściła koroniarza na stolicę biskupią. Maciejowskiego zdecydowanie popierał król, papież, nuncjusz Germanicus Malaspina, kardynał-legat Henryk Gaetano, zakon jezuitów. Przeciw niemu opowiedziała się cała Litwa jak długa i szeroka. W październiku 1939, zaraz po wkroczeniu wojsk litewskich do Wilna, na cmentarzu na Rossie przed płytą z sercem marszałka Piłsudskiego wystawiono wartę honorową. Gwoli pacyfikacji nastrojów mieszkańców miasta w Dzień Zaduszny pozwolono Polakom na zorganizowanie uroczystości patriotycznej w tym miejscu. Już kilka dni później w prasie litewskiej rozpoczęto wymierzone w Polaków ataki. Działacz narodowców Vincas Rastenis na łamach dziennika Vairas pisał, że są granice tolerancji wobec Polaków, których przekroczyć nie wolno, gdyż tolerancja taka zrozumiana zostanie jako nasza naiwność. Po ostatnich wyborach parlamentarnych i utworzeniu rządu z udziałem AWPL wzrosły nadzieje na spełnienie podstawowych postulatów polskiej mniejszości. Na temat chęci poprawy stosunków z Polską mówili przedstawiciele formułującego się gabinetu. Ostatnio jednak na gorące głowy wylano ostudzające kubły zimnej wody. Premier Butkevičius strofował wiceministra kultury Trusewicza w kwestii rozwiązania problemu pisowni nazwisk, a 28 stycznia oświadczył, że problem podwójnych nazw ulic nie zostanie rozwiązany w najbliższej przyszłości. W tej sytuacji trudno spodziewać się przełomu po wizycie premiera w Warszawie. Tradycje w narodzie litewskim bowiem nie giną. Jeremi Sidorkiewicz

4 4 WYDARZENIA KRÓTKO Walka z Przemocą i Molestowaniem w Szkole W Parlamencie Europejskim (PE) opublikowano oświadczenie, wzywające do ogłoszenia Europejskiego Dnia Walki z Przemocą i Molestowaniem w Szkole. Europosłowie apelują też o zastosowanie na skalę państwową środków ochrony dzieci przed przemocą fizyczną i psychologiczną, włącznie z molestowaniem internetowym. Wileński Kiermasz Książki W dniach lutego w litewskim Centrum Wystawowo-Konferencyjne Litexpo odbędzie się Kiermasz Książki. Tematem kiermaszu będzie literatura dla nastolatków i młodzieży. Każdy dzień kiermaszu tradycyjnie będzie miał swoją nazwę: Dzień przyjaciół, Długi piątek, Dzień niezwykłych spotkań, Dzień rodziny. Inteligencja litewska i zagraniczna, pisarze, działacze społeczni i młodzi czytelnicy będą zapraszani do dyskusji nad tym, co jest aktualne dla współczesnej młodzieży. Jak i co roku, na tegorocznym kiermaszu są oczekiwani znani literaci litewscy i zagraniczni. Internetowa licytacja W ogłaszanych przez komorników licytacjach mienia obecnie można już uczestniczyć z pomocą Internetu. Od początku tego roku cała informacja komorników będzie podawana w portalu internetowym Jego użytkownicy mogą się zarejestrować i uczestniczyć w licytacji, proponować ceny i w realnym reżimie czasu śledzić przebieg licytacji. Aktualnie portal podaje daty 897 licytacji. BNS ze str. 1» Powołaliśmy też grupę roboczą, która ma przygotować rozwiązania nabrzmiałych problemów powiedział nam wczoraj minister Linkevičius. Właśnie o tych problemach szef litewskiej dyplomacji miał okazję rozmawiać z rodzicami, uczniami i nauczycielami gimnazjum im. św. Rafała Kalinowskiego w Niemieżu. Minister Linkevičius przyjechał do szkoły na spotkanie z uczniami, którym chciał przybliżyć politykę zagraniczną Litwy. Był wyraźnie zaskoczony, gdy przed szkołą powitał go tłum rodziców z plakatami, którzy chcieli raz jeszcze zaprotestować przeciwko dyskryminacyjnej, ich zdaniem, ustawie oświatowej. Rodzice mówili o obciążeniach, jakie nakłada ustawa na uczniów starszych klas, którzy już niebawem będą musieli zdawać ujednolicony egzamin z języka litewskiego. Minister spraw zagranicznych odparł jednak, że wprowadzony został 8-letni okres przejściowy, podczas którego uczniowie szkół mniejszości narodowych na egzaminie będą traktowani ulgowo. Po spotkaniu z uczniami starszych klas minister Linkevičius spotkał się też z nauczycielami szkoły oraz przedstawicielami samorządu rejonu wileńskiego, jak też członkami sejmowej frakcji Akcji Wyborczej Polaków na Litwie. Podczas rozmowy z nimi zostały poruszone również inne problemy nurtujące polską mniejszość na Wileńszczyźnie. Minister zapewnił nas, że jest gotów poruszyć te problemy również w rozmowie z polskim kolegą. Z sąsiadem i ważnym naszym partnerem będziemy rozmawiali o sprawach Unii KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Przed wizytą w Warszawie Linkevičius odwiedził Niemież Europejskiej, NATO, oraz innych ważnych sprawach i jeśli będzie konstruktywne nastawienie, to na pewno będzie wynik powiedział nam minister Linkevičius. Zauważył jednak, że po jednej wizycie nie należy spodziewać się załatwienia wszystkich spraw. Wczoraj w Niemieżu szef litewskiej dyplomacji podkreślał potrzebę dobrych relacji z krajami ościennymi. Mówił, że stosunki z Polską tradycyjnie układają się pozytywnie, ale jak zauważył są też rezerwy, żeby te relacje układały się jeszcze lepiej. Zapytany przez uczniów, co Sejm i rząd powinien zrobić, żeby polska mniejszość na Litwie nie czułaby się dyskryminowana, minister Linkevičius zauważył, że niezależnie od narodowości wszyscy są obywatelami Litwy i nie muszą czuć się dyskryminowani. Minister zauważył też, że Polacy na Litwie mają możliwość kształcenia się w języku ojczystym od przedszkola po studia wyższe, a z około 170 polskich szkół poza granicami Polski, aż 80 działa na Litwie. Chyba więc nie jest tak źle... zastanawiał się minister. Dodał jednak, że powołana przez rząd grupa robocza ma przygotować nowelizację ustawy zgodnie z założeniami europejskiej konwencji ramowej praw mniejszości narodowych. Po spotkaniu z ministrem Sikorskim w drodze powrotnej szef litewskiej dyplomacji w Sejnach spotka się z przedstawicielami litewskiej mniejszości w Polsce. Tymczasem wczoraj litewskie media podały o pogarszającej się sytuacji szkolnictwa litewskiego w Sejnach i Puńsku. Minister Linkevičius powiedział, że poruszy ten problem w rozmowie z polskim kolegą. Na wczoraj też była zapowiedziana dwugodzinna pikieta przed siedzibą MSZ, której uczestnicy mieli protestować przeciwko ustępstwom wobec polskich żądań. Obyło się jednak bez większego mityngu. Pikietę organizował kombatancki Związek Bojowników o Wolność Litwy, który jednoczy uczestników podziemia z okresu okupacji sowieckiej i faszystowskiej. Ostatnio organizacja ta, wspierana również przez rząd, zwalcza też organizacje polskiej mniejszości, którym zarzuca dążenie do autonomii. Stanisław Tarasiewicz Ministrowi wręczono kilka petycji broniących prawa mniejszości narodowych Fot. Marian Paluszkiewicz

5 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. SPOŁECZEŃSTWO 5 Pomóżmy bić sercu Czesi Czernuszewicz Jest czwartym, najmłodszym dzieckiem w rodzinie. Ma dopiero 12 lat, a jednak już powinna walczyć o prawo na życie. Czesia Czernuszewicz z rejonu solecznickiego czeka na kosztowny i niezbędny przeszczep serca, który może uratować jej życie. Dziewczynka, przebywająca obecnie we Francji, cierpi na ciężką chorobę serca idiopatyczną kardiomiopatię rozstrzeniową. Choroba ta pozbawiła Czesię możliwości mieć normalne dzieciństwo. Czesia urodziła się z tą chorobą i do 3 lat ciągle przebywała z mamą w szpitalach. Dziewczynce z trudem dawało się oddychać, biegać i po prostu chodzić powiedziała w rozmowie z Kurierem Jolanta Černiavskienė, przedstawicielka samorządu rejonu solecznickiego. Ta dziewczynka ze słabym serduszkiem nie miała takiego dzieciństwa jak inne dzieci. Bardzo wcześnie zrozumiała, jak cenna jest każda chwila spędzona na tym świecie... Na przeszczep serca potrzebne są około 400 tys. litów. Znaczną część tej kwoty pokrywa ubezpieczenie, jednak rodzice dziewczynki muszą spłacić proc. kosztów operacji, co wynosi około tys. litów. Ta suma znacznie przekracza możliwości finansowe Czesławy i Henryka Czernuszewiczów mama dziewczynki w Koleśnickiej Szkole Podstawowej pracuje jako sprzątaczka na 0,75 etatu, a ojciec trudzi się na sezonowych pracach i budowie. Położenie całej rodziny jest trudne. Jednak, jak się okazało, właśnie w takiej sytuacji można upewnić się, jak bardzo współczujący i hojni ludzie są w naszym społeczeństwie. Niedawno rodzice w pol- Czesia Czernuszewicz skich mediach na Litwie, w tym w Kurierze Wileńskim zamieścili apel o pomoc w walce o życie ukochanej córeczki. Wczoraj na koncie akcji Serce dla serca, gdzie są zbierane środki na przeszczep serca dla Czesi Czernuszewicz, było litów. Czyli już udało się uzbierać ponad połowę potrzebnej sumy. Na dzień dzisiejszy pieniążki ofiarowało ponad 300 osób prywatnych i spółek. Wpłacane są różne sumy, od 20 do aż litów. Hojność naszych rodaków bardzo cieszy! zaznaczyła Jolanta Černiavskienė. Mama chorej Czesi, pani Czesława powiedziała nam, że pieniądze, które nie zostaną wykorzystane na leczenie jej córki, będą przekazane na leczenie innego dziecka potrzebującego pomocy. Rozmówczyni dodała, że Czesława odlatuje do córeczki 14 marca, czyli środki należy uzbierać do tego dnia. Obecnie dziewczynka przebywa u przyjaciół rodziny Czernuszewiczów. Czesia jest w dobrym humorze, regularnie kontaktuje z rodzicami przez Skype i bardzo czeka na przyjazd mamy. Zbieraniem pieniędzy na nowe serce dla odważnej dziewczynki zajęli się też przedstawiciele duchowieństwa. W niedzielę proboszczowie w rejonie solecznickim ogłosili o zbiórce pieniędzy dla Czesi, która się odbędzie w większości kościołów dekanatu solecznickiego w przyszłą niedzielę, czyli 10 lutego. Rosnącą sumę wpływającą na konto akcji Serce dla serca można obserwować na stronie internetowej samorządu solecznickiego www. salcininkai.lt. *** Czesława i Henryk Czernuszewiczowie, 29-letni Wiktor, 22-letnia Paulina i 14-letnia Krystyna nadal modlą się o zdrowie ukochanej córeczki i siostry oraz apelują do ludzi dobrej woli o pomoc. Podajemy numer konta, na jaki można wpłacić pieniądze: S w e d b a n k LT Česlava Černuševič Za okazaną pomoc dziękujemy i życzymy Państwu zdrowia! Redakcja KRÓTKO Oszczędniej korzystamy z elektryczności Od roku 2010 do 2012 liczba mieszkańców Litwy nieoszczędzających elektryczności zmniejszyła się ponad dwukrotnie w końcu 2012 roku tylko 14 proc. mieszkańców twierdziło, że nie oszczędza elektryczności, a w roku 2010 ponad 37 proc.. Oszczędnie lub raczej oszczędnie korzysta z elektryczności 80 proc. mieszkańców. Najwięcej przelewów płynie do... Według danych Poczty Litewskiej, w roku ubiegłym najwięcej przelewów pieniężnych z Litwy podążało do Rosji, Wielkiej Brytanii, na Ukrainę i Białoruś. Do tych państw za pośrednictwem Poczty Litewskiej wysyła się prawie dwie trzecie ogółu przelewów pieniężnych z Litwy. Nieustanny potok przelewów wędruje również do W. Brytanii. Każdego miesiąca przekazy wysyła jednakowa liczba klientów, a średnia wysyłana kwota stanowi 800 Lt. Zaostrzenie kar dla kierowców Litewskie Ministerstwo Komunikacji szykuje plan, który ma zapewnić większe bezpieczeństwo na drogach oraz zaostrzyć kary dla kierowców. W planach jest wzmocnienie nauki jazdy, kontroli na drogach oraz doskonalenie infrastruktury. Ministerstwo planuje również wprowadzenie dodatkowego ograniczenia dotyczącego koncentracji alkoholu we krwi podczas prowadzenia środka transportu. Podwyżek mandatów ministerstwo na razie nie planuje, jednak będzie karało innymi sposobami. Na przykład, za przewyższenie prędkości w mieście o 30 km/h będzie groziła utrata prawa jazdy. BNS

6 6 SPOŁECZEŃSTWO KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Spotkania w sprawie oświaty ze str. 1» Spotkanie w szkole w Wojdatach rozpoczął wicemer Jan Mincewicz, który stwierdził, że takie spotkanie już dawno było niezbędne ze względu na potrzebę omówienia narastających problemów oświatowych i podjęcie decyzji w celu ich rozstrzygnięcia. Chodzi mianowicie o obowiązującą obecnie znowelizowaną w marcu 2011 r. Ustawę o Oświacie, która wywołała protesty rodziców. Szkoły polskie zastosowały zasadę obywatelskiego nieposłuszeństwa, by zapewnić nauczanie w języku ojczystym. Kierowniczka wydziału oświaty w rejonie wileńskim Lilia Andruszkiewicz przedstawiła pokrótce statystykę dotyczącą rejonu wileńskiego, w którym Polacy stanowią 61,3 proc., zaś Litwini 22,4 proc. Uczniowie szkół polskich stanowią 56,3 proc., 40,3 proc. litewskich. 46 placówek oświatowych znajduje się w gestii samorządu, 7 podlega Ministerstwu Oświaty i Nauki. Około 60 proc. uczniów szkół polskich corocznie dostaje się na studia wyższe, za punkt honoru wszyscy uważają składanie egzaminu z języka polskiego, który nie znajduje się na liście egzaminów obowiązkowych. Kierowniczka przedstawiła też szereg problemów, związanych z dowożeniem uczniów do szkół, kompletowaniem klas, renowacją szkół. Jako jeden z problemów wymieniła też ujednolicony egzamin z języka litewskiego, który nie został należycie przygotowany. Przed szkołą średnią im. św. U. Ledóchowskiej w Czarnym Borze Posłanka na Sejm, przewodnicząca frakcji AWPL w Sejmie Rita Tamašunienė ostro skrytykowała nowy egzamin z języka litewskiego: Problem jest ogromny, bo egzamin został mocno utrudniony. W takiej postaci, jaki jest on teraz, składać go nie można jeżeli dziecko jest pilne, będzie ono uczyło się, co w konsekwencji grozi kłopotami zdrowotnymi. Taki egzamin jest rzeczą niemożliwą. Dzieci też są obywatelami Litwy, a w tym wypadku ewidentnie dochodzi do naruszenia praw dziecka. Posłanka zaproponowała zamienić egzamin na dotychczasowy, który był możliwy. Zostawienie ujednoliconego egzaminu oznaczałoby zamkniętą drogę na studia i wyjeżdżanie młodzieży na studia za granicę. Czyżby o to chodziło? pytała Rita Tamašunienė. Zdecydowanie przeciwko ujednoliconemu egzaminowi opowiedziała się też wiceminister Edita Tamošiunaitė: Rzeczą niemożliwą jest przeczytanie 35 autorów za dwa lata. Jesteśmy za tym, żeby uczeń świetnie mówił i pisał po litewsku, ale niekoniecznie musi być on filologiem. Przed maturą musi przecież jeszcze opanować inne przedmioty matematykę, informatykę, historię. Głos zabrali także rodzice: str. 7» Posłankę Audronė Pitrėnienė w Wojdatach spotkali protestujący rodzice

7 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. SPOŁECZEŃSTWO 7 ze str. 6» Spotkania w sprawie oświaty Pozbawiono nas możliwości uczenia dzieci po polsku. Dlaczego? Gdybyśmy chcieli kształcić je po litewsku, oddalibyśmy je do litewskiej szkoły. Wymownie zabrzmiał też głos maturzystki: Nie jesteśmy przeciwko składaniu języka litewskiego. Ale nie możemy fizycznie podołać nawałowi pracy. Zaniedbaliśmy naukę gramatyki tylko przez to, że nadrabiamy lektury. A przecież musimy też szykować się do innych egzaminów. W trudnej sytuacji znaleźli się też nauczyciele języka litewskiego. Lituanistka metodyk M. Šileikienė z Czarnego Boru powiedziała: Pracowaliśmy według jednego programu, teraz jesteśmy zmuszeni pracować według zupełnie innego jest niezwykle trudno. Zdolne dziecko egzamin złoży, ale średni uczniowie, których jest większość, niestety nie. Egzamin naprawdę jest bardzo trudny, jego przygotowanie powinno zależeć od nauczycieli praktyków, ale nikt nas nie pyta, wszystko zależy od decyzji ministerstwa. Nie jesteśmy przeciwko składaniu języka litewskiego. Ale nie możemy fizycznie podołać nawałowi pracy. Zaniedbaliśmy naukę gramatyki tylko przez to, że nadrabiamy lektury. A przecież musimy też szykować się do innych egzaminów Posłowie z ramienia AWPL podczas spotkania Przedstawiciele władzy zajrzeli też do klas W tym samym dniu odbyły się też spotkania w Białej Wace w rejonie solecznickim, gdzie gospodarzami spotkania były 3 placówki: szkoła średnia im. E. Orzeszkowej, szkoła średnia Šilo oraz przedszkole. W spotkaniu wzięli udział kierownik wydziału oświaty samorządu rejonu solecznickiego Regina Markiewicz oraz wicedyrektor administracji samorządu Józef Rybak. Na gości czekali dyrektorzy placówek, nauczyciele oraz rodzice, którzy przedstawili podobne problemy. Wiele krytyki doczekał egzamin z języka litewskiego, który został wprowadzony bez względu na prośby społeczności polskiej. Ponieważ dzieci z rodzin polskich i litewskich rosną w różnych środowiskach językowych, już na starcie są postawione w różnych warunkach, a więc ujednolicenie egzaminu jest ewidentnym naruszeniem praw dzieci, które i tak przeżywają stres przedegzaminacyjny mówili rodzice. Zwrócono też uwagę na nieznane wyniki egzaminu próbnego z języka litewskiego. Wiadomo o nich tylko tyle, że są złe, ale nikt nie wie, jakie błędy były najczęściej popełniane, na co należy zwrócić szczególną uwagę przy szykowaniu się do egzaminu. Nauczycielka historii Laima Narodowska poruszyła problem nauczania historii Litwy w klasie 5, która według znowelizowanej ustawy ma być nauczana po litewsku. Ponieważ jest to dla uczniów nowy przedmiot, dzieci mają utrudnione zadanie, gdyż na lekcji historii uczą się dodatkowo języka litewskiego. Poruszono też problem mniejszych wiejskich szkół, które ze względu na małą liczbę uczniów mają niską wartość koszyczka i potrzebują dotacji rządowych, by utrzymać się przy życiu. Audronė Pitrėnienė wykazała zrozumienie dla problemów, ale stwierdziła, że jako przewodnicząca komitetu oświatowego nie może sama podejmować decyzji. Powiedziała, że temat będzie analizowany. Edita Tamošiunaitė, wiceminister oświaty w nowym rządzie litewskim, zapewniała Kurier Wileński : Będziemy robić wszystko, co się da, żeby zmienić ten egzamin. Już czynimy ku temu kroki. Anna Pieszko Fot. Marian Paluszkiewicz

8 8 WYDARZENIA KRONIKA KRYMINALNA Traktor sprzedał...na złom W rejonie koszedarskim mężczyzna sprzedał na złom powierzony mu traktor. W poniedziałek na policję zgłosił się A. B., który poinformował, że V. J. sprzedał jego traktor MTZ Belarus-82. Stratę materialną oszacowano na 7 tysięcy litów. Ciągnik znaleziono w przedsiębiorstwie skupu złomu. Złodzieje grasowali na bazarze W weekend na bazarze olickim grasowali złodzieje. Trzech mieszkańców Olity poinformowało o kradzieży z ich kiosków na bazarze Jotvingių. W niedzielę do Olickiego Powiatowego Komisariatu Policji zwrócili się G. R. (ur. 1964), D. K. (ur. 1963) i D.K. (ur. 1954). Wszyscy oni poinformowali o kradzieży z ich kiosków. Z jednego kiosku skradziono towar o wartości 718 Lt, z drugiego 150 Lt, z trzeciego 400 Lt. Ofiara pożaru W Kownie w poniedziałek zginął mężczyzna, który prawdopodobnie paląc w łóżku spowodował pożar. Pożar w domu przy ul. Raseinių wybuchł około godz. 11.Ofiarą pożaru był gospodarz domu J. J. (ur. 1956). Oszust wyłudził pieniądze u staruszki W ubiegły piątek na telefon stacjonarny N. P. (ur. 1933) zadzwonił mężczyzna, który się przedstawił jako pracownik policji ekonomicznej. Oszust wyłudził u kobiety kody bankowości elektronicznej i do poniedziałku z jej konta bankowego pobrał 21 tys. 140 litów. Stronę przygotowano na podstawie inf. BNS i PAP KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Uciekło już 400 ubiegających się o azyl obcokrajowców W poniedziałek z Frankfurtu na Litwę deportowano Gruzina i Afgańczyka, którzy wpadli w Niemczech. Ubiegali się oni o azyl na Litwie bez zamiaru pozostania w tym kraju. W ubiegłym roku blisko 400 obcokrajowców, ubiegających się o azyl na Litwie uciekło z niej. Przybyłym na Lotnisko Wileńskie samolotem z Frankfurtu zostali wydaleni z Niemiec 22-letni obywatel Gruzji i 28-letni obywatel Afganistanu. Wydalono ich na Litwę do kraju, w którym po raz pierwszy poprosili o azyl. Tego Gruzina funkcjonariusze Jednostki Wileńskiej Służby Ochrony Granicy Państwowej (SOGP) zatrzymali w październiku 2011 r. Próbował on nielegalnie przedostać się na Litwę przez granicę z Białorusią. Po zatrzymaniu poprosił o azyl na Litwie, w związku z czym został zakwaterowany w Podbrodzkim Centrum Rejestracji Obcokrajowców. Już po tygodniu Departament Migracji odrzucił jego prośbę. Gruzin tę decyzję zaskarżył, nadal pozostając w centrum. Zamieszkali tu azylanci mają prawo opuszczenia centrum na dobę i swobodnego poruszania się po terytorium Litwy. Obywatel Gruzji nie czekał na rozpatrzenie jego skargi. W końcu października 2011 r. na dobę opuścił centrum i już do niego powrócił. Ponadto jest poszukiwany na Litwie za popełnione przestępstwo. W poniedziałek funkcjonariusze SOGP umieścili go w areszcie. Razem z Gruzinem tegoż dnia z Niemiec został deportowany obywatel Afganistanu, zatrzymany w październiku ub. roku na granicy z Polską. Nie miał przy sobie żadnych dokumentów, prosił o azyl na Litwie i został zakwaterowany w tymże centrum dla uchodźców. Zanim Departament Migracji rozpatrywał jego prośbę, Afgańczyk skorzystał z prawa opuszczenia na dobę centrum i w pierwszych dniach tego roku uciekł z Litwy do Europy Zachodniej. Wpadł w Niemczech i po powrocie na Litwę w poniedziałek poprosił o wznowienie sprawy azylu na Litwie. Takich obcokrajowców, którzy po nieudanej próbie przedostania się na Litwę, proszą ją o azyl i nie czekając na werdykt, uciekają z niej, państwa Europy Zachodniej i Skandynawii odsyłają do Wilna niemal co tydzień. Ubiegając się o azyl, oczywiście, nie zamierzają pozostać w tym kraju, a Litwa służy im tylko za odskocznię do Europy Zachodniej. Korzystając z prawa opuszczenia na dobę centrum dla uchodźców, w roku 2012 łącznie nie powróciło 397 ubiegających się o azyl na Litwie. W większości byli to obywatele Gruzji (260) i Afganistanu (52). Skazano telefonicznego oszusta Zamieszkali tu azylanci mają prawo opuszczenia centrum na dobę i swobodnego poruszania się po terytorium Litwy Fot. VSAT Sąd Dzielnicowy rejonu trockiego skazał V. P. za oszustwo przywłaszczenie obcego mienia. Po rozpatrzeniu sprawy sąd ustalił, że 29 sierpnia 2011 r. około godz. 13 V. P. zadzwonił na telefon stacjonarny do domu poszkodowanej A. Ž. i przedstawił się jako jej syn R. V. P. przyznał się do popełnionego przestępstwa. Mówiąc, że przekazuje słuchawkę funkcjonariuszowi policji, zmienionym głosem V. P. dalej rozmawiał z poszkodowaną, domagając się od niej 9 tysięcy litów, aby syn uniknął odpowiedzialności karnej za rzekomy czyn przestępczy. Gdy poszkodowana zgodziła się dać 2 tysiące litów, po godzinie V. P. przyjechał taksówką do domu A. Ž. i wziął u niej pieniądze. Sąd wymierzając karę, uwzględnił rodzaj popełnionego przestępstwa, okoliczności obciążające i łagodzące odpowiedzialność oraz fakt, że V. P. wcześniej był sądzony i karę odbył, posiada stałe miejsce zamieszkania, jest niepełnosprawny i chorowity. Skazał V. P. na rok pozbawienia wolności z odroczeniem wyroku na rok i sześć miesięcy oraz zobowiązał skazanego, aby w okresie odroczenia wyroku zwrócił 2 tys. litów poszkodowanej i nie opuszczał miejsca zamieszkania bez zezwolenia służby kuratorskiej.

9 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Kilka hitów w środkowych meczach towarzyskich Niemcy w Paryżu zmierzą się nie tylko z odwiecznym rywalem, ale i klątwą pierwszych meczów w roku. Zespół trenera Joachima Loewa od 2008 roku nie wygrał inauguracyjnego spotkania. SPORT 9 SPRINTEM Ecclestone zrezygnował z 20. wyścigu W 2009 roku uległ Norwegii, później Argentynie, dwa lata temu zremisował z Włochami, a przed rokiem przegrał właśnie z Trójkolorowymi 1-2. Wszystkie te nieudane występy miały miejsce przed własną publicznością. Selekcjoner Niemców nie będzie mógł liczyć m. in. na trójkę graczy Borussii Dortmund: Maria Goetzego, Marca Reusa i Marcela Schmelzera. Wszyscy nie dotrą na zgrupowanie z powodu kłopotów zdrowotnych. Po niedzielnym spotkaniu ligowym z Bayerem Leverkusen (3-2) nie w pełni sił jest też inny zawodnik mistrza kraju Ilkay Guendogan, ale on stawi się na wezwanie Loewa. Także rywale nie będą w pełnym składzie. Z powodu kontuzji nie dotrze do Paryża 19-letni obrońca Realu Madryt Raphael Varane. Trener Didier Deschamps zdecydował, że zastąpi go Mapou Yanga- -Mbiwa z angielskiego Newcastle United. Varane występuje ostatnio w podstawowej jedenastce Królewskich i zbiera pochlebne recenzje. W ubiegłym tygodniu w spotkaniu Pucharu Króla strzelił nawet gola Barcelonie. Na debiut w drużynie narodowej będzie musiał jednak poczekać. Zapowiada się ekscytujący mecz. Pojedynki z Francją zawsze są pełne emocji przyznał reprezentant Niemiec Andre Schuerrle. Loew już ogłosił, że w bramce wystąpi Rene Adler z Hamburgera SV. Numerem jeden pozostaje Manuel Neuer, ale chcemy, by Rene sprawdził się w spotkaniu z renomowanym rywalem wyjaśnił szkoleniowiec. Będzie to 25. mecz tych jedenastek. Dotychczasowy bilans jest korzystny dla Francuzów, którzy wygrali 11 razy, sześciokrotnie padł remis, a siedem zwycięstw mają w dorobku Niemcy. Do prestiżowego pojedynku dojdzie też na Wembley, gdzie Anglia podejmie Brazylię. Reprezentacja ojczyzny futbolu zmierzy się z pięciokrotnym mistrzem świata, którego ponownie poprowadzi Luis Felipe Scolari. Będzie to jego drugi debiut w roli selekcjonera Canarinhos. Grupowy rywal Polaków w eliminacjach mistrzostw świata wystąpi bez kontuzjowanych Jermaina Defoe, Michaela Carricka i Daniela Sturridge a. Wydarzeniem wieczoru może być jednak powrót do reprezentacji Ronaldinha. 32-letni piłkarz był gwiazdą drużyny Scolariego, która w 2002 roku sięgnęła po mistrzostwo świata. Wystąpił Ronaldinho wraca do kadry Brazylii w kadrze 94 krotnie, zdobył 33 bramki, ale ostatnio był pomijany przez selekcjonerów. W Sztokholmie dojdzie do rywalizacji dwóch czołowych napastników świata i byłych partnerów z Barcelony Szwed Zlatan Ibrahimović kontra Argentyńczyk Lionel Messi. W stolicy Kataru Dausze dojdzie do spotkania mistrzów świata i Europy z najlepszą jedenastką Ameryki Południowej. Hiszpania wystąpi bez kontuzjowanych Xaviego Hernandeza i Xabiego Alonso. Urugwaj jak zwykle liczy na duet napastników Edinson Cavani Luis Suarez, który w listopadzie w Gdańsku udzielił lekcji polskim piłkarzom. Przed wiosennymi spotkaniami w kwalifikacjach mundialu formę sprawdzą też inne, poza Polską i Anglią, drużyny grupy H. Ukraina najbliższy rywal (22 marca) biało-czerwonych w hiszpańskiej Sewilli spotka się z Norwegią. Mołdawia z kolei w tureckiej Antalyi zmierzy się z Kazachstanem. W najbliższym terminie nie zagrają Czarnogóra i San Marino. Fot. archiwum Szef Formuły 1 Bernie Ecclestone ogłosił, że w kalendarzu tegorocznych mistrzostw świata nie będzie 20. wyścigu. W ten sposób przeciął spekulacje na temat organizacji jeszcze jednej imprezy w Europie. Wśród najpoważniejszych kandydatów wymieniano Grand Prix Turcji w Stambule, która zniknęła z cyklu w 2012 roku, ponieważ organizatorzy nie mogli się porozumieć z Ecclestone em co do wysokości opłaty za licencję. Jednak szef cyklu uznał, że obecnie jest zbyt późno, żeby dograć wszystkie szczegóły na czas, więc najbliższy sezon będzie się składał tylko z 19 eliminacji. Sędzia trafiony krążkiem w głowę Mecz pomiędzy Colorado Avalanche a Dallas Stars wstrzymano na kilka minut po tym, jak sędzia Chris Rooney został trafiony krążkiem w głowę. Arbiter na lód już nie wrócił. Do zdarzenia doszło w trzeciej minucie spotkania, Stars prowadzili już 1:0. Krążek po strzale obrońcy ekipy z Dallas Jamie Oleksiaka odbił się od łyżwy Paula Stastny ego z Avalanche i trafił sędziego Rooneya w głowę. Arbiter padł na lód. Służby medyczne pospieszyły z pomocą, przyniesiono nosze, ale po paru minutach Rooney powoli wstał i z pomocą lekarzy opuścił lodowisko. Do sędziowania już nie wrócił. Spotkanie do końca prowadził arbiter Justin St. Pierre, którego wspierali sędziowie liniowi. Stars wygrali mecz 3:2. Stronę przygotowała Brygita Łapszewicz

10 10 Z SIECI KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Opinie czytelników z Internetu AWPL: Ujednolicenie egzaminu z języka litewskiego nie do przyjęcia Tadeusz, Luty 4, 2013 at 16:43 AWPL niezmiennie stoi na stanowisku, że Ustawa o Oświacie z 2011 roku dyskryminuje szkolnictwo polskie na Litwie. Teraz najwyższa pora, by także władze RP realnie wsparły nasze postulaty. Okazja już wkrótce podczas spotkań na szczycie przywódców Polski i Litwy. Zagłoba, Luty 4, 2013 at 19:22 Niedawno mieliśmy w Wilnie kilkutysięczne wiece w obronie polskiej oświaty i zebraliśmy 60 tysięcy podpisów protestu przeciw nowej Ustawie, krzywdzącej nas i przede wszystkim nasze dzieci. Prezydent i poprzedni rząd zlekceważyli nasz głos. Jeśli teraz nowa ekipa dalej będzie prowadzić politykę dyskryminacji mniejszości narodowych, nie pozostaniemy obojętni. Mamy już dosyć pustych obietnic i ciągłego oszukiwania nas. Ostatnie wybory, w których AWPL otrzymała tak duże poparcie, pokazują, że jesteśmy wystarczająco zdeterminowani, Internetowy sondaż Kuriera Wileńskiego Kończy się 20-letni okres ważności paszportów Mam ważny Jeszcze nie Już wymieniłem 6 % 35 % zorganizowani i zjednoczeni. LT-PL, Luty 4, 2013 at 20:00 Wydaje się, że tylko strajk szkolny może spowodować odwołanie nowelizacji Ustawy Oświatowej. Adam81w, Luty 4, 2013 at 20:12 Dość już tej dyskryminacji! Tadeusz, Luty 4, 2013 at 23:21 Dla polskich dzieci i młodzieży językiem ojczystym, rodzinnym zawsze będzie polski. Język państwowy, litewski jest wyuczonym, dlatego ujednolicenie matur z języka litewskiego dla szkół mniejszości narodowych i litewskich to absurd, bez żadnych merytorycznych podstaw dydaktycznych. Litewski w ślepym zaułku jan, Luty 4, 2013 at 17:59 Prawidłowa decyzja uczni wolą składać angielski to chociaż przyszłość! Adam81w, Luty 4, 2013 at 59 % 19:47 Odwołać, to antyobywatelskie badziewie! Adam81w, Luty 4, 2013 at 19:51 Poza tym Polacy mają znać polski, a państwowy to ewentualnie potem. Adam81w, Luty 4, 2013 at 19:59 Szkoda, że przez tę Ustawę z Litwy wyjedzie wielu Polaków. Pół biedy, jeśli do Polski, ale jak polskość ma się na Litwie utrzymać, jeśli młodzi Polacy będą wyjeżdżać. Taki zresztą pewnie był cel robienia tej Ustawy. kartownik, Luty 4, 2013 at 21:40 Tak patrząc z daleka, to władze litewskie znajdują się w dużo bardziej niezręcznej sytuacji niż polscy uczniowie i nauczyciele. Nakaz przerobienia w dwa lata kilkuletniego programu z języka litewskiego jest ewidentnym posunięciem dyskryminującym wobec uczniów szkół polskich. W przypadku odwołania do instytucji europejskich, uczeń, który będzie się domagał odszkodowanie od państwa, litewskiego pewnie wygra. Jest bowiem podwójnie szykanowany. Raz, bo każe mu się przerabiać w nadzwyczajnym pośpiechu olbrzymi program z literatury litewskiej, a po drugie, odbiera mu się czas na naukę innych przedmiotów oraz stwarza atmosferę nadzwyczajnego nacisku. Kolejną sprawą jest dyskryminacja szkolnictwa polskiego jako takiego. Rodzicom i uczniom szkół zależy na spokojnej nienerwowej pracy. Stwarzanie atmosfery nadzwyczajnych nacisków i dodatkowych wymagań stwarza bezpośredni nacisk na to, aby dzieci polskie od początku wybierały szkoły litewskie, a nie polskie. I takiego posunięcia władze Litwy będą też musiały się wytłumaczyć. Jeżeli w szkołach polskich matura z litewskiego wypadnie gorzej niż w szkołach litewskich. Będzie to kłopot dla władz tego kraju większy niż dla uczniów polskich. Będą się z tego musiały wytłumaczyć zarówno wobec opinii europejskiej, jak i wobec opinii społecznej w RP. Zostawienie takiej sytuacji bez reakcji doprowadzi do tego, że żaden rząd polski nie będzie mógł prowadzić innej polityki wobec Litwy niż konfrontacyjną. A to będzie cena dla Litwinów bardzo wysoka. A pamiętajmy, że sprawa stanie się gorąca dokładnie w czasie litewskiej prezydencji i wobec tego nie da się jej zamieść pod dywan. Inaczej ma się sprawa z pozostałymi przedmiotami. Tutaj należy bardzo starać się, by stopnie były jak najlepsze, bo ewentualne słabe wyniki wprawdzie będzie można tłumaczyć brakiem czasu związanym z nadzwyczajnym naciskiem na naukę języka litewskiego, ale mimo wszystko będzie to tłumaczenie nie tak jednoznacznie oczywiste. Czyli podsumowując ewentualne słabe wyniki z litewskiego to wielki kłopot dla Litwinów a mały dla Polaków, a ewentualne słabsze wyniki z innych przedmiotów to tak pośrodku. Będąc nauczycielem lub uczniem szkoły polskiej na Litwie czułbym się bardzo mocno zmotywowany do nauki wszystkich przedmiotów poza językiem litewskim, a z tym ostatnim to tylko o tyle o ile mi czasu starczy. andrzej, Luty 4, 2013 at 21:43 Nawet sowieci nie zmuszali na siłę uczyć się rosyjskiego, który był wtedy językiem państwowym, program szkół narodowych z tego języka był nieporównywalnie łatwiejszy niż w szkołach rosyjskich i nie było czegoś takiego jak literatura światowa na lekcjach rosyjskiego, była wyłącznie rosyjska. Teraz uważam za niedopuszczalne, że np. w klasie 11 jest Goethe po litewsku, literatura obca musi być wyłącznie na lekcjach polskiego, a na lekcjach litewskiego tylko literatura litewska. Język wyuczony, chociażby był państwowym, nigdy nie będzie językiem ojczystym.

11 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Żółte tablice zamęt trwa 1 listopada Niemcy wprowadzili ograniczenia przy wydawaniu żółtych tablic (Kurzeitkennzeichen). Dla obywateli Niemiec sprawa jest jasna teraz takie tablice mogą dostać tylko tam, gdzie są zameldowani. Niemieckim władzom nie spodobało się, że żółte tablice, które zasadniczo służą do doprowadzenia kupionego auta do miejsca zamieszkania, i to w tylko w obrębie Niemiec, były masowe wykorzystywane przez handlarzy z różnych krajów. Nowe rozporządzenie z 1 listopada ub. r. uniemożliwia swobodny obrót żółtymi tablicami. Nie można już kupić kilkadziesiąt takich tablic, na okaziciela, i z zyskiem odsprzedać dalej. Teraz zainteresowany zwykle osobiście musi stawić się w Zulassungstelle i do tego podać dane pojazdu, ale od tej nowej reguły nadal zdarzają się wyjątki. Na przykład w okolicach Hanoweru co miasto, to inna praktyka. W Peine trzeba stawić się osobiście, zaś w Lehrte wystarczy już upoważnienie oraz ksero dowodu osobistego. Nie ma też reguły odnośnie podawania danych pojazdu. W jednych wydziałach wymagają tylko numeru nadwozia, a niekiedy nawet okazania dowodu rejestracyjnego, ale są też i takie, gdzie żółte tablice dostaniemy po staremu, tzn. niejako na okaziciela, czyli bez podawania danych auta oraz nabywcy. Lecz takie tablice na okaziciela teraz nigdzie nie kupimy hurtowo, najwyżej jedną parę na miesiąc. Natomiast od zaprzyjaźnionego handlarza z okolic Drezna mamy informację, że są wydziały komunikacji, gdzie Kurzeitkennzechen mogą dostać tylko osoby z niemieckim meldunkiem. Zatem, zanim wybierzemy się do Niemiec po samochód, radzimy dokładnie rozpoznać sytuację. Jak nowe przepisy interpretuje miejscowy wydział komunikacji. Wszystkich tych niespodzianek można się pozbyć wykupując tablice wywozowe (Ausfuhrkennzeichen), ale oznacza to podwojenie kosztów (do około 200 euro), a ponadto konieczne jest w tym przypadku aktualne badanie techniczne pojazdu. Uwaga, na drodze łoś! Łoś jest zwierzęciem ciekawskim, a ponieważ jego populacja na Litwie i w krajach ościennych wzrosła, często można go spotkać przy ruchliwych drogach. Powinniśmy wtedy zachować ostrożność i zwolnić, bo może on zachować się nieobliczalnie. Łoś to zwierzę niezwykle ciekawskie, niebojące się człowieka. Dlatego jeśli wyjdzie na drogę, to może na niej stać dosyć długo. Może się też dziwnie zachować w reakcji na światła samochodu. Mijając łosia trzeba więc zachować dużą ostrożność. Naukowcy nie mają całkowitej pewności, dlaczego łosie podchodzą pod ruchliwe drogi: czy przyciągają je tam zakrzaczenia, czy czują się tam bezpieczniej, bo nie grożą im wilki. Zimą do dróg dodatkowo przyciąga je sól, którą lubią zlizywać. Czasem można nawet zobaczyć łosie klęczące przy drodze na przednich kończynach, co wygląda tak, jakby zwierzę się modliło. Na litewskiej autostradzie Wilno-Poniewież rocznie dochodzi nawet do kilkunastu wypadków drogowych z udziałem łosia. Z kolei w Polsce dochodzi rocznie do ponad 100 wypadków. Wzrosła populacja łosi na Litwie i w krajach ościennych Fot. archiwum MOTORYZACJA 11 DOOKOŁA KOŁA Citroen DSX zadebiutuje wiosną Citroen zaprezentuje publicznie nowy koncepcyjny crossover DSX już wiosną na targach motoryzacyjnych w Szanghaju. Samochód będzie miał 4,7 m długości. Producent przewiduje różne rodzaje napędu dla tego modelu. Dostępne będą jednostki benzynowe i diesle. Z kolei napęd na cztery koła będzie dostępny wyłącznie w wariancie hybrydowym łączącym diesla z motorem elektrycznym. Produkcyjna wersja pojawi się na początku 2014 roku w Chinach, dopiero później zobaczymy model na rynku europejskim. Cena Citroena DSX to ok euro. Polacy kupili więcej nowych aut W styczniu 2013 roku zarejestrowano w Polsce 29 tys. 883 nowe auta osobowe i dostawcze, czyli o 9,95 proc. więcej niż rok wcześniej. Liderem wśród marek samochodów osobowych i dostawczych w tym roku została Škoda, która zarejestrowała pojazdów, tj. o 31,40 proc. więcej niż w analogicznym miesiącu 2012 roku. Udział Škody w rynku wyniósł 14,31 proc. Dalsze miejsca w kolejności zajęły: Volkswagen zarejestrowanych aut (wzrost o 61,04 proc.), Toyota (spadek o 8,11 proc.), Peugeot (wzrost o 53,66 proc.), Ford (wzrost o 2 proc.). Stronę przygotowała Honorata Adamowicz

12 12 ZDROWIE PO KROPELCE Smażone dania a rak prostaty Jedzenie smażonych produktów, takich jak frytki czy przygotowany w ten sposób kurczak, może być związane z ryzykiem raka prostaty. Badania wykazują, że jedzenie żywności przygotowanej za pomocą wysokich temperatur, takiej jak grillowane mięso, może spowodować wzrost ryzyka raka prostaty. Wcześniejszy obiad pomaga schudnąć Osoby, które jedzą wczesne obiady, tracą na wadze więcej niż ludzie przekładający ten posiłek na późniejsze godziny. Zanotowano, że ludzie jedzący obiad wcześniej, straciły na wadze średnio 9,9 kg (11 proc. swojej pierwotnej wagi) zaś uczestnicy sięgający po obiad o późniejszej porze, schudli o 7,7 kg (ok. 9 proc. pierwotnej wagi). Picie alkoholu grozi cukrzycą Nadużywanie alkoholu wywołuje oporność na insulinę, co zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2.. Alkohol niszczy receptory insuliny powodując stany zapalne w obszarze podwzgórza mózgu. Wysoki poziom insuliny w osoczu jest głównym elementem zespołu metabolicznego, grupy czynników ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo cukrzycy typu 2, choroby wieńcowej oraz udaru mózgu. Stronę przygotowała Helena Gładkowska KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Zimowy problem: urazy Zima to czas, w którym chorujemy znacznie mniej niż wczesną wiosną, czy późną jesienią. Niestety, zdecydowanie częściej niż w innych porach roku ulegamy wypadkom. Szczególnie narażoną grupą są dzieci i osoby starsze. Tym pierwszym łatwej dojść do pełnej sprawności po kontuzji. Młody organizm szybko się regeneruje i nie potrzebuje długiego czasu na rehabilitację. W przypadku seniorów niefortunny upadek jest sprawą o wiele groźniejszą i może pociągnąć za sobą liczne konsekwencje. Problem ten dotyczy znacznej liczby osób po 65. roku życia. Z wiekiem problem narasta: u osób powyżej 75. roku życia upadki są jedną z głównych przyczyn inwalidztwa i piątą pod względem częstotliwości przyczyn zgonów. Dlaczego są one tak niebezpieczne i tak często zdarzają się u osób starszych? Po pierwsze, seniorom trudniej jest wstać o własnych siłach szczególnie, gdy znajdują się na śliskiej powierzchni i nie mają się o co podeprzeć. Po drugie, urazy spowodowane upadkiem, takie jak obicia, skręcenia czy złamania bardzo trudno leczy się u osób w podeszłym wieku organizm nie regeneruje się już tak szybko. Wśród ludzi w wieku lata na każde 100 osób przypada statystycznie aż 47, które doświadczyły upadku w ostatnim roku, osób po 80-tce jest jeszcze więcej. Koniecznie trzeba wiedzieć jak zminimalizować ryzyko ich upadku oraz jak pomagać, jeżeli dojdzie do takiego zdarzenia. Nie chodzi o przedsięwzięcia szczególnie wymagające, czasami wystarczy po prostu wzmóc naszą czujność. Istotne jest, by ułatwić starszym możliwość swobodnego poruszania się. Jest to ważne także w domu to w nim tak naprawdę dochodzi do największej liczby urazów. Zadbajmy więc, by w pomieszczeniach nie było przedmiotów mogących stanowić przeszkodę, takich jak dywany czy kable. Niebezpieczne mogą być również śliskie powierzchnie oraz wszelkie schodki i progi. Należy zadbać o odpowiednie oświetlenie, w razie potrzeby dodatkowe uchwyty, poręcze oraz maty antypoślizgowe. Mogłoby się wydawać, że są to oczywistości, jednak nie wszyscy opiekujący się starszymi zawsze o nich pamiętają. Wychodząc z domu, należy zadbać, by osoby mające kłopoty z chodzeniem lub równowagą zabrały ze sobą laskę, na której będą mogły się wesprzeć. W miarę możliwości warto wskazać takiej osobie drogę, na której nie będzie musiała pokonywać wysokich krawężników czy zmagać się z wystającym brukiem są one szczególnym zagrożeniem. Niestety, ryzyka upadku nigdy nie sprowadzimy do zera. Sama definicja mówi przecież, że jest to zdarzenie nagłe, trudno jest zatem w pełni mu zapobiec. Należy więc wiedzieć, jak udzielić pomocy poszkodowanej osobie. Najniebezpieczniejszy jest upadek na plecy. Mięśnie podtrzymujące głowę mogą u seniorów nie być już na tyle silne, by ją utrzymać, istnieje więc wysokie ryzyko uderzenia głową o ziemię. W takim przypadku należy sprawdzić przytomność i reagowanie na bodźce. Jeśli osoba odpowiada, spytajmy, jak się czuje i czy coś ją boli. Gdy poszkodowany wyraźnie cierpi, lecz jest świadomy i rozmawia z nami, warto skontaktować się z jego rodziną, by pomogła mu w umówieniu wizyty u lekarza pierwszego kontaktu. Jeżeli poszkodowany nie odpowiada, niezwłocznie dzwońmy po pogotowie. Również niefortunne są upadki na bok. Trudno wtedy zamortyzować uderzenie i upadający może doznać urazu ręki, bądź nogi. Dlatego, jeśli jesteśmy świadkiem upadku osoby starszej, która narzeka na ból w okolicach biodra czy przedramienia, należy bezzwłocznie zadzwonić po pogotowie. Poszkodowanego nie wolno wtedy ruszać. Nie powinno się również wykonywać masażu w obrębie bolącego miejsca, ani podawać pokarmu. U osób powyżej 75. roku życia upadki są jedną z głównych przyczyn inwalidztwa Fot. archiwum

13 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. SPOŁECZEŃSTWO13 Tajemnica dobrego małżeństwa Spotkałam niedawno człowieka, który po kilku uczuciowych zawodach stwierdził, że nie wierzy w trwałą miłość, a małżeństwa, które są ze sobą dłużej niż 10 lat, to zwyczajni mistrzowie hipokryzji. Jak go przekonać, że to nieprawda? To nie jest, tak żebyśmy się kłócili czy coś. Po prostu staliśmy się z żoną sobie obcy. Jest mi obojętna. Mijamy się w domu, wymieniamy kurtuazyjne uwagi, ale większą moją sympatię budzi nawet sprzątaczka w biurze, bo z uśmiechem na twarzy szybko, sprawnie i bez narzekania je sprząta. Żona, jak już coś zrobi w domu, to z łaski, psiocząc i marudząc. Jest między nami chłód, gdyby nie dzieci, już dawno byśmy się rozwiedli tak opisuje swoje małżeństwo pan Tomasz. To wbrew pozorom wcale nie odosobniona sytuacja i wbrew pozorom łatwo z niej wybrnąć. Psycholog Gary Chapman jest ekspertem od ratowania małżeństw w kryzysie. Sytuację opisaną powyżej określa jako stosunkowo prostą do uzdrowienia. Jego koncepcja pięciu języków miłości od ponad 20 lat okazuje się skutecznie pomagać małżeństwom, w które wkradła się obojętność i znużenie drugą osobą. Chapman ostrzega, że sporo małżeństw funkcjonuje przez lata, zaniedbując te sposoby okazywania miłości, które są najważniejsze dla drugiej osoby. Proste rozwinięcie swoich umiejętności okazywania miłości może rozbudzić na nowo poczucie i szczęścia w małżeństwie przeżywającym kryzys. Podarunków nie należy mylić z materializmem. W darze ważny jest fakt, iż został przemyślany, ważny jest wysiłek włożony w jego zdobycie czy przygotowanie, nie jego wartość materialna. Idealny podarunek zawiera przekaz: znam ciebie, wiem, co cenisz, co lubisz, czego potrzebujesz, troszczę się o ciebie i jesteś dla mnie więcej wart/warta niż to, co musiałam/ łem poświęcić, by zdobyć to dla ciebie. Lepszy jest też prezent niewielki, a przemyślany niż byle Czuły kontakt fizyczny jest ważnym sposobem okazywania zaufania i buduje poczucie bezpieczeństwa i więzi w parze Fot. archiwum jaki, a drogi. A częste, drobne podarunki bywają ważniejsze. Pojedyncza róża dla żony co kilka tygodni jest bardziej wartościowa od okazałego bukietu kwiatów raz do roku. Chapman wspomina o niezwykle istotnym języku miłości: o słowach. Dla osoby, u której dominuje ten sposób doświadczania miłości, najwięcej radości przynoszą niespodziewane, szczere komplementy i słowa uznania. Ważne jest nie tylko mówienie takiej osobie, że się ją kocha, lecz pochwały, komplementy. Chapman doradza, że jeśli nie jesteśmy zbyt wygadani i mamy problem ze znalezieniem odpowiednich słów, można sięgać po cytaty z Pisma Świętego (np. Pieśń nad Pieśniami), poezji lub nawet... filmów romantycznych czy seriali. Mark Gungor opowiada o jednym z najlepszych prezentów, jakie zrobił swojej żonie. Była to kartka z napisem na zewnątrz: Moim ulubionym miejscem na świecie jest... i dokończeniem w środku: miejsce, gdzie Ty jesteś. W tym wypadku mamy nie tylko słowa miłości, lecz i znaczący podarunek. Gungor podsumował kupno kartki: było to najlepiej wydane przeze mnie kiedykolwiek półtora dolara!. Ważne są też wspólne rozmowy, wspólne działania. Nie jest czasem wysokiej jakości wspólne oglądanie telewizji, choć może nim być posiłek. (Pod warunkiem, że nie pochłaniamy jedzenia w zawrotnym tempie, a mamy czas na spokojną rozmowę). Ważna jest przy tym uwaga poświęcona drugiej osobie, prawdziwe, uważne jej słuchanie. John Gottman, inny znany ekspert od pracy z problemami małżeńskimi, doradza 20 minut znaczącej rozmowy w ciągu dnia, a raz w tygodniu wyjście na tzw. randkę małżeńską, która jest czasem wyłącznie dla nas, poświęconym na pielęgnację miłości. Czy umycie naczyń może być wyrazem miłości? Oczywiście. Pamiętam anegdotę o zdobywcy radiowej nagrody najpiękniejszych słów miłości. Było to zdanie wypowiedziane przez młodego ojca do żony w środku nocy: Nie wstawaj, ja je nakarmię. Dlatego Chapman podkreśla, jak ważne mogą być działania w służbie drugiej osoby. Obecnie brzmi to politycznie niepoprawnie. Dlatego zwracam uwagę, że postawa służby dotyczy obu małżonków. Chodzi o to, by żona wykonywała akty służby wobec męża, mąż wobec żony, a oboje służyli dobru swej rodziny. Gungor z kolei zwraca uwagę na inny aspekt służby domowej uświadamia kobietom, że aby mężczyzna coś zrobił w domu, należy mu o tym wyraźnie powiedzieć (najlepiej dwukrotnie), bo mężczyźni sami nie potrafią się różnych rzeczy domyślić. A zatem potrzebujesz czegoś? Powiedz wprost. Mimo to, moim zdaniem, panowie także mogą czasem wysilić wyobraźnię i swoją umiejętność czytania w myślach. To kwestia obserwacji i logicznego wyciągania wniosków. Jeśli żona zwykle prosi cię o posprzątanie kuchni po kolacji, to jeśli kiedyś zrobisz to sam z siebie, bez proszenia, niezwykle zapunktujesz u żony. Kontakt fizyczny także jest językiem miłości. Nie chodzi przy tym wyłącznie o seks, choć oczywiście też jest ogromnie ważny. Osoby, u których dominuje ten sposób wyrażania miłości, lubią być dotykane. Trzymanie się za ręce, przytulenie, fizyczna obecność, czułe poklepanie po ramieniu. To wszystko jest ważnym sposobem okazywania czułości. Dotyk ten nie musi mieć podtekstu seksualnego. Czuły kontakt fizyczny jest ważnym sposobem okazywania zaufania i buduje poczucie bezpieczeństwa i więzi w parze. W jaki sposób rozpoznać swój dominujący sposób doświadczania miłości? Zwykle sami używamy w stosunku do drugiej osoby języka miłości, który jest dla nas najważniejszy. A zatem jeśli twój mąż często mówi ci komplementy, spróbuj rewanżować się tym samym. Jeśli żona często wyświadcza ci przysługi, jak np. przygotowanie śniadania, pościelenie łóżka, postaraj się zrobić coś dla niej. Przewodnik Katolicki

14 14 PRZEGLĄD PRASY KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Syn prawdziwego Supermana Najwcześniejsze marzenie Weissa było następujące: Jestem synem Supermana i kiedy dorosnę, będę latać. Nie była to dziecięca mrzonka, tylko wyobrażenie mające źródło w ciekawym rzeczywistym zdarzeniu. W 1945 roku, cztery lata przed narodzinami Davida, jego ojciec Stanley spacerował po Green Mansions, kurorcie nad jeziorem w północnej części stanu Nowy Jork, gdy podszedł do niego Joe Shuster, z którym Jerry Siegel siedem lat wcześniej stworzył postać Supermana. Shuster powiedział: Rysowałem Supermana z wyobraźni, ale pan jest do niego podobny bardziej niż ktokolwiek, kogo poznałem. Czy mogę pana narysować? poprosił. Jasne odparł Weiss. Shuster dał Weissowi dwa szkice, z których jeden był opatrzony datą i podpisany, po czym każdy z mężczyzn poszedł w swoją stronę. Dzięki temu spotkaniu Stanley stał się żywym ucieleśnieniem Supermana. Stanley za życia nie robił szumu wokół tych rysunków. Nie afiszował się wyznaje 63-letni David, który mieszka w Bostonie. Nigdy go nie widziałem w pozie Supermana, nigdy nie nosił koszulki z Supermanem, którą mu podarowałem, jako nastolatek. Chyba nawet zapytał: Ile pieniędzy na to zmarnowałeś?. Ojciec w niej nie paradował. Stanley ożenił się z matką Davida w 1947 roku. David pamięta, że szkice wisiały na ścianie jego domu dziecinnego. David mówi, że dopiero po obejrzeniu niedawno dwóch komiksów Supermana z archiwum DC Comics sprzed spotkania Shustera ze Stanleyem i już po nim doszedł do wniosku, iż poznanie mojego ojca skłoniło Shustera do nadania rysowanemu Supermanowi jego rysów. Kiedyś spotkał się z aktorem Christopherem Reevem, który grał w Supermanie, i ten powiedział: Powinieneś je zachować. Są pewnie dużo warte. David przyznaje, że jeśli rysunki będą warte 50 tys. dolarów albo więcej, być może je sprzeda. Jeśli nie, będę je wypożyczać muzeom. Trzymanie ich w domu nie ma sensu. Mój ojciec Prawdziwy Superman był też łagodnym patriotą na pewno by się z tym zgodził. Historia i przekonania jego ojca pasują do Supermana. Nigdy nie rób czegoś, co przyniosłoby zgubę społeczeństwu, jeśli wszyscy to zrobią powiedział kiedyś synowi. Na zdjęciach Stanleya zrobionych dwa lata wcześniej niż szkice Shustera widać muskularnego, barczystego 21-latka w kąpielówkach. W garniturze, koszuli i krawacie stawał się głupkowatym Clarkiem Kentem. Patrząc na szkice, David się śmieje: To niewątpliwie Superman, ale czy na pewno mój ojciec? Urodzony w rodzinie żydowskich imigrantów z Europy Wschodniej czarujący i Fot. archiwum towarzyski Stanley dorastał w Springfield w stanie Massachusetts. Był zrozpaczony, gdy z powodu wady serca nie pozwolono mu się zaciągnąć do wojska po Pearl Harbour. Podjął pracę w zakładzie meblarskim swojego teścia. Przecież pana ojciec był Supermanem, wtrącam. Nie robiło to na mnie większego wrażenia mówi David. To się działo przed moimi narodzinami. Kiedy dorastałem, widziałem ojca, Supermana z komiksów i Supermana z telewizji granego przez George a Reevesa. Wiedziałem, że Superman nie jest prawdziwy, to mój ojciec był prawdziwym Supermanem. Podobnie jak Superman był wzorem. Uczciwość była sprawą bezdyskusyjną. Kiedy miałem 8 czy 9 lat, zabrałem kilka monet i zostałem przyłapany. Ściągnął mi spodnie i poszedł w ruch pasek. Nie zrobił tego ze złej woli: złamałem podstawową zasadę. Od ojca nauczyłem się między innymi cenić szacunek i honor. Wpoił mi, że okazywanie innym lekceważenia mówi więcej o mnie niż o nich. Na uczelni David brał narkotyki, co ojca martwiło. Chociaż łączyły ich złożone relacje, był dobrym człowiekiem. Kochał mnie, a ja kochałem jego. Przez jakiś czas nasze kontakty były napięte. Ciężko pracował, żeby utrzymać rodzinę. Był produktem swojego pokolenia. Gdy David miał około 25 lat, rywalizowali z ojcem jak dwa trąbiące na siebie słonie, aż Stanley zapytał syna, dlaczego jeszcze nie skończył studiów. Ojciec nie miał mu jednak za złe, że uzyskał odroczenie powołania do wojska z przyczyn medycznych, by nie służyć w Wietnamie. Prawdziwy Superman był też łagodnym patriotą. Kiedy Nixon został wybrany, powiedział, że na niego nie głosował, ale że to jego kraj, jego prezydent i wszystkim nam powinno zależeć, żeby mu się udało. W 1978 roku, gdy na ekrany wszedł pierwszy film Superman z Reeve em, 57-letni Stanley umierał na serce. Jego stan się pogarszał, a tymczasem David skończył studia. Poprosił pielęgniarkę, żeby powiedziała o tym ojcu, ten zaś ciężko sapiąc, zapytał ironicznie: Kiedy?. Zdaniem Larry ego Tye a, autora książki Superman: The High-Flying History of America- s Most Enduring Hero rysunki przedstawiające Stanleya uwypuklają fakt, że Superman był świadomie kreowanym bohaterem żydowskim. Superman zadebiutował w mrocznych latach nasilania się nazistowskich prześladowań w latach 30. Jego kryptonim, Kal-El, przypomina hebrajskie słowa głos naczynie Boga. Jego fizyczny wygląd przywodzi na myśl żydowskiego siłacza Siegmunda Breitbarta i takie postaci jak Samson czy Golem. Aż przypadkiem mówi Tye Shuster widzi Żyda Stanleya, który jest Supermenem rysowanym przez niego z wyobraźni. The Times

15 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. ROZRYWKA 15 UŚMIECHNIJ SIĘ Pani pyta Jasia, jakie zęby wyrastają u człowieka najpóźniej. Jaś odpowiada: Sztuczne, proszę pani. *** Wchodzi policjant do księgarni: Dzień dobry. Czy jest coś z literatury? Lekkiej czy ciężkiej? pyta sprzedawca. Obojętne, jestem radiowozem. *** Dzwoni znajomy z Moskwy do kolegi w Nowosybirsku i pyta: Ile u was mrozu? No jakieś 25 stopni poniżej zera. Tak? A w radiu podawali 40. To chyba na dworze. *** Dlaczego kładziesz mokrą chusteczkę na ścianie? Tata kazał mi zrobić mokry okład w miejscu, w którym się uderzyłem. *** W parku na ławeczce rozmawia ze sobą dwóch starszych panów: Jakie hobby miał pan w młodości? pyta jeden z nich. Kobiety oraz polowanie. A na co pan polował? Na kobiety. *** Dwie znajome: Dokąd tak pędzisz? Na wystawę... A kto ciebie zechce oglądać? *** Doświadczony adwokat udziela rad początkującemu koledze: Pamiętaj, żeby w sądzie przemawiać jak najdłużej. Im dłużej będziesz mówił, tym dłużej twój klient będzie na wolności. FOTODOWCIP Litery z pól ponumerowanych od 1 do 8 utworzą rozwiązanie nazwisko poety i dramaturga, klasyka literatury litewskiej. Ułożył Kazimierz Wołodko ROZWIĄZANIE KRZYŻÓWKI Z 5 LUTEGO Poziomo: ort, natka, ideał, pępek, skat, niwa, Jenisej, carat, kuc, zetor, wrona, karpa, maj. Pionowo: brzęk, cuma, pajac, eter, unik, nazwa, rad, niter, tenis, tom, oka, Werona, Ałtaj, raj. Hasło:...spadnie (dokończenie przysłowia) KALENDARIUM Środa (6.II) jest 37. dniem roku. Do końca roku pozostało 328 dni. Znak Zodiaku Wodnik. Wschód słońca Zachód Długość dnia 9 godz. 09 min. Księżyc III kwadra zmarł Andrzej Lubieniecki (ur. ok. 1551), historiograf, autor kroniki panowania Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy Francja i Stany Zjednoczone zawarły przymierze skierowane przeciwko Wielkiej Brytanii. W jego wyniku Francja wsparła militarnie Stany Zjednoczone walczące o niepodległość z Anglikami Amerykanin Gideon Sundback opatentował zamek błyskawiczny urodził się Marian Wojtkiewicz (zm. 2005), inżynier, znany prekursor polskości na Wileńszczyźnie, jeden z założycieli i solista Kapeli Wileńskiej.

16 16 TELEWIZJA KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r Labas rytas, Lietuva 9.00, Kobra 11. Serialas. N Keliai. Mašinos. Žmonės (kart.) Popietė su Al. Čekuoliu (kart.) LRT Aktualijų studija 12.00, 12.30, 13.05, Laba diena, Lietuva 12.20, Žinios 13.00, LRT radijo žinios Hartlando užuovėja. Serialas 17.00, 0.30 Senis. Serialas. N Šiandien. Aktualijų laida (su vertimu į gestų kalbą) 18.45, Šnipai. Serialas. N Stilius 20.25, Loterija Perlas Panorama 21.15, Teisė žinoti Ugnies tramdytojai Pergalės kaina Vakaro žinios 8.00 Odisėjo klajonės. Animacinis serialas 8.30 Gimtoji žemė 9.00 Labas rytas, Lietuva (kart.) Gintarinės batutos meistrai. Gintaras Rinkevičius Laiko portretai. Sigitas Geda Muzikos pasaulio žvaigždės Lyderiai Tapatybės labirintai Laba diena, Lietuva (kart.) Kultūrų kryžkelė. Rusų gatvė Girių horizontai Emigrantai Pinigų karta Skulptūrų pėdomis Pagauk kampą Atžalos. Serialas Savęs link Čekų animacijos klasika Panorama (kart.) 0.45 Koncertas (kart.) 1.45 Muzikos pasaulio žvaigždės 6.20 Smalsutė Dora. Anim. serialas 6.50, Kung Fu Panda. Anim. serialas 7.20, Kempiniukas Plačiakelnis. Anim. serialas 7.50, Volkeris, Teksaso reindžeris. Serialas valandos (k). N , Būk mano meile! (k) Pasaulis X (k) Nuo... Iki... (k) Kitas!. N ikarli. Komedija Keista šeimynėlė. Anim. serialas Labas vakaras, Lietuva valandos. N , Žinios KK2. N Diagnozė. valdžia Šlovė ir turtai. N Dviračio šou Kriminalinė Lietuva Išpirka. Trileris. N Serialas 6.30 Televitrina 7.00, 13.00, Muchtaro sugrįžimas. Serialas 8.00 Užkalnio Juoko kovos Svotai. Serialas Kalbame ir rodome 12.00, Jūrų velniai. Serialas 14.00, 18.25, 0.30 Laukinis. Serialas Raudonas dangus. Serialas Ekstrasensų mūšis 18.00, Žinios Komikų klubas Pliusai minusai. N Taip. Ne Sąmokslo teorija Mentai. Serialas Jūrų velniai. Serialas. N Bamba. S 6.45 Teleparduotuvė 7.00, Simpsonai. Anim.serialas. N , Diena. Informacinėpramoginė laida 8.00 Biuras. Komedija. N Meilės sūkuryje. Drama. N , 10.30, Naisių vasara. Drama. N , Gyvenimo kryžkelės. Drama. N Be komentarų. Infošou. N Gormitai. Anim. serialas Ponas Jangas. Komedija Bailus voveriukas. Anim. serialas Čipas ir Deilas skuba į pagalbą. Anim. serialas Natalija. Melodrama Drąsi meilė. Drama. N , TV3 žinios Pamiršk mane. Drama. N Akistata Motina ir sūnus. Komedija Moterys meluoja geriau. Serialas. N Vikingų loto Daktaras Hausas. Drama. N CSI Majamis. Serialas. N Kaulai. Serialas. N Herojai. Drama. N , 2.15 Lujis. Komedija. N , TV parduotuvė 6.30, 8.00 Ryto reporteris 7.55 Bunda sirgaliai 9.15 Gamink sveikiau! Namų daktaras Tamsioji Adolfo Hitlerio charizma. Dok. filmas. N Lietuvos diena Padūkėlis Eliotas. Anim. serialas Mokausi gaminti Kas tu toks? 15.00, 16.00, 17.00, Žinios 15.15, 0.25 Pašėlę TV pokštai 15.45, Rossas Kempas. Gaujos. Tiriamoji žurnalistika. N , Lietuva tiesiogiai 18.45, Negaliu tylėti El Nino reiškinys. Dok. filmas. N , Reporteris 21.52, 0.22 Orai 0.55 Griūk negyvas! 7.15, Teleparduotuvė 7.50 Pirmykštė žemė. Anim. serialas 8.15 EimiJumi roko grupė. Anim. serialas 8.40 Kitas Džimio pasaulis. Serialas 9.05 Galingasis šuo Kriptas. Anim. serialas 9.30 Senosios Kristinos nutikimai. Serialas 10.00, 1.15 Vaiperis. Serialas Liežuvautoja. Serialas Purpurinis deimantas. Telenovelė. N Keršto bučiniai. Telenovelė Meilė ir kančia. Telenovelė Drakonų kova Z. Anim. serialas Draugai III. Serialas Auklė. Komedija Detektyvė Džonson. Telenovelė Langai III. N Mentalistas. Serialas Beprotiškas miestas. Trileris Skaičiai. Serialas 0.15 Užmirštieji. Serialas 1.00 Sveikatos ABC (k) 9.15, Teleparduotuvė 9.30 Adrenalinas 10.00, Išlikimas 11.00, 11.30, 17.00, Ekstremali pagalba. Drama. N , 12.30, 16.00, Krokodilų gaudytojo dienoraštis 13.00, 13.30, 20.00, , 15.08, 17.08, 1.00 Особое мнение. Экономические новости 7.00, Мультфильмы 8.00 Вечерние новости из Aмерики 9.00, 16.00, 2.00 C. Фаворит 10.00, 21.00, 3.00 C. Мент в законе Израиль за неделю Большой дозор Второстепенные люди. Худ. фильм 15.00, 17.00, Сейчас в мире В круге света 19.00, 4.00 Поехали 20.00, 5.00 C. Бандитский Петербург Подарок судьбы. Худ. фильм 6.00 Доброе утро 9.00 Жить здорово! 10.00, Новости (с субтитрами) Дешево и сердито Хочу знать Другие новости C. Ты не один Время обедать! 14.05, 2.55 C. Неравный брак 15.05, 1.05 Понять. Простить Вечерние новости (с субтитрами) 17.00, 2.05 Модный приговор Давай поженимся! Пусть говорят Время 20.40, 23.05, 5.50 Литовское «Время» (на литовском языке) 21.05, 3.40 C. Грач Вечерний Ургант Ночные новости 0.15 Доброго здоровьица! 5.20 Музыкальный проект Первого Балтийского канала 5.00, 6.15, 7.20 Доброе утро, Беларусь! 6.00, 7.00, 9.00, 11.00, 14.00, 18.00, Новости 6.05, 7.05 Деловая жизнь 6.10, 7.10 Зона Х 8.10, C. Маруся. Испытания 9.05, C. Джамайка 10.00, 23,15 Док. сериал Под солнцем Актуальное интервию Все путем! Завтра - это мы! Перезагрузка 13.00, C. Бигль 14.15, Новости региона 14.25, C. Звездные врата Земельный вопрос Зямля беларуская Врачебные тайны Сфера интересов 17.45, Зона Х. Криминальные новости Калыханка Панорама День спорта 6.00 Утро России мелочей О самом главном Сонька. Продолжение легенды 12.00, 15.00, Вести Вестиспорт Дело Х. Следствие продолжается 13.25,0.55 C. Ефросинья 14.10, 3.40 C. Институт благородных девиц 15.25, Новости культуры После Моей жизни в искусстве. Часть 2-я Academia 16.55, C. Ласточкино гнездо Вести-Москва 19.15, 3.00 Прямой эфир C. Гром 20.50, 21.40, 4.25, 4.55 Марьина роща Шарль де Голль. Его Величество президент Время Башмета 0.05 Новости культуры 0.30 Сонька. Продолжение легенды 1.15 Вести Белые одежды. Х/ф Вести.ru 3.00 По закону 4.00 Бэтмен. Мультсериал 4.30, Званый ужин 5.30, 7.00 C. Белые волки 6.30, 10.30, 17.30, Новости , 17.00, 21.00

17 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. TELEWIZJA 17 Moderni šeima. Komedija. N , Rezidentai. Komedija. N , 2.05 Kastlas. Drama. N , 1.15 CSI Majamis. Serialas. N Grobuonis 2. Trileris. N Europos pokerio turas 0.45, kadrai. Komedija. N Kultura, głupcze 7.50 Notacje 8.05 Wilnoteka 8.25 S. Sześć milionów sekund 9.00, 10.00, 10.40, Pytanie na śniadanie 9.50 Panorama 10.30, Pogoda Pogoda.pl Polonia Pogoda.pl S. Wszystko przed nami S. Barwy szczęścia Polonia w komie Wiadomości S. Londyńczycy Informacje kulturalne Największy poza Polską Po prostu S. Złotopolscy Kultura, głupcze S. Wszystko przed nami Polonia w komie Teleexpress Benefis Anny Dymnej Wilnoteka S. Barwy szczęścia Dobranocka Wiadomości Sport Pogoda.pl S. Warto kochać Polonia w komie Polonia Pogoda.pl Kabaretowy Klub Dwójki: Bracia 0.45 Operacja życie 1.15 Lekcja Auschwitz 1.45 S. Wszystko przed nami 2.15 S. Sześć milionów sekund 2.45 Dobranocka 3.00 Wiadomości 3.25 Sport 3.30 Pogoda.pl 3.45 S. Warto kochać 4.35 Polonia Pogoda.pl 5.15 Polonia w komie 5.25 S. Barwy szczęścia 5.55 Kabaretowy Klub Dwójki: Bracia 6.45 Wilnoteka 6.10 Pascal: po prostu gotuj We dwoje 8.00 Męski typ , 9.00 S. Brzydula 9.30 S. Sąd rodzinny S. Sędzia Anna Maria Wesołowska S. Zaklinaczka duchów Mango S. Dr House S. Sąd rodzinny S. Sędzia Anna Maria Wesołowska S. Ostry dyżur 18.00, S. Brzydula S. Zaklinaczka duchów S. Dr House Wszystko za życie - dramat S. Nie z tego świata S. Bez śladu Margot jedzie na ślub - komediodramat 3.00 Arkana magii 5.10 W roli głównej: Paweł Małaszyński 5.40 W roli głównej: Kuba Wojewódzki 5.55 S. anim. Wodnikowe Wzgórze 6.20 Telezakupy 6.55 Kawa czy herbata? 9.00 Wiadomości 9.05 Pogoda 9.08 Polityka przy kawie 9.25 S. anim. Noddy w krainie zabawek 9.40 S. anim. Stacyjkowo 9.55 Telezakupy BBC w Jedynce Cudowne miejsca S. Plebania S. Moda na sukces Wiadomości Agrobiznes BBC w Jedynce: Jaka to melodia? S. Klan S. Galeria Wiadomości Pogoda S. Przystań S. Moda na sukces Światowe Zimowe Igrzyska Olimpiad Specjalnych Pyeongchang Teleexpress Pogoda Jaka to melodia? S. Klan Prawdziwe życie S. Galeria Wieczorynka Wiadomości Sport Droga do Rio Pogoda Spokojnie, to tylko ekonomia! 21.20, Piłka nożna 23.50, 0.45 S. Przebłysk jutra 1.40 Taekwondo - film obyczajowy 3.15 Reportaż Jedynki 3.45 Notacje 4.00 Zagadkowa Jedynka 6.20 Telezakupy 6.55, 7.30 S. Złotopolscy 8.05 S. M jak miłość 9.00, 10.00, 10.40, Pytanie na śniadanie 9.50 Panorama 10.30, Pogoda S. Przygody pana Michała Telezakupy Anna Dymna - spotkajmy się S. Tancerze S. Barwy szczęścia S. Ja to mam szczęście! Świat bez tajemnic Panorama kraj 17.15, S. M jak miłość S. Republika Doyle ów Panorama Sport telegram Pogoda Jeden z dziesięciu S. Ja to mam szczęście! S. Barwy szczęścia S. Na dobre i na złe Kulisy serialu Na dobre i na złe Randki na zlecenie - komedia 0.20 Reporter polski 0.55 S. Życie po falstarcie 1.50 Znaki szczególne 2.55 Reporter polski 3.40 Szczur - dramat 5.30 S. Republika Doyle ów 9.15 Portrety Libera - Przewodnik po sztuce Rytm serca - dramat Gwiazdy estrady - Maryla Rodowicz Nasz pan Janek - film dokumentalny 13.05Od A do Z: Zbigniew Wodecki od A do Z Dziesięć tysięcy dni - dramat Rytm serca - dramat Program artystyczny Co Ty wiesz o filozofii?: Kobieta i mężczyzna Portrety Skarga - dramat Informacje kulturalne Studio Kultura - rozmowy Rok Witolda Lutosławskiego Ostatnia Jesień Witolda Lutosławskiego Studio Kultura: Marcin Koszałka (1) Filmy Marcina Koszałki Jakoś to będzie - film dokumentalny Performance: Koło czasu 0.40 Informacje kulturalne 1.00 Studio Kultura - rozmowy 1.45 Ucieczka skazańca - dramat 3.30 Clara - film animowany 3.45 WOK - Wszystko o Kulturze 4.35 Nocne czytanie w wannie Экстренный вызов Засуди меня Семейные драмы Не ври мне! Верное средство Нам и не снилось. Замужем за мафией 21.50, 0.30 Одиссей и остров туманов. Фантаст. фильм C. Сверхъестественное 2.20 Дураки, дороги, деньги Авто- и мотоспорт 9.45, Зимние виды спорта 10.00, Все виды спорта 10.15, 16.00, 16.30, 20.15, Футбол 11.00, 11.45, Горные лыжи 13.15, Велоспорт Биатлон Избранное Конный спорт Новости конного спорта Гольф-клуб Яхтклуб 1.00 Дартс 2.00 Прыжки на лыжах с трамплина 3.05, Шедевры на колесах 4.00, Золотая лихорадка 4.50, 9.20, 0.05 Гигантские стройки 5.40, Как это устроено? 6.10, 17.35, 1.45 Как это сделано? 6.35, 12.30, 2.10 Мужчина, женщина, природа 7.30 Цепная реакция 8.25, 14.20, 0.55 Разрушители легенд 10.15, Top Gear Махинаторы Пятая передача Курс экстремального вождения Быстрые и громкие Змееловы Один день из жизни Б.Гриллса Речные монстры Настоящие аферисты Молниеносные катастрофы Моменты ужаса 3.05 Без обмана. Ближе к телу 4.00 Настроение. Информ.- развлек. канал 6.35 Ты - мне, я - тебе. Kомедия 6.35 Автограф для Леонида Куравлева. Док. фильм 9.10, Петровка, , 12.30, 15.30, 20.00, События 9.50 Притяжение. Триллер Pro жизнь. Ток-шоу 12.50, Город новостей Наша Москва C. Государственная граница Хищники. Док. сериал Линия защиты Право голоса C. Баллада о бомбере Русский вопрос Хроники московского быта. Док. фильм Неустановленное лицо. Триллер 0.35 C. Война Фойла 2.35 Врачи. Ток-шоу 4.00 НТВ утром. Информ. канал 6.10 C. Возвращение Мухтара 8.00, 11.00, 14.00, 17.00, Сегодня 8.20 Чудо техники 8.55 До суда 9.55, Суд присяжных C. Супруги 13.30, Обзор. Чрезвычайное происшествие Прокурорская проверка Говорим и показываем C. Морские дьяволы C. Одинокий волк C. Бригада C. Демоны Квартирный вопрос 0.40 Дикий мир 1.00 C. Закон и порядок 2.50 Судебный детектив 3.30, 9.30, 15.30, У озера 5.30, Актриса 7.00 Плюс-кино 7.30, Капабланка 17.30, О тех, кого помню и люблю День командира дивизии

18 18 OGŁOSZENIA KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. USŁUGI Centrum rodzinne Šeimos menas udziela pomocy psychologicznej w jęz. polskim i rosyjskim dla dzieci i dorosłych. Tel.: , ORGANIZATOR PIPPO zamów nas, jeździmy jako: Clown, Malwina, Pippi, Hawaje, Pirat, oraz mamy inne tematy dla dzieci i dorosłych. Jubileusze, chrzciny, komunie. Czas ze mną to dużo uśmiechu, wiele ciekawych gier, zabaw i konkursów pobudzających wyobraźnię oraz dopasowanych do tematu imprezy, tańce, malowanie twarzy, balony, pamiątkowe dyplomy dla gości. Zamów nas i upewnisz się. Tel PRACA LITEWSKA SPÓŁKA HANDLOWO-USŁUGOWA ZATRUDNI PRACOWNIKÓW W WILNIE DO DZIAŁU SPRZEDAŻY OPON I OLEJÓW NA TERENIE LITWY. WYMAGANIA: DOBRA ZNAJOMOŚĆ JĘZYKA LITEWSKIEGO, PRAWO JAZDY KAT. B, KOMUNIKATYWNOŚĆ, AKTYWNOŚĆ, ZDOLNOŚCI NEGOCJACYJNE. CV przesyłać: Zam Akumulatory ZAP SILVER i ZAP PLUS (PROMOCJA WAŻNA DO WYCZERPANIA ZAPASÓW LUB DO ) ZAP PLUS 60AH 230 Lt 160 Lt ZAP PLUS 65AH 263 Lt 185 Lt ZAP PLUS 75AH 270 Lt 189 Lt ZAP SILVER 80AH 280 Lt 210 Lt ZAP PLUS 100AH 350 Lt 242 Lt ZAP PLUS 100AH 390 Lt 290 Lt ZAP SILVER 100AH 369 Lt 255 Lt Ul. Birbynių 4 a tel.: , tel.kom.: (Czas pracy: I-VI ) Szkoła Średnia im. Władyslawa Syrokomli w Wilnie serdecznie zaprasza swoich absolwentów oraz byłych nauczycieli na tradycyjną STUDNIÓWKĘ która odbędzie się 8 lutego o godz w auli szkolnej Maturzyści 55. promocji oraz grono pedagogiczne Szkoły Średniej im. Wł. Syrokomli Przedsiębiorstwo UAB Lailenas rozwijając swoją działalność proponuje pracę Rodzaj pracy: fasowanie towarów i produkcja świątecznej atrybutyki (z futra), praca siedząca. Zainteresowanych prosimy zwracać się pod nr tel. (85) (Zam. 1732)

19 KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. Karnawał w Wenecji Karnawał w Wenecji uroczyście rozpoczęty. Kilkadziesiąt tysięcy osób w maskach zgromadziło się na Placu św. Marka w Wenecji, aby obejrzeć Lot anioła, jedną z głównych atrakcji organizowanego w tym mieście co roku karnawału. Podczas tego przedstawienia, które ma kilkusetletnią tradycję, ubrana w karnawałowy strój kobieta zjeżdża na linie z dzwonnicy Katedry św. Marka. Karnawał potrwa do 12 lutego. Para założyła fundację Małżeństwo ze Szkocji, które w 2011 roku trafiło rekordową wygraną w loterii EuroMillions 161 mln funtów założyło fundację, by wspierać w Szkocji projekty kulturalne, sportowe, z dziedziny zdrowia i na rzecz zwierząt. Chris i Colin Weir założyli fundację, nazwaną od ich nazwiska Fundusz Dobroczynny Weirów. Od kiedy wygraliśmy w EuroMillions, znaleźliśmy się w zaszczytnej sytuacji, W Japonii, gdzie coraz więcej małżeństw postanawia się rozstać, sakramentalne tak pada również w czasie rozwodu. która pozwalała nam udzielać wsparcia, gdzie tylko mogliśmy. Poszukiwaliśmy jednak bardziej systematycznego sposobu na dzielenie się w całej Szkocji naszym powodzeniem oświadczyli w komunikacie. Szczęśliwy los EuroMillions, który w lipcu w 2011 roku przypadł szkockiej parze, oznaczał najwyższą wygraną w loterii w Europie. Państwo Weir sfinansowali potem dwie operacje dla czterolatki z porażeniem mózgowym oraz nastolatka, który stracił nogę. Ceremonia rozwodowa Pary wypowiadają to słowo podczas ceremonii rozwodowej w towarzystwie bliskich i przyjaciół. Uroczyste rozwody zyskały popularność przed około rokiem. Wtedy były agent handlowy Hiroki Terai otworzył w Tokio pierwszy dom rozwodowy. A PROPOS Świstaki zgodnie: wiosna niedługo Szybkie nadejście wiosny w tym roku przepowiedział w sobotę, w Dniu Świstaka, gryzoń Phil z Punxsutawney w amerykańskim stanie Pensylwania. Zwierzątko nie zobaczyło swego cienia. Wczesną, lecz chłodną wiosnę przepowiedział także świstak stepowy Tymko II ze stacji biologicznej Uniwersytetu im. Karazina w Charkowie we wschodniej Ukrainie. Zgodnie z jego prognozą wiosna nadejdzie w połowie marca. Legenda rodem z Niemiec, mówi, że zima potrwa jeszcze długo, jeśli w święto Ofiarowania Pańskiego 2 lutego (Matki Bożej Gromnicznej) świstak zobaczy swój cień. Jeśli cienia nie będzie wiosna przyjdzie wcześnie. Za każdym razem rytuał wygląda tak samo: Phil wychodzi ze swej elektrycznie ogrzewanej norki w pniu drzewa na wzgórzu Gobbler s Knob, rozgląda się za swym cieniem, po czym szepcze prognozę do ucha przedstawicielowi Klubu Świstaka. Przedstawiciel przekłada to na angielski i informuje opinię publiczną. Tegoroczną prognozę gryzonia poprzedziły huczne uroczystości, w tym pokaz sztucznych ogni. Tysiące fanów Phila nadjeżdżały autokarami do 6-tysięcznego miasteczka już od wczesnego ranka. Papierosy albo operacja Masz być operowany, musisz rzucić palenie. Z takim postulatem wystąpili przewodniczący Szwedzkiego Stowarzyszenia Lekarzy oraz jedenastu przewodniczących Sekcji Chirurgicznych tego związku od anestezjologów przez specjalistów chirurgii plastycznej po neurochirurgów. Dowodzą oni, że palący przed i po chirurgicznym zabiegu ponoszą o 50 procent wyższe niż osoby niepalące ryzyko pooperacyjnych infekcji, skrzepów, kłopotów z gojeniem się ran, z czego część kończy się nawet śmiercią. Dotyczy to zarówno operacji zaplanowanych, jak i zabiegów wykonywanych w sytuacjach nagłych, np. po wypadkach. Poza rangą humanitarną zjawisko to ma też cenę finansową. W Szwecji szacuje się, że przypadków komplikacji pooperacyjnych, spowodowanych paleniem, zdarza się, że 16 tysięcy rocznie. Szwedzcy lekarze chcą wprowadzenia zasady, że osoby planowo przygotowywane do chirurgicznej operacji muszą zrezygnować z palenia na cztery do ośmiu tygodni przed zabiegiem i powstrzymywać się od niego do ośmiu tygodni po operacji. Najwyższy budynek w UE 95-piętrowy wieżowiec Shard o wysokości prawie 310 metrów, został otwarty dla zwiedzających. Mieści pięciogwiazdkowy hotel, biura, restauracje i apartamenty. Okoliczni mieszkańcy obawiają się jednak, że Shard podniesie ceny. Wieżowiec, znajdujący się we wschodnim Londynie nad Tamizą w pobliżu Tower Bridge, jest projektem włoskiego architekta Renzo Piano, który m. in był współautorem paryskiego Centrum Pompidou. Jego nazwa, Shard, oznacza dosłownie odłamek, odprysk. Inf. agencyjne

20 20 A PROPOS... Wystartował konkurs fotograficzny Moje dziecko w obiektywie! KURIER WILEŃSKI Środa, 6 lutego 2013 r. POGODA Więcej śniegu i mrozu. W najbliższych dniach opady śniegu i spadek temperatury. Dzisiaj w dzień około 0, opady śniegu i śniegu z deszczem. Czwartkowej nocy 7-10 stopni mrozu, w dzień od minus 2 do plus 2 stopni. Dalsze opady śniegu i śniegu z deszczem. Wiadomość z okna zamku Ruszamy z kolejnym, popularnym konkursem naszego dziennika Moje dziecko w obiektywie. Tym razem jest to rywalizacja o nagrody, która od lat podoba się dzieciom i ich promotorom rodzicom i dziadkom. Zasady tego konkursu nie zmieniły się od lat, ale ponownie zamieszczamy krótką informację na jego temat. Na łamach naszego pisma będziemy zamieszczać nadesłane przez Was zdjęcia Waszych pociech, które później zostaną wytypowane do finału. Do finału trafi tyle dzieci, ile lat liczy codzienny i jedyny dziennik polski na Litwie. A ponieważ w tym roku obchodzić będziemy jubileusz 60-lecia, więc tylu zostanie wyłonionych finalistów. Warunki są tylko dwa: wiek dziecka nie może przekraczać 10 lat (na dzień 1 czerwca 2013 r.) i maksymalna liczba nadesłanych zdjęć z podpisami 2. A więc uchwyć zabawną minkę swojego malucha i przyślij do nas! Zdjęcia mogą być czarno-białe lub kolorowe, dowolnego formatu, byle dobrej jakości! Prosimy każde interesująco podpisać na dołączonym (wyciętym z gazety, niekserowanym, kuponie). Wszystkie buźki Waszych pociech zamieścimy na naszych łamach! *** Zdjęcia prosimy wysyłać na adres redakcji Kuriera Wileńskiego, Birbynių 4a, Vilnius 30, Lietuva z dopiskiem Moje dziecko w obiektywie lub przynieść osobiście do działu promocji redakcji (tel ). Uwaga, pocztą elektroniczną zdjęcia nie będą przyjmowane. Termin przyjmowania zdjęć mija z dniem 5 maja 2013 roku. A przed 1 czerwca Międzynarodowym Dniem Dziecka ogłosimy wyniki konkursu z nagrodami! Redakcja Konkurs Moje dziecko w obiektywie Imię, nazwisko Dzień, miesiąc, rok urodzenia Adres, telefon Krótki podpis pod zdjęcie Po 100 latach udało się rozszyfrować napis wyryty w jednym z okien walijskiego zamku Penrhyn. Historia miłosna, która stoi za tajemniczą inskrypcją, pozostaje dla badaczy wielką zagadką, w którą prawdopodobnie uwikłany był prominentny właściciel kopalni łupków, ogrodnik i zakochana dziewczyna. Ubogi ogrodnik i zamknięta w wieży córka prominentnego przedstawiciela Wygrał wycieczkę do kosmosu Daniel Mikołajewski wygrał na początku stycznia wycieczkę do kosmosu. Mężczyzna zakupił w jednym z holenderskich sklepów telewizor, a po dwóch tygodniach otrzymał telefon z informacją o wygranej. Pan Daniel, mieszkający i pracujący aktualnie w Holandii, w okolicach świąt Bożego Narodzenia zakupił telewizor walijskiego przemysłu wydobywczego ta historia miłosna być może rozwiąże zagadkę tajemniczego napisu wyrytego na zamku Penrhyn. Na jednym z okien pomieszczenia córka barona wyryła swoje imię. Na drugim prawdopodobnie ową tajemniczą inskrypcję z błędami. Nie ma jednak żadnych dowodów, które ostatecznie rozwiązałyby zagadkę napisu, ale badacze, których wyobraźnia została pobudzona, wertują rodowe księgi... z serii Smart TV w jednym z holenderskich supermarketów. Mężczyzna nie zdawał sobie sprawy, że jego zakupy kwalifikują się do konkursu organizowanego przez jednego z producentów telewizorów. Na początku stycznia mężczyzna otrzymał telefon o wygranej. Jakież było jego zdziwienie, gdy dowiedział się, że nagrodą jest lot w kosmos. Inf. agencyjne Konkurs Dziewczyna,,Kuriera Wileńskiego Miss Polka Litwy 2013 Dziewczyna Miss Czytelników Imię, nazwisko kandydatki Głos na Dziewczynę Miss Czytelników można oddać przysyłając wypełnione kupony (uwaga, nie kserować!) na adres redakcji Kurier Wileński, Birbynių 4a, Vilnius, Lietuvos Respublika, z dopiskiem Dziewczyna Miss Czytelników. Na kuponie należy wpisać nazwisko tylko jednej(!) kandydatki z 10.

