VI NIEDZIELA W CIĄGU ROKU. I czytanie: Jr 17,5-8. Błogosławiony, kto pokłada ufność w Bogu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "VI NIEDZIELA W CIĄGU ROKU. I czytanie: Jr 17,5-8. Błogosławiony, kto pokłada ufność w Bogu"

Transkrypt

1 VI niedziela w ciągu roku 291 Nasuwa się pytanie, co takiego przeszkadzało Piotrowi być blisko Jezusa? To był lęk przed własną grzesznością. Ten cudowny połów ujawnił u Piotra lęk, który w głębinach jego jestestwa tkwił nie od dzisiaj. Piotr bał się swojej kruchości. Nie potrafił zgodzić się na siebie takiego, jakim był. Nie wyobrażał sobie, że będąc takim, może pozostawać blisko Jezusa, może mieć z Nim intymne relacje. Jezus nie łagodzi wyznania Piotra, ale przesuwa akcent na coś bardzo ważnego. Zwraca Piotrowi uwagę na niszczący go lek: Nie bój się, nie przerażaj się tego, co cię przerasta, nie przerażaj się swoich granic, bo właśnie lęk blokuje cię przed zbliżeniem do Mnie. Zgódź się na siebie, tak jak ja godzę się na ciebie. Takie słowa Jezusa potrafią przełamać każdy lęk, który paraliżuje ducha. Powołanie przekracza barierę ludzkich słabości, ponieważ jest niezależne od ludzkich słabości. Właśnie teraz Jezus powołuje Piotra, kiedy ten wyznał swoje słabości i uznał swoje ograniczenia, kiedy przyznał się do siebie: [ ] odtąd ludzi będziesz łowił. Zatem Piotr musiał przejść nawrócenie, które jest związane z lekiem o siebie w obliczu swoich słabości. Musi zgodzić się nie tylko na zostawienie swojego domu rodzinnego, sieci, zwodu, własnych planów, ale musi zgodzić się także na siebie, na własną kruchość. Bo bycie z Jezusem wymaga zaufania i wypłynięcia na takie głębie, których się nie zna; zna je tylko Ten, który wzywa. Słowa Nie bój się pomagają przezwyciężyć lek, który blokuje decyzje, zachęca do odrzucenia siebie i do zerwania relacji z Jezusem, lęk, który straszy człowieka grzesznością. Po takiej spowiedzi nad jeziorem Piotr czuje się zdolny zostawić wszystko, także lęki i obawy o siebie, i pójść za Jezusem. Jakże to specyficzna i ważna spowiedź w życiu Piotra. VI NIEDZIELA W CIĄGU ROKU I czytanie: Jr 17,5-8 Błogosławiony, kto pokłada ufność w Bogu Ustami proroka Pan Bóg przedstawia dwie drogi, które są w opozycji do siebie: droga człowieka sprawiedliwego (droga dobra), czyli takiego człowieka, który swoimi myślami, pragnieniami, wyborami podoba się Bogu, oraz droga człowieka niesprawiedliwego (droga zła) przeciwieństwo do

2 292 OKRES W CIĄGU ROKU sprawiedliwego. Człowiek sprawiedliwy może cieszyć się błogosławieństwem, które oznacza sumę dóbr, ale niekoniecznie materialnych (głęboki pokój, radość, poczucie spełnienia). Natomiast przekleństwo dotyczące człowieka przewrotnego (niesprawiedliwego) odnosi się do jego postawy religijno-moralnej. Jest to człowiek, który całe swoje życie opiera nie na Bogu, ale w rzeczach stworzonych, w układach ludzkich (we władzy ludzkiej i ludzkich siłach). Niezwykłe jest to, że Pan Bóg wypowiada te słowa w znamiennym kontekście historycznym. Przywódcy Jerozolimy, stolicy niewielkiego królestwa Judy, usiłują zawrzeć przymierze, aby bronić się przed Babilończykami. Działalność proroka Jeremiasza przypada na czas poprzedzający wygnanie babilońskie. Otóż Asyria, wielkie mocarstwo, załamuje się w swojej potędze politycznej, a na jej gruzach wyłania się potęga babilońska podejmująca walkę o władze i wpływy z zaborczym Egiptem. I właśnie w takiej sytuacji wielu mieszkańców małego państwa judzkiego wiąże nadzieje albo z jednym, albo z drugim mocarstwem. I rzeczywiście w 568 roku przed Chrystusem wojska babilońskie najeżdżają na Jerozolimę i ją niszczą. Wówczas prorok Jeremiasz zachęca mieszkańców i władze do złożenia ufności w Bogu. Niestety, wielu zaczęło rozglądać się za przymierzem z Egiptem. Już nie ma odniesienia do Boga, już nie ma tego przekonania, że wszelkie potęgi i mocarstwa polityczne pojawiają się na arenie świata i niebawem znikają, bo nie są absolutnymi i wiecznymi mocarstwami. To przecież tylko Bóg ma władzę nad wszystkim i wszystkimi i Jego plany w ostateczności się realizują poprzez wydarzenia, fakty i przez ludzi. Tak też było. Kiedy Naród Wybrany pokładał nadzieję i swoją ufność w przymierzu z ościennymi narodami, w układach politycznych i militarnych, w rożnych posunięciach strategicznych, wiele razy na tym tracił, padając ofiarą zaborczości swoich potężnych sąsiadów, najpierw Asyrii, następnie Egiptu, a potem mocarstwa babilońskiego. Przeklęty mąż, który pokłada nadzieję w człowieku i który w ciele upatruje swą siłę, a od Pana odwraca swe serce. Wyrażenie ciało wskazuje na siły czysto naturalne, doczesne, charakteryzujące się pewną opornością na działanie Boga. Należy pamiętać, że to wchodzenie w układy polityczne z danym państwem wcale nie oznaczało zwykłego zabezpieczenia swojej egzystencji, ale wiązało się z pewnym podziwem (sentymentem) do ich bóstw pogańskich, narodowych. Tak właśnie zaczyna się droga idolatrii. Jeżeli człowiek (społeczność, naród) ma już zachwianą wiarę w potęgę Jedynego Boga, wówczas nachyla się w kierunku rożnych idoli, aby czuć się bezpiecznym w swojej egzystencji. Zatem

3 VI niedziela w ciągu roku 293 wszelka idolatria jest znakiem pękniętych, zachwianych relacji z Jedynym Bogiem. Człowiek, który całą swoją egzystencję opiera na Bogu, od Niego czerpie życie, jest jak dobre drzewo, które owocuje dobrymi owocami. Jakże piękne jest to drzewo i dobre, bo można radować się z jego obecności i spożywać jego dobre (smaczne) owoce. Człowiek żyjący prawdziwie Bogiem jest człowiekiem promieniującym dobrocią, miłością, serdecznością, wyrozumiałością. A przecież z tych cech chcemy korzystać, bo wtedy życie jest piękne i sensowne. Dlaczego człowiek jest przeklęty, jeśli pokłada nadzieję w drugim człowieku? Chodzi tutaj o całkowite skierowanie swojej nadziei ku człowiekowi (w sumie ku stworzeniu) i traktowanie go jako mesjasza-zbawiciela (ubóstwianie człowieka). A przecież człowiek nie jest Bogiem i mimo najlepszych chęci i zamiarów nie jest w stanie zbawić drugiego, stąd rozczarowanie, nieraz bardzo dramatyczne, przynoszące ogromne cierpienie przyrównywane do przekleństwa: przeklęty człowiek, który pokłada nadzieję w człowieku. Jest on podobny do dzikiego krzaka na stepie. Takie krzaki nie wydają owoców, nie mają żadnej wartości. Taki krzak wyrasta tam, gdzie chociaż na moment pojawi się trochę wilgoci, ale ostatecznie jest skazany na szybką i nieuniknioną zagładę. Powinien sobie poszukać innego, bardziej pewnego i trwałego miejsca do życia. Przecież step jest miejscem spalonym, wysuszonym, a to nie są warunki do wegetacji, do życia. Błogosławiony mąż, który pokłada ufność w Panu, i Pan jest jego nadzieją. Jest on podobny do drzewa zasadzonego nad wodą, co swe korzenie puszcza ku strumieniowi. Drzewo rosnące nad wodą ma możliwość korzeniami sięgać po wilgoć i ją nieustannie czerpać. Dlatego ma zapewnioną wegetację, ma liście zielone nawet w dniach posuchy. Takie drzewo jest osadzone we właściwych dobrych warunkach (we właściwym ekosystemie), dlatego nic mu nie zagraża. A z jego obecności mogą się cieszyć inni, bo rodzi owoce. To człowiek, który daje z siebie wszystko, gdyż czerpie moc od Pana, ciągle jest z Nim w intymnej relacji (jak korzenie drzewa z życiodajną wilgocią), wie, że zawsze może liczyć na Pana i dzięki Niemu może wzrastać (owocować). To człowiek, który nigdy nie czuje się samowystarczalny, bo dobrze wie, że może być płodny w dobre owoce (uczynki) tylko dzięki życiodajnej mocy i miłości, którą daje Pan. Człowiek ma alternatywę: albo mocno uchwyci się Boga i w Nim znajdzie podporę, stałość, wszystko oprze na Nim, albo ufa jedynie sobie i ludzkim możliwościom. Albo ufa Bogu, albo przywiązuje się do bożków i preferuje bałwochwalczą samowystarczalność.

4 294 OKRES W CIĄGU ROKU II czytanie: 1 Kor 15, Zmartwychwstanie Chrystusa podstawą naszej wiary W mentalności Greków prawda o zmartwychwstaniu była nie do pojęcia, a nawet budziła śmiech i kpinę. Cała filozofia grecka, zaczynając od pitagorejczyków, poprzez Platona i stoików wyrażała pogardę dla ludzkiego ciała, bo uważano, że ciało jest więzieniem dla duszy. Ostateczne i prawdziwe wyzwolenie ludzkiego ducha może się dokonać tylko przez wyniszczenie ciała i definitywne jego odrzucenie w chwili śmierci. Wobec takich poglądów nie ma się co dziwić, że prawda o zmartwychwstaniu nie mogła się tak łatwo przebić przez ich mentalność, przez ich rozum i serce. Wiemy przecież, jak zagregowali mężowie ateńscy na areopagu, kiedy Paweł mówił im o zmartwychwstaniu: Gdy usłyszeli o zmartwychwstaniu, jedni się wyśmiewali, a inni powiedzieli: «Posłuchamy cie innym razem» (Dz 17,32). Paweł dowodzi, że zmartwychwstanie człowieka jest możliwe tylko i wyłącznie dzięki zmartwychwstaniu Chrystusa. Mówiąc inaczej: zmartwychwstanie Chrystusa pociąga za sobą zmartwychwstanie człowieka. Jeżeli nie będzie powszechnego zmartwychwstania, to i Chrystus nie zmartwychwstał stwierdza Paweł. Ponadto Paweł argumentuje: jaki sens ma przepowiadanie Chrystusa, jaki sens ma budzenie wiary w Chrystusa, skoro Chrystus nie zmartwychwstał!? Zatem bez zmartwychwstania nie ma podstaw do głoszenia Ewangelii, nie ma podstaw do wiary w Chrystusa i przyjmowania Jego Ewangelii. To naprawdę mocne słowa. Widać więc, jak priorytetową sprawa jest fakt zmartwychwstania Chrystusa, jakie on ma konsekwencje dla całej ludzkiej egzystencji. Zmartwychwstanie Chrystusa to uwieńczenie Misterium Paschalnego, to dopełnienie zbawczego działa. To przez śmierć i zmartwychwstanie Chrystus zgładził nasz grzech i dał nam szanse nowego życia. Jeśli zatem nie uznaje się zmartwychwstania, to i grzechy nie zostały odpuszczone, tak wiec człowiek nadal pozostaje w grzechach, bowiem sam sobie ich nie odpuści. Co więcej, jeśli Chrystus nie zmartwychwstał, to człowiek nie ma szans na zbawienie, nie ma szans się radykalnie nawrócić, nie ma szans na nowe życie. Następna prawda związana ze zmartwychwstaniem Chrystusa, to śmierć tych wszystkich, którzy umierali w Chrystusie jakże smutny ich los. Tutaj na ziemi przechodzili przez tyle trudów i wyrzeczeń ze względu na Chrystusa i nadzieję przyszłej chwały (niebo pełnia życia wiecznego). Przecież o tym wszystkim Chrystus zapewniał. Wobec tego wszystko się skończyło z chwilą śmierci. To przerażający absurd!

5 VI niedziela w ciągu roku 295 Tymczasem jednak Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy spośród tych, co pomarli. Zmartwychwstały Chrystus jako pierwszy w stosunku do wszystkich wiernych spełnia rolę jakby pierwocin. Pierwociny to ofiary, które były składane z pierwszych i najlepszych płodów ziemi. Przez taką ofiarę usiłowano podkreślić, że Bóg ma prawo do wszystkiego, co stworzone, bo to przecież Jego własność. Ofiara z pierwocin wyraża ideę oddania Bogu na własność całego żniwa. W tym geście zawarta jest nadzieja, że Bóg przez cały rok aż do następnych żniw będzie udzielał człowiekowi w każdy dzień wszystkiego, co jest niezbędne do życia. Pretekstem do wykorzystania terminu pierwociny mogło być skojarzenie zbiegnięcia się pamiątki zmartwychwstania Chrystusa z dniem składania w świątyni ofiary z pierwocin. Chrystus jest nazwany pierwszym (albo pierworodnym) spośród tych, co pomarli, ponieważ to właśnie On pierwszy zmartwychwstał, czyli zapoczątkował proces zmartwychwstania. Dopowiedzenie Z kontekstu urywku tego Listu można wyczytać, że wśród Koryntian byli tacy, którzy przeczyli prawdzie zmartwychwstania. Nic przeto dziwnego, że Apostoł Paweł tak starannie dobiera argumenty. Fundamentalnym punktem odniesienia dla Apostoła jest akt zmartwychwstania Chrystusa. Paweł rozważa, że Chrystus zmartwychwstały jest przewodnikiem zmartwychwstania dla innych. Paweł mówi dosłownie o Chrystusie jako pierwiastku tych, co zasnęli. Jest to obraz zrozumiały dla każdego Izraelity. Święto Paschy zawierało w sobie wiele znaczeń, ale najbardziej uwypuklano pamiątkę wyzwolenia z niewoli egipskiej. Także święto Paschy było wielką uroczystością żniwną, bo czas obchodów świata zbiegał się ze zbiorem jęczmienia. Na tę uroczystość przynoszono zboże z pola i kapłan ofiarował snop z pierwocin żniwa. Następnie wymłócone ziarno wysypywano na specjalną patelnię i stawiano na ogień, aby każde ziarno zostało przypalone. Po zmieleniu ziarna, składano mąkę na ofiarę Bogu. To był pierwszy plon, pierwiastek. Pierwszy plon był oznaką rozpoczęcia żniwa. Zmartwychwstanie Jezusa było również początkiem zmartwychwstania wszystkich wierzących. Przepisy Starego Testamentu zabraniały używania nowego ziarna przed złożeniem ofiary z pierwszych plonów, zatem nie mogły rozpocząć się nowe żniwa, zanim Jezus nie powstał z martwych. Paweł wskazuje także na Chrystusa, kiedy u kresu czasów Chrystus znowu ukaże swoją absolutną pełnię władzy nad wszystkim. Wówczas także nasze śmiertelne ciało będzie uczestniczyło w zmartwychwstałym Chrystusie.

6 296 OKRES W CIĄGU ROKU Ewangelia: Łk 6, Błogosławieni ubodzy, biada bogaczom A On podniósł oczy na swoich uczniów i mówił Pan Jezus widzi kondycję człowieka i pragnie nam powiedzieć coś, co głęboko leży Mu na sercu, tym się chce z nami podzielić, jakby nam zwierzyć. A jest to paradoksalny sekret Jezusa: możesz się cieszyć i być szczęśliwy, chociaż znalazłeś się w takiej sytuacji, która wyciska ci łzy, czyni cię materialnie biednym, przynosi ci smutek, dotyka cierpieniem niesprawiedliwości. Bo właśnie błogosławieństwa to pewnego rodzaju gratulacje Jezusa w takim właśnie stylu: O jakże jesteś szczęśliwy, że znalazłeś się w takiej sytuacji, bo taka sytuacja jest szansą na spotkanie z Moją mocą i miłością, a to wystarczy, bo Ja jestem wszystkim. Jezus pragnie podkreślić wartość niektórych ludzkich sytuacji: ubóstwo w duchu, zasmucenie, cichość, miłosierdzie, czystość serca, łaknienie i pragnienie sprawiedliwości. W greckim tekście Nowego Testamentu słowo błogosławiony zostało wyrażone terminem makarios. W starożytnej grece tym terminem określano stan szczęścia bogów, jakim się cieszyli. Grecy uważali, że tylko bogowie mogą być w pełni szczęśliwi. Tylko oni byli prawdziwie makariori, czyli błogosławieni szczęśliwi. Starożytni Grecy uważali niektóre wyspy za makarios. Były to wyspy pełne szczęścia, do których zmierzali błogosławieni. Na tych wyspach nie było bólu, cierpienia ani żadnego niedostatku. Panował trwały, głęboki pokój, nieprzemijająca radość, bezpieczeństwo, dostatek i szczęście. Za taką wyspę w starożytności uważano Cypr, który nazywano wyspą błogosławioną wyspą szczęścia, ponieważ na Cyprze dominował zdrowy klimat, urodzajna gleba i ogromne zasoby bogactw naturalnych i mineralnych. Mieszkańcy tej wyspy nie musieli wcale importować żadnych towarów z innych miejsc. Byli na niej samowystarczalni i nie potrzebowali wychodzić poza swoją wyspę, aby znaleźć szczęście. W Błogosławieństwach obiecane szczęście jest błogosławieństwem samego Boga, jest udziałem w Jego życiu i w Jego szczęściu. Błogosławieństwo to inaczej idealne szczęście. Prawdziwe szczęście jest darem Bożym, błogosławieństwem płynącym z Bożej dobroci. Zatem zwrot błogosławieni (gr. makarios) wskazuje na spontaniczną, pogodną i niczym niezakłóconą radość, niezależną od przypadków i zmiennych kolei losów. Dla każdego błogosławieństwa Jezus określa pewien warunek, pod którym człowiek może otrzymać od Boga dar idealnego szczęścia. Szczęściem jest posiadanie Królestwa Niebieskiego, ale otrzymują go tylko ubodzy. Jezus w błogosławieństwach ukazuje cechy Bożego Królestwa, różne aspek-

