Ewaluacja działań podejmowanych na rzecz systemu kształcenia i szkolenia w ramach EFS RAPORT KOŃCOWY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ewaluacja działań podejmowanych na rzecz systemu kształcenia i szkolenia w ramach EFS RAPORT KOŃCOWY"

Transkrypt

1 Ewaluacja działań podejmowanych na rzecz systemu kształcenia i szkolenia w ramach EFS RAPORT KOŃCOWY Przygotowany dla: Departamentu Zarządzania EFS w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego Autorzy: Agrotec Polska SP. z o. o. Polskie Towarzystwo Socjologiczne Warszawa, marzec 2008 r.

2 Wydawca: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego ul. Wspólna 2/ Warszawa tel. (+48 22) ISBN: Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym ul. Wspólna 2/4, Warszawa tel. (+48 22) , fax. (+48 22) oraz Internet: Infolinia EFS EFS płatne jak za połączenie lokalne Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

3 Spis treści Spis skrótów... 4 Streszczenie Wprowadzenie Opis zastosowanej metodologii i realizacji badania Wyniki ewaluacji Wpływ wsparcia w zidentyfikowanych obszarach problemowych Wpływ wsparcia w zidentyfikowanych obszarach problemowych Wsparcie dla uczniów zagrożonych marginalizacją i wykluczeniem społecznym Edukacja informatyczna Edukacja przedszkolna Kształcenie zawodowe i ustawiczne Kształcenie na odległość Standaryzacja kształcenia Badania naukowe, badania poziomu osiągnięć Kształcenie i doskonalenie nauczycieli Kształcenie osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych Wnioski dotyczące wpływu wsparcia na zmiany w dostępie do edukacji i wyrównywania szans edukacyjnych Wnioski dotyczące wpływu wsparcia na zmiany w jakości kształcenia i szkolenia Wnioski dotyczące wpływu wsparcia na dopasowanie systemu edukacji do wymogów rynku pracy i społeczeństwa opartego na wiedzy Załączniki Załącznik nr 1 - Lista osób, z którymi przeprowadzono wywiady pogłębione Załącznik nr 2 - Uczestnicy warsztatów heurystycznych stycznia Załączniki przekazane w oddzielnych dokumentach w wersji papierowej: Załącznik nr 3 Raport z bezpośrednich badań ilościowych (PAPI) zrealizowanych wśród BO Działania 2.2 ZPORR Załącznik nr 4 Raport z telefonicznych badań ilościowych (CATI) zrealizowanych wśród beneficjentów ostatecznych instytucjonalnych Działania 2.1.b oraz Działania 2.2.a SPO RZL Załącznik nr 5 Raport z telefonicznych badań ilościowych (CATI) zrealizowanych wśród BO szkoleń, kursów i studiów podyplomowych w ramach Działania 2.2. SPO RZL. Załączniki w wersji elektronicznej przekazane na płycie CD: Załącznik nr 6 Raporty z monograficznych studiów przypadku na poziomie powiatu i gminy (4 raporty) Załącznik nr 7 Raporty ze studiów pozytywnego wpływu otrzymanego stypendium na poprawę warunków dostępu do edukacji i poprawę jakości kształcenia (5 raportów) Załącznik nr 8 Raporty z realizacji poszczególnych projektów (32 raporty) Załącznik nr 9 Raport cząstkowy z realizacji badania Załącznik nr 10 Raport metodologiczny 3

4

5 Spis skrótów BO CATI CKE Beneficjent Ostateczny Badanie kwestionariuszowe metodą telefoniczną (ang. Computer Assisted Telephone Interviewing) Centralna Komisja Egzaminacyjna CKP Centrum Kształcenia Praktycznego CKU Centrum Kształcenia Ustawicznego CMPPP Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej DKZiU Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego MEN EFS Europejski Fundusz Społeczny GUS ICT IDI Główny Urząd Statystyczny Technologie Informatyczno - Komunikacyjne (ang. Information and Communication Technology) Indywidualny Wywiad Pogłębiony (ang. Individual in-depth Interview) IP Instytucja Pośrednicząca IZ RPO Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym IRWiR PAN Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk JST Jednostka/Jednostki Samorządu Terytorialnego KO Kuratorium Oświaty KOWEZiU Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej LO Liceum ogólnokształcące LP Liceum profilowane MEN Ministerstwo Edukacji Narodowej MENiS Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu MRR Ministerstwo Rozwoju Regionalnego NGO tu: Sektor Organizacji Pozarządowych (ang. Non-Governmental Organisation) OKE Organ prowadzący Okręgowa Komisja Egzaminacyjna Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiadający za jej działalność. W Polsce są to: jednostki administracji centralnej (rządowej), jednostki samorządu terytorialnego, organizacje społeczne i stowarzyszenia, organizacje wyznaniowe 5

6 PIRLS PISA PO KL Międzynarodowe Badanie Osiągnięć w Rozumieniu Czytanego Tekstu (ang. Progress in International Reading Literacy Study) Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów (ang. Programme for International Student Assessment) Program Operacyjny Kapitał Ludzki PPP Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna RPO Regionalny Program Operacyjny SPO RZL Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich SZOK Szkolne Ośrodki Kariery UE Unia Europejska UW Uniwersytet Warszawski WDN Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli ZPORR Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego 6

7 Streszczenie 1. Cel badania Zgodnie ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia podstawowym celem badania było dokonanie kompleksowej ewaluacji działań na rzecz kształcenia i szkolenia w ramach EFS, a zwłaszcza Działań 2.1 Zwiększenie dostępu do edukacji promocja kształcenia przez całe życie i 2.2 Podniesienie jakości edukacji w odniesieniu do potrzeb rynku pracy Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich oraz Działania 2.2 ZPORR Wyrównywanie szans edukacyjnych poprzez programy stypendialne, szczególnie poprzez określenie ich wpływu na system kształcenia i szkolenia we wskazanym zakresie. Zgodnie z oczekiwaniami Zamawiającego badanie ewaluacyjne skupiało się na ocenie trafności, komplementarności, efektywności, skuteczności i oddziaływania projektów z uwzględnieniem zdefiniowanych na etapie raportu cząstkowego obszarów tematycznych i w odniesieniu do skali problemów całości systemu kształcenia i szkolenia w Polsce. 2. Metodologia badania Badanie ewaluacyjne zostało przeprowadzone w oparciu o analizę danych ze źródeł zastanych oraz badania empiryczne, w trakcie których zgromadzone zostały dane ilościowe i jakościowe. Zastosowano następujące metody i podejścia badawcze: Analiza danych zastanych, obejmująca dane z innych badań w obszarze edukacji, w tym dane statystyczne, wnioski projektowe, sprawozdania z realizacji Działań, dokumenty powstałe w wyniku realizacji projektów i na potrzeby ich realizacji, ekspertyzy, dokumenty strategiczne, uzupełnienie SPO RZL, uzupełnienie ZPORR, akty prawne i rozporządzenia etc. Indywidualne wywiady pogłębione (IDI); Zogniskowane wywiady grupowe (przeprowadzone w ramach monograficznego studium przypadku na poziomie powiatu/gminy z przedstawicielami różnych grup interesariuszy); Badanie ilościowe beneficjentów ostatecznych (BO); - CATI z beneficjentami ostatecznymi Działania 2.1 schemat b) SPO RZL i Działania 2.2 schemat a) SPO RZL na próbie reprezentatywnej, ogólnopolskiej liczącej 1941 instytucji; - CATI z beneficjentami ostatecznymi Działania 2.2 SPO RZL - na próbie reprezentatywnej, ogólnopolskiej liczącej 1026 pracowników kadry oświaty - Wywiad kwestionariuszowy bezpośredni (face-to-face) z beneficjentami ostatecznymi Działania 2.2 ZPORR - na próbie reprezentatywnej, ogólnopolskiej liczącej 1000 stypendystów; Studium przypadku na poziomie wybranych projektów 4 projekty; 7

8 Wywiady kwestionariuszowe częściowo ustrukturyzowane z koordynatorami projektów rozwojowych dla szkół oraz wspierających alternatywne formy edukacji przedszkolnej; Studia pozytywnego wpływu otrzymanego stypendium na poprawę warunków kształcenia beneficjenta ostatecznego Działania 2.2 ZPORR (5 opisów pozytywnego wpływu otrzymanego stypendium na poprawę warunków dostępu do edukacji i poprawę jakości kształcenia ); Monograficzne studia przypadku na poziomie podstawowych jednostek struktury zarządzania edukacją: 2 gminy i 2 powiatu. 3. Wyniki ewaluacji Projekty oparte na lokalnej diagnozie potrzeb - projekty rozwojowe dla szkół i alternatywne formy edukacji przedszkolnej Za najskuteczniejszy, modelowy instrument rozwiązywania problemów w zakresie barier w dostępie do edukacji należy uznać projekty oparte na lokalnej diagnozie potrzeb, wieloaspektowe i elastyczne, które są oparte na lokalnej, długotrwałej i ugruntowanej na poziomie społeczności lokalnej polityce oświatowej. Projekty tego typu mogą być adresowane do różnych środowisk, nie tylko wiejskich, jak działo się to w przypadku Działania 2.1 SPO RZL. W ramach badanych Działań do takiego rodzaju wsparcia można zaliczyć przede wszystkim projekty ukierunkowane na alternatywne formy edukacji przedszkolnej oraz dotacje dla szkół na projekty rozwojowe. Wartością dodaną takich projektów jest to, że okazały się znakomitym katalizatorem aktywności społecznej wokół problemów oświaty - angażują dla realizacji całą społeczność lokalną (przy wykorzystaniu jej zasobów kompetencji oraz czasu), a nie tylko kadrę pedagogiczną lub ekspertów zewnętrznych, co podnosi znacząco ich efektywność. Projekty te realizują wiele kluczowych celów z zakresu wyrównywania szans w dostępie do edukacji równocześnie, mierzonych między innymi zmniejszeniem segregacji między szkołami i wewnątrz szkół oraz zmniejszeniem segregacji pomiędzy osobami pochodzącymi z grup defaworyzowanych. 1 Warto zwrócić uwagę na bogactwo programów działania w ramach tych projektów w zestawieniu z kwotą kilkudziesięciu tysięcy złotych dotacji. W ramach projektów realizowano działania na rzecz ułatwienia dostępu do kultury, nauki języków obcych, zajęć pozalekcyjnych, wyrównawczych, opieki pedagogicznej nad uczniami sprawiającymi trudności wychowawcze lub z dysfunkcjami, uzupełniano księgozbiory szkolne, organizowano wyjazdy edukacyjne, współpracę z innymi szkołami, a także instytucjami i uczelniami wyższymi. Co najważniejsze - projekty odnoszą się do konkretnych, często specyficznych problemów danej społeczności, co zwiększa ich adekwatność i skuteczność. Wywołują znaczący efekt dźwigni, będąc polem edukacji w zakresie myślenia projektowego i zarządzania projektem, a w konsekwencji źródłem nowych inicjatyw. Jak wynika z badania ewaluacyjnego, na poziomie pojedynczego ucznia pozytywnym efektem projektów jest integracja środowiska szkolnego, wzrost samooceny uczniów, poprawa ich samodzielności w poszukiwaniu informacji oraz wymierny skutek lepsze oceny szkolne. 1 Na takie oddziaływanie projektów wskazują zarówno wyniki badań jakościowych (monograficzne studia przypadku na poziomie powiatu i gminy, wywiady z koordynatorami projektów rozwojowych), jak i ilościowego badania w ramach projektu Szkoła Marzeń. Więcej informacji w rozdziale

9 Doświadczeniem wynikającym z realizacji typu projektu Dotacje dla szkół na projekty rozwojowe jest potwierdzenie wagi partnerstwa różnych podmiotów w działaniach na rzecz edukacji. Czynnikiem wyrównywania szans edukacyjnych jest udział szkoły w szerszych strukturach instytucjonalnych, których celem jest zrównoważony rozwój lokalny, a nie jedynie rozwój edukacji. Obszar edukacji przedszkolnej został w głównej mierze wsparty przez wprowadzanie alternatywnych form edukacji przedszkolnej. Przyjęta formuła wparcia okazała się zdecydowanie adekwatna do potrzeb odbiorców, co potwierdziły badania ewaluacyjne. Skuteczność wsparcia jest wysoka, placówki spełniają swoją rolę. Wsparcie zostało też zaadresowane prawidłowo pod względem regionalnym. Wsparcie tego typu jest równocześnie czynnikiem popularyzującym wczesną edukację przedszkolną na wsi i oddziałującym na edukację rodziców w zakresie wychowania i opieki nad dzieckiem. Powstanie placówek było poprzedzone lokalnymi analizami potrzeb, co pozwalało na umiejscowienie przedszkoli tam, gdzie były najbardziej potrzebne. Adekwatność i skuteczność tej formy wsparcia oceniana jest bardzo wysoko, co skłania do wypracowania rekomendacji, aby projekty alternatywnej edukacji przedszkolnej były rekomendowane potencjalnym beneficjentom PO KL jako przykłady dobrej praktyki. Skala tej formy wsparcia jest stosunkowo niewielka w obliczu potrzeb, stąd należy podkreślić jej pilotażowy charakter. Program stypendialny - Działanie 2.2 ZPORR Adekwatność i trafność pomocy stypendialnej można ocenić jako zadowalającą, ale jedynie z tego powodu, że wobec ogromnych potrzeb w zakresie wsparcia materialnego każda ilość i każda forma wsparcia tego rodzaju dla osób defaworyzowanych zostanie z pewnością wykorzystana. Kwota pomocy, trafiająca do ucznia lub studenta, powinna stanowić istotny czynnik wspierający realizację jego kariery, co przesądza o skuteczności prowadzonych działań. Ukierunkowany bezpośrednio na cel podnoszenia poziomu wykształcenia program stypendialny w nikły sposób przyczynił się do poprawy sytuacji w zakresie wyrównywania szans edukacyjnych. Trudności w kontynuowaniu nauki, wynikające z trudnej sytuacji materialnej uczniów oraz studentów, nie zostały pokonane w wyniku pobierania stypendium. Działanie 2.2 ZPORR w ograniczonym stopniu przyczyniło się do wyrównywania szans w dostępie młodzieży z grup i terenów zmarginalizowanych do edukacji na poziomie ponadgimnazjalnym zakończonym maturą i do studiów wyższych. Niewątpliwie wsparcie to przyczyniło się do zaspokojenia części potrzeb beneficjentów ostatecznych, jednak zostało ono wdrożone w sposób mało efektywny. Pomoc miała przede wszystkim charakter wspomagania już realizowanej ścieżki kariery i nie stymulowała aspiracji edukacyjnych BO, co miałoby o wiele większe znaczenie dla wyrównywania szans w dostępie do edukacji. Efektywność pomocy stypendialnej oceniona została nisko, na co miały wpływ następujące czynniki: brak zróżnicowania wielkości pomocy (równy rozdział środków finansowych dla poszczególnych BO) w ramach danego projektu regionalnego; mała wysokość kwoty stypendium, co powodowało, że rzeczywiste oddziaływanie wsparcia było obniżone; nietrafnie dobrane kryteria udziału w Programie (np. w pierwszym okresie realizacji projektu podstawowym, i właściwie jedynym, kryterium decydującym o przyznaniu pomocy była wysokość dochodów na jednego członka gospodarstwa domowego); 9

10 brak udziału czynnika społecznego w przydzielaniu stypendiów i diagnozy potrzeb na poziomie lokalnym; skomplikowany proces dokumentowania wydatków; konieczność zaangażowania znacznej liczby osób w proces administrowania wsparciem; niedostateczne finansowanie obsługi administracyjnej projektu w ramach wydatków kwalifikowalnych lub trudności proceduralne z rozliczeniem tych wydatków, co wymagało zaangażowania środków organu prowadzącego (zatrudnienie dodatkowych osób, koszty przelewów bankowych); nietrafiona rola i ranga komisji stypendialnych; docieranie z informacją do części potencjalnych beneficjentów ostatecznych zbyt późno, co uniemożliwiło im zebranie koniecznej dokumentacji. Projekty ukierunkowane na zakup sprzętu Wysoce adekwatną formą wsparcia były wszelkie projekty ukierunkowane na zakup sprzętu, w tym komputerowego i oprogramowania, a także sprzętu specjalistycznego i związanego z edukacją zawodową. Zrealizowane wsparcie w dużym i bardzo dużym stopniu zaspokoiło w tym zakresie potrzeby wspieranych placówek. Skala zakupów pozwala także sądzić, że oddziaływanie wsparcia może być oceniane na poziomie całego kraju. Zakupiony sprzęt jest wykorzystywany, a zdecydowana większość placówek dysponuje odpowiednio wykwalifikowana kadrą mogącą obsługiwać sprzęt. Istnieje jednak ciągła potrzeba doszkalania kadr, szczególnie w przypadku wyposażonych w specjalistyczny sprzęt diagnostyczny PPP. Zdaniem przedstawicieli wyposażonych instytucji, sprzęt i pomoce dydaktyczne oddziaływają pozytywnie na jakość kształcenia oraz dopasowanie procesu kształcenia do wymagań rynku pracy. Zakupiony sprzęt został skierowany do placówek najbardziej potrzebujących na terenach wiejskich i w małych miejscowościach, a więc tam gdzie dostęp do edukacji i jakość kształcenia są najniższe. Z drugiej strony wsparcie w postaci zakupu sprzętu ICT nie objęło wszystkich typów placówek, eliminując te najmniejsze i najsłabiej wyposażone. Placówki takie znajdują się najczęściej na terenach najsłabiej rozwiniętych, gdzie zarówno dostęp do edukacji i kształcenia jak i ich jakość są najniższe. Oznacza to, że cel, jakim było zmniejszanie różnic w dostępie do ICT, w szczególności do zwiększania dostępu do ICT wśród mieszkańców najsłabiej rozwiniętych regionów, na wsi oraz wśród uczniów na tych terenach nie został w pełni zrealizowany. Ocena efektywności realizacji niektórych projektów wyposażeniowych (np. zakup ICT) była obniżona ze względu na trudności realizacyjne. Projekty realizowane były w formie centralnych zakupów dla wszystkich regionów realizowanych w trybie przetargów. Przyjęta formuła miała zdecydowane znaczenie dla efektywności wsparcia. Procedury przetargowe bardzo utrudniły realizację centralnych projektów zakupowych, co zaskutkowało koniecznością przedłużenia wdrażania niektórych projektów. Z drugiej strony formuła realizacji centralne zakupy zapewniła jednorodność przyjętych rozwiązań we wszystkich wyposażanych placówkach. Realizacja wsparcia poprzez MEN dała gwarancję, że wszystkie placówki, niezależnie od regionu i wielkości placówki, otrzymały sprzęt o podobnej, wysokiej klasie. Wdrażanie projektów poprzez zakupy cen- 10

