SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Małgorzata Rusiłowicz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Małgorzata Rusiłowicz"

Transkrypt

1 Strona1 SCENARIUSZ ZAJĘĆ Małgorzata Rusiłowicz Temat zajęć: Dzisiaj udoskonaliłem dla was waszą religię i obdarzyłem was w pełni Moją dobrocią; wybrałem dla was islam jako religię (Koran 5:3) różne oblicza islamu Obszar nauczania: IV etap edukacyjny (szkoła ponadgimnazjalna) Czas: 2 godziny lekcyjne Treści nauczania zgodne z podstawą programową: Uczeń wymienia mniejszości narodowe i etniczne oraz grupy migrantów (w tym uchodźców) żyjące obecnie w Polsce i przedstawia przysługujące im prawa; na podstawie samodzielnie zebranych materiałów charakteryzuje jedną z tych grup (jej historię, kulturę, obecną sytuację); Pytanie kluczowe: Jaką religią jest islam? Cele lekcji Po zajęciach uczeń: będzie w stanie wskazać podstawowe fakty z historii islamu będzie znał postać Mahometa, będzie znał podstawowe filary islamu oraz praktyk religijnych muzułmanów, wskaże różnice pomiędzy sunnitami, szyitami i charydżytami, będzie wiedział, co to jest Koran i jaką rolę odgrywa w życiu muzułmanów, będzie w stanie wskazać kilka obszarów, w których religia wpływa na życie codzienne muzułmanów wskaże różnice pomiędzy islamem a innymi wyznaniami. NaCoBeZu trafny podział zadań pomiędzy członków zespołu, atmosfera panująca podczas pracy, umiejętność zaplanowania pracy i współdziałania w grupie, umiejętność prezentacji opracowanego materiału, wypowiadanie się pełnymi zdaniami, aktywny udział w zajęciach. Metody i formy pracy: burza mózgów, pogadanka, wykład, mapa skojarzeń, dyskusja, praca indywidualna, praca w grupach, praca z tekstem. Pomoce dydaktyczne:

2 Strona2 Załącznik nr 1 Materiał dla nauczyciela. Tatarzy w Polsce - krótki rys historyczny. Załącznik nr 2 Materiał dla ucznia. Materiał dla ucznia. Kim są muzułmanie? Dogmaty wiary muzułmanów Załącznik nr 3 Materiał dla ucznia. Filary wiary w islamie Załącznik nr 4 Materiał dla ucznia. Karta pracy: Filary islamu Załącznik nr 5 Materiał dla ucznia. Przykazania katechizmowe w Kościele Rzymsko- Katolickim Film pt. Zrozumieć islam (dostępny w Internecie na stronie: czas trwania: 46 min. 39 s. Film: azan (wezwanie na modlitwę) w wykonaniu muezzina w Mekce (dostępny w Internecie na stronie: czas trwania: 3 min. 19 s. Środki dydaktyczne: arkusze szarego papieru, markery, kartki samoprzylepne, laptop, rzutnik, dostęp do Internetu Słowa klucze: Mahomet, muzułmanin, islam, Koran, szahada, salat, saum, zakat, hadżdż, muezin, muhir Bibliografia W planowaniu zajęć możesz wykorzystać również inne teksty i publikacje np.: a) J. Bielawski, Islam, religia państwa i prawa, Warszawa b) J. Bielawski, Islam, Warszawa c) J. Bielawski, Prawo muzułmańskie, w: Główne kultury prawne współczesnego świata, Warszawa d) J. Danecki, Kultura islamu. Słownik, Warszawa e) A. Marek, Islam. Podstawowe informacje, Warszawa 2006, f) A. Marek, A. S. Nalborczyk, Nie bój się islamu. Leksykon dla dziennikarzy, Warszawa g) F. Robinson, Świat islamu, Warszawa h) M. Ruthven, Islam. Bardzo krótkie wprowadzenie, Warszawa i) Z. Sardar, M.W. Davies, Islam, Warszawa j) M. i U. Tworuschka, Islam. Mały słownik, Warszawa Przydatne strony internetowe a. https://sites.google.com/site/oislamie/slownik-islamu/slownik-modlitw b. https://sites.google.com/site/oislamie/slownik-islamu c. d. e. f.

3 Strona3 Przebieg zajęć Zajęcia nr 1 1. Rozpoczęcie: zapisz na tablicy temat zajęć i pytanie kluczowe. 2. Przejdź do krótkiej dyskusji na temat pojęcia islam. Nie komentuj propozycji zgłaszanych przez uczniów, wszystkie zapisuj na arkuszu szarego papieru, według poniższego wzoru, tak aby powstała mapa skojarzeń: Koran Terroryzm, święta wojna. Język arabski Brak szacunku dla kobiet, brak praw, poniżanie strój zakrywający ciało ISLAM Meczet Zacofanie świata muzułmańskie go Zapisuj wszystkie zgłoszone przez uczniów skojarzenia. W podsumowaniu wyjaśnij, że na temat islamu, muzułmanów, ich kultury i religii funkcjonuje wiele krzywdzących stereotypów. Krótko omów każdy ze stereotypów, które padły w dyskusji. Oddziel fakty od stereotypów oznaczając je znakami F i O. Te stwierdzenia, których nie będziesz w stanie z pomocą uczniów zakwalifikować oznacz znakiem zapytania. 3. Przedstaw uczniom (np. w formie krótkiego wykładu) historię osadnictwa tatarskiego i islamu w Polsce. Możesz w tym celu wykorzystać załącznik nr 1 - Materiał dla nauczyciela nr 1. Tatarzy w Polsce - krótki rys historyczny oraz informacje znajdujące się na stronie internetowej Muzułmańskiego Związku Religijnego w RP: ( Historia Islamu w Polsce ). 4. Po prezentacji i wykładzie porozmawiaj z uczniami na temat obecności muzułmanów w Warszawie. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, iż w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w. do mieszkających od wieków w Polsce Tatarów zaczęli dołączać nowi przybysze z krajów muzułmańskich, zwiększając

4 Strona4 liczebność wyznawców islamu w Polsce. Byli to głównie Arabowie podejmujący studia na polskich uczelniach, w mniejszym stopniu imigranci. Większość z nich po zakończeniu studiów wracała do rodzinnych stron, niektórzy jednak zostawali w Polsce na stałe (za: Historia Islamu w Polsce, Według szacunkowych danych z 2005 roku, w Polsce mieszka ok tyś. muzułmanów, z czego 4-5 tys. to Tatarzy, 2 tys. konwertyci, pozostali zaś są imigrantami, głównie z krajów arabskich. Zapytaj uczniów czy znają przedstawicieli tej mniejszości, czy wiedzą gdzie mieszkają w Warszawie muzułmanie, czym się zajmują, gdzie mają swoje centra religii i kultury. 5. Przeprowadź mini wykład na temat islamu: Słowo islam znaczy po arabsku poddanie się Bogu. Aby być muzułmaninem, należy wierzyć w podstawowe dogmaty islamu, przekazane ludziom przez Boga za pośrednictwem proroków i wysłanników oraz wykonywać ściśle określone rytualne obowiązki. Każdy muzułmanin musi wierzyć w: jednego Boga, aniołów, księgi święte Torę, Ewangelie, Koran, wysłanników i proroków od Adama po Mahometa, dzień Sądu Ostatecznego, w raj i piekło. 6. Podziel uczniów (w dowolny, losowy sposób) na 5 grup. Poproś, aby w każdej grupie został wyłoniony lider. Po wybraniu liderów poinformuj uczniów, że każda grupa w dowolnej formie graficznej np. plakatu, mapy skojarzeń będzie musiała przygotować na podstawie otrzymanych tekstów (załącznik nr 2 - Materiał dla ucznia. Kim są muzułmanie? Dogmaty wiary muzułmanów) krótką prezentację na temat historii islamu oraz jednego z dogmatów wiary. Grupy na przygotowanie plakatu i prezentacji będą miały 25 minut. GRUPA I: Narodziny islamu: prorok Mahomet, Grupa II: Odłamy islamu: sunnici, szyici i charydżyci) Uwaga: W czasie prezentacji grupy II (dotyczącej podziału muzułmanów na sunnitów i szyitów,który dokonał się po śmierci Mahometa) zwróć uwagę uczniów na fakt, iż jego źródłem były pobudki czysto polityczne i prawne a nie religijne. Wyjaśnij, że Tatarzy mieszkający w Polsce są sunnitami. GRUPA III: Koran święta księga muzułmanów GRUPA IV: Wiara w jednego Boga i wiara w Święte Księgi GRUPA V: Wiara w wysłanników Boga i proroków, Dzień Sądu Ostatecznego, raj i piekło 7. Poproś liderów grup o prezentację na forum klasy (3 minuty na grupę). W razie potrzeby uzupełniaj wypowiedzi uczniów. Powieś prace w widocznym miejscu w sali.

5 Strona5 Zajęcia nr 2 1. Zacznij od krótkiego przypomnienia treści omawianych na ostatnich zajęciach. Poproś uczniów, by dokończyli zdanie: na ostatnich zajęciach nauczyłam/nauczyłem się.... Wypowiedzi uczniów zapisuj na osobnym plakacie. 2. Po zakończeniu dyskusji przedstaw narysowany wcześniej na blokach flipchart schemat obrazujący powstawanie wybranych religii monoteistycznych oraz istniejące między nimi powiązania. JUDAIZM założyciel Mojżesz XIII w. p.n.e. CHRZEŚCIJAŃSTWO założyciel Jezus I w. n.e. ISLAM założyciel - Mahomet VII w. n.e. KATOLICYZM OBRZĄDEK ZACHODNI XI w. PRAWOSŁAWIE OBRZĄDEK WSCHODNI XI w. RZYMSKI KATOLICYZM XVI w. PROTESTANTYZM XVI w. 3. Poproś, aby uczniowie siedząc w ławkach odliczyli do pięciu (pierwsza ławka: dwóch uczniów-1, druga ławka: dwóch uczniów - 2 itd.) następnie rozdaj uczniom tekst (załącznik nr 3 - Materiał dla ucznia. Filary wiary w islamie) dotyczący filarów wiary w islamie. Poproś, aby uczniowie (na wcześniej otrzymanej kartce formatu A4) wypisali najważniejsze informacje dotyczące jednego z filarów. Każda para/ławka pracuje nad jednym z pięciu filarów. Na wykonanie tego zadania pary mają po 15 minut. para/pary z numerem 1 opracowują informacje dotyczące szahady - wyznania wiary w jednego Boga, para/pary z numerem 2 opracowują informacje dotyczące modlitwy- salatu, para/pary z numerem 3 opracowują informacje dotyczące postu saumu, para/pary z numerem 4 opracowują informacje dotyczące jałmużny zakatu,

6 Strona6 para/pary z numerem 5 opracowują informacje dotyczące pielgrzymki do Mekki hadżdżu. 4. Po zakończeniu pracy w parach zaproponuj uczniom, aby: odnaleźli w klasie parę/pary, która opracowywała informacje dotyczące tego samego filaru, porównali wyniki swojej pracy i uzupełnili informacje, wybrali przedstawiciela spośród zebranych w grupy tematyczne par, który zaprezentuje opracowane materiały na forum klasy. 5. Rozdaj wszystkim uczniom karty pracy (załącznik nr 4 - Materiał dla ucznia. Karta pracy: Filary islamu) i poproś, aby w czasie prezentacji zapisywali najważniejsze wiadomości. Przed prezentacją wypisz na flipcharcie wszystkie filary, a po prezentacji uczniów zawieś to podsumowanie widocznym miejscu. 6. Przeprowadź z uczniami rozmowę na temat filarów chrześcijaństwa zawartych w Dekalogu. W tym celu zawieś na tablicy przygotowaną wcześniej planszę z przykazaniami katechizmowymi w Kościele Rzymsko-Katolickim lub rozdaj uczniom ich kserokopię (załącznik nr 5 - Materiał dla ucznia. Przykazania katechizmowe w Kościele Rzymsko- Katolickim). Zapytaj jakie podobieństwa i różnice dostrzegają w filarach chrześcijaństwa i islamu. Kieruj dyskusją w taki sposób, aby uczniowie doszli do wniosku, że pomimo różnic obie religie łączy wiara w istnienie Boga, wiara w życie po śmierci, wiara w istnienie pierwiastka duchowego w człowieku, system norm i zasad moralnych, idea Sacrum oraz obrzędowości i kultu. Zarówno islam, chrześcijaństwo, jak i judaizm są religiami monoteistycznymi. Dogmaty wiary i przepisy życia wiernych zapisane są w tzw. świętych księgach. 7. Powróć do mapy skojarzeń z początku cyklu lekcji dotyczącej islamu. Przeanalizuj je wspólnie z uczniami. Zapytaj: Czy zdobyte w czasie trwania zajęć wiadomości zmieniły ich stosunek do islamu i muzułmanów? Które ze stwierdzeń są prawdziwe a które krzywdzące i niezgodne z prawdą? Zaproponuj uczniom odświeżenie i uzupełnienie mapy skojarzeń o terminy i pojęcia, które do tej pory poznali na lekcji.

7 Strona7 Załącznik nr 1 Materiał dla nauczyciela. Tatarzy w Polsce - krótki rys historyczny Małgorzata Rusiłowicz Początki osadnictwa tatarskiego (Tatarów- uciekinierów ze Złotej Ordy i chanatów nadwołżańskich) na terenach Wielkiego Księstwa Litewskiego datuje się na XIV/ XV wiek. Tatarów wywodzących się ze szczepów mongolskich kronikarze chińscy nazywali: Ta-ta lub Ta-tan. Należy jednak pamiętać o tym, że w/w szczepy podbijały również ludy tureckie określane w podobny sposób, ale już nieco zniekształconą nazwą Tatar 1. W XIV/ XV wieku Polska była krajem niezwykle tolerancyjnym. Dlatego też Tatarzy bez przeszkód mogli wyznawać swoją religię oraz korzystać z szeregu praw obywatelskich. Zobowiązani byli również do pełnienia służby wojskowej. Z poświęceniem służyli swojej nowej ojczyźnie. W uznaniu zasług dla kraju w 1569 r. sejm w Lublinie zezwolił Tatarom na wznoszenie świątyń (meczetów) oraz zagwarantował prawo do swobodnego rozporządzania posiadłościami. Jedynym prawem, którego nie przyznano Tatarom był zakaz uczestnictwa w życiu politycznym. Sytuacja muzułmanów uległa pogorszeniu w czasie kontrreformacji. Wprowadzono szereg przepisów utrudniających funkcjonowanie społeczności tatarskiej i ograniczających jej prawa m.in. zakazano zawierania związków małżeńskich z chrześcijankami, posiadania chrześcijańskiej służby, utrudniano budowę i renowację meczetów. Okres wojen toczących się w XVII w. doprowadził do zubożenia ludności tatarskiej. Pogarszająca się sytuacja prawna, religijna i ekonomiczna Tatarów oraz niewypłacenie przez skarb państwa żołdu doprowadziło w 1672 roku do przejście niektórych chorągwi Tatarskich na stronę turecką. Wydarzenie to nazywa się buntem Lipków. Lipkami byli Tatarzy z Wołynia i Podola. Chorągwie tatarskie z Litwy nie uczestniczyły w buncie pozostając wiernymi polskiemu królowi. W tej sytuacji Jan III Sobieski w porozumieniu z sejmem, w celu zażegnania konfliktu przywrócił Tatarom odebrane prawa, wypłacił zaległy żołd, a w 1679 w uznaniu zasług wojennych nadał nowe ziemie w Studziance, Kruszynianach, Nietupach, Łużanach, Drahlach, Malawiczach, Bohonikach 2. Pełne prawa polityczne zagwarantowała jednak Tatarom dopiero Konstytucja 3 Maja. Tatarzy z poświęceniem bronili swojej nowej ojczyzny. Brali udział m. in. w konfederacji barskiej, powstaniach i zrywach niepodległościowych. Po odzyskaniu niepodległości nastąpiło odrodzenie życia religijnego i kulturalnego Tatarów. W 1925 r. powołano muftego-kierującego życiem religijnym społeczności 1 M. Konopacki, Pod białostockimi minaretami, Białystok 1972, s Tamże, s. 5.

8 Strona8 muzułmańskiej w Polsce, utworzono Muzułmański Związek Religijny oraz Związek Kulturalno-Oświatowy Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej. Po zakończeniu II wojny światowej sytuacja ludności tatarskiej zmieniła się diametralnie. Największe ośrodki życia tatarskiego: Wilno, Nowogródek, Kleck, Iwie, Grodno znalazły się poza granicami naszego kraju. W wyniku akcji repatriacyjnych Tatarzy zmuszeni byli do osiedlania się w: Ełku, Giżycku, Olsztynie, Lidzbarku, Trzcinie Lubuskiej, Poznaniu, Bydgoszczy, Wrocławiu, Oleśnicy, Wałbrzychu, Jeleniej Górze, Gdańsku. Część rozpoczęła nowe życie na Pomorzu Zachodnim: w Szczecinie i Szczecinku, w Gorzowie Wielkopolskim i Trzciance. Repatrianci z Wilna Nowogródka i Grodna w 1945 r. zaczęli osiedlać się w Białymstoku i okolicach Sokółki. W związku z tym, podjęto działania zmierzające do reaktywowania gminy muzułmańskiej w Bohonikach. Następnie reaktywowano gminę w Kruszynianach i w Warszawie. Z czasem powstały nowe gminy w Białymstoku, Gdańsku i Gorzowie Wielkopolskim. W czasach PRL-u sytuacja społeczności tatarskiej była trudna. Władze zabroniły reaktywowania przedwojennego Związku Kulturalno-Oświatowego Tatarów RP. Do 1989 r. jedyną formą zrzeszania się Tatarów polskich był Muzułmański Związek Religijny. W Białymstoku nie było meczetu, funkcjonowały jednak domy modlitwy. Religii nauczano również w domach prywatnych, do których przychodził imam, który przekazywał również ustne tradycje Tatarów, opowiadał o kulturze i zwyczajach 3. Nowy rozdział w życiu społeczności tatarskiej w Polsce zapoczątkowały przemiany ustrojowe w 1989 r. Nastąpiło ożywienie kulturalne Tatarów. Do Polski zaczęli przyjeżdżać również muzułmanie z różnych krajów arabskich, Turcji, Bośni oraz uchodźcy z Czeczenii, z Afganistanu, Iraku. 3 Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce po II wojnie światowej. Wybrane elementy polityki państwa, pod red. S. Dudry, B. Nitschke, Kraków 2010, s

9 Strona9 Załącznik nr 2 Materiał dla ucznia. Kim są muzułmanie? Dogmaty wiary muzułmanów GRUPA I Po lekturze tekstu A. Marek pt. Prorok Mahomet odpowiedzcie na pytania: 1. Kim był Mahomet? 2. Jak wyglądały początki islamu? Agata Marek Prorok Mahomet Mahomet urodził się w 570 r. w Mekce, w plemieniu Kurajszytów. Trudnili się oni handlem ponadregionalnym, co oznaczało wysyłanie karawan do krajów ościennych. Zajmowali się też opieką nad miejscowym sanktuarium kultu pogańskiego i przybywającymi doń pielgrzymami. Sanktuarium tym była Al-Kaba. Ojciec Mahometa, Abd Allah, zmarł przed narodzeniem syna, a matka, gdy miał zaledwie sześć lat. Opiekę nad nim przejął stryj Abu Talib, ojciec Alego (późniejszego kalifa). Mahomet, gdy dorósł, zaczął pracować u bogatej wdowy Chadidży jako agent trudniący się handlem z Syrią. Wkrótce, gdy miał dwadzieścia pięć lat, został mężem starszej od siebie Chadidży w chwili ślubu z Mahometem miała ona czterdzieści lat. Ich małżeństwo było bardzo szczęśliwe, mieli kilkoro dzieci, z których wieku dorosłego dożyła jednak tylko jedna córka, Fatima. Mahomet dzięki majątkowi żony zyskał wysoką pozycję społeczną. [ ] W 610 r., pewnej nocy we śnie nawiedził Mahometa archanioł Gabriel. Gabriel na rozkaz Boga nawiedzał Mahometa jeszcze wielokrotnie objawił mu w ten sposób, fragment po fragmencie, cały Koran. Mahomet początkowo był zaniepokojony tym, co go spotyka, obawiał się nawet, czy nie jest opętany. Pewien zamieszkały w Mekce chrześcijanin, któremu zwierzył się ze swoich obaw, zauważył podobieństwo między tym, co spotyka Mahometa, a objawieniami Mojżesza i doszedł do wniosku, że Mahomet jest prorokiem. Mahomet uwierzył w swoją misję. Od tego momentu spędził w Mekce jeszcze około piętnastu lat. Został też zabrany we śnie przez Gabriela w cudowną podróż, najpierw do Jerozolimy, gdzie modlił się wraz z Abrahamem, Mojżeszem i Jezusem, a potem do nieba (al-miradż). Przez lata spędzone w Mekce Mahomet pozyskał dla nowej religii wielu zwolenników. [ ] Przez trzy pierwsze lata nowa religia istniała tylko w kręgu rodziny Mahometa, potem Bóg, za pośrednictwem Gabriela, kazał Mahometowi głosić ją publicznie. Mahomet zaczął nawracać na monoteizm mieszkańców Mekki. Religia szybko zdobywała nowych zwolenników, zaczęto mówić o niej w całej Arabii. Mekkańczycy w większości byli politeistami, czy, jak byśmy to teraz nazwali, poganami i dopóki Mahomet nie dyskredytował ich bóstw, odnosili się do nowej religii tolerancyjnie. Gdy jednak zaczął nastawać na to, by

10 Strona10 wyrzekli się innych bogów prócz Allaha, spotkał się z otwartą wrogością części znaczących mieszkańców Mekki. Również poglądy społeczne Mahometa spotkały się z otwartą dezaprobatą ludzi bogatych w islamie wszyscy są równi, a dzielenie się swoim bogactwem z biednymi jest jednym z podstawowych obowiązków muzułmanina. Poza tym w społeczności arabskiej, która w tamtych czasach miała strukturę klanową, przyjęcie głoszonej przez Mahometa religii wiązało się z uznaniem jego wyjątkowej pozycji jako proroka i wysłannika Boga, a przez to z wywyższeniem jego plemienia. W pewnym momencie sytuacja stała się więc dla Mahometa i jego zwolenników niebezpieczna. [ ] Mahomet w poszukiwaniu schronienia dla siebie i wyznawców głoszonej religii udał się do Jasribu (obecnie Medyna). Tam sytuacja społeczno-polityczna była inna niż w Mekce istniała władza centralna, mieszkało tam też stosunkowo dużo wyznawców religii monoteistycznych chrześcijan i żydów. Mahometowi udało się uzyskać gwarancje bezpieczeństwa dla wyznawców nowej religii, wrócił więc do Mekki i nakazał swoim zwolennikom udać się do Medyny. Sam wyruszył za nimi, gdy Bóg mu dał na to zezwolenie. Było to w 622 r., który jest uznawany za pierwszy rok ery muzułmańskiej. Odejście Mahometa z Mekki do Medyny zwane jest hidżrą (czyli wywędrowaniem). [ ] Mahomet przeżył tam następnych dziesięć lat, aż do swojej śmierci w 632 r. Mahomet, prócz rozwijania koncepcji religijnych islamu, czym zajmował się przedtem w Mekce, zorganizował w Medynie społeczność wiernych, której stał się zwierzchnikiem. Według islamu, wszyscy, którzy wierzą w jednego Boga, należą do jednej społeczności, bez względu na przynależność klanową. Była to wówczas idea rewolucyjna dotychczas liczyła się więź plemienna i klanowa, tymczasem Mahomet jako podstawę społecznej więzi wprowadził wiarę w tego samego Boga. W Medynie założył pierwszą gminę muzułmańską, ummę. Należeli do niej również chrześcijanie i żydzi. W czasie tych dziesięciu lat, które Mahomet spędził w Medynie, zdarzały się napięcia i nieporozumienia na tle religijnym z plemionami żydowskimi, z których część nie chciała uznać, że Bóg wybrał swego ostatniego proroka spośród plemienia arabskiego, podczas gdy to żydzi uważali się za naród wybrany. Były też konflikty pomiędzy mekkańskimi wyznawcami islamu, w większości spokrewnionymi z Prorokiem, a nowymi wyznawcami, pochodzącymi spośród rdzennych mieszkańców Medyny. Były to lata nieustającej wojny z zewnętrznymi wrogami oraz ekspansji militarnej Mahometa. Zdobywał on środki na prowadzenie walki, przejmując karawany podążające z Mekki, zajmował oazy żydowskie, podporządkowywał sobie arabskie plemiona. Bitwy, jakie stoczył, były w większości wygrane. Udało mu się z czasem podbić Mekkę i symbolicznie przejąć dla islamu Al-Kabę, niszcząc znajdujące się w tej świątyni posagi pogańskich bożków, należące do politeistycznej tradycji arabskiej. Po podboju Mekki Mahomet nadal mieszkał w Medynie, ale w ostatnim roku swego życia odbył pielgrzymkę do Mekki, ustanawiając zarazem ten zwyczaj. Zmarł u szczytu kariery politycznej i religijnej. Po jego śmierci spośród najbardziej zasłużonych i bogobojnych wyznawców islamu wybrano przywódcę wspólnoty muzułmańskiej kalifa. Mahomet nawrócił Arabów na monoteizm i jednocześnie był twórcą pierwszego państwa łączącego ich wszystkich. Źródło: A. Marek, Prorok Mahomet, [online],

11 Strona11 GRUPA II Po lekturze tekstu A. Marek pt. Prorok Mahomet odpowiedzcie na pytania: 1. Kim był Mahomet? 2. Jakie były początki islamu? Sunnici i szyici Islam jest jeden, a jego wyznawcy muzułmanie tworzą jedną wspólnotę (ummę). W islamie nie ma sformalizowanej struktury kościelnej, wszyscy wyznawcy powinni żyć zgodnie z nakazami Koranu i tradycji Proroka. Islam jednak nie jest jednolity podstawowy podział na sunnitów i szyitów powstał tuż po śmierci Mahometa. Podział dokonał się nie z powodu różnic dotyczących zasad religii, ale z powodów politycznych i prawnych. Po śmierci Mahometa muzułmanie zastanawiali się, w jaki sposób wybrać przywódcę. Część z nich uważała, że następca Proroka powinien wywodzić się z jego rodziny i dlatego popierała Alego, kuzyna i zięcia Mahometa. Muzułmanie ci zostali nazwani partią Alego (arab. sziat Ali). Ten odłam islamu zwany jest szyizmem. Szyici są w islamie mniejszością, stanowią ok. 10procent ogółu muzułmanów. Pozostali muzułmanie (ok. 90 procent) to sunnici, Nazwa sunnici pochodzi od sunny, czyli tradycji Proroka, drugiego (po Koranie) ważnego źródła prawa muzułmańskiego. Sunnici uważają, że kalif powinien Zostać wybrany spośród najwybitniejszych muzułmanów i nie jest konieczne, by pochodzić z rodziny Mahometa. Ich stanowisko zwyciężyło pierwszym kalifem po śmierci Mahometa został Abu Bakr, przyjaciel i towarzysz Mahometa, ojciec jego ukochanej żony Aiszy, który jednak nie należał do rodziny Proroka. Ali i jego zwolennicy przystali na ten wybór, choć w tradycji szyickiej utrzymuje się, że zostali do tego zmuszeni. Abu Bakr panował tylko dwa lata. Szyici szczególną czcią otaczają Alego (zginął z rąk jednego ze swoich zwolenników, który uważał, że Ali jest nie dość ortodoksyjny) i jego synów, którzy zginęli z rąk sunnitów. Najważniejsze święto szyickie Aszura jest obchodzone na pamiątkę męczeńskiej śmierci Al-Husajna, syna Alego i Fatimy. Szyici często byli prześladowani. Z tego powodu rozwinęli praktykę ukrywania swoich prawdziwych przekonań i udawania, że uznają panujące zasady. źródło: A. Kosowicz, A. Marek, Warszawa Muzułmanie i uchodźcy w polskim społeczeństwie, Charydżyci (ok.2%) 657 r. Charydżyzm) - najmniejszy z trzech nurtów islamu obok sunnizmu i szyizmu. Był pierwszą grupą rozłamową w tej religii, co miało miejsce wskutek sporu o sukcesję do tronu kalifa. Charydżyci oddzielili się od głównego nurtu islamu podczas bitwy pod Siffin (657). Ali przyjął pertraktacje, czym zraził do siebie część swych zwolenników, uważających iż jedynie walka rozstrzygnąć może spór o sukcesję po proroku. Wyznają egalitaryzm i skrajnie surową etykę - nie uznają rozróżnienia między wiarą a czynami, twierdząc iż osoba

12 Strona12 popełniająca ciężki grzech staje się niewiernym. Obecnie istnieje tylko najmniej radykalna ich gałąź: ibadyci w Algierii, Omanie i Bahrajnie. Charydżyci czuli odrazę do koncepcji głoszącej, że namiestnictwo Proroka jest dostępne tylko dla członków wybranych klanów, jak to utrzymują sunnici i szyici. Twierdzili zaś, że kalifem może być obrany każdy głęboko wierzący i prawy muzułmanin, podobnie zresztą jak w przypadku odejścia od czystego islamu, powinien być usuwany. Charadżyci byli i pozostają nadal surowymi fundamentalistami, interpretującymi Koran w sposób dosłowny. Charadżyci angażowali się w gwałtowne zamachy terrorystyczne, skierowane przeciwko muzułmanom nie podzielającym ich poglądów. Jedyną pozostałą po nich podsektą są ibadyci, żyjący w Omanie i północnowschodniej Afryce. Różnice, jakie wystąpiły w historii islamu, odnosiły się mniej do zagadnień teoretycznych i dogmatycznych, a więcej do zagadnień społeczno-politycznych. Sekty w islamie różniły się między sobą w sprawach teologii, ale większe różnice występowały w sprawach praktycznych, jak np., kto powinien kierować społecznością muzułmańską. źródło: Islam - Podział, odłamy i religie pokrewne, [online], podzial-odlamy-i-religie-pokrewne,1445,article.html. GRUPA III Po lekturze tekstu A. S. Nalborczyk pt. Koran odpowiedzcie na pytania: 1. Co to jest Koran? 2. Jaką funkcję pełni Koran? 3. Jak jest zbudowany, z czego się składa? 4. Jakim językiem został napisany? Dlaczego Koranu nie można było tłumaczyć na inne języki? Agata S. Nalborczyk Koran Koran to po arabsku Al-Kuran (w innej transkrypcji Al-Qur an), co znaczy recytacja, czytanie. Jest to według muzułmanów ostatnia z ksiąg objawionych, zawierająca pełnię objawienia, gdyż poprzednie księgi (według muzułmanów także objawione), jak Tora i Ewangelie, zawierają z różnych względów objawienie niepełne lub zafałszowane. Koran bowiem to słowo Boże, którego taki sam tekst, słowo w słowo, w języku arabskim, znajduje się w niebie (arab. Umm al-kitab, matka Księgi ). Uczeni teologowie sprzeczają się co do tego, czy Koran został stworzony, czy też jest równie odwieczny jak Bóg (według niektórych taka teoria nosiłaby cechy wielobóstwa). Tekst Koranu jest podstawowym źródłem prawa i zasad islamu, zawiera także historię objawienia, wizje raju, piekła i Sądu Ostatecznego, ale również legendy i opowieści przytoczone ze Starego i Nowego Testamentu, choć w zmienionej formie. Stanowi podstawę organizacji życia rodzinnego i społecznego, kształtuje stosunek muzułmanów do świata i innych ludzi. Przeplatany jest różnego rodzaju inkantacjami i wezwaniami. Niektóre twierdzenia w Koranie mogą sobie na pierwszy rzut oka przeczyć, ale, jak twierdzą wierzący

13 Strona13 muzułmanie, należy zawsze interpretować Koran jako całość wtedy wyłania się właściwy obraz. Około 610 r. (27 ramadana) archanioł Gabriel (arab. Dżibril) objawił się Mahometowi i kazał mu recytować pierwsze słowa z Koranu (96:1 5) od tej chwili objawienia te stale towarzyszyły Prorokowi. aż do śmierci w 632 roku 1. Objawiany mu przez archanioła Gabriela tekst Prorok powtarzał swoim wyznawcom. Początkowo przechowywano fragmenty Koranu w pamięci, ale już za dwóch pierwszych kalifów, Abu Bakra i Omara, zaczęto teksty zapamiętane spisywać. Pojawiły się jednak różne zapisane wersje, dlatego konieczna stała się redakcja, której dokonano ok. 650 r. za kolejnego kalifa, Osmana. Tekst początkowo był niejasny, pismo nie zawierało znaków diakrytycznych dla zapisu samogłosek, stąd pojawiały się różne możliwości interpretacji. Język Koranu nosi nazwę klasycznego języka arabskiego i pochodzi sprzed ukształtowania się normy arabskiego języka literackiego, funkcjonującego obecnie w świecie arabskim w roli języka oficjalnego. Różni się od niego w wielu aspektach, podobnie jak od dialektów, którymi Arabowie posługują się na co dzień (zob. Języki islamu). Dlatego też, żeby naprawdę móc zrozumieć wszystkie niuanse tekstu koranicznego, trzeba się tego języka nauczyć dotyczy to wszystkich muzułmanów, także samych Arabów. Koran napisany jest prozą rymowaną zwaną sadż. Panuje przekonane o wyjątkowej urodzie języka Koranu i jego stylu, m.in. ze względu na boskie pochodzenie tekstu. Rozwinęła się cała nauka na temat idżazu, czyli niemożności naśladowania stylu tej świętej księgi, który jest niedościgłym wzorem. Język Koranu stanowił też, obok poezji przedmuzułmańskiej, podstawę opracowania gramatyki języka arabskiego. Koran składa się ze 114 sur, które dzielą się na wersety ( ). Sury ułożone są od najdłuższej do najkrótszej, a nie chronologicznie wyjątkiem jest pierwsza, krótka sura Al-Fatiha. Sury, które powstały wcześniej, w Mekce (jest ich 90), dotyczą przede wszystkim zasad wiary, a powstałe później, w Medynie (24), także prawa i organizacji życia społecznego. Wynika to z odmiennej funkcji, jaką pełnił w swej społeczności Prorok przed hidżrą i po niej. Al-Fatiha (arab. otwierająca ), pierwsza sura w Koranie, jest krótka i liczy tylko siedem wersetów. Stanowi ona najważniejszą część modlitwy w islamie, tak codziennej, jak i tej na specjalne okazje (jak małżeństwo czy pogrzeb). Używa się jej w całości lub we fragmentach jako elementu zdobniczego lub w funkcjach magicznych. Inne ważne fragmenty Koranu to Werset Tronu, który także stanowi element ozdobny na makatach czy dywanach wieszanych na ścianie, czy Werset Światła, odgrywający ważną rolę w filozofii muzułmańskiej. Recytowanie fragmentów Koranu po arabsku jest formą modlitwy. Koranu nie wolno było tłumaczyć na inne języki ze względu na to, że w tej jedynej formie istnieje on w niebie obecnie dopuszczalne są przekłady jako pomoc w rozumieniu tekstu arabskiego. Tekst ten w różnych miejscach świata muzułmańskiego stanowi też podstawę swego rodzaju kabalistyki, opartej na liczbie liter w całym Koranie. Źródło: A. Nalborczyk, Koran, [online],

14 Strona14 GRUPA IV Po przeczytaniu tekstu przygotujcie w dowolnej formie graficznej np. plakatu, mapy skojarzeń krótką prezentację na temat jednego z 5 dogmatów wiary muzułmanów: wiary w jednego Boga i święte księgi. Wiara w jednego Boga Słowo Allah po arabsku znaczy po prostu: Bóg. W islamie Bóg ma jeszcze 99 innych pięknych imion, np. Miłosierny, Litościwy. Według islamu jest to ten sam Bóg, który czczony jest w judaizmie i chrześcijaństwie, tylko inaczej rozumiany. Muzułmanie uważają, że ich rozumienie Boga jest jedynym właściwym, a chrześcijanie i żydzi nie zrozumieli do końca lub wypaczyli Słowo Boże. Bóg jest jeden i jedyny, a zaprzeczanie temu jest najcięższym grzechem. Każdy muzułmanin odmawia pięć razy dziennie modlitwę, której istotne słowa stanowią potwierdzenie tej prawdy: Nie ma bóstwa prócz Boga (arab. Allaha). Człowiek jest winien Bogu całkowite posłuszeństwo, jest jego sługą a nie, jak w chrześcijaństwie dzieckiem Bożym i musi wykonywać jego rozkazy. Bóg wyznaczył zasady rządzące światem i należy je spełniać, człowiek nie powinien kierować się własnymi przekonaniami tylko starać się spełnić wolę Boga. Bóg istnieje poza światem, nie ma żadnych określonych cech fizycznych. Inaczej niż mówi o tym w Biblia, człowiek nie został stworzony na obraz i podobieństwo Boże. To co muzułmanie zdecydowanie i jednoznacznie odrzucają z chrześcijaństwa to dogmat Trójcy Świętej. Muzułmanie uważają, że dodawanie Bogu towarzyszy jest wielkim grzechem. W islamie można się modlić tylko do Boga, odrzuca się kult świętych czy jakichkolwiek innych osób prócz Boga. Mahomet jest dla ludzi wzorem do naśladowania, ale jest tylko człowiekiem. Nie można się np. do niego modlić, tak jak w chrześcijaństwie można się modlić do Matki Boskiej czy świętych. źródło: A. Kosowicz, A. Marek, Muzułmanie i uchodźcy w polskim społeczeństwie, Warszawa 2008, s Święte księgi To księgi przekazane przez Boga ludziom na drodze objawienia, czyli księgi objawione. Muzułmanie uznają za święte Pięcioksiąg, czyli Torę (często uważa się, że pod tą nazwą kryje się cały Stary Testament), Psalmy Dawidowe, Ewangelie i sam Koran. Koran jest jednak uznawany za księgę najdoskonalszą, muzułmanie uważają, że wcześniejsze księgi zawierały błędy i zniekształcenia boskiego objawienia. Koran to spisane objawienia Mahometa, których dozna- wał przez 22 lata. Został spisany w literackim języku arabskim i nie powinien być tłumaczony na inne języki, by tłumaczenie nie wypaczyło tego, co Bóg chciał przekazać Mahometowi. Współcześnie praktyka jest taka, że w wielu krajach Koran wydaje się dwujęzycznie w języku arabskim i używanym w danym kraju. Biblii i Tory muzułmanie właściwie nie czytają. źródło: A. Kosowicz, A. Marek, Muzułmanie i uchodźcy w polskim społeczeństwie, Warszawa 2008, s. 11.

15 Strona15 GRUPA V Po przeczytaniu tekstu przygotujcie w dowolnej formie graficznej np. plakatu, mapy skojarzeń krótką prezentację na temat jednego z 5 dogmatów wiary muzułmanów: wiary w wysłanników Boga i proroków, Dzień Sądu Ostatecznego, raj i piekło. Wysłannicy Boga i prorocy Od zarania ludzkości Bóg przysyłał ludziom swoich posłańców. Przekazywali oni ludziom zasady wiary w Boga i ostrzegali ich przed popełnianiem grzechów. Muzułmanie uznają wszystkich proroków uznawanych przez judaizm i chrześcijaństwo, tylko inaczej ich przedstawiają. Wysłannik tym różni się od proroka, że przynosi księgę, prócz tego, że tak jak prorok głosi Słowo Boże. Wysłannikami Boga byli Mahomet, Jezus (po arabsku Isa) i Mojżesz (po arabsku Musa). Dzień Sądu Ostatecznego, raj i piekło Śmierć według islamu jest czymś nieuniknionym, ale nie jest końcem ostatecznym. Jest przejściem do innego życia. Śmierć nie jest zła, jest nawet uważana za zjawisko pozytywne powrót do Boga. Człowiek jest zabierany z ziemi przez anioła śmierci, który oddziela duszę od ciała i zabierają do Boga. Jeśli Bóg wybaczy człowiekowi grzechy, dusza wraca do ciała, jeśli nie, wraz z innymi duszami czeka na męki piekielne. Zmartwychwstanie nastąpi dopiero na końcu istnienia wszechświata. Wtedy ludzie powstaną z martwych, by udać się na Sąd Ostateczny, który jest tak samo nieunikniony jak śmierć i koniec świata. Ludzie zgromadzą się przed tronem Bożym i będą zdawać Bogu, w obecności aniołów i proroków, relację ze swych uczynków. Aniołowie otworzą księgi złych i dobrych uczynków, w których zapisywali wszystkie ludzkie czyny. Na boskiej wadze zostanie zważona dobroć i sprawiedliwość każdego człowieka, po czym Bóg niezwłocznie każdego osądzi. Ostatnim egzaminem będzie most nad piekłem, cienki jak włos, którym przechodzić się będzie do raju. Grzesznicy spadną z niego prosto w ogień piekielny, a dobrzy ludzi dotrą do bram raju. Islam uznaje również coś w rodzaju czyśćca tam znajdą się ludzie, których złe i dobre uczynki się równoważą. W czyśćcu dusze będą przebywały, dopóki nie odpokutują swoich grzechów wtedy mają szansę dostać się do nieba. Raj jest nagrodą za dobre uczynki. Przedstawiany jest jako ogród. Są w nim rzeki z najczystszą wodą, a także strumienie mleka, miodu iwina, którego spożywanie na Ziemi było zabronione. Ludzie w raju noszą pięknie zdobione szaty, mogą odpoczywać na brokatowych dywanach i wyścielanych poduszkami lożach. Usługują im hurysy (mężczyznom) i piękni młodzieńcy (kobietom). Piekło to miejsce wiecznej kary dla grzeszników potępionych na Sądzie Ostatecznym. Cechą charakterystyczną piekła jest wszechobecny i trawiący wszystko ogień i żar. źródło: A. Kosowicz, A. Marek, Muzułmanie i uchodźcy w polskim społeczeństwie, Warszawa 2008, s

16 Strona16 Załącznik nr 3 Materiał dla ucznia. Filary wiary w islamie Para 1 Pięć filarów wiary Każdy muzułmanin ma do wypełnienia określone obowiązki: 1) wyznanie wiary w jednego Boga (szahada), 2) modlitwę (salat), 3) jałmużnę (zakat), 4) post (saum), 5) pielgrzymkę do Mekki (hadżdż). Praktyka religijna muzułmanów opiera się na tak zwanych pięciu flarach islamu (arkan), czyli obowiązkowych rytuałach, które podkreślają przede wszystkim spójność muzułmańskiej wspólnoty (ummy) oraz określają powszechne obowiązki wobec Boga i bliźnich Pierwszym filarem islamu jest obowiązek publicznego wyznania wiary (szahada potwierdzenie, poparcie ), które stanowi najprostszy i najważniejszy akt wiary i składa się z formuły:,, Nie ma Boga prócz Allaha [właściwie: nie ma bóstwa poza Bogiem, a Mahomet jest jego prorokiem. Poświadczenie Jedynego Boga oraz uznanie Mahometa za proroka uważane są za warunek wstępny życia i praktyki religijnej każdego muzułmanina i uznawane za powtórzenie wprowadzających słów archanioła Gabriela wypowiedzianych do Proroka. Wyznanie wiary nie tylko towarzyszy życiu każdego muzułmanina, lecz także stanowi ulubiony motyw muzułmańskiej sztuki kaligraficznej. Wyznanie wiary wolno wypowiadać jedynie w poważnym celu i po dogłębnym wewnętrznym rozważeniu, ponieważ wypowiedzenie go przy świadkach powoduje przyjęcie do wspólnoty muzułmańskiej. Raz dokonane przyjęcie nie może zostać cofnięte, a odstąpienie od wiary karane jest właściwie śmiercią. Z tego względu muzułmańscy nauczyciele prawa podkreślają wagę i konsekwencje tego kroku, który może zostać poczyniony jedynie z wolnej, nieprzymuszonej woli. W muzułmańskich szkołach prawnych występują istotne różnice poglądów co do tego, jaki związek ma wyznanie wiary z wykonywaniem zalecanych czynności, także czy samo wyznanie wiary czyni z człowieka prawdziwego muzułmanina, czy też są to jednak głównie uczynki. źródło: M. Hattstein, P. Delius, Islam. Historia, sztuka i architektura, 2012, s

17 Strona17 Para 2 Pięć filarów wiary Każdy muzułmanin ma do wypełnienia określone obowiązki: 1) wyznanie wiary w jednego Boga (szahada), 2) modlitwę (salat), 3) jałmużnę (zakat), 4) post (saum), 5) pielgrzymkę do Mekki (hadżdż). Praktyka religijna muzułmanów opiera się na tak zwanych pięciu flarach islamu (arkan), czyli obowiązkowych rytuałach, które podkreślają przede wszystkim spójność muzułmańskiej wspólnoty (ummy) oraz określają powszechne obowiązki wobec Boga i bliźnich Drugim najbardziej zrytualizowanym filarem islamu jest obowiązek liturgiczne modlitwy (salat), którą należy odmawiać pięć razy dziennie o określonych porach. Przed przystąpieniem do modlitwy jak przed wszystkimi czynnościami religijnymi wierzący musi wykonać szereg ściśle określonych rytualnych obmyć (począwszy od twarzy po stopy), które służą zapewnieniu kultowej czystości i wyzbyciu się grzechu, a także uzyskaniu wewnętrznej gotowości zbliżenia się do Boa. Do modlitw wspólnotę muzułmańską nawołuje z minaretu (wieży meczetu) muezzin (właśc. mu azzin). Modlitwa odgrywa tak ważną rolę, ponieważ Koran definiuje wyznawców wprost jako modlących się. Muzułmanin może odprawiać salat tam, gdzie się akurat znajduje, jednakże przynajmniej kilku wiernych powinno zebrać się na modlitwę w meczecie. Wspólne zwrócenie się modlących w stronę Mekki (w meczecie kierunek modlitw wyznacza ściana kibli) symbolizuje wspólnotę muzułmanów na całym świecie, dla której to wspólnoty religijnym centrum jest Al-Kaba w Mekce, Modlący się kobiety i mężczyźni oddzielnie stoją w rzędach za prowadzącym modlitwę imamem, który zajmuje miejsce przed niszą modlitewną (mihrabem). Sposób i kolejność wygłaszania modlitwy są ściśle określone na początku wierni składają kilkakrotnie pokłon na stojąco, po czym klękają i dwukrotnie dotykają czołem podłogi lub dywaniku modlitewnego na znak czci i poddania się woli Allaha. Każda z pięciu modlitw kończy się pochwałą Boga: Allahu akbar Allah jest wielki oraz recytacją pierwszej sury Koranu, po której następuje pozdrowienie Pokój z wami!, które każdy z modlących się kieruje do swoich sąsiadów. Najważniejsza jest południowa modlitwa piątkowa, poprzedzona kazaniem (chutba), wygłaszanym przez imama stojącego na kazalnicy (minbar) bądź przed wspólnotą. Piątek nie jest dla muzułmanów świętem takim jak szabat dla żydów czy niedziela dla chrześcijan, jednak w wielu krajach muzułmańskich jest dniem wolnym od pracy. Ważną cechą modlitwy salat jest jej powszechny i obowiązkowy charakter, odróżniający ją od wygłaszanych przy różnych okazjach osobistych modlitw proszalnych czy dziękczynnych (du a). Źródło: M. Hattstein, P. Delius, Islam. Historia, sztuka i architektura, 2012, s

18 Strona18 Para 3 Pięć filarów wiary Każdy muzułmanin ma do wypełnienia określone obowiązki: 1) wyznanie wiary w jednego Boga (szahada), 2) modlitwę (salat), 3) jałmużnę (zakat), 4) post (saum), 5) pielgrzymkę do Mekki (hadżdż). Praktyka religijna muzułmanów opiera się na tak zwanych pięciu flarach islamu (arkan), czyli obowiązkowych rytuałach, które podkreślają przede wszystkim spójność muzułmańskiej wspólnoty (ummy) oraz określają powszechne obowiązki wobec Boga i bliźnich Trzecim filarem islamu jest obowiązek płacenia jałmużny (zakat). Pierwotnie zakat był dobrowolnym datkiem składanym jako przejaw pobożności, jednak już w początkowym okresie islamu przekształcił się w powszechnie obowiązujący, uregulowany prawem system opłat. Wywodzi się on z obowiązku każdego muzułmanina do dzielenia się swoim bogactwem z mniej zamożnymi bądź znajdującymi się w potrzebie współwyznawcami. Zakat jest zatem obowiązkiem religijnym i różni się od dodatkowych dobrowolnych datków zwanych sadaka, które są chwalebne, ale nieobowiązkowe. Sam Koran nie mówi nic konkretnego o wysokości i częstotliwości datków, podkreśla natomiast wartość dawania i wewnętrzne nastawienie obdarowującego, za najwartościowsze uznając ciche dawanie, które nie podlega podejrzeniu o wyniosłość i nie zawstydza obdarowywanego. Z czasem w islamie rozwinął się ściśle określony system opłat na cele socjalne nakładanych na rozmaite dobra, takie jak płody rolne, zwierzęta hodowlane, metale szlachetne, a także towary handlowe oraz naliczanych w różnej wysokości opłat od majątku. Wśród beneficjentów tych datków znajdują się różne grupy, wśród których na pierwszym miejscu wymieniani są biedni i potrzebujący, ale uwzględnia się także sieroty, chorych, pielgrzymów i podróżnych, dłużników i dobrowolnych bojowników religijnych. W początkowym okresie istnienia islamu część funduszy przeznaczano również na wykup niewolników i jeńców. Współcześnie zakat jest połączeniem obowiązku religijnego z rozwiniętym ustawodawstwem socjalnym. Nastawieni politycznie muzułmanie traktują zakat jako udaną próbę sformalizowania odpowiedzialności społecznej, poprzedzającą nowoczesne rozwiązania socjalne w państwach opiekuńczych. źródło: M. Hattstein, P. Delius, Islam. Historia, sztuka i architektura, Wyd. Buchmann, 2012, ISBN , s Dobroczynność w stosunku do człowieka, w najszerszym znaczeniu tego słowa, jest kamieniem węgielnym islamskiego społeczeństwa i stałym tematem w naukach Koranu. Istnieją dwa rodzaje datków w islamie: obowiązkowe i dobrowolne. Pierwszy jest nazywany Zakat, a drugi Sadaqah. Pojęcie Zakat nie było całkiem nowym pojęciem w islamie. Podobne

19 Strona19 jałmużne były nakazane również Izraelitom i chrześcijanom. W islamie Zakat przyjął formę określonej składki/wkładu opartej na bogactwie i dochodzie danej osoby. Wysokość składki różni się w zależności od rodzaju posiadanej własności, ale średnio przekłada się na dwa i pół procent całkowitej wartości. Wpływy z Zakat mają być przeznaczone na: łagodzenia ubóstwa i cierpienia pomoc osobom w długu zapewnieniu komfortu i wygody dla podróżujących zapewnienie stypendiów na stypendia dostarczanie okupu za jeńców wojennych propagowanie islamu pokrycie kosztów zbierania Zakat inne rzeczy korzystne dla społeczeństwa Zakat, jest więc obowiązkiem nałożonym przez Boga w interesie społeczeństwa jako całości. Podczas gdy z jednej strony te charytatywne składki pokrywają potrzeby społeczne, z drugiej strony akt dawania w imię Boga oczyszcza serce ofiarodawcy z egoizmu i chciwości. źródło: Pięć filarów islamu [w:] O islamie, [online], Para 4 Pięć filarów wiary Każdy muzułmanin ma do wypełnienia określone obowiązki: 1) wyznanie wiary w jednego Boga (szahada), 2) modlitwę (salat), 3) jałmużnę (zakat), 4) post (saum), 5) pielgrzymkę do Mekki (hadżdż). Praktyka religijna muzułmanów opiera się na tak zwanych pięciu flarach islamu (arkan), czyli obowiązkowych rytuałach, które podkreślają przede wszystkim spójność muzułmańskiej wspólnoty (ummy) oraz określają powszechne obowiązki wobec Boga i bliźnich Post Inną wspólną dla wszystkich religii praktyką jest Post. Trwa on 30 dni i odbywa się zawsze w dziewiątym miesiącu roku księżycowego, Ramadan. Nazwa ta ma pochodzenie islamskie, wcześniej miesiąc ten był nazywany Naatiq.

20 Strona20 Nazwa Ramadan pochodzi od słowa Ramd, co oznacza,,żar słońca''. Powiada się Ramada al-saai'mu, czyli wnętrze człowieka stało się gorące z pragnienia wywołanego postem. Miesiąc ten nazywa się tak, ponieważ: 1. poszczenie w tym miesiącu wywołuje gorąco i palenie wywołane pragnieniem; 2. oddawanie czci Jedynemu Bogu w tym miesiący wypala ślady grzechu w człowieku; 3. pobożność człowieka w tym miesiącu wywołuje w jego sercu to potrzebne ciepło miłości do jego Stwórcy i innych ludzi. [ ] Poszczenie w islamie jest to wysoce rozwiniętą instytucją i wymaga głębszej analizy. Odnośnie poszczenia istnieją dwa rodzaje nakazów. Pierwsze dotyczą postu obowiązkowego, a drugie dowolnego. Z kolei post obowiązkowy znów dzieli się na dwie kategorie: 1. Wszystkich muzułmanów na całym świecie obowiązuje przestrzeganie postu przez jeden pełny miesiąc w roku. Ponieważ chodzi o miesiąc księżycowy, wypada on w różnych okresach roku słonecznego. Dzięki temu powstaje pewna równowaga. Czasami poszczenie w miesiące zimowe jest łatwe, bo dni mijają szybko, a noce są długie, z kolei latem dni są dłuższe i poszczenie wymaga więcej wysiłku. Miesiąc postu występuje w różnych porach roku, więc na całym świecie muzułmanom czasem jest pościć łatwo, a czasem trudno. W islamie post zaczyna się od świtu, a kończy wraz z zachodem słońca. W tym czasie należy całkowicie powstrzymywać się od jedzenia i picia. Na muzułmański post składa się nie tylko głód i pragnienie, ale przede wszystkim rozwój charakteru. Muzułmanie budzą się kilka godzin przed świtem, aby wspominać Boga i odmówić modlitwę. Podczas postu w muzułmańskim domu częściej też niż zwykle cytuje się Koran. Tak więc spora część nocy zostaje poświęcona na ćwiczenia duchowe, które podkreślają znaczenie całego postu. Podczas dnia muzułmanom zaleca się oprócz zaprzestania jedzenia i picia powstrzymywanie się od próżnych rozmów, sprzeczek i waśni oraz wszelkich czynności poniżej godności prawdziwego wyznawcy. Nie wolno oddawać się żadnym rozkoszom cielesnym. Nawet mąż i żona za dnia prowadzą osobne życie, nie licząc oficjalnych relacji typowych dla wszystkich ludzi. W islamie tak dużą wagę przykłada się do dawania jałmużny i opieki nad nędzarzami, że czynności te stają się elementem codziennego życia muzułmanina. Ale podczas ramadanu, miesiąca postu, każdy musi działać w tym kierunku ze zdwojonym wysiłkiem. [ ] Jałmużna i troska o biedaków jest tak ważna, że w żadnym miesiącu roku muzułmanie tak bardzo nie angażują się w sprawy filantropijne jak podczas ramadanu. 2. Inne obowiązkowe posty wiążą się najczęściej z proszeniem Boga o wybaczenie grzechów, między innymi przypadków nieprzestrzegania postów obowiązkowych. Posty nieobowiązkowe cieszą się taka popularnością, że stały się elementem życia prawego muzułmanina. Wprawdzie większość wyznawców ogranicza się jedynie do obowiązkowego miesiąca postu, niektórzy dobrowolnie poszczą od czasu do czasu, zwłaszcza gdy znajdują się w kłopotach. Ponieważ modlitwy odmawiane podczas postu są skuteczniejsze, wielu ludzi powstrzymuje się od jedzenia i picia, aby pomóc w rozwiązaniu swoich problemów. Czasami jednak zależy im wyłącznie na łasce Boga. Nie ma tu żadnych ograniczeń, jednak Założyciel islamu (saw) mocno odradzał tym którzy ślubowali pościć bez ustanku przez całe życie przestrzeganie postu przez całe życie. Gdy dowiedział się o przypadku takiego człowieka, wyraził swoją dezaprobatę i skrytykował go za próby osiągania

21 Strona21 wyzwolenia poprzez zmuszenia jego woli do tego. Powiedział mu: Właśnie powodując kłopoty albo nieprzyjemności, nie tylko nie będziesz mógł zadowolić Boga, ale możesz także spowodować jego niezadowolenie. Zwrócił uwagę, że zbytnia surowość wobec siebie jest równoznaczna z zaniedbywaniem żony i dzieci, przyjaciół i krewnych, itd. Prorok (saw) przypomniał mu zwłaszcza o obowiązkach w relacjach z innymi ludźmi. Jego rada brzmiała: Wywiązuj się z powinności wobec Boga jak również wobec wszystkiego, co Bóg stworzył. Niektórym uporczywie błagającym pozwalał na opcjonalny post tylko w stylu Dawida (pokój z nim). Założyciel islamu (saw) opowiedział, że Dawid jednego dnia przestrzegał postu, a drugiego nie. Od złożenia przysięgi przez całe życie pościł co drugi dzień. Prorok (saw) powiedział: Na tyle mogę pozwolić, ale na nic więcej. Praktykowanie postu jest o tyle ważne, że wspiera rozwój praktycznie każdego aspektu życia duchowego. Człowiek między innymi sam w praktyce zaczyna odczuwać, czym jest głód, ubóstwo, samotność i udręki dotykające tych, którym gorzej się powodzi. Powściągliwość nawet tylko w miesiącu Ramadanu pozytywnie wpływa na kształtowanie charakteru człowieka. źródło: Pięć filarów islamu [w:] O islamie, [online], Para 5 Pięć filarów wiary Każdy muzułmanin ma do wypełnienia określone obowiązki: 1) wyznanie wiary w jednego Boga (szahada), 2) modlitwę (salat), 3) jałmużnę (zakat), 4) post (saum), 5) pielgrzymkę do Mekki (hadżdż). Praktyka religijna muzułmanów opiera się na tak zwanych pięciu flarach islamu (arkan), czyli obowiązkowych rytuałach, które podkreślają przede wszystkim spójność muzułmańskiej wspólnoty (ummy) oraz określają powszechne obowiązki wobec Boga i bliźnich Hadżdż (Pielgrzymka) Ostatnim filarem wiary i jedną z najpiękniejszych instytucji islamu jest Hadżdż, czyli pielgrzymka do Mekki. Odbycie Hadż jest obowiązkiem każdego muzułmanina i muzułmanki. Przynajmniej raz w swoim życiu, muzułmanin lub muzułmanka powinni odwiedzić Święte Miasto, jeśli ich stan zdrowia fizycznego i psychicznego na to zezwala. Dorosły muzułmanin cieszący się zdrowiem oraz zdolny do opłacenia podróży musi odbyć Hadżdż. Obchody rytuałów religijnych zostały nakazane przez Boga i przestrzegane przez Proroka Ibrahima (Abrahama) (as), oraz jego syna Izmaela (as), którzy byli pierwszymi pielgrzymami do pierwszego domu Bożego na ziemi, którym jest świątynia Kaaba w Mekce.

ROZKŁAD MATERIAŁU. PLAN WYNIKOWY Religia muzułmańska. gr. II. Cele szczegółowe (operacyjne)

ROZKŁAD MATERIAŁU. PLAN WYNIKOWY Religia muzułmańska. gr. II. Cele szczegółowe (operacyjne) ROZKŁAD MATERIAŁU PLAN WYNIKOWY Religia muzułmańska gr. II Lp. Dział programow y Temat. Treści programowe 1. Qur an 1. Qur an jako Święta Księga Allaha, Czym jest Qur an dla muzułman ów? Co jest zawarte

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem istnienia meczetów jest umożliwienie muzułmanom wspólnej rytualnej modlitwy (salat). Oczywiście, meczety mogą być wykorzystywane

Podstawowym celem istnienia meczetów jest umożliwienie muzułmanom wspólnej rytualnej modlitwy (salat). Oczywiście, meczety mogą być wykorzystywane Islam Podstawowym celem istnienia meczetów jest umożliwienie muzułmanom wspólnej rytualnej modlitwy (salat). Oczywiście, meczety mogą być wykorzystywane także w innych celach jako miejsca spotkań, czy

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

NAUCZANIA RELIGII MUZUŁMAŃSKIEJ

NAUCZANIA RELIGII MUZUŁMAŃSKIEJ MUZUŁMAŃSKI ZWIĄZEK RELIGIJNY W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII MUZUŁMAŃSKIEJ Białystok, sierpień 2009 r. Opracował zespół w składzie: mgr Rozalia Bogdanowicz przewodnicząca,

Bardziej szczegółowo

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Małgorzata Rusiłowicz Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Czas trwania: 2 godziny lekcyjne (90 minut) Cele

Bardziej szczegółowo

Temat: Nie bój się islamu- w kręgu kultury tatarskiej

Temat: Nie bój się islamu- w kręgu kultury tatarskiej Małgorzata Rusiłowicz Temat: Nie bój się islamu- w kręgu kultury tatarskiej Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych/ ponadgimnazjalnych Czas trwania: 2 godziny lekcyjne (90 minut) Cele zajęć: Po zajęciach

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Arabowie i świat islamu.

Arabowie i świat islamu. Arabowie i świat islamu Ewa Ronowska Pomysł na ciekawą lekcję Temat lekcji Arabowie i świat islamu. Cel ogólny Cele szczegółowe Kształcone umiejętności Metody, techniki i formy pracy Środki dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia

Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia KLASA I ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia kryteriów na ocenę dopuszczającą ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: odróżnia modlitwę

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Kryteria oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Kryteria oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii został opracowany na podstawie Programu nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach i

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii został opracowany na podstawie Programu nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2. Przedmioty wskazujące drogę zdjęcia.

Załącznik 2. Przedmioty wskazujące drogę zdjęcia. Załącznik 2. Przedmioty wskazujące drogę zdjęcia. Źródło zdjęć: 1. Drogowskazy. [online], [dostęp: 16 maja 2013], Dostępny w Internecie: . 2.

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności.

Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności. Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Prowadzi zeszyt i odrabia zadania domowe. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z RELIGII dla klasy pierwszej szkoły podstawowej

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z RELIGII dla klasy pierwszej szkoły podstawowej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z RELIGII dla klasy pierwszej szkoły podstawowej Przedmiotowy System Oceniania z religii został opracowany na podstawie Programu Nauczania Religii Rzymskokatolickiej w Przedszkolach

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Wymagania podstawowe: Ocena celująca: Uczeń posiada wiedzę wykraczającą poza program religii własnego poziomu edukacji. Zna obowiązujące modlitwy i mały

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE klasy IV-VI szkoły podstawowej Oprac. Ks. Łukasz Skolimowski Warszawa 2012 Przeznaczenie: Szkoła

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Przedmiot: religia Klasa: pierwsza gimnazjum Tygodniowa

Bardziej szczegółowo

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa I. Świadkowie Chrystusa 2 3 4 5 6 określa sposoby odnoszenia się do Boga na wzór Jezusa wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. określa sposoby odnoszenia się do Boga

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Ad. 1. Cele oceniania Ad. 2. Zasady oceniania

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Ad. 1. Cele oceniania Ad. 2. Zasady oceniania Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii został opracowany na podstawie Programu nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum ROZDZIAŁ CELUJĄCY BARDZO DOBRY DOBRY DOSTATECZNY DOPUSZCZAJĄCY NIEDOSTATECZNY I. Kim jestem? 2. Uzupełnia zdobytą na 3. Aktywnie uczestniczy w lekcji

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia dopuszczająca oceny dostateczna dobra bardzo dobra Wiadomości, umiejętności i postawy Uczeń wykazuje się znajomością: Aktów wiary, nadziei, miłości, żalu Stacji drogi krzyżowej Sakramentów Darów Ducha

Bardziej szczegółowo

Propozycja metodyczna dla klasy VI

Propozycja metodyczna dla klasy VI Język Polski w Szkole IV VI R. X, nr 4 Joanna Piasta-Siechowicz Propozycja metodyczna dla klasy VI TEMAT: Poznajemy lekturę Opowieści z Narnii. Lew, Czarownica i stara szafa. Czas zajęć: 2 x 45 min. Cele

Bardziej szczegółowo

Podstawy islamu. Pięć dogmatów wiary

Podstawy islamu. Pięć dogmatów wiary Podstawy islamu Pięć dogmatów wiary Słowo islam znaczy po arabsku poddanie się Bogu. Aby być muzułmaninem, trzeba wierzyć w podstawowe dogmaty islamu, przekazane ludziom przez Boga za pośrednictwem proroków

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy drugiej szkoły podstawowej Wymagania programowe i kryteria oceniania osiągnięć uczniów I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę

Bardziej szczegółowo

RELIGIA KLASY I-III KLASA I OCENA CELUJĄCA

RELIGIA KLASY I-III KLASA I OCENA CELUJĄCA RELIGIA KLASY I-III KLASA I OCENA CELUJĄCA Uczeń posiada wiedzę i umiejętności wymagane na ocenę bardzo dobry oraz spełnia co najmniej 3 z poniższych wymagań dodatkowych: w rozwiązywaniu problemów teoretycznych

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie.

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie. Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie.) YK 14-19, notatka w zeszycie, prezentacja, skrypt Pojęcia: Biblia, kanon, natchnienie Podział

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII dla klasy piątej szkoły podstawowej

WYMAGANIA Z RELIGII dla klasy piątej szkoły podstawowej Ks. Tadeusz Szamara SDB katecheta WYMAGANIA Z RELIGII dla klasy piątej szkoły podstawowej I. PODSTAWOWE: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą. Posiada wiedzę i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY II i III WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY II I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa Pańska; Pozdrowienie

Bardziej szczegółowo

Krzyż uczy nas człowieczeństwa

Krzyż uczy nas człowieczeństwa ks. Piotr Halczuk SCENARIUSZ LEKCJI Krzyż uczy nas człowieczeństwa (konspekt katechezy dla klas: 1-3 szkoły gimnazjalnej oraz ponadgimnazjalnej) Cele ogólne: 1.Cel dydaktyczny - uczeń wie: - że poprzez

Bardziej szczegółowo

Podobny czy inny? Dziedziczyć można też majątek, ale jest coś, czego nie można odziedziczyć po rodzicach.

Podobny czy inny? Dziedziczyć można też majątek, ale jest coś, czego nie można odziedziczyć po rodzicach. Podobny czy inny? Agata Rysiewicz 1. Pogadanka o podobieństwie. - W czym jesteś podobny do rodziców? - Jak to się stało, że jesteś podobny do rodziców? Dziedziczysz cechy wyglądu, charakteru, intelektu.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy trzeciej szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy trzeciej szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy trzeciej szkoły podstawowej Przedmiotowy System Oceniania z religii został opracowany na podstawie Programu Nauczania Religii Rzymskokatolickiej w Przedszkolach

Bardziej szczegółowo

www.awans.net Publikacje nauczycieli Halina Chmielewska Test sprawdzający Historia, klasa V, I półrocze (do podręcznika A to historia!

www.awans.net Publikacje nauczycieli Halina Chmielewska Test sprawdzający Historia, klasa V, I półrocze (do podręcznika A to historia! www.awans.net Publikacje nauczycieli Halina Chmielewska Test sprawdzający Historia, klasa V, I półrocze (do podręcznika A to historia! ) Praca opublikowana w Internetowym Serwisie Oświatowym Awans.net

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

WIELKIE RELIGIE MONOTEISTYCZNE MONOTEIZM- JEDEN BÓG JUDAIZM BÓG: JAHWE MIEJSCE POWSTANIA: SYMBOLE: Palestyna. Menora. Tora

WIELKIE RELIGIE MONOTEISTYCZNE MONOTEIZM- JEDEN BÓG JUDAIZM BÓG: JAHWE MIEJSCE POWSTANIA: SYMBOLE: Palestyna. Menora. Tora WIELKIE RELIGIE MONOTEISTYCZNE MONOTEIZM- JEDEN BÓG JUDAIZM BÓG: JAHWE MIEJSCE POWSTANIA: SYMBOLE: Palestyna Menora Tora 1 Gwiazda Dawida Dekalog Arka Przymierza ŚWIĘTA KSIĘGA: TORA 2 ZASADY Dzień święty:

Bardziej szczegółowo

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)?

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R. Brandstaetter,

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA?

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI Podczas lekcji uczniowie rozmawiają o ideowych źródłach procesu integracji europejskiej po II wojnie światowej. Próbują

Bardziej szczegółowo

Temat: Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel.

Temat: Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel. KONSPEKT LEKCJI ZAJĘCIA INTERDYSCYPLINARNE Klasa: I BG Nauczyciel: Ewelina Pich Temat: Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel. Cele ogólne: Definiowanie i rozumienie pojęć z zakresu edukacji obywatelskiej:

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej

Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Rozkład materiału treści programowe dla klasy drugiej szkoły podstawowej Przedmiot: religia Klasa: druga szkoły podstawowej Tygodniowa liczba godzin: 2 Przyjęto liczbę tygodni nauki: 32 Środki dydaktyczne:

Bardziej szczegółowo

Islam poddanie się Bogu 610 r. n. 8 czerwca 632 roku

Islam poddanie się Bogu 610 r. n. 8 czerwca 632 roku ZROZUMIEĆ ISLAM 1 Islam 2 religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran Islam błędnie określany jako mahometanizm. Słowo islam

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH

DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOŻYCH Jam jest Pan, Bóg twój, którym cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. 1. Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną. 2. Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Małgorzata Rusiłowicz. Temat zajęć: Symbolika świątyni muzułmańskiej poznajemy meczet

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Małgorzata Rusiłowicz. Temat zajęć: Symbolika świątyni muzułmańskiej poznajemy meczet Strona1 SCENARIUSZ ZAJĘĆ Małgorzata Rusiłowicz Temat zajęć: Symbolika świątyni muzułmańskiej poznajemy meczet Obszar nauczania: IV etap edukacyjny (szkoła ponadgimnazjalna) Czas: 2 godziny lekcyjne Treści

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

Hinduizm uznaje, że każda wiara, która prowadzi do Boga, jest dobra.

Hinduizm uznaje, że każda wiara, która prowadzi do Boga, jest dobra. HINDUIZM Hinduizm jest religią monoteistyczną polegającą na tym, że cześć oddaje się jednemu bogu, który przejawia się pod postaciami wcieleń i żeńskiej energii. Hinduizm uznaje, że każda wiara, która

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii:

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii: Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii: Podstawowe: Prowadzi zeszyt i odrabia zadania domowe. Wyczerpująco i samodzielnie wypowiada się na temat poruszanego zagadnienia. Wykazuje się wiadomościami

Bardziej szczegółowo

O kalendarzu, modlitwie i świętach muzułmańskich

O kalendarzu, modlitwie i świętach muzułmańskich Krzysztof Kościelniak Źródło: Kalendarz Ekumeniczny 2000 O kalendarzu, modlitwie i świętach muzułmańskich Trudno zrozumieć znaczenie świąt muzułmańskich bez zapoznania się ze strukturą kalendarza islamskiego.

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z religii kl. 4

Kryteria ocen z religii kl. 4 Kryteria ocen z religii kl. 4 Ocena celująca - spełnia wymagania w zakresie oceny bardzo dobrej - prezentuje treści wiadomości powiązane ze sobą w systematyczny układ - samodzielnie posługuje się wiedzą

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

I. Podstawa prawna: 4. Statut szkoły. Nauczyciel: Ks. Damian Kubisz

I. Podstawa prawna: 4. Statut szkoły. Nauczyciel: Ks. Damian Kubisz PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIAZ RELIGII RZYMSKOKATOLICKIEJ W KLASACH I III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 IM. MARII SKŁODOWSKIEJ CURIE W SOBÓTCE W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 I. Podstawa prawna: 1. Dyrektorium Kościoła

Bardziej szczegółowo

Rozmieszczenie religii na świecie

Rozmieszczenie religii na świecie Religie Rozmieszczenie religii na świecie Co to religia? Religia jest to system powiązanych ze sobą wierzeń i praktyk, zachowań, tradycji i form zachowań organizacyjnych które łączą wyznawców w jedną wspólnotę

Bardziej szczegółowo

Chcielibyśmy bardziej służyć. Chcielibyśmy bardziej służyć

Chcielibyśmy bardziej służyć. Chcielibyśmy bardziej służyć Chcielibyśmy bardziej służyć Karol Białkowski: Witam serdecznie Piotra Nazaruka, dyrygenta, kompozytora i chyba można tak powiedzieć twórcę chóru Trzeciej Godziny Dnia? Piotr Nazaruk: Twórca to za dużo

Bardziej szczegółowo

NAUCZMY SIĘ TOLERANCJI

NAUCZMY SIĘ TOLERANCJI NAUCZMY SIĘ TOLERANCJI 22 października 2015 roku, uczniowie klas 3d oraz 3f Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 93 im. Księżnej Izabeli Czartoryskiej w Warszawie wraz z wychowawcami (p. E. Świercz

Bardziej szczegółowo

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE Z RELIGII Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1 Klasa I Ocena Wymagania programowe Uczeń: - potrafi opowiedzieć o patronie kościoła parafialnego

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. reprezentuje klasę lub szkołę w parafii lub diecezji, np. poprzez udział w

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum kl. I, Temat 29

Gimnazjum kl. I, Temat 29 Rok liturgiczny Okres zwykły Wielki Post Okres Bożego Narodzenia Triduum Paschalne Okres wielkanocny Adwent Okres zwykły Dopasuj nabożeństwo do okresu liturgicznego. Dopisz kolor szat liturgicznych obowiązujący

Bardziej szczegółowo

SpiS treści. Osoba ludzka

SpiS treści. Osoba ludzka SpiS treści Sło wo Bi sku pa Płoc kie go... 5 Sło wo Prze wod ni czą ce go Ze spo łu Re dak cyj ne go... 7 Od re dak cji... 9 Osoba ludzka Godność osoby ludzkiej... 13 Powołanie do szczęścia... 16 Wolność

Bardziej szczegółowo

Uczniowie otrzymują na kartkach (lub katecheta przypina na tablicy) rebus 1 :

Uczniowie otrzymują na kartkach (lub katecheta przypina na tablicy) rebus 1 : Spragnieni wody i miłości Scenariusz lekcji religii przygotowującej do Kolędników Misyjnych 2014 Cele katechetyczne wymagania ogólne: ukazanie potrzeby działalności misyjnej w Indiach; zachęcanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa Biblia dla Dzieci przedstawia Cuda Pana Jezusa Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła -Bezpieczny Uczeń Zadania konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń: ZADANIE 1 Przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii

Kryteria oceniania z religii Kryteria oceniania z religii OCENA NIEDOSTATECZNA - wykazuje się brakiem jakiejkolwiek wiedzy w zakresie materiału przewidzianego programem, - ma lekceważący stosunek do przedmiotu, do wartości religijnych

Bardziej szczegółowo

Kiedy rozmawiamy z ukochaną osobą, czujemy się szczęśliwi.

Kiedy rozmawiamy z ukochaną osobą, czujemy się szczęśliwi. Kiedy kochamy kogoś, lubimy z nim rozmawiać. Lubimy, gdy rozmawia z nami. Kiedy rozmawiamy z ukochaną osobą, czujemy się szczęśliwi. Muzułmanie kochają Allaha bardziej niż kogokolwiek z własnej rodziny.

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji powtórzeniowej historii z elementami wiedzy o społeczeństwie dla klasy III B Gimnazjum im. Karola Wojtyły w Międzyborowie.

Konspekt lekcji powtórzeniowej historii z elementami wiedzy o społeczeństwie dla klasy III B Gimnazjum im. Karola Wojtyły w Międzyborowie. Łukasz Frączek Gimnazjum im. Karola Wojtyły w Międzyborowie Konspekt lekcji powtórzeniowej historii z elementami wiedzy o społeczeństwie dla klasy III B Gimnazjum im. Karola Wojtyły w Międzyborowie. Temat:

Bardziej szczegółowo

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II

Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Modlitwa o wstawiennictwo Jana Pawła II Kościół

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii w Szkole Podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z religii w Szkole Podstawowej 1 Przedmiotowy system oceniania z religii w Szkole Podstawowej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z RELIGII W KL. I-III Zasadniczym celem katechizacji w klasie pierwszej jest: 1. zapoznanie dzieci z imieniem

Bardziej szczegółowo

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego Jezus do Ludzkości Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego źródło: www.thewarningsecondcoming.com tłumaczenie: www.armiajezusachrystusa.pl Modlitwa Litanii 1 Ochrona

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

Metody: rozmowa, obserwacja, opowieść ruchowa, gra

Metody: rozmowa, obserwacja, opowieść ruchowa, gra SCENARIUSZ 1 Temat zajęć: Zawody w zawody kobiety i mężczyźni w pracy - eliminowanie stereotypów związanych z płcią - zainteresowanie własną przyszłością w kontekście wyboru zawodu - kształcenie spostrzegawczości

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI WYMAGANIA PODSTAWOWE I PONADPODSTAWOWE Z RELIGII DLA KLASY 0 KLASA 0 I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa do Anioła Stróża Modlitwa

Bardziej szczegółowo

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ W Biblii znajdujemy nakazy i Ŝądania. Zawierają one to, co wierzący nazywają wolą BoŜą. Najbardziej znanym ich zbiorem jest Dziesięć przykazań (Wj 34, 28). Znajdujemy go

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia:

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia: Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: godziny Miejsce szkolenia: Cel główny szkolenia: a) Zdobycie wiedzy i umiejętności: - komunikacji z klientem - etapów schematów sprzedaży

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII obowiązujące w roku szkolnym 2015/2016 w PSP Nr 1 im. K. Makuszyńskiego w Stąporkowie RELIGIA W KLASACH I - III Dziecko w młodszym wieku szkolnym powinno przyswoić sobie

Bardziej szczegółowo

Miłość nigdy nie ustanie

Miłość nigdy nie ustanie Miłość nigdy nie ustanie Choć kult Serca Pana Jezusa w formie, jaką znamy i praktykujemy dzisiaj, znany jest dopiero od objawień s. Małgorzaty Marii Alacoque (1647-1690), trudno zaprzeczyć, że w swej najgłębszej

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM Numer programu : AZ-4-01/10 Tytuł programu: Świadek Chrystusa Numer podręcznika AZ-41-01/10-Wa-1/12 Tytuł podręcznika: Być świadkiem Zmartwychwstałego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII KLASA I ROK SZKOLNY 2012/ 2013 katechetka Genowefa Szymura Ocena dopuszczająca * podstawowe prawdy wiary: Wierzę w Boga, 10 Przykazań, Przykazanie Miłości Ocena dostateczna,

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI WYMAGANIA PODSTAWOWE I PONADPODSTAWOWE Z RELIGII DLA KLASY 0 KLASA 0 I. Znajomość modlitw: II. WIADOMOŚCI Znak Krzyża; Modlitwa do Anioła

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia.

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Autor: Katarzyna Karwacka Przedmiot: Edukacja historyczna i obywatelska w szkole podstawowej Podstawa programowa: Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja SAKRAMENT POJEDNANIA Celebracja SESJA 2 dla RODZICÓW Ponowne Spotkanie Rozpoczynając tę sesję powiedz osobie, która jest obok ciebie, co zapamiętałeś z poprzedniej rodzicielskiej sesji? Co było pomocne

Bardziej szczegółowo

Żydzi Dlaczego warto o nich mówić?

Żydzi Dlaczego warto o nich mówić? Żydzi Dlaczego warto o nich mówić? Mamy wspólną wielowiekową historię Mają bogatą kulturę, tradycję i sztukę. Warto je poznać! Jan Paweł II nazwał ich starszymi braćmi w wierze. Czas zapomnieć o nieporozumieniach

Bardziej szczegółowo

1. Roland rycerz średniowieczny

1. Roland rycerz średniowieczny 1. Roland rycerz średniowieczny Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna fragmenty tekstu Pieśni o Rolandzie, zna podstawowe wiadomości o zwyczajach i tradycjach rycerzy średniowiecznych, rozumie

Bardziej szczegółowo

Gdzie jest moje miejsce w szkole?

Gdzie jest moje miejsce w szkole? LEKCJA 5 Gdzie jest moje miejsce w szkole? Co przygotować na lekcję Nauczyciel: kartę pracy dla każdego ucznia (załącznik 1), arkusze szarego papieru, flamastry, małe karteczki, arkusz papieru z narysowaną

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój warunek przetrwania cywilizacji

Zrównoważony rozwój warunek przetrwania cywilizacji Kordian Kochanowicz Zrównoważony rozwój warunek przetrwania cywilizacji Scenariusz zajęć z edukacji globalnej dla gimnazjum Informacja o scenariuszu W Polsce od kilku lat można zauważyć ogólnoświatową

Bardziej szczegółowo

Studenci z Arabii Saudyjskiej nowy aspekt na międzykulturowej scenie szkolnictwa wyższego w Polsce

Studenci z Arabii Saudyjskiej nowy aspekt na międzykulturowej scenie szkolnictwa wyższego w Polsce Seminarium IROs Forum - Gliwice, 29 listopada 2012 Studenci z Arabii Saudyjskiej nowy aspekt na międzykulturowej scenie szkolnictwa wyższego w Polsce dr Sławomir Wójcik, mgr Ewa Kiszka Gdański Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Ogólnie: Na ocenę celującą zasługuje uczeń, który wyraźnie wykracza poza poziom osiągnięć edukacyjnych przewidzianych dla danego etapu kształcenia.

Ogólnie: Na ocenę celującą zasługuje uczeń, który wyraźnie wykracza poza poziom osiągnięć edukacyjnych przewidzianych dla danego etapu kształcenia. KRYTERIA OCENIANIA z katechezy w zakresie I klasy szkoły podstawowej do programu nr AZ-1-01/10 i podręcznika nr AZ-11-01/10-RA-1/11 Jesteśmy w rodzinie Jezusa pod redakcją ks. Stanisława Łabendowicza Kryteria

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu Przedmiotowy system oceniania z katechezy jest zgodny z wewnątrzszkolnym systemem oceniania. Ocenianie

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania z religii w zakresie 1 klasy technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

Konspekt na zaliczenie przedmiotu: Warsztaty gender :

Konspekt na zaliczenie przedmiotu: Warsztaty gender : Anna Baj Studia podyplomowe Kierunek: DORADZTWO ZAWODOWE ZE SPECJALNOŚCIĄ NAUCZYCIEL PRZEDMIOTÓW ZAWODOWYCH W WW. ZAKRESIE Konspekt na zaliczenie przedmiotu: Warsztaty gender : Temat: TOLERANCJA MODA,

Bardziej szczegółowo