Jak Żyją Katolicy. Część 5: Pierwsze Trzy Przykazania: Obowiązki Wobec Boga

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak Żyją Katolicy. Część 5: Pierwsze Trzy Przykazania: Obowiązki Wobec Boga"

Transkrypt

1 WIARA KATOLICKA Jak Żyją Katolicy SERIA LUKE A E. HARTA Część 5: Pierwsze Trzy Przykazania: Obowiązki Wobec Boga

2 Rycerze Kolumba przedstawiają Dedykowaną Luke owi E. Hartowi serię książeczek na temat podstawowych elementów wiary katolickiej Pierwsze Trzy Przykazania: Obowiązki Wobec Boga C Z Ę Ś Ć T R Z E C I A, S E K C J A P I Ą T A N A T E M A T W I A R Y K A T O L I C K I E J W co wierzą katolicy? Jak są zasady kultu w Kościele katolickim? Jak żyją katolicy? w oparciu o Katechizm Kościoła Katolickiego autor: Peter Kreeft główny redaktor Ojciec Juan Diego Brunetta, O.P. Dyrektor Katolicki Serwis Informacyjny Rada Najwyższa Rycerzy Kolumba Tłumaczenie: O. Janusz Pyda, O.P. Polska Prowincja Dominikanów

3 2011 Rada Najwyższa Rycerzy Kolumba. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. Polskie Tłumaczenie Katechizmu Kościoła Katolickiego 2002 Pallottinum Poznań. Cytaty Pisma Świętego Zawarte w Niniejszym Dokumencie Są z Biblii Tysiąclecia Okładka: 1997 Wood River Gallery Catholic Information Service Knights of Columbus Supreme Council PO Box 1971 New Haven CT (fax)

4 O S E R I I : Ta książeczka jest jedną z trzydziestu książeczek przedstawiających w sposób prosty najważniejsze elementy nauki zawartej w Katechizmie Kościoła Katolickiego. Papież Jan Paweł II zlecił opracowanie nowego Katechizmu, który byłby wzorcowy dla wszystkich narodów i wszystkich kultur i zatwierdził jego opublikowanie w 1992 roku. Książeczki, które oferujemy, nie mają zastąpić Katechizmu, ale przybliżyć czytelnikowi jego treść. Książeczki są napisane w różnym stylu: poetyckim, potocznym, zabawnym i imaginacyjnym, ale treść ich jest zawsze zgodna z nauką Kościoła. Katolicki Serwis Informacyjny zachęca do przeczytania przynajmniej jednej książeczki w miesiącu, by pogłębiać i dojrzewać w Wierze. -iii-

5 S E K C J A I I I : J A K Ż Y J Ą K A T O L I C Y ( M O R A L N O Ś Ć ) CZĘŚĆ 5: PIERWSZE TRZY PRZYKAZANIA. OBOWIĄZKI WOBEC BOGA. 1. Jakie przykazania należą do Dekalogu? Rozprawianie o przykazaniach jest bezcelowe, jeśli ich nie znamy. Niewielu ludzi potrafi dziś wymienić wszystkie dziesięć przykazań Dekalogu, choć przez wiele pokoleń większość chrześcijan znała je na pamięć. Obecnie w Ameryce nielegalne jest nawet uczenie dziesięciorga przykazań w publicznych szkołach. Będzie więc lepiej, jeśli zaczniemy nasze rozważania od wyliczenia dziesięciorga przykazań, słowo po słowie, tak jak zapisuje je Biblia w Księdze Wyjścia (20, 1-17). Wtedy mówił Bóg wszystkie te słowa: Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią! Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, ponieważ Ja Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karze występek ojców na synach do trzeciego i czwartego -5-

6 pokolenia względem tych, którzy Mnie nienawidzą. Okazuję zaś łaskę aż do tysiącznego pokolenia tym, którzy Mnie miłują i przestrzegają moich przykazań. Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy, gdyż Pan nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa Jego imienia do czczych rzeczy. Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić. Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia. Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci Pana, Boga twego. Nie możesz przeto w dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twoja córka, ani twój niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram. W sześciu dniach bowiem uczynił Pan niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest w nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Pan dzień szabatu i uznał go za święty. Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie. Nie będziesz zabijał. Nie będziesz cudzołożył. Nie będziesz kradł. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek. Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego. -6-

7 2. Porządek przykazań Podział i numeracja przykazań ulegały zmianom w ciągu wieków. Niniejszy Katechizm przyjmuje podział przykazań ustalony przez św. Augustyna, tradycyjnie stosowany w Kościele katolickim. Jest to także podział przyjęty przez luterańskie wyznania wiary. Ojcowie greccy dokonali nieco innego podziału, który zachował się w Kościołach prawosławnych i we wspólnotach reformowanych (KKK 2066) *. Katolicy oddzielają stwierdzenie Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, które uznają za dziewiąte przykazanie, zabraniające nieczystego pożądania, od słów: Nie będziesz pożądał ( ) żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego, które traktują jak przykazanie dziesiąte, zabraniające chciwości. Protestanci reformowani rozróżniają pomiędzy: Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie jako pierwszym przykazaniem, a określeniem: Nie będziesz czynił żadnej rzeźby, ani obrazu, które traktują jako przykazanie drugie. Porządek wyliczania przykazań nie ma istotnego znaczenia. Wszyscy chrześcijanie przyjmują wszystkie słowa Dekalogu zawarte w Księdze Wyjścia (20, 1-17). 3. Dziesięć przykazań a Chrystus Co uczynił Chrystus z dziesięciorgiem przykazań? 1) Chrystus uznał dziesięć przykazań (Mt 5, 17; 19, 16-21). 2) Chrystus Rozwinął wszystkie wymagania przykazań. Słyszeliście, że powiedziano przodkom: Nie zabijaj! (...) A Ja wam powiadam: Każdy, kto się gniewa na *KKK Katechizm Kościoła Katolickiego -7-

8 swego brata, podlega sądowi (Mt 5, 21-22) (KKK 2054). 3) Chrystus przekroczył dziesięć przykazań. Wymagał On od swych uczniów więcej, a nie mniej. Głosił sprawiedliwość ( ) większą niż uczonych w Piśmie i faryzeuszów (Mt 5, 20) (KKK 2054). 4) Chrystus streścił dziesięć przykazań i ukazał ich jedność to, że są prawem miłości: Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem. To jest największe i pierwsze przykazanie. Drugie podobne jest do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Na tych dwóch przykazaniach opiera się całe Prawo i Prorocy (Mt 22, 37-40) 1 (KKK 2055). Miłość nie oddaje czci bożkom. Miłość zachowuje Boży szabat. Miłość czci rodziców. Miłość nie zabija, nie kradnie, nie składa fałszywych świadectw, nie kłamie i nie zazdrości. Dziesięć przykazań wyraża wymagania miłości Boga i bliźniego. Trzy pierwsze odnoszą się bardziej do miłości Boga, a siedem pozostałych do miłości bliźniego (KKK 2067). 5) Chrystus wypełnił wszystkie przykazania poprzez doskonałe im posłuszeństwo. 6) Chrystus wyzwolił nas z przekleństwa Prawa (Ga 3, 13) i związanych z nim kar, poprzez wzięcie owego przekleństwa na siebie samego na krzyżu. 7) Chrystus wyzwolił nas z obowiązku wypełniania ciężarów prawa żydowskiego (Tory) z jego sześćset 1 Por. Pwt 6, 5; Kpł 19, 18 (numer przypisu w KKK: 5). -8-

9 trzynastoma przepisami. Nie wyzwolił nas jednak z zachowywania dziesięciu przykazań. ( ) Dziesięć przykazań obowiązuje chrześcijan i (...) człowiek usprawiedliwiony jest w dalszym ciągu zobowiązany do ich zachowywania 2 (KKK 2068). Są one zasadniczo niezmienne i obowiązują zawsze i wszędzie. Nikt nie może od nich dyspensować (KKK 2072). 8) Jednakże, owe przykazania nie stanowią już niemożliwego do uniesienia ciężaru, ponieważ Chrystus, dając nam Ducha Świętego, obdarzył nas mocą do ich zachowywania, a także motywem oraz pragnieniem, by zachowywać je ze względu nie na służalczy lęk, ale na wolną miłość. Dzięki Duchowi Świętemu, Prawo Boże stało się prawem naszych serc. 4. Źródło dziesięciorga przykazań Przykazania są dla porządku moralnego tym, czym dla porządku naturalnego jest opis stworzenia zawarty w pierwszym rozdziale Księgi Rodzaju. Są one Bożym porządkiem pokonującym chaos. Nie są ludzkim pomysłem na Boga, ale Bożym pomysłem na człowieka. Napisał je swoim palcem 3 w odróżnieniu od innych przepisów spisanych przez Mojżesza 4 (KKK 2056). Cel (przeznaczenie) dziesięciu przykazań: życie i wolność Dekalog jest drogą życia ( ) (KKK 2057; patrz: Pwt 30 i Ps 1). 2 Por. Sobór Trydencki: DS (nr przyp. w KKK: 17). 3 Por. Wj 31, 18; Pwt 5, 22 (nr przyp. w KKK: 6). 4 Por. Wj 31, 9.24 (nr przyp. w KKK: 7). -9-

10 Jest także drogą wolności. Przykazania nie ograniczają wolności, lecz ją chronią, podobnie jak ogrodzenie wokół miejskiego placu zabaw nie więzi bawiących się tam dzieci, ale chroni je przed tym, co zagraża ich życiu (np. przed samochodami czy bandytami). Daje im wolność, by cieszyły się zabawą w przestrzeni wyznaczonej przez owo ogrodzenie. Ta wyzwalająca moc Dekalogu ujawnia się na przykład w przykazaniu o odpoczynku szabatu ( ) (KKK 2057). Pamiętaj, że byłeś niewolnikiem w ziemi egipskiej i wyprowadził cię stamtąd Pan, Bóg twój ( ) (Pwt 5, 15). Odpoczywanie przez jeden dzień w tygodniu uwalnia nas od wiecznej pracy. To niewolnicy nie mają wolnego czasu. 6. Przykazania, podobnie jak Credo, są streszczeniem naszej odpowiedzi na Bożą inicjatywę Podobnie jak wiara, której treść streszczona jest w Credo, w swej istocie jest odpowiedzią na pierwotne objawienie Boże, a nie stanem czy poczuciem, które wypracowujemy sami z siebie, tak też i moralność, której streszczenie zawiera się w dziesięciorgu przykazań, jest odpowiedzią na Bożą inicjatywę. Życie moralne jest odpowiedzią na pełną miłości inicjatywę Pana (KKK 2062), nie zaś stylem życia, wymyślonym przez nas samych. Przykazania w sensie ścisłym pojawiają się na drugim miejscu; wyrażają one konsekwencje przynależności do Boga, która została ustanowiona przez Przymierze (KKK 2062) Przymierze zapoczątkowane przez Boga, a nie przez nas. 7. Dziesięć przykazań a prawo naturalne Dziesięć przykazań należy do Objawienia Bożego [dlatego nazywa się je Bożym prawem ]. Pouczają nas one zarazem o prawdziwym człowieczeństwie człowieka. -10-

11 Podkreślają główne obowiązki, a więc pośrednio także podstawowe prawa, właściwe naturze osoby ludzkiej. Dekalog zawiera bardzo jasne wyrażenie prawa naturalnego : Bóg najpierw przypomniał przykazania naturalne, które dał ludziom od początku, wyciskając je w nich to jest dekalog [od greckiego słówka deca-logos, oznaczającego dziesięć słów albo dziesięć przykazań], i jeśli ktoś go nie zachowuje, nie posiada zbawienia i nie wymagał niczego więcej 5 (KKK 2070). Pomimo, że przykazania mogą być poznane przez rozum naturalny i wszystkie społeczeństwa mają o nich jakąś wiedzę, to jednak wiedza ta jest mętna i niejasna. Pełne wyjaśnienie przykazań Dekalogu było nieodzowne w stanie grzechu z powodu zaciemnienia światła rozumu i wypaczenia woli 6 (KKK 2071). 8. Jedność dziesięciorga przykazań Dziesięć przykazań to jedno prawo, nie zaś zbiór praw. Są one jednością: wolą jednego Boga. Dlatego Choćby ktoś przestrzegał całego Prawa, a przestąpiłby jedno tylko przykazanie, ponosi winę za wszystkie. Ten bowiem, który powiedział Nie cudzołóż!, powiedział także: Nie zabijaj!. Jeżeli więc nie popełniasz cudzołóstwa, jednak dopuszczasz się zabójstwa, jesteś przestępcą wobec Prawa (Jk 2, 10-11). Przekroczenie jednego przykazania jest naruszeniem wszystkich pozostałych. Nie można okazywać czci drugiemu człowiekowi i zarazem nie czcić Boga, jego Stwórcy. Nie da się wielbić Boga, nie miłując wszystkich ludzi, Jego stworzeń. 5 Św. Ireneusz, Adversus haereses, IV, 15, 1 (nr przyp. w KKK: 20). 6 Św. Bonawentura, In quattuor libros Sententiarum, 3, 37, 1, 3 (nr przyp. w KKK: 21). -11-

12 Dekalog łączy życie teologalne i społeczne człowieka (KKK 2069). 9. Negatywne i pozytywne aspekty przykazań Istnieje negatywny i pozytywny aspekt każdego z przykazań. To, że w oryginale przykazania są zazwyczaj negatywnie sformułowane ( Nie będziesz ), nie oznacza, że są negatywne w znaczeniu bycia represywnymi, pozbawionymi radości czy pesymistycznymi. Nie są takimi z co najmniej trzech powodów. 1) Każda negacja stanowi niejako drugą stronę medalu dla przykazania pozytywnego. Na przykład, zakaz bałwochwalstwa oznacza tyle co: oddawaj cześć Bogu ; nie zabijaj oznacza: szanuj życie ; zaś zakaz cudzołóstwa oznacza wielkie tak dla czystej miłości. 2) Posiadanie skończonej liczby sformułowanych negatywnie przykazań daje nam wolność robienia nieskończenie wielu pozytywnych rzeczy w obrębie owych linii granicznych. 3) Negatywnie sformułowane przykazania uwalniają nas od negatywnych rzeczy. Chronią nas przed tym, co zagraża naszemu pozytywnemu szczęściu. 10. Pierwszeństwo pierwszego przykazania Wszystkie grzechy są grzechami przeciw pierwszemu przykazaniu. Zawiera ono w sobie cały Dekalog. Jest tak, gdyż wszystkie grzechy są służbą jakiemuś bożkowi, stanowią wyraz posłuszeństwa innemu Dowódcy: światu, ciału, albo diabłu. Gdybyśmy więc byli doskonale posłuszni jedynie temu jednemu przykazaniu, nie potrzebowalibyśmy niczego -12-

13 więcej. Święty Augustyn powiada: Kochaj Boga i rób co chcesz. Jeśli bowiem oddasz całe swoje serce, wolę i miłość Bogu, wówczas wszystko czego zapragniesz będzie tym, czego pragnie Bóg. Jakże wyzwalająco proste jest moralne życie chrześcijan (a także Żydów czy muzułmanów): jest tylko jeden Bóg, a zatem tylko jeden najwyższy obiekt miłości i posłuszeństwa. 11. Pozytywny aspekt pierwszego przykazania Negatywny aspekt pierwszego przykazania brzmi: Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie (Wj 20, 3). Pozytywny zaś aspekt jest następujący: Panu, Bogu swemu, będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu służył będziesz (Mt 4, 8). Pierwsze przykazanie nakazuje to, co Pismo Święte określa jako bojaźń Bożą (Pwt 6, 13). Nie jest to tchórzliwy, służalczy lęk przed czymś złym, ale respekt i adoracja czegoś nieskończenie dobrego. Katechizm Kościoła Katolickiego tak ją opisuje: Adorować Boga oznacza z szacunkiem i całkowitą uległością uznać nicość stworzenia, które istnieje jedynie dzięki Bogu. Adorować Boga oznacza wychwalać Go, wywyższać Go i uniżać samego siebie podobnie jak Maryja w Magnificat [Łk 1, 46-49] wyznając z wdzięcznością, że On uczynił wielkie rzeczy i że święte jest Jego imię (KKK 2097). Jest to coś pozytywnego, zarówno ze względu na skutki, jak i samo w sobie, ponieważ: Adoracja Jedynego Boga wyzwala człowieka z zamknięcia się w sobie, z niewoli grzechu i od bałwochwalstwa świata (KKK 2097). -13-

14 12. Adoracja obejmuje wiarę, nadzieję i miłość Pierwsze z przykazań obejmuje wiarę, nadzieję i miłość (KKK 2086). Racją bowiem istnienia ich wszystkich jest wiekuista natura Boga samego. 1) Wiara: Kto mówi o Bogu, mówi w istocie o Kimś wiecznym, niezmiennym, zawsze takim samym, wiernym, doskonale sprawiedliwym. Wynika stąd [ponieważ moralność zawsze wynika z rzeczywistości], że powinniśmy bezwzględnie przyjmować Jego słowa, całkowicie Mu wierzyć i ufać. 2) Nadzieja: Jest On wszechmocny, łaskawy i czyniący dobro. Któż mógłby nie pokładać w Nim całej swojej nadziei?. 3) Miłość: Któż mógłby nie miłować Go, rozważając skarby dobroci i miłości, których nam udzielił?. Stąd też wyrażenie, jakiego używa Bóg w Piśmie Świętym na początku lub na końcu swoich przykazań: Ja jestem Pan 7 (KKK 2086). 13. Grzechy przeciwko wierze Są różne stopnie grzechów przeciwko wierze. Apostazją [nazywamy] całkowite porzucenie wiary chrześcijańskiej ( ). Herezją nazywa się uporczywe, po przyjęciu chrztu, zaprzeczanie jakiejś prawdzie, w którą należy wierzyć wiarą Boską i katolicką [jako objawioną wszystkim w sposób nadprzyrodzony] ( ). 7 Katechizm Rzymski, III, II, 4 (nr przyp. w KKK: 4). -14-

15 Schizmą [nazywamy] odmowę uznania zwierzchnictwa Biskupa Rzymu ( ) (KKK 2089). 14. Grzechy przeciwko nadziei Są dwa przeciwstawne sobie grzechy przeciwko nadziei: rozpacz i zuchwała ufność. Wskutek rozpaczy człowiek przestaje oczekiwać od Boga osobistego zbawienia ( ) lub przebaczenia swoich grzechów (KKK 2091). Istnieją dwa rodzaje zuchwałej ufności. Albo człowiek przecenia swoje możliwości (mając nadzieję zbawić się bez pomocy z wysoka), albo też zuchwale ufa wszechmocy i miłosierdziu Bożemu (mając nadzieję na otrzymanie przebaczenia bez nawrócenia oraz chwały bez zasługi) (KKK 2092). 15. Grzechy przeciwko miłości Przeciw miłości Bożej można grzeszyć w różny sposób: obojętnością (...), niewdzięcznością (...), oziębłością (...), znużenie ( ), odrzuceniem radości pochodzącej od Boga, nienawiścią do Boga, [która] rodzi się z pychy (KKK 2094). 16. Społeczny wymiar pierwszego przykazania Obowiązek oddawania Bogu prawdziwej czci odnosi się do człowieka w wymiarze indywidualnym i społecznym (KKK 2105). Wolność religii czy wolność religijna jest podstawowym prawem społecznym. W sprawach religijnych nikt nie powinien być zmuszany do działania wbrew swemu -15-

16 sumieniu ani nie powinien doznawać przeszkody, gdy działa według swego sumienia prywatnie czy publicznie, sam albo stowarzyszony z innymi w należnych granicach 8 (KKK 2106). Owe należne granice mogą różnić się w zależności od społeczeństwa. Ale nawet Jeżeli z uwagi na szczególną sytuację narodów jednej wspólnocie religijnej udziela się specjalnego obywatelskiego uznania w prawnym porządku państwa, to zachodzi konieczność jednoczesnego przyznania wszystkim obywatelom i wspólnotom religijnym prawa do wolności w sprawach religijnych i przestrzegania go 9 (KKK 2107). 17. Negatywny aspekt pierwszego przykazania Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie oznacza, że musimy czcić i adorować jedynie Boga, ponieważ istnieje tylko jeden Bóg. Bałwochwalstwo oddawanie czci czemukolwiek innemu poza Bogiem jest niedopuszczalne ze względu na naturę rzeczywistości. Bałwochwalstwo Polega na ubóstwieniu tego, co nie jest Bogiem. Ma ono miejsce zawsze wtedy, gdy człowiek czci i wielbi stworzenie zamiast Boga, bez względu na to, czy chodzi o innych bogów [pogański politeizm, składanie czci wymyślonym bogom], czy o demony [satanizm], o władzę, przyjemność, rasę, przodków, państwo, pieniądze itd. (KKK 2113). Traktowanie Boga jakby był stworzeniem jest sprzeczne z rzeczywistością. Tak samo sprzeczne z nią jest traktowanie stworzeń w taki sposób, jakby były Bogiem. 8 Por. Sobór Watykański II, dekl. Dignitatis humanae, 2; konst. Gaudium et spes, 26 (nr przyp. w KKK: 29). 9 Sobór Watykański II, dekl. Dignitatis humanae, 6 (nr przyp. w KKK: 31). -16-

17 18. W jaki sposób zakaz bałwochwalstwa jest pozytywny i wyzwalający Bałwochwalstwo nas zniewala. Dlatego też, unikanie go czyni nas wolnymi. Można to wyjaśnić na wiele sposobów. 1) Pierwszy sposób pochodzi z psalmów, które zwracają uwagę, iż stajesz się taki, jak to, czemu oddajesz cześć. Dlatego też, o ile stajesz się bardziej Boży, kiedy oddajesz cześć Bogu, o tyle stajesz się mniej ludzki, kiedy oddajesz cześć rzeczom. Bożki z drewna i kamienia, którym oddawali cześć starożytni poganie, czy też bożki pieniądza, władzy czy przyjemności, którym oddają cześć współcześni bałwochwalcy, dokonują tej samej czarnej magii na ludzkiej duszy. Owe bożki to robota rąk ludzkich. Mają usta, ale nie mówią; oczy mają, ale nie widzą. Mają uszy, ale nie słyszą ( ). Do nich są podobni ci, którzy je robią, i każdy, kto im ufa (Ps 115, 4-8). Te czcze bożki czynią człowieka pustym ( ) (KKK 2112). Oddawanie czci Bogu żywemu oznacza stawanie się coraz bardziej żywym. Oddawanie czci martwym bożkom oznacza stawanie się coraz bardziej martwym. 2) Drugi sposób na ukazanie tego, w jaki sposób unikanie bałwochwalstwa jest dla nas wyzwalające, jest następujący: ponieważ stajemy się coraz bardziej podobni do tego, co czcimy, osiągamy naszą jedność czy też integralność naszej osobowości raczej poprzez adorowanie jednego Stwórcy, niż wielu stworzeń. Stajemy się jedną wielką osobą przez posiadanie jednego wielkiego celu i jednej wielkiej miłości. Katechizm Kościoła Katolickiego tak to wyjaśnia: -17-

18 Adoracja Jedynego Boga integruje życie ludzkie. Przykazanie adoracji samego Pana czyni człowieka prostym i chroni go przed zupełnym rozbiciem (KKK 2114). Krańcową formę owego rozbicia można dostrzec w człowieku opętanym przez demony. Kiedy Chrystus spytał o jego imię ( imię to słowo-symbol, oznaczające indywidualną tożsamość), człowiek ów odpowiedział: Na imię mi Legion, bo jest nas wielu (Mk 5, 9). 3) Jeśli jesteśmy w sposób absolutny zwróceni ku Bogu, będącemu Absolutem, jesteśmy wolni od absolutyzowania czegokolwiek innego. Rzeczywistość oferuje wyłącznie jedno dobro absolutne Boga. Wszystko inne jest dobre tylko o tyle, o ile prowadzi do Boga albo pochodzi od Niego, będąc Jego wolą. Złe zaś jest to, co odciąga od Boga albo Jego woli. Posłuszeństwo pierwszemu i najważniejszemu przykazaniu nadaje naszemu życiu sens, cel, przeznaczenie i kierunek a także wyzwalającą prostotę. Pierwsze przykazanie jest jak samotna latarnia morska pośród zgubnego sztormu. 19. Grzechy przeciwko pierwszemu przykazaniu 1) Zabobon ( ) [ma miejsce] gdy przypisuje się jakieś magiczne znaczenie pewnym praktykom, nawet uprawnionym lub koniecznym. Popaść w zabobon 10 oznacza wiązać skuteczność modlitwy lub znaków sakramentalnych jedynie z ich wymiarem 10 Por. Mt 23, (nr przyp. w KKK: 38). -18-

19 materialnym, z pominięciem dyspozycji wewnętrznych jakich one wymagają (KKK 2111). 2) Pierwsze przykazanie potępia politeizm [oddawanie czci wielu bożkom] (KKK 2112). 3) Należy odrzucić wszelkie formy wróżbiarstwa: odwoływanie się do Szatana lub demonów, wywoływanie zmarłych lub inne praktyki mające rzekomo odsłaniać przyszłość [por. Pwt 18, 10; Jr 29, 8]. Korzystanie z horoskopów, astrologia, chiromancja, wyjaśnianie przepowiedni i wróżb, zjawiska jasnowidztwa, posługiwanie się medium są przejawami chęci panowania nad czasem, nad historią i wreszcie nad ludźmi, a jednocześnie pragnieniem zjednania sobie tajemniczych mocy. Praktyki te są sprzeczne ze czcią i szacunkiem połączonym z miłującą bojaźnią które należą się jedynie Bogu (KKK 2116). 4) Wszystkie praktyki magii lub czarów, przez które dąży się do opanowania tajemnych sił, by posługiwać się nimi i osiągnąć nadnaturalną władzę nad bliźnim nawet w celu zapewnienia mu zdrowia są w poważnej sprzeczności z cnotą religijności (KKK 2117). 5) Kuszenie Boga polega na wystawianiu na próbę w słowach lub w uczynkach Jego dobroci i wszechmocy (KKK 2119). 6) Świętokradztwo polega na profanowaniu lub niegodnym traktowaniu sakramentów i innych czynności liturgicznych, jak również osób, rzeczy i miejsc poświęconych Bogu. Świętokradztwo jest grzechem ciężkim, zwłaszcza jeżeli jest popełnione -19-

20 przeciw Eucharystii, ponieważ w tym sakramencie jest obecne w sposób substancjalny Ciało samego Chrystusa 11 (KKK 2120). 7) Symonia 12 jest określana jako nabywanie lub sprzedawanie rzeczy duchowych. Czarnoksiężnikowi Szymonowi, chcącemu nabyć władzę duchową, której działanie widział w Apostołach, Piotr odpowiada: Niech pieniądze twoje przepadną razem z tobą ( ), gdyż sądziłeś, że dar Boży można nabyć za pieniądze (Dz 8, 20) (KKK 2121). 8) Ateizm, odrzucając lub negując istnienie Boga, jest grzechem przeciw cnocie religijności 13. Odpowiedzialność za to przewinienie może być znacznie zmniejszona przez intencje i okoliczności. Do powstawania i rozpowszechniania się ateizmu w niemałym stopniu mogą przyczynić się wierzący, o ile, co należy stwierdzić, na skutek zaniedbania wychowania w wierze albo fałszywego wykładu doktryny lub też braków w ich własnym życiu religijnym, moralnym i społecznym raczej zasłaniają oni, niż ukazują prawdziwe oblicze Boga i religii 14 (KKK 2125). 9) Agnostycyzm ( ) nie wypowiada się na temat istnienia Boga, twierdząc, iż jest ono niemożliwe do udowodnienia, a nawet potwierdzenia czy zanegowania (KKK 2127). Agnostycyzm może 11 Por. KPK, kan. 1367; 1376 (nr przyp. w KKK: 47). 12 Por. Dz 8, 9-24 (nr przyp. w KKK: 48). 13 Por. Rz 1, 18 (nr przyp. w KKK: 55). 14 Sobór Watykański II, konst. Gaudium et spes, 19 (nr przyp. w KKK: 56). -20-

21 niekiedy łączyć się z jakimś poszukiwaniem Boga, lecz może również być obojętnością, ucieczką przed ostatecznymi pytaniami egzystencjalnymi ( ). Agnostycyzm najczęściej jest równoznaczny z ateizmem praktycznym (KKK 2128). 20. Obrazy Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu (Wj 20, 4). Nakaz Boży zabraniał człowiekowi wykonywania jakichkolwiek wizerunków Boga (KKK 2129). Jednak już w Starym Testamencie Bóg polecił lub pozwolił wykonywać obrazy, które w sposób symboliczny miały prowadzić do zbawienia przez Słowo Wcielone, jak wąż miedziany 15, arka Przymierza 16 i cherubiny (KKK 2130). Opierając się na misterium Słowa Wcielonego, siódmy sobór powszechny w Nicei (787 r.) uzasadnił w kontrowersji z obrazoburcami kult obrazów przedstawiających Chrystusa, jak również Matkę Bożą, aniołów i świętych. Syn Boży, przez swoje Wcielenie, zapoczątkował nową ekonomię obrazów (KKK 2131). Chrześcijanie, podobnie jak Żydzi czy muzułmanie, zdają sobie sprawę, iż Boża natura jest w pełni duchowa i nie może zostać przedstawiona na obrazie. Chrześcijanie przyjmują zakaz zawarty w pierwszym przykazaniu, dotyczący wszelkich prób tworzenia tego typu przedstawień. Jednakże, w przeciwieństwie do Żydów i muzułmanów, chrześcijanie 15 Por. Lb 21, 4-9; Mdr 16, 5-14; J 3, (nr przyp. w KKK: 60). 16 Por. Wj 25, 10-22; 1 Krl 6, 23-28; 7, (nr przyp. w KKK: 61). -21-

22 wiedzą, że Bóg stał się człowiekiem. Głównym obrazem Boga jest Chrystus. Protestanci często oskarżają katolików o oddawanie czci obrazom. Wynika to z niezrozumienia sposobu, w jaki katolicy używają obrazów. Oskarżenia te są błędne z dwóch powodów. Po pierwsze, katolicy otaczają religijne obrazy czcią czy szacunkiem, nie zaś adoracją czy uwielbieniem. Cześć oddawana świętym obrazom jest pełną szacunku czcią, nie zaś uwielbieniem należnym jedynie samemu Bogu (KKK 2132). Po drugie, ów szacunek skierowany jest nie ku obrazowi, ale poprzez obraz, podobnie jak wyciągnięty palec kieruje naszą uwagę ku rzeczywistości, na którą wskazuje. Obrazom nie oddaje się czci religijnej ze względu na nie same ( ). A zatem cześć obrazów jako obrazów nie zatrzymuje się na nich, ale zmierza ku temu, kogo przedstawiają 17 (KKK 2132). 21. Drugie przykazanie Drugie przykazanie, Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy, wynika z pierwszego przykazania. Szacunek dla imienia Bożego wyraża to, co należy się misterium samego Boga ( ) (KKK 2144). Respekt wobec Boga powinien rozlać się również na Jego imię. Współcześni ludzie często mają problem z tym sposobem myślenia, ponieważ po prostu wcale nie rozumieją podstawowej dla religii wrażliwości, która wyraża się w poczuciu świętości. Inni zaś nie dostrzegają, w jaki sposób owo poczucie może być odniesione do czyjegoś imienia. 17 Św. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, II-II, 81, 3, ad 3 (nr przyp. w KKK: 64). -22-

23 Jeśli chodzi o pierwszą z tych trudności, Katechizm Kościoła Katolickiego wyjaśnia, że Wrażliwość na to, co święte, odnosi się do cnoty religijności, Czy odczucia bojaźni i tego, co święte, są uczuciami chrześcijańskimi czy też nie? Nikt w sposób rozsądny nie może o tym wątpić. Są to odczucia, które moglibyśmy mieć i to w wielkim stopniu, jeśli posiadalibyśmy widzenie Boga najwyższego. Możemy je mieć, jeśli uświadomimy sobie Jego obecność 18 (KKK 2144). Ponownie, moralność pozostaje tu w zgodzie z rzeczywistością. (Następny paragraf będzie dotyczył drugiej wspomnianej trudności zrozumienia wagi imienia). 22. Czym jest imię? W większości starożytnych kultur nawet ludzkie imię było uważane za święte, ponieważ za świętość uznawana była osoba ludzka, zaś imię stanowiło jej symbol, tak jak flaga narodowa jest symbolem narodu. Dzisiejsza utrata poczucia świętości imion wiąże się z utratą poczucia świętości osób. Jednakże, spośród wszystkich imion, jedno jest szczególnie święte: Wśród wszystkich słów Objawienia jest jedno szczególne, które jest objawieniem Jego imienia (KKK 2143), danym Mojżeszowi w krzewie gorejącym (Wj 3, 14): JESTEM, KTÓRY JESTEM (JHWH). Imię to wyraża Bożą 1) jedyność, 2) nieskończoną i niepoznawalną tajemnicę oraz 3) wszechobecną rzeczywistość. 1) Bóg nie jest jednym z wielu bogów. On jest tym, który mówi o sobie Ja, jedyny. Kiedy mówisz ja, masz na myśli wyłącznie jedną osobę i żadną inną. 18 J. H. Newman, Parochial and plain sermons, 5, 2 (nr przyp. w KKK: 69). -23-

24 2) Bóg nie określa samego siebie, jako kogoś będącego tym czy owym, lecz mówi o sobie po prostu: JA JESTEM. W języku hebrajskim, czasownik ten można również przetłumaczyć jako: Będę czymkolwiek będę. 3) Bóg nie zna martwej przeszłości ( byłem ) czy nienarodzonej przyszłości ( będę ), a jedynie żywą teraźniejszość ( JESTEM ). Żaden Żyd nie próbował nigdy nawet wymówić Bożego imienia, ponieważ wypowiedzenie zaimka pierwszej osoby liczby pojedynczej, wypowiedzenie imienia JA jest uzurpowaniem sobie prawa do jego noszenia, bycia nim. Dlatego właśnie, gdy Jezus użył tego imienia w odniesieniu do siebie (J 8, 58), ci Żydzi, którzy w Niego nie wierzyli, usiłowali Go ukamienować. Zgodnie z prawem mojżeszowym, taka właśnie była kara za bluźnierstwo. Jednakże, aby człowiek mógł zwracać się do Boga i mówić o Bogu, Bóg pozwolił nazywać się wieloma innymi imionami, nie zaś jedynie tym jednym, którego nie można było wymawiać. Wszystkie imiona Boże są święte i do wszystkich odnosi się drugie przykazanie Dekalogu. 23. Pozytywny aspekt drugiego przykazania Wierzący powinien świadczyć o imieniu Pańskim, odważnie wyznając swoją wiarę 19 (KKK 2145). Katolicy powinni być równie gorliwi (choć mniej aroganccy) w publicznym świadczeniu o swojej wierze, co niektórzy 19 Por. Mt 10, 32; 1 Tm 6, 12 (nr przyp. w KKK: 70). -24-

25 przedstawiciele sekt. Wiara nie jest bowiem czyjąś prywatną i osobistą własnością, jak chociażby dobry wygląd, ale publicznym darem Bożym. Katolicy powinni być dumni ze swojej wiary, a z pewnością nigdy nie powinni się jej wstydzić. Nie chodzi tu jednak o dumę z samych siebie. Bycie świadkiem wobec niewierzących oznacza podjęcie ryzyka narażenia się na szyderstwo, niechęć, a nawet i to w wielu miejscach współczesnego świata na śmierć. W XX wieku było więcej chrześcijańskich męczenników, niż we wszystkich wcześniejszych stuleciach razem wziętych. Nawet pośród narodów, które cieszą się wolnością religijną, świadczenie o wierze, choćby bardzo delikatne, związane jest z ryzykiem społecznego ostracyzmu czy niezrozumienia. Jest to jednak niewielka cena, którą należy zapłacić za lojalność wobec Chrystusa, który za nas zapłacił najwyższą cenę. Jest to też cena, której zapłaty Chrystus od nas wymaga (por. Mk 8, 34-38). 24. Grzechy przeciwko drugiemu przykazaniu 1) Drugie przykazanie zabrania nadużywania imienia Bożego, to znaczy wszelkiego nieodpowiedniego używania imienia Boga, Jezusa Chrystusa, Najświętszej Maryi Panny i wszystkich świętych (KKK 2146). Chodzi używanie tych imion jako wykrzykników czy przekleństw. Jeśli już musi się zakląć, to powinno się użyć słów ze sfery profanum, nie zaś słów świętych. Imiona Bóg czy Jezus z pewnością nie powinny być wykorzystywane tam, gdzie pasują słowa opisujące ekskrementy. A jednak, wielu katolików bezmyślnie i z przyzwyczajenia robi tak każdego dnia. -25-

26 2) Przyrzeczenia dawane innym w imię Boże angażują cześć, wierność, prawdomówność i autorytet Boga. Powinny one być dotrzymywane w duchu sprawiedliwości. Niewierność przyrzeczeniom jest nadużyciem imienia Bożego ( ) (KKK 2147). 3) Przekleństwa *, przy których używa się imienia Boga ( ) są brakiem szacunku wobec Pana (KKK 2149). Jednakże: Idąc za św. Pawłem [2 Kor 1, 23; Ga 1, 20], tradycja Kościoła przejęła rozumienie słów Jezusa [Mt 5, 30-34, 37; por. Jk 5, 12] jako nie sprzeciwiających się przysiędze, jeśli składa się ją z ważnego i słusznego powodu (np. w sądzie) (KKK 2154). 4) Bluźnierstwo ( ) polega na wypowiadaniu przeciw Bogu wewnętrznie lub zewnętrznie słów nienawiści, wyrzutów, wyzwań ( ) (KKK 2148). 25. Trzecie przykazanie: ( Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić ) dwa cele szabatu 1) Szabat należy do Pana, jest zarezerwowany na uwielbienie Boga ( ) (KKK 2171). 2) To szabat został ustanowiony dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu (Mk 2, 27). Szabat nakazuje przerwać codzienne prace i pozwala odpocząć. Jest dniem sprzeciwiania się niewolnictwu pracy i ubóstwianiu pieniądza 20 (KKK 2172). ( ) Życie ludzkie składa się kolejno z pracy i odpoczynku. * W angielskim tekście KKK oraz w oryginale niniejszej książeczki użyte jest tu słowo oath, oznaczające zarówno przekleństwo jak i przysięgę, o której mówi dalsza część tego podpunktu. W polskim tekście KKK rozróżniono między tymi dwoma znaczeniami [przyp. tłum]. 20 Por. Ne 13, 15-22; 2 Krn 36, 21 (nr przyp. w KKK: 84). -26-

27 Ustanowienie dnia Pańskiego przyczynia się do tego, by wszyscy korzystali z wystarczającego odpoczynku i czasu wolnego ( ) (KKK 2184). 26. Pozytywny i negatywny aspekt trzeciego przykazania Trzecie przykazanie 1) nakazuje oddawanie czci Bogu oraz 2) zabrania wykonywania niekoniecznej pracy w dzień szabatu. 27. Szabat i prawo publiczne Ponieważ szabat służy naturalnemu dobru wszystkich ludzi, dlatego też: W poszanowaniu wolności religijnej i dobra wspólnego wszystkich, chrześcijanie powinni domagać się uznania niedzieli i świąt kościelnych za ustawowe dni świąteczne. Powinni wszystkim dawać widoczny przykład modlitwy, szacunku i radości oraz bronić swoich tradycji jako cennego wkładu w życie duchowe społeczności ludzkiej (KKK 2188). 28. Niedziela czy sobota? Jezus zmartwychwstał pierwszego dnia tygodnia (Mt 28, 1; Mk 16, 2; Łk 24, 1; J 20, 1) ( ). Stał się on dla chrześcijan pierwszym ze wszystkich dni, pierwszym ze wszystkich świąt, dniem Pańskim ( ) (KKK 2147). Niedziela nie jest siódmym dniem tygodnia, czy też szabatem, ale dniem ósmym. Dla chrześcijan uroczyste świętowanie niedzieli zastępuje i wypełnia duchową prawdę żydowskiego szabatu. 29. Najgłębszy sens szabatu Szabat zapowiada wieczny odpoczynek człowieka w Bogu (KKK 2175). Bóg ustanowił szabat jako -27-

28 przypomnienie i zapowiedź nieba. Jest on jak pierwszy rzut oka na miasto znajdujące się jeszcze daleko, u końca drogi. -28-

SpiS treści. Osoba ludzka

SpiS treści. Osoba ludzka SpiS treści Sło wo Bi sku pa Płoc kie go... 5 Sło wo Prze wod ni czą ce go Ze spo łu Re dak cyj ne go... 7 Od re dak cji... 9 Osoba ludzka Godność osoby ludzkiej... 13 Powołanie do szczęścia... 16 Wolność

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ W Biblii znajdujemy nakazy i Ŝądania. Zawierają one to, co wierzący nazywają wolą BoŜą. Najbardziej znanym ich zbiorem jest Dziesięć przykazań (Wj 34, 28). Znajdujemy go

Bardziej szczegółowo

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa I. Świadkowie Chrystusa 2 3 4 5 6 określa sposoby odnoszenia się do Boga na wzór Jezusa wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. określa sposoby odnoszenia się do Boga

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII dla klasy piątej szkoły podstawowej

WYMAGANIA Z RELIGII dla klasy piątej szkoły podstawowej Ks. Tadeusz Szamara SDB katecheta WYMAGANIA Z RELIGII dla klasy piątej szkoły podstawowej I. PODSTAWOWE: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą. Posiada wiedzę i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

Ks. Adam Buczyński, Jerzy Piasecki. Jak przygotować się do rozmowy z Bogiem w sakramencie pojednania.

Ks. Adam Buczyński, Jerzy Piasecki. Jak przygotować się do rozmowy z Bogiem w sakramencie pojednania. Ks. Adam Buczyński, Jerzy Piasecki Jak przygotować się do rozmowy z Bogiem w sakramencie pojednania. Wydawnictwo NATAN Lublin 2013 Copyright by Wydawnictwo NATAN Copyright by Jerzy Piasecki Konsultacje:

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do podręcznika Jezus działa i zbawia dla klasy 2 gimnazjum zgodnego z Programem nauczania religii nr AZ-3-01/10

Rozkład materiału do podręcznika Jezus działa i zbawia dla klasy 2 gimnazjum zgodnego z Programem nauczania religii nr AZ-3-01/10 Rozkład materiału do podręcznika Jezus działa i zbawia dla klasy 2 gimnazjum zgodnego z Programem nauczania religii nr AZ-3-01/10 Grupa tematyczna Tytuł jednostki Treści Wymagania uczeń potrafi Nabywane

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

Materiał na egzamin dla osób z liczbą poniżej 200 pkt

Materiał na egzamin dla osób z liczbą poniżej 200 pkt Materiał na egzamin dla osób z liczbą poniżej 200 pkt Część I Modlitwa (Zadane zostanie 5 pytań, aby zaliczyć należy udzielić poprawnej odpowiedzi na conajmniej 4 pytania). Dzienniczek Kandydata do Bierzmowania,

Bardziej szczegółowo

Nowenna do św. Charbela

Nowenna do św. Charbela Nowenna do św. Charbela Modlitwa do odmawiania każdego dnia O dobry, miłosierny i najukochańszy Boże, z głębi serca, z pokorą wobec Ciebie pragnę moją modlitwą wyrazić wdzięczność za wszystko co otrzymałem

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH

DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH Jam jest Pan, Bóg twój, którym cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. 1. Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną. 2. Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno.

Bardziej szczegółowo

KERYGMAT. Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia

KERYGMAT. Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia KERYGMAT Opowieść o Bogu, który pragnie naszego zbawienia 1. BOŻA MIŁOŚĆ Ukochałem cię odwieczną miłością Bóg kocha cię osobiście. Bóg kocha właśnie ciebie, ponieważ jest TWOIM Ojcem. Iz 43, 1 Ja i Ty

Bardziej szczegółowo

PAŹDZIERNIK. Pan mój i Bóg mój Pierwsze przykazanie: Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną

PAŹDZIERNIK. Pan mój i Bóg mój Pierwsze przykazanie: Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną PAŹDZIERNIK Pan mój i Bóg mój Pierwsze przykazanie: Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną TEKSTY ŹRÓDŁOWE... z Katechizmu Kościoła Katolickiego I. "Panu, Bogu swemu, będziesz oddawał pokłon i będziesz

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Ewangelia Jana 3:16-19

Ewangelia Jana 3:16-19 1. POTRZEBA ŁASKI "(16) Bóg bowiem tak bardzo ukochał świat, że dał swego Jedynego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (17) Bóg nie posłał swego Syna na świat, aby

Bardziej szczegółowo

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Serwus Witam Dobry wieczór Dzień dobry Szczęść Boże Chrystus zmartwychwstał Króluj nam, Chryste Grupa 1 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Zapoznajcie się z tekstem

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Wymagania podstawowe: Ocena celująca: Uczeń posiada wiedzę wykraczającą poza program religii własnego poziomu edukacji. Zna obowiązujące modlitwy i mały

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY II i III WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY II I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa Pańska; Pozdrowienie

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

1.Sabat a cóż to? 2.Jezus Panem Sabatu 3.Praktyczne Zastosowanie

1.Sabat a cóż to? 2.Jezus Panem Sabatu 3.Praktyczne Zastosowanie Jezus Panem Sabatu 1.Sabat a cóż to? 2.Jezus Panem Sabatu 3.Praktyczne Zastosowanie 1. Sabat a cóż to? (8) Pamiętaj o dniu sabatu, aby go święcić. (9) Sześć dni będziesz pracował i wykonywał wszelką swoją

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego Jezus do Ludzkości Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego źródło: www.thewarningsecondcoming.com tłumaczenie: www.armiajezusachrystusa.pl Modlitwa Litanii 1 Ochrona

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił?

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dwie rzeczywistości Dobro i zło Inicjatywa królestwa światłości Inicjatywa królestwa światłości Chrześcijanin Zaplecze Zadanie Zaplecze w Bogu Ef. 1, 3-14 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH II Gimnazjum W Gimnazjum nr 53

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH II Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH II Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 Numer programu AZ-3-02/10 Tytuł programu: Jezus Chrystus Drogą, prawdą i życiem Numer podręcznika AZ -32-02/10-0 Tytuł podręcznika:

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z religii kl. 4

Kryteria ocen z religii kl. 4 Kryteria ocen z religii kl. 4 Ocena celująca - spełnia wymagania w zakresie oceny bardzo dobrej - prezentuje treści wiadomości powiązane ze sobą w systematyczny układ - samodzielnie posługuje się wiedzą

Bardziej szczegółowo

PIERWSZEGO, TRZECIEGO I CZWARTEGO PRZYKAZANIA KOŚCIELNEGO

PIERWSZEGO, TRZECIEGO I CZWARTEGO PRZYKAZANIA KOŚCIELNEGO PIĘĆ PRZYKAZAŃ KOŚCIELNYCH 1. 1. W niedziele i święta nakazane uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych. 2. 2. Przynajmniej raz w roku przystąpić do Sakramentu Pokuty. 3. 3.

Bardziej szczegółowo

DEKALOG KATECHEZA WSTĘPNA

DEKALOG KATECHEZA WSTĘPNA 1 Ks. Rafał Kamiński CSMA DEKALOG KATECHEZA WSTĘPNA 1. W dzisiejszą niedzielę rozpoczynamy cykl kazań katechetycznych. Będziemy go kontynuować w każdą ostatnią niedzielę miesiąca. Tematem tych kazań będzie:

Bardziej szczegółowo

NA GÓRZE PRZEMIENIENIA

NA GÓRZE PRZEMIENIENIA KS. JERZY LECH KONTKOWSKI SJ NA GÓRZE PRZEMIENIENIA Modlitewnik dla dorosłych Wydawnictwo WAM KSIĘGA MODLITW ZNAK KRZYŻA W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen. MODLITWA PAŃSKA Ojcze nasz, któryś jest

Bardziej szczegółowo

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła.

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. I. Sakramenty 1. Chrzest Co to jest Chrzest Święty? Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. Udzielamy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania - Religia klasa IV-VI

Przedmiotowe zasady oceniania - Religia klasa IV-VI 1 Przedmiotowe zasady oceniania - Religia klasa IV-VI Szkoła Podstawowa nr 1 w Nowy Tomyślu Ocenianie poszczególnych form aktywności. Ocenie podlegają: a. prace klasowe (sprawdziany), b. kartkówki, c.

Bardziej szczegółowo

Nowe przykazanie Miłujcie się wzajemnie, jak Ja was umiłowałem.

Nowe przykazanie Miłujcie się wzajemnie, jak Ja was umiłowałem. KATECHIZM Nowe przykazanie Miłujcie się wzajemnie, jak Ja was umiłowałem. Dwa przykazania miłości 1.Będziesz miłował Pana Boga twego z całego serca swego, z całej duszy swojej, z całej myśli swojej i ze

Bardziej szczegółowo

Zauważamy, że nowe sytuacje w rodzinach, a także w życiu społecznym, ekonomicznym, politycznym i kulturalnym. domagają się

Zauważamy, że nowe sytuacje w rodzinach, a także w życiu społecznym, ekonomicznym, politycznym i kulturalnym. domagają się Zauważamy, że nowe sytuacje w rodzinach, a także w życiu społecznym, ekonomicznym, Szukamy: politycznym i kulturalnym 1. Doświadczenia żywej wiary 2. Uzasadnienia swojej wiary domagają się 3. Wspólnoty

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

O PANU BOGU O ANIOŁACH

O PANU BOGU O ANIOŁACH O PANU BOGU 1. Kto to jest Pan Bóg? Pan Bóg jest to Duch nieskończenie doskonały, Stworzyciel nieba i ziemi. 2. Ile jest Osób Boskich? Są trzy osoby Boskie: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty. 3. Jak nazywamy

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii

Kryteria oceniania z religii Kryteria oceniania z religii OCENA NIEDOSTATECZNA - wykazuje się brakiem jakiejkolwiek wiedzy w zakresie materiału przewidzianego programem, - ma lekceważący stosunek do przedmiotu, do wartości religijnych

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASIE II

WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASIE II WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASIE II Zna modlitwy: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Przykazanie miłości, Aniele Boży, Wieczny odpoczynek, Akt nadziei, Akt żalu, Akt wiary, Akt miłości. Formułuje modlitwę, w której

Bardziej szczegółowo

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘD PRZYJĘCIA DZIECKA Rodzice: Rodzice: Rodzice: Chrzestni: Drodzy rodzice, jakie imię wybraliście dla swojego dziecka?... O co prosicie Kościół Boży dla? O chrzest. Drodzy

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 Numer programu AZ-3-02/10 Tytuł programu: Jezus Chrystus Drogą, prawdą i życiem Numer podręcznika AZ -31-02/10-0 Tytuł podręcznika:

Bardziej szczegółowo

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia dopuszczająca oceny dostateczna dobra bardzo dobra Wiadomości, umiejętności i postawy Uczeń wykazuje się znajomością: Aktów wiary, nadziei, miłości, żalu Stacji drogi krzyżowej Sakramentów Darów Ducha

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum kl. I, Temat 7

Gimnazjum kl. I, Temat 7 Kartki żółte: Kto czci ojca, zyskuje odpuszczenie grzechów, a kto szanuje matkę, jakby skarby gromadził (Syr 3,3-4). Synu, wspomagaj swego ojca w starości, nie zasmucaj go w jego życiu (Syr 3,12). Miłosierdzie

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE Z RELIGII Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1 Klasa I Ocena Wymagania programowe Uczeń: - potrafi opowiedzieć o patronie kościoła parafialnego

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia

Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia KLASA I ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia kryteriów na ocenę dopuszczającą ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: odróżnia modlitwę

Bardziej szczegółowo

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Tomasz Kiesling Oborniki 2013 Być jak Teofil dziś Teofil konkretne imię adresata, chrześcijanina, do którego pisze św. Łukasz Ewangelię. Ewangelista przeprowadził wiele rozmów

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiot: religia Klasa: druga szkoły podstawowej Tygodniowa liczba godzin: 2 Przyjęto liczbę tygodni nauki: 32 Środki dydaktyczne:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM NAUCZANIA POZNAJĘ BOGA I W NIEGO WIERZĘ PODRĘCZNIK JESTEM CHRZEŚCIJANINEM ROZDZIAŁ 1. Żyję w przyjaźni z Jezusem rozumie sens

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum ROZDZIAŁ CELUJĄCY BARDZO DOBRY DOBRY DOSTATECZNY DOPUSZCZAJĄCY NIEDOSTATECZNY I. Kim jestem? 2. Uzupełnia zdobytą na 3. Aktywnie uczestniczy w lekcji

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA ZAWODOWA I KLASA

SZKOŁA ZAWODOWA I KLASA SZKOŁA ZAWODOWA I KLASA Przewidywane osiągnięcia: Katechizowany: - dzieli się doświadczeniami i oczekiwaniami katechetycznymi; - przyjął zasady współpracy; - zapoznał się z zasadami oceniania podczas religii;

Bardziej szczegółowo

Znalazłam się w tunelu jak w długim korytarzu. Szłam bardzo szybko, biegnąc tunelem wzdłuż jasnego, białego światła. Mogłam zobaczyć inny koniec... Zaczęło do mnie docierać, że byłam martwa,... Wtedy zobaczyłam

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialne rodzicielstwo. Strumienie, 20 XI 2010 r.

Odpowiedzialne rodzicielstwo. Strumienie, 20 XI 2010 r. Odpowiedzialne rodzicielstwo Strumienie, 20 XI 2010 r. Płodność miłości małżeńskiej (1) Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię» (Rdz 1, 26-18)

Bardziej szczegółowo

O PANU BOGU O ANIOŁACH

O PANU BOGU O ANIOŁACH O PANU BOGU 1. Kto to jest Pan Bóg? - Pan Bóg jest to Duch najdoskonalszy, Stworzyciel nieba i ziemi, i Ojciec nasz najlepszy. 2. Dlaczego Pana Boga nazywamy Duchem? - Pana Boga nazywamy Duchem, bo nie

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej Kryteria w zakresie oceny niedostatecznej Uczeń : - nie spełnia wymagań koniecznych na ocenę dopuszczającą, - odmawia

Bardziej szczegółowo

XXVIII Niedziela Zwykła

XXVIII Niedziela Zwykła XXVIII Niedziela Zwykła Dla wyeksponowania Bożej Mądrości wobec ludzkiego rozumu, Jezus buduje paradoksalną dysproporcję: za przykład stawia wielbłąda, zwierzę juczne, wytrwałe w pracy i wytrzymałe na

Bardziej szczegółowo

Czego uczy nas Katechizm, cz. 11

Czego uczy nas Katechizm, cz. 11 Czego uczy nas Katechizm, cz. 11 Treścią dwóch kolejnych artykułów są przykazania Dekalogu. Dla wyrażenia tytułów poszczególnych przykazań przyjęto formułę katechetyczną. DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ Dziesięć przykazań

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty?

Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? Jak odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego oraz Różaniec Święty? - *** - Jak odmawiać Koronkę lub Różaniec? Pytanie to może wyda Wam się banalne, ale czy takie jest w rzeczywistości. Wielu ludzi bardzo

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania. w zakresie 2 klasy gimnazjum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych. Jezus działa i zbawia z serii W drodze do Emaus

Kryteria oceniania. w zakresie 2 klasy gimnazjum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych. Jezus działa i zbawia z serii W drodze do Emaus Kryteria oceniania w zakresie 2 klasy gimnazjum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Jezus działa i zbawia z serii W drodze do Emaus podręcznik nr AZ-32-01/10-KR-12/13 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. reprezentuje klasę lub szkołę w parafii lub diecezji, np. poprzez udział w

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10 Celujący: ze zrozumieniem wykonuje znak krzyża św. samodzielnie odtworzy z pamięci modlitwę Aniele Boży, Zdrowaś

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania z religii w zakresie 1 klasy technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z RELIGII dla klasy czwartej szkoły podstawowej

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z RELIGII dla klasy czwartej szkoły podstawowej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z RELIGII dla klasy czwartej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii został opracowany na podstawie Programu nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla kl. II gimnazjum

Kryteria oceniania z religii dla kl. II gimnazjum Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 12 w Krakowie Nauczyciel: mgr Iwona Habrzyk Kryteria oceniania z religii dla kl. II gimnazjum Podręcznik nr KR-32-02/13-KR-13/13 do nauczania religii rzymskokatolickiej

Bardziej szczegółowo

Religia, kl. 2 G, NaCoBeZu

Religia, kl. 2 G, NaCoBeZu Religia, kl. 2 G, NaCoBeZu 1. Katecheza w szkole moim wyborem. - Potrafię wymienić zasady oceniania i zachowania obowiązujące na lekcji. 2. Moje życie moim szczęściem - Potrafię podać definicję szczęścia

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi :

Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi : Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi : 1.Umocnić wiarę: I. Uzasadnia, że człowiek jest dzieckiem Boga. Wylicza

Bardziej szczegółowo

USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA

USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA USPRAWIEDLIWIENIE CZŁOWIEKA Usprawiedliwienie wg KK 1992 : Usprawiedliwienie zostało nam wysłużone przez Mękę Chrystusa, który ofiarował się na krzyżu jako żywa, święta i miła Bogu ofiara i którego krew

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe i ponadpodstawowe z religii Klasa 4. I. Znajomość modlitw:

Wymagania podstawowe i ponadpodstawowe z religii Klasa 4. I. Znajomość modlitw: Wymagania podstawowe i ponadpodstawowe z religii Klasa 4 Program AZ-2-01/10 Podręcznik AZ-21-01/10-PO-1/11 I. MODLITWY: - przykazanie miłości, - Dekalog, - osiem błogosławieństw, - Aniele Boży, I. Znajomość

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z religii dla klasy IV SP

Wymagania edukacyjne z religii dla klasy IV SP Wymagania edukacyjne z religii dla klasy IV SP OCENA CELUJĄCA Uczeń opanował maksymalny zakres wiedzy, postaw i umiejętności określony programem nauczania Samodzielnie potrafi zdobywać wiadomości Odnosi

Bardziej szczegółowo

Religia klasa III. I Modlimy się

Religia klasa III. I Modlimy się Religia klasa III I Modlimy się 1. Nowy rok szkolny czasem pogłębienia przyjaźni z Jezusem wie, że każda katecheza jest spotkaniem z Jezusem wyjaśnia i uzasadnia, co pogłębia naszą przyjaźń z Jezusem 2.

Bardziej szczegółowo

PIERWSZE PRZYKAZANIE

PIERWSZE PRZYKAZANIE PIERWSZE PRZYKAZANIE KATECHIZM KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie! Nie będziesz czynił Ŝadnej

Bardziej szczegółowo

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA Papież Franciszek wydał rozporządzenia dotyczące odpustów i sakramentu spowiedzi w Roku Miłosierdzia. Uczynił to w liście do przewodniczącego Papieskiej

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Wymagania programowe i kryteria oceniania osiągnięć uczniów I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI WYMAGANIA PODSTAWOWE I PONADPODSTAWOWE Z RELIGII DLA KLASY 0 KLASA 0 I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa do Anioła Stróża Modlitwa

Bardziej szczegółowo

Klasa 2 Gimnazjum - pytania

Klasa 2 Gimnazjum - pytania Klasa 2 Gimnazjum - pytania Dział I Świat, który powierzył mi Bóg 1 Piękno i trud młodości -Wymień zagrożenia związane z okresem młodości. Co znaczy Chrystusowe wezwanie chodź za Mną"? Jak dobrze przeżyć

Bardziej szczegółowo

ZASADY DOTYCZĄCE CHRZEŚCIJAŃSKIEGO PRZEWODZENIA I ZARZĄDZANIA W 1 I 2 LIŚCIE DO TYMOTEUSZA, LIŚCIE DO TYTUSA ORAZ 1 LIŚCIE PIOTRA

ZASADY DOTYCZĄCE CHRZEŚCIJAŃSKIEGO PRZEWODZENIA I ZARZĄDZANIA W 1 I 2 LIŚCIE DO TYMOTEUSZA, LIŚCIE DO TYTUSA ORAZ 1 LIŚCIE PIOTRA ZASADY DOTYCZĄCE CHRZEŚCIJAŃSKIEGO PRZEWODZENIA I ZARZĄDZANIA W 1 I 2 LIŚCIE DO TYMOTEUSZA, LIŚCIE DO TYTUSA ORAZ 1 LIŚCIE PIOTRA Praca napisana przez Emanuela Weremiejewicza Praca jest wypełnieniem wymagań

Bardziej szczegółowo

Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa

Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa ks.porankiewicz ks.woźny Duch dziecięctwa i droga dziecięctwa Zaprawdę powiadam wam: Jeśli się nie odmienicie i nie staniecie jak dzieci, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego. Dlaczego mamy być jak

Bardziej szczegółowo

Bierzmowani - ZMIANY! W środę 7 kwietnia w naszej parafii w Jeleńcu o godz. 15.00 Ks. Bp. Zbigniew Kiernikowski udzieli sakramentu bierzmowania.

Bierzmowani - ZMIANY! W środę 7 kwietnia w naszej parafii w Jeleńcu o godz. 15.00 Ks. Bp. Zbigniew Kiernikowski udzieli sakramentu bierzmowania. Bierzmowani - ZMIANY! W środę 7 kwietnia w naszej parafii w Jeleńcu o godz. 15.00 Ks. Bp. Zbigniew Kiernikowski udzieli sakramentu bierzmowania. Wszyscy, którzy zdadzą egzamin gromadzą się w Niedzielę

Bardziej szczegółowo

Słowo wstępne... 3 Przedmowa do pierwszego i ósmego wydania... 9 Słowo do czytelnika... 13

Słowo wstępne... 3 Przedmowa do pierwszego i ósmego wydania... 9 Słowo do czytelnika... 13 SPIS TREŚCI Słowo wstępne... 3 Przedmowa do pierwszego i ósmego wydania... 9 Słowo do czytelnika... 13 ROZDZIAŁ I O DOSKONAŁOŚCI CHRZEŚCIJAŃSKIEJ 1. Co jest celem życia?... 7 2. Czym jest życie chrześcijańskie,

Bardziej szczegółowo

Klasa I OCENA BARDZO DOBRA (5) UCZEŃ: - systematycznie i starannie prowadzi zeszyt ćwiczeń. - jest zawsze przygotowany do zajęć

Klasa I OCENA BARDZO DOBRA (5) UCZEŃ: - systematycznie i starannie prowadzi zeszyt ćwiczeń. - jest zawsze przygotowany do zajęć Klasa I OCENA CELUJĄCA (6) - systematycznie i bardzo starannie prowadzi zeszyt ćwiczeń - systematycznie odrabia zadania domowe - zawsze jest przygotowany do zajęć - okazuje szacunek Panu Bogu i ludziom

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania. w zakresie 1 klasy liceum i technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania. w zakresie 1 klasy liceum i technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania w zakresie 1 klasy liceum i technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo