CENTRALNY UKŁAD NERWOWY JĄDRA PODKOROWE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CENTRALNY UKŁAD NERWOWY JĄDRA PODKOROWE"

Transkrypt

1 CENTRALNY UKŁAD NERWOWY PÓŁKULE MÓZGU: PŁATY MÓZGOWE JĄDRA PODKOROWE MIĘDZYMÓZGOWIE: WZGÓRZE I PODWZGÓRZE PIEŃ MÓZGU: ŚRÓDMÓZGOWIE MOST RDZEŃ PRZEDŁUŻONY RDZEŃ KRĘGOWY

2 OBWODOWY UKŁAD NERWOWY KOMÓRKA ROGÓW PRZEDNICH RDZENIA KORZENIE NERWOWE ZWOJE NERWOWE NERWY RUCHOWE I CZUCIOWE RECEPTORY

3 PŁAT CZOŁOWY MÓZGU PIERWSZORZĘDOWY OŚRODEK RUCHU ZAKRĘT PRZEDŚRODKOWY ROZPOCZĘCIE RUCHU I POCZĄTEK DROGI PIRAMIDOWEJ OŚRODEK RUCHOWY MOWY POLE BROKI WPŁYW NA RÓWNOWAGĘ DROGI KOROWO-MOSTOWO- MÓŻDŻKOWE WPŁYW NA MOTORYKĘ TWARZY, GARDŁA I KRTANI DROGI KOROWO JĄDROWE OŚRODEK PAMIĘCI OŚRODEK EMOCJI

4 USZKODZENIE PŁATA CZOŁOWEGO MÓZGU ( UDAR, URAZ, GUZ, ZAPALENIE) ZABURZENIA MOWY: AFAZJA RUCHOWA TYLKO GDY DOTYCZY PÓŁKULI DOMINUJĄCEJ PO STRONIE PRZECIWNEJ DO USZKODZENIA: NIEDOWŁAD OŚRODKOWY NERWU TWARZOWEGO DOLNA CZĘŚĆ TWARZY NIEDOWŁAD OŚRODKOWY NERWU PODJĘZYKOWEGO NIEDOWŁAD POŁOWICZY KOŃCZYN LUB NIEDOWŁAD Z PRZEWAGĄ ZAJĘCIA KOŃCZYNY GÓRNEJ LUB DOLNEJ ( PATRZ ORGANIZACJA SOMATOTOPOWA ) ZABURZENIA PAMIĘCI AŻ DO OTĘPIENIA ( OBUSTRONNE USZKODZENIE ) ZABURZENIA NASTROJU : WESOŁKOWATOŚĆ LUB APATIA ZABURZENIA EMOCJI PADACZKA CZOŁOWA

5 PŁAT CIEMIENIOWY MÓZGU PIERWSZORZĘDOWY OŚRODEK CZUCIA ZAKRĘT ZAŚRODKOWY : RÓŻNICOWANIE: UMIEJSCOWIENIA BODŻCA, SIŁY BODŻCA RODZAJU BODŻCA CZUCIE WIBRACJI

6 USZKODZENIE PŁATA CIEMIENIOWEGO MÓZGU OBNIŻENIE PERCEPCJI BÓLU TEMPERATURY UCISKU DOTKNIĘCIA UTRATA CZUCIA DYSKRYMINACJI ( ODRÓŻNIANIA DWÓCH DZIAŁAJĄCYCH JEDNOCZEŚNIE BODŻCÓW) UTRATA CZUCIA DERMOLEKSJI ROZPOZNAWANIA ZNAKÓW PISANYCH NA SKÓRZE ZABURZENIA ORIENTACJI STRON ( PRAWA LEWA, GÓRA DÓŁ, PRZÓD TYŁ ) ASTEREOGNOZJA ( NIE ROZPOZNA PRZEDMIOTU DOTYKIEM ) ANOZOGNOZJA ( BRAK POCZUCIA ŻE SIĘ JEST ŚLEPYM ) AFAZJA AMNESTYCZNA LEWA PÓŁKULA ( NIE POTRAFI NAZWAĆ PRZEDMIOTU CHOĆ WIE DO CZEGO ŚŁUŻY)

7 PŁAT SKRONIOWY MÓZGU PÓŁKULA DOMINUJĄCA; OŚRODEK CZUCIOWY MOWY WERNICKEGO ( ZAKRĘT SKRONIOWY GÓRNY ) OŚRODEK KOROWY SŁUCHU, WĘCHU I SMAKU UKŁAD LIMBICZNY : OŚRODEK PAMIĘCI ŚWIEŻEJ ( HIPOKAMP, ZAKRĘT PRZYHIPOKAMPOWY) OŚRODEK EMOCJI ( CIAŁA MIGDAŁOWATE) PROMIENISTOŚĆ WZROKOWA

8 USZKODZENIE PŁATA SKRONIOWEGO PÓŁKULA DOMINUJĄCA ; AFAZJA CZUCIOWA AGNOZJA SMAKOWA I WĘCHOWA OGRANICZENIE POLA WIDZENIA ( PROMIENISTOŚĆ WZROKOWA) ZABURZENIA PAMIĘCI ( USZKODZENIE OBUSTRONNE) ZABURZENIA EMOCJI ( USZKODZENIE OBUSTRONNE) PADACZKA SKRONIOWA

9 PŁAT POTYLICZNY MÓZGU PIERWSZORZĘDOWY OŚRODEK WZROKU BRUZDA OSTROGOWA DRUGO I TRZECIORZĘDOWE OŚRODKI WZROKU W PÓŁKULI DOMINUJĄCEJ : ROZPOZNAWANIE LITER, PRZEDMIOTÓW I CYFR ROZPOZNAWANIE TWARZY

10 USZKODZENIE PŁATA POTYLICZNEGO NIEDOWIDZENIE POŁOWICZE JEDNOIMIENNE PRZECIWSTRONNE DO USZKODZENIA PÓŁKULA DOMINUJĄCA; ALEKSJA ( NIEMOŻNOŚĆ CZYTANIA ) AKALKULIA ( NIEMOŻNOŚĆ LICZENIA) AGNOZJA WZROKOWA ( NIEMOŻNOŚĆ ROZPOZNANIA PRZEDMIOTÓW PRZY POMOCY WZROKU) PÓŁKULA NIEDOMINUJĄCA: NIEMOŻNOŚĆ ROZPOZNAWANIA TWARZY (PROZOPAGNOZJA)

11 JĄDRA PODKOROWE JĄDRA KRESOMÓZGOWIA: JĄDRO OGONIASTE JĄDRO SOCZEWKOWATE : SKORUPA I GAŁKA BLADA JĄDRA ŚRÓDMÓZGOWIA: ISTOTA CZARNA JĄDRO CZERWIENNE OŚRODKI PODKOROWE RUCHU NIE PODLEGAJĄCEGO WOLI REGULACJA NAPIĘCIA MIĘŚNI TZW. AUTOMATYZM RUCHOWY WSPÓŁDZIAŁANIE MIĘŚNI AGONISTYCZNYCH I ANTAGONISTYCZNYCH W CZASIE RUCHU WSPÓŁRUCHY FIZJOLOGICZNE (np. balansowanie kończyn górnych czy miednicy przy chodzeniu) ODRUCHY POSTAWNE

12 USZK0DZENIE JĄDER PODKOROWYCH CHOROBA PARKINSONA I ZESPOŁY PARKINSONOWSKIE - HIPOMIMIA - RZADKIE MRUGANIE - DRŻENIE SPOCZYNKOWE KOŃCZYN PLASTYCZNE WZMOŻENIE NAPIĘCIA MIĘŚNIOWEGO W AGONISTACH I ANTAGONISTACH RUCHÓW ( RURA OŁOWIANA ) - PRZODOPOCHYLENIE TUŁOWIA - CHÓD DROBNYMI KROCZKAMI PLĄSAWICA: RUCHY MIMOWOLNE OBNIŻENIE NAPIĘCIA MIĘŚNIOWEGO

13 MIĘDZYMÓZGOWIE WZGÓRZE : POPRZEZ PROMIENISTOŚĆ WZGÓRZOWĄ PRZEKAZUJE BODŹCE Z OŚRODKÓW OBWODOWYCH DO KORY MÓZGOWEJ PODKOROWY OŚRODEK CZUCIA DOTYKU, BÓLU, TEMPERATURY, CZUCIA GŁĘBOKIEGO: UŁOŻENIA, UCISKU ( BODŻCE SĄ UŚWIADAMIANE! ) OŚRODEK ZBORNOŚCI I RÓWNOWAGI

14 MIĘDZYMÓZGOWIE CD PODWZGÓRZE : NADZRZĘDNY OŚRODEK AUTONOMICZNEGO UKŁADU NERWOWEGO: REGULACJA: AKCJI SERCA CIŚNIENIA TĘTNICZEGO TEMPERATURY CIAŁA ODDECHU MOTORYKI NACZYŃ, NARZĄDÓW WEWNĘTRZNYCH WPŁYW NA: PODSTWOWĄ PRZEMIANĘ MATERII GOSPODARKĘ WODNO-ELEKTROLITOWĄ WYDZIELANIE PRZEZ GRUCZOŁY WPŁYW NA UKLAD HORMONALNY ( BEZPOŚREDNI I ZA POŚREDNICTWEM PRZYSADKI MÓZGOWEJ

15 MÓŻDŻEK OŚRODEK ZBORNOŚCI I RÓWNOWAGI POŁĄCZONY ZE WSZYSTKIMI UKŁADAMI RUCHOWYMI WPŁYW NA MOTORYKĘ NERWÓW CZASZKOWYCH RDZENIA KRĘGOWEGO WPŁYW NA WZGÓRZE POWIĄZANIE Z JĄDRAMI PODKOROWYMI

16 USZKODZENIE MÓŻDŻKU OCZOPLĄS MOWA SKANDOWANA ATAKSJA ( NIEMOŻNOŚĆ TRAFIENIA DO CELU ) DRŻENIE ZAMIAROWE DYZMETRIA ( RUCH NIESTOSOWNY DO CELU ZA DUŻY LUB ZA MAŁY) ASYNERGIA TUŁOWIA I KOŃCZYN ( NIEMOŻNOŚĆ UTRZYMANIA TUŁOWIA LUB KOŃCZYN W NADANEJ POZYCJI) ADIADOCHOKINEZA: NIEMOŻNOŚĆ WYKONYWANIA SZYBKICH RUCHÓW NAPRZEMIENNYCH) DODATNIA PRÓBA ROMBERGA

17 PIEŃ MÓZGU JĄDRA NERWÓW CZASZKOWYCH OD III DO XII TWÓR SIATKOWATY : REGULACJA SNU I CZUWANIA OŚRODEK PRACY SERCA OŚRODEK KONTROLI CIŚNIENIA OŚRODEK ODDECHOWY DROGI WSTĘPUJĄCE I ZSTĘPUJĄCE

18 USZKODZENIE PNIA MÓZGU OBJAWY OGÓLNE ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI ZABURZENIA WEGETATYWNE: ODDYCHANIA, SERCOWO- NACZYNIOWE I INNE OBJAWY NEUROLOGICZNE: CHARAKTERYSTYCZNA JEST NAPRZEMIENNOŚĆ OBJAWÓW NEUROLOGICZNYCH NP.: USZKODZENIE NERWÓW CZASZKOWYCH PO STRONIE OGNISKA NIEDOWŁAD PIRAMIDOWY KOŃCZYN PO STRONIE PRZECIWNEJ DO OGNISKA ROZSZCZEPIENNE ZABURZENIA CZUCIA NA TWARZY PO STRONIE OGNISKA ROZSZCZEPIENNE ZABURZENIA CZUCIA NA KOŃCZYNACH PO STRONIE PRZECIWNEJ DO OGNISKA ZESPÓŁ MÓŻDŻKOWY PO STRONIE OGNISKA

19 DROGA KOROWO RDZENIOWA ( PIRAMIDOWA ) I NEURON : KOMÓRKA PIRAMIDOWA ZAKRĘTU PRZEDŚRODKOWEGO KORY MOZGOWEJ PRZEBIEG: TOREBKA WEWNĘTRZNA ŚRÓDMÓZGOWIE : KONARY MÓZGU MOST: BRZUSZNA CZĘŚĆ RDZEŃ PRZEDŁUŻONY: BRZUSZNA CZĘŚĆ PIRAMIDY RDZENIA PRZEDŁUŻONEGO SKRZYŻOWANIE PIRAMID (80-85% WŁÓKIEN ULEGA SKRZYŻOWNIU ) Ii NEURON : KOMÓRKA RUCHOWA α ROGÓW PRZEDNICH RDZENIA

20 USZKODZENIE DROGI KOROWO - RDZENIOWEJ POWYŻEJ SKRZYŻOWANIA PIRAMID: NIEDOWŁAD KOŃCZYN PO STRONIE PRZECIWNEJ DO USZKODZENIA PONIŻEJ SKRZYŻOWANIA PIRAMID: NIEDOWŁAD KOŃCZYN PO STRONIE USZKODZENIA PONADTO W NIEDOWŁADNYCH KOŃCZYNACH: WZMOŻENIE NAPIĘCIA MIĘŚNIOWEGO TYPU SPASTYCZNEGO (SCYZORYK ) WYGÓROWANIE ODRUCHÓW ŚCIĘGNISTYCH ODRUCHY PATOLOGICZNE NP. BABIŃSKIEGO

21 NERWY CZASZKOWE OBJAWY USZKODZENIA NERW I WĘCHOWY: BRAK POWONIENIA NERW II WZROKOWY: UPOŚLEDZENIE OSTROŚCI WZROKU UPOŚLEDZENIE WIDZENIA BARW UBYTKI W POLU WIDZENIA

22 NERWY GAŁKORUCHOWE ( OKORUCHOWY III, BLOCZKOWY IV, ODWODZĄCY VI ) : ASYMETRIA SZPAR POWIEK I ŹRENIC ( III ) ZABURZENIA REAKCJI ŹRENIC NA ŚWIATŁO ( III) ASYMETRIA USTAWIENIA GAŁEK OCZNYCH (ZEZ) I W ZWIAZKU Z TYM CZĘSTO PODWÓJNE WIDZENIE ( III, IV, VI ) OGRANICZENIE RUCHOMOŚCI GAŁEK OCZNYCH ( III, IV, VI )

23 NERW TRÓJDZIELNY V OSŁABIENIE CZUCIA POWIERZCHNIOWEGO ( DOTYKU, BÓLU I TEMPERATURY ) NA POŁOWIE TWARZY I PODNIEBIENIA, DZIĄSEŁ I JĘZYKA. NIEDOWŁAD MIĘŚNI PORUSZAJĄCYCH SZCZĘKĄ I ŻUCHWĄ M. IN. ŻWACZY, SKRZYDŁOWYCH ( ZBACZANIE ŻUCHWY W STRONĘ PORAŻONĄ ) NERWOBÓL NERWU TRÓJDZIELNEGO NAPADOWE SILNE BÓLE POŁOWY TWARZY TRWAJĄCE SEKUNDY BEZ INNYCH OBJAWÓW USZKODZENIA NERWU.

24 NERW TWARZOWY VII PORAŻENIE OBWODOWE ( BELLA ): JĄDRO, PIEŃ NERWU - NIEMOŻNOŚĆ ZMARSZCZENIA CZOŁA ZAMKNIĘCIA OKA RZADKIE MRUGANIE NADYMANIA POLICZKA SZCZERZENIA ZĘBÓW GWIZDANIA - OSŁABIENIE LUB ZNIESIENIE POCZUCIA SMAKU NA POŁOWIE JĘZYKA PORAŻENIE OŚRODKOWE ( USZKODZENIE OŚRODKÓW POWYŻEJ JĄDRA NERWU VII): WYGŁADZENIE FAŁDU NOSOWO WRAGOWEGO I OPADNIĘCIE KĄTA UST PO STRONIE PRZECIWNEJ DO USZKODZENIA

25 NERW STATYCZNO SŁUCHOWY VIII DOLEGLIWOŚCI: - ZAWROTY GŁOWY WIROWANIE OTOCZENIA - OSŁABIENIE SŁUCHU LUB GŁUCHOTA OBJAWY: - NIEDOSŁUCH PO STRONIE USZKODZENIA - OCZOPLĄS - ZBACZANIE KOŃCZYN I CZASEM TUŁOWIA W STRONĘ USZKODZENIA PRZY PRÓBIE ROMBERGA

26 NERWY TZW. OPUSZKOWE IX ( JĘZYKOWO GARDŁOWY ) X ( BŁĘDNY ) XI ( DODATKOWY CZĘŚĆ CZASZKOWA ) ZABURZENIA ZMAKU NA TYLNEJ CZĘŚCI JĘZYKA OPADANIE PODNIEBIENIA MIĘKKIEGO ZABURZENIA POŁYKANIA MOWA NOSOWA CZĘSTO CHRYPKA. ZNIECZULENIE I ZNIESIENIE BÓLU W GÓRNEJ CZĘŚCI GARDŁA NA MIGDAŁKACH I TYLNEJ CZĘŚCI JĘZYKA

27 ZESPÓŁ USZKODZENIA NERWU BŁĘDNEGO ( UWAGA: NERW ZAWIERA WŁÓKNA PRZYWSPÓŁCZULNE DO GRUCZOŁÓW, SERCA ( SPLOT SERCOWY ), OSKRZELI ( SPLOT PŁUCNY), NARZĄDÓW JAMY BRZUSZNEJ I MIEDNICY ( SPLOT TRZEWNY, SPLOT KREZKOWY GÓRNY ) OBUSTRONNE CAŁKOWITE PORAŻENIE PROWADZI SZYBKO DO ZGONU ( ZAPALENIE NERWÓW, BŁONICA, OŁÓW, ARSEN, ALKOHOL, ROZLANE USZKODZENIE PNIA MÓZGU ) JEDNOSTRONNE PORAŻENIE : OPADANIE PODNIEBIENIA MOWA NOSOWA CHRYPKA ZBURZENIA POŁYKANIA TACHYKARDIA NIEMIAROWOŚĆ

28 NERW XI DODATKOWY CZĘŚĆ RDZENIOWA OSŁABIENIE SKRĘTU SZYI DO BOKU ( MIĘSIEŃ MOSTKOWO OBOJCZYKOWO SUTKOWY ) OSŁABIENIE UNOSZENIA BARKÓW WZRUSZANIA RAMION ( MIĘSIEŃ CZWOROBOCZNY )

29 NERW PODJĘZYKOWY XII PORAŻENIE JADRA LUB NERWU ( OBWODOWE ) - ZANIK MIĘŚNI POŁOWY JĘZYKA - ZBACZANIE JĘZYKA W STRONĘ NIEDOWŁADU - ZABURZENIA MOWY I POŁYKANIA USZKODZENIE OŚRODKÓW POWYŻEJ JADRA NERWU ( OŚRODKOWE PORAŻENIE ) - NIEZNACZNA ASYMETRIA JĘZYKA - ZBACZANIE W STRONĘ PRZECIWNĄ DO USZKODZENIA

30 OBJAWY USZKODZENIA OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO NIEDOWŁAD MIĘŚNI UNERWIANYCH PRZEZ DANY KORZEŃ, LUB NERW ZANIK MIĘŚNI OBNIŻENIE NAPIĘCIA MIĘŚNIOWEGO OSŁABIENIE LUB ZNIESIENIE ODRUCHÓW ŚCIĘGNISTYCH OSŁABIENIE LUB ZNIESIENIE CZUCIA POWIERZCHNIOWEGO W ZAKRESIE UNERWIENIA

31 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNNY USZKODZENIA RDZENIA KRĘGOWEGO MIELOPATIA SZYJNA: CENTRALNA PRZEPUKLINA JĄDRA MIAŻDŻYSTEGO, ZŁAMANIE TRZONU KRĘGU SZYJNEGO Z PRZEMIESZCZENIEM, USZKODZENIE TĘTNICY RDZENIOWEJ PRZEDNIEJ NIEDOWŁAD I ZANIK MIĘŚNI OBRĘCZY BARKOWEJ (USZKODZENIE ROGÓW PRZEDNICH RDZENIA ) - PROKSYMALNYCH C5 C6 - DYSTALYCH ( RĘKA) C7 TH1 NIEDOWŁAD PIRAMIDOWY - SPASTYCZNY KOŃCZYN DOLNYCH PONIŻEJ USZKODZENIA OSŁABIENIE CZUCIA POWIERZCHNIOWEGO PONIŻEJ USZKODZENIA ( DROGI RDZENIOWO - WZGÓRZOWE )

32 POŁOWICZE USZKODZENIE RDZENIA ( ZESPÓŁ BROWNA SEQUARDA ) PRZYCZYNA : GUZ ZEWNĄTRZRDZENIOWY, URAZ PO STRONIE USZKODZENIA: - NIEDOWŁAD PIRAMIDOWY KOŃCZYN ( ODCINEK SZYJNY ) LUB KOŃCZYNY DOLNEJ ( ODCINEK PIERSIOWY) PONIŻEJ USZKODZENIA WYNIKAJĄCY Z USZKODZENIA SZNURÓW BOCZNYCH RDZENIA - ZABURZENIA CZUCIA GŁĘBOKIEGO ( UŁOŻENIA ) Z POWODU USZKODZENIA SZNURÓW TYLNYCH RDZENIA PO STRONIE PRZECIWNEJ ; - ZNIESIENIE CZUCIA POWIERZCHNIOWEGO ( BÓLU, TEMPERATURY ) Z POWODU USZKODZENIA SKRZYŻOWANYCH DRÓG RDZENIOWO-WZGÓRZOWYCH

33 ZESPÓŁ OGONA KOŃSKIEGO PRZYCZYNA : CENTRALNA PRZEPUKLINA JĄDRA MIAŻDŻYSTEGO OD L4 DO S1, GUZ, URAZ KRĘGOSŁUPA BÓLE KORZENIOWE NASILAJĄCE SIĘ W CZASIE KASZLU ZABURZENIA CZUCIA O CHARAKTERZE SPODENEK LUB SIODŁA NIEDOWŁAD WIOTKI DYSTALNYCH CZĘŚCI KOŃCZYN DOLNYCH ( STÓP ) ZATRZYMANIE MOCZU I STOLCA

34 ZALECANA LITERATURA Antoni Prusiński : Neurologia praktyczna. PZWL Warszawa 2011

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Model anatomiczno-neurologiczno-radiologiczny: obszar unaczynienia objawy neurologiczne - lokalizacja obszar unaczynienia objawy lokalizacja TĘTNICA SZYJNA WEWNĘTRZNA (OCZNA

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ZESPOŁY NEUROLOGICZNE

PODSTAWOWE ZESPOŁY NEUROLOGICZNE PODSTAWOWE ZESPOŁY NEUROLOGICZNE - podano jedynie objawy najbardziej typowe dla danego zespołu; - najważniejsze zespoły neurologiczne oznaczono wykrzyknikiem Zespół górnego neuronu ruchowego (piramidowy)!

Bardziej szczegółowo

Układ nerwy- ćwiczenia 1/5

Układ nerwy- ćwiczenia 1/5 Układ nerwy- ćwiczenia 1/5 Badanie neurologiczne - ĆWICZENIA Wybrane elementy badania układu nerwowego (badanie nerwów czaszkowych, badanie wybranych odruchów mono- i polisynaptycznych, badanie czucia

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II JĄDRA PODSTAWY KRESOMÓZGOWIA I KONTROLA RUCHOWA

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II JĄDRA PODSTAWY KRESOMÓZGOWIA I KONTROLA RUCHOWA BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II JĄDRA PODSTAWY KRESOMÓZGOWIA I KONTROLA RUCHOWA MECHANIZMY KONTROLI RUCHOWEJ SYSTEMY ZSTĘPUJĄCE Korowe ośrodki motoryczne Kora motoryczna (planowanie, inicjacja i kierowanie

Bardziej szczegółowo

NERWY CZASZKOWE I ICH JĄDRA. KLINICZNE ASPEKTY USZKODZEŃ NERWÓW CZASZKOWYCH.

NERWY CZASZKOWE I ICH JĄDRA. KLINICZNE ASPEKTY USZKODZEŃ NERWÓW CZASZKOWYCH. NERWY CZASZKOWE I ICH JĄDRA. KLINICZNE ASPEKTY USZKODZEŃ NERWÓW CZASZKOWYCH. Uszkodzenie nerwu węchowego powoduje anosmię (brak węchu). Może być wynikiem złamania w obrębie dołu przedniego czaszki lub

Bardziej szczegółowo

Autonomiczny i Ośrodkowy Układ Nerwowy

Autonomiczny i Ośrodkowy Układ Nerwowy Autonomiczny i Ośrodkowy Układ Nerwowy System Nerwowy Ośrodkowy System Nerwowy Analizuje, interpretuje i przechowuje informacje Zarządza organami Obwodowy System Nerwowy Transmisja informacji z i do OSN

Bardziej szczegółowo

Móżdżek. Móżdżek położony jest w dole tylnym czaszki pod namiotem móżdżku. Sąsiaduje z płatem skroniowym, potylicznym oraz z pniem mózgu.

Móżdżek. Móżdżek położony jest w dole tylnym czaszki pod namiotem móżdżku. Sąsiaduje z płatem skroniowym, potylicznym oraz z pniem mózgu. Móżdżek 1) Budowa i położenie Móżdżek położony jest w dole tylnym czaszki pod namiotem móżdżku. Sąsiaduje z płatem skroniowym, potylicznym oraz z pniem mózgu. Składa się z dwóch półkul oddzielonych od

Bardziej szczegółowo

Układ nerwy- ćwiczenia 1/14

Układ nerwy- ćwiczenia 1/14 Układ nerwy- ćwiczenia 1/14 Badanie neurologiczne - ĆWICZENIA Wybrane elementy badania układu nerwowego (badanie nerwów czaszkowych, badanie wybranych odruchów mono- i polisynaptycznych, badanie czucia

Bardziej szczegółowo

Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory

Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory Mechanoreceptory (dotyk, słuch) termoreceptory i nocyceptory Iinformacja o intensywności bodźca: 1. Kodowanie intensywności bodźca (we włóknie nerwowym czuciowym) odbywa się za pomocą zmian częstotliwość

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy.

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania. Data urodzenia. Płeć 1) Rok uzyskania uprawnienia do. kierowania pojazdami kod pocztowy. (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania Dzień Miesiąc Rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok Numer PESEL

Bardziej szczegółowo

Układ piramidowy: Ośrodki: DROGI NERWOWE

Układ piramidowy: Ośrodki: DROGI NERWOWE Układ piramidowy: - pojawia się dopiero u ssaków - późny rozwój w ontogenezie - uszkodzenie ośrodków lub dróg powoduje ograniczenie lub zniesienie ruchów dowolnych (przy zachowaniu napięcia mięśni zależnego

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO WZÓR... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Data badania dzień miesiąc rok Imię i nazwisko Data urodzenia Dzień Miesiąc Rok

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO ... (oznaczenie jednostki przeprowadzającej badanie) KARTA BADANIA LEKARSKIEGO Data badania dzień Miesiąc rok 1. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY BADANEJ Imiona i nazwisko Data urodzenia Płeć 1) dzień miesiąc

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Biomedycznych Podstaw Zdrowia Fizjologia człowieka Osoby prowadzące przedmiot: Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzębski

Bardziej szczegółowo

w kontekście percepcji p zmysłów

w kontekście percepcji p zmysłów Układ nerwowy człowieka w kontekście percepcji p zmysłów Układ nerwowy dzieli się ę na ośrodkowy i obwodowy. Do układu nerwowego ośrodkowego zalicza się mózgowie (mózg, móżdżek i pień mózgu) oraz rdzeń

Bardziej szczegółowo

Systemy odbioru i przetwarzania informacji cechuje: wieloetapowość (odbiór informacji przez receptory, dekodowanie,kodowanie)

Systemy odbioru i przetwarzania informacji cechuje: wieloetapowość (odbiór informacji przez receptory, dekodowanie,kodowanie) Systemy odbioru i przetwarzania informacji cechuje: wieloetapowość (odbiór informacji przez receptory, dekodowanie,kodowanie) specjalizacja strukturalna i funkcjonalna ze względu na rodzaj bodźca oraz

Bardziej szczegółowo

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

IRINOTECANUM. Załącznik C.35.a. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.35.a. IRINOTECANUM Lp 1. IRINO TECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINO TECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINO TECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 4. IRINO TECANUM C15.2 BRZUSZNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne.

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne. 2. Implantacje mikroelektrod do ślimaka przekazywanie odpowiednio dobranych sygnałów elektrycznych do receptorów w sposób sterowany komputerem. Rehabilitacja w uszkodzeniach słuchu: 1. Protezowanie aparatami

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM

Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1097 Poz. 42 Załącznik C.35. IRINOTECANUM 1. IRINOTECANUM C15 RAK PRZEŁYKU 2. IRINOTECANUM C15.0 SZYJNA CZĘŚĆ PRZEŁYKU 3. IRINOTECANUM C15.1 PIERSIOWA CZĘŚĆ PRZEŁYKU

Bardziej szczegółowo

- mózgowie i rdzeń kręgowy

- mózgowie i rdzeń kręgowy Układ nerwowy obwodowy Systema nervosum periphericum JTB Podział układu nerwowego Układ nerwowy ośrodkowy - mózgowie i rdzeń kręgowy Układ nerwowy obwodowy - 12 par nerwów czaszkowych i ich zwojów, - 31

Bardziej szczegółowo

Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10

Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10 Załącznik C.64. TEMOZOLOMIDUM Nowotwory u dzieci we wskazaniach innych niż wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego zakwalifikowanych do poniższych rozpoznań wg ICD-10 L.p. 1 TEMOZOLOMIDUM C22.0

Bardziej szczegółowo

MIGRENY. Henryk Dyczek 2010

MIGRENY. Henryk Dyczek 2010 MIGRENY Henryk Dyczek 2010 Wstęp http://zdrowie.flink.pl/migrenowe_bole_glowy.php Migrenowe bóle głowy stanowią problem epidemiologiczny, diagnostyczny i terapeutyczny. Powszechnie występuje niedostateczna

Bardziej szczegółowo

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 1. Rozwój i podział układu nerwowego Janusz Moryś... 17 1.1. Rozwój rdzenia kręgowego... 17

Bardziej szczegółowo

Podstawową jednostką budulcowa i funkcjonalną układu nerwowego jest - neuron

Podstawową jednostką budulcowa i funkcjonalną układu nerwowego jest - neuron Układ nerwowy człowieka Podstawową jednostką budulcowa i funkcjonalną układu nerwowego jest - neuron Przewodnictwo skokowe w neuronach (kanały sodowe i potasowe) W aksonach mających osłonki mielinowe potencjały

Bardziej szczegółowo

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 Sen i czuwanie rozdział 9 Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 SEN I CZUWANIE SEN I RYTMY OKOŁODOBOWE FAZY SNU CHARAKTERYSTYKA INDUKOWANIE SNU MECHANIZM I STRUKTURY MÓZGOWE RYTMY OKOŁODOBOWE

Bardziej szczegółowo

DNO ŻOŁ DKA TRZON ŻOŁ DKA UJŚCIE ODŹWIERNIKA ODŹWIERNIK KRZYWIZNA MNIEJSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA KRZYWIZNA WIĘKSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA

DNO ŻOŁ DKA TRZON ŻOŁ DKA UJŚCIE ODŹWIERNIKA ODŹWIERNIK KRZYWIZNA MNIEJSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA KRZYWIZNA WIĘKSZA ŻOŁ DKA, NIEOKREŚLONA Zał cznik C.64. TEMOZOLOMIDUM L.p. 1. TEMOZOLOMIDUM C16 2. TEMOZOLOMIDUM C16.0 3. TEMOZOLOMIDUM C16.1 4. TEMOZOLOMIDUM C16.2 5. TEMOZOLOMIDUM C16.3 6. TEMOZOLOMIDUM C16.4 7. TEMOZOLOMIDUM C16.5 8. TEMOZOLOMIDUM

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU: PODSTAWY FIZJOTERAPII KLINICZNEJ W NEUROLOGII

PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU: PODSTAWY FIZJOTERAPII KLINICZNEJ W NEUROLOGII Podstawy Fizjoterapii Klinicznej w Neurologii. Data opracowania: 01.07. 2009. Katedra Rehabilitacji Klinicznej Zakład Rehabilitacji w Neurologii i Psychiatrii PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU: PODSTAWY FIZJOTERAPII

Bardziej szczegółowo

Czucie bólu z zębów człowieka. dr n. med. Marcin Lipski dr n. med. Jarosław Zawiliński

Czucie bólu z zębów człowieka. dr n. med. Marcin Lipski dr n. med. Jarosław Zawiliński Czucie bólu z zębów człowieka dr n. med. Marcin Lipski dr n. med. Jarosław Zawiliński Nerwy Nerw trójdzielny Nerw szczękowy i nerw żuchwowy Gałęzie zębowy ww nerwów Miazga Włókna aferentne czuciowe Włókna

Bardziej szczegółowo

ośrodkowy układ nerwowy

ośrodkowy układ nerwowy receptory ośrodkowy układ nerwowy efektory układ autonomiczny ... ośrodkowy układ nerwowy receptory... układ autonomiczny obwodowy układ nerwowy Ogólny schemat połączeń systemu nerwowego... efektory układu

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Edu Plus zatwierdzonych uchwałą 0/04/03/204 Zarządu InterRisk TU S.A. Vienna Insurance Group z dnia 04.03.204 r. I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014. Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: 12. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Kultury Fizycznej obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 01/014 Kierunek studiów: Fizjoterapia Profil:

Bardziej szczegółowo

NEUROLOGIA. Opieka pielęgniarska nad chorymi z pourazowymi zespołami neurologicznymi. Sławomir Michalak, Danuta Lenart-Jankowska, Małgorzata Woźniak

NEUROLOGIA. Opieka pielęgniarska nad chorymi z pourazowymi zespołami neurologicznymi. Sławomir Michalak, Danuta Lenart-Jankowska, Małgorzata Woźniak NEUROLOGIA Sławomir Michalak, Danuta Lenart-Jankowska, Małgorzata Woźniak 16 Opieka pielęgniarska nad chorymi z pourazowymi zespołami neurologicznymi Urazy głowy prowadzą do zmian w obrębie układu nerwowego,

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJACEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW

KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJACEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej, albo pieczęć lekarza uprawnionego wykonującego indywidualną praktykę lekarską KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJACEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 RDZEŃ KRĘGOWY FUNKCJE DRÓG I OŚRODKÓW RDZENIOWYCH

Ćwiczenie 2 RDZEŃ KRĘGOWY FUNKCJE DRÓG I OŚRODKÓW RDZENIOWYCH Ćwiczenie 2 RDZEŃ KRĘGOWY FUNKCJE DRÓG I OŚRODKÓW RDZENIOWYCH Budowa łuku odruchowego 1 2 Receptor Protoneuron neuron czuciowy 3 Ośrodek (tu integracja odruchu) 4 Motoneuron neuron ruchowy 5 Efektor Prawo

Bardziej szczegółowo

Podstawy anatomii, wykłady

Podstawy anatomii, wykłady Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Nauk Przyrodniczych Zakład: Anatomii i Antropologii Podstawy anatomii, wykłady Osoby prowadzące przedmiot: Barbara Duda, prof. nadzw. dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Instytut Ochrony Zdrowia, Zakład Fizjoterapii

Instytut Ochrony Zdrowia, Zakład Fizjoterapii Kod przedmiotu: PLPILA0-IOZFIZ-L-lpl-013 Pozycja planu: B1 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Anatomia prawidłowa człowieka I Kierunek studiów Fizjoterapia 3 Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10.

KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) ĆWICZENIE 2 (04.10.2012) ĆWICZENIE 3 (08.10. KIERUNEK: PIELEGNIARSTWO; I rok I ο PRZEDMIOT: ANATOMIA (ĆWICZENIA 45h) ĆWICZENIE 1 (01.10.2012) - Zapoznanie się z regulaminem i przepisami BHP obowiązującymi na zajęciach. Podstawowe mianownictwo anatomiczne

Bardziej szczegółowo

KURS ROZWIJAJĄCY DLA TERAPEUTÓW Z I STOPNIEM KOMPETENCJI PROGRAM KURSU

KURS ROZWIJAJĄCY DLA TERAPEUTÓW Z I STOPNIEM KOMPETENCJI PROGRAM KURSU KURS ROZWIJAJĄCY DLA TERAPEUTÓW Z I STOPNIEM KOMPETENCJI PROGRAM KURSU WERSJA 2014 Moduł I TMH w ortopedii Dysfunkcje i deformacje stóp dzieci i dorośli pierwotne wtórne zasady korekcji czynnej korekcja

Bardziej szczegółowo

3. BADANIE OGÓLNE STANU ZDROWIA

3. BADANIE OGÓLNE STANU ZDROWIA ... Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej albo lekarza uprawnionego wykonującego indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską albo pieczęć grupowej praktyki lekarskiej

Bardziej szczegółowo

Układ nerwowy. Klasyfikuj prace dotyczące układu nerwowego i chorób/zaburzeń układu nerwowego u dzieci w WS 340.

Układ nerwowy. Klasyfikuj prace dotyczące układu nerwowego i chorób/zaburzeń układu nerwowego u dzieci w WS 340. WL Układ nerwowy Klasyfikuj prace dotyczące układu nerwowego i chorób/zaburzeń układu nerwowego u dzieci w WS 340. Klasyfikuj: pielęgniarstwo neurologiczne w WY 160.5. WL 1-102 Wydawnictwa informacyjne

Bardziej szczegółowo

Klatka piersiowa. 5. Ściany klatki piersiowej. 8. Płuca i opłucna. 6. Jama klatki piersiowej. 7. Śródpiersie. 9. Anatomia powierzchniowa

Klatka piersiowa. 5. Ściany klatki piersiowej. 8. Płuca i opłucna. 6. Jama klatki piersiowej. 7. Śródpiersie. 9. Anatomia powierzchniowa Grzbiet 1. Kości, więzadła i stawy Kręgosłup: opis ogólny...................................... 2 Budowa kręgosłupa......................................... 4 Odcinek szyjny kręgosłupa..................................

Bardziej szczegółowo

Pozapiramidowy układ ruchu. Zapewnia tworzenie automatyzmu ruchów (praksji), reguluje postawę ciała, reguluje napięcie mięśniowe.

Pozapiramidowy układ ruchu. Zapewnia tworzenie automatyzmu ruchów (praksji), reguluje postawę ciała, reguluje napięcie mięśniowe. Pozapiramidowy układ ruchu Układ pozapiramidowy (systema exterapyramidale) Współpracuje z: - układem piramidowym - układem korowym czucia - układem autonomicznym Jest starszy od układu piramidowego. Zapewnia

Bardziej szczegółowo

Układ nerwowy ośrodkowy Systema nervosum centrale Systema nervosum centrale Ośrodkowy układ nerwowy (OUN) obejmuje mózgowie (mózg, pień mózgu i móŝdŝek) oraz rdzeń kręgowy. OUN poddaje rejestracji i analizie

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. 6. Układ oddechowy złożony z dróg oddechowych i płuc.

WSTĘP. 6. Układ oddechowy złożony z dróg oddechowych i płuc. WSTĘP Biologia jest nauką zajmującą się opisywaniem budowy i funkcjonowania organizmów żywych. Dzielimy ją na takie działy, jak: morfologia, która jest nauką o budowie organizmu, i fizjologia, która jest

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. 200, w tym: 50 - wykłady,... - seminaria, 150 ćwiczenia,... fakultety OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

SYLABUS. 200, w tym: 50 - wykłady,... - seminaria, 150 ćwiczenia,... fakultety OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie Studia stacjonarne, SYLABUS Anatomia Rodzaj przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Udary mózgu: unaczynienie mózgu, rodzaje i podział udarów, czynniki ryzyka, objawy kliniczne.

Udary mózgu: unaczynienie mózgu, rodzaje i podział udarów, czynniki ryzyka, objawy kliniczne. Rehabilitacja w neurologii (Kierunek: Fizjoterapia studia dzienne i wieczorowe). Plan i organizacja zajęć: Zajęcia obejmują 36 godzin wykładów i 92 godz. ćwiczeń klinicznych realizowanych w semestrze letnim

Bardziej szczegółowo

4 wydanie CRASH COURSE. Neurologia. Redakcja serii: Dan Horton-Szar Konsultacja merytoryczna: Katia Cikurel, Naheed Khan

4 wydanie CRASH COURSE. Neurologia. Redakcja serii: Dan Horton-Szar Konsultacja merytoryczna: Katia Cikurel, Naheed Khan 4 wydanie CRASH COURSE Redakcja serii: Dan Horton-Szar Konsultacja merytoryczna: Katia Cikurel, Naheed Khan Yogarajah Neurologia Redakcja wydania polskiego Wojciech Kozubski Nie rozumiesz zrozumiesz Nie

Bardziej szczegółowo

Uwaga: wykład autorski do bezpośredniego wykorzystania, bez możliwości rozpowszechniania i powielania. Świadomość. Michał Biały

Uwaga: wykład autorski do bezpośredniego wykorzystania, bez możliwości rozpowszechniania i powielania. Świadomość. Michał Biały Uwaga: wykład autorski do bezpośredniego wykorzystania, bez możliwości rozpowszechniania i powielania Świadomość Michał Biały Aspekty świadomości: tło i doznania bieżące Tło poczucie odrębności jako osoby,

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim.

Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim. PROGRAM ĆWICZEŃ WYDZIAŁ LEKARSKI 2011/2012 Ćwiczenie 1 03 05.10.2011 Wprowadzenie do zajęć prosektoryjnych. Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim. Ogólne miana anatomiczne. Płaszczyzny, osie i kierunki

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym

Anna Słupik. Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym Anna Słupik Układ czucia głębokiego i jego wpływ na sprawność ruchową w wieku podeszłym 16.05.2007 Struktura układu czucia głębokiego Receptory w strukturach układu ruchu: mięśnie + ścięgna więzadła torebka

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa Ocena układu nerwowego u płodu w świetle Rekomendacji Sekcji USG PTG Wykonanie trzech przesiewowych badań ultrasonograficznych w ciąży: przed 10 tygodniem ciąży 11 14 tydzień ciąży 18 24 tydzień ciąży

Bardziej szczegółowo

grupa a Klasa 7. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. (0 1)

grupa a Klasa 7. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. (0 1) grupa a Regulacja nerwowo-hormonalna 37 pkt max... Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 20 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

Przedmowa 11 Bożydar Latkowski Antoni Prusiński. Wprowadzenie 12 Antoni Prusiński. Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21

Przedmowa 11 Bożydar Latkowski Antoni Prusiński. Wprowadzenie 12 Antoni Prusiński. Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21 Spis treści Przedmowa 11 Wprowadzenie 12 Część I. Wybrane problemy otoneurologii 21 1. ABC anatomii i fizjologii narządu przedsionkowego jako obwodowego receptora układu równowagi 22 2. Badanie otoneurologiczne

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA ROK I 1. Jednostka uczelniana odpowiedzialna za nauczanie przedmiotu: 2. Kierownik Zakładu:

ANATOMIA ROK I 1. Jednostka uczelniana odpowiedzialna za nauczanie przedmiotu: 2. Kierownik Zakładu: ANATOMIA ROK I 1. Jednostka uczelniana odpowiedzialna za nauczanie przedmiotu: Zakład Anatomii Prawidłowej Człowieka UMB 2. Kierownik Zakładu: Prof. dr hab. Janusz Bogdan Dzięcioł 3. Osoba odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

Układ nerwowy. Układ nerwowy dzieli się na część ośrodkową (mózgowie i rdzeń kręgowy) oraz część obwodową - układ nerwów i zakończeń nerwowych.

Układ nerwowy. Układ nerwowy dzieli się na część ośrodkową (mózgowie i rdzeń kręgowy) oraz część obwodową - układ nerwów i zakończeń nerwowych. Układ nerwowy Zadaniem układu nerwowego jest nadzorowanie czynności narządów wewnętrznych żywego organizmu oraz umożliwianie mu kontaktów ze światem zewnętrznym. Układ nerwowy dzieli się na część ośrodkową

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego Wstęp do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Podziękowania

Przedmowa do wydania polskiego Wstęp do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Podziękowania Przedmowa do wydania polskiego Wstęp do wydania trzeciego Wstęp do wydania drugiego Podziękowania 1. Historia neuropsychologii Cywilizacja starożytna Kraniotomia Grecja w epoce klasycznej Hipoteza lokalizacji

Bardziej szczegółowo

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego

Bóle w klatce piersiowej. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Bóle w klatce piersiowej Najczęstsza przyczyna konsultacji szpitalnych Największy niepokój chorego Najczęstsza po

Bardziej szczegółowo

WZÓR KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW

WZÓR KARTA BADANIA LEKARSKIEGO OSOBY UBIEGAJĄCEJ SIĘ O UPRAWNIENIA DO KIEROWANIA POJAZDAMI I KIEROWCÓW Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2011 r. Załącznik nr 9 WZÓR... Pieczęć podmiotu leczniczego albo lekarza uprawnionego wykonującego zawód w ramach praktyki zawodowej albo

Bardziej szczegółowo

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU Dla stomatologów, foniatrów, laryngologów, okulistów i fizjoterapeutów WERSJA 2014.2 20 godzin akademickich zrealizowanych

Bardziej szczegółowo

Ośrodkowy układ nerwowy i drogi nerwowe

Ośrodkowy układ nerwowy i drogi nerwowe Układ nerwowy Ośrodkowy układ nerwowy i drogi nerwowe Podział funkcjonalny układu nerwowego: 1. Układ nerwowy dośrodkowy (=aferentny=czuciowy=informacyjny) 2. Układ nerwowy odśrodkowy (=eferentny): a)

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z zakresu anatomii dla studentów I roku Wydziału Lekarskiego w roku akademickim 2014/2015

Program ćwiczeń z zakresu anatomii dla studentów I roku Wydziału Lekarskiego w roku akademickim 2014/2015 Program ćwiczeń z zakresu anatomii dla studentów I roku Wydziału Lekarskiego w roku akademickim 2014/2015 Ćwiczenie 1 29.09.2014 Wprowadzenie do ćwiczeń z anatomii. Regulamin zajęć. Podręczniki. Szkielet

Bardziej szczegółowo

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010

Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Dyskopatia & co dalej? Henryk Dyczek 2010 Definicja - 1 Dyskopatia szerokie pojęcie obejmujące schorzenia krążka międzykręgowego. W większości przypadków jest to pierwszy z etapów choroby zwyrodnieniowej

Bardziej szczegółowo

7 Rehabilitacja. w neurochirurgii. 7.1. Anatomia topograficzna. Włodzimierz Jarmundowicz, Małgorzata Mraz

7 Rehabilitacja. w neurochirurgii. 7.1. Anatomia topograficzna. Włodzimierz Jarmundowicz, Małgorzata Mraz 7 Rehabilitacja w neurochirurgii Włodzimierz Jarmundowicz, Małgorzata Mraz Przedmiotem zainteresowania neurochirurgii są choroby i uszkodzenia urazowe tak ważnych i szczególnie wrażliwych struktur, jakimi

Bardziej szczegółowo

Zakład Anatomii - Treści programowe

Zakład Anatomii - Treści programowe Zakład Anatomii - Treści programowe Anatomia (kierunek Wychowanie Fizyczne, studia stacjonarne, rok I) Za organizację procesu dydaktycznego i przeprowadzenie egzaminu końcowego odpowiedzialna jest dr Teresa

Bardziej szczegółowo

Anatomia. Dr n. med. Jarosław Zawiliński

Anatomia. Dr n. med. Jarosław Zawiliński 1. Nazwa jednostki Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych 2. Kierunek Pielęgniarstwo Nazwa przedmiotu Anatomia 3. Imię i nazwisko osoby /osób prowadzącej Dr n. med. Jarosław Zawiliński 4. Nazwa modułu: Nauki

Bardziej szczegółowo

A N K I E T A - test funkcjonalny i badanie neurologiczne

A N K I E T A - test funkcjonalny i badanie neurologiczne A N K I E T A - test funkcjonalny i badanie neurologiczne Nazwisko i imię:... Adres:...-...... ul.... Telefon (ew. inny kontakt):... rok urodzenia... CZĘŚĆ I WYPEŁNIA OSOBA UBIEGAJĄCA SIĘ O PRZYJĘCIE DO

Bardziej szczegółowo

Należą do najczęstszych urazów mózgu Zmiany w badaniach obrazowych z czasem pogarszają się

Należą do najczęstszych urazów mózgu Zmiany w badaniach obrazowych z czasem pogarszają się Złamania kości czaszki U 1/3 chorych po ciężkim urazie głowy nie występuje złamanie kości czaszki Złamanie może być linijne, z wgłobieniem lub z rozerwaniem szwów Zdjęcia rtg nie są wystarczające w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

Metody neurofizjologiczne w pediatrii. Mgr Marzena Mańdziuk

Metody neurofizjologiczne w pediatrii. Mgr Marzena Mańdziuk Metody neurofizjologiczne w pediatrii Mgr Marzena Mańdziuk REHABILITACJA REHABILITACJA LECZNICZA REHABILITACJA PEDAGOGICZNO- -ZAWODOWA REHABILITACJA SPOŁECZNA Stosowane metody terapii: 1. NDT-Bobath 2.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Bóle głowy... 17. 2. Zawroty głowy... 33. lecz 5

Spis treści. 1. Bóle głowy... 17. 2. Zawroty głowy... 33. lecz 5 lecz 5 Spis treści 1. Bóle głowy............. 17 Klasyfikacja bólów głowy........... 17 Diagnostyka.............. 19 Wywiad.............. 19 Badanie stanu ogólnego i neurologicznego...... 20 Migrena...............

Bardziej szczegółowo

Fizjologia z elementami patofizjologii BLOK 1 Wyższe czynności życiowe

Fizjologia z elementami patofizjologii BLOK 1 Wyższe czynności życiowe UKŁAD LIMBICZNY, UCZENIE SIĘ, PAMIĘĆ, EMOCJE. Mózg jest organem, który pozwala nam odczuwać i myśleć, uczyć się i pamiętać, tworzyć i marzyć, nabywać i przejawiać stany emocjonalne. Emocje, uczenie się

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo...

