Od wiary w Innego do zakładu o obiekt a

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Od wiary w Innego do zakładu o obiekt a"

Transkrypt

1 Od wiary w Innego do zakładu o obiekt a Bernard Nomine Na skrzyżowaniu psychoanalizy i religii znajduje się wiara. Nasz słynny podmiot, o którym zakłada się, że wie [sujet supposé savoir] 1, bez którego psychoanaliza jest niemożliwa, to koncept, który psychoanaliza dzieli z religią. Czy przypominajcie sobie, że pierwszymi, którzy zwrócili uwagę na znaczenie snów byli wieszczbiarze ci, którzy praktykowali divinatio, czyli interpretację divinorum, boskich wypowiedzi. Wystarczy, że pojawi się enigmatyczny znaczący, oddzielony od wszelkiego aktu wypowiadania, a zostanie on zinterpretowany jako wiadomość od Boga lub, od czasów Freuda, jako wiadomość od nieświadomego. Czy przypominacie sobie te trzy niezrozumiałe słowa nakreślone na murze przez niewidzialną rękę, zinterpretowane przez proroka Daniela jako boskie napomnienie? Biblia zapewnia nas, że tego samego wieczora Baltazar został zamordowany. Wystarczy, że wiedza wyłoni się nieoczekiwanie i nie ma nikogo, kto mógłby ją wyartykułować, byśmy tę farsę przypisali podmiotowi, o którym zakłada się, że wie, zwłaszcza Bogu. W seminarium Od Innego do innego znajdziecie taką oto radykalną formułę: podmiot, o którym zakłada się, że wie to Bóg, i tyle 2. Jeśli psychoanaliza miałaby się ograniczyć do wiary w nieświadomość, tak jak w pierwszych momentach swego odkrycia, do tej pory zlałaby się ona z religią. Miałaby swych wielkich kapłanów, swoje święte teksty, swój katechizm, swe rytuały wejścia, i przy okazji, praktykowałaby ekskomunikę, oraz doświadczyłaby schizm. Mówiąc krótko, kończę tę listę bo, wspominając historię ruchu psychoanalitycznego, mielibyście trudność z odróżnieniem psychoanalizy od religii. Zauważyliście pewnie, że psychoanalitycy mają obsesję na punkcie zwracania się w stronę tego, co religijne; to ciekawe, bo teologowie mają obsesję na punkcie zwracania się w stronę ateizmu. A więc, kiedy teologowie i psychoanalitycy spotykają się pod jednym dachem, tak, jak to się stało w Angers w grudniu zeszłego roku, wymiany zdań są dosyć komiczne, dlatego że jedni reprezentują dla drugich swe przeciwieństwa [travers], którymi nikt nie chce się stać. Oznacza to, że debata może być całkiem pasjonująca i, przy okazji, dziękuję ludziom z Angers oraz kolegom z zachodu Francji za stworzenie mi okazji do uczestniczenia w takim wydarzeniu. To właśnie tamto spotkanie dało inspirację do tego, co będę mówił dzisiaj. Psychoanaliza i religia dogadują się co do jednego: na początku jest słowo i stąd mamy zagadkę, nie tylko: co to znaczy?, ale też: kto to mówi?. Odnośnie tego, byłem poruszony pytaniem, którym Dom Marc-François Lacan kończył homilię na pogrzebie swego brata: Kto powołuje mnie, bym w jego poszukiwaniu odnalazł sens życia? Wiara jest zatem wiarą w sens oczywiście ale, przede wszystkim, jest wiarą w istnienie podmiotu, który ten sens zatrzyma. Moglibyśmy jednak pomyśleć, że jest sens, który może powstać bez podmiotu, który by go wyartykułował, jak dzieje się to w matematyce. Lacan chciał by zauważono, że matematyk wierzy w matematykę jako pismo, z pomocą którego uda mu się wyrwać kawałek realnego. Matematyka jest symptomem matematyka. Czy nie opiera się on jedynie na piśmie? Jest niemal namacalne, że opiera się to jedynie na piśmie. 3 To, co odkrywa matematyk, to że w realnym jest wyartykułowana wiedza. Czy matematyka jako symptom wystarcza mu by wesprzeć całą tę sprawę? Przeczytawszy notatki pozostawione przez Newtona, 1 Lacanowski termin sujet supposé savoir zwyczajowo tłumaczy się jako podmiot zakładanej/założonej wiedzy (wtedy wnosi się, że oryginał mówi sujet du savoir supposé ) lub zakładany podmiot wiedzenia (czyli sujet supposé du savoir ), wydaje się jednak, że sens oryginału jest trochę inny sujet supposé savoir to, mówiąc dokładniej, podmiot, o którym zakłada się, że wie, takie tłumaczenie jest może, ze względu na swą długość, nieco mniej poręczne, ale za to bliższe oryginałowi. [przyp. tłum.] 2 Jacques Lacan, Seminarium D un Autre à l autre [od Innego do innego], 30 kwietnia Jacques Lacan, wystąpienie podczas warsztatów na dniach karteli Ecole Freudienne de Paris w Maison de la Chimie, 13 kwietnia

