Temat psalmów to relacja Bóg-człowiek albo człowiek-bóg. W psalmach człowiek mówi do Boga, a nie Bóg do człowieka (lamentacja, prośba, modlitwa).

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Temat psalmów to relacja Bóg-człowiek albo człowiek-bóg. W psalmach człowiek mówi do Boga, a nie Bóg do człowieka (lamentacja, prośba, modlitwa)."

Transkrypt

1 KSIĘGI PSALMÓW Notatki Psalmy są w 100% poezją. Były pisane po hebrajsku. Temat psalmów to relacja Bóg-człowiek albo człowiek-bóg. W psalmach człowiek mówi do Boga, a nie Bóg do człowieka (lamentacja, prośba, modlitwa). Nazwa Księga Psalmów zawiera 150 psalmów, pieśni pochwalnych i innych. Wszystkie te utwory mają charakter religijny jest to poezja religijna. W jęz. hebrajskim księga psalmów nazywa się księgą pieśni tehillim gr. psalmos łac. liber psalmorum Miejsce Psalmów w kanonie Biblii Dwa kanony oryginalne a) kanon hebrajski: - I cz. Torah - II cz. Prorocy (Nebim) - III cz. Pisma (Ketubim) b) kanon grecki wśród tzw. ksiąg mądrościowych Kościoły chrześcijańskie różnie przyjęły kanon. U nas psalmy są w ramach ksiąg mądrościowych. Księgę Psalmów może być traktowana jako podsumowanie myśli teologicznej ST, bowiem zawiera wszystkie najważniejsze tematy teologiczne ST. Ta księga nie zajmuje się kwestiami czasu czy przestrzeni, ale relacją człowieka do Boga, dlatego też jest ponadczasowa. Autor W tradycji żydowskiej, a później w chrześcijańskiej większość psalmów przypisywana jest Dawidowi, bo słynął on już w ks. Królewskich z umiejętności śpiewania, tańczenia oraz układania pieśni dla Boga. W NT mówi się też o Dawidzie jako głównym autorze psalmów psalm 16 jest cytowany jako Dawidowy, chociaż jest też mowa o innych autorach: 12 psalmów Asab 11 psalmów Korachidzi 2 psalmy Salomon 1 psalm Mojżesz 1 psalm Heman 1 psalm Etan Dawid raczej nie napisał psalmów, bo musiałby żyć 500 lat.. Autorem psalmów na pewno nie był jeden człowiek, musiało być kilku autorów związanych z różnymi środowiskami. Imion też raczej nie poznamy, bo większość psalmów jest anonimowa. Nawet jeśli za autora podawano Dawida albo Salomona, to robiono to tylko dlatego, żeby dzieło było bardziej popularne.

2 Czas Najstarsze są nawet z XII w. p.n.e. Ps 29,68 odkryto bardzo stary język, prymitywne figury stylistyczne charakterystyczne dla Bliskiego Wschodu Możliwe jest, ze Ps 29 to dawny psalm kananejski na cześć Baala przerobiony na psalm ku czci Boga Prawdziwego. Gdyby tak było, to byłby to najstarszy psalm w historii. Pieśni niewłączone do Psalmów: - Pieśń Debory - Wyj 15 Większość psalmów pochodzi z okresu monarchii (Dawid i Salomon). Najmłodsze psalmy datuje się na IIIw., a nawet na połowę II w.(świadczy o tym praktyka Qumran). Ogólnie rzecz biorąc, psalmy powstawały na przestrzeni lat. Środowisko - dwór królewski królowie byli mecenasami sztuki i kultury, sztuka pisania i czytania nie była dla zwykłych zjadaczy chleba - świątynia ludzie powiązani ze świątynią, liturgią, jednak nie kapłani, lecz śpiewacy, wiele psalmów było tworzonych na potrzebę liturgii, wyróżnia się nawet psalmy na wstępowania na wejście do świątyni Do tego wszystkiego trzeba jeszcze dodać sytuację różne okoliczności życia poszczególnych autorów. Psalmy od początku były tworzone i wykonywane w środowisku światynnym. Wygląd Widoczne są ślady etapowego formowanie Księgi Psalmów. Psalmy są podzielone na 5 odrębnych jednostek zwanych księgami, tzw. podksięgi biblijne. Jest to podział sztuczny na wzór Pięcioksięgu lub na wzór M... (zwój) I cz. Ps 1-41 doksologia Amen, Amen miała podkreślić ważność II cz. Ps III cz. Ps IV cz. Ps V cz. Ps cały psalm 150 jest doksologią Kryterium podziału była doksologia (chwała) na końcu. W lekturze psalmów są różne warianty numeracji psalmów. Wzięło się to bowiem z różnicy podziałów w wersji hebrajskiej lub greckiej (niektórzy źle podzielili albo połączyli ze sobą niektóre psalmy). My posługujemy się numeracją oryginalną hebrajską. Tytuły Na 150 psalmów 120 ma osobne tytuły. W wersji hebrajskiej na tytuł wskazują tylko pierwsze słowa.

3 Bardzo szczegółowe tytuły wskazują na charakter psalmów (czym one są), jakich instrumentów należy używać, aby wykazać psalm i na formę literacką, np.: Tehilla pieśń pochwalna Mizma piosenka przy akompaniamencie instrumentów, nie wolno jej czytać, tylko śpiewać Szir pieśń Tefillim modlitwa Psalmy były utworami do śpiewania i rzecz jasna, pomyślane odgórnie. W tytułach pojawiają się liczne informacje o autorach, np. Ps 73 przypisuje się Dawidowi, zaś wiele innych wskazuje na Korachitów śpiewaków przy Namiocie Spotkania, Asaf profesjonalny śpiewak w świątyni za czasów Dawida i Salomona, Heman, Etan, Jeditun związani ze świątynią, kultem i śpiewem Okoliczności - Ps 7 gdy Dawid ukrywał się przed Saulem - Ps 51- po grzechu Dawida z Betszebą - Ps 3 gdy Dawid uciekał przed swym synem - sytuacje religijne: pielgrzymowanie do Jerozolimy, wstępowanie do świątyni Szata literacka Autorzy psalmów byli amatorami, jednakże stosowali oni kanony, standardy, które w tym czasie obowiązywały w poezji. pararelizm różnego rodzaju zależności literackie pomiędzy różnymi cześciami zadania lub stylu synomimiczny myśl zostaje powtórzona różnymi słowami w różnych miejscach wiersza, np. Ps 49: Posłuchajcie Nadstawcie ucha antytetyczny wyrażona myśl za pomocą 2 przeciwstawnych wypowiedzi, np. Ps 27: Ojciec i matka opuścili Bóg jest zawsze ze mną: syntetyczny kompilacja wielu członów, które mówią o tej samej myśli, ale wyrażają to w inny sposób, np. Ps 42: Jak łatwo tęskni do strumienia wód, tak moja dusza tęskni di Ciebie Boże budowa wiersza (metrum) chodzi o ilość sylab w danym wierszu, nie ma znaczenia długość sylab, ale ilość, ilość sylab akcentowanych i nieakcentowanych rym ma swoje znaczenie, ale nie jest bardzo częsty akrostychy utwory pisane wg alfabetu, każda linijka to kolejna litera alfabetu, np. Ps 25; 34; 119 refren czasami występuje, np. Ps 46 (Hallelujah) elipsa wyrzucenie jakiejś bardzo ważnej części zdania, by zwrócić na to uwagę czytelnika, np. Ps 4 szyk wyrazów w zdaniu bardzo ważny, by zdanie miało sens (np. hebrajski orzeczenie + podmiot + cała reszta), psalmiści stosują przestawiony szyk zdań chiazm kontrast, przeciwstawienie różnych członów wiersza, które skupiają się na tym co najważniejsze, np. Ps 7