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo... 9 Spis treści Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE............ 15 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz........ 17 Piśmiennictwo................................ 26 2. Wady rozwojowe

Bardziej szczegółowo

Człowiek układ nerwowy, zmysły, odruchy

Człowiek układ nerwowy, zmysły, odruchy Człowiek układ nerwowy, zmysły, odruchy Paweł Strumiłło Zakład Elektroniki Medycznej Człowiek - anatomia i fizjologia Anatomia (budowa organizmu) Fizjologia (funkcjonownie organizmu) http://www.youtube.com/watch?v=ncpoio1fq5q&nr=1

Bardziej szczegółowo

Czynność rdzenia kręgowego Odruch

Czynność rdzenia kręgowego Odruch Czynność rdzenia kręgowego Odruch Bodziec za słaby nie wywołuje rozchodzącego się impulsu, ale tylko zmiany miejscowe bodziec podprogowy. Najsłabszy bodziec wywołujący już impuls bodziec progowy. Każdy

Bardziej szczegółowo

Fizjoterapia w uszkodzeniu rdzenia kręgowego

Fizjoterapia w uszkodzeniu rdzenia kręgowego Fizjoterapia w uszkodzeniu rdzenia kręgowego Przyczyna : Urazy W przebiegu chorób : SM, Heinego-Medina Zaburzenia genetyczne i rozwojowe Procesy zapalne i zwyrodnieniowe Procesy toksyczne i zakaźne Nowotwory,

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

NEUROFIZJOLOGIA WYKŁAD 9 Kontrola ruchów u kręgowców. Prof. dr hab. Krzysztof Turlejski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

NEUROFIZJOLOGIA WYKŁAD 9 Kontrola ruchów u kręgowców. Prof. dr hab. Krzysztof Turlejski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego NEUROFIZJOLOGIA WYKŁAD 9 Kontrola ruchów u kręgowców. Prof. dr hab. Krzysztof Turlejski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Głównym zadaniem ośrodkowego układu nerwowego jest generacja i kontrola

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ANATOMIA OGÓLNA

SPIS TREŚCI ANATOMIA OGÓLNA SPIS TREŚCI ANATOMIA OGÓLNA Wstęp opracowali Michał Reicher i Wiesław Łasiński.................... 1 Anatomia, jej przedmiot, działy i stosunek do nauk pokrewnych........... 1 Ważniejsze podręczniki i

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 grudnia 2015 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIa 1) z dnia 17 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 28 grudnia 2015 r. Poz ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIa 1) z dnia 17 grudnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 grudnia 2015 r. Poz. 2210 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIa 1) z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących

Bardziej szczegółowo

Mózgowe Porażenie Dziecięce ce mgr Ewa Żak Physiotherapy & Medicine www.pandm.org Definicja MPD Mózgowe porażenie dziecięce opisywane jest jako grupa zaburzeń rozwoju ruchu oraz postawy ciała wynikających

Bardziej szczegółowo

Bogusław K. Gołąb. A natom ia CZYNNOŚCIOWA OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO PZWL

Bogusław K. Gołąb. A natom ia CZYNNOŚCIOWA OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO PZWL Bogusław K. Gołąb A natom ia CZYNNOŚCIOWA OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO PZWL A natomia CZYNNOŚCIOWA OŚRODKOW EGO UKŁADU NERWOWEGO prof. zw. dr hab. med. Bogusław K. Gołąb współautor prof. u m, dr hab. med.

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Kierunek studiów: Kosmetologia

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie integracji sensorycznej w usprawnianiu zaburzeń rozwojowych.

Wykorzystanie integracji sensorycznej w usprawnianiu zaburzeń rozwojowych. Wykorzystanie integracji sensorycznej w usprawnianiu zaburzeń rozwojowych. Termin integracja sensoryczna po raz pierwszy został użyty przez Ch. Sherringtona w 1902 roku w Anglii. Nowe znaczenie temu terminowi

Bardziej szczegółowo

Pamięć i uczenie się Zaburzenia pamięci

Pamięć i uczenie się Zaburzenia pamięci Pamięć i uczenie się Zaburzenia pamięci W 9 Definicja: amnezja pourazowa tzn. występująca po urazie mózgu. dr Łukasz Michalczyk Pamięć utajona urazy głowy urazy głowy zapalenie mózgu wirus opryszczki prostej

Bardziej szczegółowo

OKOŁOPORODOWE USZKODZENIE SPLOTU RAMIENNEGO

OKOŁOPORODOWE USZKODZENIE SPLOTU RAMIENNEGO OKOŁOPORODOWE USZKODZENIE SPLOTU RAMIENNEGO o czym warto wiedzieć gdzie szukać pomocy Jedyna w Polsce fundacja o statusie organizacji pożytku publicznego otaczająca opieką osoby dotknięte uszkodzeniem

Bardziej szczegółowo

www.pandm.org ROZSZCZEP KRĘGOSŁUPA (Spina Biffida)

www.pandm.org ROZSZCZEP KRĘGOSŁUPA (Spina Biffida) ROZSZCZEP KRĘGOSŁUPA (Spina Biffida) 1.To niedorozwój i zaburzenie łączenia punktów kostnienia trzonów i łuków kręgów prowadzące do powstania szczeliny. 2.Jest wynikiem braku czasowej koordynacji etapów

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Kierunek studiów: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie metody NDT- Bobath w fizjoterapii niemowląt ze wzmożonym napięciem mięśniowym. Katarzyna Wasiak

Zastosowanie metody NDT- Bobath w fizjoterapii niemowląt ze wzmożonym napięciem mięśniowym. Katarzyna Wasiak Zastosowanie metody NDT- Bobath w fizjoterapii niemowląt ze wzmożonym napięciem mięśniowym Katarzyna Wasiak Tonus mięśniowy Podstawą jest łuk odruchowy Odruch na rozciąganie Wzajemne napięcie mięśni agonistów

Bardziej szczegółowo

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ

I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ I PORUSZAM SIĘ, ODDYCHAM I CZUJĘ Zadanie 1. Dokończ zdania. A. Serce i wątroba to przykłady.... B. Najmniejszym elementem budującym organizm człowieka jest....... C. Zespół komórek podobnych do siebie

Bardziej szczegółowo

Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii

Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii Warszawski Uniwersytet Medyczny II Wydział Lekarski Oddział Fizjoterapii Zastosowanie neuromobilizacji rdzenia kręgowego i korzeni rdzeniowych w leczeniu niedowładów spastycznych u pacjentów po udarach

Bardziej szczegółowo

3. Zapalenia tkanek miękkich i kości części twarzowej czaszki Stanisława Z. Grabowska, Robert M. Balicki... 112

3. Zapalenia tkanek miękkich i kości części twarzowej czaszki Stanisława Z. Grabowska, Robert M. Balicki... 112 Spis treści Wstęp Leszek Kryst.................. 15 1. Postępowanie okołooperacyjne i w niektórych stanach nagłych Ewa Mayzner-Zawadzka, Marcin Kołacz.......... 17 Postępowanie przedoperacyjne.................

Bardziej szczegółowo