Zeszyty naukowe nr 5

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zeszyty naukowe nr 5"

Transkrypt

1 Zeszyty naukowe nr 5 Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Bochni 2006 Piotr Karaś Przegląd głównych nurtów teoretycznych uzasadniających istnienie banku jako pośrednika finansowego. 1. Wstęp Jedną z najważniejszych funkcji, jakie mają do spełnienia instytucje finansowe jest pośrednictwo finansowe. 1 Przez pośrednictwo finansowe rozumie się tradycyjnie współuczestniczenie instytucji finansowych w przekazywaniu wolnych środków finansowych między podmiotami posiadającymi nadwyżki a podmiotami poszukującymi takich środków. Ze względu na miejsce, jakie w pośrednictwie finansowym zajmują banki, pytanie o rolę pośredników finansowych w gospodarce utożsamia się najczęściej z zagadnieniem miejsca banku w gospodarce. Dlatego celem niniejszych rozważań będzie przedstawienie głównych nurtów refleksji teoretycznej mającej za przedmiot uzasadnienie istnienia banków jako pośredników finansowych w gospodarce. W literaturze przedmiotu można wyodrębnić trzy alternatywne paradygmaty badania sektora bankowego: (I) Podejście instytucjonalne (the industrial organization approach to banks) w którym banki traktuje się jako gałąź gospodarki oferującą specyficzne usługi dla swoich klientów, natomiast transakcje finansowe postrzega się wyłącznie jako widzialny przejaw (counterpart) tych usług. 2 Wychodzi się od spostrzeżenia, że zorganizowanie działalności ekonomicznej w formie firmy ma miejsce wtedy, gdy taka struktura organizacyjna jest bardziej korzystna niż bezpośredni obrót na rynku. W tej perspektywie istnienie instytucji pośrednictwa finansowego wydaje się uzasadnione, jeśli taka forma organizacyjna generuje bardziej pożądane produkty, niż instrumenty dostępne bezpośrednio na rynku finansowym. Podmioty niefinansowe mogą próbować dokonywać transakcji (lokacyjnych lub pożyczkowych) bezpośrednio na rynku finansowym. Dlaczego zatem nie korzystają z tej możliwości i wybierają instytucje pośrednictwa finansowego? 3 W szczególności, dlaczego wybierają lokaty bankowe spośród wszystkich dostępnych możliwości lokowania wolnych środków finansowych oraz dlaczego

2 68 wybierają kredyty a nie inne źródła finansowania (zwłaszcza emisję papierów wartościowych). W ramach tego paradygmatu wyodrębnić można teorie wskazujące na trzy aspekty działalności banków. Banki jako instytucje dokonujące jakościowej transformacji aktywów (asset transformers), w tym kontekście wskazuje się na specyfikę depozytów i kredytów bankowych, czego przejawem jest postrzeganie banków jako m.in. dostarczycieli płynności (liquidity providers) oraz instytucji, które angażują się w długoterminowe relacje ze swoimi klientami (banks provide a mechanism of commitment in a long-term relationships). (II) Paradygmat niepełnej informacji (the incomplete information paradigm) gdzie pokazuje się, że rynki finansowe nie są doskonałe, gdyż charakteryzują się asymetrią informacji i związaną z tym niemożnością skonstruowania takiego kontraktu między podmiotami nadwyżkowymi a deficytowymi, który w pełni zabezpieczałby podmiot nadwyżkowy przed ryzykami związanymi z udostępnieniem funduszy. Banki redukują niedoskonałości rynku i dzięki temu poprawiają alokację środków w gospodarce. 4 W szczególności uwypukla się następujące aspekty przewagi banków: banki jako producenci informacji (information producers); banki jako umocowani kontrolerzy (delegated monitors); banki jako umocowani renegocjatorzy (delegated renegotiators); banki jako dobrzy reorganizatorzy (good reorganizers). (III) Najnowsze podejście pokazuje szczególne znaczenie banków w radzeniu sobie z ryzykiem występującym w gospodarce. Banki są tu postrzegane jako instytucje zarządzające ryzykiem na zlecenie (delegated risk managers) albo instytucje pozwalające łagodzić ryzyko rynkowe wynikające z cyklu koniunkturalnego (bank s role in the intertemporal smoothing of risk). 2. Banki jako instytucje dokonujące transformacji płynności Najprostsze teoretycznie uzasadnienie istnienia pośredników finansowych odwołujące się do ich roli w transformowaniu instrumentów finansowych wskazuje, że instytucje te mają przewagę konkurencyjną nad rynkami finansowymi oraz potencjalnymi pierwotnymi pożyczkodawcami. Ich przewaga wynika między innymi z występowania korzyści zakresu, ekonomii skali. 5 Transformacji aktywów dokonują różne instytucje finansowe. W czym, w tym kontekście, przejawia się specyfika bankowych pośredników finansowych? Unikalność tych instytucji przejawia się w oferowaniu specyficznych produktów lokacyjnych i kredytowych. 6 W latach 80. XX wieku w rozważaniach teoretycznych pojawił się nurt traktujący banki jako instytucje dostarczające płynność. Punktem wyjścia było spostrzeżenie, że preferencje pierwotnych pożyczkodawców i ostatecznych pożycz-

3 69 kobiorców dotyczące terminów udostępniania funduszy pożyczkowych z reguły różnią się między sobą. 7 Różnice mogą się przejawić już w momencie poszukiwania drugiej strony transakcji (pożyczkobiorcy preferują z reguły dłuższe terminy niż pożyczkodawcy), także w trakcie trwania umowy pożyczki mogą pojawić się zmiany preferencji płynności (na przykład na skutek wystąpienia zdarzeń losowych dotykających strony umowy). Dzięki bankom, które potrafią uzgodnić preferencje dużej liczby podmiotów nadwyżkowych i deficytowych, zwiększa się ogólny poziom płynności w gospodarce. Znaczenie banków w zwiększaniu płynności w gospodarce wynika ze specyfiki depozytów bankowych oraz dokonywaniu przez te instytucje tzw. transformacji terminów przejawiającej się w pozyskiwaniu środków na krótsze terminy i udzielaniu kredytów na dłuższe okresy. 8 Tradycyjnie rozumiana transformacja instrumentów finansowych oznacza, że pozyskane depozyty banki przeznaczają na działalność kredytową. Część badaczy jest zdania, że kredyty są specyficznym produktem oferowanym przez banki. Czym różnią się kredyty od innych instrumentów finansowych? C.E.V. Borio i R. Filosa twierdzą, że każdy kredyt jest unikalny w sensie, że przy jego konstrukcji uwzględniono informacje specyficzne, unikalne na temat kredytobiorcy. Informacje te bardzo trudno przekazać w sposób wiarygodny innym potencjalnym pożyczkodawcom, stąd wiele kredytów nie może być przedmiotem obrotu na rynku finansowym (loans are non-marketable). 9 Inne różnice między kredytami a instrumentami finansowymi prezentuje Tabela 1. Tabela 1. Różnica charakterystyki kontraktów zawieranych przez bank i instrumentów finansowych będących przedmiotem obrotu na rynkach finansowych Kontrakty bankowe (kredyty i depozyty) 1) nie są anonimowe w sensie, że każda strona kontraktu jest oznaczona z imienia; stąd z reguły tego typu kontrakty nie są przedmiotem obrotu na rynkach wtórnych; 2) charakterystyka kontraktu zawieranego z pożyczkodawcą (umowa depozytowa) różni się od charakterystyki kontraktu zawieranego z pożyczkobiorcą (umowa kredytowa); Instrumenty finansowe (dłużne i właścicielskie) 1) są anonimowe w sensie, że dla emitenta nie jest istotne, kto jest aktualnym posiadaczem instrumentu, konsekwencją jest funkcjonowanie rynku wtórnego dla większości instrumentów finansowych; 2) charakterystyka instrumentów plasowanych na rynkach finansowych odpowiada preferencjom zarówno emitentów (pożyczkobiorców), jak i nabywców (pożyczkodawców); Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Freixas X., Rochet J. C., Microeconomics of Banking, The MIT Press, 4th ed., Cambridge-London 1999, s. 15. Na szczególne znaczenie banków w udostępnianiu środków wskazują A.K.Kashyap, R. Rajan i J.C. Stein, którzy specyfikę banków dostrzegają w łączeniu działalności depozytowej z kredytową. 10 Twierdzą, że przyjmowanie depozytów i udzielanie kredytów to dwa różne przejawy tej samej funkcji banków,

4 70 czyli dostarczania płynności na żądanie. Wskazują oni, że jedynie banki są zaangażowane w gwarancje kredytowe i linie kredytowe (commitment-based lending), które w istocie nie są niczym innym, jak rachunkami bankowymi z możliwością przekraczania stanu konta. Część autorów zwraca uwagę na przewagę banków nad innymi pośrednikami finansowymi i rynkami finansowymi wynikającą z budowania długoterminowych relacji ze swoimi klientami (relationship banking). 11 Długoterminowe więzy dotyczą zarówno deponentów jak i kredytobiorców. 12 Dzięki tym relacjom banki mogą dokonywać transformacji terminów, czyli depozytami o krótszych terminach wymagalności finansować kredyty o dłuższych terminach zapadalności. 3. Banki jako instytucje redukujące nieefektywność informacyjną rynku W drugiej połowie lat 70. XX wieku pojawił się nurt uzasadnienia istnienia pośredników finansowych (w tym w szczególności banków), który wychodził od spostrzeżenia istnienia asymetrii informacji na rynkach finansowych. Główna teza tego podejścia brzmi: pośrednictwo finansowe jest naturalną odpowiedzią na problem asymetrii informacji, a pośrednicy finansowi istnieją, gdyż lepiej niż inne struktury systemu finansowego radzą sobie z problemami wynikającymi z asymetrii informacji i zachowań oportunistycznych. 13 Pośrednicy finansowi potrafią przezwyciężyć problem wiarygodności sprzedawcy i informacji (reliability problem) oraz problem przywłaszczenia informacji (appropriability problem). 14 W tym nurcie banki są postrzegane, jako lepsi niż inne podmioty producenci informacji. Rozwiązanie pierwszego problemu proponują T.S. Campbell i A.W. Kracaw, którzy twierdzą, że miarą wiarygodności sygnału generowanego przez producenta informacji jest wielkość jego wkładu własnego w ocenianym projekcie. Im bardziej pośrednik finansowy jest zaangażowany finansowo w dany projekt inwestycyjny, tym bardziej wiarygodna jest ocena jego jakości. 15 Do rozwiązania problemu z uzyskaniem odpowiednich przychodów z posiadania informacji wykorzystuje się podobne rozumowanie. Problemy te zostają przezwyciężone w sytuacji, gdy posiadacz informacji wykorzystuje ją w pierwszej kolejności dla siebie. Dzieje się tak, gdy posiadacz informacji staje się pośrednikiem finansowym, który na podstawie uzyskanych informacji podejmuje decyzje inwestycyjne. W takiej sytuacji dochód pośrednika finansowego z posiadanych informacji jest wkalkulowany w dochód z obrotu instrumentami finansowymi. 16 W ramach paradygmatu asymetrii informacji bardziej płodny okazał się nurt

5 uzasadniający istnienie banków nie jako producentów informacji na cudzy użytek, ale jako instytucji monitorujących w ramach prowadzonej przez siebie działalności kredytowej (delegated monitors). Przewagę pośredników finansowych nad podmiotami nadwyżkowymi w monitorowaniu wyprowadza się z następujących przesłanek: wartość finansowanego projektu przekracza wielkość posiadanych środków przez jeden podmiot nadwyżkowy, co oznacza, że każdy projekt musiałby być finansowany przez conajmniej dwóch inwestorów; istnienie ekonomii skali: bardziej efektywne jest monitorowanie projektu przez jeden podmiot finansujący niż przez wiele, ponadto pośrednik finansowy monitoruje więcej niż jeden projekt; korzyści zlecenia monitorowania przekraczają koszty, które podmiot nadwyżkowy musiałby ponieść, gdyby chciał samodzielnie monitorować finansowany projekt; koszty agencji związane ze zleceniem monitorowania są stosunkowo niskie (np. przez to, że podmiot monitorujący finansuje wiele projektów i dzięki kwalifikacjom i dywersyfikacji minimalizuje swoje ryzyko kredytowe). 17 D. Diamond zauważa, że w świecie asymetrii informacji monitorowanie wymaga poniesienia nakładów (koszty monitorowania). Umocowanie instytucji finansowej do kontrolowania pożyczkobiorcy (delegated monitoring) wydaje się ekonomicznie bardziej uzasadnione w tym sensie, że eliminuje dwa problemy, które mogą pojawić się w przypadku monitorowania wykonywanego bezpośrednio przez podmioty nadwyżkowe. Po pierwsze, im więcej podmiotów finansuje jeden projekt, tym bardziej multiplikują się koszty monitorowania. Po drugie, zaangażowanie majątkowe wielu podmiotów w jeden projekt może skłonić część z nich (w skrajnej sytuacji wszystkich) do zaniechania monitorowania (problem gapowicza). 18 Przewaga banków wynika także z procedur oceny zdolności kredytowej klientów. W trakcie tego procesu banki korzystają z wszelkich informacji, także tych, które nie są publicznie dostępne (private information). W szczególności dzięki znajomości historii swoich klientów jako deponentów banki potrafią taniej i lepiej niż inne podmioty finansowe zidentyfikować ryzyka i monitorować udzielone kredyty. Dzięki periodycznej ocenie dokonywanej przez banki, kredytobiorcy unikają konieczności wielokrotnego wytwarzania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej i tym samym duplikowania kosztów ich wytwarzania. 19 Posiadane informacje pozwalają zatem bankom lepiej i taniej wybierać między projektami proponowanymi przez pożyczkobiorców. Ale i najlepsi pożyczkobiorcy będą preferowali dokonywanie transakcji raczej z dobrze poinformowanym pośrednikiem finansowym, niż z grupą nieposiadających odpowiednich informacji bezpośrednich inwestorów finansowych, gdyż jedynie pośrednik finansowy potrafi właściwie wycenić ryzyko, a zatem i koszt pożyczenia środków. 20 Podmioty gospodarcze korzystają z wielu źródeł zdobycia środków, dlatego możliwości pozyskania funduszy z jednego źródła mogą mieć wpływ na cenę 71

6 72 i możliwości pozyskania funduszy z innego źródła. W teorii pośrednictwa finansowego wskazuje się, że monitorowanie dokonywane przez pośrednika finansowego może spełniać funkcję sygnału generowanego do otoczenia gospodarczego na temat kondycji ekonomicznej kredytowanego podmiotu. W tym kontekście wskazuje się na przykład, że możliwości pozyskania środków przez pożyczkobiorców można analizować także w kategoriach historii budowania reputacji. Podmioty, które rozpoczynają działalność, nie mogą wykazać się wiarygodnością kredytową, dlatego poddają się kontroli (monitorowaniu) instytucji pośrednictwa kredytowego. Dzieje się tak dlatego, że dzięki współpracy z bankami nawet te podmioty deficytowe, które nie są na tyle wiarygodne, aby pozyskać środki bezpośrednio na rynku finansowym, mogą uzyskać kredyt bankowy. Dodatkowo współpraca z bankiem stwarza możliwość budowania wiarygodności u innych inwestorów. 21 Z badaniem konsekwencji asymetrii informacji występującej na rynkach finansowych wiąże się kolejny nurt uzasadniania istnienia banków. Są oni mianowicie postrzegani jako umocowani renegocjatorzy (delegated renegotiators) 22. Konieczność renegocjowania długu pojawia się zazwyczaj, gdy pożyczkobiorca przeżywa trudności finansowe, w szczególności gdy ogłasza upadłość. W takiej sytuacji banki mogą bardziej skutecznie renegocjować warunki umów pożyczkowych niż robiliby to rozproszeni, drobni wierzyciele. 23 Siła renegocjacyjna (renegotiation power) banków wynika z faktu, że bardziej kosztowne dla pożyczkobiorcy jest renegocjowanie warunków pożyczki z jednym pożyczkodawcą niż wieloma nabywcami papierów wartościowych wyemitowanych przez niego na publicznym rynku finansowym. 24 Firmy, których zdolność kredytowa szacowana przed pozyskaniem środków, jest niska, jako podstawową przesłanką wyboru sposobu finansowania, mogą kierować się możliwością renegocjowania (the option to renegotiate) warunków umowy długu. Są one skłonne zgodzić się na trudniejsze wstępne wymagania ze strony przyszłych wierzycieli, byle mogły je renegocjować w trakcie trwania umowy długu, kiedy oczekują, że będą mogli przedstawić wierzycielom lepsze informacje o swojej kondycji ekonomicznej. 25 T. Chemmanur i P. Fulghieri kładą nacisk na troskę o budowanie własnej reputacji, jako przesłankę uzasadniającą większą ostrożność i wyrozumiałość banków w stosunku do swoich klientów. Banki chcą cieszyć się dobrą reputacją, dlatego bardziej dokładnie analizują sytuację swoich dłużników i bardziej ostrożnie wnioskują o ich upadłość, niż inwestorzy na rynkach papierów dłużnych. Pożyczkobiorcy o gorszej sytuacji finansowej będą skłonni zapłacić pośrednikowi finansowemu wyższy koszt długu, gdyż mają nadzieję na jego większą pomoc i elastyczność w przypadku zaistnienia kłopotów finansowych (renegocjowanie warunków pożyczki). 26