7 VI niedziela w ciągu roku 297 ty pełni szczęścia. W Jego królestwie smutni zostaną pocieszeni, łaknący i pragnący sprawiedliwości znajdą sprawiedliwy sąd, a miłosierni dostąpią Bożego miłosierdzia. Błogosławieństwo polega na przebywaniu z Bogiem w jedności. Błogosławieństwa pokazują nam, jak otworzyć się na Boże szczęcie. To pokorne otwarcie się na Boże działanie stwarza silny fundament życia chrześcijańskiego, który niczym jak dom na skale przetrwa silniejsze burze. Możemy być błogosławieni szczęśliwi i radośni, ponieważ Jezus-Mesjasz przynosi nam obietnicę szczęścia w Królestwie Bożym. Ubodzy i potrzebujący, smutni i prześladowani są szczęśliwi, ponieważ Bóg troszczy się o nich i zaspokaja ich pragnienia. W dosłownym znaczeniu błogosławieństwo wyraża radość z powodu innych. Błogosławieństwa nie błogosławią nikomu, lecz rozpoznają istniejący stan szczęścia, są zapowiedzią, która potwierdza, a często stwierdza nadejście wiecznej radości. Dlatego też słowa Elżbiety, jakie wypowiedziała do Maryi: Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełnią słowa powiedziane Ci od Pana (Łk 1,45). Z tego jasno wynika, że błogosławieństwa są rodzajem powinszowania. Nasuwa się pytanie: czym jest Królestwo Boże, o którym Jezus mówi w błogosławieństwach. Termin grecki basileia nie wskazuje na miejsce i terytorium, nad którym ktoś sprawuje władzę, ale na funkcje królowania; zatem królestwo oznacza królowanie, królowanie Boga. Królestwo Boże to panowanie Boga, które objawiło się w Osobie i mocy Chrystusa. Tak więc to sam Jezus Chrystus. Skoro więc potęga królestwa uobecniła się w Osobie i Duchu Jezusa, zatem człowiek powinien otworzyć się na Jego działanie w duchu ubóstwa i spodziewać się, że dokona wiele zmian w naszym ziemskim życiu. Im bardziej człowiek otwiera się na moc Jezusa, żyjąc w duchu błogosławieństw, tym pełniej Boże Królestwo przychodzi do nas i tym pełniej możemy cieszyć się jego szczęściem. Zatem wierzyć to powierzyć się Jego łasce i mocy. Królestwo Boże we wszystkich błogosławieństwach jest symbolem Jezusa. Królestwo Boże jest dziełem Boga, który zgodnie ze swoją wolą zaprowadza sprawiedliwość na świecie. Jest ono wszędzie tam, gdzie Bóg wkracza między ludzi i zbliża ich do siebie, aby darzyli się miłością. Jak już wyżej wspomniano, błogosławieństwo w ustach Jezusa jest nie tylko stwierdzeniem, ale jest przede wszystkim okrzykiem w sensie: O, szczęśliwi ubodzy. Okrzyk ten można rozumieć jako pewnego rodzaju gratulacje odnoszące się do takiego stanu życia chrześcijańskiego, jaki człowiek już posiada, a nie do przyszłości, na którą czeka z pobożną nadzieją. Szczęście to już jest udziałem człowieka żyjącego na ziemi, ale całkowita pełnia tego szczęścia związana jest z przyszłą wieczną chwałą. Tak więc w ustach Je-

8 298 OKRES W CIĄGU ROKU zusa błogosławieństwa są okrzykiem radości, są pochwałą i gratulacją dla ubogich, smutnych, cichych, pokornych, dla tych, którzy pragną sprawiedliwości, dla miłosiernych, dla tych, których serca są czyste, dla cierpiących i tym podobnych. Błogosławieństwa głoszone przez Chrystusa wskazują na radość, która pochodzi z wartości chrześcijańskich, z wartości życia zasadami Ewangelii na co dzień. Błogosławieństwa mówią, że już tu, na ziemi, istnieje szczęście w ubóstwie przede wszystkim duchowym, istnieje szczęście w płaczu (smutku), w pragnieniu i głodzie sprawiedliwości; istnieje szczęście, jakie daje życie ciche, ukryte, pokorne; istnieje szczęcie z czystego serca i sumienia, istnieje szczęście z pełnienia miłosierdzia, z wprowadzania pokoju; istnieje też szczęście w cierpieniu ze względu na wyższe wartości. Jezus ogłasza błogosławionymi szczęśliwymi właśnie tych, których wszyscy uważają za nieszczęśliwych i godnych współczucia. Błogosławieni należą do Boga, a On w swej mocy i dobroci będzie cały dla nich. Analizując błogosławieństwa, należy uważnie przysłuchać się temu, co one mówią o samym Bogu. Należy spojrzeć na Boga, którego objawia nam Jezus w obietnicach będących podstawą każdego błogosławieństwa. Daje w nich wspaniałą naukę o Bogu i Jego stosunku do ludzi. Warto jeszcze zauważyć, że niektóre błogosławieństwa opisują sytuacje, w jakich człowiek faktycznie się znajduje, podczas gdy inne ukazują postawy, które należy przyjąć. Tym właśnie różnią się Błogosławieństwa z Ewangelii św. Mateusza od Błogosławieństw przytaczanych przez Łukasza. Łukasz mówi o takich sytuacjach, w których człowiek się znajduje (cierpi głód, odczuwa pragnienie, jest ubogi, płacze), natomiast Mateusz, mówiąc o sytuacjach, wskazuje na postawy; co więcej, zachęca do przejścia od tych pierwszych do drugich. Błogosławieństwa to jakby taka karta programowa wręczona przez Jezusa uczniowi. To dzięki tym błogosławieństwom człowiek może wniknąć w pragnienia i dążenia Serca Jezusowego. Chrystus, wypowiadając słowo: błogosławieni (hebr. baruch aszre ; gr. Makarios szczęście, pomyślność, zbawienie), ma na uwadze duchową radość, duchowe szczęście ludzi ubogich, płaczących, cierpiących, miłosiernych. Nasz współczesny język ze słowem błogosławić kojarzy: wychwalać, sławić, wielbić. Chrystus, używając słowa błogosławieni, ani nie wysławia, ani nie uwielbia, ani też nie pochwala ubóstwa, głodu, cierpienia, ale przytacza pewne przypadki sytuacyjne, które mogą uczynić człowieka szczęśliwym. Dla proroków błogosławieństwa były sformułowane w czasie przyszłym wyrażały przyszłą nadzieję: przyjdzie taki czas, kiedy biedni będą błogo-

9 VI niedziela w ciągu roku 299 sławieni. Natomiast Jezus mówi o czasie teraźniejszym, to znaczy już dziś biedni są błogosławieni. A przyczyna jest jedna i fundamentalna: radość Królestwa, które Pan Jezus przyniósł. Jezus w bezpośredniej formie wy zwraca się do słuchaczy, zamiast ogólnikowo (tak jest w ujęciu Ewangelisty Mateusza). Błogosławienie było szeroko i powszechnie znane w świeci semickim, a przede wszystkim w liturgii żydowskiej Starego Testamentu. Zawsze błogosławiono pielgrzymów przybywających do Świątyni Jerozolimskiej. Fundamentalną treścią błogosławieństwa jest szczęście duchowe. Takiego szczecią mogą doświadczać właśnie ludzie biedni, głodni, płaczący z powodu cierpień. Ludzie ubodzy to ludzie u Boga, właśnie szczęścia będą doświadczać u Boga, Bóg będzie ich obdarzał w sposób szczególny swoją miłością. Zatem ci wszyscy, którzy są udręczeni biedą, głodem, płaczem czy prześladowaniami, mają podstawy do cieszenia się błogosławieństwem Jezusa. Jeśli natomiast uważają się za uczniów Chrystusa i opływają w bogactwa, uciechy i radości tego świata, są nasyceni, świat uważa ich za przyjaciół to powinni zrewidować swój sposób naśladowania Jezusa, bo może to być hipokryzja! Błogosławieni jesteście wy, ubodzy, albowiem do was należy królestwo Boże. Pełniejszy sens można odczytać, kiedy zestawi się oba zdania: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy, albowiem do was należy królestwo Boże, Natomiast biada wam, bogaczom, bo odebraliście już pociechę waszą. W tym zestawieniu widać, jak Jezus diametralnie zmienił pojęcie ubóstwa i bogactwa. Jezus przedstawia inny rodzaj bogactwa i odmienny rodzaj ubóstwa. Dlatego błogosławieństwo i biedę można w następujący sposób sparafrazować: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy, albowiem jesteście w rzeczywistości bogaci! Natomiast biada wam, bogaczom, bo w istocie jesteście biedni! Warto tutaj przytoczyć słowa św. Jakuba Apostoła, które są dobrym komentarzem: Czy Bóg nie wybrał ubogich tego świata na bogatych w wierze oraz na dziedziców królestwa przyobiecanego tym, którzy Go miłują? (Jk 2,5). Zatem prawdziwa sprzeczność nie zachodzi między bogatymi i biednymi, ale między bogatymi według kategorii tego świata i bogatymi w oczach Boga. Lepsze zrozumienie błogosławieństwa nie zależy od rozumienia tego, co oznacza bycie ubogim lub bogatym, czym jest ubóstwo i bogactwo, ale od uchwycenia tego, czym jest Królestwo Boże, ponieważ bogactwo lub bieda zależą od posiadania lub nieposiadania Królestwa Bożego.

10 300 OKRES W CIĄGU ROKU Zatem Błogosławieństwa zależą od decydującego wydarzenia, gdy Jezus swoim przyjściem otwiera Królestwo Boże. A Jezus, który przynosi Królestwo Boże, jest bardzo zainteresowany ludźmi ubogimi, cierpiącymi, pogardzanymi. Nie pyta, dlaczego ci ludzie są ubodzy, głodni i smutni. Istotne jest wyłącznie to, że Bóg zapewnia, iż może odmienić ich los, mogą być szczęśliwi, bo On sam będzie ich podporą w swojej mocy i miłości. Bedzie się starał o równowagę (zob. przypowieść o bogaczu i Łazarzu los Łazarza i bogacza po śmierci, Łk 16,19-31). Bóg jest sprawiedliwy! Nasuwa się pytanie: czym zatem jest prawdziwe bogactwo, które sprawia, że człowiek jest błogosławionym? Odpowiedź daje sam Jezus: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy, albowiem do was należy Królestwo Boże. Brzmi to paradoksalnie: własnością biednych jest Królestwo Boże, posiadają to Królestwo już teraz. Oczywiście, pełnia tego Królestwa będzie w życiu wiecznym. Bogacze nie znają uczucia głodu i pragnienia, tylko ubodzy. Bardzo biednym człowiekiem jest ten, kto uważa, że jest bogaty, ponieważ posiada dobra materialne, że ma władzę, że ma zdrowie, że cieszy się prestiżem i uchodzi za człowieka udanej kariery. Żyje w przekonaniu samowystarczalności i buduje życie w oparciu o siebie. Jezus w tym błogosławieństwie przedstawia życie na dwa sposoby: albo życie dla Królestwa Bożego, albo dla własnej pociechy; albo priorytetem jest życie doczesne, albo życie wieczne. To Królestwo Boże jest prawdziwym bogactwem, które czyni człowieka szczęśliwym. Znamienne jest to, że Ewangelista Mateusz mówi o ubogich w duchu, czyli posiadających ducha ubóstwa. Natomiast Ewangelista Łukasz odnosi słowa Jezusa do ubogich materialnie. Być może, że Ewangelista Łuksza usiłuje przez to podkreślić, że w rzeczywistości codziennego życia duchowa interpretacja ubóstwa może prowadzić do zbyt łatwego usprawiedliwiania własnego bogactwa oraz zabiegania o nie rzekomo dla dobrych, wzniosłych i szlachetnych celów. Człowiek potrafi być genialnym w samousprawiedliwianiu się i w samookłamywaniu się. Błogosławieni wy, którzy teraz płaczecie, albowiem śmiać się będziecie. Mogą być łzy smutku, żałoby, cierpienia. Smutek to wrażliwość serca na zło, na ból, na cierpienie przede wszystkim drugiego człowieka. Tak pojęty smutek jest wyrazem miłości, ponieważ wyraża solidarność z cierpiącym. Smutek kojarzy się nam ze sferą uczuciową, bo człowiek jest istotą, która reaguje pozytywnie lub negatywnie na pewne doświadczenia radości lub smutku. Często łzy smutku, cierpienia czy bólu stają się źródłem wielkich odkryć w życiu człowieka. W cierpieniu człowiek może poznać, jakie spra-

11 VI niedziela w ciągu roku 301 wy są istotne, co prawdziwie się liczy w życiu, a co nie ma żadnego znaczenia. Przez łzy widzi się jakby inaczej. To błogosławieństwo odnosi się także do tych, i przede wszystkich do tych, którzy płaczą, cierpią i boleją z powodu zła istniejącego w świecie. To ludzie, którzy potrafią współczuć z cierpiącymi. Głęboki sens tego błogosławieństwa odnosi się także do człowieka, który smuci się i cierpi z powodu własnych grzechów. Cierpi z powodu poznania swojej małości ( dar łez ), a z drugiej strony poznaje wielkość Boga. Albowiem śmiać się będziecie to pocieszenie pochodzi od samego Boga, który często posługuje się drugim człowiekiem. Odnośnie do przebaczenia: Boże przebaczenie jest pełne, Bóg nie tylko przebacza grzechy człowiekowi, ale daje mu nową jakość życia, ofiaruje mu swoją miłość. Słowo pocieszać znaczy także zachęcać, dodawać odwagi i otuchy; daje światło, aby człowiek więcej widział i rozumiał, daje moc do prawdziwego życia. Są także takie smutki, z których rodzi się nawrócenie, opamiętanie się, gdy ustała w człowieku miłość do Jezusa. Te smutki, boleści mogą wskazywać na rodzenie się w nim nowego życia. Można mieć żal do Boga, że się nie posiada tego, co inni mają: szacunek, kariera, prestiż, bogactwo. Ale można także zgodzić się na to, kim się jest, co się posiada, co osiągnęło się w swoim życiu. Można uznać i radować się tym, że Bóg naprawdę mnie zna, wszystko o mnie wie i mnie miłuje. Błogosławieni będziecie, gdy ludzie was znienawidzą i gdy was wyłączą spośród siebie, gdy zelżą was i z powodu Syna Człowieczego podadzą w pogardę wasze imię jako niecne: cieszcie się i radujcie w owym dniu, bo wielka jest wasza nagroda w niebie. Tak samo bowiem przodkowie ich czynili prorokom. Jezus otwarcie i wyraźnie podkreślał, że ten, kto zdecyduje się na życie prawdziwie chrześcijańskie, musi przygotować się na cierpienia i prześladowanie, na sprzeciw i wrogość. Od samego początku wyznawcy Chrystusa byli prześladowani. Chrześcijanin miał swą postawą dawać świadectwo życia zgodnego z wymogami Ewangelii. W pierwotnym kościele można zaobserwować fakt, że już pod koniec pierwszego wieku to samo słowo stosowano na określenie świadka oraz męczennika. Jest to grecki termin martys świadek, którym również określano męczennika, ponieważ w tamtych czasach ten, kto był świadkiem Chrystusa, kto dawał o Nim świadectwo, prawie zawsze był także dosłownie męczennikiem. Nienawiść i złość w okresie powszechnego prześladowania religijnego koncentruje się szczególnie na pewnej grupie ludzi sprawiedliwych, wiernych i lojalnych względem Boga. Jezus wymienia trzy kategorie cierpień, jakie mają dotknąć jego

12 302 OKRES W CIĄGU ROKU uczniów. Są to: złorzeczenia, oszczerstwa i różnego rodzaju prześladowania. Wymienione kategorie doświadczeń nie obejmują wszystkich cierpień, ani nie wyrażają ich intensywności. Natomiast zwracają ogólną uwagę na wrogie traktowanie wyznawców Chrystusa. Oni żyją w stanie stałego zagrożenia z powodu swych przekonań i postaw religijnych. Prześladowanie uczniów Chrystusa nie jest czymś nowym ani przypadkowym. Walka z Bogiem trwa stale, a jej metody są wypróbowane. Życie chrześcijańskie stoi w kontraście do mądrości świata i dlatego spotyka się z prześladowaniem i ze sprzeciwem. Nawet w najgorszym prześladowaniu możemy odczuwać radość, gdyż ukoronowaniem naszego cierpienia jest największe błogosławieństwo: Do nich należy Królestwo Niebieskie, które sprawia, że wszystkie pozostałe błogosławieństwa stają się w nas doskonałe. Weselimy się nie z powodu doznawanego cierpienia, lecz dlatego, że postępujemy sprawiedliwie, co jest przyczyną naszego prześladowania. [ ] cieszcie się i radujcie w owym dniu, bo wielka jest wasza nagroda w niebie można powiedzieć: cieszcie się radujcie, gdyż Bóg sam, Wszechmocny Stwórca nieba i ziemi, jest waszym dobrym Królem i Panem, który troszczy się o was i żyje dla was. Do was należy Królestwo Boże, będziecie nasyceni, śmiać się będziecie, cieszyć i radować. Cztery groźby. To dokładnie przeciwieństwa powyższych błogosławieństw. Nie bogactwo, ale stosunek do niego, przywiązanie do niego, korzystanie z niego. Te groźby dotyczą ludzi, dla których najważniejszy jest pieniądz, ważniejszy od człowieka, od jego godności, wolności. Ludzie tak zadufani w swoich bogactwach, nie dostrzegają innych w potrzebie, aby się podzielić, są rozmiłowani w dobrach materialnych i w ciągłym pragnieniu: byle mieć jeszcze więcej, nie mają żadnego odniesienia do Boga i Jego nakazów. Biada jest skierowane do ludzi bogatych, sytych, upojonych panowaniem. Kiedy Jezus wypowiadał słowa biada, miał przed sobą biedne i wyczerpane tłumy Palestyny, bo pod panowaniem rzymskim zapanowała bieda, głód, niedostatek, nędza i ubóstwo. Wyraźnie ujawnia się linia podziału na bogatych i biednych. Bogatych było niewielu i pochodzili głównie z większych miast, z Jerozolimy i Jerycha, natomiast biedni stanowili większość. Jezus, wypowiadając ostre słowa biada wobec bogaczy, sytych, skoncentrowanych tylko na swoim bogactwie, usiłuje uwrażliwić na potrzeby biednych. Z kolei biedni, pozbawiani wszelkich ludzkich zabezpieczeń, z większą łatwością potrafią ufać Bogu, spodziewając się pomocy i niezawodnej mi-

13 VI niedziela w ciągu roku 303 łości jedynie z Jego strony. Ta ich sytuacja stwarza przestrzeń otwartości na wejście Boga w ich sytuację, w ich historię. Mogą wówczas bardziej niż kiedykolwiek indziej doświadczy tego, że Bóg jest naprawdę troskliwym, kochającym Ojcem. Biada nie jest aktem potępienia, ale wezwaniem do nawrócenia: spójrz na to, co masz, bo jest to darem Boga także po to, abyś dawał innym, ponieważ drugi człowiek to twój brat, twoja siostra i jeden jest nasz Bóg Ojciec. Owych czterech biada nie można interpretować jako klątwy, lecz tylko jako groźby. Dopowiedzenie W starożytnej grece używano dwóch terminy na określenie człowieka ubogiego: ptochos, czyli człowiek żyjący w nędzy, opuszczony, pozbawiony wszystkiego, nawet biednego domu. Tym terminem określano także żebraków. Drugi termin to penes na określenie człowieka, który posiadał tylko tyle, ile potrzebował do życia. Natomiast w Starym Testamencie mamy określenie anawim, oznaczające człowieka wzgardzonego i poniżonego. Pan Jezus, mówiąc o ubogich, nawiązuje w tym błogosławieństwie do ubogich Jahwe, to znaczy anawim po hebrajsku ubodzy i pokorni, ludzie pochyleni, poniżeni, przybici, przywaleni nędzą, chorobą lub jakąś krzywdą, bezsilni, bezbronni i bezradni. Słowo anawim nabiera także znaczenia religijnego: poniżony, pokorny przed Bogiem. Czyli w przypadku anawim chodzi na ogół nie tyle o ubóstwo materialne, ile raczej o słabości, bezbronność wobec potężniejszego, która nieraz z tego ubóstwa może wynikać. Czyli tacy, którzy wszelkiej pomocy i zbawienia spodziewają się wyłącznie ze strony Boga. Zatem ubóstwo ma kilka aspektów znaczeniowych. Rzeczywiste ubóstwo lub jego równoważnik, jak na przykład cierpienie, prześladowanie, niezrozumienie sprawiają, że ci którzy ich doświadczają, żyją w pewnym zagrożeniu, nie mogą być pewni jutra. Stąd też Jezus na jednej płaszczyźnie stawia ubogich, płaczących, cierpiących i prześladowanych. On sam był w takim sensie ubogim, bo jak sam powiedział o sobie, nie miał gdzie skłonić głowy, tak samo doświadczył cierpienia, odrzucenia, pogardy, opuszczenia i prześladowania. Wobec Boga ubogi przyjmuje postawę całkowitej pokory i absolutnego zaufania, który jest wszechmocny, święty, wierny, sprawiedliwy i miłosierny. Taki człowiek usiłuje całkowicie otworzyć się na Boga i Jemu się powierzyć. Tak jak ubogi w sensie materialnym potrzebuje chleba, tak ubogi w sensie ewangelicznym potrzebuje Boga. Ubóstwo, o którym mówi Biblia, nie wskazuje jedynie na pewną sytuację ekonomiczno-społeczną, ale na dyspozycję wewnętrzną i postawę

14 304 OKRES W CIĄGU ROKU duchową. Ubogi w sensie biblijnym to nie tylko ten, który nie posiada dóbr materialnych. Ubogim jest także ten, który nie ma żadnego znaczenia czy wpływu w społeczeństwie, czy też w jakiejś mniejszej wspólnocie. Ale mimo całej swojej nędzy jest on przedziwnie wewnętrznie scalony, jest całkowicie oddany Bogu, któremu bezgranicznie ufa. Jest to człowiek pokorny, głębokiej wiary i wierny Bogu. On liczy tylko na Pana, któremu powierzył siebie i cały swój los. Ewangelista Mateusz mówi o ubogich duchem (lub ubogich w duchu), wskazując na postawę wewnętrzną, a na postawę wewnętrzną składa się cicha cierpliwość i ufna pokora. Sam Jezus mówi o sobie, że jest cichy i pokornego serca. Zachęcał też wszystkich utrudzonych i dźwigających wszelkie ciężary, by przyszli do Niego, a biorąc Jego jarzmo, stali się jak On cichymi i pokornego serca, wtedy bowiem znajdą pokój (Mt 11,28-29). Dziękował również Ojcu, iż objawił swoje prawdy tym, którzy są jak małe dzieci, a zakrył je przed mądrymi i uczonymi (Mt 11,25). W tym kontekście bogaczami są uczeni, a ci, którzy nic nie wiedzą, lecz jak małe dzieci mogą i chcą się uczyć, są prawdziwie ubogimi duchem. Greckie słowo paidion wskazuje na dziecko w wieku od trzech do ośmiu lat, które jest pełne ufności, jest proste, całkowicie powierza się rodzicom i pozwala wszystko ze sobą zrobić. Przywołuje więc to słowo taką postawę człowieka wobec Boga, która umożliwia wejście do Królestwa i posiadanie go. Ubóstwo duchowe to stan, w którym człowiek widzi i rozpoznaje własne potrzeby, własną niewystarczalność i zależność, strach i ograniczenia, niemoc i biedę oraz zwraca się do Boga w ufnej i oddanej modlitwie. Nie jest ubogi duchem ten, kto mówi: chcę być panem siebie i sam sobie wystarczyć. Nie chcę zależeć od nikogo, nawet od Boga. Nie potrzebuję Go i nie oczekuję niczego od Niego, nie pozwolę, aby On mną rządził. Ubóstwo w duchu nie jest równoznaczne z ubóstwem materialnym, obejmuje ono niezliczone formy ubóstwa znajdujące uznanie w oczach Boga. Człowiek, który posiada wiele, może uznać i wyrazić to, że bogactwo materialne nie jest dla niego wszystkim, lecz zależy on od Boga. Z drugiej strony człowiek ubogi materialnie może być pełen zawiści, spodziewając się wszystkiego po ziemskim bogactwie. Zatem pierwsze błogosławieństwo ma znaczenie fundamentalne, zwraca uwagę na podstawę prawdziwej relacji z Bogiem. Zwracając się do Niego, musimy uznać swe ubóstwo i zależność. Tak więc ubodzy w znaczeniu Ewangelii św. Mateusza to ci wszyscy, którzy nie liczą na własne siły, wiedzą bowiem, że posiadają niewiele z tego, czym można się chlubić albo na czym można by się oprzeć. Ich pewnością jest Bóg, Jego dobroć, Jego potęga, Jego miłosierdzie. Ubodzy

15 VII niedziela w ciągu roku 305 to ci, którzy w Bogu położyli nadzieję. Ubogi to po prostu człowiek, który ma świadomość, że wszystko zostało mu dane; posiada w taki sposób, jakby w istocie nie posiadał niczego (zob. 1 Kor 7,30-31; 2 Kor 6,10); potrafi prosić Boga i ludzi o to, co mu potrzebne. Do was należy Królestwo Boże. Królestwo Boże to sam Chrystus, On w szczególny sposób należy do ubogich. Człowiek ubogi jest szczęśliwy, bo znajduje w Chytrusie wszystko, znajduje w Nim Królestwo Boże i zdobywa je. Jezus nie usiłuje wywyższać sytuacji, które upokarzają człowieka, zadają mu cierpienie, ale pragnie wskazać, że słuchanie i przyjecie Królestwa Bożego aktualizuje się przede wszystkim pośród ostatnich i pokornych, bo mają oni serce wolne i gotowe do przyjęcia. Natomiast bogaci, nasyceni, zadowoleni, pewni siebie i mający wysokie mniemanie o sobie, są także pewni rzeczy, które posiadają; egoistyczne posiadanie i pycha władzy tacy nie są w stanie przyjąć żadnej nowości, a taka jest Dobra Nowina, którą głosi Jezus. VII NIEDZIELA ZWYKŁA I czytanie: 1 Sm 26, Dawid oszczędza Saula Najpierw należy uświadomić sobie tło historyczne. Jest to okres, kiedy Izrael dokonuje przejścia od konfederacji dwunastu plemion do monarchii, czyli około 1000 rok przed Chrystusem. Saul wybrany i namaszczony na pierwszego króla Izraela po jakimś czasie sprzeniewierzył się swojemu powołaniu i dlatego został odsunięty z tej funkcji przez Boga (zob. 1 Sm 15,10-11,16-26). Ale Saul nie zamierza zgodzić się z taką sytuacją i usiłuje robić wszystko, aby utrzymać się nadal przy władzy, podejmując ostrą walkę przeciwko Dawidowi, którego właśnie Bóg wybrał na jego miejsce. Bardzo ładnie wygląda historia Dawida, zanim został królem Judy i Izraela i zajmował na dworze Saula prestiżowe stanowisko; co więcej cieszył się wielkim autorytetem i szacunkiem. Saul powołał Dawida na dwór jako giermka z powodu jego pięknej gry na cytrze. Po zabiciu Goliata Dawid pozostał na dworze na stałe. Nie tylko zdobył uznanie u ludzi, ale

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił?

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dwie rzeczywistości Dobro i zło Inicjatywa królestwa światłości Inicjatywa królestwa światłości Chrześcijanin Zaplecze Zadanie Zaplecze w Bogu Ef. 1, 3-14 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Nowenna do św. Charbela

Nowenna do św. Charbela Nowenna do św. Charbela Modlitwa do odmawiania każdego dnia O dobry, miłosierny i najukochańszy Boże, z głębi serca, z pokorą wobec Ciebie pragnę moją modlitwą wyrazić wdzięczność za wszystko co otrzymałem

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z religii kl. 4

Kryteria ocen z religii kl. 4 Kryteria ocen z religii kl. 4 Ocena celująca - spełnia wymagania w zakresie oceny bardzo dobrej - prezentuje treści wiadomości powiązane ze sobą w systematyczny układ - samodzielnie posługuje się wiedzą

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

KERYGMAT. Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia

KERYGMAT. Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia KERYGMAT Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia 1. BOŻA MIŁOŚĆ Ukochałem cię odwieczną miłością Bóg kocha cię osobiście. Bóg kocha właśnie ciebie, ponieważ jest TWOIM Ojcem. Iz 43, 1 Ja i Ty

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Bożego Narodzenia 2015/16... 3 Spotkania na uroczystości i niedziele Okresu Bożego Narodzenia 2015/16: LITURGIA DOMOWA Uroczystość Bożego Narodzenia

Bardziej szczegółowo

XXVIII Niedziela Zwykła

XXVIII Niedziela Zwykła XXVIII Niedziela Zwykła Dla wyeksponowania Bożej Mądrości wobec ludzkiego rozumu, Jezus buduje paradoksalną dysproporcję: za przykład stawia wielbłąda, zwierzę juczne, wytrwałe w pracy i wytrzymałe na

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Adwent 2015 r.... 3 Spotkania na niedziele Adwentu: I Niedziela Adwentu [C]... 4 LITURGIA DOMOWA II Niedziela Adwentu [C]... 6 III Niedziela Adwentu [C]...

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ CZWARTY Lepsze poznanie Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 4, 1-13 Diabeł kusi Jezusa,

Bardziej szczegółowo

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa I. Świadkowie Chrystusa 2 3 4 5 6 określa sposoby odnoszenia się do Boga na wzór Jezusa wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. określa sposoby odnoszenia się do Boga

Bardziej szczegółowo

TOTUS TUUS Cały twój

TOTUS TUUS Cały twój TOTUS TUUS Cały twój Przecież niecały umieram. To, co we mnie niezniszczalne, trwa Tryptyk rzymski W swoim właściwym i pełnym kształcie miłosierdzie objawia się jako dowartościowywanie, jako podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 6,1-14

Lectio Divina Rz 6,1-14 Lectio Divina Rz 6,1-14 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Przedmiot: religia Klasa: pierwsza gimnazjum Tygodniowa

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

WIDZIELIŚMY PANA. Józef Augustyn SJ. Rozważania rekolekcyjne oparte na Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli. Tydzień czwarty

WIDZIELIŚMY PANA. Józef Augustyn SJ. Rozważania rekolekcyjne oparte na Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli. Tydzień czwarty Józef Augustyn SJ WIDZIELIŚMY PANA Rozważania rekolekcyjne oparte na Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli. Tydzień czwarty Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2013 SPIS TREŚCI WPROWADZENIA DO KONTEMPLACJI

Bardziej szczegółowo

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘD PRZYJĘCIA DZIECKA Rodzice: Rodzice: Rodzice: Chrzestni: Drodzy rodzice, jakie imię wybraliście dla swojego dziecka?... O co prosicie Kościół Boży dla? O chrzest. Drodzy

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016 Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Wielkiego Postu 2016... 2 Spotkania na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016: 1 Niedziela Wielkiego Postu [C]... 3 LITURGIA DOMOWA 2 Niedziela Wielkiego

Bardziej szczegółowo

Umrzeć z nadziei. Modlitwa za uchodźców, którzy zginęli w drodze do Europy. Wspólnota Sant Egidio

Umrzeć z nadziei. Modlitwa za uchodźców, którzy zginęli w drodze do Europy. Wspólnota Sant Egidio Umrzeć z nadziei Modlitwa za uchodźców, którzy zginęli w drodze do Europy Wspólnota Sant Egidio Pieśni na rozpoczęcie Modlitwa Królestwa Królestwo niebieskie jest siecią, co łowi ludzi. Królestwo niebieskie

Bardziej szczegółowo

UROCZYSTE BŁOGOSŁAWIEŃSTWA

UROCZYSTE BŁOGOSŁAWIEŃSTWA UROCZYSTE BŁOGOSŁAWIEŃSTWA Kapłan może udzielić uroczystego błogosławieństwa na zakończenie Mszy, liturgii słowa, godziny kanonicznej albo na zakończenie obrzędów sakramentów. Diakon, albo, jeżeli go nie

Bardziej szczegółowo

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja SAKRAMENT POJEDNANIA Celebracja SESJA 2 dla RODZICÓW Ponowne Spotkanie Rozpoczynając tę sesję powiedz osobie, która jest obok ciebie, co zapamiętałeś z poprzedniej rodzicielskiej sesji? Co było pomocne

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ SZÓSTY Wejście w radość Zmartwychwstania Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 24, 1-12

Bardziej szczegółowo

USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA

USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA Usprawiedliwienie wg KK 1992 : Usprawiedliwienie zostało nam wysłużone przez Mękę Chrystusa, który ofiarował się na krzyżu jako żywa, święta i miła Bogu ofiara i którego krew

Bardziej szczegółowo

JAK DAWAĆ OSOBISTE ŚWIADECTWO?

JAK DAWAĆ OSOBISTE ŚWIADECTWO? JAK DAWAĆ OSOBISTE ŚWIADECTWO? 1.Naśladuj pełną pokory i słuŝebności postawę Jezusa Chrystusa. 2.Przygotuj się przez modlitwę. Proś Pana, aby był przy tobie obecny i błogosławił tych, którzy będą cię słuchać.

Bardziej szczegółowo

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Serwus Witam Dobry wieczór Dzień dobry Szczęść Boże Chrystus zmartwychwstał Króluj nam, Chryste Grupa 1 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Zapoznajcie się z tekstem

Bardziej szczegółowo

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty?

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? - *** - Jak odmawiać Koronkę lub Różaniec? Pytanie to może wyda Wam się banalne, ale czy takie jest w rzeczywistości. Wielu ludzi bardzo

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

Nowenna za zmarłych cierpiących w czyśćcu

Nowenna za zmarłych cierpiących w czyśćcu Nowenna za zmarłych cierpiących w czyśćcu Nowennę za zmarłych można odprawiać w dowolnym czasie w celu uproszenia jakiejś łaski przez pośrednictwo zmarłych cierpiących w czyśćcu. Można ją odprawić po śmierci

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH

DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH Jam jest Pan, Bóg twój, którym cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. 1. Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną. 2. Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno.

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ I. Jezus mówi Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5, 3).

DZIEŃ I. Jezus mówi Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5, 3). Nowenna DZIEŃ I Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5, 3). Wiara, jaką na chrzcie otrzymałem, szepcze do mnie spokojnym głosem: Własnymi siłami niczego nie dokonasz,

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus wychodzi z grobu. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy.

Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus wychodzi z grobu. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus wychodzi z grobu. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus przychodzi mimo zamkniętych drzwi. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy.

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Kościół

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi. ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa tel. 18 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.pl okładka.indd 1 2015-03-03 08:10:05 Alicja Maksymiuk ŚWIĘTY JÓZEFIE,

Bardziej szczegółowo

NABOŻEŃSTWO WSTAWIENNICZE do Świętego Stanisława Kazimierczyka

NABOŻEŃSTWO WSTAWIENNICZE do Świętego Stanisława Kazimierczyka NABOŻEŃSTWO WSTAWIENNICZE do Świętego Stanisława Kazimierczyka Po błogosławieństwie kończącym Mszę św. celebrans i inni kapłani udają się przed relikwiarz świętego Stanisława Kazimierczyka. Wszyscy klękają.

Bardziej szczegółowo

Znalazłam się w tunelu jak w długim korytarzu. Szłam bardzo szybko, biegnąc tunelem wzdłuż jasnego, białego światła. Mogłam zobaczyć inny koniec... Zaczęło do mnie docierać, że byłam martwa,... Wtedy zobaczyłam

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

WEZWANIE DO ŚWIĘTOŚCI

WEZWANIE DO ŚWIĘTOŚCI WEZWANIE DO ŚWIĘTOŚCI Modlitwa na Listopad 2015 1.- Wprowadzenie W obecnych czasach, słowo świętość wydaje się nie mieć żadnego znaczenia w chrześcijańskim świecie. Materializm sprawia, że ludzie "gonią

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina 8, 1-11

Lectio Divina 8, 1-11 Lectio Divina 8, 1-11 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus powiedzieć.

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 8,18-30

Lectio Divina Rz 8,18-30 Lectio Divina Rz 8,18-30 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Prorok Habakuk. Cel. Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki

Prorok Habakuk. Cel. Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki Cel Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki Cieszymy się z obecności wszystkich i mamy nadzieję, że wszyscy wytrwamy w naszym modlitewnym czuwaniu. Przypominamy proroka Nahuma, którego

Bardziej szczegółowo

Amen. Dobry Boże, spraw, aby symbole ŚDM, krzyż wraz z ikoną Maryi, Ojcze nasz Zdrowaś Maryjo

Amen. Dobry Boże, spraw, aby symbole ŚDM, krzyż wraz z ikoną Maryi, Ojcze nasz Zdrowaś Maryjo Nowenna przed peregrynacją symboli ŚDM które w najbliższym czasie nawiedzą nasze miasto (parafię, dekanat, diecezję), były znakami nadziei dla wszystkich, ukazując zwycięstwo Jezusa nad tym, co przynosi

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA BIBLIJNEGO DLA KLAS I DO III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nr Programu nadany przez KChB: PNB/I-III/08/KB

PROGRAM NAUCZANIA BIBLIJNEGO DLA KLAS I DO III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nr Programu nadany przez KChB: PNB/I-III/08/KB PROGRAM NAUCZANIA BIBLIJNEGO DLA KLAS I DO III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nr Programu nadany przez KChB: PNB/I-III/08/KB Program Nauczania Biblijnego dla klas 1 do 3 szkoły podstawowej jest realizowany w podręcznikach:

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

XXIV Niedziela Zwykła

XXIV Niedziela Zwykła XXIV Niedziela Zwykła Nikt inny jak tylko Pan Bóg wspomaga i prowadzi tych, którzy pragną Mu służyć. Ta droga wymaga ofiary i poświęcenia w pokonywaniu przeciwności. Ten duchowy trening wzmaga odwagę,

Bardziej szczegółowo

Teksty Jana Pawła II zaprezentowane w czasie montażu. Jan Paweł II - odwaga świętości.

Teksty Jana Pawła II zaprezentowane w czasie montażu. Jan Paweł II - odwaga świętości. Teksty Jana Pawła II zaprezentowane w czasie montażu Jan Paweł II - odwaga świętości. W Was jest nadzieja, ponieważ Wy należycie do przyszłości, a zarazem przyszłość do Was należy. Nadzieja zaś jest zawsze

Bardziej szczegółowo

POWITANIE PRZEZ RODZICÓW

POWITANIE PRZEZ RODZICÓW POWITANIE PRZEZ RODZICÓW Czcigodny Księże Infułacie! W czasie tej Najświętszej Ofiary nasza młodzież, ma przyjąć sakrament bierzmowania. Zdajemy sobie sprawę, że jest to dla naszych dzieci trudny okres,

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi :

Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi : Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi : 1.Umocnić wiarę: I. Uzasadnia, że człowiek jest dzieckiem Boga. Wylicza

Bardziej szczegółowo

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego Jezus do Ludzkości Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego źródło: www.thewarningsecondcoming.com tłumaczenie: www.armiajezusachrystusa.pl Modlitwa Litanii 1 Ochrona

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

NOWENNA. "Najmocniej działają dzisiaj w świecie ci, którzy promienieją tym Bożym życiem, które noszą w sobie"

NOWENNA. Najmocniej działają dzisiaj w świecie ci, którzy promienieją tym Bożym życiem, które noszą w sobie NOWENNA Za 9 dni ważny a nawet najważniejszy dzień w życiu naszych Nowicjuszek: Ani, Patrycji, Estery, Magdy i Gosi. W ciągu tego czasu oczekiwania chciejmy poddać je pod opiekę Matki Bożej by jako Siostry

Bardziej szczegółowo

MODLITEWNIK PRZEBACZENIE MA MOC. Twoja droga do uzdrowienia

MODLITEWNIK PRZEBACZENIE MA MOC. Twoja droga do uzdrowienia MODLITEWNIK PRZEBACZENIE MA MOC Twoja droga do uzdrowienia imprimatur nr 176/2014, z dnia 29 stycznia 2014 r. bp Jan Szkodoń, wikariusz generalny ks. Kazimierz Moskała, wicekanclerz ks. dr Stanisław Szczepaniec,

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Trochę o... przebaczaniu. ...Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3!

Trochę o... przebaczaniu. ...Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3! Trochę o... przebaczaniu...panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3! ...Jezus mu odrzekł: Nie mówię ci, że aż siedem razy, lecz aż siedemdziesiąt

Bardziej szczegółowo

Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus)

Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus) Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus) DZIEWI PRÓB JEZUSA Nowenna z Kunegund Siwiec FLOS CARMELI POZNA 2015 NOWENNA ze Suebnic Bo Kunegund Siwiec WPROWADZENIE W trakcie II wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Spotkanie 2 Zrozumieć powody przyjścia Chrystusa na ziemię

Spotkanie 2 Zrozumieć powody przyjścia Chrystusa na ziemię Spotkanie 2 Zrozumieć powody przyjścia Chrystusa na ziemię W co naprawdę wierzy nasza młodzież? Badania pokazują, że 64% młodzieży chodzącej do kościoła wierzy, że Chrystus przyszedł na ziemię, aby nauczyć

Bardziej szczegółowo

Zwiastowanie Najświętszej Maryi Pannie Wysławiam Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi,

Zwiastowanie Najświętszej Maryi Pannie Wysławiam Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, Zwiastowanie Najświętszej Maryi Pannie Wysławiam Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je prostaczkom. Tak, Ojcze, gdyż takie było Twoje upodobanie

Bardziej szczegółowo

Kara za grzech: śmierć czy męki?

Kara za grzech: śmierć czy męki? Kara za grzech: śmierć czy męki? Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu www.epifania.pl Śmierć czy męki? Czy rzeczywiście po śmierci czeka większość ludzi straszny los w wiecznych mękach? Czy będący

Bardziej szczegółowo

Archidiecezjalny Program Duszpasterski ROK C OKRES ZWYKŁY. Komentarze do niedzielnej liturgii słowa

Archidiecezjalny Program Duszpasterski ROK C OKRES ZWYKŁY. Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Archidiecezjalny Program Duszpasterski ROK C OKRES ZWYKŁY Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2009/2010 17 18 Niedziela Najświętszej Trójcy 30 maja 2010 Prz 8,22-31 Ps 8 Rz 5,1-5 J 16,12-15

Bardziej szczegółowo

Słowo wstępne... 3 Przedmowa do pierwszego i ósmego wydania... 9 Słowo do czytelnika... 13

Słowo wstępne... 3 Przedmowa do pierwszego i ósmego wydania... 9 Słowo do czytelnika... 13 SPIS TREŚCI Słowo wstępne... 3 Przedmowa do pierwszego i ósmego wydania... 9 Słowo do czytelnika... 13 ROZDZIAŁ I O DOSKONAŁOŚCI CHRZEŚCIJAŃSKIEJ 1. Co jest celem życia?... 7 2. Czym jest życie chrześcijańskie,

Bardziej szczegółowo

BYĆ I MIEĆ - dlaczego chrześcijanin powinien troszczyć się o dobra materialne?

BYĆ I MIEĆ - dlaczego chrześcijanin powinien troszczyć się o dobra materialne? BYĆ I MIEĆ - dlaczego chrześcijanin powinien troszczyć się o dobra materialne? I. Pięć obszarów, w które warto w życiu "inwestować" 1. Związek z Bogiem - rozwój moralnoduchowy 2. Rozwój osobowościowy 3.

Bardziej szczegółowo

PIENIĄDZE WOLNOŚĆ, CZY ZNIEWOLENIE?

PIENIĄDZE WOLNOŚĆ, CZY ZNIEWOLENIE? EDUKACJA INANSOWA EDUKACJAFFINANSOWA C ROWN PIENIĄDZE WOLNOŚĆ, CZY ZNIEWOLENIE? Edukacja Finansowa Crown Twoje finanse wg zasad Pisma Świętego Cel: Poznanie i zastosowanie Bożych zasad zarządzania finansami.

Bardziej szczegółowo

Miłosierdzie Miłosierdzie

Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie SP Klasa IV, Temat 57 SP SP Klasa IV, IV, Temat 57 57 SP Klasa IV, Temat 57 Koronka do Miłosierdzia Bożego Na początku odmawia się: Ojcze nasz..., Zdrowaś Maryjo..., Wierzę

Bardziej szczegółowo

Chrześcijanie są jak drzewa

Chrześcijanie są jak drzewa Chrześcijanie są jak drzewa Księga Rodzaju 2:18-24 Potem rzekł Pan Bóg: Niedobrze jest człowiekowi, gdy jest sam. Uczynię mu pomoc odpowiednią dla niego. Utworzył więc Pan Bóg z ziemi wszelkie dzikie

Bardziej szczegółowo

Droga Krzyżowa STACJA

Droga Krzyżowa STACJA Kogo wybierasz? Jezusa, czy Barabasza? Kogo w życiu wybierasz? Oto nadszedł ten moment, który może kiedyś w życiu pominąłeś Łatwiej jest przecież nie opowiadać się za żadnym życiem. Łatwiej jest egzystować,

Bardziej szczegółowo

rozpoznaje znaki sakramentalne; okazuje szacunek wobec znaków obecności Boga. Określa, od kiedy rozpoczęła się jego przyjaźń z Jezusem; szczęśliwego;

rozpoznaje znaki sakramentalne; okazuje szacunek wobec znaków obecności Boga. Określa, od kiedy rozpoczęła się jego przyjaźń z Jezusem; szczęśliwego; I. Poszukiwanie szczęścia i wspólnoty 2 3 4 5 6 Określa, od kiedy rozpoczęła się jego przyjaźń z Jezusem; wymienia cechy człowieka szczęśliwego; wskazuje osoby, które troszczą się o niego; charakteryzuje,

Bardziej szczegółowo

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ W Biblii znajdujemy nakazy i Ŝądania. Zawierają one to, co wierzący nazywają wolą BoŜą. Najbardziej znanym ich zbiorem jest Dziesięć przykazań (Wj 34, 28). Znajdujemy go

Bardziej szczegółowo

Bóg ma plan dla Twojego życia, ponieważ zna Ciebie jak nikt inny. W jaki sposób poniższe teksty opisują to, jak dobrze Bóg Cię zna?

Bóg ma plan dla Twojego życia, ponieważ zna Ciebie jak nikt inny. W jaki sposób poniższe teksty opisują to, jak dobrze Bóg Cię zna? Uczniostwo w czasach końca BOŻY PLAN DLA TWOJEGO ŻYCIA Temat 1, Moduł 1 Michael Dörnbrack Wprowadzenie Na starość wiele osób patrzy wstecz na swoje życie i pyta z rozczarowaniem: To było to?. Zadanie sobie

Bardziej szczegółowo

Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa

Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa ks.porankiewicz ks.woźny Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa Zaprawdę powiadam wam: Jeśli się nie odmienicie i nie staniecie jak dzieci, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego. Dlaczego mamy być jak

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM NAUCZANIA POZNAJĘ BOGA I W NIEGO WIERZĘ PODRĘCZNIK JESTEM CHRZEŚCIJANINEM ROZDZIAŁ 1. Żyję w przyjaźni z Jezusem rozumie sens

Bardziej szczegółowo

M O D L IT W Y I PIEŚNI M ARYJN E

M O D L IT W Y I PIEŚNI M ARYJN E M O D L IT W Y I PIEŚNI M ARYJN E M O D L I T W Y ANIOŁ PAŃSKI Anioł Pański zwiastował Pannie Maryi i poczęła z Ducha świętego. Zdrowaś Maryjo Oto ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa

Bardziej szczegółowo

Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2

Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2 Co mnie łączy z Adamem? KSIĘGA RODZAJU ROZDZIAŁ 2 4 A oto dzieje nieba i ziemi podczas ich tworzenia, w dniu, kiedy PAN, Bóg, stworzył już ziemię i niebo, 5 ale na jej polach nie pojawił się jeszcze żaden

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IV Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Triduum Paschalne......5 Wielki Czwartek (5 kwietnia)......5 Droga Krzyżowa (6-7 kwietnia Wielki Piątek, Wielka Sobota)......8 Chrystus zmartwychwstał! (8 kwietnia Niedziela Wielkanocna)....

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania z religii w zakresie 1 klasy technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE Z RELIGII Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1 Klasa I Ocena Wymagania programowe Uczeń: - potrafi opowiedzieć o patronie kościoła parafialnego

Bardziej szczegółowo

Środa Popielcowa ODNAWIAMY SIĘ W DUCHU

Środa Popielcowa ODNAWIAMY SIĘ W DUCHU Środa Popielcowa ODNAWIAMY SIĘ W DUCHU 1 Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu, Z PSALMU 1 w ogromie swego miłosierdzia wymaż moją nieprawość! i uczyniłem, co złe jest przed Tobą. SŁOWO BOŻE [Mt 6,1-3] Strzeżcie

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej Kryteria w zakresie oceny niedostatecznej Uczeń : - nie spełnia wymagań koniecznych na ocenę dopuszczającą, - odmawia

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania. w zakresie 5 klasy szkoły podstawowej. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania. w zakresie 5 klasy szkoły podstawowej. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych cena CELUJĄCA Kryteria oceniania w zakresie 5 klasy szkoły podstawowej opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Obdarowani przez Boga z serii Drogi Przymierza Wiedza uczeń opanował wszystkie

Bardziej szczegółowo