Surowsze kary dla piratów drogowych i pijanych kierowców

Surowsze kary dla piratów drogowych i pijanych kierowców Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Czwartek, 22 października 2015, 03:55 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 15 maja 2015 Surowsze kary dla piratów drogowych i pijanych kierowców Utrata prawa

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania w sytuacji wypadku ucznia w szkole

Procedury postępowania w sytuacji wypadku ucznia w szkole Zespół Szkół Podstawowej nr 9 i Gimnazjum nr 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego ul. Wiolinowa 6 02-785 Warszawa Procedury postępowania w sytuacji wypadku ucznia w szkole Podstawa prawna: Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Na Litwie Polacy uczyć się będą po litewsku.

Na Litwie Polacy uczyć się będą po litewsku. Na Litwie Polacy uczyć się będą po litewsku. Parlament litewski, dokonując zmian w ustawie o oświacie, dąży do pogorszenia obecnego stanu posiadania szkół przez mniejszości narodowe na Litwie, przewidywane

Bardziej szczegółowo

str. 16 Poniedziałek, 16 grudnia 2013 www.waszdzienpodniu.pl GMINA WOLSZTYN WALKA O PRZETRWANIE widzimy osobę bezdomną, potrzebującą reagujmy! Wystarczy jeden telefon np. do Ośrodka Pomocy Społecznej,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla nauczyciela: Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie Realizowany zapis podstawy programowej: Cele ćwiczenia: S 52

Instrukcja dla nauczyciela: Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie Realizowany zapis podstawy programowej: Cele ćwiczenia: S 52 ĆWICZENIE 8 WIEDZA o SPOŁeczeństwie kodeks pomocy humanitarnej S 52 część opisowa Ćwiczenie pozwala uczniom i uczennicom na wejście w rolę pracownika organizacji udzielającej pomocy humanitarnej. Dzięki

Bardziej szczegółowo

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności 1. Chcesz zapisać się na kurs języka w Londynie. W rozmowie z pracownikiem szkoły językowej omów następujące kwestie: - twój poziom znajomości języka - koszty - prowadzący - zajęcia dodatkowe 2. Jesteś

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania w sytuacji wypadku ucznia w szkole

Procedura postępowania w sytuacji wypadku ucznia w szkole Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 24/2011 Dyrektora Gimnazjum im. Zjednoczonej Europy w Grabowie nad Prosną z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia procedur postępowania w sytuacji wypadku ucznia

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich (30.) w dniu 14 maja 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich (30.) w dniu 14 maja 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich (30.) w dniu 14 maja 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Opinia komisji o formalnej poprawności oświadczenia senatora

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI WYPADKU UCZNIA I KONIECZNOŚCI UDZIELENIA PIERWSZEJ POMOCY w Publicznym Gimnazjum nr 1 im.

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI WYPADKU UCZNIA I KONIECZNOŚCI UDZIELENIA PIERWSZEJ POMOCY w Publicznym Gimnazjum nr 1 im. PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI WYPADKU UCZNIA I KONIECZNOŚCI UDZIELENIA PIERWSZEJ POMOCY w Publicznym Gimnazjum nr 1 im. KEN w Siedlcach Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Po akcesji Polski i Litwy do rodziny krajów europejskich najwyższy już czas, by obie strony po

Po akcesji Polski i Litwy do rodziny krajów europejskich najwyższy już czas, by obie strony po TWOJĄ REKLAMĘ ATRAKCYJNE CENY DYŻUR REDAKCYJNY 1 8 (45), 2 WRZEŚNIA 201 0 Pierwszy dzwonek GAZETA BEZPŁATNA GAZETA BEZPŁATNA GAZETA BEZPŁATNA GAZETA BEZPŁATNA M IEJSCE NA Sklep Sejbutedl. k om. 663 900

Bardziej szczegółowo

Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: spowolnią Twoją umiejętność reagowania oraz unikania niebezpieczeństw,

Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: spowolnią Twoją umiejętność reagowania oraz unikania niebezpieczeństw, Część 13: Przeciwskazania Główne czynniki wpływające na Twoją zdolność prowadzenia pojazdu to: alkohol, leki (na receptę oraz wolnodostępne), zmęczenie, agresja drogowa oraz inne formy agresji. W pojedynkę

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 20.03.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0858/2007, którą złożył Paul Stierum (Holandia), w sprawie problemów związanych z przywozem pojazdów z Niemiec

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZDARZEŃ MOGĄCYCH ZAGRAŻAĆ ŻYCIU LUB ZDROWIU UCZNIÓW ZSZiO W KAMIENNEJ GÓRZE.

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZDARZEŃ MOGĄCYCH ZAGRAŻAĆ ŻYCIU LUB ZDROWIU UCZNIÓW ZSZiO W KAMIENNEJ GÓRZE. ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH im. 29 Pułku Piechoty 2 Armii Wojska Polskiego 58-400 KAMIENNA GÓRA ul. Traugutta 2 tel. (075)64-50-200 www.zszio-kg.edu.pl PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia cukrzycy

Epidemiologia cukrzycy Cukrzyca kiedyś Epidemiologia Epidemiologia - badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY ZESPÓŁ DO SPRAW PREWENCJI (FOREBYGGINGSENHET)

KRAJOWY ZESPÓŁ DO SPRAW PREWENCJI (FOREBYGGINGSENHET) Norweski Rzecznik Praw Obywatelskich (Sivilombudsmannen): KRAJOWY ZESPÓŁ DO SPRAW PREWENCJI (FOREBYGGINGSENHET) Zapobiega torturom i nieludzkiemu traktowaniu osób pozbawionych wolności Krajowy Zespół do

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Dostęp do praw i sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnością intelektualną Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania w sytuacji zaistnienia zdarzenia wypadkowego ucznia w Zespole Szkół w Dywitach

Procedury postępowania w sytuacji zaistnienia zdarzenia wypadkowego ucznia w Zespole Szkół w Dywitach Procedury postępowania w sytuacji zaistnienia zdarzenia wypadkowego ucznia w Zespole Szkół w Dywitach I. Procedura postępowania w sytuacji zaistnienia lekkiego wypadku ucznia nie wymagającego interwencji

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/78/2012 KTO WYGRA EURO 2012 PRZEWIDYWANIA POLAKÓW Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

Wsparcie i. informacje o. chorobie Parkinsona. Parkinson s information and support Polish

Wsparcie i. informacje o. chorobie Parkinsona. Parkinson s information and support Polish Wsparcie i informacje o chorobie Parkinsona Parkinson s information and support Polish Diagnoza choroby Parkinsona może wywróci życie do góry nogami - dlatego warto zwrócić się do nas Jeśli chorują Państwo

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Postawa obronna w przypadku ataku psa

Postawa obronna w przypadku ataku psa Zadanie 3. Przeprowadzenie spotkań uczniów z przedstawicielami Policji, Straży Pożarnej, Pogotowia Ratunkowego, organizacji społecznych etc. nt. Bezpieczne zachowanie w szkole, domu, na ulicy; zagrożenia,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN TURNIEJU PIŁKI NOŻNEJ Z OKAZJI III MEMORIAŁU IM. TADEUSZA SZYBIŃSKIEGO POD HONOROWYM PATRONATEM BURMISTRZA MIASTA I GMINY NIEPOŁOMICE

REGULAMIN TURNIEJU PIŁKI NOŻNEJ Z OKAZJI III MEMORIAŁU IM. TADEUSZA SZYBIŃSKIEGO POD HONOROWYM PATRONATEM BURMISTRZA MIASTA I GMINY NIEPOŁOMICE REGULAMIN TURNIEJU PIŁKI NOŻNEJ Z OKAZJI III MEMORIAŁU IM. TADEUSZA SZYBIŃSKIEGO POD HONOROWYM PATRONATEM BURMISTRZA MIASTA I GMINY NIEPOŁOMICE I. CEL 1. Popularyzacja i rozwój piłki nożnej wśród najmłodszych

Bardziej szczegółowo

III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Chorzowie - PROCEDURY- A.2. Procedury dotyczące przyznawania indywidualnego nauczania.

III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Chorzowie - PROCEDURY- A.2. Procedury dotyczące przyznawania indywidualnego nauczania. - PROCEDURY- A.2 Procedury dotyczące przyznawania indywidualnego nauczania. Zgodnie z art. 71b ust. 1a ustawy o systemie oświaty indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA HIV PROTECT-OPIS PRODUKTU

PREZENTACJA HIV PROTECT-OPIS PRODUKTU PREZENTACJA APRIL OGB HIV PROTECT-OPIS PRODUKTU Ogólnopolska Grupa Brokerska Sp. z o.o. 2-11-2009 Zmienić Twarz Ubezpieczenia APRIL GROUP zmienić twarz ubezpieczenia " Z chwilą założenia APRIL Group w

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl

Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl Ministerstwo Edukacji Narodowej otworzyło stronę internetową www.polskaszkola.pl W trosce o edukację dzieci wyjeżdżających z rodzicami za granicę Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało materiały,

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

Wstępne informacje o chorobie Parkinsona

Wstępne informacje o chorobie Parkinsona Wstępne informacje o chorobie Parkinsona A quick introduction to Parkinson s Polish Jeśli chorują Państwo na chorobę Parkinsona lub znają kogoś kto na nią cierpi, najprawdopodobniej mają Państwo wiele

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA RODZICÓW UCZNIÓW ZESPOŁU SZKÓŁ SZKOŁA PODSTAWOWA im. KAZIMIERZA ODNOWICIELA i GIMNAZJUM W POBIEDZISKACH

INFORMATOR DLA RODZICÓW UCZNIÓW ZESPOŁU SZKÓŁ SZKOŁA PODSTAWOWA im. KAZIMIERZA ODNOWICIELA i GIMNAZJUM W POBIEDZISKACH INFORMATOR DLA RODZICÓW UCZNIÓW ZESPOŁU SZKÓŁ SZKOŁA PODSTAWOWA im. KAZIMIERZA ODNOWICIELA i GIMNAZJUM W POBIEDZISKACH KONTAKT ZESPÓŁ SZKÓŁ SZKOŁA PODSTAWOWA I GIMNAZJUM W POBIEDZISKACH ul. Kostrzyńska

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 3 listopada 2011 r. Szanowni Państwo,

Warszawa, 3 listopada 2011 r. Szanowni Państwo, Warszawa, 3 listopada 2011 r. Szanowni Państwo, Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą działając na podstawie upoważnienia Ministra Edukacji Narodowej informuje Państwa o możliwości podjęcia pracy

Bardziej szczegółowo

Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość

Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość EWIDENCJE Propozycja podwyższenia limitu przychodów Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość ZMIANA PRAWA - Z 800 tys. do 1,2 mln euro ma zwiększyć się limit do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Bardziej szczegółowo

Co każdy dyrektor szkoły powinien wiedzieć o indywidualnym nauczaniu oraz indywidualnych zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych?

Co każdy dyrektor szkoły powinien wiedzieć o indywidualnym nauczaniu oraz indywidualnych zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych? Co każdy dyrektor szkoły powinien wiedzieć o indywidualnym nauczaniu oraz indywidualnych zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych? Dyrektorzy szkół oraz nauczyciele bardzo często zwracają się do Kuratorium

Bardziej szczegółowo

Kontakty rodziców dzieci 6 i 7-letnich z przedszkolem/szkołą 1

Kontakty rodziców dzieci 6 i 7-letnich z przedszkolem/szkołą 1 Kontakty rodziców dzieci 6 i 7-letnich z przedszkolem/szkołą 1 Relacje między nauczycielami i rodzicami mogą być czynnikiem pośrednio wspierającym jakość nauczania uczniów, na co zwracają uwagę zarówno

Bardziej szczegółowo

Proszę zapamiętać swoje prawa:

Proszę zapamiętać swoje prawa: Zgodnie z prawem obowiązującym w Anglii i Walii, w ramach Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, przysługują Państwu niżej wymienione prawa. Proszę zapamiętać swoje prawa: 1. Należy poinformować policję,

Bardziej szczegółowo

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 2 Działania Rosji na Ukrainie osłabiły bezpieczeństwo Litwinów. Na Litwie, będącej członkiem NATO, nie powinien się powtórzyć ukraiński

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK SKAZANEGO o udzielenie przerwy w wykonaniu kary ograniczenia wolności UZASADNIENIE

WNIOSEK SKAZANEGO o udzielenie przerwy w wykonaniu kary ograniczenia wolności UZASADNIENIE WZÓR NR 105 WNIOSEK O UDZIELENIE PRZERWY W WYKONANIU KARY OGRANICZENIA WOLNOŚCI Wałbrzych, 8 września 2008 r. Do Sądu Rejonowego Wydział II Karny w Wałbrzychu Skazany: Edward Biłograj, Zakład Karny w Świdnicy

Bardziej szczegółowo

Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen

Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen Podstawowy zestaw dokumentów niezbędny do uzyskania wizy: wypełniony i podpisany wniosek wizowy: wniosek o wydanie wizy krajowej (pobierz wniosek

Bardziej szczegółowo

Pomagaj biednemu, a nie żebrzącemu!

Pomagaj biednemu, a nie żebrzącemu! Pomagaj biednemu, a nie żebrzącemu! Żebranie to proszenie o dobrowolne materialne wsparcie Czy wiemy, że żebractwo świadomy wybór, sposób na łatwy zarobek a nawet - styl życia. Czy wiesz na co idą Twoje

Bardziej szczegółowo

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981

Po pierwsze - Po drugie - Po trzecie - Po czwarte - 1. Jak wezwać pogotowie ratunkowe? 2. Telefony alarmowe: 112 999 998 997 986 981 Rowerzysta, jak i każdy inny uczestnik ruchu drogowego (np. pieszy, kierowca samochodu, motocyklista), może stać się świadkiem wypadku. Warto wiedzieć, jak należy zachować się w takiej sytuacji. Po pierwsze

Bardziej szczegółowo

Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne!

Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne! Żaku, sam zadbaj o swoje ubezpieczenie zdrowotne! 20-letnia Zofia otrzymała rachunek za leczenie opiewający na 93 tys. zł! Była przekonana, że może leczyć się w ramach NFZ, bo w tym czasie uczyła się.

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O DZIAŁANIACH WOJENNYCH W AFGANISTANIE I LISTACH ZAWIERAJĄCYCH RZEKOME BAKTERIE WĄGLIKA BS/172/2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O DZIAŁANIACH WOJENNYCH W AFGANISTANIE I LISTACH ZAWIERAJĄCYCH RZEKOME BAKTERIE WĄGLIKA BS/172/2001 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

HAART. Można już przeznaczyć 1% podatku na HAART Szczegóły na następnej stronie

HAART. Można już przeznaczyć 1% podatku na HAART Szczegóły na następnej stronie HAART 9http BIULETYN HAART Styczeń Numer 1 (29)/2 014 Volume 7 (25) 1 HAART P.O. Box 26893Nairobi 00504Kenya Email: haart.kenya@gmail.com Tel: +254 739 414907 Strona: www.haartkenya.org Od Autora Pozdrawiamy

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy Dziecięcy Turniej Piłki Nożnej "BFA Cup" 2015-2016 Wilno, Litwa

Międzynarodowy Dziecięcy Turniej Piłki Nożnej BFA Cup 2015-2016 Wilno, Litwa Międzynarodowy Dziecięcy Turniej Piłki Nożnej "BFA Cup" 2015-2016 Wilno, Litwa Bałtycka Akademia Piłkarska organizuje międzynarodowe turnieje piłkarskie dla dzieci w Wilnie (stolica Litwy), w roku 2015

Bardziej szczegółowo

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS?

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS? Informator dla klientów 2011 Niemiecki jako drugi język / język obcy Szanowne Uczestniczki, szanowni Uczestnicy kursów, Berlińskie Uniwersytety Ludowe (Volkshochschulen, VHS) stale pracują nad jakością

Bardziej szczegółowo

Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok.

Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok. Dziś jeszcze cieplej Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok. Ponownie padły rekordy ciepła m.in. w Tromsø, gdzie temperatura

Bardziej szczegółowo

Kancelaria JFH Law - Formularz Informacyjny dot. Ekstradycji

Kancelaria JFH Law - Formularz Informacyjny dot. Ekstradycji Kancelaria JFH Law - Formularz Informacyjny dot. Ekstradycji Ekstradycję definiuje się jako: wydanie domniemanego sprawcy wykroczenia lub czynu przestępczego, lub uciekiniera państwu, na terytorium którego

Bardziej szczegółowo

GRUŹLICA W PRZEDSZKOLU

GRUŹLICA W PRZEDSZKOLU str. 4 poniedziałek, 23 maja 2011 www.waszdzienpodniu.pl FELIETON Nie miała szczęścia starsza kobieta, mieszkanka Wolsztyna, która została oszukana i okradziona przez dwie nieznane kobiety. Podawały się

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl

GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl GAZETKA W ZESPOLE SZKÓŁ NR 91 W WARSZAWIE Rok szkolny 2014/15 Luty www: zssnr91.waw.pl Wywiad z Panią Olą Pajączkowską, kierownikiem szkolnej akcji Zima w mieście 3 Dziennik Sylwii 4 Największe atrakcje

Bardziej szczegółowo

Informacje kontaktowe

Informacje kontaktowe Informacje kontaktowe Adres pocztowy Skånes universitetssjukhus Nazwa kliniki/jednostki w Lund Adres dla odwiedzających Getingevägen 4 Skånes universitetssjukhus Nazwa kliniki/jednostki w Malmö Södra Förstadsgatan

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

MISTRZOSTWA SĘDZIÓW WIELKOPOLSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ W HALOWEJ PIŁCE NOŻNEJ

MISTRZOSTWA SĘDZIÓW WIELKOPOLSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ W HALOWEJ PIŁCE NOŻNEJ MISTRZOSTWA SĘDZIÓW WIELKOPOLSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ W HALOWEJ PIŁCE NOŻNEJ Komorniki, grudnia 21 r. REGULAMIN MISTRZOSTW 1. ORGANIZATORZY - Wielkopolski Związek Piłki Nożnej; - Kolegium Sędziów strefy

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli 1. Każdy nauczyciel/pracownik szkoły zobligowany jest do doskonalenia swoich umiejętności w zakresie udzielania pomocy przedmedycznej. 2. W przypadku

Bardziej szczegółowo

Wypowiedzi V. Landsbergisa na temat petycji Tomasza Snarskiego do Parlamentu Europejskiego pt. Prawa językowe Polaków na Litwie

Wypowiedzi V. Landsbergisa na temat petycji Tomasza Snarskiego do Parlamentu Europejskiego pt. Prawa językowe Polaków na Litwie Wypowiedzi V. Landsbergisa na temat petycji Tomasza Snarskiego do Parlamentu Europejskiego pt. Prawa językowe Polaków na Litwie Treść wypowiedzi Obywatelom nie należy ograniczać prawa do nauczania nazw

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ 1. Polityk roku 2003 w Polsce i na Świecie. Badanie CBOS 1. Wyjaśnij kim są poszczególne osoby wymienione w sondażu; 2. Jakie wydarzenia sprawiły,

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle.

dla Mariusza Krótka historia o z łosiem w tle. Krótka historia o życiu z łosiem w tle. Kim jest Mariusz? Mariusz Kowalczyk - Mario Przystojny 34 letni brunet o niebieskoszarych oczach, pasjonat muzyki i życia W jego życiu liczą się trzy kobiety: żona

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. SCENARIUSZ 2 MATURA 2007 Jak podjąć decyzję o wyborze przedmiotów? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: poznać zasady przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Wtorek, 27 października 2015, 11:05 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 11 września 2015 Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie - Działania polskiego

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

III OGÓLNOPOLSKI TURNIEJ HALOWEJ PIŁKI NOŻNEJ O PUCHAR WÓJTA GMINY ZDUŃSKA WOLA I PRODUCENTA MEBLI SIMEX PATRONAT HONOROWY:

III OGÓLNOPOLSKI TURNIEJ HALOWEJ PIŁKI NOŻNEJ O PUCHAR WÓJTA GMINY ZDUŃSKA WOLA I PRODUCENTA MEBLI SIMEX PATRONAT HONOROWY: III OGÓLNOPOLSKI TURNIEJ HALOWEJ PIŁKI NOŻNEJ O PUCHAR WÓJTA GMINY ZDUŃSKA WOLA I PRODUCENTA MEBLI SIMEX PATRONAT HONOROWY: CUP Wójt Gminy Zduńska Wola Henryk Staniucha PATRONAT SPORTOWY: Jarosław Szewczyk

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NR 1. Postępowania w przypadku zaistnienia wypadku ucznia w czasie zajęć edukacyjnych w Zespole Szkół nr 1 w Opolu Lubelskim

PROCEDURA NR 1. Postępowania w przypadku zaistnienia wypadku ucznia w czasie zajęć edukacyjnych w Zespole Szkół nr 1 w Opolu Lubelskim PROCEDURA NR 1 Postępowania w przypadku zaistnienia wypadku ucznia w czasie zajęć edukacyjnych w Zespole Szkół nr 1 w Opolu Lubelskim 2 PROCEDURA NR 1 postępowania w przypadku zaistnienia wypadku ucznia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAISTNIENIA WYPADKU UCZNIA w Zespole Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu

PROCEDURA POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAISTNIENIA WYPADKU UCZNIA w Zespole Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu PROCEDURA POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAISTNIENIA WYPADKU UCZNIA w Zespole Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu Zatwierdzam: Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓŁ ZAKŁADU OPIEKUŃCZO-LECZNICZEGO W PRZEMYŚLU RADOSNA JESIEŃ. ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓŁ ZAKŁADU OPIEKUŃCZO-LECZNICZEGO W PRZEMYŚLU RADOSNA JESIEŃ. ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA PRZYJACIÓŁ ZAKŁADU OPIEKUŃCZO-LECZNICZEGO W PRZEMYŚLU RADOSNA JESIEŃ. ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie Przyjaciół Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu Radosna

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY

Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie. Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY .KROPECZKA. Gazetka Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Westerplatte w Gardnie Rok szkolny 2013/2014 WAŻNE WYDARZENIA Z ŻYCIA SZKOŁY 1. ROZPOCZĘCIE ROKU SZKOLNEGO 2013/2014 Nowy rok szkolny powitaliśmy 2

Bardziej szczegółowo

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Szanowna Pani, Do listopada 2014r. kobiety ciężarne mają możliwość bezpłatnego przebadania się w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby C (HCV). Stanowią

Bardziej szczegółowo

Obowiązki dyrektora przedszkola, szkoły rodzica

Obowiązki dyrektora przedszkola, szkoły rodzica 1 Program MOJE DZIECKO IDZIE DO SZKOŁY Obowiązki dyrektora przedszkola, szkoły rodzica Mariola Kiełboń st. wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie DZIECKO JEGO ROZWÓJ- PRAWNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ 2 Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Termin Wydarzenie 2 września2013 r. Rozpoczęcie roku szkolnego 2i 3 stycznia 2013 r. Dzień wolny po odpracowaniu w dniu 14 i 28 września 2013r. Grudzień 2013 Próbne egzaminy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA USPRAWIEDLIWIANIA NIEOBECNOŚCI I ZWALNIANIA UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 3 IM. JANUSZA KORCZAKA W KIELCACH

PROCEDURA USPRAWIEDLIWIANIA NIEOBECNOŚCI I ZWALNIANIA UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 3 IM. JANUSZA KORCZAKA W KIELCACH PROCEDURA USPRAWIEDLIWIANIA NIEOBECNOŚCI I ZWALNIANIA UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 3 IM. JANUSZA KORCZAKA W KIELCACH Podstawa prawna: 1. Konstytucja RP, art. 70, ust. 1. Każdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK

SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK SCENARIUSZ LEKCJI OTWARTEJ JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE 2 EK TEMAT: The Internet: a blessing or a curse? the role of the Internet in the learning process. (Internet: przekleństwo czy błogosławieństwo?

Bardziej szczegółowo

DEBATA OŚWIATOWA OD LEPSZEJ EDUKACJI DO LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI

DEBATA OŚWIATOWA OD LEPSZEJ EDUKACJI DO LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI DEBATA OŚWIATOWA OD LEPSZEJ EDUKACJI DO LEPSZEJ PRZYSZŁOŚCI 1.Miejsce : Gimnazjum nr 1 im. Akademii Chełmińskiej, ul. Szkolna 6, Chełmno. 2.Czas: 17 maja 2011r. 3.Uczestnicy debaty: a) przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca. Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą

Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca. Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca Kulinarna wymiana językowa pomiędzy Polską a Litwą Edukacyjny Projekt Unijny ERASMUS: Przez żołądek do serca rozpoczął się dnia 1 września 2014r.

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

W Europie kary za brak OC dużo wyższe niż w Polsce!

W Europie kary za brak OC dużo wyższe niż w Polsce! Warszawa, 9 grudnia 2015 r. W Europie kary za brak OC dużo wyższe niż w Polsce! W krajach takich jak Belgia, Francja, Irlandia, Niemcy, Portugalia czy Włochy, za brak polisy OC właścicielowi może zostać

Bardziej szczegółowo

2. Konstruowanie budżetu domowego

2. Konstruowanie budżetu domowego 1. Uczeń: 2. Konstruowanie budżetu domowego a. 1. Cele lekcji i. a) Umiejętności analizuje strukturę dochodów i wydatków rodziny, ustala źródła potencjalnych oszczędności w budżecie domowym, ocenia zdolność

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MRUCZANKOWEGO PRZEDSZKOLA. Niepubliczne przedszkole integracyjne Mruczankowe Przedszkole mieszczące się w Warszawie

REGULAMIN MRUCZANKOWEGO PRZEDSZKOLA. Niepubliczne przedszkole integracyjne Mruczankowe Przedszkole mieszczące się w Warszawie www.mruczankowe.pl REGULAMIN MRUCZANKOWEGO PRZEDSZKOLA Niepubliczne przedszkole integracyjne Mruczankowe Przedszkole mieszczące się w Warszawie przy ulicy Lipińskiej 11, zwane dalej Przedszkolem. I. POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY

STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie o nazwie: Gmina Serock Łączy, w skrócie GSŁ dalej zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą stowarzyszenia jest miasto

Bardziej szczegółowo

Często zadawane pytania. Adres, Logowanie, Hasło. Oferta

Często zadawane pytania. Adres, Logowanie, Hasło. Oferta Adres, Logowanie, Hasło Często zadawane pytania PYTANIE 1. Pod jakim adresem dostępny jest elektroniczny system rekrutacji do gimnazjów? Elektroniczny system rekrutacji do gimnazjów dostępny jest pod adresem:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE

PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE PROCEDURA ORGANIZACJI PIERWSZEJ POMOCY W PRZEDSZKOLU MIEJSKIM NR 10 W JAŚLE Podstawa prawna: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2006 r. Nr 191 poz. 1410 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność 1 RAPORT Z BADANIA Badanie potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji wychowawczych wśród studentów kierunków nauczycielskich Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność http://fundacja-rea.org/ Fundacja REA

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W WYBRANYCH SYTUACJACH PROBLEMOWYCH POJAWIAJĄCYCH SIĘ NA TERENIE SZKOŁY. opracowała mgr Halina Kotuła

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W WYBRANYCH SYTUACJACH PROBLEMOWYCH POJAWIAJĄCYCH SIĘ NA TERENIE SZKOŁY. opracowała mgr Halina Kotuła PROCEDURY POSTĘPOWANIA W WYBRANYCH SYTUACJACH PROBLEMOWYCH POJAWIAJĄCYCH SIĘ NA TERENIE SZKOŁY opracowała mgr Halina Kotuła Kradzież na terenie szkoły 1. Poinformować wychowawcę, pedagoga szkolnego, dyrektora

Bardziej szczegółowo

I. PROCEDURA PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA

I. PROCEDURA PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA Regulamin Integracyjnego Przedszkola Niepublicznego Językowo Muzycznego Czarodziejski Dworek I. PROCEDURA PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA 1. Przyprowadzanie dziecka do przedszkola a)

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA PRZEDSZKOLE NR 1 IM. CZESŁAWA JANCZARSKIEGO W WĘGROWIE

PROCEDURA PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA PRZEDSZKOLE NR 1 IM. CZESŁAWA JANCZARSKIEGO W WĘGROWIE PROCEDURA PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA PRZEDSZKOLE NR 1 IM. CZESŁAWA JANCZARSKIEGO W WĘGROWIE Cel procedury: Zapewnienie bezpiecznych warunków przebywania dziecka w przedszkolu. Definicja

Bardziej szczegółowo

HELEN PARKHURST WYKSZTAŁCENIE WEDŁUG PLANU DALTOŃSKIEGO, 1922. Edukacja daltońska w nauczaniu elementarnym

HELEN PARKHURST WYKSZTAŁCENIE WEDŁUG PLANU DALTOŃSKIEGO, 1922. Edukacja daltońska w nauczaniu elementarnym Dawniej uczeń chodził do szkoły by dostać to, co szkoła miała mu do zaoferowania, w dzisiejszych czasach uczeń chodzi do szkoły, aby zaspokoić zdefiniowane potrzeby własnego rozwoju. HELEN PARKHURST WYKSZTAŁCENIE

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr 9/2011 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej z dnia 15 marca 2011r.

Protokół Nr 9/2011 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej z dnia 15 marca 2011r. Protokół Nr 9/2011 z posiedzenia Komisji Rewizyjnej z dnia 15 marca 2011r. Obecni: 1. Tadeusz Groszek - Przewodnicząca Komisji 2. Robert Szydlik - Zastępca Przewodniczącego 3. Mirosław Sobczak - Członek

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297. USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1 Przepisy ogólne

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297. USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 397. Prawo o zgromadzeniach Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Każdy

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA. z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA. z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach. Rozdział 1. Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. 1990 Nr 51 poz. 297 USTAWA z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach Rozdział 1 Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 397. Przepisy ogólne Art. 1. 1. Każdy

Bardziej szczegółowo

Najlepsza Szkoła Jazdy i Najsympatyczniejszy Instruktor 2012

Najlepsza Szkoła Jazdy i Najsympatyczniejszy Instruktor 2012 Najlepsza Szkoła Jazdy i Najsympatyczniejszy Instruktor 2012 Plebiscyt Dziennika Bałtyckiego i Pomorskiego Ośrodka Ruchu Drogowego Partner Ogólnopolska Izba Gospodarcza Ośrodków Szkolenia Kierowców Oddział

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO - 725408 - I/13/NC 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA WYPADEK UCZNIA W SZKOLE

PROCEDURA WYPADEK UCZNIA W SZKOLE I. Podstawa prawna PROCEDURA WYPADEK UCZNIA W SZKOLE Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003

Bardziej szczegółowo