7 73 Przewaga banków nad innymi pośrednikami finansowymi i rynkami finansowymi przejawia się także w ich skuteczności w wymuszaniu restrukturyzacji swoich kredytobiorców. Banki w tym ujęciu są postrzegane jako dobrzy reorganizatorzy (good reorganizers) 27. Według M. Cantillo i J. Wright banki wykorzystują posiadane informacje do bardziej efektywnego niż inne podmioty negocjowania warunków umowy finansowania wybranych projektów. 28 Banki mają umiejętność efektywnego wymuszania na pożyczkobiorcach właściwych zachowań ekonomicznych, w tym banki są lepiej przygotowane do radzenia sobie w sytuacjach kłopotów finansowych ich klientów (w szczególności do wymuszania reorganizacji). Dlatego podmioty, których kondycja finansowa i perspektywy rozwoju są słabsze, będą zwracać się do banków, mimo że te instytucje finansowe cechują się wyższym alternatywnym kosztem kapitału (opportunity cost of capital) niż inwestorzy na rynkach finansowych. 4. Banki jako instytucje zarządzające ryzykiem W najnowszym nurcie uzasadniania istnienia banków stawia się tezę, że instytucje te mają przewagę kosztową nad innymi podmiotami w zakresie zarządzania i redystrybuowania ryzyka w gospodarce. 29 Stąd podstawową działalnością banków jest zarządzanie ryzykiem. 30 Inwestorzy mają coraz większą świadomość, że z dokonywanymi przez nich inwestycjami związane jest ryzyko (w tym ryzyko negatywnego kształtowania się przyszłych stóp zwrotu z inwestycji). Stąd powstrzymują się od dokonania transakcji na rynku, gdyż nie wiedzą, jak zabezpieczyć się przed ryzykiem. Niechętnie korzystają z usług analityków finansowych, którzy oszacowaliby ryzyko, gdyż obawiają się, że mogą zostać oszukani (ryzyko wystąpienia moralnego hazardu). Rozwiązaniem problemu przekonania inwestora do korzystania z usług zarządzania ryzykiem jest zatrudnienie banku jako specjalisty (analityka) od ryzyka. Bank bowiem spełnia trzy funkcje: (1) Na zlecenie przedsiębiorcy przeprowadza badanie wpływu różnych wariantów kształtowania się czynników zewnętrznych (states of nature) na wyniki generowane przez projekt (analiza ryzyka). (2) Sprzedaje przedsiębiorcy instrument ograniczający ryzyko jego projektu (kontrola ryzyka). (3) Udziela kredytu przedsiębiorcy. Przez realizowanie funkcji (1) i (2) bank świadczy usługę zarządzania ryzykiem (delegated risk manager umocowany zarządca ryzykiem), natomiast kredytowanie przedsiębiorcy (3) sprawia, że zmniejsza się ryzyko wystąpienia hazardu moralnego, gdyż obydwa podmioty mają wspólny interes w powodzeniu projektu. 31 Taka relacja banku z klientem pozwala zredukować koszty delegowania zarządzania ryzykiem. Innymi słowy, między udzielaniem pożyczek oraz zarządzaniem ryzykiem istnie-

8 74 ją korzyści zakresu (economies of scope), które są źródłem przewagi banków nad innymi oferentami usług zarządzania ryzykiem. 32 Odmienne uzasadnienie istnienia banków jako instytucji, które pozwalają swoim klientom radzić sobie z ryzykiem zmienności cen na rynkach finansowych odwołuje się do długości funkcjonowania tych pośredników finansowych. Nie każdy indywidualny inwestor może tak długo lokować swoje środki na rynku finansowym, aby złagodzić ryzyko zmienności rynku. Natomiast stopy zwrotu oferowane przez pośredników finansowych charakteryzują się mniejszą zmiennością niż stopy zwrotu instrumentów finansowych oferowanych na rynkach finansowych. Innymi słowy, długo funkcjonujący pośrednicy finansowi (banki, zakłady ubezpieczeniowe) mogą być mechanizmem łagodzącym zmienność stóp zwrotu w czasie wynikającą z wahań koniunkturalnych na rynkach finansowych (intertemporal smoothing of risk). Dzieje się tak, gdyż pośrednicy finansowi mogą w długim czasie nabywać akcje i uzyskiwać dochody w postaci dywidend, ale oferują stopy zwrotu z depozytów niezależne od bieżących strumieni dywidend. Wynika to z faktu, że w okresach wysokich stóp zwrotu na rynkach finansowych pośrednicy finansowi mogą akumulować dochody z inwestycji finansowych, które przeznaczą na wypłaty dla swoich deponentów, gdy stopy rynkowe będą niższe Zakończenie Przedstawiony przegląd stanowisk teoretycznych pokazuje, że żadne z zaprezentowanych wyżej podejść, traktowane osobno, nie daje wyczerpującej odpowiedzi na pytanie o uzasadnienie znaczenia banku w pośrednictwie finansowym. Jedynie całościowe spojrzenie pozwala uchwycić specyfikę banku jako pośrednika finansowego. Ponadto, ze względu na fakt, że systemy finansowe podlegają ciągłej ewolucji, wydaje się niezbędne podejmowanie coraz to nowych badań mających na celu lepsze, głębsze zrozumienie roli banku w przekazywaniu środków między podmiotami nadwyżkowymi a deficytowymi.

9 75 Przypisy 1 Szerzej na temat funkcji systemu finansowego w gospodarce można znaleźć na przykład w: Polański Z., Wprowadzenie. System finansowy we współczesnej gospodarce rynkowej, w: System finansowy w Polsce, red. Pietrzak B., Polański Z., Woźniak B., Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2003, s Freixas X., Rochet J. C., Microeconomics of Banking, The MIT Press, 4th ed., Cambridge-London 1999, s Gorton G., Winton A., Financial Intermediation, w: Handbooks in Economics 21: Handbook of the Economics of Finance: Corporate Finance, red. Constantinides G., Harris M., Stulz R., Elsevier Science Publishers, North-Holland 2003, s Vives X., Banking competition and European integration, w: European financial integration, red. Giovannini A., Meyer C., Cambridge University Press, Cambridge 1991, s X. Freixas, J.C. Rochet, Microeconomics, dz. cyt., s S. Heffernan, Modern Banking, John Wiley & Sons, Chichester 2005, s Odmiennego zdania są M. Dewatripont i J. Tirole. Wskazują, że definicje banku odwołujące się do opisu czynności bankowych nie są w pełni zadowalające, gdyż i inne podmioty świadczą podobne usługi. Dlatego opowiadają się, aby traktować bank jak przedsiębiorstwo. A jego specyfika przejawia się w tym, że jego wierzycielami jest duża liczba drobnych, rozproszonych deponentów, którzy w normalnych warunkach nie mają możliwości znaczącego wpływu i kontroli instytucji, którym powierzyli swoje pieniądze. M. Dewatripont, J. Tirole, Efficient governance structure: implications for banking regulation, w: Capital markets and financial intermediation, red. C. Mayer, X. Vives, Cambridge University Press, Cambridge 1993, s D. Diamond, R. Rajan, Liquidity risk, liquidity creation and financial fragility: A theory of banking, Journal of Political Economy, vol. 109 nr 2 z 2001 r., s S. Heffernan, Modern, dz. cyt., s C.E.V. Borio, R. Filosa, The Changing Borders of Banking: Trends and Implications, Economic Paper, nr 43, BIS, Basel 1994, s A.K. Kashyap, R. Rajan, J.C. Stein, Banks as Liquidity Providers: An Explanation for the Coexistence of Lending and Deposit-Taking, The Journal of Finance, vol. 57, nr 1 z 2002 r., s Podobne spojrzenie na działalność pośredników finansowych jako dostarczycieli płynności zaproponowali B. Holmstrom i J. Tirole ( Private and Public Supply of Liquidity, Journal of Political Economy, vol. 106 z 1998 r., s. 1-40). 11 Na przykład Niemieckie określenie Hausbank odnosi się do banku, który towarzyszy podmiotom gospodarczym od momentu ich powstania, aż do końca działalności. C.E.V. Borio, R. Filosa, The Changing, dz. cyt., s Choć jest i taki pogląd, że struktura relacji między bankiem a klientami jest asymetryczna, tj. banki utrzymują długoterminowe relacje z jedynie kredytobiorcami. Nie ma natomiast takich związków z deponentami. J. Haubrich, Financial Intermediation, Delegated Monitoring, and Long-Term Relationships, Journal of Banking and Finance, vol. 13 z 1989 r., s H.E. Leland, D.H. Pyle, Informational asymmetries, financial structure and financial

10 76 intermediation, The Journal of Finance, vol. 32 z 1977 r., s Ten sposób uzasadnienia istnienia instytucji pośrednictwa finansowego nosi nazwę informationbased theory of financial intermediation. 14 Jako problem wiarygodności sprzedawcy i informacji określa się sytuację, w której nabywca informacji nie potrafi odróżnić informacji wiarygodniej od nierzetelnej lub nawet nieprawdziwej. Natomiast problem przywłaszczenia informacji dotyka producentów informacji i przejawia się tym, że nabywcy informacji mogą je dalej udostępniać bez wiedzy i zgody producenta, przez co ten ostatni nie uzyskuje planowanych przychodów z własnej sprzedaży wyprodukowanej przez siebie informacji. Por. S. Bhattacharya, P. Pfleiderer, Delegated Portfolio Management, Journal of Economic Theory, vol. 36 z 1985 r., s oraz H.E. Leland, D.H. Pyle, Informational, dz. cyt., s T.S. Campbell, W.A. Kracaw, Information production, market signalling, and the theory of financial intermediation, The Journal of Finance, vol. 35 z 1980 r., s Autorzy analizują znaczenie pośredników finansowych w ramach opisu funkcjonowania rynku kapitałowego (capital market). 16 H.E. Leland, D.H. Pyle, Informational, dz. cyt., s Pośrednik finansowy pozwala zatem uniknąć problemu gapowicza. 17 X. Freixas, J.C. Rochet, Microeconomics, dz. cyt., s. 29; M. Hellwig, Banking, financial intermediation and corporate finance, w: European financial integration, red. A. Giovannini, C. Meyer, Cambridge University Press, Cambridge 1991, s D. Diamond, Financial intermediation and delegated monitoring, Review of Economic Studies, The Society for Economic Analysis Limited, vol. 51 z 1984 r., s E.F. Fama, What s Different about Banks?, Journal of Monetary Economics, vol. 15 z 1985 r., s H.E. Leland, D.H. Pyle, Informational, dz. cyt., s D. Diamond, Monitoring and reputation: The choice between bank loans and directly placed debt, Journal of Political Economy, The University of Chicago, vol. 99 z 1991 r., s X. Freixas, J.C. Rochet, Microeconomics, dz. cyt., s ; G. Gorton, J. Kahn, The Design of Bank Loan Contracts, The Review of Financial Studies, The Society for Financial Studies, vol. 13, nr 2 z 2000 r., s P. Bolton, D. Sharfstein, Optimal Debt Structure and the Number of Creditors, Journal of Political Economy, vol. 104, nr 1 z 1996 r., s X. Freixas, J.C. Rochet, Microeconomics, dz. cyt., s Zwraca się na przykład uwagę na to, że kredyty bankowe cechuje większa elastyczność niż emisje papierów dłużnych (bonds). M. Berlin, Loan Reschedulings and the Size of the Banking Sector, Salomon Brothers Center for the Study of Financial Institutions Working Paper, New York University, New York M. Berlin, L.J. Mester, Debt Covenants and Renegotiation, Journal of Financial Intermediation, vol. 2 z 1992 r., s W tym artykule znajduje się także przegląd wcześniejszych rozważań teoretycznych na temat warunków umów długu i znaczenia możliwości jego renegocjacji.

11 26 T. Chemmanur, P. Fulghieri, Reputation, Renegotiation, and the Choice Between Bank Loans and Publicly Traded Debt, The Review of Financial Studies, The Society for Financial Studies, vol. 7 nr 3 z 1994 r., s M. Cantillo, A Theory of Corporate Capital Structure and Investment, The Review of Financial Studies, The Society for Financial Studies, vol. 17 nr 4 z 2004 r., s M. Cantillo, J. Wright, How, dz. cyt., s H. Hakenes, Banks as Delegated Risk Managers, Universität Mannheim Sonderforschungsbereich 504 Working Paper Series, nr 03-13, Mannheim 2003, s F. Allen, A.M. Santomero, The theory of financial intermediation, Journal of Banking & Finance, vol. 21 z 1998 r., s. 1462nn. 31 Dla uproszczenia swojej analizy H. Hakenes pomija zagadnienie ryzyka upadłości analityka. Przyznaje jednak, że gdyby przyjąć, iż także analityk może upaść, wówczas ryzyko kupione od przedsiębiorcy chciałby odsprzedać na rynku finansowym. W takim przypadku zarządzający ryzykiem na zlecenie (delegated risk manager) stałby się pośrednikiem finansowym (actual financial intermediary). H. Hakenes, Banks, dz. cyt., s H. Hakenes, Banks, dz. cyt., s F. Allen, D. Gale, Financial Markets, Intermediaries and Intertemporal Smoothing, Journal of Political Economy, vol. 105 z 1997 r., s

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Market Microstructure and Financial Intermediation

Market Microstructure and Financial Intermediation Market Microstructure and Financial Intermediation by F. Spulber - Corporate Yield Spreads: Default Risk or Liquidity? New Evidence from the Credit Default Swap Market by Francis A. Longstaff, Sanjay Mithal

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Spis treści Wstęp Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej 1.1. Bank jako pośrednik finansowy i dostawca płynności 1.2. Segmentacja działalności

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 2 Bank Gospodarstwa Krajowego jako państwowa instytucja finansowa o dużej wiarygodności specjalizuje się w obsłudze sektora finansów publicznych. Zapewnia

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym w Końskich

Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym w Końskich Załącznik do Uchwały Zarządu Nr 11/IV/14 z dnia 20 lutego 2014r. Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Nr 9/I/14 z dnia 21 lutego 2014r. Polityka zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Banku Spółdzielczym

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr Rok III / semestr VI Specjalność Bez specjalności Kod

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011

INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 40/2012 Zarządu RBS Bank (Polska) S.A. z dnia 1 sierpnia 2012 roku INFORMACJA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ RBS BANK (POLSKA) S.A. ZA ROK 2011 Dane według stanu na 31

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III / IV Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE maj 2014 r. DEFINICJA I GŁÓWNE CECHY OBLIGACJI Obligacja - jest papierem wartościowym emitowanym w seriach, w którym Emitent (jednostka samorządowa)

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Rynkowy system finansowy Marian Górski

Rynkowy system finansowy Marian Górski Rynkowy system finansowy Marian Górski Podręcznik obejmuje całościową analizę rynkowego systemu finansowego, który wraz z sektorem finansów publicznych tworzy system finansowy gospodarki. Autor podzielił

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Kto buduje efektywne rynki krajowe? Wartość emisji obligacji przedsiębiorstw jako % PKB zadłużenie krajowe 25,0%

Kto buduje efektywne rynki krajowe? Wartość emisji obligacji przedsiębiorstw jako % PKB zadłużenie krajowe 25,0% 1 Kto buduje efektywne rynki krajowe? Wartość emisji obligacji przedsiębiorstw jako % PKB zadłużenie krajowe 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% %PKB 5,0% 0,0% Dane na koniec 2011 r. Źródło: ECB, Bank for International

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego.

Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego. Wydział Organizacji i Zarządzania PŁ Katedra Ekonomii Koło Naukowe Cash Flow Obligacje gminne szansą na przetrwanie kryzysu przez jednostki samorządu terytorialnego. mgr Monika Mordzak Dr. Rafał Wójcikowski

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III, semestr letni (semestr szósty) Specjalność Bez specjalności

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Ocena ryzyka kontraktu Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Plan prezentacji Główne rodzaje ryzyka w działalności handlowej i usługowej przedsiębiorstwa Wpływ udzielania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13

Spis treści. Wstęp... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE... 13 Spis treści Wstęp......................................... 9 CZĘŚĆ I. SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE..... 13 Rozdział 1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego.............................

Bardziej szczegółowo

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Warszawa, 06 maja 2010 r. Agenda Wyniki sprzedażowe Pioneer Pekao TFI Rynek obligacji nieskarbowych Odpowiedź Pioneer Pekao TFI nowe produkty Strona 2 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania dr hab. Jan L. Bednarczyk. kierunkowy. obowiązkowy polski

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki stacjonarne wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania dr hab. Jan L. Bednarczyk. kierunkowy. obowiązkowy polski KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-503 Nazwa modułu Rynki finansowe Nazwa modułu w języku angielskim Financial markets Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU W

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2013 Raport został opracowany w oparciu o dane finansowe kas przekazane do UKNF na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC Parasol Funduszu

Bardziej szczegółowo

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu.

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu. Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem Program Rozwoju Eksportu. Współpraca z ubezpieczycielem profilaktyka i niwelowanie strat tradycyjna rola ubezpieczyciela

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

RAPORT: MMP a sposoby finansowania działalności w sytuacji zatorów płatniczych

RAPORT: MMP a sposoby finansowania działalności w sytuacji zatorów płatniczych RAPORT: MMP a sposoby finansowania działalności w sytuacji zatorów płatniczych Wyniki badania dotyczącego sposobów radzenia sobie z utratą płynności przez polskie mikro- i małe przedsiębiorstwa, udzielające

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Obligacje Korporacyjne Plus Kod warunków: UB_OGIJ129 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2014 r.

Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 2014 r. Raport o sytuacji systemu SKOK w I kwartale 214 r. Departament Bankowości Spółdzielczej i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych Warszawa, czerwiec 214 1 Najważniejsze spostrzeżenia i wnioski W

Bardziej szczegółowo

Dr Jan Zaunar. 20.09.2009 r. Wykład: Rachunkowość bankowa

Dr Jan Zaunar. 20.09.2009 r. Wykład: Rachunkowość bankowa Dr Jan Zaunar 20.09.2009 r. Wykład: Rachunkowość bankowa Temat Nr 1: Cechy szczególne banku jako przedsiębiorstwa 1. Podstawowe kierunki działalności banku W odróżnieniu od zwykłych przedsiębiorstw, które

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 1 Czynniki Ryzyka i Zagrożenia Jednym z najważniejszych czynników ryzyka, wpływających na zdolność

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY Płynność instrumentów pochodnych w kontekście uwarunkowań regulacyjnych

SYSTEM FINANSOWY Płynność instrumentów pochodnych w kontekście uwarunkowań regulacyjnych SYSTEM FINANSOWY Płynność instrumentów pochodnych w kontekście uwarunkowań regulacyjnych dr Anna Chmielewska Plan Wieloaspektowa analiza rynków instrumentów pochodnych Ryzyko systemowe Kluczowe reformy

Bardziej szczegółowo

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY

Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Wykład: PIENIĄDZ I SYSTEM BANKOWY Pieniądz i jego funkcje Pieniądz jest to powszechnie akceptowany środek wymiany. Funkcje pieniądza: 1. Miernik wartości (w pieniądzu wyrażone są ceny towarów) 2. Środek

Bardziej szczegółowo

L.p. Nazwa Subfunduszu UniFundusze Fundusz Inwestycyjny Otwarty Data utworzenia

L.p. Nazwa Subfunduszu UniFundusze Fundusz Inwestycyjny Otwarty Data utworzenia Wprowadzenie Nazwa Funduszu UniFundusze Fundusz Inwestycyjny Otwarty, zwany dalej Funduszem. Fundusz został utworzony 6 lipca 2007 r. i zarejestrowany pod numerem RFi 305. Fundusz jest otwartym funduszem

Bardziej szczegółowo

Bank centralny. Polityka pieniężna

Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny. Polityka pieniężna Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Bank centralny. Polityka pieniężna Bank centralny pełni trzy funkcje:

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji systemu SKOK w I półroczu 2014 r.

Raport o sytuacji systemu SKOK w I półroczu 2014 r. Raport o sytuacji systemu SKOK w I półroczu 2014 r. Departament Bankowości Spółdzielczej i Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych Warszawa, wrzesień 2014 1 Najważniejsze spostrzeżenia i wnioski

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska. Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Agnieszka Alińska Zwrotne instrumenty finansowe w procesie stymulowania rozwoju regionalnego Plan prezentacji System finansowy a sfera realna Rozwój w ujęciu krajowym,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

Część I. Specyfika systemu bankowego w Polsce

Część I. Specyfika systemu bankowego w Polsce Wstęp Funkcjonowanie banku wymaga podejmowania decyzji dotyczących wykorzystania posiadanych przez niego zasobów i osiągnięcia wyznaczonych celów strategicznych i operacyjnych. Decyzje te, odnoszące się

Bardziej szczegółowo

Rola listów zastawnych w rozwoju rynku obligacji

Rola listów zastawnych w rozwoju rynku obligacji Rola listów zastawnych w rozwoju rynku obligacji Kontekst Banki polskie są jednymi z najbezpieczniejszych kapitałowo w Europie, co przejawia się wysokim współczynnikiem wypłacalności w sektorze (średnio

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

STAN WDROŻENIA INSTRUMENTÓW GWARANCYJNYCH PROGRAMU CIP W POLSCE NA TLE EUROPY

STAN WDROŻENIA INSTRUMENTÓW GWARANCYJNYCH PROGRAMU CIP W POLSCE NA TLE EUROPY STAN WDROŻENIA INSTRUMENTÓW GWARANCYJNYCH PROGRAMU CIP W POLSCE NA TLE EUROPY Zjazd Funduszy Poręczeniowych: 2014 2020 WYZWANIA DLA SYSTEMU PORĘCZENIOWEGO Jachranka, 24-25 października 2012 r. Arkadiusz

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21

BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21 BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21 Poznań, dnia 29 października 2015 roku BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Jak zabezpieczać się przed ryzykiem walutowym?

Jak zabezpieczać się przed ryzykiem walutowym? Jak zabezpieczać się przed ryzykiem walutowym? Hedging walutowy w relacjach firmy z bankiem Przyszłych zmian kursów walutowych nie sposób przewidzieć, ale można się na nie przygotować Hedging to obrona

Bardziej szczegółowo

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa - brak jednoznacznej interpretacji terminu inwestycja - termin ten podlegał ewolucji. Obecnie rozróżnia się inwestycje jako kategorię ekonomiczną i jako

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie, ogłasza

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Struktura terminowa rynku obligacji

Struktura terminowa rynku obligacji Krzywa dochodowości pomaga w inwestowaniu w obligacje Struktura terminowa rynku obligacji Wskazuje, które obligacje są atrakcyjne a których unikać Obrazuje aktualną sytuację na rynku długu i zmiany w czasie

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 Szczegółowy program kursu ASM 603: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1 1. Zagadnienia ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Mgr Bogusław Wacławik Doktorant na Wydziale Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 1 Maksyma wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Z jakich usług finansowych korzystają organizacje pozarządowe? Czego potrzebują? Stowarzyszenie Klon/Jawor

Z jakich usług finansowych korzystają organizacje pozarządowe? Czego potrzebują? Stowarzyszenie Klon/Jawor Z jakich usług finansowych korzystają organizacje pozarządowe? Czego potrzebują? Marta Gumkowska Stowarzyszenie Klon/Jawor Źródła danych - Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce 2006 (reprezentatywna,

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania)

FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania) FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania) Warunkiem realizacji kaŝdego projektu inwestycyjnego jest zgromadzenie odpowiedniego kapitału. MoŜliwości

Bardziej szczegółowo

Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber

Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber Finansowanie strukturalne nieruchomości oferowane przez PKO Bank Polski S.A. WARSZAWA 19 MARCA 2012 Przygotował: Edmund Cumber Departament Finansowania Projektów Inwestycyjnych zajmuje się udzielaniem

Bardziej szczegółowo

Wycena portfela wierzytelności przeterminowanych z perspektywy inwestora. V Bankowe Forum Wierzytelności Kwiecień 2014

Wycena portfela wierzytelności przeterminowanych z perspektywy inwestora. V Bankowe Forum Wierzytelności Kwiecień 2014 Wycena portfela przeterminowanych z perspektywy inwestora V Bankowe Forum Wierzytelności Kwiecień 2014 Sytuacja rynkowa Poziom kredytów nieregularnych (NPL) nadal wyższy niż w UE, a nasycenie kredytów

Bardziej szczegółowo

Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego

Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego Eugeniusz Gostomski Ryzyko kredytowe banku Istota ryzyka kredytowego 1 Ryzyko kredytowe to niebezpieczeństwo, iŝ kredytobiorca nie zwróci w ustalonym terminie kredytu wraz z odsetkami i bank poniesie stratę.

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

BANKI. EuroRating obniża oceny ratingowe dziesięciu polskich banków

BANKI. EuroRating obniża oceny ratingowe dziesięciu polskich banków Warszawa, 10.08.2015 EuroRating obniża oceny ratingowe dziesięciu polskich banków DZIAŁANIE RATINGOWE Warszawa, 10 sierpnia 2015 r. Agencja ratingowa EuroRating obniżyła oceny ratingowe dziesięciu polskich

Bardziej szczegółowo

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Globalny przepływ kapitału 2008 2007 7 6 4 3 2 1 0 Polityka pieniężna Stopy procentowe ECB i FED 2003 2004 200 2006 Lata ECB FED 2002 2001

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową ERSTE Securities Polska S.A. według stanu na dzień 31.12.2010 r. Niniejsze Sprawozdanie stanowi wykonanie Polityki Informacyjnej Domu Maklerskiego

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2013 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego REKOMENDACJA B. dotycząca ograniczania ryzyka inwestycji finansowych banków. Tekst zaktualizowany

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego REKOMENDACJA B. dotycząca ograniczania ryzyka inwestycji finansowych banków. Tekst zaktualizowany NARODOWY BANK POLSKI KOMISJA NADZORU BANKOWEGO Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego REKOMENDACJA B dotycząca ograniczania ryzyka inwestycji finansowych banków Tekst zaktualizowany Warszawa, 2002 r.

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo