Ekonomia klasyczna po Smithie. Thomas Robert Malthus ( ) David Ricardo ( ) Jean-Baptiste Say ( ) John Stuart Mill ( )

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekonomia klasyczna po Smithie. Thomas Robert Malthus (1776-1834) David Ricardo (1772-1823) Jean-Baptiste Say (1767-1832) John Stuart Mill (1806-1873)"

Transkrypt

1

2 Ekonomia klasyczna po Smithie Thomas Robert Malthus ( ) David Ricardo ( ) Jean-Baptiste Say ( ) John Stuart Mill ( )

3 Thomas R. Malthus Rozprawa o prawie ludności, 1798 Pierwsza teoria demograficzna Założenia: 1. Żywnośd jest niezbędna do egzystencji 2. Skłonnośd do reprodukcji jest niezmienna w czasie

4 Prawo ludnościowe Malthusa Konkluzja: Przy braku ograniczeo popędu płciowego ludzie rozmnażają się szybciej, niż wzrasta podaż żywności. Implikacja dla polityki gosp.: Nie można poprawid standardu życia szerokich mas (pracujących)

5 Prawo ludnościowe Malthusa Wady rozumowania: - Czy skłonnośd do reprodukcji jest niezmienna? - Czy decyzje co do posiadania potomstwa są nieracjonalne? - Czy postęp technologiczny w rolnictwie postępuje faktycznie tak wolno?

6 David Ricardo ( ) Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania, 1817 Samouk i praktyk biznesu Analiza bezkontekstowa Prekursor abstrakcyjnego modelowania Przedmiot ekonomii: Zmiany funkcjonalnego podziału dochodu w czasie

7 D. Ricardo Teoria wartości Teoria renty gruntowej Teoria zmian podziału dochodu w czasie Teoria handlu zagranicznego (teoria przewag komparatywnych)

8 D. Ricardo teoria wartości Teoria wartości wymiennej dla dóbr pomnażalnych Przyjmuje teorię wartości opartą na (koszcie) pracy (także dla modelu gospodarki zaawansowanej) Względne ceny określa relatywna ilośd godzin zegarowych czasu (a 1 /a 2 ) pracy niezbędna do wyprodukowania dóbr: p 1 /p 2 = a 1 /a 2

9 Problemy teorii wartości Ricarda Jak ocenid wkład dóbr kapitałowych do produkcji? Utożsamia kapitał z nagromadzoną pracą Praca bezpośrednia a praca pośrednia Praca pośrednia - czasowy ekwiwalent amortyzacji dóbr kapitałowych

10 Przykład praca pośrednia Pracowy koszt wytworzenia maszyny = 100h Amortyzacja maszyny: 1 % kosztu wytworzenia na 1 wyprodukowanego towaru (np. łyżki) Praca bezpośrednia nad łyżką 2h Ile wynosi koszt 1 łyżki wg Ricardo? 2h (pracy bez.) + 1h (pracy pośredniej) = 3h

11 Dlaczego użycie pojęcia pracy pośredniej nie rozwiązuje problemu (teorii wartości)? Ricardo pomija procent od kapitału wydatkowanego na opłacenie pracy (pośredniej). Procent ten powinien byd liczony od momentu rozpoczęcia produkcji dobra kapitałowego do momentu sprzedaży dobra finalnego. Zasadniczy argument przeciwko każdej teorii wartości opartej na pracy

12 Teoria renty gruntowej Założenia: - Gospodarka: wielkie gospodarstwo rolne produkujące pszenicę - Ilośd ziemi ograniczona - Dawki kapitału i pracy jako jeden czynnik prod. - Występują malejące przychody z produkcji (kolejne dawki kapitału i pracy, przy stałej ilości ziemi, dają malejące wzrosty produkcji)

13 Teoria renty gruntowej Ricarda Działka A Działka B Działka C Wzrost produkcji z kolejnych dawek kapitału i pracy Renta gruntowa maksymalna suma jaką zapłaciłby rolnik pracujący na gorszej działce właścicielowi lepszej działki Ile wynosi renta gruntowa (w buszlach) w tym przykładzie? 30 na działce A 10 na działce B

14 Ile wynosi cena pszenicy w modelu? Niech 1 dawka kapitału i pracy kosztuje 100 zł Jaki jest koszt wyprodukowania 1 buszla pszenicy? Producenci w najgorszej sytuacji osiągają z 1 dawki kapitału i pracy wzrost produkcji równy 80 buszli. Czyli koszt wyprodukowania ostatniego buszla jest równy 100/80 = 1,25 zł Ricardo pokazuje, że cena będzie równa kosztowi produkcji najmniej efektywnego producenta, czyli p= 1,25.

15 Wnioski z teorii renty gruntowej Ricarda Cena produktu równa kosztowi produkcji najmniej efektywnego (koszty produkcji) producenta Właściciele bardziej żyznych działek otrzymują rentę gruntową Cena produktu jest określona na działce na której nie ma renty gruntowej (renta nie wpływa na cenę)

16 Teoria renty gruntowej Ricarda w praktyce Argument: wprowadzenie ceł (lub ich wzrost) na żywnośd w Anglii spowoduje spadek importu, zwiększenie inwestycji w ang. rolnictwo, wzrost rodzimej produkcji i spadek cen żywności. Kontrargument Ricarda: cła spowodują koniecznośd produkcji na mniej urodzajnych działkach, wzrost kosztów produkcji, wzrost rent i cen zboża. Wniosek: protekcjonizm jest szkodliwy dla konsumentów

17 Teoria podziału Ricarda Teoria funkcjonalnego podziału dochodu narodowego. Zmiany tego podziału w czasie Założenie 3 klasy społeczne: 1. Robotnicy. Płace robotników: w = fundusz płac / ilośd robotników Prawo ludnościowe Malthusa powoduje, że w jest stałe w czasie i utrzymuje się na poziomie minimum przetrwania (biologicznego)

18 Teoria podziału Ricarda Założenia cd.: właściciele ziemscy są pasożytami (renta jest w całości konsumowana, bez oszczędzania i inwestowania) Kapitaliści oszczędzają i inwestują zyski, akumulują kapitał, umożliwiają wzrost gospodarczy Łączna produkcja (dochód narodowy) = sumie płac, rent gruntowych i zysków

19 Teoria podziału dochodu Ricarda MP L i K Dla x 1 : B A C krzywa MP L i K ABC suma rent wacd suma zysków 0wDX 1 suma płac w D E 0 x 1 s dawki L i K MP (produkt kraocowy) przyrost całkowitej produkcji wynikający ze zwiększenia nakładu czynnika produkcji (u nas dawki kapitału i pracy) Gdy stopa zysków wysoka, ilośd kapitału rośnie, rośnie fundusz płac, rośnie liczba robotników, rośnie podaż żywności, rośnie koszt produkcji żywności, rosną renty gruntowe, rosną ceny żywności, stopa zysków spada, aż do S.

20 Wnioski z teorii podziału Ricarda W kapitalizmie nadejdzie stan stacjonarny Następuje redystrybucja dochodu od kapitalistów do właścicieli ziemskich (płace robotników nie zmieniają się) Ponura wizja rozwoju (stan stacjonarny zastój, brak wzrostu gospodarczego, stopa zysków zero, ogromne renty gruntowe) Wady teorii Ricarda

21 Teoria handlu zagranicznego Ricarda Przed Ricardem: Dominacja idei merkantylistycznych: ograniczaj import, maksymalizuj eksport, próbuj byd samowystarczalnym; popularne nakładanie ceł i innych ograniczeo w handlu Fizjokraci i Adam Smith: polityka leseferystyczna ale bez ogólnego i systematycznego uzasadnienia Ricardo dał teoretyczny argument na rzecz wolnego handlu (doktryna przewag komparatywnych)

22 Teoria handlu zagr. A. Smitha Wolny handel jest korzystny dla krajów jeżeli posiadają one absolutną przewagę w produkcji towarów Wino (galony) Sukno (jardy) Anglia 4 2 Portugalia 8 1 W tabeli przedstawiony jest produkt na jednostkę pracy Anglia ma absolutną przewagę w produkcji sukna, Portugalia wina Jeżeli Anglia specjalizuje się w prod. sukna, a Portugalia wina to łączna produkcja światowa wzrośnie (Wino 16 galonów, Sukno 4 galony) przy tej samej ilości pracy Wymiana doprowadzi do wzrostu dobrobytu obu krajów

23 Teoria przewag komparatywnych D. Ricardo Ale co w przypadku, gdy jeden kraj jest bardziej efektywny w produkcji każdego towaru? Wino (galony) Sukno (jardy) Anglia 12 6 Portugalia 8 1 Anglia ma absolutną przewagę w produkcji obu towarów. Czy handel międzynarodowy nie ma sensu? Ma, bowiem o korzystności wymiany międzynarodowej decyduje przewaga komparatywna a nie absolutna

24 Teoria przewag komparatywnych Ricarda Wino (galony) Anglia 12 6 Portugalia 8 1 Sukno (jardy) Przewaga komparatywna Anglii w produkcji sukna każda dodatkowa jednostka wyprodukowanego sukna oznacza stratę 2 galonów wina (w Portugalii 8) Przewaga komp. Portugalii w produkcji wina za dodatkową jednostkę wina traci się tylko 1/8 jarda sukna (w Anglii aż ½ jarda) Jeżeli kraje będą specjalizowały się w produkcji towarów w których mają przewagę komparatywną, to łączna produkcja światowa wzrośnie: 1) Jeżeli Anglia przesuwa jedną jednostkę pracy do produkcji sukna, to łączna produkcja wina spada o 12 g., a produkcja sukna rośnie o 6j. 2) Jeżeli Portugalia przesuwa dwie jednostki pracy do produkcji wina, to łączna produkcja wina rośnie o 16, a produkcja sukna spada o 2j. W sumie światowa produkcja: wino: (16-12)>0, sukno: (6-2)>0

25 Wnioski z teorii przewag komparatywnych Ricarda O korzyściach z handlu decydują przewagi względne produktywności w różnych gałęziach danej gospodarki, a nie przewagi absolutne pomiędzy produktywnością gałęzi w różnych krajach Ricardo nie dowiódł jaka cena na towary ustali się na rynku międzynarodowym, ani jak podzielą się korzyści z handlu Potężny argument na rzecz wolnego handlu międzynarodowego, przeciwko merkantylizmowi i protekcjonizmowi. Korzyści z handlu zagr. odnoszą wszystkie strony.

26 Ricardo, Malthus i Say o stabilności kapitalizmu Prawo Saya niemożliwa jest ogólna nadprodukcja dóbr w gospodarce (podaż stwarza swój własny popyt) Czynniki produkcji otrzymują wystarczające wynagrodzenie (siłę nabywczą) by wykupid wszystkie wyprodukowane towary (po cenach rynkowych) Implikuje, że w kapitalizmie nie ma kryzysów nadprodukcji lub niedoborów (stabilnośd kapitalizmu). Jest pełne zatrudnienie czynników produkcji. Zakłada, że wszystkie dochody czynników są wydawane.

27 T. Malthus (1820) o prawie Saya Co jeżeli faktyczny popyt na towary jest niewystarczający by wykupid wszystkie towary (i rosną zapasy)? Czy wtedy kapitaliści nie zmniejszą zatrudnienia, by wyprodukowad w przyszłym roku mniej? Czy nie pociągnie to za sobą kryzysu (czyli spadku produkcji, dochodu, wzrostu bezrobocia)? Argumenty Malthusa na rzecz niestabilności (możliwości kryzysu) w kapitalizmie: Naiwny: popyt siły roboczej nie wystarczy na wykupienie wszystkich towarów, a kapitaliści nie konsumują dużo (oszczędzają). (Malthus nie zauważył, że oszczędności kapitalistów są transformowane w popyt inwestycyjny (również uwzględniony w prawie Saya).

28 T. Malthus (1820) o prawie Saya Argument wyrafinowany: oszczędności nie zamieniają się w inwestycje w nieskooczonośd bez doprowadzenia w długim okresie do kryzysu. Zbyt duża stopa akumulacji kapitału może wywoład trudności nadmiar oszczędności i inwestycji (argument niesprecyzowany) Ricardo akceptował prawo Saya i wygrał XIX-wieczny spór z Malthusem Malthus prekursorem XX-wiecznych argumentów na rzecz możliwości kryzysu w kapitalizmie (John Maynard Keynes)

29 Podsumowanie ekonomii D. Ricardo Analiza bezkontekstowa, abstrakcyjne modelowanie Wnioski z teorii wartości, renty gruntowej, podziału dochodu i handlu zagranicznego

30 Socjalizm utopijny Kapitalizm (system wolnorynkowy) a socjalizm i komunizm Kapitalizm rynek mechanizmem alokacji i dystrybucji Socjalizm - system oparty na własności wspólnej (brak własności prywatnej), ale działają rynki (w pewnym zakresie) Komunizm własnośd kolektywna oraz brak rynków (paostwo decyduje o alokacji i podziale)

31 Socjalizm utopijny Pierwsze 3 dekady XIX wieku Reakcja na rozwijający się kapitalizm (warunki życia robotników) Etyczna krytyka kapitalizmu (niesprawiedliwy, nieludzki system) Socjalizm utopijny kontra socjalizm naukowy Główni przedstawiciele Robert Owen ( ), Claude de Saint Simon ( ), Charles Fourier ( )

32 Socjaliści utopijni Wprowadzenie własności wspólnej, uspołecznienie kapitału, spółdzielnie. Likwidacja ubóstwa, dochód minimalny gwarantowany, bezpłatne powszechne szkolnictwo C. Fourier wspólnoty oparte na kooperacji (falangi) prowadzą do wzrostu efektywności; płaca zależy od pracy R. Owen komuna New Harmony w USA (podział zysków, krótsze godziny pracy, szkoły dla dzieci, dobre warunki życia)

33 John Stuart Mill ( ) Zasady ekonomii politycznej, 1848 Oświeceniowe wychowanie Wpływ: Ekonomia D. Ricardo Filozofia utylitaryzmu Harriet Taylor (wpływ na poglądy co do praw kobiet i socjalizmu)

34 J. St. Mill a utylitaryzm Jeremy Bentham ( ) Użytecznośd = szczęście (suma przyjemności suma bólów ) Hedonizm psychologiczny Utylitaryzm etyczny maksymalizacja szczęścia jak największej liczby osób Polityka społeczno-gospodarcza wg utylitaryzmu Wpływ utylitaryzmu na ekonomię

35 Problemy utylitaryzmu Mierzalnośd użyteczności Rachunek szczęścia Benthama Porównywalnośd użyteczności pomiędzy osobami Mill: doświadczone osoby potrafią to zrobid dokładnie

36 Ekonomia J. St. Milla Metoda badawcza (kontekstowa polityka gospodarcza) Mill jako reformator społeczny Koncepcja homo oeconomicus: jeden motyw działao człowieka dążenie do maksymalizacji własnej korzyści Ekonomia jako (niedokładna) nauka dedukcyjna

37 Prawa produkcji a prawa dystrybucji Prawa produkcji są niezmienne i niezależne od woli człowieka Prawa podziału (dochodów osobistych) mogą byd zmienione przez człowieka (np. przez system podatków i transferów) Umożliwiło Millowi twierdzenie, że można ograniczad nierównośd i biedę w kapitalizmie (np. poprzez ograniczenie prawa do dziedziczenia wielkich majątków)

38 Mill a kapitalizm i socjalizm Pomiędzy socjalizmem a kapitalizmem Idealny socjalizm jest lepszy niż realny (ówczesny kapitalizm): większa równośd, brak ubóstwa, lepsze warunki życia itp. Ale, idealny (poprawiony) kapitalizm będzie lepszy nawet niż idealny socjalizm, bowiem daje większą wolnośd i różnorodnośd niż socjalizm.

39 Mill a kapitalizm i socjalizm Opowiadał się za reformami kapitalizmu: większa równośd dochodów i majątku, redystrybucja majątku (wysokie opodatkowanie nabywania spadków), skrócid godziny pracy, wprowadzid prawa wyborcze dla kobiet itp. Socjalizm warto wypróbowad na małą skalę Generalnie zwolennik usprawnionego kapitalizmu

40 Mill o roli paostwa w gospodarce W zasadzie polityka leseferystyczna jest optymalna, chyba że odstępstwo od niej da społeczeostwu większe korzyści Odstępstwa Milla od czystego laissez-faire: Ochrona młodych przemysłów Przymus szkolny Dostarczanie pewnych dóbr publicznych (edukacja na zasadzie komplementarności wobec edukacji prywatnej) Polityka w krajach biednych, zacofanych Regulacja monopoli Interwencja gdy osoby nie są w stanie przewidzied długookresowych skutków swoich czynów (np. długie kontrakty handlowe) Działania prywatne są nieskoordynowane (np. redukcja godzin pracy)

41 Mill a stan stacjonarny D. Ricardo: kapitalizm zmierza do stanu stacjonarnego, stanu zastoju (wg Ricarda to pesymistyczna konkluzja) Mill: stan stacjonarny może prowadzid do lepszego życia dla większości ludzi wizja optymistyczna

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy

Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Handel międzynarodowy. Bilans płatniczy. Kurs walutowy Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Przyczyny wymiany handlowej. Free trade is

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA TEORIA ZATRUDNIENIA, PROCENTU I PIENIĄDZA JOHN MAYNARD KEYNES

OGÓLNA TEORIA ZATRUDNIENIA, PROCENTU I PIENIĄDZA JOHN MAYNARD KEYNES OGÓLNA TEORIA ZATRUDNIENIA, PROCENTU I PIENIĄDZA JOHN MAYNARD KEYNES Maciej Bloch Aleksandra Drewniak Iwona Rosa PLAN PREZENTACJI 1. John Maynard Keynes 2. Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie pieniędzy

Oszczędzanie pieniędzy SGGW Oszczędzanie pieniędzy PSYCHOLOGIA FINANSOWA 30.11.2013 Przygotowały: Katarzyna Witkowska Paulina Zadroga Emilia Woźnica ZAPRASZAMY Agenda: 1. Oszczędzanie - Definicja - Majątek - Wartośd netto -

Bardziej szczegółowo

Główne nurty ekonomii politycznej

Główne nurty ekonomii politycznej Główne nurty ekonomii politycznej Jerzy Wilkin WNE UW Ekonomia polityczna jako nauka i jako sztuka J. S. Mill (Principles of Political Economy - 1848): ekonomia polityczna jest zarówno nauką, jak i sztuką:

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Blok VIII Handel i finanse międzynarodowe. Zagadnienia podstawowe

Makroekonomia. Blok VIII Handel i finanse międzynarodowe. Zagadnienia podstawowe Makroekonomia Blok VIII Handel i finanse międzynarodowe. Zagadnienia podstawowe Międzynarodowy podział pracy (od autarkii do pełnego otwarcia) Powiązania międzynarodowe przepływy realne + przepływ informacji

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Handel można wyjaśnić poprzez zróżnicowanie wydajności pracy, jak w modelu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Handel międzynarodowy korzyści dla przedsiębiorstw i gospodarki dr Iwona Pawlas Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 23 maja 2011 r. 1 Handel międzynarodowy/ handel zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Przeobrażenia ekonomiczne Europy (XVI-XVIII w.) Gospodarka Rzeczpospolitej Obojga Narodów, podobieństwa i różnice.

Przeobrażenia ekonomiczne Europy (XVI-XVIII w.) Gospodarka Rzeczpospolitej Obojga Narodów, podobieństwa i różnice. Wykład III Przeobrażenia ekonomiczne Europy (XVI-XVIII w.) Gospodarka Rzeczpospolitej Obojga Narodów, podobieństwa i różnice. 1 XVI rozkwit handlu, wzrost gospodarczy XVII stagnacja XVIII rozwój, rozpoczyna

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Szkoła austriacka w ekonomii

Szkoła austriacka w ekonomii Szkoła austriacka w ekonomii Ekonomia głównego nurtu a ekonomia heterodoksyjna (instytucjonalizm, szkoła historyczna itp.) Istnieje od końca XIX wieku do dziś Założyciel Carl Menger (1840-1921) Ważni przedstawiciele:

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu TEORIE EKONOMII KLASYCZNEJ 2011-10-14. Klasyczne i współczesne teorie handlu międzynarodowego

Plan wykładu TEORIE EKONOMII KLASYCZNEJ 2011-10-14. Klasyczne i współczesne teorie handlu międzynarodowego Klasyczne i współczesne teorie handlu międzynarodowego MSG wykład II Podyplomowe Studia Handlu Zagranicznego Plan wykładu Teoria przewagi absolutnej Teoria przewagi komparatywnej Teoria Heckschera-Ohlina

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

(b) Oblicz zmianę zasobu kapitału, jeżeli na początku okresu zasób kapitału wynosi kolejno: 4, 9 oraz 25.

(b) Oblicz zmianę zasobu kapitału, jeżeli na początku okresu zasób kapitału wynosi kolejno: 4, 9 oraz 25. Zadanie 1 W pewnej gospodarce funkcja produkcji może być opisana jako Y = AK 1/2 N 1/2, przy czym A oznacza poziom produktywności, K zasób kapitału, a N liczbę zatrudnionych. Stopa oszczędności s wynosi

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego 15. Przedmowa 19

Spis treści. Przedmowa do wydania polskiego 15. Przedmowa 19 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 15 Przedmowa 19 Rozdział 1. Wstęp 23 Centralne zagadnienie nowoczesnej myśli ekonomicznej 23 Podziały nowoczesnej teorii ekonomicznej 25 Nasze podejście do historii

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia: rewolucja Keynesowska

Makroekonomia: rewolucja Keynesowska Makroekonomia: rewolucja Keynesowska Brak dużego zainteresowania makroekonomią (wzrostem gospodarczym, cyklami koniunktury, inflacją itp.) w okresie ca 1870- ca 1930. Trwało to do czasów wielkiego kryzysu

Bardziej szczegółowo

DAWID RICARDO 1772 1823 Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania, 1817

DAWID RICARDO 1772 1823 Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania, 1817 DAWID RICARDO 1772 1823 Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania, 1817 Samouk Niezwykły dar do interesów Talent zdobywania bogactwa nie budzi wielkiego uznania. Nic jednak bardziej nie świadczy, być

Bardziej szczegółowo

1 Inflacja. wzrost ceny jednego produktu nie musi prowadzić do inflacji; spadek ceny jednego produktu może wystąpić przy istnieniu inflacji;

1 Inflacja. wzrost ceny jednego produktu nie musi prowadzić do inflacji; spadek ceny jednego produktu może wystąpić przy istnieniu inflacji; 1 Inflacja Inflacja to wzrost ogólnego poziomu cen. Miarą inflacji jest indeks cen dóbr konsumpcyjnych, równy stosunkowi cen dóbr należących do reprezentatywnego koszyka w danym okresie czasu cen tych

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. Agnieszka Pach-Gurgul

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. Agnieszka Pach-Gurgul Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Agnieszka Pach-Gurgul Organizacja zajęć: Literatura Świerkocki J., Zarys ekonomii międzynarodowej, PWE, 2011. Budnikowski A., Międzynarodowe stosunki gospodarcze, PWE,

Bardziej szczegółowo

Dalsze zmiany w makroekonomii XX wieku

Dalsze zmiany w makroekonomii XX wieku Dalsze zmiany w makroekonomii XX wieku Ogólna teoria Keynesa jest pracą literacką; brak formalnego modelu jasno przedstawiającego jego tezy Próby absorpcji podejścia Keynesa do teorii w ekonomii neoklasycznej

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność do oszczędzania.

4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność do oszczędzania. * Wykład nr 6 1. Składniki popytu globalnego. 2. Funkcja konsumpcji i krzywa skłonności do konsumpcji. 3. Funkcja oszczędności, a wydatki konsumpcyjne. 4. Krańcowa skłonność do konsumpcji i krańcowa skłonność

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

O HANDLU ZAGRANICZNYM

O HANDLU ZAGRANICZNYM Rozdział VII O HANDLU ZAGRANICZNYM Rozszerzenie handlu zagranicznego nigdy nie wywoła bezpośrednio wzrostu sumy wartości w danym kraju, chociaż może się znacznie przyczynić do zwiększenia masy towarów,

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 Definicje Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 krótki i długi okres stałe i zmienne czynniki produkcyjne produkt krzywa produktu całkowitego produkt krańcowy prawo malejącego produktu krańcowego

Bardziej szczegółowo

Maksymalizacja zysku

Maksymalizacja zysku Maksymalizacja zysku Na razie zakładamy, że rynki są doskonale konkurencyjne Firma konkurencyjna traktuje ceny (czynników produkcji oraz produktów jako stałe, czyli wszystkie ceny są ustalane przez rynek

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Fakty dotyczące gospodarek w średniowieczu

Fakty dotyczące gospodarek w średniowieczu Fakty dotyczące gospodarek w średniowieczu Rynki wciąż nie odgrywają zbyt istotnej roli; społeczeostwa organizowane przez tradycję, siłę, zwyczaj Gospodarki oparte na rolnictwie; bardzo ograniczona rola

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii Spis treści Od autorów....................................... 13 Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii..............

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Od autorów Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii 1. Czym się zajmuje ekonomia? 2. Potrzeby ludzkie,

Bardziej szczegółowo

Dr Julia Gorzelany - Plesińska

Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo. Teoria kosztów. Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo niezależna jednostka gospodarcza, posiadająca zasoby produkcyjne, która została utworzona w celu osiągania zysków ze sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa integracja MSG

Międzynarodowa integracja MSG Międzynarodowa integracja MSG Kryteria wyodrębniania ugrupowań integracyjnych kryteria polityczne kryteria ekonomiczne Prawidłowości rozwoju ugrupowań integracyjnych Zmniejszanie się różnic w poziomie

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład IV. Teorie handlu międzynarodowego

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład IV. Teorie handlu międzynarodowego Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład IV Teorie handlu międzynarodowego Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. Rafał Jarosz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych

Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. Rafał Jarosz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze International economics Rafał Jarosz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych 2008/2009 Zakres przedmiotu Istota gospodarki światowej i procesy globalizacji

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1/3 (3) y = min{x 1,x 2 } + min{x 3,x 4 } (4) y = x 1 1/5 x 2 4/5 a) 1 i 2

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Czy w ekonomii dwa plus dwa równa się cztery? Jak liczą ekonomiści? Mgr Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii, Prawa i Nauk Medycznych w Kielcach 9 kwiecień 2014 r. Co

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 17.10.2009r. Mikroekonomia WNE UW 1 Co to jest monopol? Wybór monopolisty Dlaczego nie lubimy monopoli? Dlaczego

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD XIII WYDATKI RZĄDOWE I ICH FINANSOWANIE Budżet rządu: niektóre fakty i liczby Wydatki rządowe, podatki i makroekonomia Deficyt budżetowy i długu publiczny

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

TEORIE POWSTANIA KAPITALIZMU

TEORIE POWSTANIA KAPITALIZMU TEORIE POWSTANIA KAPITALIZMU Co to jest Kapitalizm? Kapitalizm to system ekonomiczny oparty na prywatnej własności środków produkcji czyli kapitału, który jest maksymalizowany przez właściciela. Według

Bardziej szczegółowo

Keynes a ekonomia współczesna. Problem zwierzęcych instynktów Problem nierówności dochodowej i majątkowej

Keynes a ekonomia współczesna. Problem zwierzęcych instynktów Problem nierówności dochodowej i majątkowej Keynes a ekonomia współczesna Problem zwierzęcych instynktów Problem nierówności dochodowej i majątkowej G. Akerlof R. Shiller, Animal Spirits: How Human Psychology Drives the Economy, and Why It Matters

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy i bezrobocie

Rynek pracy i bezrobocie Rynek pracy i bezrobocie Podstawowe definicje na rynku pracy: Ludność w wieku produkcyjnym w zależności od definicji przyjmowanej przez urząd statystyczny ludność w wieku 15 lat i więcej lub ludność w

Bardziej szczegółowo

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa W modelu tym rozważamy optymalny wybór konsumenta dotyczący konsumpcji w okresie obecnym i w przyszłości. Zakładając, że nasz dochód w okresie bieżącym i przyszłym

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY

MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wykład: MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA RYNKU PRACY Wielka depresja w USA, 1929-1933 Stopa bezrobocia w USA w 1933 r. 25,2% Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników dotyczące

Bardziej szczegółowo

Konspekt 5. Analiza kosztów.

Konspekt 5. Analiza kosztów. KRAJOWA SZKOŁA ADMINISTRJI PUBLICZNEJ Ryszard Rapacki EKONOMIA MENEDŻERSKA Konspekt 5. Analiza kosztów. A. Cele zajęć. 1. Wyjaśnienie istoty i rodzajów kosztów produkcji oraz związanych z nimi kategorii.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego kraje ze sobą handlują? Autor: Beata Łuba-Królik

Dlaczego kraje ze sobą handlują? Autor: Beata Łuba-Królik Dlaczego kraje ze sobą handlują? Autor: Beata Łuba-Królik Skrócony opis lekcji Zajęcia omawiają elementarne zagadnienia związane z handlem zagranicznym. W trakcie lekcji uczniowie poznają motywy prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Teoria produkcji pojęcie, prawa, izokwanty. Funkcja produkcji pojęcie, przykłady.

Teoria produkcji pojęcie, prawa, izokwanty. Funkcja produkcji pojęcie, przykłady. Przedmiot: EKONOMIA MATEMATYCZNA Katedra: Ekonomii Opracowanie: dr hab. Jerzy Telep Temat: Matematyczna teoria produkcji Zagadnienia: Teoria produkcji pojęcie, prawa, izokwanty. Funkcja produkcji pojęcie,

Bardziej szczegółowo

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej 1. Kryzys na rynku kredytów hipotecznych w USA określany jest mianem: a. kryzysu subprimes debts, b. kryzysu collateral debts, c. kryzysu senior

Bardziej szczegółowo

Zad. 2 Podaj inne przykłady problemów mikroekonomicznych i makroekonomicznych.

Zad. 2 Podaj inne przykłady problemów mikroekonomicznych i makroekonomicznych. Lista 1 Zad 1. Które z następujących zagadnień mają charakter mikroekonomiczny, które zaś makroekonomiczny: a) dlaczego obniżyła się cena jabłek", b) dlaczego wzrósł poziom cen w Polsce", c) dlaczego wzrosło

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji utarg (przychód) Koszt ekonomiczny utarg (przychód) Zakres tematyczny: Koszty w krótkim i długim okresie 1. Koszty pojęcie 2. Rodzaje kosztów wg różnych kryteriów 3. Krzywe kosztów 4. Zależności pomiędzy

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Europa w epoce wielkich odkryć

Europa w epoce wielkich odkryć Europa w epoce wielkich odkryć 1. Rozwój demograficzny Od poł. XV w. ożywienie demograficzne W XVI w. w Europie żyło ok. 85-90 mln. ludzi; rocznie liczba ludności rosła o ok. 0,8-1% Przyczyny (książka

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy RYNEK PRACY RYNEK PRACY RYNEK PRACY. Czynniki wpływające na podaż pracy. Czynniki wpływające na popyt na pracę

Rynek pracy RYNEK PRACY RYNEK PRACY RYNEK PRACY. Czynniki wpływające na podaż pracy. Czynniki wpływające na popyt na pracę RYNEK PRACY Rynek pracy podobny do rynku dóbr i usług; elementem wymiany jest praca ludzka; bezpośrednie powiązanie pracy z człowiekiem powoduje, że rynek ten nie może być pozostawiony sam sobie; popyt

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2015/2016

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 2015/2016 Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów EKONOMIA Poziom studiów Stopień drugi Rok studiów/ semestr Rok II / sem. III Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS na rok akademicki 05/06

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Planowanie i autarkia, kolektywizacja i industrializacja SOCJALIZM NA PRZYKŁADZIE PRL

Planowanie i autarkia, kolektywizacja i industrializacja SOCJALIZM NA PRZYKŁADZIE PRL Planowanie i autarkia, kolektywizacja i industrializacja SOCJALIZM NA PRZYKŁADZIE PRL 1 Sytuacja polityczno - gospodarcza świata po II ws Zimna wojna : - NATO 1949r. - Podział Niemiec na NRF i NRD 1949r.

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny Makroekonomia Blok V Cykl koniunkturalny Cykl koniunkturalny i jego fazy Cykl koniunkturalny okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej Fazy cyklu: - Kryzys (A-B) - Depresja (B-C) - Ożywienie (C-D)

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Mianem międzynarodowej konkurencyjności kraju określa się: a) udział krajowej

Bardziej szczegółowo

Pieniądz, inflacja oraz mierzenie inflacji.

Pieniądz, inflacja oraz mierzenie inflacji. Pieniądz, inflacja oraz mierzenie inflacji. Pieniądz to towar powszechnie akceptowany, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczone dobra lub wywiązujemy się ze zobowiązań; Funkcje pieniądza :

Bardziej szczegółowo

Fundusze inwestycyjne i emerytalne

Fundusze inwestycyjne i emerytalne Fundusze inwestycyjne i emerytalne WYKŁAD 8 FUNDUSZE EMERYTALNE W SYSTEMIE EMERALNYMY CEL I STRUKTURA SYSTEMU EMERYTALNEGO (1) Pojęcie ogólne: ogół planów (programów) wypłacających świadczenia emerytalne.

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2.

Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2. RACHUNEK DOCHODU NARODOWEGO Makroekonomia: nauka o gospodarce jako całości system naczyń połączonych Podstawowe problemy makroekonomiczne: 1. Roczna stopa inflacji. 2. Bezrobocie. 3. Wzrost gospodarczy.

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade Jan J. Michałek (wersja uproszczona) J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade - jakie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania Nazwa przedmiotu: Ekonomia Ekonomy Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU

WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU Spis treści WSTĘP... 9 Rozdział I WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU... 13 1. Wyzwania stojące przed

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI

POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI Wykład: POPYT KREUJE PODAŻ - KEYNESOWSKI MODEL GOSPODARKI Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza (1936) John Maynard Keynes (1883-1946) Keynes o systemie społeczno-gospodarczym Dwiema najważniejszymi

Bardziej szczegółowo

Ekonomia kosztów transakcji Ronalda Coase a. Instytucje gospodarki rynkowej Blok 5

Ekonomia kosztów transakcji Ronalda Coase a. Instytucje gospodarki rynkowej Blok 5 Ekonomia kosztów transakcji Ronalda Coase a Instytucje gospodarki rynkowej Blok 5 Ekonomia neoklasyczna w konfrontacji z ekonomicznymi problemami współczesności Konsument nie jest istotą ludzką, lecz logicznym

Bardziej szczegółowo