4 inkluzja początek jest ten sam i koniec jest ten sam, tworzą jakby ramki dla utworu, często jest to wyraz alleluja figury retoryczne - porównanie jak, jakby, jak gdyby, np. Ps 2; 90; metafora przeniesienie znaczenia jednej rzeczy na drugą, np. Ps 23 przeniesienie znaczenia pasterza na Boga; skała obraz siły, trwałości; owoc rezultat działań człowieka i konsekwencje; morze wielkie wody, są to siły wrogie Bogu - hiperbola wyolbrzymianie, np. Ps 5; 78 - personifikacja nadawanie przedmiotom cech ludzkich, np. personifikacja gwiazd, księżyca i wezwanie do ich chwalenia Boga - Ps 85; antropomorfizmy mówi się o Bogu jak o człowieku, np. ręce, nogi, usta; ma cechy ludzkie płacze, śmieje się, smuci - synekdocha abstrakcjom nadaje się konkretny sens, np. język kłamliwy kłamca, synowie Adama ludzkość Psalmy biblijne a poezja pozabiblijna 1) Cywilizacja Dwurzecza Mezopotamia Popularnością cieszy się poezja lamentacyjna: lamentacje, elegie, pieśni żałobne, ale i też hymny, np. na cześć Marduka 2) Egipt Hymny pochwalne sławiące bogów, w XIVw.p.n.e. faraon Echnaton wprowadził na siłę kult jednego boga Słońca i na jego cześć stworzył hymn, który jest prawie taki sam jak Ps 106. Czyli poezja jest dorobkiem ogólnoludzkim 3) Kanaan Klasyfikacja psalmów ze względu na ich formę literacką 1) hymny - wysławiające Boga - o królowaniu Boga Ps 47; 93; 96 - pieśni o Syjonie (góra, Jerozolima świątynia) 2) lamentacje - indywidualne skargi, narzekania - zbiorowe narodowe 3) dziękczynne - prywatne - zbiorowe narodowe 4) królewskie mówiące o królach (mesjańskie), obraz króla idealnego Mesjasza 5) dydaktyczne o charakterze mądrościowym, przypominają, napominają, nauczają, ostrzegają 6) liturgiczne mówią o liturgii w świątyni i niebie, np. Ps 15 Psalmy ufności poeci wyrażają wierność i zaufanie Bogu, np. Ps 16

5 PSALM 1 POD BOŻĄ OPIEKĄ Autor przekazuje prawdę, że człowiek, jeśli jest dobry, cieszy się przychylnością Boga. Psalm należy do gatunku mądrościowego. Wyróżniamy 3 części: 1 część wiersze 1-3 autor przedstawia człowieka sprawiedliwego 2 część wiersze autor przedstawia człowieka bezbożnego 3 część wiersz 6 konkluzja, zakończenie, autor przedstawia los dobrych i złych W części 1 bohaterem jest człowiek szczęśliwy, wymieniane są cechy szczęścia człowieka. Autor daje naukę na czym polega szczęście człowieka. Człowiek szczęśliwy cieszy się wieloma dobrami, przywilejami i to nie tylko religijnymi, ale i zwykłymi. Autor nie mówi o człowieku błogosławionym, ale szczęśliwym. Psalmista chce nam wyjaśnić na czym polega szczęście człowieka. Najpierw określa szczęście w sposób negatywny: 3xNIE: - nie chodzi na naradę złoczyńców (w znaczeniu zgromadzenia, posiedzenia), gdy radzi się jak komuś wyrządzić krzywdę - nie uczestniczy w przedsięwzięciach grzeszników - nie bywa na posiedzeniach szyderców 3 kategorie ludzi, których człowiek powinien się wystrzegać: a) złoczyńcy ludzie, którzy praktykują zło, zamieniają ideał zła w konkret (w Biblii dopuszczają się zbrodni, oszustwa, gwałtów, itp.), nie są wierni Bogu, mają Go za nic, zło nie tylko w charakterze religijnym b) grzesznicy popełniają grzechy, dla nas grzech ma charakter religijny, w tradycji biblijnej grzesznik to była osoba, która nie trafiała do celu, potem oznaczał człowieka, który w życiu kierował się fałszem, postępował niewłaściwie, następnie to człowiek łamiący zasady ludzkie, dopiero na koniec w znaczeniu religijnym jako sprzeciw przykazaniu Boga c) szydercy - bezczelni, kłótliwi, są powodem konfliktów, niezgody, kpią z ludzi, zasad i Boga a potem określa szczęście w sposób pozytywny: mówi na czym polega szczęście szczęście daje człowiekowi to, gdy ma upodobanie w Bogu, jego przykazaniach, miłość do Boga. hebr hefets upodobanie, rozkosz Upodobanie w Bogu ma doprowadzić człowieka na szczyty rozkoszy (duchowej) Przedmiotem bezpośredniej rozkoszy człowiek nie jest sam Bóg (bo On przewyższa możliwości poznawcze człowieka), ale to, co Bóg dał Prawo (Tora) Człowiek szczęśliwy to ten, który kocha Pismo Św. i co ma się uzewnętrzniać poprzez jego rozważanie. dzień i noc semicki sposób mówienia, oznacza zawsze, stale, bez ustanku hebr haga rozmyslć, rozważać, medytować, mruczeć, jęczeć, szeptać, mamrotać pod nosem, czytać

6 semici nie uznają czynności czysto myślowych, więc jeżeli myślał o czymś intensywnie, to i mamrotał. Słowo niewypowiedziane nie istnieje dla nich. ar. hadża mruczenie, mamrotanie, składanie czegoś do kupy czytanie W drugim wersecie psalmista zachęca by umiłować Pismo Św. przez czytanie Metafora człowieka sprawiedliwego drzewo, które wydaje owoce, które rośnie nad brzegami wód. Ta metafora była już znana wcześniej, ok. 1100p.n.e. Metafora podkreśla niezawodność, stabilność, trwałość, a także owocność. Owoce dobre czyny W części 2 złoczyńcy porównani są do plew rozniesionych przez wiatr metafora żniwa czas podziału, oddzielono to, co złe od dobrego Złoczyńcy tak jak plewy w końcu znikną. Mimo że jest ich dużo, to ich koniec jest przesądzony. Są tak samo bezużyteczni jak i plewy. hebr ruah wiatr, tchnienie, duch, Bóg W rozproszeniu złoczyńców może mieć udział sam Bóg. Chodzi tu o Sąd Ostateczny (tak twierdzą niektórzy), ale na bank o zwykły osąd między dobrem i złem przez Boga (Sąd Boży) Część 3 to krótkie podsumowanie długiego wyroku. Bóg troszczy się o los sprawiedliwych, a los złoczyńców jest z góry skazany na niepowodzenie (klęskę). Na końcu ich drogi jest stracenie. Ten psalm nazwany jest psalmem dróg, bo ukazane są dwa sposoby postępowania. Kim jest Bóg? Kim jest człowiek? W psalmach jest dwóch bohaterów Bóg i człowiek. W psalmach to człowiek zwraca się do Boga. Kierunek jest od człowieka do Boga. Czy Bóg jest? W starożytności ateizm był nieznany (świat semicki). Ateizm pojawia się w filozofii greckiej jako zaprzeczenie istoty wyższej niż człowiek. W świecie semickim nie było teoretycznego ateizmu, ale praktyczny wierzono w Boga, ale nie liczono się z konsekwencjami swego zachowania (czują się bezkarni). Psalmiści często określają swoją wiarę w Boga. Wyznają oni wiarę w Boga w sposób hebrajski. Ps 78 przedstawiający historię Izraela jest to wielkie wyznanie wiary. Monoteizm wiara w jednego Boga, istnieje tylko jeden Bóg, inni bogowie nie istnieją Monolatria wierzy się w jednego Boga, ale akceptuje/uznaje się też istnienie innych, w których wierzą inne narody. W psalmach jest prezentowana postawa...(ta na czerwono, ale jej nie mam uzupełnię Imiona Boga EL bóstwo, Bóg, istota różna od człowieka (najpopularniejsze określenie Boga w jęz. semickim), nie jest to imię własne. ELOAH często pojawia się w Psalmach Bóg u semitów łączony jest z pojęciem mocy, władzy, potęgi. El (czyt. Ul) stać mocno, być mocnym Bóg jest przywódcą, ma moc, jest królem, władcą. Elohim l. mn. od El; Bogowie

7 Staje się określeniem Boga Jedynego, Bóg odznaczał się taką mocą, żeby nie dało się go określić w l. poj. Bóg ma wszystkie moce, atrybuty. Imię własne Boga JHWH Nie ma samogłosek i nie wiemy do końca jak je wymawiać. W tradycji żydowskiej ze względu na szacunek nie wymawiano imienia Boga. W kościele do końca Vw. też tego nie robiono. Jehowa jest to raczej błąd, raczej niezgodne z gramatyką. Jahwe 3 os. l. poj. czasownika być, oznacza jest To zwraca uwagę na relacje Boga do czasu. Dla Boga zawsze jest teraz (nie ma wczoraj ani jutra0 Wieczność psalmiści mówią, że Bóg trwa od wieków, podkreślają, że Bóg jest zawsze. JHWH SEBAOT Jahwe stojący na czele wojska Jahwe zastępów O Bogu często mówiono z aspekcie militarnym. Bóg nie tylko broni, ale i atakuje, walczy z wrogami swego narodu. Często Sebaot oznacza armię niebiańską. Bóg stoi na czele armii anielskiej. Bóg postrzegany jako absolutny władca, król. Panuje nad strefą niebiańską i ziemską. ELJON Najwyższy, bardzo często występuje w psalmach, Bóg ponad wszystkim, nad niebem, ziemią, ludźmi, bóstwami, itp. Bóstwo Eljon było czczone w Jerozolimie przez Jebusytów. O tym bogu pogańskim wspomina Rdz.14 (kapłan Ejona Melchizedek złożył ofiarę Abrahamowi) Bóg Eljon, Najwyższy - królował w Jerozolimie nawet gdy nie było tam Izraelitów. Przymioty Boga Święty Qadosz, tzn. ciąć, rozcinać W psalmach trzykrotne powtórzenie święty to sposób wyrażania stopnia najwyższego Świętość łączona ze sferą moralności, etyki Dla starożytnych świętość to odrębność, inność, granice. Coś jest różne. Dlatego Bóg jest świętością. Ludzie, przedmioty święte są wyłączone z normalnego użytku, przeznaczone są dla Boga, do kultu bożego. Psalmiści widzieli przepaść między sobą a Bogiem. Mądrość Bóg jest wszechwiedzący, posiada wiedzę w stopniu najwyższym, mądrość w stopniu najdoskonalszym nie tylko teoretyczna, ale i praktyczna. Mądrość jeden z atrybutów, dzięki którym działa Bóg (Hohma) Wierny swoim obietnicom, nigdy nie oszuka, nie skłamie, nie zawodzi, Bóg jest zwany skałą jako coś trwałego, niezmiennego, wiernego Emet wierność, pochodzi od rdzenia Amen wskazanie na samego Boga W Dz. Apostolskich Amen to tytuł Chrystusa Sprawiedliwy Jego czyny, postępowanie jest sprawiedliwe (Saddiq przywódca pewnej lokalnej społeczności) Działanie Boga jest z natury sprawiedliwe czyli dobre. Król - Melek, najstarsze określenie Boga w Biblii

8 Psalmy królewskie ze względu na treść, tu określa się Boga królem, Bóg króluje Władza królewska dostojność, godność, doskonałość Stwórca Bore Bóg stworzyciel, ten, który czyni, buduje. Ks. Rdz i Ps mówią o tym, źródło wiedzy o stworzeniu Tylko Bóg może powołać do istnienia. Dla psalmistów Bóg jest przed wszystkim Bogiem Izraela. Dlatego często w psalmach Bóg jest przedstawiany jako Bóg zainteresowany tylko jednym narodem.. Bóg wybrał Izrael i zawarł z nim przymierze. Psalmiści wychwalają dobrodziejstwa, jakie Bóg uczynił Izraelowi (np. Ps 78) Przymierze Bóg wychodzi z inicjatywą. Psalmiści podkreślają, że Bóg wybrał Izraelitów jako swój naród. - Synaj nie tylko miejsce zawarcia przymierza, ale też jako miejsce objawienia się Boga ludziom po raz pierwszy - Syjon Jerozolima świątynia w Jerozolimie symbol tożsamości Psalmiści podkreślają, że świątynia w Jerozolimie jest miejscem zamieszkania Boga, jest miejscem przebywania chwały Boga Zaznaczają też wybranie Dawida jako pierwszego, który ma powszechną władzę daną od Boga. Z tym też łączy się temat Mesjasza Izraelici oczekiwali na króla idealnego, Pomazańca, wybranego przez Boga. Zatem w Psalmach jest temat o mesjanizmie królewskim władza, która zaprowadzi w świecie dobro i sprawiedliwość. Psalmy mesjańsko-królewskie Ps 2; 110 Ten idealny władca zostanie dany ludziom przez Boga. W psalmach są dwa tematy: Bóg, człowiek i relacje między nimi. Ks. psalmów jest najbardziej ludzką księgą, gdyż najwięcej mówi o człowieku. Określenia człowieka Adam nie jest to imię własne, jest to określenie istoty ludzkiej, przejście od istoty ludzkiej do imienia własnego nastąpiło w przejściu translatorskim podczas tłumaczenia na gr. i łac. Adam- zwraca uwagę na naturę człowieka, na tą słabą, ułomną, kruchą i zniszczalną. adama ziemia (gleba0, nawiązuje do stworzenia człowieka, natura człowieka jest glebista. Ben adam syn człowieczy podkreśla słabość człowieka w porównaniu do doskonałości Boga isz pojęcia generalne oznaczające istotę ludzką z akcentem na jego płciowość (isz/isza), mówiąc o isz, zazwyczaj podkreśla się cechy męskie: siłę, odwagę, walkę. geber człowiek (ale w znaczeniu męski szowinista), wojowniczość, twardość (jednak w negatywnym znaczeniu) basar mięso zwierzęce, później oznaczało ciało (ludzi, zwierząt), potem istotę co to ciało posiada, a w ostatnim etapie człowieka. Często psalmiści używają basar jako

9 substytutu człowieka (człowiek to kawałek mięska), by podkreślić słabość i ograniczoność człowieka w porównaniu do Boga. Największa słabość człowieka to niemożność przeciwstawienia się śmierci (Ps 103). W psalmach człowiek to istota ograniczona, słaba, nie ma na nic wpływu. Psalmy podkreślają też wielkość i godność człowieka, ale tylko w relacji z Bogiem... Bóg daje bowiem człowiekowi panowanie nad światem i stawia człowieka na piedestale stworzenia. Relacje Bóg-człowiek polegają na doświadczaniu dobrodziejstw, które Bóg wyświadcza ludziom. Postawa człowieka wobec Boga Czyli czego oczekiwano od człowieka i na co zwracano uwagę... Psalmy bardzo mało mówią o miłości. Jest wyrażenie Co, którzy kochają Boga hbr. achawe pojawia się tylko 6 razy Najważniejsze wg psalmów to poznanie Boga, bowiem od poznania Boga zaczyna się wzajemna relacja. Hebr. znać oznacza uznać Boga, przyjąć Go, postawić go na pierwszym miejscu w życiu. Zachowywanie norm, przykazań Bożych to robią ci, którzy uznają Boga. bojaźń Boga bojący się Boga to określenie ludzi wiernych, znających Boga, pobożnych, wielkość Boga ma wpływać na bojaźń człowieka, ale to nie ma nic wspólnego ze strachem, przerażeniem, ale chodzi tu o szacunek i respekt wobec Boga i Jego przykazań. szukanie Boga szukający Boga oznacza ludzi pobożnych, wiernych, prawych słudzy Boga, niewolnicy Boga, służący Boga to ci, którzy przestrzegają Jego przykazań, to ci, którzy są wzorem i w tradycji stoją najbliżej Boga, są posłuszni Bogu hbr. ebed sługa (Mojżesz, Abraham, Jozue, Mesjasz) Służba to np.: szukanie i osiąganie mądrości w życiu, obowiązki kultyczne, posłuszeństwo, wypełnianie Bożych poleceń ufność, zaufanie Bogu hbr. sadikim ludzie dobrzy, sprawiedliwi, polega na przestrzeganiu Prawa hbr. hasidim pobożni wierni (ci, co zachowują Prawo często na określenie Żydów) hbr. anawim ubodzy czyli pobożni, ludzie, którzy są tylko adam i basar przed Bogiem, polegają na tylko na Bogu, żeby nie było, nie chodzi tu o znaczenie ekonomiczne hbr. kedoszim święci (nie w sensie moralnym, ale ontycznym), ci co odseparowują się od tego, co złe miłujący Boga PSALM 25 psalm ufnościowy Bóg = pasterz Ten psalm jest także mądrościowy, bowiem pojawia się puenta, pouczenie 6 wierszy: 1 część: 1-4 metafora pasterza to ma na uwadze zastosowanie 2 metafor

10 2 część: 5-6 metafora gospodarza (tego, który przygotowuje ucztę i zaprasza na nią człowieka) Metafora pasterza określenie mój pasterz w Biblii x2 (Rdz 48,15 błog. Jakuba) Odnosi się ona do Boga i do ludzi. Wszędzie na Wschodzie pasterzami byli ludzie, którzy mają władzę królowie, dostojnicy dworscy, arystokracja kapłańska Bóg często jest nazywany pasterzem w tradycji pozabiblijnej. Bóg pasterz doskonały: a) przez to chciano podkreślić władzę, potęgę Boga b) pasterz to obrońca, działanie obronne c) metafora ta podkreśla też troskę i opiekę nad ludźmi Psalm podkreśla najpierw troskę Boga o człowieka. Pasterz zapewnia dobrobyt i pomyślność owcom, którymi się zajmuje to Bóg zaspakaja wszystkie ludzkie potrzeby Psalmy często mówią o trosce Boga o naród Izraela podczas wyjścia (tak jak pasterz o owce) i podkreślają obronę człowieka przez Boga. hbr. ciemna dolina, dolina śmierci wyznanie, ze Bóg może ocalić człowieka od niebezpieczeństw, ale i śmierci Narzędzia: - kij potężna włócznia (ok. 3m) zakończona metalowym ostrzem, służąca do obrony przed ludźmi i zwierzętami - laska służyła do przeganiania owiec, do nakłaniania ich do posłuszeństwa Metafora gospodarza Bóg urządza dla człowieka ucztę, która jest obrazem nieba, zbawienia Psalmista podkreśla swój osobisty kontakt z Bogiem. Jest to wyznanie wiary i przekonanie, ze Bóg nie opuszcza człowieka. Ostatni wiersz zamieszkanie w świątyni lub uczestnictwo w uczcie niebiańskiej W NT Jezus nazywa siebie Pasterzem, co ma doprowadzić ludzi do zaufanie Bogu.

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza

WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza WYMAGANIA EDUKACYJNE W ZAKRESIE IV KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Zaproszeni przez Boga z serii Drogi przymierza Wymagania edukacyjne śródroczne Ocena celująca Ocenę celującą przewiduję dla uczniów przejawiających

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA BIBLIJNEGO DLA KLAS I DO III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nr Programu nadany przez KChB: PNB/I-III/08/KB

PROGRAM NAUCZANIA BIBLIJNEGO DLA KLAS I DO III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nr Programu nadany przez KChB: PNB/I-III/08/KB PROGRAM NAUCZANIA BIBLIJNEGO DLA KLAS I DO III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nr Programu nadany przez KChB: PNB/I-III/08/KB Program Nauczania Biblijnego dla klas 1 do 3 szkoły podstawowej jest realizowany w podręcznikach:

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie.

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie. Księga PŚ (Jak czytać Pismo Święte? Najważniejsze księgi historyczne Starego Testamentu i ich bohaterowie.) YK 14-19, notatka w zeszycie, prezentacja, skrypt Pojęcia: Biblia, kanon, natchnienie Podział

Bardziej szczegółowo

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Powtórzenie materiału o Objawieniu Bożym

BOŻE OBJAWIENIE tematy i wiedza Powtórzenie materiału o Objawieniu Bożym Powtórzenie materiału o Objawieniu Bożym Użyte kolory: Kolor czarny materiał obowiązkowy na poziomie podstawowym Kolor Ubuntu Orange - materiał rozszerzony na ocenę celującą Księga PŚ (Czytać ze zrozumieniem

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

DEKALOG gdzie szukać informacji? YouCat KKK

DEKALOG gdzie szukać informacji? YouCat KKK gdzie szukać informacji? YouCat 348 351 KKK 2052 2082 Jacek Salij Dekalog o. Adam Szustak, Konferencje o Dekalogu Valerio Bocci Dziesięć przykazań wyjaśniane dzieciom Wiesława Lewandowska Pan Bóg nie robi

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY IV. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II.

PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II. 22 października ŚW. JANA PAWŁA II, PAPIEŻA Wspomnienie obowiązkowe [ Formularz mszalny ] [ Liturgia Godzin ] PROPOZYCJA CZYTAŃ BIBLIJNYCH tylko na Msze św. z formularzem o św. Janie Pawle II. 1 / 8 W pozostałych

Bardziej szczegółowo

1. Skąd wzięła się Biblia?

1. Skąd wzięła się Biblia? 1. Skąd wzięła się Biblia? Wprowadzenie do historii powstawania ksiąg biblijnych od etapu przekazu ustnego, poprzez proces spisywania i redakcji, do powstania księgi i umiejscowienia jej w kanonie Biblii.

Bardziej szczegółowo

Lectio Divina Rz 5,12-21

Lectio Divina Rz 5,12-21 Lectio Divina Rz 5,12-21 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

Witamy serdecznie. Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Witamy serdecznie. Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Witamy serdecznie Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym, niesekciarskim, nieobliczonym na zysk,

Bardziej szczegółowo

A sam Bóg pokoju niechaj was w zupełności poświęci, a cały duch wasz i dusza, i ciało niech będą zachowane bez nagany na przyjście Pana naszego,

A sam Bóg pokoju niechaj was w zupełności poświęci, a cały duch wasz i dusza, i ciało niech będą zachowane bez nagany na przyjście Pana naszego, Lekcja 6 na 11 lutego 2017 A sam Bóg pokoju niechaj was w zupełności poświęci, a cały duch wasz i dusza, i ciało niech będą zachowane bez nagany na przyjście Pana naszego, Jezusa Chrystusa (1 Tesaloniczan

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Człowiek stworzony do szczęścia

Człowiek stworzony do szczęścia Człowiek stworzony do szczęścia 8 1 Cele katechetyczne wymagania ogólne: ukazanie teologicznego i literackiego sensu opisu stworzenia świata z Rdz 2, 4b 10.15 25; przypomnienie nauki Bożej o szczególnej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Przedmiot: religia Klasa: pierwsza gimnazjum Tygodniowa

Bardziej szczegółowo

Nowenna do Chrystusa Króla Autor: sylka /04/ :21

Nowenna do Chrystusa Króla Autor: sylka /04/ :21 Nowenna do Chrystusa Króla Autor: sylka1989-07/04/2011 21:21 NOWENNA KU CZCI JEZUSA PRAWDZIWEGO KRÓLA Ta prosta nowenna jest szczególnym hojnym darem naszego Pana. W związku z tym Jezus da wyjątkowe tajemnice

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY Archidiecezjalny Program Duszpasterski ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY ROK A Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2007/2008 25 Adwent I Niedziela Adwentu 2 grudnia 2007 Iz 2, 1-5 Ps 122

Bardziej szczegółowo

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19)

Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Jak czytać i rozumieć Pismo Święte? Podstawowe zasady. (YC 14-19) Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R.

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Ze Zmartwychwstałym w społeczeństwie. Podręcznik do religii dla I klasy szkoły zawodowej

Ze Zmartwychwstałym w społeczeństwie. Podręcznik do religii dla I klasy szkoły zawodowej Ze Zmartwychwstałym w społeczeństwie Podręcznik do religii dla I klasy szkoły zawodowej Człowiek sumienia 19 Każdy dzień życia człowieka wypełniony jest dużymi i małymi wyborami. To one nadają ludzkiemu

Bardziej szczegółowo

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana?

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? W skali od 1 do 10 (gdzie 10 jest najwyższą wartością) określ, w jakim stopniu jesteś zaniepokojony faktem, że większość młodzieży należącej do Kościoła hołduje

Bardziej szczegółowo

rozpoznaje znaki sakramentalne; okazuje szacunek wobec znaków obecności Boga. Określa, od kiedy rozpoczęła się jego przyjaźń z Jezusem; szczęśliwego;

rozpoznaje znaki sakramentalne; okazuje szacunek wobec znaków obecności Boga. Określa, od kiedy rozpoczęła się jego przyjaźń z Jezusem; szczęśliwego; I. Poszukiwanie szczęścia i wspólnoty 2 3 4 5 6 Określa, od kiedy rozpoczęła się jego przyjaźń z Jezusem; wymienia cechy człowieka szczęśliwego; wskazuje osoby, które troszczą się o niego; charakteryzuje,

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności.

Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności. Wymagania programowe i kryteria oceniania - religia I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Prowadzi zeszyt i odrabia zadania domowe. Jest wzorem dla innych pod względem: pilności, odpowiedzialności, samodzielności.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Jezus przewyższa wszystkich, ponieważ jest Synem Bożym Ewangelia na 2. Niedzielę Adwentu

Spis treści. Jezus przewyższa wszystkich, ponieważ jest Synem Bożym Ewangelia na 2. Niedzielę Adwentu Wprowadzenie ADWENT I NARODZENIE PAŃSKIE Dzień Pański, który przemienia lęk w radość Ewangelia na 7. Niedzielę Adwentu Jezus przewyższa wszystkich, ponieważ jest Synem Bożym Ewangelia na 2. Niedzielę Adwentu

Bardziej szczegółowo

Uczeń spełnia wymagania na ocenę dopuszczającą, oraz: - wykazuje w jaki sposób powstała Biblia. - opisuje symbole Ewangelistów w sztuce sakralnej

Uczeń spełnia wymagania na ocenę dopuszczającą, oraz: - wykazuje w jaki sposób powstała Biblia. - opisuje symbole Ewangelistów w sztuce sakralnej WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Religia klasa 5 : oceny dopuszczająca i dostateczna : oceny dobra, bardzo dobra, celująca Uwaga dotycząca oceniania na każdym poziomie wymagań: Aby uzyskać kolejną,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia.

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Katecheza jest wychowaniem w wierze dzieci i młodzieży. Obejmuje przede wszystkim wyjaśnianie nauki chrześcijańskiej, podawanej w sposób systematyczny i całościowy

Bardziej szczegółowo

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)?

Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Jak czytać ze zrozumieniem Pismo Święte (YC 14-19)? Mój pierwszy nauczyciel języka hebrajskiego bił mnie linijką po dłoni, gdy ośmieliłem się dotknąć palcem świętych liter Pięcioksięgu. (R. Brandstaetter,

Bardziej szczegółowo

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Tomasz Kiesling Oborniki 2013 Być jak Teofil dziś Teofil konkretne imię adresata, chrześcijanina, do którego pisze św. Łukasz Ewangelię. Ewangelista przeprowadził wiele rozmów

Bardziej szczegółowo

Jezus prowadzi. Wydawnictwo WAM - Księża jezuici

Jezus prowadzi. Wydawnictwo WAM - Księża jezuici Jezus prowadzi Elementarz dziecka bożego 1 Wydawnictwo WAM - Księża jezuici Jezus prowadzi Elementarz dziecka bożego 1 Drogi przyjaciół Pana Jezusa Księża Jezuici - Wydawnictwo WAM 1 Pan Jezus gromadzi

Bardziej szczegółowo

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego

Jezus do Ludzkości. Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego Jezus do Ludzkości Modlitwy Litanii (1-6) przekazane przez Jezusa Marii od Miłosierdzia Bożego źródło: www.thewarningsecondcoming.com tłumaczenie: www.armiajezusachrystusa.pl Modlitwa Litanii 1 Ochrona

Bardziej szczegółowo

PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ

PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ Mariusz Kierasiński PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ Słysząc w kościele podczas czytań mszalnych sformułowanie "prawo i sprawiedliwość" niejeden katolik uśmiecha się pod nosem, myśląc - no tak, nawet Pismo święte

Bardziej szczegółowo

Aktywni na start. Podkowa Leśna 6-8 stycznia 2012r.

Aktywni na start. Podkowa Leśna 6-8 stycznia 2012r. Aktywni na start Podkowa Leśna 6-8 stycznia 2012r. Bo ziemia sama z siebie owoc wydaje, najpierw trawę, potem kłos, potem pełne zboże w kłosie. A gdy owoc dojrzeje, wnet się zapuszcza sierp, bo nadeszło

Bardziej szczegółowo

Ewangelia Jana 3:16-19

Ewangelia Jana 3:16-19 1. POTRZEBA ŁASKI "(16) Bóg bowiem tak bardzo ukochał świat, że dał swego Jedynego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (17) Bóg nie posłał swego Syna na świat, aby

Bardziej szczegółowo

Karolina Milczarek Kl. 3TL

Karolina Milczarek Kl. 3TL Karolina Milczarek Kl. 3TL Jest to osoba -będąca w kontakcie z Bogiem, - będąca jego ustami na ziemi, -wysłannik Boga Od początków dziejów Izraela prorocy odgrywali wiodącą rolę w historii biblijnej. To

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

drogi przyjaciół pana Jezusa

drogi przyjaciół pana Jezusa Jezus prowadzi ElEmEnta rz dziecka bożego 1 Podręcznik do religii dla I klasy szkoły podstawowej drogi przyjaciół pana Jezusa Wydawnictwo WAM Księża Jezuici rozdział 1 Jezus nas kocha pragniemy Go poznawać

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte 2 Wstęp

Pismo Święte 2 Wstęp Pismo Święte 2 Wstęp Wiadomości wstępne o Biblii 1. Tytuł: Biblia 2. Autor: Duch Święty 3. Spis treści: S.T. i N.T. 4. Bohater: Jezus Chrystus 5. Cechy charakterystyczne 6. Co zrobić z Biblią? Wiadomości

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚ CI KSIĘGA PIERWSZA

SPIS TREŚ CI KSIĘGA PIERWSZA SPIS TREŚ CI Wprowadzenie... 5 Przedmowa Rufina... 45 KSIĘGA PIERWSZA Przedmowa... 51 ROZDZIAŁ I. O Bogu... 58 (1 3. Bóg Istota niecielesna. 4 7. Bóg jest duchem. 8 9. Bóg jest niepodzielny.) Fragmenty

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV. I. Podstawowe:

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV. I. Podstawowe: Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą. Posiada wiedzę i umiejętności, które są efektem samodzielnej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z religii. kl. IV w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę. nr AZ-2-01/10

Wymagania edukacyjne z religii. kl. IV w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę. nr AZ-2-01/10 Wymagania edukacyjne z religii kl. IV w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę Ocena niedostateczny nr AZ-2-01/10 Uczeń nie opanował umiejętności i wiadomości określonych w podstawie

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

7. Bóg daje ja wybieram

7. Bóg daje ja wybieram 7. Bóg daje ja wybieram 1. CELE LEKCJI WYMAGANIA OGÓLNE wprowadzenie w problematykę powołania życiowego i chrześcijańskiego powołania do świętości. 2. TREŚCI NAUCZANIA WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE uczeń: po lekcji

Bardziej szczegółowo

Religie świata. Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe skrytka pocztowa Gdańsk 52

Religie świata. Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe skrytka pocztowa Gdańsk 52 Religie świata Rozdajemy grupom plansze do gry w bingo. Czytamy losowo wybrane definicje haseł, a następnie odkładamy je na bok, by po skończonej rozgrywce móc sprawdzić, które z nich wystąpiły w grze.

Bardziej szczegółowo

Program nauczania biblijnego uczniów klas gimnazjalnych. Program powstaje pod kierunkiem Elżbiety Bednarz

Program nauczania biblijnego uczniów klas gimnazjalnych. Program powstaje pod kierunkiem Elżbiety Bednarz Program nauczania biblijnego uczniów klas gimnazjalnych Program powstaje pod kierunkiem Elżbiety Bednarz Klasa I Ja i Bóg na co dzień Redaktor: Michał Stępień Nauka o Jezusie Chrystusie Jezus Syn Boży

Bardziej szczegółowo

- uczeń posiadł wiedzę i umiejętności znacznie przekraczające program nauczania katechezy

- uczeń posiadł wiedzę i umiejętności znacznie przekraczające program nauczania katechezy Kryteria oceniania z religii kl. I gimnazjum Ocena celująca - uczeń posiadł wiedzę i umiejętności znacznie przekraczające program nauczania katechezy - twórczo rozwija własne uzdolnienia oraz dba o własną

Bardziej szczegółowo

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska

Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A. KLASY III D i III B. KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska RE Rysunek: Dominika Ciborowska kl. III b L I G I A KLASY III D i III B KATECHETKA: mgr teologii Beata Polkowska Duchu Święty przyjdź ZESŁANIE DUCHA ŚWIĘTEGO DOMINIKA CIBOROWSKA KL III D MODLITWA Przyjdź

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej

Konspekt szkółki niedzielnej Konspekt szkółki niedzielnej 4. NIEDZIELA PO WIELKANOCY Cantate Główna myśl: Śpiewaj Panu Tekst: Księga Izajasza 12,1-6 Pieśń dziękczynna zbawionych 2 Księga Mojżeszowa 15,1-2 Pieśń Mojżesza, pieśń Miriam

Bardziej szczegółowo

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia dopuszczająca oceny dostateczna dobra bardzo dobra Wiadomości, umiejętności i postawy Uczeń wykazuje się znajomością: Aktów wiary, nadziei, miłości, żalu Stacji drogi krzyżowej Sakramentów Darów Ducha

Bardziej szczegółowo

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Serwus Witam Dobry wieczór Dzień dobry Szczęść Boże Chrystus zmartwychwstał Króluj nam, Chryste Grupa 1 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Zapoznajcie się z tekstem

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Bóg, w którego powinniśmy wierzyć? Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Jaki jest Bóg, w którego powinniśmy wierzyć? Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Jaki jest Bóg, w którego powinniśmy wierzyć? Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu www.epifania.pl Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym,

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z religii kl. 4

Kryteria ocen z religii kl. 4 Kryteria ocen z religii kl. 4 Ocena celująca - spełnia wymagania w zakresie oceny bardzo dobrej - prezentuje treści wiadomości powiązane ze sobą w systematyczny układ - samodzielnie posługuje się wiedzą

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. 1. Świadkowie Chrystusa

WYMAGANIA Z RELIGII. 1. Świadkowie Chrystusa WYMAGANIA Z RELIGII 1. Świadkowie Chrystusa często nie przynosi go na lekcje. definiuje, czym jest lęk; określa sposoby odnoszenia się do Boga na wzór Jezusa. potrafi podać z nauczyciela zasady życia wspólnoty

Bardziej szczegółowo

DAWID ZOSTAJE KRÓLEM

DAWID ZOSTAJE KRÓLEM DAWID ZOSTAJE KRÓLEM Po wydarzeniu z Goliatem sława Dawida była coraz większa. Nie podobało się to Saulowi i był bardzo zazdrosny o Dawida. Saul cały czas planował jak zrobić krzywdę Dawidowi, jednak Pan

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Czasem źle postępujemy Przez moje złe czyny (grzechy) inni ludzie się smucą, a czasami nawet płaczą. Moje złe czyny brudzą serce. Serce staje się brudne

Bardziej szczegółowo

Chrześcijanin a Przykazania Dekalogu

Chrześcijanin a Przykazania Dekalogu Chrześcijanin a Przykazania Dekalogu UWAŻANO JE ZA NAJWIĘKSZY KODEKS MORALNY ZNANY KIEDYKOLWIEK NA ZIEMI. NAZYWANO JE STRASZNĄ DZIESIĄTKĄ! PRZEZ WIEKI ZAWIESZANO JE NA ŚCIANACH CHRZEŚCIJAŃSKICH DOMÓW.

Bardziej szczegółowo

Świątynia Opaczności Bożej - Łagiewniki. Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego. Obraz "Jezu ufam Tobie"

Świątynia Opaczności Bożej - Łagiewniki. Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego. Obraz Jezu ufam Tobie Łagiewniki Świątynia Opaczności Bożej - Akt oddania się Bożenu Miłosierdziu Historia obrazu Jezusa Miłosiernego Obraz "Jezu ufam Tobie" Obraz "Jezu ufam Tobie" został namalowany po raz pierwszy w historii

Bardziej szczegółowo

Lekcja 4 na 28 stycznia 2017

Lekcja 4 na 28 stycznia 2017 Lekcja 4 na 28 stycznia 2017 Czy Duch Święty jest siłą wypływającą od Boga, czy też boską Osobą równą Ojcu i Synowi? Czy ta kwestia ma znaczenie i czy wpływa ona na nasze relacje z Bogiem? Jezus i Duch:

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia.

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Katecheza jest wychowaniem w wierze dzieci i młodzieży. Obejmuje przede wszystkim wyjaśnianie nauki chrześcijańskiej, podawanej w sposób systematyczny i całościowy

Bardziej szczegółowo

Temat: Sakrament chrztu świętego

Temat: Sakrament chrztu świętego Temat: Sakrament chrztu świętego UWAGA! Do spotkania należy przygotować obrzędy chrztu świętego (powinny być dostępne w zakrystii) oraz w miarę możliwości drugą część spotkania przeprowadzić w kościele

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 Numer programu AZ-3-02/10 Tytuł programu: Jezus Chrystus Drogą, prawdą i życiem Numer podręcznika AZ -31-02/10-0 Tytuł podręcznika:

Bardziej szczegółowo

22 października ŚW. JANA PAWŁA II, PAPIEŻA. Wspomnienie obowiązkowe. [ Formularz mszalny ] [ Propozycje czytań mszalnych ] Godzina czytań.

22 października ŚW. JANA PAWŁA II, PAPIEŻA. Wspomnienie obowiązkowe. [ Formularz mszalny ] [ Propozycje czytań mszalnych ] Godzina czytań. 22 października ŚW. JANA PAWŁA II, PAPIEŻA Wspomnienie obowiązkowe [ Formularz mszalny ] [ Propozycje czytań mszalnych ] Godzina czytań II Czytanie 1 / 5 Z Homilii św. Jana Pawła II, papieża, wygłoszonej

Bardziej szczegółowo

YK KKK

YK KKK YK 367-377 KKK 2197-2257 1 1 brzmienie Wj 20, 12 Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie. Pwt 5, 16 Czcij swego ojca i swoją matkę, jak ci nakazał Pan, Bóg

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach.

Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach. Wymagania edukacyjne z katechezy dla uczniów klas I IV szkoły Podstawowej w Mysłowicach. Klasa IV I. ocena celująca: Wszystkie punkty jak do oceny bardzo-dobrej, oraz udział w konkursach, zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Ogólne kryteria oceniania z religii

Ogólne kryteria oceniania z religii Przedmiotowy system oceniania z religii dla klasy czwartej szkoły podstawowej Rok szkolny 2016/2017 Obszary aktywności ucznia podlegające ocenie 1.Pisemne prace klasowe-po zakończonym dziale, obejmujące

Bardziej szczegółowo

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK

TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK TRIDUUM PASCHALNE MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA CHRYSUSA ŚPIEWNIK PARAFIA ŚWIĘTEGO STANISŁAWA BISKUPA I MĘCZENNIKA W ŁABOWEJ A.D. 2015 TRIDUUM PASCHALNE Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Ogólne

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 2016/2017

ROK SZKOLNY 2016/2017 ROK SZKOLNY 2016/2017 Podstawowe kryteria przedmiotowego systemu oceniania z religii dla klas III Ocena celująca spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą; posiadane wiadomości łączy ze sobą w systematyczny

Bardziej szczegółowo

Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy

Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy Dusze czyśćowe potrzebują naszej modlitwy 128. Panie mój p r z y c h o d z ę d z i ś, G C serce me skruszone przyjm. G C Skłaniam się przed świętym tronem Twym. e a D D7 Wznoszę ręce moje wzwyż, G C miłość

Bardziej szczegółowo

Jezus Wspaniałym Nauczycielem

Jezus Wspaniałym Nauczycielem Jezus Wspaniałym Nauczycielem Biblia dla Dzieci przedstawia Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

raniero cantalamessa w co wierzysz? rozwazania na kazdy dzien przelozyl Zbigniew Kasprzyk wydawnictwo wam

raniero cantalamessa w co wierzysz? rozwazania na kazdy dzien przelozyl Zbigniew Kasprzyk wydawnictwo wam raniero cantalamessa w co wierzysz? rozwazania na kazdy dzien przelozyl Zbigniew Kasprzyk wydawnictwo wam 3 Spis treści Przedmowa.... 5 CZĘŚĆ PIERWSZA Otwórzcie drzwi wiary! 1. Drzwi wiary są otwarte...

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY II i III WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY II I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa Pańska; Pozdrowienie

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR. 1 im. JANA PAWŁA II W BEŁŻYCACH. SZKOŁA PODSTAWOWA KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR. 1 im. JANA PAWŁA II W BEŁŻYCACH. SZKOŁA PODSTAWOWA KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII ZESPÓŁ SZKÓŁ NR. 1 im. JANA PAWŁA II W BEŁŻYCACH. SZKOŁA PODSTAWOWA KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA IV Program AZ-2-01/10. Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania z religii w zakresie 1 klasy technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu,

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu, IMIENINY ŚWIĘTEGO STANISŁAWA KOSTKI- -Patrona dzieci i młodzieży (8 września) Opracowała: Teresa Mazik Początek roku szkolnego wiąże się z różnymi myślami: wracamy z jednej strony do minionych wakacji

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE DO SAKRAMENTU BIERZMOWANIA (CZĘŚĆ I) 1. Co to jest religia? Religia jest to łączność człowieka z Panem Bogiem.

PRZYGOTOWANIE DO SAKRAMENTU BIERZMOWANIA (CZĘŚĆ I) 1. Co to jest religia? Religia jest to łączność człowieka z Panem Bogiem. 1. Co to jest religia? Religia jest to łączność człowieka z Panem Bogiem. 2. Jaką religią jest religia katolicka? Religia katolicka jest religią objawioną przez Boga O OBJAWIENIU BOŻYM 3. W czym zawiera

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI WYMAGANIA PODSTAWOWE I PONADPODSTAWOWE Z RELIGII DLA KLASY 0 KLASA 0 I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa do Anioła Stróża Modlitwa

Bardziej szczegółowo

1 Zagadnienia wstępne

1 Zagadnienia wstępne 1 Zagadnienia wstępne 2 W ramach powtórki księgi protokanoniczne pisma, które od początku były uznawane przez wszystkie gminy chrześcijańskie za natchnione protokanoniczność nie oznacza, że księgi te mają

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Uczniostwo w czasach końca. Moduł 2, Temat 6: Chwalenie Boga i dziękowanie Mu

Uczniostwo w czasach końca. Moduł 2, Temat 6: Chwalenie Boga i dziękowanie Mu Uczniostwo w czasach końca Moduł 2, Temat 6: Chwalenie Boga i dziękowanie Mu Michael Dörnbrack Wprowadzenie Bóg cieszy się, kiedy przychodzimy do Niego z naszymi prośbami. On jest naszym niebiańskim Ojcem,

Bardziej szczegółowo

To powiedziałem wam, abyście we mnie pokój mieli. Na świecie ucisk mieć będziecie, ale ufajcie, Ja zwyciężyłem świat (Jan 16:33)

To powiedziałem wam, abyście we mnie pokój mieli. Na świecie ucisk mieć będziecie, ale ufajcie, Ja zwyciężyłem świat (Jan 16:33) Lekcja 4 na 22 października 2016 Mojżesz napisał Księgę Joba i Genesis w czasie, gdy przebywał w Midianie. Tak więc Księga Joba jest jedną z pierwszych ksiąg Biblii. W odróżnieniu od innych ksiąg Starego

Bardziej szczegółowo

Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu

Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu Boski plan zbawienia człowieka Świecki Ruch Misyjny EPIFANIA, Zbór w Poznaniu www.epifania.pl Świecki Ruch Misyjny Epifania Świecki Ruch Misyjny "Epifania" jest międzynarodowym, niezależnym, niesekciarskim,

Bardziej szczegółowo

Akt oddania się Matce Bożej

Akt oddania się Matce Bożej 3 Akt oddania się Matce Bożej (kard. Stefana Wyszyńskiego) Matko Boża, Niepokalana Maryjo! Tobie poświęcam ciało i duszę moją, wszystkie modlitwy i prace, radości i cierpienia, wszystko, czym jestem i

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 5

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 5 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 5 PROFETYZM JAKO ZJAWISKO RELIGIJNE STAROŻYTNEGO WSCHODU... 7 Profetyzm... 7 Profetyzm pozaizraelski... 9 Profetyzm w starożytnym Egipcie... 9 Profetyzm w Mezopotamii... 11 Profetyzm

Bardziej szczegółowo

BLISCY KOŚCIOŁOWI SPOTKANIE Z BOGIEM ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII DLA KLASY DLA KLASY I-II GIMNAZJUM SPECJALNEGO na rok szkolny 2010/2011

BLISCY KOŚCIOŁOWI SPOTKANIE Z BOGIEM ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII DLA KLASY DLA KLASY I-II GIMNAZJUM SPECJALNEGO na rok szkolny 2010/2011 BLISCY KOŚCIOŁOWI SPOTKANIE Z BOGIEM ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII DLA KLASY DLA KLASY I-II GIMNAZJUM SPECJALNEGO na rok szkolny 2010/2011 opracował Dariusz Skibicki na podstawie obowiązującego programu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII KLASA IV. Ocena. dobra

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII KLASA IV. Ocena. dobra WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII KLASA IV Rozdział I CZY PRZYJAŹNIĘ SIĘ Z PANEM JEZUSEM? - charakteryzuje postawę przyjaciela Jezusa; - wymienia przykazania Dekalogu; - scharakteryzować znaki liturgiczne

Bardziej szczegółowo

Poniżej lista modlitw które są wypowiadane przy każdym odmawianiu różańca:

Poniżej lista modlitw które są wypowiadane przy każdym odmawianiu różańca: 1. Na krzyżyku, na stojąco odmawiamy Wierzę w Boga. 2. Odmawiamy Ojcze nasz. 3. Teraz mamy trzy paciorki na każdym z nich odmawiamy Zdrowaś Maryjo Pierwsza modlitwa to jest modlitwa za pogłębienie wiary,

Bardziej szczegółowo

Chrześcijanie są jak drzewa

Chrześcijanie są jak drzewa Chrześcijanie są jak drzewa Księga Rodzaju 2:18-24 Potem rzekł Pan Bóg: Niedobrze jest człowiekowi, gdy jest sam. Uczynię mu pomoc odpowiednią dla niego. Utworzył więc Pan Bóg z ziemi wszelkie dzikie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM NAUCZANIA POZNAJĘ BOGA I W NIEGO WIERZĘ PODRĘCZNIK JESTEM CHRZEŚCIJANINEM ROZDZIAŁ 1. Żyję w przyjaźni z Jezusem rozumie sens

Bardziej szczegółowo