11 tralne było także uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia. Tak potężne zamówienie, jakim było wyposażenie kilkudziesięciu tysięcy placówek w sprzęt komputerowy, oprogramowanie, środki dydaktyczne, stanowiska do przeprowadzania egzaminów zawodowych, sprzęt specjalistyczny, dało możliwość dużych upustów u oferentów. Kształcenie na odległość Trafne w kontekście rozwoju edukacji ustawicznej jest wsparcie skierowane do obszaru kształcenia na odległość. Kompleksowe wsparcie w ramach EFS należy ocenić szczególnie wysoko, jako promujące i rozwijające ten obszar edukacji. Kompleksowość i spójność wsparcia polega tu na realizacji wielu różnych form pomocy, takich jak: utworzenie ogólnopolskiej sieci centrów kształcenia na odległość, stworzenie odpowiedniej metodologii i programów nauczania oraz właściwe przygotowanie kadry do prowadzenia placówek. Dzięki takiemu podejściu można przewidywać, że zakres oddziaływania poszczególnych form wsparcia będzie się uzupełniać i wzmacniać, a tym samym przyczyni się do osiągnięcia celu, jakim jest udostępnienie możliwości uczestnictwa w procesie kształcenia, poprawa poziomu wykształcenia członków społeczności lokalnych, a co za tym idzie, przyczynienie się do poprawy ich sytuacji na lokalnych i regionalnych rynkach pracy. W szczególności forma kształcenia na odległość adresowana jest do osób niepełnosprawnych, osób o utrudnionym dostępie do edukacji, osób ze środowisk wiejskich i małomiasteczkowych, będących w niekorzystnej sytuacji finansowej. Mimo iż wdrażanie wsparcia znajduje się na wczesnym etapie, ocenić można że przyczyni się ono do zmniejszania dysproporcji edukacyjnych pomiędzy wsią a miastem (wsparcie skierowane zostało przede wszystkim do obszarów wiejskich) oraz zmniejszenia segregacji pomiędzy osobami pochodzącymi z grup defaworyzowanych (ze względu na adekwatność wsparcia do grup defaworyzowanych ze względu na miejsce zamieszkania, niepełnosprawność czy sytuację osobistą). Kształcenie zawodowe i ustawiczne Projekty realizowane w ramach Działań 2.1 i 2.2 SPO RZL dostarczyły wsparcia w szkolnictwie zawodowym i ustawicznym w kluczowych dla zapewnienia jakości kształcenia i dopasowania do wymagań rynku pracy płaszczyznach: doskonalenia zawodowego nauczycieli, w tym kształcenia doradców zawodowych, tworzenia programów nauczania i materiałów dydaktycznych oraz wyposażenia placówek odpowiedzialnych za kształcenie zawodowe i ustawiczne. W żadnej z tych płaszczyzn projekty nie zaspokoiły z pewnością wszystkich potrzeb reformowanego systemu kształcenia zawodowego i ustawicznego. Biorąc pod uwagę fakt, że odbiorcami usług edukacyjnych w szkolnictwie zawodowym są w zdecydowanej większości osoby o niskich osiągnięciach edukacyjnych, można stwierdzić, że wsparcie zmierzające do podniesienia jakości tych usług wpływa na wyrównywanie szans edukacyjnych. Nauka z wykorzystaniem m.in. zakupionego sprzętu i opracowanych modułowych programów nauczania zawodowego wyposaża osoby nie tylko w nowoczesne umiejętności dostosowane do wymogów rynku pracy, ale też daje możliwość elastycznego uczenia się zgodnie z wymogami społeczeństwa opartego na wiedzy. W przypadku realizacji projektów, które związane były z zakupem sprzętu przeznaczonego na potrzeby kształcenia zawodowego można stwierdzić ich wysoką użyteczność, bowiem przyczyniły się one w wielu placówkach do rozwiązania najistotniejszych problemów związanych z dopasowaniem warunków kształcenia do potrzeb rynku pracy, m.in. zapewniły kształcenie w danym zawodzie zgodnie z aktualnymi rozwiązaniami technologiczny- 11

12 mi. W związku z powyższym zasięg ich oddziaływania jest szeroki a wartość dodana wynikająca z realizacji wsparcia wysoka. Wyposażenie stanowisk egzaminacyjnych nie tylko bowiem wpłynęło na obiektywizację wyników egzaminów, ale również na porównywalność uzyskanych dyplomów i kwalifikacji. Wykorzystywane w procesie kształcenia wywarło nie tylko pozytywny wpływ na jego jakość, co potwierdzają badania ilościowe, ale również spowodowało powstanie nowych inicjatyw w poszczególnych placówkach. Pozwoliło też na rozszerzenie oferty edukacyjnej o kształcenie w nowych zawodach. Dzięki zakupowi nowego sprzętu placówki kształcenia ustawicznego uzyskały również możliwość wszczęcia procedur akredytacyjnych. Tworzenie programów nauczania i materiałów dydaktycznych wspierał projekt: Przygotowanie innowacyjnych programów do kształcenia zawodowego. Powstałe w ramach projektu modułowe programy nauczania odpowiadają potrzebom kształcenia zawodowego dostosowanego do potrzeb rynku pracy, ale w ramach ewaluowanych projektów ukierunkowanych na opracowanie i upowszechniania takich programów stwierdzono liczne bariery w ich wprowadzaniu w szkołach zawodowych. Jedną z tych barier jest brak odpowiedniego przygotowania nauczycieli, uczących do tej pory jedynie w systemie lekcyjnym. Dynamiczny rozwój kształcenia zawodowego był wspierany również przez realizację projektów, których celem jest podnoszenie kompetencji nauczycieli tego etapu kształcenia. Doskonalenie zawodowe nauczycieli wspierane było w ramach projektów: Przygotowanie kadry do prowadzenia kształcenia ustawicznego na odległość oraz Wspieranie szkolnictwa zawodowego poprzez kursy i inne formy doskonalenia. Rozwojowi obszaru doradztwa zawodowego sprzyjał projekt Przygotowanie nauczycieli do roli doradcy zawodowego w ramach studiów podyplomowych. Na użyteczność i trwałość projektu negatywny wpływ mają w szczególności dwa czynniki: brak zainteresowania współpracą z doradcami ze strony pracodawców oraz brak zainteresowania organów prowadzących szkoły dla tworzenia tych funkcji w obrębie reprezentowanych przez nich placówek, co tworzy razem negatywne sprzężenie zwrotne. Tworzenie stanowisk doradców zawodowych w szkołach nie jest obowiązkiem ustawowym organów prowadzących i zależy tylko od ich woli oraz od możliwości finansowych, w związku z czym osoby posiadające tego rodzaju kwalifikacje nie mają często okazji ich wykorzystania. Problem doradztwa powinien być rozwiązany kompleksowo poprzez stworzenie systemu doradztwa zawodowego dla uczniów, obejmującego szkołę, poradnię psychologiczno-pedagogiczną, PUP i pracodawców. Obszarem, który nie był objęty wsparciem było partnerstwo na rzecz edukacji i kształcenia ustawicznego oraz współpracy szkół i placówek kształcenia ustawicznego z pracodawcami, które niewątpliwie jest niezbędnym warunkiem dopasowania systemu kształcenia i szkolenia do realnych potrzeb rynku pracy. Innym obszarem wymagającym uwagi, pozostaje brak spójności polityk lokalnych ze strategią rozwoju edukacji zawodowej i ustawicznej. Istnienie zewnętrznych barier, takich jak niejasna pozycja dorady zawodowego, brak spójnych lokalnych polityk edukacyjnych, i brak rozwiązań systemowych sprawia, że oddziaływanie wsparcia na rozwój edukacji ustawicznej i zawodowej jest ograniczone. Standaryzacja kształcenia Działania związane ze standaryzacją kształcenia i szkolenia, takie jak wprowadzenie egzaminów zewnętrznych umożliwiające porównywalność ich wyników oraz działania na rzecz rozwoju systemu akredytacji placówek prowadzących kształcenie ustawiczne w 12

13 formach pozaszkolnych, wspierane w ramach EFS, prowadzą pośrednio do poprawy jakości kształcenia i szkolenia. Wsparcie w ramach EFS skierowane do tego obszaru można ocenić jako kompleksowe i zakrojone na skalę, która pozwala na ocenę oddziaływania na poziomie makroskopowym. Warunkiem skuteczności systemu oceniania zewnętrznego jest odpowiednio przygotowana kadra egzaminatorów, jak również zapewnienie wyposażenia ośrodków egzaminacyjnych oraz centralnej i okręgowych komisji egzaminacyjnych, gwarantującego egzaminowanym jednakowe warunki zdawania egzaminów. Wsparcie otrzymane w wyniku realizacji projektów znacząco wpłynęło na podniesienie jakości funkcjonowania systemu egzaminowania zewnętrznego w tym zakresie. Ponadto zdobyte podczas kursów umiejętności są wykorzystywane przez nauczycieli do modyfikowania sposobu nauczania i co za tym idzie, do podnoszenia jakości pracy szkoły. Odpowiednie przygotowanie do egzaminów, a w szczególności do egzaminu zawodowego, przyczynia się do lepszego przygotowania absolwentów szkół do wejścia na rynek pracy. Kształcenie i doskonalenie kadry oświaty Kolejnym kluczowym czynnikiem wpływającym na jakość kształcenia i szkolenia jest odpowiednie przygotowanie kadry oświatowej do nauczania w społeczeństwie opartym na wiedzy i w warunkach uczenia się przez całe życie. Adekwatność wsparcia EFS ukierunkowanego na doskonalenie nauczycieli można ocenić wysoko, aczkolwiek brak spójnej informacji o potrzebach szkoleniowych tej grupy sprawia, że adekwatność oceniać można jedynie w odniesieniu do opinii uczestników wsparcia. Wszystkie wymienione formy interwencji spełniały generalne oczekiwania wynikające z nowych potrzeb, pojawiających się w wyniku reformy oświaty oraz konieczności rozwoju modelu społeczeństwa opartego na wiedzy. Uwzględniały też powszechnie znane potrzeby finansowe nauczycieli (wsparcie było bezpłatne) oraz potrzeby mniejszych szkół, przede wszystkim wiejskich, w tym wynikające z niedoborów kadry do prowadzenia zajęć pozalekcyjnych (kwalifikacje w zakresie nauczania drugiego przedmiotu, nauczanie ICT, języków obcych). Odpowiadały również na zapóźnienia, z jakimi mamy do czynienia w polskim systemie kształcenia i szkolenia w zakresie szkolnictwa zawodowego. Dzięki wsparciu z EFS dla projektów dotyczących doskonalenia kadry szkół i placówek oświatowych, możliwe jest zwiększenie kompetencji kluczowych nauczycieli, a także wsparcie kształtowania się modelu nauczyciela uczącego się przez całe życie. Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi systemu kształcenia i doskonalenia nauczycieli jest badanie rzeczywistych potrzeb szkoleniowych tej grupy. W ramach ewaluowanego wsparcia nie były prowadzone takie badania w skali pozwalającej na opracowanie długofalowej polityki w tym obszarze. Dodatkowo brak standardów doradztwa metodycznego oraz powiązania jego koncepcji z rozwojem nauczyciela sprawia, że proces kształcenia i doskonalenia nauczycieli przebiega w sposób dość przypadkowy. Nakłada się na to brak lokalnych polityk edukacyjnych, które byłyby konsekwentnie realizowane w okresie dłuższym, niż jedna kadencja władz samorządu. Wsparcie dla osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych Oddziaływanie wsparcia w ramach EFS na poprawę dostępu do edukacji osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi dotyczy głównie wyposażenia szkół specjalnych i integracyjnych oraz poradni psychologiczno - pedagogicznych. Uwzględniając skalę zrealizowanych przedsięwzięć (430 placówki zostały wyposażone w sprzęt specjalistyczny do kształ- 13

14 cenia uczniów niepełnosprawnych, 3400 w środki dydaktyczne, a 1310 w komputery ze specjalistycznym oprogramowaniem) oraz pozytywne opinie użytkowników wyposażenia na temat jego trafności do potrzeb, skuteczności i użyteczności, wsparcie w tym obszarze można ocenić pozytywnie. Realizacja projektów wyposażeniowych sprzyja lepszemu diagnozowaniu osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych i zwiększeniu ich samodzielności. Można uznać, że wsparcie w tym obszarze może mieć pośrednio wpływ na ułatwienie tym osobom dostępu do edukacji oraz zwiększenie ich szans na zatrudnienie. Podkreślić należy jednak, że potrzeby w obszarze edukacji specjalnej są nadal olbrzymie i obejmują zarówno dalsze zapotrzebowanie na specjalistyczne wyposażenie, jak i kształcenie kadry i tworzenie specjalistycznych programów nauczania. Wsparcie w ramach EFS nie było ukierunkowane na zaspokojenie tych potrzeb lub, jak w przypadku projektu Kursy doskonalące dla nauczycieli z zakresu pedagogiki specjalnej, jego realizacja nie powiodła się ze względu na niewystarczające zainteresowanie uczestnictwem w projekcie. Rozszerzenie udziału osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych w głównym nurcie szkolnictwa wymaga również systematycznych badań zarówno ich potrzeb, jak i efektów polityk oświatowych skierowanych do tych grup. Kolejnym obszarem w edukacji specjalnej, nieobjętym wsparciem, jest doradztwo zawodowe. Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych i ich rodziny wymagają szczególnego wsparcia w zakresie planowania przyszłości na rynku pracy, którego często nie otrzymują. Komplementarność i spójność wsparcia Bezpośredni wpływ wsparcia EFS na jakość edukacji i szkoleń można zaobserwować na poziomie jednostki samorządu terytorialnego i samej placówki. Jak pokazują wyniki badań, w tych placówkach lub jednostkach samorządu terytorialnego, które korzystały z różnorodnych form wsparcia możliwe jest wnioskowanie o ich wieloaspektowym oddziaływaniu. Ponadto współwystępowanie różnego rodzaju wsparcia jest dodatkowo wzmacniane w tych przypadkach, gdy będzie ono spójne z lokalnie opracowanymi i konsekwentnie wdrażanymi kierunkami rozwoju edukacji na poziomie jednostki samorządu terytorialnego. Projekty wdrażane w gminie lub powiecie składają się na spójną interwencję. Oddziaływanie różnych projektów jest wzmacniane poprzez fakt ich równoległej realizacji w jednym miejscu, np. przy równoczesnym szkoleniu kadr i wyposażaniu placówek edukacyjnych w sprzęt, z którego korzystanie jest możliwe dzięki zdobytym kompetencjom. W ramach ewaluowanych Działań najwyżej można ocenić szkolenia z zakresu ICT umożliwiające korzystanie ze sprzętu komputerowego i multimedialnego, którego zakup był dofinansowany w ramach EFS. Możliwości wykorzystania sprzętu jako narzędzia pozyskiwania informacji przydatnych do prowadzenia lekcji wzmacniane są dodatkowo poprzez kursy językowe. Jednocześnie warto zauważyć, iż występowanie niedostatków w zakresie zarządzania oświatą, braków spójnej i długotrwałej, lokalnej polityki oświatowej oraz braków współpracy partnerskiej najpierw mogą być przeszkodą w pozyskiwaniu środków na różnego typu projekty, a następnie mogą stanowić bariery w ich koordynacji. Zarządzanie oświatą na poziomie lokalnym Interwencja w ramach ewaluowanych Działań z założenia składa się na spójną interwencję, w której brakuje jednak oddziaływania na sferę zarządzania oświatą. Jest to istotna 14

15 kwestia ponieważ wszystkie podstawowe warunki sukcesu wsparcia wdrożonego w ramach EFS, a także wsparcia planowanego w obecnym okresie programowania w pierwszym rzędzie zależą od sprawnego zarządzania oświatą na poziomie jednostek samorządu terytorialnego. O przyszłej lokalnej kontynuacji wsparcia i wzmacniania trwałości rezultatów projektów będą decydowały między innymi: Zdolności absorpcyjne JST w zakresie pozyskiwania środków unijnych; Posiadanie kadry administracyjnej, odpowiedzialnej za zarządzanie oświatą na poziomie gminy. Często można się spotkać z brakiem niezbędnego przygotowania do pozyskiwania środków zewnętrznych i zarządzania projektami dofinansowanymi ze środków unijnych. Na szczególną uwagę zasługuje brak umiejętności pracy metodą projektów i efektywnego ubiegania się o dofinansowania ze środków unijnych; Doświadczenie w zakresie realizacji projektów; Posiadanie środków na współfinansowanie; Zaangażowanie innych niż szkoły i organy prowadzące podmiotów działających w gminie lub w powiecie: organizacji pozarządowych, przedsiębiorców, parafii, lokalnych autorytetów i liderów. Istnienie na obszarze powiatu czy gminy struktur współpracy partnerskiej powinno stać się powszechnym zjawiskiem. Stworzenie ww. struktur współpracy powinno zatem być przedmiotem interwencji w ramach EFS (przynajmniej pośrednio); Istniejąca lokalna polityka edukacyjna. Przesłanką zwiększenia skuteczności wsparcia EFS będzie przede wszystkim oddziaływanie na zmiany systemowe, sprzyjające tworzeniu lokalnych polityk edukacyjnych i organizowaniu wokół nich partnerstw podmiotów z różnych obszarów życia społecznego i gospodarczego. Jest to także warunkiem trwałości wsparcia. 15

16 4. Tabela rekomendacji OBSZAR PROBLEMOWY: WSPARCIE UKIERUNKOWANE NA ZMIANY W DOSTĘPIE DO EDUKACJI I WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH Typ wsparcia: Stypendia Problem/zjawisko Zagrożeniem jest planowana rezygnacja ze stypendiów kierowanych do ogółu uczniów i studentów z obszarów i grup defaworyzowanych w ramach Priorytetu 9 PO KL i pozostawienie jedynie stypendiów dla uczniów wybitnie uzdolnionych. Spowoduje to pozbawienie dużej grupy uczniów i studentów o przeciętnych uzdolnieniach, ale wykazujących wolę kształcenia - możliwości pobierania stypendium, a w konsekwencji przyczyni się do zmniejszenia ich szans edukacyjnych. Jeżeli celem Programu ma być zwiększenie spójności społecznej, to realizacja zasady pomocniczości wymaga wsparcia dla wszystkich, którzy wykazują wolę i determinację zmiany swojej sytuacji życiowej. Kwestią niezbędną dla zwiększenia wpływu programów stypendialnych w osiąganiu tych zmian w sytuacji życiowej beneficjenta ostatecznego jest zapewnienie mu wsparcia w tworzeniu i realizacji swoich planów edukacyjnych, a także zawodowych. Podkreślić należy rolę doradcy zawodowego w tym procesie. Czynnikiem pośrednio wpływającym na powodzenie realizacji planów kariery stypendysty jest współpraca pomiędzy środowiskiem pracodawców i szkołą, co pomoże powiązać plany kariery ucznia lub studenta z ofertą rynku pracy. Obecnie współpraca ta jest niewystarczająca. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Wskazane jest skierowanie wsparcia do ogółu uczniów i studentów Warunkiem otrzymania stypendium, a potem jego utrzymania jest przedstawienie, a następnie konsekwentna realizacja planu kariery edukacyjnej, zawierającego szereg celów pośrednich do osiągnięcia. Opracowanie i kontrola realizacji planów kariery powinny być wspomagane przez szkolnych doradców zawodowych, ew. doradców zawodowych działających w ramach poradni psychologicznopedagogicznych Doradcy PUP i organizacje pozarządowe powinny pełnić rolę doradczo-konsultacyjną w zakresie trendów lokalnych i regionalnych rynków pracy, a także rolę pośrednika między środowiskiem pracodawców a szkołą, co powiąże plany kariery ucznia lub studenta pobierającego stypendium z ofertą rynku pracy. Rekomendację środowiskową (parafia, organizacja młodzieżowa, klub sportowy, samorząd szkolny, sołectwo itp.) proponujemy potraktować jako propozycję do dopracowania, która mogłaby zostać wpisana do kryteriów przyznawania stypendiów jako warunek dodatkowy, nieobligatoryjny, ale zwiększający szansę. Zdaniem ewaluatorów taka rekomendacja mogłaby poprawić efektywność wdrażania pomocy stypendialnej. Adresat rekomendacji Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Ministerstwo Edukacji Narodowej 16

17 Typ wsparcia: Projekty rozwojowe dla szkół Problem/zjawisko Typ wsparcia oparty na formule dotacji dla szkół na projekty rozwojowe zyskał bardzo dobre oceny społeczne jako elastyczny i rozwiązujący problemy dostępu do edukacji w sposób kompleksowy. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Doświadczenia zebrane w wyniku realizacji tego typu projektów powinny zostać szeroko upowszechnione przy zastosowaniu różnych kanałów informacyjnych. Akcja informacyjna powinna być skierowana do przedstawicieli społeczności wiejskich i małych miast, a także w większych miejscowościach, gdzie mamy do czynienia ze znaczącym występowaniem grup defaworyzowanych, np. na obszarach, na których można obserwować społeczne skutki restrukturyzacji gospodarczej. Jedną z form upowszechnienia powinien być program szkoleniowy, poświęcony tworzeniu tego typu projektów i zarządzaniu nimi. W Planach Działania dla priorytetu 9 należy przewidzieć preferencje dla kompleksowych projektów rozwojowych szkół lub większej liczby placówek edukacyjnych zarządzanych przez jeden organ prowadzący. Adresat rekomendacji Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, IP/ IP II Stopnia PO KL, Ministerstwo Edukacji Narodowej Typ wsparcia: Wyposażenie szkół w sprzęt komputerowy i oprogramowanie Problem/zjawisko Placówki otrzymujące sprzęt w ramach projektów Pracownie komputerowe dla szkół oraz Internetowe centra informacji multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych zawierały z MEN umowę, która zakazywała wykorzystywania sprzętu odpłatnie oraz na cele nie związane z działalnością dydaktyczno wychowawczą placówki, w tym na rzecz osób spoza placówki (np. członków społeczności lokalnych). Pozostaje to w sprzeczności z celem projektów, jakim jest umożliwienie uczniom, nauczycielom i środowisku lokalnemu dostępu do internetu poza systemem lekcyjnym. Wyniki badań pokazują, iż zapotrzebowanie na upowszechnianie ICT w społecznościach lokalnych (szczególnie w małych miejscowościach, gdzie dostęp do ICT i Internetu nie jest powszechny) jest bardzo duże. Należy podkreślić niekompatybilność tego zapisu z przedstawionym wyżej oraz zaznaczyć, że duża część placówek świadomie łamie zakaz zapisany w umowie wykorzystując zakupiony sprzęt na potrzeby społeczności lokalnych. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Adresat rekomendacji Należy w przyszłości uwzględnić w umowach z placówkami zapisy pozwalające wykorzystywanie zakupionego sprzętu nie tylko przez uczniów placówki, ale także przez członków społeczności lokalnych. Należy jednocześnie uwzględnić w nich zapis gwarantujący, że zakupiony sprzęt będzie dostępny dla uczniów, i przez nich wykorzystywany w głównym stopniu. Ministerstwo Edukacji Narodowej, IZ RPO 17

18 Typ wsparcia: Wspieranie edukacji przedszkolnej Problem/zjawisko Niedostatki w dostępie do edukacji przedszkolnej na obszarach wiejskich stanowią jedną z fundamentalnych barier dostępu do edukacji, gdyż zwiększają dysproporcje w zakresie socjalizacji i umiejętności uczenia się już na wczesnym etapie rozwoju dzieci; jest to również kluczowy czynnik dziedziczenia statusu. Zjawisko, choć najdotkliwsze na obszarach wiejskich, jest również znaczące dla grup defaworyzowanych w miastach i dla miejskich obszarów defaworyzowanych (np. odczuwających skutki restrukturyzacji gospodarki). W rodzinach o niższych aspiracjach edukacyjnych brak jest świadomości wagi wczesnej edukacji przedszkolnej. Problemem jest także brak trwałych lokalnych polityk edukacyjnych, w tym dotyczących edukacji najmłodszych: praktyki w zarządzaniu edukacją przedszkolną oraz brak współpracy różnorodnych podmiotów na poziomie lokalnym, w tym funkcjonowania partnerstw na rzecz edukacji. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Upowszechnienie edukacji przedszkolnej powinno stać się w Polsce jednym z najważniejszych priorytetów polityki społeczno edukacyjnej, w tym lokalnych polityk edukacyjnych. W związku z tym należy: zaprojektować i przeprowadzić ogólnopolską kampanię wyjaśniającą społeczeństwu znaczenie wczesnej edukacji dla kariery edukacyjnej i życiowej dziecka. podjąć akcję promowania najlepszych samorządowych praktyk zarządzania edukacją oraz tworzenia lokalnych polityk edukacyjnych; równolegle prowadzić akcję promocji lokalnych partnerstw na rzecz edukacji jako metody tworzenia trwałych, lokalnych polityk edukacyjnych, uwzględniających edukację przedszkolną W Planach dla Poddziałania PO KL należy wprowadzić preferencję dla projektów uwzględniających element partnerstwa oraz tworzenie trwałej, lokalnej polityki edukacyjnej; organizacje pozarządowe należy uznać za równorzędnego partnera samorządu, który może pomagać gminom, zarówno od strony organizacyjnej, jak i merytorycznej w tworzeniu nowych form edukacyjnych dla małych dzieci; pożądane byłyby w ramach Działania preferencje dla projektów dotyczących budowy partnerstwa na rzecz edukacji, obejmującego problematykę edukacji przedszkolnej jako jeden z priorytetów. Adresat rekomendacji Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, IP/ IP II Stopnia PO KL 18

19 Typ wsparcia: Wspieranie kształcenia na odległość Problem/zjawisko W Polsce model kształcenia na odległość jest jeszcze mało popularny i znajduje się ciągle w sferze marginalnych działań w obszarze edukacji. Główne bariery to brak: odpowiednich regulacji prawnych; odpowiedniego zaplecza technicznego i dostępu do komputerów podłączonych do Internetu w pobliżu zamieszkania i pracy potencjalnych odbiorców; odpowiednio przygotowanej kadry (pedagogicznej, specjalistycznej i menedżerskiej); rzetelnej analizy dotyczącej potrzeb w zakresie kształcenia na odległość uwzględniającej sytuację gospodarczo-społeczną kraju oraz oczekiwania indywidualnych odbiorców; adekwatnych programów i kierunków kształcenia w tym trybie; centralnego ośrodka koordynacyjno - programowego czuwającego nad całym procesem kształcenia na odległość i koordynującego budowę systemu organizacyjnego dla tego typu kształcenia; wystarczającego promowania koncepcji kształcenia na odległość; dalekosiężnego programu rozwoju. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Aby model kształcenia na odległość stał się rzeczywistością, konieczna jest aktywna polityka państwa, która stworzyłaby odpowiednie rozwiązania systemowe. Konieczne jest: zapewnienie odpowiedniego zaplecza technicznego i dostępu do komputerów podłączonych do internetu w pobliżu zamieszkania i pracy potencjalnych odbiorców stąd konieczność inwestowania w wyposażenie; zapewnienie odpowiednio przygotowanej kadry (pedagogicznej, specjalistycznej i menedżerskiej) konieczność zapewnienia kursów i innych form doskonalenia kadr; zapewnienie programów, metod i narzędzi dydakt. o gwarantowanej jakości, które wykorzystywane będą do prowadzenia nauczania w trybie na odległość konieczność inwestowania w opracowywanie takich programów i pomocy dydaktycznych; zapewnienie adekwatnych programów i kierunków kształcenia kadry uczącej w trybie e-learning konieczność przeznaczania środków finansowych na tworzenie kierunków studiów przy współpracy z uczelniami wyższymi; systematyczne badanie potrzeb wynikających z sytuacji gospodarczospołecznej kraju oraz oczekiwań indywidualnych odbiorców kształcenia na odległość, co pomoże w budowaniu trwałego i rozwijającego się systemu kształcenia i szkolenia na odległość; stworzenie na poziomie centralnym ośrodka koordynacyjno - programowego czuwającego nad całym procesem kształcenia na odległość, wspomagającego powstanie sieci współpracujących ze sobą centrów; prowadzenie działań promocyjnych i upowszechniających e-learning w Polsce. Adresat rekomendacji Ministerstwo Edukacji Narodowej jako główny odbiorca rekomendacji Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Urzędy Pracy, JST, NGO, placówki oświatowe, szkolnictwo wyższe jako podmioty, które powinny być zaangażowane w proces wdrożenia rekomendacji 19

20 Typ wsparcia: Doskonalenie kadry placówek kształcących osoby o specjalnych potrzebach edukacyjnych Problem/zjawisko W ramach projektu Wyposażenie poradni psychologiczno-pedagogicznych w specjalistyczny sprzęt wraz z oprogramowaniem do poradni psychologiczno-pedagogicznych dostarczono wysokiej klasy sprzęt i nowoczesne metody terapeutyczne. Specjaliści pracujący na tym sprzęcie potrzebują dalszych kursów dokształcających, by w pełni z niego korzystać w procesie terapeutycznym dziecka. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Adresat rekomendacji Wskazane jest zapewnienie osobom prowadzących terapię w doposażonych placówkach możliwości dalszego kształcenia w zakresie metod wykorzystania zakupionego sprzętu oraz umożliwienie konsultacji ze specjalistami w formie stałych spotkań. Pozytywna w tym względzie jest inicjatywa CMPPP, będąca bezpośrednią odpowiedzią na to zapotrzebowanie, w wyniku której organizowane są zjazdy osób zajmujących się BioFeedBackiem w poradniach (inicjatywa nie jest finansowana z EFS). Ministerstwo Edukacji Narodowej, CMPPP Typ wsparcia: Wsparcie systemu doradztwa zawodowego dla osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych Problem/zjawisko Brak działań na rzecz doradztwa zawodowego skierowanego do uczniów, którzy realizują obowiązek szkolny w szkołach specjalnych. Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych nie mogą liczyć na pomoc specjalisty do spraw doradztwa zawodowego w swoich placówkach szkolnych, diagnostycznych i terapeutycznych. Ta grupa uczniów i ich rodzin wymaga szczególnego wsparcia w zakresie planowania przyszłości na rynku pracy. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Adresat rekomendacji Wskazane jest wprowadzenie doradztwa zawodowego skierowanego do uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, angażujące do współpracy placówki szkolne, PPP, PUP. W tym celu należałoby: przeszkolić doradców zawodowych do potrzeb osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych i ich rodzin, przygotować specjalne publikacje dla tych osób dotyczące możliwości dalszego kształcenia i zatrudnienia zapewnić środki na zatrudnienie doradców wprowadzić rozwiązania prawne, które stworzyłyby możliwości do zatrudniania doradców zawodowych w placówkach kształcenia specjalnego Ministerstwo Edukacji Narodowej, PPP, JST 20

21 Typ wsparcia: Wyposażenie placówek kształcących osoby o specjalnych potrzebach edukacyjnych Problem/zjawisko Placówki współodpowiedzialne za kształcenie osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi borykają się z istotnymi brakami w wyposażeniu w sprzęt komputerowy, multimedialny oraz oprogramowanie. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Adresat rekomendacji Wskazane jest dalsze doposażenie w sprzęt komputerowy i multimedialny oraz oprogramowanie ww. placówek celem unowocześnienia i usprawnienia warsztatu pracy specjalisty (psychologa, pedagoga, nauczyciela). Ponadto doposażenie placówek w najnowszy sprzęt komputerowy posłużyłoby do celów promocyjno-informacyjnych, w tym do prowadzenia stron www, dzięki którym możliwe byłoby szersze dotarcie do nauczycieli, rodziców, dzieci i młodzieży. Ministerstwo Edukacji Narodowej, PPP OBSZAR PROBLEMOWY: WSPARCIE UKIERUNKOWANE NA PODNOSZENIE JAKO- ŚCI KSZTAŁCENIA Typ wsparcia: Wyposażenie szkół w sprzęt komputerowy i oprogramowanie Problem/zjawisko Kryteria wyboru projektów Pracownie komputerowe dla szkół oraz Internetowe centra informacji multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych eliminowały najmniejsze i najsłabiej wyposażone szkoły. Placówki takie znajdują się najczęściej na terenach najgorzej rozwiniętych, gdzie dostęp do edukacji i kształcenia i ich jakość są najniższe. Ani MEN ani żadna inna centralna instytucja nie realizowała i nie realizuje projektu ukierunkowanego na upowszechnianie ICT w małych szkołach. Znaczenie problemu jest istotne gdyż na obszarach o słabszym upowszechnieniu ICT szkoła często jest głównym centrum dyfuzji technologii i wiedzy informatycznej. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Adresat rekomendacji Uznając funkcjonowanie szkół małych za zjawisko pozytywne w małych społecznościach należy rozważyć opracowanie programów adekwatnych do ich potrzeb. Rozwiązaniem rekomendowanym jest zakup mobilnych zestawów informatycznych, do użytkowania których nie ma potrzeby przeznaczania osobnych pomieszczeń. Ministerstwo Edukacji Narodowej, organy prowadzące szkoły, IZ RPO 21

22 Typ wsparcia: Wyposażenie szkół w sprzęt komputerowy i oprogramowanie Problem/zjawisko Zakupiony sprzęt komputerowy wraz oprogramowaniem w ramach projektów Pracownie komputerowe dla szkół nie jest wykorzystywany w pełnym stopniu. Większość placówek udostępnia sprzęt tylko w godzinach trwania lekcji, a zakupiony sprzęt wykorzystywany jest tylko do nauki informatyki i nie korzystają z niego nauczyciele innych przedmiotów. W przypadku projektu Internetowe centra informacji multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych utrudniony dostęp do stanowisk mają przedstawiciele społeczności lokalnej. Wynika to najczęściej z kwestii braku środków na opłacenie dodatkowych godzin dla opiekuna pracowni, bądź z braku zainteresowania ze strony szkoły na powszechniejsze udostępnianie sprzętu. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Należy dążyć do tego, aby korzystanie z ICT stało się codzienną i powszechną praktyką niezależnie od terenu zamieszkania oraz reprezentowanej grupy społecznej i ekonomicznej. Na obszarach wiejskich szczególną rolę mają tu do odegrania placówki oświatowe, dość dobrze wyposażone w sprzęt ICT z dostępem do internetu. Niezbędne w tym zakresie są rozwiązania pozwalające na szersze wykorzystywanie sprzętu komputerowego poprzez: pozyskanie środków na wynagrodzenia dla kadry, pod opieką której korzystano by ze stanowisk komputerowych w szerszym zakresie; przeznaczenie środków na organizację dodatkowych lekcji informatyki i zajęcia pozalekcyjne dla uczniów z wykorzystaniem komputerów; dobrze sprawdzającym się pomysłem do wykorzystania sprzętu ICT w nauczaniu różnych przedmiotów jest mobilny zestaw laptop plus rzutnik. Takie zestawy mogą przyczyniać się do podniesienia stopnia, w jakim korzysta się ze sprzętu na lekcjach innych niż informatyka; ważną z punktu widzenia rozwoju społeczeństwa informacyjnego na etapie szkolnym, jest kwestia dalszego doskonalenia nauczycieli w wykorzystywaniu ICT w procesie kształcenia oraz zapewnienie odpowiedniej jakości programów i materiałów multimedialnych używanych do prowadzenia zajęć. Adresat rekomendacji Ministerstwo Edukacji Narodowej, organy prowadzące szkoły, IZ RPO Typ wsparcia: Wyposażenie szkół w sprzęt komputerowy i oprogramowanie Problem/zjawisko Wskaźnik określający ilość uczniów przypadających na jedno stanowisko komputerowe w szkole w wyniku realizacji projektów Pracownie komputerowe dla szkół oraz Internetowe centra informacji multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych poprawi się znacząco (wg prognoz MEN na 1 stan. komputerowe przypadać będzie 10 uczniów), co przybliży Polskę do średniej europejskiej. Jednakże potrzeby w zakresie wyposażenia placówek w ICT pozostają bardzo duże. Więcej w rozdziale Skala ważności Nieznaczny Istotny Krytyczny Rekomendacja Adresat rekomendacji Wsparcie ukierunkowane na wyposażenie placówek w ICT powinno był kontynuowane. Kluczową kwestią jest dobranie odpowiednich kryteriów przyznawania wsparcia, które umożliwią ubieganie się o sprzęt ICT placówkom najbardziej potrzebującym. Ministerstwo Edukacji Narodowej, IZ RPO 22

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi MOC W REGIONACH Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 w edukacji Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Kraków, 28-29 listopada 2013 r. Czym jest

Bardziej szczegółowo

Kliknij, żeby dodać tytuł

Kliknij, żeby dodać tytuł Departament Funduszy Strukturalnych Kliknij, żeby dodać tytuł Edukacja w perspektywie finansowej 2014-2020 Plan prezentacji 1. Środki przewidziane na edukację w latach 2014-2020 w ramach EFS 2. Edukacja

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego w ramach. Operacyjnego Lubuskie 2020

Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego w ramach. Operacyjnego Lubuskie 2020 Doskonalenie jakości kształcenia zawodowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 Wsparcie w ramach RPO na rzecz doskonalenia umiejętności i kompetencji zawodowych nauczycieli zawodu

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 W związku z programowaniem nowej perspektywy finansowej, Ministerstwo Edukacji Narodowej proponuje by skoncentrować wsparcie na czterech określonych obszarach:

Bardziej szczegółowo

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 Załącznik nr 6 do procedur zarządzania projektem ZASADY INFORMACJI I PROMOCJI W PROJEKCIE Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 PRIORYTET IX DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 4 kwietnia 2013 Modernizacja kształcenia zawodowego Cele wdrażanej zmiany: poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

3. zawierają określone cele, rezultaty i działania już na etapie aplikowania

3. zawierają określone cele, rezultaty i działania już na etapie aplikowania Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Poddziałania 9.1.2 Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów z grup o utrudnionym dostępie do edukacji oraz zmniejszanie różnic w jakości

Bardziej szczegółowo

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się

2. Kompleksowo trwale przyczyniają się Załącznik nr 5.15 Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Działania 9.2 Podniesienie atrakcyjności i jakości szkolnictwa zawodowego - Wyjaśnienia zapisów Szczegółowego Opisu

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA PROJEKTÓW

POWIĄZANIA PROJEKTÓW Opracowały: Izabela Kaziemierska, Indira Lachowicz, Laura Piotrowska POWIĄZANIA PROJEKTÓW SYSTEMOWYCH REALIZOWANYCH PRZEZ ORE Publikacja powstała w ramach programu System doskonalenia oparty na ogólnodostępnym

Bardziej szczegółowo

Modernizacja kształcenia zawodowego oferta KOWEZiU

Modernizacja kształcenia zawodowego oferta KOWEZiU Witold Woźniak Modernizacja kształcenia zawodowego oferta KOWEZiU Warszawa, 23 października 2013 r. Przygotowanie do zmian KOWEZiU, jako centralna placówka doskonalenia nauczycieli, realizował wsparcie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Agnieszka Pidek-Klepacz Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie Lublin,

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI - KRYTERIA SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI - KRYTERIA SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI - KRYTERIA SZCZEGÓŁOWE 1 Oś priorytetowa Działanie Poddziałanie 9. Wysoka jakość edukacji 9.1 Rozwój edukacji 9.1.1 Wsparcie kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego

OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA LATA 2014-2020 OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego Wojewódzki Urząd

Bardziej szczegółowo

Typ projektu ( REALIZACJA PROGRAMÓW STYPENDIALNYCH (PROJEKT POZAKONKURSOWY )) kształcenie uczniów

Typ projektu ( REALIZACJA PROGRAMÓW STYPENDIALNYCH (PROJEKT POZAKONKURSOWY )) kształcenie uczniów Załącznik nr 1 do Uchwały nr 7/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Poddziałanie 10.1.3(10i) Typ projektu ( REALIZACJA

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne

Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami społecznymi

Bardziej szczegółowo

Informacja o planowanych konkursach projektach systemowych i innowacyjnych w roku 2011. Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Informacja o planowanych konkursach projektach systemowych i innowacyjnych w roku 2011. Program Operacyjny Kapitał Ludzki (dokument o charakterze roboczym) Informacja o planowanych konkursach projektach systemowych i innowacyjnych w roku 2011 Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Program Operacyjny Kapitał

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Jelczu-Laskowicach na lata 2012/2013-2014/2015

KONCEPCJA PRACY Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Jelczu-Laskowicach na lata 2012/2013-2014/2015 KONCEPCJA PRACY Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Jelczu-Laskowicach na lata 2012/2013-2014/2015 Koncepcja pracy placówki została opracowana na podstawie: 1) aktualnych przepisów prawa oświatowego:

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Komponent regionalny Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki DZIAŁANIA WDRAŻANE PRZEZ URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego Działania wdrażane przez Wydział

Bardziej szczegółowo

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim DZIAŁ II OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Przedmiot zamówienia: Przeprowadzenie badań jakościowych w Projekcie pn. Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim realizowanym w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego.

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Katowice, 11 grudnia 2008 r. KOWEZiU jest centralną, publiczną placówką

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20 listopada 2014 r.

Warszawa, 20 listopada 2014 r. Podsumowanie rezultatów Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Małgorzata Michalska Departament Wdrażania EFS w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół Wnioski z pilotażowego wdrażania projektu przez Miasto Łódź Małgorzata Zwolińska Lidia Dyndor 1 Z perspektywy dyrektora

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA

PRIORYTETY I DZIAŁANIA EFS PROPOZYCJA Tablica Działania EFS w ramach SOP Działanie (obszar interwencji) 1.1. Rozwój i modernizacja instrumentów i instytucji rynku 1.2. Wspieranie młodzieży poszukującej zarządzająca (Managing authority) EFS

Bardziej szczegółowo

Orientacja i poradnictwo zawodowe

Orientacja i poradnictwo zawodowe Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis w Katowicach Orientacja i poradnictwo zawodowe Akty prawne akty prawne pochodzą ze strony MEN ul. Drozdów 21 i 17, 40-530 Katowice; tel.: 032 209 53 12 lub

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto 1. Temat badania 2. Tło Ewaluacja komponentu wolontariatu długoterminowego wdrażanego w latach 2012-2013 w ramach

Bardziej szczegółowo

3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie:

3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie: 3. Wspomaganie 3.1. Organizacja i realizacja wspomagania 3.1.1. Informacje o wspomaganiu szkół i placówek opisujące działania Kuratora Oświaty w zakresie: 1) Przygotowywania i podawania do publicznej wiadomości

Bardziej szczegółowo

Zaangażowane środki a) osobowe b) materialne. środki finansowe. Środki własne szkoły oraz pozyskane środki z EFS ok. 320 tyś. zł.

Zaangażowane środki a) osobowe b) materialne. środki finansowe. Środki własne szkoły oraz pozyskane środki z EFS ok. 320 tyś. zł. Kuratorium Oświaty w Opolu Przykład dobrej praktyki Nazwa szkoły / placówki Zespół Gimnazjalno-Szkolny w Zębowicach Dyrektor szkoły / placówki Koordynator DP Adres mgr Małgorzata Stelmach mgr Iwona Grabowska

Bardziej szczegółowo

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa

Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Departament Funduszy Strukturalnych Środki europejskie na edukację - perspektywa finansowa Warszawa, 31 stycznia 2014 roku Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T. pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu Głogowskiego. okres realizacji 01.08.2013r 31.07.

P R O J E K T. pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu Głogowskiego. okres realizacji 01.08.2013r 31.07. P R O J E K T pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu Głogowskiego okres realizacji 01.08.2013r 31.07.2015r nr WND POKL.03.05.00-00-181/12 współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych działania KOWEZiU. Warszawa, 26-27 sierpnia 2013 r.

Poprawa jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych działania KOWEZiU. Warszawa, 26-27 sierpnia 2013 r. Poprawa jakości kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych działania KOWEZiU Warszawa, 26-27 sierpnia 2013 r. Wdrażanie zmian w kształceniu zawodowym W okresie wdrażania zmian KOWEZiU wspiera nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego dr Izabella Kust 1 Regulacje prawne systemu doradztwa w Polsce 2 Podstawowym dokumentem w tym zakresie jest

Bardziej szczegółowo

Projekty systemowe Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL)

Projekty systemowe Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) Projekty systemowe Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) Ministerstwo Sprawiedliwości, jako jeden z beneficjentów

Bardziej szczegółowo

PLAN DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 IM. ADAMA MICKIEWICZA W SZAMOTUŁACH na lata 2011-2016

PLAN DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 IM. ADAMA MICKIEWICZA W SZAMOTUŁACH na lata 2011-2016 PLAN DOSKONALENIA ZAWODOWEGO NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 IM. ADAMA MICKIEWICZA W SZAMOTUŁACH na lata 2011-2016 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty ( Dz.U. Nr 256,

Bardziej szczegółowo

Witamy na Konferencji otwarcia Projektu. Szansa na przyszłość. Studia Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna.

Witamy na Konferencji otwarcia Projektu. Szansa na przyszłość. Studia Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Witamy na Konferencji otwarcia Projektu Szansa na przyszłość. Studia Edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna. Jakie tematy zostaną poruszone Ogólne informacje o Projekcie Ogólny zarys Projektu Problem,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST

INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST INFORMACJE O PROJEKTACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 2 UST. 1 PKT 26A USTAWY, W RAMACH KTÓRYCH MOŻNA UZYSKAĆ POMOC W ZAKRESIE PORADNICTWA ZAWODOWEGO I INFORMACJI ZAWODOWEJ ORAZ POMOCY W AKTYWNYM POSZUKIWANIU

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r.

Cyfrowa szkoła. - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Cyfrowa szkoła - program edukacyjny czy technologiczny? 20 maja 2014 r. Wybrane cele edukacyjne w dokumentach strategicznych państwa. Poprawa dostępności i jakości edukacji na wszystkich etapach oraz podniesienie

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO XIV LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE im. Stanisława Staszica WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO AKTY PRAWNE : Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE 1 Oś priorytetowa Działanie Poddziałanie IX Wysoka jakość edukacji 9.2 Rozwój kształcenia zawodowego 9.2.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY IX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO W ŁODZI REALIZOWANA W LATACH 2011-2014. Główne założenia pracy szkoły:

KONCEPCJA PRACY IX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO W ŁODZI REALIZOWANA W LATACH 2011-2014. Główne założenia pracy szkoły: KONCEPCJA PRACY IX LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. JAROSŁAWA DĄBROWSKIEGO W ŁODZI REALIZOWANA W LATACH 2011-2014 Główne założenia pracy szkoły: A. Zapewnienie społeczności szkolnej warunków pracy i nauki

Bardziej szczegółowo

www.facebook.com/rokszkolyzawodowcow

www.facebook.com/rokszkolyzawodowcow www.facebook.com/rokszkolyzawodowcow Dlaczego potrzebne są zmiany? Ponieważ chcemy: dopasować kształcenie zawodowe do potrzeb rynku pracy uelastycznić ścieżki zdobywania kwalifikacji pomóc uczniom i rodzicom

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja nauczania. Warsztaty Kraków, 18 19 grudnia 2014 r.

Indywidualizacja nauczania. Warsztaty Kraków, 18 19 grudnia 2014 r. Indywidualizacja nauczania Warsztaty Kraków, 18 19 grudnia 2014 r. Program 1. Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I III szkół podstawowych wnioski z badań ewaluacyjnych (IBE) 2.

Bardziej szczegółowo

Doradztwo. zawodowe w systemie oświaty - wstępne założenia DKZU MEN. Konferencja Kierunki rozwoju całożyciowego poradnictwa zawodowego.

Doradztwo. zawodowe w systemie oświaty - wstępne założenia DKZU MEN. Konferencja Kierunki rozwoju całożyciowego poradnictwa zawodowego. Doradztwo Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego zawodowe w systemie oświaty - wstępne założenia Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru innowacyjnej wiedzy, umiejętności i kompetencji Konferencja

Bardziej szczegółowo

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły W obecnej dobie podejmowane są szeroko zakrojone działania, których najważniejszym celem jest zmodernizowanie polskiego systemu oświaty. Reforma programowa,

Bardziej szczegółowo

PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja szansą młodych lubomierzan

PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja szansą młodych lubomierzan Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX, działanie 9.1, poddziałanie 9.1.2 PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja

Bardziej szczegółowo

Plan działania na lata 2014-2015

Plan działania na lata 2014-2015 Plan działania na lata 2014-2015 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ Numer i nazwa Priorytetu Instytucja Pośrednicząca Adres korespondencyjny VI. Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI NA PYTANIA DOTYCZĄCE PROJEKTU SYSTEMOWEGO INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

ODPOWIEDZI NA PYTANIA DOTYCZĄCE PROJEKTU SYSTEMOWEGO INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ODPOWIEDZI NA PYTANIA DOTYCZĄCE PROJEKTU SYSTEMOWEGO INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 1. Jaki typ zajęć podlegać będzie finansowaniu? W ramach projektu

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UNIJNE DLA OŚWIATY

FUNDUSZE UNIJNE DLA OŚWIATY Departament Funduszy Strukturalnych FUNDUSZE UNIJNE DLA ŚWIATY w nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020 Fundusze unijne dla oświaty 1. Środki EFS dla edukacji w latach 2007-2013 2. olityka spójności

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak. Plan doskonalenia zawodowego

Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak. Plan doskonalenia zawodowego Zespół Szkół im. Lotników Polskich w Płocicznie-Tartak Plan doskonalenia zawodowego na lata 2013-2018 Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty ( Dz.U. Nr 256, poz. 2572 z 2004

Bardziej szczegółowo

Departament Funduszy Strukturalnych FUNDUSZE UNIJNE DLA OŚWIATY UE 2014-2020

Departament Funduszy Strukturalnych FUNDUSZE UNIJNE DLA OŚWIATY UE 2014-2020 Departament Funduszy Strukturalnych FUNDUSZE UNIJNE DLA OŚWIATY w nowej perspektywie finansowej w nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020 Polityka spójności 2014-2020 na politykę spójności w latach

Bardziej szczegółowo

TEMAT SZKOLENIA Ewaluacja programów i projektów, Informacja zwrotna i (obszar 7) OPIS SZKOLENIA

TEMAT SZKOLENIA Ewaluacja programów i projektów, Informacja zwrotna i (obszar 7) OPIS SZKOLENIA TEMAT SZKOLENIA Ewaluacja programów i projektów, Informacja zwrotna i (obszar 7) OPIS SZKOLENIA GRUPA DOCELOWA Przedstawiciele Publicznych Służb Zatrudnienia/PSZ, instytucji edukacyjnych i szkoleniowych,

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w XLVII Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Warszawie

Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w XLVII Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Warszawie Wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego w XLVII Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Warszawie I. Podstawowe akty prawne 1. Memorandum dotyczące kształcenia ustawicznego, uchwalone

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego Jaka

Bardziej szczegółowo

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego NONCEPCJA PRACY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W WARSZAWIE-WESOŁEJ W LATACH 2010-2015 Wstęp Misja Szkoły Wizja szkoły Priorytety do pracy w latach 2010-2015 W obszarze kształcenia: I. Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY POWIATOWEGO OŚRODKA DORADZTWA I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W BUSKU-ZDROJU NA ROK SZKOLNY 2015/2016

PLAN PRACY POWIATOWEGO OŚRODKA DORADZTWA I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W BUSKU-ZDROJU NA ROK SZKOLNY 2015/2016 PLAN PRACY POWIATOWEGO OŚRODKA DORADZTWA I DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W BUSKU-ZDROJU NA ROK SZKOLNY 2015/2016 LP. OBSZAR ZADANIE ODPOWIEDZIALNY TERMIN UWAGI I Nadzór pedagogiczny dyrektora sprawowanie nadzoru

Bardziej szczegółowo

Warszawski System Doradztwa Zawodowego

Warszawski System Doradztwa Zawodowego Warszawski System Doradztwa Zawodowego Współczesny rynek edukacji i pracy charakteryzuje się ciągłymi zmianami. Globalizacja gospodarki, postęp informatyczny, wzrastająca ilość informacji dotycząca zawodów

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI

PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI Pieczęć szkoły/placówki PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI Nazwa szkoły/placówki ZESPÓŁ SZKÓŁ BUDOWLANYCH IM. KAZIMIERZA WIELKIEGO Imię i nazwisko dyrektora szkoły/placówki JOLANTA SKOCZYLAS Fax. e-mail Adres 26-600

Bardziej szczegółowo

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS

Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Założenia Regionalnego Programu Operacyjnego - LUBUSKIE 2020 - EFS Regionalny Program Operacyjny - Lubuskie 2020 cel główny Długofalowy, inteligentny i zrównoważony rozwój oraz wzrost jakości życia mieszkańców

Bardziej szczegółowo

PLAN WEWNĄTRZSZKOLNEGO DOSKONALENIA NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 21 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W ELBLĄGU w roku szkolnym 2013/2014

PLAN WEWNĄTRZSZKOLNEGO DOSKONALENIA NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 21 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W ELBLĄGU w roku szkolnym 2013/2014 PLAN WEWNĄTRZSZKOLNEGO DOSKONALENIA NAUCZYCIELI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 21 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W ELBLĄGU w roku szkolnym 2013/2014 OPRACOWANY W OPARCIU O: Priorytetowe zadania nadzoru pedagogicznego,

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana

Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja. Komplementarny proces. Kompleksowa zmiana Rewitalizacja to wyprowadzanie ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych poprzez działania całościowe, obejmujące różne sfery życia. Sama definicja

Bardziej szczegółowo

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych:

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych: Opis innowacji Zostać przedsiębiorczym program z program edukacyjny z multimedialnym pakietem dydaktycznym 1. Tytuł innowacji: Projekt Zostać przedsiębiorczym program edukacyjny z multimedialnym pakietem

Bardziej szczegółowo

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r.

Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa, 25 listopada 2014 r. Aktualna sytuacja prawna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Warszawa, 25 listopada 2014 r. Regulacje prawne ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty akty wykonawcze do ustawy - rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Działania kierowane do systemu poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego w ramach POWER 2015 2020

Działania kierowane do systemu poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego w ramach POWER 2015 2020 Działania kierowane do systemu poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego w ramach POWER 2015 2020 Obszary planowanych działań Opracowanie instrumentów do prowadzenia diagnozy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY EUROPEJSKIE:

PROJEKTY EUROPEJSKIE: PROJEKTY EUROPEJSKIE: KLUCZ DO UCZENIA Kujawsko-Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Toruniu PRIORYTET 9.4 KLUCZ DO UCZENIA Projekt systemowy na lata 2010-2011 Priorytet 9.4 LIDER PROJEKTU: Kujawsko-Pomorskie

Bardziej szczegółowo

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna

Struktura PO KL. X Pomoc techniczna Możliwości wsparcia wolontariatu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet VI i VII PO KL Struktura PO KL Priorytety centralne I Zatrudnienie i integracja społeczna II Rozwój zasobów ludzkich

Bardziej szczegółowo

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA WARSZAWA miastem edukacji Wyzwania i zagrożenia stojące przed samorządem w 2012 roku Warszawa, 27 28 września 2012 r. WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA -MOCNE STRONY EDUKACJI WARSZAWSKIEJ zewnętrznych poziom

Bardziej szczegółowo

1. W ramach realizacji umowy Wykonawca będzie zobowiązany do wykonania następujących usług:

1. W ramach realizacji umowy Wykonawca będzie zobowiązany do wykonania następujących usług: Strona1 07.08.2013 r. W związku z realizacją projektów: Łamigłówki dla Nomada metoda uczenia przez całe życie na miarę XXI wieku Nowoczesna kadra dla e-gospodarki program rozwoju Wydziału Zamiejscowego

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Kuratorium Oświaty w Gdańsku Kuratorium Oświaty w Gdańsku Konferencja dla dyrektorów szkół i placówek wrzesień 2015 Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2015/16 1.Wzmocnienie bezpieczeństwa dzieci

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ

INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ INDYWIDUALIZACJA PROCESU NAUCZANIA I WYCHOWANIA UCZNIÓW KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Warszawa 2010 r. DO CELÓW PROJEKTU NALEŻY: zapewnienie każdemu dziecku realizującemu I etap edukacyjny oferty edukacyjno

Bardziej szczegółowo

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Paweł ChorąŜ ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Podstawy prawne Projekt rozporządzenia Rady ustanawiającego ogólne zasady dla Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO 2014-2020 DLA SZKÓŁ

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO 2014-2020 DLA SZKÓŁ REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO 2014-2020 DLA SZKÓŁ W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 w nowej perspektywie finansowej

Bardziej szczegółowo

Nowy system wspomagania szkół. Regionalne konferencje: wrzesień - październik 2015

Nowy system wspomagania szkół. Regionalne konferencje: wrzesień - październik 2015 Nowy system wspomagania szkół Regionalne konferencje: wrzesień - październik 2015 Założenia nowego modelu wspomagania Szkoła jest odpowiedzialna za własny rozwój Podstawą działań jest diagnoza potrzeb

Bardziej szczegółowo

SYSTEM WSPIERANIA SZKÓŁ W ROZWOJU

SYSTEM WSPIERANIA SZKÓŁ W ROZWOJU SYSTEM WSPIERANIA SZKÓŁ W ROZWOJU Toruń 2012 VII KONGRES ZARZĄDZANIA OŚWIATĄ OSKKO, UMK, TORUŃ, 24-26.09.2012 www.oskko.edu.pl/kongres/ System doskonalenia nauczycieli placówki doskonalenia nauczycieli,

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA ZEWNĘTRZNA

EWALUACJA ZEWNĘTRZNA Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 im. Władysława Korżyka w Rykach Wnioski do pracy Rok szkolny 2015/2016 EWALUACJA ZEWNĘTRZNA Zasadnicza Szkoła Zawodowa Wnioski z ewaluacji zewnętrznej/ problemowej/ dotyczące

Bardziej szczegółowo

Wsparcie szkół zawodowych województwa lubuskiego ze środków EFS w ramach projektu pozakonkursowego

Wsparcie szkół zawodowych województwa lubuskiego ze środków EFS w ramach projektu pozakonkursowego Wsparcie szkół zawodowych województwa lubuskiego ze środków EFS w ramach projektu pozakonkursowego w latach 2014 2020 Opracowano: Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego w Zielonej Górze Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych.

Grupę badawczą stanowili nauczyciele-wychowawcy 3 grup oddziałów przedszkolnych oraz uczniowie oddziałów przedszkolnych. WYMAGANIE 3. Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej. Przedmiot ewaluacji: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej Cel ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

Cele Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki CELE SZCZEGÓŁOWE

Cele Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki CELE SZCZEGÓŁOWE Cele Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Cel 1: Cel 2: Cel 3: Cel 4: Cel 5: Cel 6: Celem głównym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki jest: Wzrost poziomu zatrudnienia i spójności społecznej CELE SZCZEGÓŁOWE

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI

REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI WSPÓŁFINANSOWANEGO ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI realizowanego w okresie 1 września

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI - KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE -

OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI - KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE - OŚ PRIORYTETOWA 9 RPO WO 2014-2020 WYSOKA JAKOŚĆ EDUKACJI - KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE - OPOLE, 15 lipca 2015 r. Oś priorytetowa Działanie Poddziałanie IX Wysoka jakość edukacji 9.2 Rozwój kształcenia

Bardziej szczegółowo

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008

IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych Toruń, 6 czerwca 2008 Wsparcie podmiotów ekonomii społecznej i organizacji pozarządowych w ramach Działania 1.2 Wsparcie systemowe instytucji pomocy i integracji społecznej PO KL IX Wojewódzkie Forum Organizacji Pozarządowych

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Rwgionalnego. Rozwoju Regionalnego. Ramowy Plan Realizacji Działania 2.2 ZPORR na rok 2006 .

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Rwgionalnego. Rozwoju Regionalnego. Ramowy Plan Realizacji Działania 2.2 ZPORR na rok 2006 . Ramowy Plan Realizacji Działania 2.2 ZPORR na rok 2006.PROGRAM ZPORR Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Rwgionalnego 2.PRIORYTET II 3.DZIAŁANIE 2.2 4.INSTYTUCJA WDRAŻAJĄCA Urzad Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM EDUKACJI KULTURALNEJ GIMNAZJUM Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 93 IM. KSIĘŻNEJ IZABELI CZARTORYJSKIEJ W WRSZAWIE

SZKOLNY PROGRAM EDUKACJI KULTURALNEJ GIMNAZJUM Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 93 IM. KSIĘŻNEJ IZABELI CZARTORYJSKIEJ W WRSZAWIE SZKOLNY PROGRAM EDUKACJI KULTURALNEJ GIMNAZJUM Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI NR 93 IM. KSIĘŻNEJ IZABELI CZARTORYJSKIEJ W WRSZAWIE 1 1. Podstawy prawne 1) Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Projekt Szkoła innowacyjna i konkurencyjna dostosowanie oferty szkolnictwa zawodowego do wymagań lokalnego rynku pracy

Projekt Szkoła innowacyjna i konkurencyjna dostosowanie oferty szkolnictwa zawodowego do wymagań lokalnego rynku pracy Projekt Szkoła innowacyjna i konkurencyjna dostosowanie oferty szkolnictwa zawodowego do wymagań lokalnego rynku pracy Starostwo Powiatowe w Toruniu Wydział Rozwoju i Projektów Europejskich Malwina Rouba,

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C.

ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. ZASADY UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. C. K. NORWIDA W TYCHACH Podstawa prawna: 1) Art. 22 ust. 2 pkt 11 oraz

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W LUBLINIE na rok szkolny 2014/2015

PLAN PRACY POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W LUBLINIE na rok szkolny 2014/2015 PLAN PRACY POWIATOWEGO OŚRODKA DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W LUBLINIE na Załącznik do Uchwały Nr XLVI/405/2014 Rady Powiatu w Lublinie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sporządzony na podstawie: Rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo