1 Do organizacji tych zaliczono: Agencję Rozwoju Regionalnego w Koninie, Wielkopolską Izbę

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1 Do organizacji tych zaliczono: Agencję Rozwoju Regionalnego w Koninie, Wielkopolską Izbę"

Transkrypt

1 4. Zwiększenie zdolności przedsiębiorstw do wprowadzania innowacji - ocena realizacji 2. celu strategicznego Regionalnej Strategii Innowacji dla Wielkopolski (Robert Romanowski, Józef Komorowski, Wanda M. Gaczek, Waldemar Gulczyński) Drugi cel strategiczny Regionalnej Strategii Innowacji dla Wielkopolski (Cel 2 RSI) zakładał zwiększenie zdolności przedsiębiorstw do wprowadzania innowacji. W ramach tego celu określono cztery cele szczegółowe: 2.1 Przełamanie mentalnych barier innowacji i współpracy; 2.2 Zwiększenie umiejętności kadr w przedsiębiorstwach; 2.3 Rozwój bazy technicznej przedsiębiorstw oraz 2.4 Rozwój międzyregionalnej współpracy firm. Celem raportu jest określenie stopnia realizacji Celu 2 RSI. Cel 2 RSI dotyczył w duŝej mierze przedsiębiorstw, lecz waŝnym podmiotem wspomagającym funkcjonowanie przedsiębiorstw są jednostki samorządu terytorialnego. Dlatego ocena realizacji Celu 2 RSI w latach opierała się na kompleksowym badaniu ankietowym najlepiej gospodarczo rozwiniętych gmin w Wielkopolsce oraz 188 przedsiębiorstw uznanych przez przedstawicieli tych gmin za najbardziej znaczące dla rozwoju regionu. Opinie wyraŝane w badaniach ankietowych powinny być traktowane jako dane miękkie, bo mają charakter subiektywny, ale dobrze oddają nastawienie firm i władz lokalnych do podejmowanych prób wsparcia procesów innowacyjnych. Ocena realizacji Celu 2 RSI w roku 2007 obejmuje równieŝ opinie ekspertów wewnętrznych (zespół AE) oraz celowo dobranych ekspertów zewnętrznych, reprezentujących najwaŝniejsze organizacje wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności w Wielkopolsce 1, w tym członków Rady ds. Innowacyjności przy Marszałku Województwa Wielkopolskiego. Opracowanie składa się z czterech rozdziałów, z których kaŝdy poświęcony jest realizacji odrębnego celu szczegółowego 2 Celu Operacyjnego RSI. W rozdziałach tych przedstawiono poziom realizacji tych celów głównie w oparciu o 1 Do organizacji tych zaliczono: Agencję Rozwoju Regionalnego w Koninie, Wielkopolską Izbę Przemysłowo-Handlową w Poznaniu, Centrum Innowacji i Transferu Technologii w Lesznie, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Nadnoteckich (Projekt FAKiR Północnej Wielkopolski), Centrum Innowacji i Wiedzy Innowacyjnej w Ostrowie Wielkopolskim (Izba Przemysłowo-Handlowa Południowej Wielkopolski); ponadto oceny swe przesłało trzech ekspertów reprezentujących wielkopolskie przedsiębiorstwa, w tym dwóch członków Rady ds. Innowacji.

2 2 wyniki badań ankietowych. W podsumowaniu przedstawiono syntezę oceny stanu realizacji Celu 2 i sformułowano główne rekomendacje Działania na rzecz przełamywania mentalnych barier innowacji i współpracy w Wielkopolsce Cel 2.1 RIS, zakładający przełamanie mentalnych barier innowacji i współpracy w Wielkopolsce zakładał moŝliwości podejmowania 10 typów działań (tab. 4.1). Tab Realizacja wybranych działań planowanych w ramach celu 2.1 RSI w latach przez gminy w województwie (w %) Działania Celu 2.1 RSI Podregion Poznań poznański kaliski pilski koniński Ogółem Identyfikacja liderów innowacji poprzez prowadzone cyklicznie konkursy Tak 10,7 9,1 0,0 20,0 11,5 Organizowanie spotkań lokalnych MSP z lokalnymi liderami innowacji Tak 3,6 18,2 0,0 0,0 7,7 Promocja lokalnych przedsiębiorstw innowacyjnych w mediach Tak 21,4 36,4 42,9 20,0 28,8 Wsparcie działalności doradczej, szkoleniowej i informatycznej na terenie gminy Tak 39,3 54,5 57,1 20,0 44,2 Informowanie o moŝliwościach tworzenia sieci powiązań firm (klastra) na terenie gminy Tak 17,9 18,2 14,3 0,0 17,3 Tworzenie sieci powiązań firm (klastra) na terenie gminy Tak 10,7 9,1 14,3 0,0 11,5 Stworzenie otoczenia doradczo-szkoleniowego dla klastra Nie 7,1 9,1 0,0 0,0 5,8 Wspieranie współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami a instytucjami wsparcia i Tak 14,3 18,2 42,9 20,0 21,2 sektorem B+R Promowanie dobrego wizerunku wielkopolskich przedsiębiorstw wśród ich kooperantów krajowych i Tak 28,6 54,5 71,4 40,0 42,3 zagranicznych Promowanie tworzenia powiązań współpracy pomiędzy duŝymi firmami z kapitałem zagranicznym a regionalnymi MŚP Tak 28,6 18,2 14,3 20,0 25,0 Wśród nich ponad 40% badanych gmin deklarowało podejmowanie działań na rzecz wsparcia działalności doradczej, szkoleniowej i informatycznej na terenie gminy (ponad 44%) oraz działań na rzecz promowania dobrego wizerunku przedsiębiorstw wśród ich kooperantów krajowych i zagranicznych (42%). Zdecydowanie słabe zainteresowanie podejmowaniem działań (poniŝej 10% wskazań z gmin) dotyczyło: stymulowania firm, dostosowania zaawansowanych technik zarządzania innowacjami (1,9%) oraz zwiększenia zdolności firm do uczestnictwa w projektach badawczorozwojowych 2 (3,8%). Słabe zainteresowanie dotyczyło takŝe tworzenia otoczenia doradczo-szkoleniowego dla klastra (5,8% - 9% gmin w podregionie kaliskim i 7% gmin w podregionie poznańskim przy braku zainteresowania gmin z pozostałych podregionów). 2 Oba typy działań wystąpiły jedynie w podregionie poznańskim.

3 3 Mniejszym zainteresowaniem cieszyły się takŝe działania na rzecz: organizowania spotkań MSP z lokalnymi liderami innowacji (7,7%). Poza Poznaniem inicjatywy takie były podejmowane głównie w podregionie kaliskim. Słabym zainteresowaniem cieszyły się takŝe działania na rzecz ułatwiania dostępu przedsiębiorstw do usług związanych z transferem technologii (7,7%), które poza Poznaniem podejmowano jedynie w gminach regionu kaliskiego i poznańskiego. Pozostałe działania, takie jak promocja lokalnych przedsiębiorstw innowacyjnych w mediach, były podejmowane w ponad 28% gmin, z tym, Ŝe najczęściej w podregionie pilskim (prawie 43%) i kaliskim (36%). Jedna czwarta badanych gmin podejmowała działania promowania tworzenia powiązań współpracy pomiędzy duŝymi firmami z kapitałem zagranicznym a regionalnymi MŚP. Poza Poznaniem działania takie były najczęściej podejmowane w podregionie poznańskim (prawie 29% gmin) oraz podregionie konińskim (20% gmin), a zdecydowanie rzadziej w podregionie pilskim (14%). Oznacza to, Ŝe najlepiej w celu 2.1 realizowano działania na rzecz usługi doradcze i szkoleniowe dla przedsiębiorstw, a najsłabiej wspieranie współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami a instytucjami wsparcia i sektorem B+R. Cel: promowanie dobrego wizerunku wielkopolskich przedsiębiorstw wśród ich kooperantów, na poziomie deklaracji władz gmin, wspierany jest relatywnie często (w ponad 20% badanych gmin), lecz przedsiębiorstwa dostrzegają to wsparcie w znacznie bardziej ograniczonym zakresie (patrz tab. 4.7). Wskazane jest porównanie deklarowanych działań w ramach celu 2.1 ze wspieraniem działalności sieciowej. Tam gdzie władze nie wspierają tworzenia klastrów na swoim terenie 3, w ogóle nie zanotowano aktywności w 3 typach działań (otoczenie doradczo-szkoleniowe, stymulowanie stosowania zaawansowanych technik zarządzania innowacjami i zwiększanie zdolności firm do udziału w projektach badawczo-rozwojowych UE). Godny podkreślenia jest fakt, ze 50% gmin wspierających tworzenie sieci powiązań wspiera takŝe współpracę pomiędzy przedsiębiorstwami i sektorem badawczo-rozwojowym oraz promocję przedsiębiorstw innowacyjnych w lokalnych mediach. Często teŝ (43%) gminy wspierające sieci powiązań wspierają tworzenie powiązań miedzy duŝymi firmami z kapitałem zagranicznym, a regionalnym sektorem 3 Ok. 80% badanych gmin nie wspierało tworzenia sieci powiązań przedsiębiorstw do końca 2006r.

4 4 MSP. Wszystkie gminy wspierające sieci powiązań inicjują działalność doradczą, szkoleniową i informacyjną na terenie gminy. Porównanie deklaracji władz gmin z opiniami przedsiębiorstw wskazuje na znaczną rozbieŝność rzeczywistych rezultatów współpracy podejmowanej przez firmy z podmiotami sektora B+R. Współpraca w podmiotami otoczenia biznesu oraz podmiotami B+R, opiera się na powiązaniach z tymi firmami i organizacjami, z usług których przedsiębiorstwa muszą korzystać (banki, towarzystwa leasingowe, targi, instytuty certyfikujące). Bardzo rzadka jest współpraca z podmiotami, które mogą podnieść poziom innowacyjności przedsiębiorstw 4. Samorządy, które deklarują wsparcie tworzenia sieci współpracy wykazały znacznie większą aktywność we wszystkich wymienionych działaniach celu 2.1: przełamywanie mentalnych barier innowacji i współpracy. Na uwagę zasługuje bardzo słabe zaangaŝowanie władz lokalnych w zachęcaniu firm do stosowania zaawansowanych technik zarządzania innowacjami. Słaby wynik w tym zakresie tłumaczyć moŝna zarówno nieobowiązkowym charakterem tego działania, jak i ograniczonymi kompetencjami przedstawicieli samorządów lokalnych w tym zakresie. Z typów działań zakładanych w ramach celu 2.1 gminy podejmowały działania najprostsze. Wyjątkowo rzadko podejmowały działania w zakresie interaktywnego szkolenia dla lokalnych liderów działań proinnowacyjnych. Inicjatywy takie nie były podejmowane w Poznaniu, w Ŝadnej z gmin podregionu poznańskiego, pilskiego i konińskiego, a tylko w dwóch gminach podregionu kaliskiego. Oznacza to ograniczoną realizację celu promowanie dobrych wzorów i sukcesów innowacyjnych firm do roku Przedsiębiorcy działający w gminach i chcący uczestniczyć w procesach modernizacyjnych i innowacyjnych powinni korzystać z moŝliwie jak najszerszych i zróŝnicowanych źródeł informacji (cel szczegółowy 2.1.2). Przedstawiciele samorządów ocenili dostępność róŝnych typów informacji w urzędach gminnych. Okazało się, Ŝe w 2007 r. a więc po 4 latach funkcjonowania RIS w Wielkopolsce dostępność informacji na temat usług doradczych, szkoleń oraz funduszy i grantów z UE nie uległa wyraźnej poprawie i nadal nie jest dostrzegana przez średnio ok. 1/3 przedstawicieli władz lokalnych. Wyraźnie wzrosła w opinii ankietowanych niedostępność informacji o grantach i funduszach UE (tab. 4.2). 4 Takimi jak np. inkubatory przedsiębiorczości i parki technologiczne.

5 5 Bardziej niepokojące jest to, Ŝe waŝne dla rozwoju gospodarczego gminy informacje o działających tam przedsiębiorstwach innowacyjnych, specjalistach dostępnych na lokalnym rynku pracy oraz o strategiach innowacyjnych gmin są niedostępne w opinii ponad 75% przedstawicieli samorządów. Stan ten nie uległ od 2006 r. poprawie. Z drugiej strony w badaniu z 2006 r. przedsiębiorcy uznali za waŝne istnienie centrów informacyjnych oraz usług konsultacyjnych dla ich działalności, choć potrzeby wsparcia ze strony gmin w zakresie szkoleń i edukacji (co wiąŝe się w szerokim pojęciu z informacją) okazały się niezbyt wygórowane (zaledwie 38% przedsiębiorców wyraziło taką potrzebę). Tab Informacje dostępne w gminie dotyczące wspierania innowacji Rodzaj informacji % gmin Informacje na temat dostępnych w Gminie usług nie są dostępne 36,1 34,6 doradczych Dostępne w UG w róŝnej formie 63,9 65,3 2.Informacje na temat organizowanych w Gminie szkoleń nie są dostępne 32,8 28,8 Dostępne w UG w róŝnej formie 67,1 70,9 3.Informacje dotyczące dostępnych grantów i funduszy nie są dostępne 19,7 28,8 Unii Europejskiej Dostępne w UG w róŝnej formie 80,3 71,1 4.Informacje na temat przedsiębiorstw innowacyjnych nie są dostępne ,6 działających w Gminie Dostępne w UG w róŝnej formie 26,1 15,3 5.Informacje dotyczące specjalistów na rynku pracy nie są dostępne 77,0 75,0 Dostępne w UG w róŝnej formie 23,0 24,9 6.Informacje dotyczące strategii innowacji w Gminie nie są dostępne 78,7 78,8 Dostępne w UG w róŝnej formie 20,5 21,1 Samorządy mają bardzo ograniczoną wiedzę o przedsiębiorstwach innowacyjnych działających na ich terenie (tab. 4.2). Uznać to naleŝy za istotną barierę w promowaniu innowacyjności. Władze lokalne nie mają dokładnego rozeznania o poziomie technologicznym oraz innowacyjnym lokalnych przedsiębiorstw, a takŝe nie posiadają aŝ w 78% wiedzy na temat strategii innowacyjnych podjętych w gminach. MoŜe to oczywiście wynikać z faktu, Ŝe strategie takie nie zostały jeszcze w wielu gminach opracowane i przyjęte. PowyŜsze ocenić naleŝy jako sytuację wymagającą szybkiej naprawy, która spowoduje zaspokojenie potrzeb szkoleniowo-informacyjnych lokalnych przedsiębiorstw. Sytuacja ta moŝe obecnie wynikać z niedopasowania podaŝy oferty szkoleniowo-doradczej do popytu deklarowanego przez przedsiębiorstwa. Brak szeregu informacji w Urzędach Gmin moŝna teŝ tłumaczyć funkcjonowaniem wielu instytucji w podregionach, które specjalizują się w gromadzeniu i przekazywaniu bardziej fachowych informacji przydatnych dla przedsiębiorców.

6 6 Cel szczegółowy: usługi doradcze i szkoleniowe dla przedsiębiorstw w gminach woj. wielkopolskiego realizowany był do roku 2006 na poziomie zadowalającym, głównie dzięki udostępnianiu informacji nt. gmin w internecie, choć wskazać trzeba na utrzymujący się bardzo wysoki poziom braku wielu typów informacji waŝnych dla przedsiębiorców 5. Równocześnie naleŝy zaznaczyć, Ŝe samorządy niezmiennie oceniają wpływ zarówno centrów szkoleniowych jak i centrów informacyjnych oraz firm konsultingowych na rozwój gminy za waŝny. Realizację celu usługi doradcze i szkoleniowe dla przedsiębiorstw naleŝy ocenić z dwóch punktów widzenia. W zakresie informacji o wspieraniu innowacji w gminie, z których korzystać mogliby przedsiębiorcy to część z nich jest dostępna w stopniu wystarczającym, oznaczającym, Ŝe ponad ¾ gmin takich informacji udziela. Druga część potrzebnych informacji, dotycząca specjalistów dostępnych na lokalnym rynku pracy, firm innowacyjnych funkcjonujących gminach czy teŝ strategii innowacyjnych gmin jest przez samorządy wyraźnie zaniedbana i aŝ 2/3 z nich takich informacji nie udziela bądź ich nie posiada. Lokalne oddolne inicjatywy samorządów na rzecz wymiany doświadczeń i realizacji wspólnych projektów proinnowacyjnych podejmuje w Wielkopolsce zaledwie 23% najlepszych gmin (cel szczegółowy zachęcanie przedsiębiorstw do tworzenia sieci współpracy ). Oprócz Poznania inicjatywy te nieco częściej były podejmowane w podregionie pilskim, a rzadziej przez gminy podregionu kaliskiego i konińskiego. Stosunkowo rzadko gminy deklarują (zaledwie 13,5% gmin) podejmowanie działań na rzecz doradztwa i informowania MSP w zakresie wprowadzania innowacji i transferu technologii (brak takich inicjatyw w podregionie pilskim i konińskim) oraz działań na rzecz prognozowania strategicznych sektorów lokalnej gospodarki dla realizacji celów polityki innowacyjnej regionu (13,5%). Działań takich nie podejmowała Ŝadna z gmin podregionu konińskiego Akcje promocyjne propagujące dobre przykłady wspierania przedsiębiorczości i innowacyjności podejmowane są w nieco ponad 21% gmin, głównie gmin miejskich (oprócz Poznania przede wszystkim w podregionie kaliskim i pilskim). Inicjatyw takich nie podejmowano w podregionie konińskim. Zachęcanie przedsiębiorstw do tworzenia sieci współpracy oraz wspieranie klasterów sektorowych (2.1.3) oraz Wspieranie współpracy pomiędzy 5 O ile pierwsze trzy typy informacji z tab są stosunkowo proste do opracowania, o tyle trzy pozostałe są kłopotliwe i bardziej angaŝują personel urzędu.

7 7 przedsiębiorstwami a instytucjami wsparcia i sektorem B+R (2.1.4) moŝna zaliczyć do najwaŝniejszych zadań w ramach zapewnienia zwiększenia zdolności przedsiębiorstw Wielkopolski do wprowadzania innowacji. Działania te są jednak bardzo trudne, a ich efekty znacznie oddalone w czasie. Nasilenie działań w ramach realizacji celów i nastąpiło w 2007r., głównie dzięki zmianie nastawiania przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego. W październiku 2007 zorganizowano Wielkopolski Tydzień Innowacji, podczas którego prezentowano wiele udanych rozwiązań zarówno z Wielkopolski, jak i innych regionów, takŝe spoza Polski. Sesje poświęcone tworzeniu klastrów, wskazujące bariery, ale teŝ zalety tworzenia sieci powiązań wpisują się w realizację celu (oraz w ograniczonym zakresie promowanie tworzenia powiązań ). WaŜnym działaniem na rzecz tworzenia klastrów jest wprowadzenie do WRPO Działania 1.6. Ponadto realizowane są projekty Wielkopolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej i Agencji Rozwoju Regionalnego dotyczące identyfikacji miejsc, które mogą być potencjalnie źródłem tworzenia inicjatyw klastrowych. W zakresie wspierania innowacyjności, w tym tworzenia klastrów, wyróŝnić naleŝy takie organizacje, jak Izba Przemysłowo Handlowa Południowej Wielkopolski w Ostrowie Wielkopolskim czy Agencję Rozwoju Północnej Wielkopolski w Pile (np. projekt FAKIR), które prowadzą coraz intensywniejsze akcje informacyjne oraz działania organizacyjne na rzecz tworzenia sieci powiązań. Podobną rolę w Lesznie spełnia Centrum Innowacji i Transferu Technologii. NaleŜy jednak podkreślić, Ŝe są to inicjatywy oddolne, na razie nie traktowane jako elementy regionalnego systemu innowacyjnego, realizujące zadania na poziomie subregionalnym. W Pile podejmowane są ponadto próby tworzenia powiązań współpracy pomiędzy duŝymi firmami z kapitałem zagranicznym (Philips) a regionalnymi MŚP, podobnie jak w przypadku Volkswagena w Poznaniu (cel 2.1.6). lecz w duŝej mierze mają one charakter oddolny Zwiększanie umiejętności kadr w przedsiębiorstwach Zwiększanie umiejętności kadr jest jednym z najbardziej efektywnych sposobów osiągania wyŝszego poziomu innowacyjności w przedsiębiorstwach. Prowadzi to do sprawniejszego działania i łatwiejszego przystosowywania się do procesów innowacyjnych. Jak wykazują badania na tym polu wiele do zrobienia mają zarówno gminy, jak i przedsiębiorstwa.

8 8 Cel ten oceniono łącznie ze względu na bliskoznaczność działań dla jego realizacji wymienionych w RSI. Ankietowane samorządy przyznały, Ŝe ich działania na rzecz ułatwiania przedsiębiorstwom dostępu do specjalistycznych szkoleń menedŝerskich, stymulowania firm w stosowaniu zaawansowanych technik zarządzania innowacjami oraz zachęcania przedsiębiorstw do wprowadzania systemów jakości zarządzania zasobami ludzkimi, są bardzo ograniczone. W zaleŝności od rodzaju szkoleń, które brane były pod uwagę, tylko 14% - 27% samorządów szkolenia takie inicjowało na swoim terenie. TakŜe tylko 20% gmin wielkopolskich zachęcało przedsiębiorców do wdraŝania nowoczesnych technologii i patentów. Zaznaczyć tutaj naleŝy, Ŝe w podregionie pilskim jednak aŝ 60% gmin takie próby podejmowało. Ponadto zaledwie 12% gmin wskazywało na działania, których celem było zachęcanie przedsiębiorców do wprowadzania systemów i certyfikatów jakości w zakresie organizacji i zarządzania zasobami ludzkimi. Z drugiej strony przedsiębiorstwa nie wykazują większych potrzeb w zakresie omawianych w celu 2.2 działań i szkoleń. Przedsiębiorstwa prowadzą podstawowe szkolenia we własnym zakresie, jednak nie czynią tego regularnie. W ponad 40% firm nie prowadzono szkoleń z języków obcych, komputerowych i dotyczących projektów wsparcia finansowego z UE. Kursy takie prowadzi się tam sporadycznie. Szkolenia szczególnie istotne dla innowacyjności nie są prowadzone przez 40-60% firm. Przykładowo na 183 badanych przedsiębiorstw w 2006 r. aŝ 57% nie prowadziło szkoleń dotyczących zarządzania innowacjami, a zaledwie 25% prowadziło je sporadycznie, najczęściej jeden raz w roku. Zachęcanie firm do wprowadzania nowoczesnych technologii i metod zarządzania innowacjami nie jest proste. Firmy te oczekują spełnienia wielu potrzeb w zakresie szkoleń lub wsparcia finansowania i promocji nowych produktów, które zapewnią im rozwój. Spełnienie tych potrzeb leŝy w części poza moŝliwościami wewnętrznymi przedsiębiorstw. Tab Obszary potrzeb wsparcia zgłaszanych przez przedsiębiorstwa (w %) Obszary potrzeb Podregiony Poznań poznański kaliski pilski koniński Ogółem 1. Rozwój nowego produktu/ procesu 24,5 36,2 55,2 30,0 52,6 37,1 2 Zarządzanie innowacjami 16,3 29,0 34,5 30,0 36,8 27,4 3. Zarządzanie i kontrola jakości 14,3 30,4 17,2 40,0 21,1 24,2 4. WdroŜenie nowego systemu informatycznego 22,4 10,1 24,1 25,0 0,0 16,1 5. Wyszukiwanie partnerów 32,7 39,1 44,8 20,0 26,3 34,9 6. Zarządzanie dostawami i zapasami 16,3 20,3 13,8 30,0 26,3 19,9 7. Procesy kontroli i sterowania 14,3 18,8 24,1 30,0 15,8 19,4 8. Marketing/udział w rynku 32,7 27,5 34,5 20,0 31,6 29,6 9. Eksport 32,7 31,9 41,4 35,0 42,1 34,9

9 9 10. Zatrudnianie personelu 16,3 21,7 6,9 25,0 5,3 16,7 11. Edukacja/szkolenia 38,8 34,8 48,3 25,0 26,3 36,0 12. Wsparcie finansowe 36,7 44,9 62,1 55,0 57,9 47,8 13. Patenty i ochrona praw własności 26,5 20,3 20,7 20,0 15,8 21,5 Potrzeby wsparcia dla przedsiębiorstw ujęto w 13 obszarów, spośród których dominują potrzeby wsparcia finansowego, rozwoju nowego produktu, oraz w zakresie szkoleń i edukacji i poszukiwania partnerów gospodarczych (tab. 4.3). Okazuje się, Ŝe w przypadku 8 obszarów pond 25% przedsiębiorstw deklaruje potrzebę wsparcia zewnętrznego, co jest waŝnym sygnałem dla władz samorządowych i współpracujących organizacji, dla których znajomość zakresu zainteresowania wsparciem ze strony firm ma istotne znaczenie praktyczne. Istnieje teŝ moŝliwość utrzymania tempa rozwoju rynku szkoleń i usług dla przedsiębiorstw, dla których trudno jest zapewnić podnoszenie poziomu własnych kadr w oparciu o zasoby wewnętrzne. Warto zauwaŝyć, Ŝe największy procent firm deklarujących potrzebę wsparcia wystąpił w podregionie konińskim i kaliskim, głównie w małych przedsiębiorstwach zatrudniających do 49 pracowników. Wspieranie zwiększania umiejętności kadr w przedsiębiorstwach (cel 2.2). napotyka na trudności związane głównie z problemami organizacyjnymi i finansowymi. Trudności te mogą wynikać m.in. z postawy przedsiębiorców, którzy nie wykazują większego zainteresowania szkoleniami podnoszącymi umiejętności własnych kadr realizowanymi za pomocą zewnętrznych szkoleń. Władze gminne z kolei, biorąc pod uwagę swój słaby stan przygotowania do zadań związanych ze stymulowaniem innowacyjności w skali makroregionalnej czują się mniej kompetentne do pobudzania rozwoju i doskonalenia bardzo zróŝnicowanych umiejętności kadr w przedsiębiorstwach (tab. 4.4). Trzeba zaznaczyć, Ŝe władze samorządowe często nie dysponują wystarczającą wiedzą o poziomie innowacyjnym lokalnego środowiska przedsiębiorstw. Tab.4.4. Realizacja wybranych działań planowanych w ramach celu 2.2RSI w latach przez gminy w województwie (w %) Podregion Działania Celu 2.2 RSI Ułatwienie dostępu przedsiębiorstw do specjalistycznych szkoleń i kursów rozwijających umiejętności menedŝerskie oraz myślenie strategiczne wśród kadr zarządzających i właścicieli firm Wspieranie i promocja akcji szkoleniowych dla pracowników firm w zakresie stosowanych technologii Stymulowanie firm do stosowania zaawansowanych technik zarządzania innowacjami Poznań poznańs ki kaliski pilski koniński Ogółem Tak 10,7 9,1 28,6 20,0 15,4 Nie 25,0 0,0 28,6 20,0 19,2 Nie 3,6 0,0 0,0 0,0 1,9

10 10 Zachęcanie przedsiębiorstw do wprowadzania systemów jakości w zakresie organizacji i zarządzania zespołami ludzkimi Nie 10,7 9,1 14,3 20,0 11,5 Cel operacyjny 2.2 moŝna uznać za realizowany w latach w zadowalającym zakresie, choć deklaracje władz dotyczące określenia poziomu wsparcia umiejętności kadr w przedsiębiorstwach (tab. 4.4) nieco ograniczają pozytywną ocenę. Wsparcie Ŝadnego z działań nie przekracza 20% w deklaracjach przedstawicieli samorządów. Natomiast znaczną aktywnością w tym zakresie odznaczają się instytucje wsparcia przedsiębiorczości (izby, agencje rozwoju itp.) Rozwój bazy technicznej przedsiębiorstw Badania przedsiębiorstw wykazały, Ŝe w 2006 roku rozwój ich bazy technicznej przejawiał się poprzez zakupy: wyposaŝenia i aparatury związanej z innowacją (69,1%) oraz zewnętrznej technologii (know-how) związanej bezpośrednio z procesem (produktem) innowacyjnym (27,1%). Z korzystnym wpływem - z punktu widzenia wzrostu innowacyjności - na bazę techniczną moŝna wiązać takŝe ich zaangaŝowanie przedsiębiorstw w tworzenie od podstaw własnego działu badawczorozwojowego (10,6%) oraz jego rozwijanie w tych firmach, które posiadały tego rodzaju działy juŝ wcześniej (34%). Tab Motywy wprowadzania przez firmy innowacji związane z bazą techniczną przedsiębiorstw w 2006 roku (w %) Znaczenie Podregiony Motywy Ogółem motywu Poznań poznański kaliski pilski koniński WaŜne 40,5 24,7 17,2 30,0 10,0 26,1 Konieczność wypełnienia Bardzo waŝne 16,7 18,2 17,2 15,0 30,0 18,6 regulacji Niska elastyczność produkcji Wysoka materiałochłonność Wysoka energochłonność Negatywne oddziaływanie na środowisko Decydujące 9,5 10,4 10,3 0,0 10,0 9,0 WaŜne 40,5 24,7 17,2 30,0 10,0 26,1 Bardzo waŝne 16,7 18,2 17,2 15,0 30,0 18,6 Decydujące 9,5 10,4 10,3 0,0 10,0 9,0 WaŜne 21,40 26,0 27,6 30,0 15,0 24,5 Bardzo waŝne 26,2 20,8 27,6 15,0 10,0 21,3 Decydujące 0,0 5,2 0,0 0,0 10,0 3,2 WaŜne 19,0 28,6 27,6 30,0 20,0 25,5 Bardzo waŝne 11,9 14,3 17,2 10,0 10,0 13,3 Decydujące 2,4 3,9 0,0 0,0 5,0 2,7 WaŜne 21,4 20,8 17,2 20,0 15,0 19,7 Bardzo waŝne 11,9 7,8 3,4 10,0 5,0 8,0 Decydujące 4,8 1,3 0,0 0,0 5,0 2,1 Na podstawie analizy głównych przyczyn tworzenia i wprowadzenia innowacji w firmach moŝna stwierdzić, Ŝe rozwój bazy technicznej ma wśród nich duŝe znaczenie (tab. 4.5). Zewnętrzne wsparcie rozwoju bazy technicznej jest najwaŝniejsze dla wprowadzenia innowacji procesowych, które mają duŝe znaczenie dla budowania przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw (jak wskazują badania większe niŝ innowacje produktowe). Większość firm (61,7%) wprowadziła nowy

11 11 proces, ale tylko w 25,5% przedsiębiorstw został on stworzony wewnątrz. Niespełna 6% firm zakupiła opatentowane technologie, pozostałe zaś wprowadziły nowy proces wyłącznie dzięki innym podmiotom (6,9%) lub we współpracy z innymi podmiotami (23,4%). Innowacje procesowe stanowiły przede wszystkim zmodernizowane, wcześniej stosowane technologie, które wprowadzono w 43,6% firm. Absolutnie nowe technologie wprowadziło jedynie 9% firm. Większość badanych samorządów gminnych (75%), przy projektowaniu nowych inwestycji komunalnych bierze pod uwagę poziom innowacyjności zastosowanych rozwiązań, ale oznacza to, Ŝe pozostałe 25% gmin nie w pełni wykorzystuje swoje moŝliwości, które wynikają z przysługującej im pozycji ustawowej. NaleŜy takŝe podkreślić dość duŝe zróŝnicowanie w wykorzystywaniu kryterium innowacyjności w nowych projektach komunalnych, w podregionach. Oprócz Poznania do znaczenia innowacyjnych projektów komunalnych przywiązywały duŝą wagę samorządy w podregionie pilskim (87,5% gmin), w podregionie konińskim (80% gmin) oraz w podregionie poznańskim 75%, natomiast w podregionie kaliskim jedynie 63,6% gmin. Badania wykazały takŝe, Ŝe w ramach pod-regionów występuje zróŝnicowanie zaangaŝowania samorządów w zwiększenie dostępności do środków finansowych dla przedsiębiorstw na rozwój ich bazy technicznej. Wsparcie dotacji na zakup nowoczesnych technologii i urządzeń zadeklarowały jedynie gminy podregionu poznańskiego. Ale popularność ego rodzaju wsparcia działalności innowacyjnej pośród pozostałych rodzajów wsparcia było stosunkowo niewielkie (3,6% gmin wspiera działalność innowacyjną w taki sposób). Z funduszy europejskich korzystało 42% badanych firm, przy czym w podregionie kaliskim aŝ 55,2%, a w podregionie konińskim jedynie 30%. W strukturze wykorzystanych funduszy dominowały środki mające wpływ na poprawę bazy technicznej. Wykorzystanie środków na dofinansowanie zakupu maszyn, budynków, rozbudowy firmy i komputeryzację 6 zadeklarowało 22,3% firm (naleŝy zauwaŝyć stosunkowo niewielkie zróŝnicowanie wykorzystania europejskich funduszy na tego rodzaju cele między podregionami). Dość duŝe znaczenie w opinii firm miało wykorzystanie środków wsparcia UE przeznaczonych na poprawę jakości procesu produkcyjnego (związane z certyfikacją norm jakości i wprowadzeniem zarządzania zintegrowanego) 7. 6 Pozycja ta uwzględnia równieŝ przeznaczenie części środków na nowe miejsca pracy. 7 Na ten cel środki unijne wykorzystało 9,6% firm, z tym,ŝe w podregionie kaliskim było ich aŝ 17,2%).

12 12 Uwagę zwraca jednak niski odsetek firm (53,2%), które deklarowały chęć uczestnictwa w programach badawczo - rozwojowych. Zainteresowanie istotnymi, z punktu widzenia poprawy bazy technicznej, programami rozwoju technologii zgłaszało tylko 22,6% przedsiębiorstw. Spośród róŝnorodnych finansowych instrumentów wsparcia innowacji, które w przeprowadzonych badaniach były oceniane przez firmy na rozwój ich bazy technicznej mają znaczenie zwłaszcza: kredyty preferencyjne, poŝyczki oraz linie kredytowe, gwarancje publiczne dla poŝyczek bankowych, kapitał ryzyka finansujący przedsięwzięcia istniejących firm, kapitał ryzyka finansujący przedsięwzięcia nowych firm, dotowane usługi doradcze oraz wsparcie uczestnictwa w programach finansowanych przez UE. Ocena znaczenia jakie miały one w regionie była zróŝnicowana 8 Jako najwaŝniejsze przedsiębiorstwa oceniły funkcjonujące w regionie wsparcie dla uczestnictwa w programach finansowanych przez UE (55,9%) oraz kredyty preferencyjne, poŝyczki i linie kredytowe (45,9%). DuŜe znaczenie przypisano takŝe dotowanym usługom doradczym (39,9%), a takŝe gwarancjom publicznym dla poŝyczek (30,2%) oraz kapitałowi ryzyka dla nowych (30,4%) i istniejących firm (30,2%). Warto zwrócić uwagę na niską ocenę znaczenia wyŝej wymienionych instrumentów wsparcia (poza wsparciem dla uczestnictwa w programach UE) w podregionie pilskim, w stosunku do pozostałych podregionów. W ocenie samorządów największe znaczenie, z punktu widzenia poprawy dostępu do instrumentów finansowych na inwestycje w innowacje, miały, podobnie jak w ocenie przedsiębiorstw, dwa rodzaje wsparcia: kredyty preferencyjne i poŝyczki oraz linie kredytowe, których obecność potwierdziło 59,6% gmin oraz wsparcie dla uczestnictwa w programach UE 36,5%. Za przeszkodę w realizacji innowacyjnych inwestycji moŝna uznać znikomą obecność na poziomie lokalnym kapitału ryzyka. Na występowanie obu rodzajów tego instrumentu finansowego (czyli przeznaczonego dla nowo powstałych firm oraz na ekspansję i rozwój w zakresie nowych linii produkcyjnych) deklarowało niewiele gmin (po 3,8% w odniesieniu do kaŝdego z rodzajów instrumentów) 9. Gminy nie udzielały równieŝ pomocy w objęciu udziałów przez fundusze venture capital. Nieco 8 Ocena obejmuje łączne traktowanie instrumentów jako waŝnych, bardzo waŝnych lub kluczowych. 9 W opinii samorządów gminnych kapitał ten występował tylko w podregionach poznańskim i konińskim.

13 13 większą rolę ogrywają one raczej w skali regionalnej, o czym świadczy znacznie wyŝsza ocena ich znaczenia dokonana przez przedsiębiorstwa 10. Znaczący odsetek samorządów deklarował udzielanie wsparcia firmom w postaci ułatwień dostępu do informacji dotyczących wyboru odpowiedniego instrumentu finansowania przedsięwzięć innowacyjnych 36,5% oraz pomocy doradczej w pozyskaniu grantów na unowocześnienie technologii 34,6% gmin. Takiego rodzaju wsparcia nie oferowały gminy podregionu konińskiego. Mało aktywne pod tym względem były takŝe gminy podregionu pilskiego jedynie 14,35% z nich wspierało w ten sposób firmy. Transfer technologii miał dość duŝe znaczenie dla badanych firm. Największe znaczenie jako źródło innowacji procesowej, miało wniesienie rozwiązania przez kooperanta lub dostawcę 20,7% firm. Dla 16,5% badanych przedsiębiorstw źródłem tym był zakup technologii, a dla 6,9% - zakup licencji. Niewielkie znaczenie miały tak istotne z punktu widzenia systemu innowacyjnego, zakupy wyników badań z placówek badawczo rozwojowych (3,2%) oraz innych instytucji (2,1%). Dwa ostanie źródła wykorzystywane były zwłaszcza przez firmy podregionu konińskiego (odpowiednio: 10% i 5%). Wsparcie dla mających charakter pośredniczący struktur transferu technologii było wykorzystywane przez 17,3% samorządów. Obok Poznania największy udział tego rodzaju pomocy w regionie zaznaczył się w podregionach kaliskim (27,3%) i pilskim (28,6%). Takie wsparcie nie występowało w gminach podregionu konińskiego. Najbardziej niepokojącym problemem realizacji Celu 2.3 RSI są niewystarczające działania gmin na rzecz ułatwienia dostępu przedsiębiorstw do usług transferu technologii (tab. 4.6). Tab Realizacja wybranych działań planowanych w ramach celu 2.3RSI w latach przez gminy w województwie (w %) Działania Celu 2.3 RSI Podregion Poznań poznański kaliski pilski koniński Ogółem Poprawienie dostępu przedsiębiorstw do instrumentów finansowych dla inwestycji w innowacje Tak 17,9 27,3 14,3 0,0 19,2 Ułatwienie dostępu przedsiębiorstw do usług związanych z transferem technologii Tak 7,1 9,1 0,0 0,0 7,7 Niewiele gmin deklarowało takŝe udzielanie pomocy przedsiębiorstwom w dostępie do instrumentów finansowych na inwestycje w innowacje. Wynika to nie tylko z braku 10 Jak wcześniej zauwaŝono, ponad 30 % firm uznało znaczenie tych funduszy (tak dla nowych jak i dla juŝ działających firm), jako co najmniej waŝne.

14 14 właściwie przygotowanych kadr, ale takŝe z innych barier, takich jak : czasochłonne procedury pozyskania środków, wymagania prawne i administracyjne oraz brak zaufania do instytucji finansowych. W opinii przedsiębiorstw bardzo waŝnymi są typowe dla podmiotów gospodarczych w Polsce bariery ekonomiczno-finansowe: koszty kredytu, koszty przygotowania dokumentacji oraz wymaganie dodatkowych zabezpieczeń. NaleŜy jednak zwrócić uwagę równieŝ na ogromne znaczenie barier o charakterze biurokratycznym oraz brak zaufania przedsiębiorstw do instytucji finansowych Rozwój międzyregionalnej współpracy firm Za najwaŝniejszy problem międzyregionalnej współpracy firm uznano w RSI niewystarczające wsparcie działalności eksportowej przedsiębiorstw wielkopolskich. Najczęściej stosowanym działaniem wsparcia eksportu jest pomoc w poszukiwaniu partnerów gospodarczych (tab. 4.7). Tab Działania na rzecz wsparcia eksportu deklarowane w opiniach przedsiębiorstw i przedstawicieli badanych gmin (w %) Poziom eksportu w obrotach firmy Instrumenty wsparcia eksportu brak eksportu 0, , , Ogółem firmy Ogółem gminy Pomoc we wdraŝaniu zasad tworzenia strategii eksportowych 0,0 0,0 4,5 6,7 12,3 5,3 3,30 Pomoc z znajdowaniu nowych rynków zbytu 7,4 9,6 13,6 10,0 19,3 12,8 36,1 Pomoc w promocji lokalnych produktów na rynku 3,7 7,7 9,1 3,3 10,5 7,4 42,6 międzynarodowym Pomoc w poszukiwaniu partnerów gospodarczych 7,4 15,4 13,6 10,0 15,8 13,3 54,1 Pomoc w poszukiwaniu partnerów wspierających potencjał 0,0 7,7 0,0 3,3 8,8 5,3 13,1 innowacyjny przedsiębiorstwa Gminy, w których nie wspiera się działalności eksportowej przedsiębiorstw 37,7 Poznań był w 2006r. jedynym miastem, którego władze stosowały wszystkie działania wsparcia eksportu. Znaczny poziom wsparcia oferują gminy podregionu kaliskiego, szczególnie w zakresie poszukiwania partnerów gospodarczych (80%), promowania lokalnych produktów zagranicą (70%) oraz poszukiwania nowych rynków zbytu (60%). Najczęściej wsparcie w eksporcie udzielane było znaczącym eksporterom (tab. 4.7). Do podmiotów, które pomagały przedsiębiorstwom w działalności eksportowej i we wchodzeniu na nowe rynki, zaliczyć naleŝy przede wszystkim izby (handlowe, przemysłowe i inne), powiązane przedsiębiorstwa oraz podmioty publiczne, głównie samorządowe.

15 15 Wymienione działania wsparcia eksportu w gminach podregionów pilskiego i konińskiego są stosowane częściej, niŝ w przypadku ogółu badanych gmin. NaleŜy docenić wysiłki samorządu lokalnego we wspieraniu eksportu lokalnych przedsiębiorstw. Jednak bez oddolnych inicjatyw przedsiębiorstw eksportowych na rzecz tworzenia sieci współpracy wsparcie samorządowe będzie miało ograniczone znaczenie. Przedsiębiorstwa eksportowe wykazują znaczną aktywność w zakresie podejmowania współpracy. Jednak współpraca ta ogranicza się do kooperantów (powiązania pionowe) oraz do podmiotów otoczenia biznesu spoza regionu. Wsparcie władz samorządowych jest raczej deklaratywne niŝ faktyczne. Oznacza to znaczne utrudnienia w tworzeniu klastra (klastrów) eksportowego w Wielkopolsce. Współpracę eksporterzy opierają na podwykonawstwie, lecz za typ współpracy najbardziej podnoszący poziom innowacyjności uznali oni wspólne tworzenie nowych produktów. Nasilenie współpracy z kooperantami nie idzie w parze ze współpracą z podmiotami obsługi biznesu i badawczo-naukowymi. Współpraca ta wynika bardziej z chęci unikania trudności funkcjonowania na dotychczasowych rynkach, niŝ na zmianie tych rynków, o czym moŝe świadczyć współpraca z instytucjami certyfikującymi i bankami oraz bardzo niski poziom współpracy z inkubatorami przedsiębiorczości 11 i parkami technologicznymi. NajwaŜniejszym utrudnieniem w nawiązywaniu współpracy jest brak kapitałów zarówno w przedsiębiorstwach, jak i nauce. Trudno realizację Celu 2.4 ocenić jednoznacznie. Bezpośrednie wsparcie eksportu jest często deklarowane przez władze badanych gmin. Jednak istnieje niewielka skłonność do wspierania uczestnictwa przedsiębiorstw w projektach badawczych UE (tab. 4.8). Tab Realizacja wybranych działań planowanych w ramach celu 2.4RSI w latach przez gminy w województwie (w %) Działania Celu 2.4 RSI Podregion Poznań poznański kaliski pilski koniński Ogółem Wspieranie lokalnych inicjatyw współpracy dla zwiększenia eksportu Tak 10,7 9,1 57,1 0,0 17,3 Dotacje do wspólnej promocji za granicą produktów i usług grup przedsiębiorców Nie 7,1 9,1 14,3 20,0 9,6 Zwiększenie zdolności firm do uczestnictwa w projektach badawczo-rozwojowych UE Nie 7,1 0,0 0,0 0,0 3,8 Pomoc w wyszukiwaniu partnerów zagranicznych w celu zwiększenia udziału firm z Wielkopolski w Nie 14,3 18,2 14,3 20,0 15,4 11 Choć trzeba zaznaczyć, Ŝe tego rodzaju instytucje kierują swoje usługi głównie do firm rozpoczynających działalność, a nie przedsiębiorstw rozwijających rynki i zakres działalności.

16 16 projektach badawczych UE Zastanawiająco słabym zainteresowaniem w gminach cieszyły się działania na rzecz dotacji do wspólnej promocji za granicą produktów i usług grup przedsiębiorstw (9,6%), ale w tym przypadku były one najczęstsze w podregionie konińskim (20% gmin) i podregionie pilskim (14%). Natomiast nie podejmowano takich działań w Poznaniu. Władze gmin ograniczają się do wsparcia informacyjnego eksporterów. Same przedsiębiorstwa doceniają udział izb i innych podmiotów wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności we wspieraniu działalności eksportowej. 4.5 Podsumowanie i rekomendacje Przeprowadzone w ramach Monitoringu RSI badania ankietowe pokazały, Ŝe dwa lata po uchwaleniu Regionalnej Strategii Innowacji dla Wielkopolski Ŝadna z zalecanych form wdraŝania Strategii w ramach celu 2. nie została zrealizowana w więcej niŝ 45% badanych gmin (tab. 4.1, 4.4, 4.6 i 4.8; w sumie w tabelach tych wskazano 20 działań). Niepodejmowanie określonych typów działań nie oznacza automatycznie niezrealizowania określonego celu operacyjnego. Z przyjętego zestawu 20 działań (w celu 2.1) tylko 4 są podejmowane częściej niŝ w 25% gmin. Najpopularniejszymi formami były wsparcie działalności doradczej, szkoleniowej i informacyjnej (cel 2.1.2), promowanie dobrego wizerunku wielkopolskich przedsiębiorstw wśród ich kooperantów krajowych i zagranicznych, promocja lokalnych przedsiębiorstw innowacyjnych w mediach oraz promowanie tworzenia powiązań współpracy pomiędzy duŝymi firmami z kapitałem zagranicznym a regionalnymi MSP. Z 20 typów działań proponowanych w RSI, uchwalonej w 2004r., do 2007 roku nie podjęto w gminach podregionu konińskiego aŝ 9 typów działań, podregionu pilskiego 6, kaliskiego 3, a w podregionie poznańskim wszystkie typy działań były podejmowane przynajmniej w jednej z badanych gmin. W Poznaniu zidentyfikowano 13 typów działań przewidzianych w ramach celu 2. Natomiast działania w stricte innowacyjnych obszarach, takich jak dostosowania firm do zaawansowanych technik zarządzania innowacjami, zwiększanie zdolności firm do uczestnictwa w projektach badawczo-rozwojowych UE oraz ułatwianie

17 17 dostępu przedsiębiorstw do usług związanych z transferem technologii, prawdopodobnie ze względu na ograniczone kompetencje pracowników urzędów gmin, wymagające specyficznych kwalifikacji technicznych, były podejmowane w bardzo ograniczonym zakresie. W latach w opiniach władz i przedsiębiorstw niewiele celów operacyjnych Celu 2 RSI udało się zrealizować. Znaczna poprawa tego stanu nastąpiła dopiero w 2007 roku, co potwierdzają oceny ekspertów 12 (tab. 4.9). Tab Syntetyczna ocena realizacji Celu Zwiększenie zdolności przedsiębiorstw do wprowadzania innowacji Oceny Cel operacyjny/działanie Ankiety 2006 Ekspertów wewn Ekspertów zewn /- +/ Przełamanie mentalnych barier innowacji i współpracy - + 3/21 20/ Promowanie dobrych wzorów i sukcesów innowacyjnych firm z regionu dla podniesienia świadomości o innowacjach - + 0/2 6/ Usługi doradcze i szkoleniowe dla przedsiębiorstw /0 5/ Zachęcanie przedsiębiorstw do tworzenia sieci współpracy oraz + + 0/3 4/1 wspieranie klasterów sektorowych Wspieranie współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami a instytucjami wsparcia i sektorem B+R - + (instytucje wsparcia)/ - (podmioty B+R) 1/6 1/ Promowanie dobrego wizerunku wielkopolskich przedsiębiorstw wśród ich kooperantów krajowych i zagranicznych - + 1/3 4/ Promowanie tworzenia powiązań współpracy pomiędzy duŝymi firmami z kapitałem zagranicznym a regionalnymi MSP - - 1/7 0/ Zwiększenie umiejętności kadr w przedsiębiorstwach - + 0/6 12/ Ułatwienie przedsiębiorstwom dostępu do specjalistycznych szkoleń i kursów, rozwijających umiejętności menedŝerskie oraz myślenie strategiczne wśród kadr zarządzających i właścicieli firm - + 0/0 3/ Stymulowanie firm do stosowania zaawansowanych technik zarządzania innowacjami /4 4/ Zachęcanie przedsiębiorstw do wprowadzania systemów jakości w zakresie organizacji i zarządzania zasobami ludzkimi + + 0/2 5/ Rozwój bazy technicznej przedsiębiorstw - + 1/6 10/ Wspieranie modernizacji urządzeń i procesów w przedsiębiorstwach - + 0/1 5/ Poprawienie dostępu przedsiębiorstw do instrumentów finansowych dla inwestycji w innowacje - + 0/1 5/ Ułatwianie dostępu przedsiębiorstw do usług związanych z transferem technologii - - 1/4 3/ Rozwój międzyregionalnej współpracy firm + 1/10 13/ Zwiększanie zdolności firm w funkcjonowaniu na rynku międzynarodowym + 0/3 5/ Wspieranie lokalnych inicjatyw współpracy dla zwiększenia eksportu + 0/1 7/ Zwiększanie zdolności firm do uczestnictwa w projektach badawczo-rozwojowych UE /7 0/0 Oznaczenia stosowane w tabeli: -- = Brak jakichkolwiek działań, - = Podjęto próby działań, ale jak dotąd brak widocznych efektów, + = Podjęto niektóre skuteczne działania, ++ = Wysoki stopień realizacji, czyste pole - brak aktualnych informacji 12 Ośmiu ekspertów zewnętrznych przekazało swoje opinie o realizacji celów operacyjnych, a w ich obrębie celów szczegółowych według stanu na styczeń luty 2008.

18 18 Eksperci jednoznacznie pozytywnie ocenili realizację Celu operacyjnego oraz w roku Bardzo dobrze naleŝy tez ocenić realizację Celu 2.1.1,2.3.1, oraz (tylko jedna negatywna ocena). Najsłabiej realizowany były w całym okresie wdraŝania RSI Cele 2.1.6, oraz Niewiele jest ocen wskazujących brak jakichkolwiek działań w ramach poszczególnych celów operacyjnych. Dostrzegana jest poprawa realizacji wszystkich Celów w roku 2007 w porównaniu z okresem Z celów operacyjnych najlepiej w roku 2007, w opiniach ekspertów, zrealizowany był Cel 2.2, a najgorzej 2.1, choć wszystkie cele uznać moŝna za zrealizowane. Poprawa realizacji nie tylko RSI, ale takŝe funkcjonowania regionalnego systemu innowacyjnego wymaga znacznych działań korygujących. W odniesieniu do poprawy realizacji Celu 2 RSI rekomenduje się następujące działania: 1. (Cel 2.1.2) Tworzenie oferty doradczej i szkoleniowej, ocenione najlepiej w całym badaniu, wymaga jednak lepszego dopasowania tematyki do aktualnych problemów przedsiębiorstw, szczególnie dotyczących transferu technologii. Wątpliwości moŝe budzić jednak jakość niektórych szkoleń oraz brak ewaluacji ich efektów. MoŜna rekomendować składanie oceny szkoleń przez przedsiębiorców lub uczestników i jej upublicznianie w systemie informacyjnym dotyczącym innowacji. 2. (Cel 2.1.3) Zachęcanie władz gmin do tworzenia klastrów na swoim terenie i wśród lokalnych przedsiębiorstw podnosi nie tylko poziom innowacyjności firm uczestniczących w klastrze, ale takŝe poziom przedsiębiorczości na terenie, w którym klaster funkcjonuje. W tworzeniu regionalnego systemu innowacyjnego niezbędne jest więc zidentyfikowanie wszystkich oddolnych inicjatyw na rzecz tworzenia klastrów sektorowych i innych oraz ustalenie zasad formalnego wspierania tego typu aktywności. Bardzo waŝnym aspektem tej formalizacji powinny być zasady wprowadzania produktów tworzonych w klastrze na rynki międzynarodowe. 3. (Cel i 2.1.4) Cel 2.1 będzie realizowany znacznie sprawniej przy określeniu jasnych zasad funkcjonowania regionalnego systemu innowacji. NaleŜy określić ramy ściślejszej współpracy między podmiotami wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności oraz podmiotami B+R, uwzględniając regionalny i ponadregionalny charakter istniejących powiązań.

19 19 4. (Cel oraz 2.4.3) Niezbędne jest przeprowadzenie inwentaryzacji podmiotów sektora B+R i określenie, które zasoby mogą być efektywnie wykorzystanie do podnoszenia poziomu innowacyjności w regionie. Dla podmiotów B+R, które ograniczyły w ostatnich latach współpracę w zakresie komercjalizacji swych badań, niezbędne jest określenie zasad zintensyfikowania moŝliwości wykorzystania zasobów na potrzeby przedsiębiorstw (np. wspólne prace badawcze, staŝe naukowe pozwalające rozwiązywać problemy przedsiębiorstw). Warto takŝe stworzyć portal, na którym przedsiębiorcy mogliby obserwować tematykę badawczą aktualnie realizowaną na uczelniach wyŝszych i w innych podmiotach sfery B+R. Pozwoliłoby to na lepsze dopasowanie badań do potrzeb rynkowych. 5. (Cel 2.1.6) Promowanie tworzenia powiązań współpracy pomiędzy duŝymi firmami z kapitałem zagranicznym a regionalnymi MŚP wymaga odpowiedzi na pytanie, na ile taka współpraca podnosi poziom innowacyjności sektora MSP w regionie. O ile bowiem małe i średnie przedsiębiorstwa dość chętnie są włączane do nowych rozwiązań logistycznych i informatycznych korporacji, o tyle istnieje niewielka skłonność w duŝych przedsiębiorstwach do transferu innowacji technicznych. Oddziaływanie duŝych przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym (ale takŝe duŝych przedsiębiorstw z kapitałem rodzimym) na małe i średnie firmy kooperujące polega takŝe na podnoszeniu jakości produkcji i poprawie organizacji pracy. NaleŜy w RSI zaznaczyć oczekiwane rezultaty takiej współpracy i wspieranie tylko tych inicjatyw, które przełoŝą się na rzeczywiste podniesienie poziomu innowacyjności w sektorze MSP. Wymaga to przyjęcia jasnego systemu hierarchizacji i oceniania projektów, szczególnie dofinansowanych z funduszy UE. 6. (Cel 2.2.2) Stymulowanie firm do stosowania zaawansowanych technik zarządzania innowacjami sprowadza się często do omawiania tematyki zarządzania, rzadko poruszając problematykę innowacji. Cel ten nie został jednoznacznie oceniony przez ekspertów, choć większość przedsiębiorstw oceniała realizację tego celu negatywnie. Na szkoleniach dotyczących kreatywnego myślenia warto odejść od przedstawiania sposobów poprawy sprzedaŝy na rzecz twórczego rozwiązywania problemów wewnętrznych (szczególnie technicznych) w przedsiębiorstwie.

20 20 7. (Cel 2.3.1) Niezbędne wydaje się podjęcie działań zmierzających do wzrostu popytu przedsiębiorstw innowacyjnych na modernizację i rozwój bazy technologicznej oraz wsparcie doradcze moŝliwości korzystania ze środków 7.PR, CIP 13 oraz PO IG. Działania doradcze tego typu mogą występować ze strony jednostek B+R oraz niektórych instytucji wsparcia innowacyjności i przedsiębiorczości (np. ARR, CIiTT, PPNT oraz niektóre JBR-y). 8. (Cel 2.3.2) NaleŜy rozwaŝyć rozszerzenie istniejącego systemu finansowania innowacji o instrumenty pozwalające szybciej pozyskać środki na inicjatywy obarczone podwyŝszonym ryzykiem (niekoniecznie tańsze). Zdarzały się bowiem wśród badanych przedsiębiorstw przypadki opóźnień moŝliwości wprowadzenia innowacji przez zbyt długotrwałe procedury konwencjonalnego pozyskiwania kredytu lub dotacji z funduszy UE. 9. (Cel 2.3.3) Tworzenie inkubatorów przedsiębiorczości nie przełoŝyło się w badanym okresie na intensyfikację transferu technologii. Głównym problemem jest brak doradców mogących wspierać takie transfery. W latach wysiłek tego typu instytucji powinien być ukierunkowany na działalność doradczo-usługową. 10. (Cel 2.3) Wpływ działań podejmowanych w ramach polityki innowacyjnej regionu na rzecz rozwoju bazy technicznej przedsiębiorstw wymaga stałego, corocznego monitorowania opinii przedsiębiorców w tym zakresie. 11. (Cel 2.4.3) Dotychczas prowadzone działania informacyjne na rzecz pokazania moŝliwości uczestniczenia przedsiębiorstw w międzynarodowych programach badawczych były niewystarczające. Nieco zintensyfikowano je w 2007r., ale wobec niewielkiego udziału przedsiębiorstw w międzynarodowych programach badawczych, wynikającego głównie z rozbudowanych i długotrwałych procedur oraz niewielkiego zainteresowania jednostek badawczych nie przyniosły one jeszcze widocznych rezultatów. Konieczne jest zintensyfikowanie działalności informacyjnej oraz doradczej dla firm ze strony centrów doskonałości i parków naukowo-technologicznych. 12. Działania w zakresie realizacji celów 2.1.1, uznać moŝna za wystarczające, chociaŝ naleŝy stale monitorować efektywność i skuteczność 13 Competitiveness and Innovation Programme.

21 21 szkoleń, a przede wszystkim upowszechnić zasady promowania dobrych praktyk z udziałem menadŝerów z najlepszych firm.

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE RCITT to: Doświadczony Zespół realizujący projekty Baza kontaktów w sferze nauki i biznesu Fachowe doradztwo Otwartość na nowe pomysły

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH EKSPERT FUNDUSZY UNIJNYCH POZYSKAJ Z NAMI DOTACJE UNII EUROPEJSKIEJ 0 EUROPROJEKTY Consulting Sp. z o.o. Ekspert Funduszy Unii Europejskiej Andersia Business Centre Plac Andersa 7 61-894 Poznań tel. 61

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 1. Specyfika Małopolski WYZWANIA: mało zróŝnicowana oferta usługowa proinnowacyjnych IOB niewystarczający

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

WYNIKI OGÓLNE. Ankieta nt. przedsiębiorczości w Koninie

WYNIKI OGÓLNE. Ankieta nt. przedsiębiorczości w Koninie Stan na dzień, 28 marca 204 r. WYNIKI OGÓLNE Ankieta nt. przedsiębiorczości w Koninie ankietyzacja przeprowadzona wśród przedsiębiorstw z Konina w marcu 204 r. przez Wydział Działalności Gospodarczej i

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce

Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce Informacja o wsparciu działalności b+r w Polsce Warszawa, 8 października 2009 1. Przedsiębiorca, który nie ma siedziby na terytorium RP moŝe korzystać ze wsparcia działalności b+r w ramach konsorcjów naukowo-przemysłowych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013

Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 1 Autor: Aneta Para Małe i średnie przedsiębiorstwa w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 PO Innowacyjna Gospodarka jest to główny z programów operacyjnych skierowany do przedsiębiorców.

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Poznań, 9 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Poznań, 9 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Poznań, 9 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Stan zaawansowania realizacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa (RSI Silesia) na lata 2003-2013

Stan zaawansowania realizacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa (RSI Silesia) na lata 2003-2013 Stan zaawansowania realizacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego (RSI Silesia) na lata 2003-2013 2013 Seminarium Miasta wiedzy Gliwice, 12 maja 2009r. Programy Wykonawcze dla RSI Regionalna

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Wrocław, 19 marca 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Wrocław, 19 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE Możliwo liwości finansowania branży y IT z funduszy UE CO TO JEST DOTACJA? Dotacja jest bezzwrotną pomocą finansową W wielu przypadkach jest to refundacja kosztów, które przedsiębiorca poniósł. Dlatego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw

Wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw Wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw Portal finansowy IPO.pl Każde mikroprzedsiębiorstwo powinno skorzystać ze wsparcia funduszy unijnych. Fundusze te mają bardzo wiele zalet, które wpływają pozytywnie na

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki. Aneta Wilmańska. Ministerstwo Gospodarki

Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki. Aneta Wilmańska. Ministerstwo Gospodarki Program Operacyjny INNOWACYJNA GOSPODARKA, 2007-2013 priorytety Ministra Gospodarki Aneta Wilmańska Ministerstwo Gospodarki Podniesienie innowacyjności polskiej gospodarki i wsparcie dla rozwoju instytucji

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych Fiszka oferty usług proinnowacyjnych I. Akredytowany wykonawca 1. Nazwa wykonawcy "MERITUM" LUBELSKA GRUPA DORADCZA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ 2. Forma prawna prowadzonej działalności Spółka

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Sopot, 13 marca 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce 2010 Aneta Wilmańska zastępca prezesa PARP Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce Zarządzanie innowacjami: ekonomiczne aspekty

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania. Raport dla PMG Consulting MŚP w województwie lubelskim INQUIRY, 31 sierpnia 2009

Zewnętrzne źródła finansowania. Raport dla PMG Consulting MŚP w województwie lubelskim INQUIRY, 31 sierpnia 2009 Zewnętrzne źródła Raport dla PMG Consulting MŚP w województwie lubelskim INQUIRY, 31 sierpnia 2009 Spis treści 1. Tło projektu 2. Cele projektu 3. Struktura projektu 4. Struktura próby 5. Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego

Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego Priorytet II. Stymulowanie wzrostu inwestycji Beneficjenci: Mikroprzedsiębiorstwa, Małe i średnie przedsiębiorstwa, Spółki prawa handlowego, Jednostki samorządu terytorialnego oraz związki, porozumienia

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych O MJWPU RPO WM PO KL

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

MARR partner innowacyjnego biznesu w Małopolsce Krzysztof Krzysztofiak

MARR partner innowacyjnego biznesu w Małopolsce Krzysztof Krzysztofiak MARR partner innowacyjnego biznesu w Małopolsce Krzysztof Krzysztofiak Kraków, 8 kwietnia 2009 Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Rok 1993: Agencję tworzą: z inicjatywy Wojewody Krakowskiego i Agencji

Bardziej szczegółowo

Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP

Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP Michał Janas Centrum Wspierania Biznesu w Rzeszowie www.spp.org.pl Plan 1) PHARE 2002 2) 3) Phare 2002 Program Rozwoju Przedsiębiorstw Usługi doradcze w następuj

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Założenia i oferowane możliwości wsparcia Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Płock, 10 marca

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych Warszawa, 11 grudnia 2013 br. DIAGNOZA WYZWAŃ, POTRZEB I POTENCJAŁÓW

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY W SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, styczeń 2010 r. DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW W LATACH 2006-2008 W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM Wyniki badania działalności innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP 2010 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa PARP Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP Wsparcie dla innowacyjnych przedsiębiorstw nowe perspektywy Warszawa, 26 maja 2010 r. PARP na rzecz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności 2009 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności Warszawa, 22 kwietnia 2009 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PARP jest rządową agencją podległą

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Opracowanie: Marzena Mażewska Stowarzyszenie Organizatorów Ośrodków Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce Ośrodki

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie współpracy dla innowacji

Rozwijanie współpracy dla innowacji Rozwijanie współpracy dla innowacji Warsztat dr inż. Anna Sworowska na zlecenie Górnośląskiej Agencji Przedsiębiorczości i Rozwoju Sp. z o.o. Radlin, 14 marca 2014 r. Cel spotkania Po co to wszystko? uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ 2014-2020 Anita Wesołowska Zastępca Dyrektora Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Katowice, 2

Bardziej szczegółowo

Spotkanie informacyjne. Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020. 01.04.

Spotkanie informacyjne. Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020. 01.04. Spotkanie informacyjne Plany wspierające dalszą działalność i rozwój Klastra INNOWATOR Perspektywa programowa na lata 2014-2020 01.04.2015 Kielce Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Program

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R RPO Lubuskie 2020, OP 1 PI 1b Regionalny Program Operacyjny Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 - Gospodarka i innowacje Priorytet inwestycyjny 1b: Zwiększona aktywność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw RPO

Bardziej szczegółowo

Działanie 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju innowacyjności

Działanie 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju innowacyjności Działanie 1.1. Tworzenie warunków dla rozwoju innowacyjności Kryteria merytoryczno-techniczne dopuszczające szczególne L.p. Kryterium tak nie nie dotyczy 1 Trwałość prowadzonej działalności z zakresu innowacji

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

Wspieranie sektora MSP

Wspieranie sektora MSP Wspieranie sektora MSP w dostępie do kapitału u zewnętrznego Agnieszka Rybińska Zastępca Prezesa Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 1 Poznań, 09.09.2008 Doświadczenie PARP Programy Phare przed wstąpieniem

Bardziej szczegółowo

Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET. KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw

Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET. KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET w ramach projektu KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw Warszawa, 21 czerwca 2012 r. Sieć KIGNET Sieć współpracy, którą tworzą izby

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Zielona Góra, 22 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6

Bardziej szczegółowo

Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa. Olsztyn, 29 maja 2012 r.

Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa. Olsztyn, 29 maja 2012 r. Regionalny System Usług - Sieć InnoWaMa Olsztyn, 29 maja 2012 r. Badanie zapotrzebowania przedsiębiorstw województwa warmińsko-mazurskiego w zakresie wysoko wykwalifikowanych usług oferowanych przez IOB

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r.

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Toruń, 4 grudnia 2013 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 Wsparcie B+R+I będzie prowadzone głównie w ramach celów tematycznych: 1. Wspieranie

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Dnia 20.08.2015 r. został ogłoszony konkurs w ramach poddziałania 1.4.1 Kompleksowe wsparcie działalności

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Kraków,

Bardziej szczegółowo