2 Cantora, Goedla czy Einsteina, zdaje się, że matematyk nie może się powstrzymać od przypisywania tej wyartykułowanej wiedzy w realnym jakiemuś wielkiemu Geometrze. Wiara pociąga zatem za sobą pewne mówienie, pewne pismo i pewne bycie, które wydają się posiadać sens, jakiego nam brakuje. Śledząc wywody Lacana na ten temat, spostrzegłem się, że wiara pociąga za sobą zawsze sens i jouissance obiecaną w przyszłości. Jeśli wierzymy, to dlatego, że chodzi o rozkoszowanie się 4 mówił Lacan o religii i dewocji, która się z nią wiąże. W tym samym porządku myśli uczynił on z symptomu wsparcie dla wiary. Wierzy się, że symptom ma coś do powiedzenia, coś, co dotyczy zakazanej jouissance. Wystarczyłoby zatem umieć ją deszyfrować, by się nią rozkoszować. W tym samym stylu Lacan mówił, że kobieta jest symptomem, a mężczyzna wierzy właśnie w to, że istnieje taka kobieta, która będzie w stanie przetłumaczyć jego jouissance. Wiara jest zawsze zawieszona w pewnym punkcie jouissance obiecanej w przyszłości. Nie bez powodu w trzech religiach monoteistycznych wiara w Boga wiąże się z wiarą w życie wieczne w zaświatach, czyli miejscu i czasie, gdzie będzie można radować się bez granic. W kwestii wiary wyartykułowanej poprzez jouissance, byłoby ciekawym rozważyć, od strony zjawisk religijnych, cały rejestr wartości, ideałów, a nawet małych wierzeń niekiedy niedających się wyznać, na których bazie podmiot może się podpierać. Każda ideologia polega na warunkującym ją zysku z rozkoszy [plus-de-jouir], który produkuje ona bezwiednie. Czy zdajemy sobie z tego sprawę, czy nie, przyjmujemy ją, czy, krócej, wierzymy w nią dla rozkoszowania się, które obiecuje ona w przyszłości. Analizant wchodzi w analizę z pewną liczbą wierzeń, wierzy nie tylko w Innego i w swoją wersję podmiotu, o którym zakłada się, że wie, ale wierzy też w wiele innych rzeczy, które świadczą bez jego wiedzy o jego wyborach związanych z jouissance. Nie dziwi zatem, że psychoanaliza może wstrząsnąć wierzeniami analizanta. Byłoby zastanawiające, jeśli nie miałaby ona żadnego wpływu na jego ideologię, system wartości i najbardziej intymne wierzenia. Jeśli leczenie zaczyna się od wiary w Innego jako podmiot przypisywany nieświadomej wiedzy, może ono znaleźć zakończenie jedynie w upadku podmiotu, o którym zakłada się, że wie. Pod koniec analizy chodzi o to, by na moment zauważyć lukę, którą takie założenie pokrywa. Istnieje wiedza w realnym, ale nie ma nikogo, komu można by było ją przypisać. To kazało Lacanowi powiedzieć, że w zasadzie jedyny ateizm, który zasługiwałby na to miano, byłby takim, który sprawiałby, że myśl byłaby w stanie wytrzymać konfrontację z kwestionowaniem podmiotu, o którym zakłada się, że wie. 5 To sformułowanie jest mocne, pociąga za sobą stwierdzenie, że zakwestionowanie podmiotu, o którym się zakłada, że wie jest czymś trudnym do zniesienia i użytek, który Lacan robi z trybu warunkowego powinien nas skłaniać, by nie brać tego sformułowania dosłownie i nie wymagać dla końca analizy namacalnego dowodu wspomnianego ateizmu. Wydaje mi się, że Lacanowi chodzi przede wszystkim o pytanie: w jaki sposób możliwe jest by myśl podtrzymywała wątpienie, któremu poddany został podmiot, o którym zakłada się, że wie. Tym, co może sprawić, że myśl będzie w stanie znieść tę konfrontację w psychoanalizie, jest odkrycie funkcji, powiem, niewiarygodnej funkcji wiedzy żadnej [nul savoir] obiektu, którego nie da się pojąć, ale który was przejmuje, kiedy, skonfrontowane z pustką Innego, wszystko osadza się wokół jądra paru znaczących, które wirują niczym na dnie lejka. Ów niewiarygodny i niedający się pojąć obiekt ma pewną szczególną gęstość, Lacan mówił, że jest to kondensator jouissance. Rzecz jasna, brakuje słów by nakreślić, o co chodzi. Ale jedno 4 Jacques Lacan, Seminarium RSI, 11 marca Jacques Lacan, Seminarium d un Autre à l autre [od Innego do innego], 30 kwietnia

3 słowo wydaje mi się dosyć adekwatne jest to słowo osad, leży ono na skrzyżowaniu dwóch osi: koncentracji czasu i kondensacji bytu, które charakteryzują owo doświadczenie. Coś się osadza, a zatem opada to ów obiekt, którego koncept wymyślił Lacan: obiekt przejmujący, ale nie do pojęcia. Tak samo to, co osadza się, to podmiot, który się w nim [obiekcie] widzi w przebłysku, pod nieopisywalnym kontem. Lacan nadał temu obiektowi nazwę, zredukowaną do jednej litery a, czyli do prefiksu prywatywnego a-. W jednym ze swych seminariów Lacan, mówiąc o tym zauważonym i natychmiast porzuconym w pośpiechu obiekcie, określa go obiektem pośpiesznym [hâté]. Dziwnym trafem, w opublikowanej wersji seminarium Encore, ten przymiotnik został opuszczony. Szkoda, bo zapisanie tego znaczącego - hâté /athée 6 [pośpieszny/ateistyczny], uruchomiłoby niejednoznaczność. Obiekt a Lacana stoi w opozycji do idei podmiotu, o którym zakłada się, że wie, czyli do idei Boga. To w tym sensie jest to obiekt ateistyczny [athée]. Ale trzeba jeszcze sprecyzować, o jaki ateizm może chodzić. Obiekt ten, wynaleziony przez Lacana, jest ateistycznym w sensie, w którym sprzeciwia się idei Boga jako ojca, tego, o którym zakłada się, że wie. Powiedzmy dokładniej, że Bóg, ojciec, o którym zakłada się, że wie, zasłania egzystencję tym ateistycznym obiektem. Ale Lacan przywołuje inne oblicze Boga, nie jako ojca, lecz jako miejsce, którego sobie nie wyobrażamy, ale które na pewno istnieje. Razem z tym Bogiemmiejscem, czy w to wierzymy, czy nie, trzeba się z tym liczyć mówił Lacan To całkowicie nieuniknione 7. Trzeba się z tym liczyć, dlatego że jest to miejsce, które eks-zystuje, to struktura języka je narzuca, i to już od początku. Jest to coś, co teologia apofatyczna Dionizego Aeropagity i Mistrza Eckharta definiowała jako skryty byt Boga, istota usytuowana tam, gdzie symbolicznemu brak słów. Bóg jest nicością; nie dlatego, że nie ma bytu, nie jest ani tym ani tamtym, o ile da się to powiedzieć, jest bytem odartym z bycia. Jest poza wszelkim mówieniem 8. Zauważycie jak bardzo powyższe terminy przypominają te, których Lacan używa by mówić o swym koncepcie obiektu a, który zasługiwałby, swoją drogą, na przymiotnik apofatyczny, απο φατος, dosłownie poza tym, co da się wypowiedzieć. Ale jest jeszcze coś innego, co pozostaje poza tym, co da się wypowiedzieć, a mimo to istnieje jest to coś, co nazywamy Inną jouissance. Ta jouissance, której doświadczamy, ale o której nic nie wiemy - tak niewiele odstająca od przeżycia mistycznego, do którego Lacan przykładał wielką uwagę, co zaś skierowało go na drogę, interpretowania oblicza Innego, oblicza Boga jako podtrzymywanego przez jouissance kobiecą 9. Co w tej optyce reprezentowałby nasz sławny obiekt a? Bez wątpienia, wklęsły ślad tego poza-uniwersum, gdzie sytuuje się oblicze Boga Innej jouissance, wyryty w podmiocie. Tak sobie tłumaczę zainteresowanie i posłuch, którym obdarzają przeżycie mistyczne psychoanalitycy lacanowscy. Święty Augustyn wskazywał nam drogę, kiedy szukał w samym sobie śladu egzystencji Boga, i który to ślad sytuował on w najbardziej intymnym [punkcie] swojej intymności, intimior intimo meo. Doświadczenie mistyczne, takie jak nam je opisała Święta Teresa z Avila, polega na zredukowaniu się do tego obiektu-celu boskiej miłości i w ten sposób ofiarowaniu się po to, by wprawić w brzmienie pustkę Innego, co, wydaje się, pozwala jej dzielić się swą jouissance boski moment, jeśli mamy temu wierzyć! Sama mówi, że nauczyła się tego modlitewnego ćwiczenia, czytając książkę, którą dał jej wujek. Bardzo mnie ona raduje (ta książka) pisze i zdecydowałam z całych sił podążać tą drogą z tą książką jako 6 Słowa te różnią się jedynie w piśmie, ich wymowa jest identyczna, stąd dwuznaczność, którą wspomina autor. [przyp. tłum.] 7 Jacques Lacan, Le savoir du psychanalyste, 1 juin Mistrz Eckhart, Kazania, Kazanie Jacques Lacan, Seminarium XX, Encore. 3

4 przewodnikiem. Chodzi o Trzeci elementarz, napisany w 1530 przez franciszkanina Francisco de Osunę. Można sobie go sprawić, czego nie omieszkałem zrobić. Proponuje on szczególny sposób modlitwy, który polega na zanurzeniu się w siebie najgłębiej jak tylko się da, tam, gdzie to nie myśli [là où ça ne pense pas]. Ćwiczenie to nazywa się przepaść, dlatego że zawiera ono w sobie niejasność [obscurité] i głębię oraz zasadza się na głębokim sercu człowieka, które może być tylko niejasne [obscur], to znaczy, niedostępne dla ludzkiego poznania. Ale mówi on również bardzo wyraźnie, że owa modlitwa to sposób kochania 10. Chodzi o zatracenie się w boskiej miłości. Święta Teresa w wielkim stopniu się temu poświęciła. Dlaczego Lacan tak interesował się tym, co nazywał mistycznymi porywami [jaculations]? Dlatego, że mówi jest to w sumie to, co [o innej jouissance] można czytać najlepszego a na samym dole strony notuje [...] dodawszy do tego Ecrits Lacana, bo jest to [rzecz] z tego samego porządku. 11 Lacan uważa więc, że mistycy zaświadczają najlepiej o tej jouissance, która znajduje się poza tym, co daje się wypowiedzieć, ale która z pewnością istnieje. Wydawała się mu ona pozostawać zależną od hipotetycznego bytu znaczeniowości, który pozostaje dla mnie dosyć zagadkowym, przynajmniej jeśli nie zrobi się z niego konceptu przeciwstawiającemu się bytowi najwyższemu; mogłaby to być zasada, na której bazował ukryty byt boskości u Mistrza Eckharta, zasada, która, w sumie, wprawia mistyków w rozkosz. Nazywają ją Bogiem. Ale to w sobie samych usiłują się do niego zbliżyć, kiedy zatracają się w sercu Innego w owym rodzaju czarnej dziury, gdzie znika wszelka gwarancja znaczenia, włączając w to gwarancję sensu naszego bycia, której wszyscy poszukujemy. W tej czarnej dziurze wszystko się kondensuje sens, który ucieka, obiekt, który się osadza lecz ów wir jouissance jest przykryty funkcją ojca, która nadaje staremu dobremu Bogu uspokajającą formę regulatora jouissance. Ale, jeśliby wierzyć mistykom, byt znaczeniowości nie jest wcale regulatorem jouissance, wprost przeciwnie. Znawcy boskiej miłości pokazują nam: Bóg się rozkoszuje. Nie mówią tego dokładnie w ten sposób, mówią Bóg jest miłością. Lecz to, co odkryłem po lekturze książki Andersa Nygrena Eros et Agapè - do której nawiązuje Lacan i której reedycję zasygnalizowała nam Colette Soler to to, że trzeba wziąć poprawkę na fakt, że Bóg nie kocha według modelu miłości ludzkiej. Miłość ludzka celuje w obiekt, któremu wcześniej nadała pożądaną wartość jest to eromenos. Model miłości ludzkiej, to eros platoński, jego przyczyna leży poza samym sobą. Eros wprawia byt ludzki w ruch w stronę obiektu jego pragnienia uważanego za suwerenne dobro. Logicznym jest, że nie można postrzegać miłości boskiej jako mającej przyczynę poza sobą, Bóg jest causa sui, jeśli nie nie byłby Bogiem. A zatem trzeba postrzegać miłość boską według innego modelu, co proponuje Nygen. Bóg kocha według modelu agape, spontanicznej miłości bez motywu, której bazą nie jest żaden zewnętrzny powód. Agape jest miłością twórczą. Celem miłości boskiej nie jest coś, co jest już samo w sobie godne miłości; wręcz przeciwnie, bierze ona za cel coś, co nie ma w sobie żadnej wartości i temu czemuś ją nadaje. Jest to charakterystyczne dla tego, czego nauczał Święty Paweł. To zaś w prostej linii wiąże się z doświadczeniem jego spektakularnego nawrócenia. Według niego, Bóg nie wysłał na ziemię swego syna dla sprawiedliwych tych, którzy godni są jego miłości, dlatego, że szanują jego prawo; wysłał go dla innych, dla grzeszników zbłąkanych owieczek. Taka koncepcja miłości jest wywrotowa. Kompletnie przeciwstawia się porządkowi zasług i dystrybutywnej koncepcji 10 Francisco de Osuna, Le recueillement mystique [Medytacje mistyczne], s.50; Sagesses chrétiennes, wyd. cerf Jacques Lacan, Seminarium XX, Encore. 4

5 sprawiedliwości. Jeśli Bóg was kocha, spokojnie, nie zasługujecie na to tak to właśnie wygląda. Dostrzeżecie ją, jeśli to zaakceptujecie, nie dostrzeżecie, jeśli się temu przeciwstawicie. Na tym polega całe zagadnienie wiary jako otrzymanej łaski, a nie jako poszukiwania, czy też przywarcia do podmiotu, o którym zakłada się, że wie. Znajdujemy się tutaj w innym rejestrze, dlatego że agape jest pozbawiona powodu, pozbawiona motywu. Wydaje mi się, że doświadczenie mistyczne jest doświadczeniem podmiotu, który widzi się i akceptuje jako cel tej boskiej miłości pozbawionej powodu, i który, w związku z tym, dzieli się swą miłością, czyli swą jouissance. Nie znaczy to, że bierze się on za szczęśliwego wybrańca, podstawowy warunek to taki, żeby wiedział, iż jest mniej niż niczym, by w wystarczającym stopniu pozbawił się sam siebie w postawie akceptacji dla agape, która na niego spływa. W ten sposób Lacan wyobrażał sobie pozycję świętego. Nie zapominajcie, że zaproponował ją jako model dla analityków. Dla przykładu, w przeniesieniu analityk nie może się uważać za eromenosa, pożądanego dla wiedzy, którą ujawnia, lub którą się mu przypisuje; jest on, w samym sobie, jedynie obiektem bez wartości, obiektem, którego wartość jest wytwarzana jedynie przez łaskę analizanta w przeniesieniu, i którą jako taką musi zaakceptować. Wolne skojarzenia, które proponuje analizantowi, nie są niczym innym niż słuchaniem i poddaniem się zasadzie znaczeniowości. Chodzi o to by zostawić wolne pole jejęzykowi [lalangue]. Analityk zachęca do tego analizanta w takim stopniu, w jakim on sam słucha nie myśląc, bo ze swej własnej analizy dowiedział się jedynie tego, czego można się było dowiedzieć pozwalając pobrzmiewać w sobie temu, co pochodzi z największej głębi Innego, nie robiąc temu przeszkód. Jest to związane z pragnieniem analityka. Lacan nie robił z niego pragnienia jak każde inne. Być może moglibyśmy wyciągnąć naukę z modelu agape, która również nie jest miłością jak każda inna. Trzeba przeczytać tę książkę, jest ona jak to dobre książki nie można wobec niej przejść obojętnie. Przy jej lekturze powiedziałem sobie, że z koncepcji agape trzeba wyciągnąć naukę, z tym, że należy wypracować jej wersję laicką. Nie wydaje się to niemożliwe. Pau, 27 listopada 2009 Tłum. Wojciech Bączkowski 5

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle JAN PAWEŁ II Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle pożądanym. Niektórzy zdają się nie interesować

Bardziej szczegółowo

Kochamy Pana Jezusa. Zeszyt ćwiczeń do nauki religii dla klasy II szkoły podstawowej. pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego

Kochamy Pana Jezusa. Zeszyt ćwiczeń do nauki religii dla klasy II szkoły podstawowej. pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego Kochamy Pana Jezusa Zeszyt ćwiczeń do nauki religii dla klasy II szkoły podstawowej pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego Copyright by Wydział Katechetyczny Kurii Diecezjalnej Płockiej 1 O słuchaniu Boga.

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie WPROWADZENIE D zień dobry, Przyjaciele. Pragnę powitać tych wszystkich, któ rzy kroczą drogą dalszego energoinformacyjnego rozwoju oraz tych, którzy stawiają na niej dopiero pierwsze kroki. Czy gotowi

Bardziej szczegółowo

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich K O C H A M Y D O B R E G O B O G A Nasza Boża Rodzina Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Wprowadzenie do książki Nasza Boża Rodzina Religia

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć.

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. o. Walerian Porankiewicz Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. To całkowite oddanie się Bogu

Bardziej szczegółowo

1 otwarte (własna wypowiedź respondenta na zadane pytanie) 1 półotwarte (wybór odpowiedzi oraz swobodna wypowiedź odnośnie badanego zagadnienia).

1 otwarte (własna wypowiedź respondenta na zadane pytanie) 1 półotwarte (wybór odpowiedzi oraz swobodna wypowiedź odnośnie badanego zagadnienia). Sprawozdanie z przeprowadzonego badania ewaluacyjnego wśród rodziców dzieci biorących udział w projekcie ECHO-NAUKA wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci z klas nauczania zintegrowanego ze Szkoły Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Kiedy rozmawiamy z ukochaną osobą, czujemy się szczęśliwi.

Kiedy rozmawiamy z ukochaną osobą, czujemy się szczęśliwi. Kiedy kochamy kogoś, lubimy z nim rozmawiać. Lubimy, gdy rozmawia z nami. Kiedy rozmawiamy z ukochaną osobą, czujemy się szczęśliwi. Muzułmanie kochają Allaha bardziej niż kogokolwiek z własnej rodziny.

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Miłosierdzie Miłosierdzie

Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie SP Klasa IV, Temat 57 SP SP Klasa IV, IV, Temat 57 57 SP Klasa IV, Temat 57 Koronka do Miłosierdzia Bożego Na początku odmawia się: Ojcze nasz..., Zdrowaś Maryjo..., Wierzę

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja SAKRAMENT POJEDNANIA Celebracja SESJA 2 dla RODZICÓW Ponowne Spotkanie Rozpoczynając tę sesję powiedz osobie, która jest obok ciebie, co zapamiętałeś z poprzedniej rodzicielskiej sesji? Co było pomocne

Bardziej szczegółowo

JEAN GUITTON (1901-1995) Daj mi, Boże, pokój, pogodę ducha i radość

JEAN GUITTON (1901-1995) Daj mi, Boże, pokój, pogodę ducha i radość Niech będą błogosławione wszystkie drogi, Proste, krzywe i dookolne, Jeżeli prowadzą do Ciebie, Albowiem moja dusza bardziej tęskni za Tobą, Niż tęsknią nocni stróże, pokryci rosą, Za wschodzącym słońcem.

Bardziej szczegółowo

Czego szukacie? J 1,38

Czego szukacie? J 1,38 Koło modlitwy Czego szukacie? J 1,38 Panie, naucz nas się modlić. Łk 11,1 We wszystkich wielkich religiach drogą do odkrycia głębokiej i prawdziwej mądrości jest modlitwa. Według pierwszych nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi możliwościami języka Prolog w zakresie definiowania faktów i reguł oraz wykonywania zapytań.

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi możliwościami języka Prolog w zakresie definiowania faktów i reguł oraz wykonywania zapytań. Paradygmaty Programowania Język Prolog Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi możliwościami języka Prolog w zakresie definiowania faktów i reguł oraz wykonywania zapytań. Wstęp Prolog (od francuskiego

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Amen. Dobry Boże, spraw, aby symbole ŚDM, krzyż wraz z ikoną Maryi, Ojcze nasz Zdrowaś Maryjo

Amen. Dobry Boże, spraw, aby symbole ŚDM, krzyż wraz z ikoną Maryi, Ojcze nasz Zdrowaś Maryjo Nowenna przed peregrynacją symboli ŚDM które w najbliższym czasie nawiedzą nasze miasto (parafię, dekanat, diecezję), były znakami nadziei dla wszystkich, ukazując zwycięstwo Jezusa nad tym, co przynosi

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze.

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze. WSTęP Pytanie zadane przez Autora w tytule może brzmieć jak obiecujące hasło reklamowe: przeczytaj książkę, a przekonasz się, że wszystkie trudności i problemy twojego życia duchowego i wspólnotowego zostaną

Bardziej szczegółowo

W badaniach 2008 trzecioklasiści mieli kilkakrotnie za zadanie wyjaśnić wymyśloną przez siebie strategię postępowania.

W badaniach 2008 trzecioklasiści mieli kilkakrotnie za zadanie wyjaśnić wymyśloną przez siebie strategię postępowania. Alina Kalinowska Jak to powiedzieć? Każdy z nas doświadczał z pewnością sytuacji, w której wiedział, ale nie wiedział, jak to powiedzieć. Uczniowie na lekcjach matematyki często w ten sposób przekonują

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Grzech psuje. Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12)

Grzech psuje. Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12) Spotkanie 2 Grzech psuje moją przyjaźń z Bogiem Wszyscy odstąpili od Boga, wszyscy popełnili zło. Nie ma takiego, co dobrze czyni, nie ma ani jednego. (List do Rzymian 3, 12) Dobra Nowina głosi, że Bóg

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować i przeprowadzić oazę modlitwy? Wskazania dla animatorów.

Jak przygotować i przeprowadzić oazę modlitwy? Wskazania dla animatorów. Jak przygotować i przeprowadzić oazę modlitwy? Wskazania dla animatorów. Dla organizujących po raz pierwszy oazę modlitwy, a także dla innych w celu przypomnienia, podajemy poniżej wskazania dotyczące

Bardziej szczegółowo

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW SAKRAMENT POJEDNANIA Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW Znaki Gotowości Czy twoje dziecko czasem Chce się modlić do Boga? Mówi Przepraszam bez podpowiadania? Przebacza innym nawet wtedy, gdy nie mówi przepraszam?

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Jadwiga Stasica Matematyka 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Kraków 2008 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2001 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Agata Fuks

Bardziej szczegółowo

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły.

Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. SZKOŁA dla RODZICÓW Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. (...) Dzieci potrzebują tego, aby ich uczucia były akceptowane i doceniane. Kto pyta nie błądzi. Jak pomóc

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.

ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN. 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa. tel. 618 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi. ŚWIĘTY JÓZEFIE, OPIEKUNIE RODZIN 30-dniowe nabożeństwo do świętego Józefa tel. 18 529 293; www.karmelici.info e-mail poznan@karmelicibosi.pl okładka.indd 1 2015-03-03 08:10:05 Alicja Maksymiuk ŚWIĘTY JÓZEFIE,

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Logika i Teoria Mnogości Cytaty 1

Logika i Teoria Mnogości Cytaty 1 Logika i Teoria Mnogości Cytaty 1 Gdyby Biblię pisał Platon, to niewątpliwie rozpocząłby w ten sposób: Na początku Bóg stworzył matematykę, a następnie niebo i ziemię, zgodnie z prawami matematyki (Morris

Bardziej szczegółowo

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Kościół

Bardziej szczegółowo

WIDZIELIŚMY PANA. Józef Augustyn SJ. Rozważania rekolekcyjne oparte na Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli. Tydzień czwarty

WIDZIELIŚMY PANA. Józef Augustyn SJ. Rozważania rekolekcyjne oparte na Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli. Tydzień czwarty Józef Augustyn SJ WIDZIELIŚMY PANA Rozważania rekolekcyjne oparte na Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli. Tydzień czwarty Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2013 SPIS TREŚCI WPROWADZENIA DO KONTEMPLACJI

Bardziej szczegółowo

MOCNE STRONY OSOBOWE:

MOCNE STRONY OSOBOWE: MOCNE STRONY OSOBOWE: To ja Kreatywność / pomysłowość Znajduję różne rozwiązania problemów Łatwo wpadam na nowe pomysły Mam wizjonerskie pomysły Szukam nowych możliwości i wypróbowuję je Potrafię coś zaprojektować

Bardziej szczegółowo

M Ą D R O Ś Ć N O C Y

M Ą D R O Ś Ć N O C Y K H E N C Z E N T H R A N G U R I N P O C Z E A SONG FOR T H E K I NG Od pewnego czasu Gampopa miewał wiele dziwnych i żywych snów. Udał się więc do Milarepy po radę. Ten odpowiedział mu: Jesteś wielkim

Bardziej szczegółowo

Kazanie Pasyjne I część Gorzkich Żali

Kazanie Pasyjne I część Gorzkich Żali Kazanie Pasyjne I część Gorzkich Żali Drodzy Bracia i Siostry w jakim celu przyszliśmy na dzisiejsze nabożeństwo? Pewnie zdecydowana większość aby się pomodlić. Bardzo dobra motywacja. Jako chrześcijanie

Bardziej szczegółowo

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa autor: Amy i Pat Amy: Witam. Nazywam się Amy, a to jest mój mąż Patrick. Jesteśmy małżeństwem od 16 lat. Chcemy wam opowiedzieć

Bardziej szczegółowo

Podobno lepiej jest rozmawiać z piękną kobietą i myśleć przy tym o Panu Bogu, niż modlić się do Boga i myśleć o pięknej kobiecie (K. Wójtowicz).

Podobno lepiej jest rozmawiać z piękną kobietą i myśleć przy tym o Panu Bogu, niż modlić się do Boga i myśleć o pięknej kobiecie (K. Wójtowicz). wstęp Podobno lepiej jest rozmawiać z piękną kobietą i myśleć przy tym o Panu Bogu, niż modlić się do Boga i myśleć o pięknej kobiecie (K. Wójtowicz). W pierwszym wypadku, widząc piękno kobiety, można

Bardziej szczegółowo

Droga Krzyżowa STACJA

Droga Krzyżowa STACJA Kogo wybierasz? Jezusa, czy Barabasza? Kogo w życiu wybierasz? Oto nadszedł ten moment, który może kiedyś w życiu pominąłeś Łatwiej jest przecież nie opowiadać się za żadnym życiem. Łatwiej jest egzystować,

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III

Jadwiga Stasica. Matematyka. 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Jadwiga Stasica Matematyka 160 pomysłów na zajęcia zintegrowane w klasach I III Kraków 2008 Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2001 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Agata Fuks

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Wymagania programowe i kryteria oceniania osiągnięć uczniów I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę

Bardziej szczegółowo

Ogólnie: Na ocenę celującą zasługuje uczeń, który wyraźnie wykracza poza poziom osiągnięć edukacyjnych przewidzianych dla danego etapu kształcenia.

Ogólnie: Na ocenę celującą zasługuje uczeń, który wyraźnie wykracza poza poziom osiągnięć edukacyjnych przewidzianych dla danego etapu kształcenia. KRYTERIA OCENIANIA z katechezy w zakresie I klasy szkoły podstawowej do programu nr AZ-1-01/10 i podręcznika nr AZ-11-01/10-RA-1/11 Jesteśmy w rodzinie Jezusa pod redakcją ks. Stanisława Łabendowicza Kryteria

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania z religii w zakresie 1 klasy technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa I pokój Boga Ojca niech będą z wami wszystkimi. Panie bądź z nami w czytaniu i rozważaniu słowa Twego, Amen

Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa I pokój Boga Ojca niech będą z wami wszystkimi. Panie bądź z nami w czytaniu i rozważaniu słowa Twego, Amen Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa I pokój Boga Ojca niech będą z wami wszystkimi. Amen Panie bądź z nami w czytaniu i rozważaniu słowa Twego, Amen Szły z nim wielkie tłumy. Odwróciwszy się powiedział

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

Prorok Habakuk. Cel. Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki

Prorok Habakuk. Cel. Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki Cel Przybliżenie dzieciom postaci proroka Habakuka. Kolejne kroki Cieszymy się z obecności wszystkich i mamy nadzieję, że wszyscy wytrwamy w naszym modlitewnym czuwaniu. Przypominamy proroka Nahuma, którego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

wywiadu środowiskowego. 1

wywiadu środowiskowego. 1 1. DANE OSOBY Z KTÓRĄ PRZEPROWADZONO WYWIAD 1 Narzędzie pracy socjalnej nr 1 Wywiad Rozpoznanie sytuacji Przeznaczenie narzędzia: Etap 1 Diagnoza / Ocena Podetap 1a Rozeznanie sytuacji związanej z problemem

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ TRZECI Uzdrowienie wewnętrzne Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk. 4, 38-42 Wysoka gorączka

Bardziej szczegółowo

Ewangelia Jana 3:16-19

Ewangelia Jana 3:16-19 1. POTRZEBA ŁASKI "(16) Bóg bowiem tak bardzo ukochał świat, że dał swego Jedynego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (17) Bóg nie posłał swego Syna na świat, aby

Bardziej szczegółowo

SP Klasa V, Temat 36

SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!! Dziecko pilnie poszukuje opiekuna. Kandydat powinien: Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!!

Bardziej szczegółowo

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette)

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette) MODLITWY BLOG MOTYWACYJNY www.leonette.pl Panie, Ty wiesz o najsłodszych mych wspomnieniach, Panie, Ty wiesz o największych mych marzeniach, Panie, Ty wiesz czego dzisiaj tak żałuję, Panie, Ty wiesz czego

Bardziej szczegółowo

POSTAWY RODZICIELSKIE

POSTAWY RODZICIELSKIE POSTAWY RODZICIELSKIE Wychowanie bez błędów jest mitem. Nic takiego nie istnieje. I nie tylko nie istnieje, ale wręcz nie powinno istnieć. Rodzice są ludźmi. Popełniają więc błędy i nie wiedzą wszystkiego.

Bardziej szczegółowo

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia dopuszczająca oceny dostateczna dobra bardzo dobra Wiadomości, umiejętności i postawy Uczeń wykazuje się znajomością: Aktów wiary, nadziei, miłości, żalu Stacji drogi krzyżowej Sakramentów Darów Ducha

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE klasy IV-VI szkoły podstawowej Oprac. Ks. Łukasz Skolimowski Warszawa 2012 Przeznaczenie: Szkoła

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI Kryteria oceniania obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny cząstkowe dla klasy I, II i III

JĘZYK ANGIELSKI Kryteria oceniania obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny cząstkowe dla klasy I, II i III JĘZYK ANGIELSKI Kryteria oceniania obejmujące zakres umiejętności ucznia na poszczególne oceny cząstkowe dla klasy I, II i III Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: posiada niżej wymienione umiejętności

Bardziej szczegółowo

Pierwszorzêdnym autorem Pisma œw. jest Duch Œwiêty, a drugorzêdnymi ludzie natchnieni przez Ducha Œw. zwani hagiografami.

Pierwszorzêdnym autorem Pisma œw. jest Duch Œwiêty, a drugorzêdnymi ludzie natchnieni przez Ducha Œw. zwani hagiografami. PYTANIA DLA OSóB PRZYGOTOWUJ¹CYCH SIê DO PRZYJêCIA SAKRAMENTU BIERZMOWANIA W PARAFII ŒW. RODZINY W S³UPSKU 1.Co to jest religia? Religia jest to ³¹cznoœæ cz³owieka z Panem Bogiem. 2.Co to jest Pismo œwiête?

Bardziej szczegółowo

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Wydawnictwo WAM Kraków 2009 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 5 ROZDZIAŁ I ROZWÓJ SEKSUALNY W OKRESIE DZIECIŃSTWA

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ DRODZY PARAFIANIE! W dniach od 9 16 marca nasza Wspólnota przeżywać będzie Misje parafialne. Tak jak przed ponad dwoma tysiącami

Bardziej szczegółowo

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘD PRZYJĘCIA DZIECKA Rodzice: Rodzice: Rodzice: Chrzestni: Drodzy rodzice, jakie imię wybraliście dla swojego dziecka?... O co prosicie Kościół Boży dla? O chrzest. Drodzy

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Dobro, prawda kontra oszustwo Brak miłości owocuje pustką Takie są czasy, że zło się wciąż ciska Metoda zarybista to powiedzieć grzechom:

Dobro, prawda kontra oszustwo Brak miłości owocuje pustką Takie są czasy, że zło się wciąż ciska Metoda zarybista to powiedzieć grzechom: Zapoznajcie się z fragmentem piosenki ks. Jakuba Bartczaka pt. Lekarstwo na zło i odpowiedzcie na pytania: Co jest konsekwencją braku miłości? Co jest lekarstwem na zło? Przez co Duch Święty dodaje siły

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

John Main OSB (1926-1982) Medytacyjna podróżżycia do świata i do siebie

John Main OSB (1926-1982) Medytacyjna podróżżycia do świata i do siebie John Main OSB (1926-1982) Medytacyjna podróżżycia do świata i do siebie Królestwo Boże nie przyjdzie dostrzegalnie; i nie powiedzą: Oto tu jest albo: Tam. Oto bowiem Królestwo Boże pośród/w was jest. Łk

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA Papież Franciszek wydał rozporządzenia dotyczące odpustów i sakramentu spowiedzi w Roku Miłosierdzia. Uczynił to w liście do przewodniczącego Papieskiej

Bardziej szczegółowo

PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ

PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ Mariusz Kierasiński PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ Słysząc w kościele podczas czytań mszalnych sformułowanie "prawo i sprawiedliwość" niejeden katolik uśmiecha się pod nosem, myśląc - no tak, nawet Pismo święte

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. VII Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. VII Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Odpowiadamy za obecny czas (1 lipca)......7 Ogród Boga (2 lipca)......8 Prorok to święty (3 lipca).... 10 Modlitwa i Kościół w wieczności (4 lipca).... 12 Bóg pierwszym wierzącym (5 lipca)....

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec Wstęp Historia Fizyki dr Ewa Pawelec 1 Co to jest historia, a co fizyka? Po czym odróżnić fizykę od reszty nauk przyrodniczych, nauki przyrodnicze od humanistycznych a to wszystko od magii? Szkolne przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Wierzcie w szaleństwo miłości która jest w Bogu

Wierzcie w szaleństwo miłości która jest w Bogu Wierzcie w szaleństwo miłości która jest w Bogu 4 Ojciec Maria Eugeniusz od Dzieciątka Jezus OCD FLOS CARMELI POZNAŃ 2010 Tytuł oryginału Croyez à la folie de l Amour qui est en Dieu Opracowanie Roselyne

Bardziej szczegółowo

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)?

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R. Brandstaetter,

Bardziej szczegółowo

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Poziom Rozumienie ze słuchu Rozumienie tekstu pisanego Wypowiedź pisemna Wypowiedź ustna A1 Rozumiem proste słowa i potoczne

Bardziej szczegółowo

Wiesław M. Macek. Teologia nauki. według. księdza Michała Hellera. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Wiesław M. Macek. Teologia nauki. według. księdza Michała Hellera. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Wiesław M. Macek Teologia nauki według księdza Michała Hellera Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Warszawa 2010 Na początku było Słowo (J 1, 1). Książka ta przedstawia podstawy współczesnej

Bardziej szczegółowo

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein)

Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza. (Albert Einstein) Wiesław Ozga TreningAntystresowy.pl Afirmacje - modlitwa dziękczynna Powinniśmy wiedzieć czego chcemy, widzieć to, cieszyć się i z wielką wdzięcznością dziękować Bogu za to, że nasz doskonały plan staje

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja metodą Bayesa

Klasyfikacja metodą Bayesa Klasyfikacja metodą Bayesa Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski warunkowe i bezwarunkowe 1. Klasyfikacja Bayesowska jest klasyfikacją statystyczną. Pozwala przewidzieć prawdopodobieństwo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN

WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN WSPÓLNE ŻYCIE CHRZEŚCIJAN Teksty biblijne: Dz. Ap. 4, 32 37, Ew. Mat. 6, 19 21 Tekst pamięciowy: Ks. Przyp. 14, 21; Ew. Mat. 6, 21 ( ) Szczęśliwy ten, kto lituje się nad ubogimi Albowiem, gdzie jest skarb

Bardziej szczegółowo

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów ale, to już było W roku wiary, idąc za Matką Bożą Loretańską peregrynującą po Diecezji Warszawsko-Praskiej byliśmy

Bardziej szczegółowo

Człowiek, który nie wierzy własnym zmysłom, jest równie szalony jak człowiek, który nie wierzy niczemu innemu oprócz własnych zmysłów.

Człowiek, który nie wierzy własnym zmysłom, jest równie szalony jak człowiek, który nie wierzy niczemu innemu oprócz własnych zmysłów. Wybitny myśliciel angielski, felietonista, redaktor i pisarz. Znany jako mistrz paradoksu. Jego książki wywarły wielki wpływ na wiarę jemu współczesnych w tym na autora Opowieści z Narnii C. S. Lewisa.

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 6,1-14

Lectio Divina Rz 6,1-14 Lectio Divina Rz 6,1-14 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo