ZABURZENIA TERMOREGULACJI PATOFIZJOLOGIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZABURZENIA TERMOREGULACJI PATOFIZJOLOGIA"

Transkrypt

1 ZABURZENIA TERMOREGULACJI PATOFIZJOLOGIA

2 ZABURZENIA TERMOREGULACJI Homeostaza termiczna jest uwarunkowana równowagą między kumulacją i oddawaniem ciepła.

3 ZABURZENIA TERMOREGULACJI Każde zakłócenie równowagi cieplnej wpływa na zmianę temperatury ciała.

4 HIPERTERMIA HIPERTERMIA jest to przegrzanie w wyniku zatrzymania ciepła w ustroju.

5 HIPERTERMIA Przyczyny: wzmożenie przemiany materii, niesprawność mechanizmów termoregulacji fizycznej lub ograniczona wydolność ich rezerwy czynnościowej w wysokiej temperaturze otoczenia, dużej wilgotności i małym ruchu powietrza.

6 HIPERTERMIA Po podwyższeniu temperatury zewnętrznej ponad 39 C ustrój nie potrafi utrzymać równowagi między wytwarzaniem, pobieraniem i oddawaniem ciepła. NASTĘPSTWO: stałe podwyższanie temperatury.

7 HIPERTERMIA Szczególnie narażeni na przegrzanie są ludzie z niedostateczną sprawnością tkanek i układów biorących udział w regulacji termicznej np.: chorzy z niewydolnością krążenia, starcy, niemowlęta, osoby niedożywione, chore na niedokrwistość, po urazach OUN, chorzy na SM oraz ludzie pozbawieni możliwości pocenia się, znajdujący się w wysokiej temperaturze otoczenia, podczas wykonywanej pracy fizycznej.

8 HIPERTERMIA Zwiększenie się temperatury ciała przez zaburzenie sprawności mechanizmów termoregulacji mogą powodować niektóre ustrojowe substancje biologicznie czynne np.: aminy katecholowe, hormony gruczołu tarczowego, środki farmakologiczne oraz związki chemiczne.

9 HIPERTERMIA Adrenalina i noradrenalina podwyższają temperaturę ciała przez aktywacje przemiany materii oraz przez ograniczenie strat ciepła w następstwie skurczu naczyń krwionośnych skóry.

10 HIPERTERMIA Podobnie do amin katecholowych działają AMFETAMINA I EFEDRYNA. Hipertermiczne działanie leków antymuskarynowych polega na hamowaniu pocenia. Duże dawki kofeiny i kokainy podnoszą temperaturę ciała przez powiększenie aktywności mięśniowej.

11 HIPERTERMIA T3 i T4 wzmagają przemianę materii. Osoby z nadczynnością tarczycy mają temperaturę ciała o 0,5-1,0 C wyższą niż ludzie zdrowi!

12 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII OMDLENIE CIEPLNE:występuje u osób narażonych na działanie wysokiej temperatury otoczenia.rozwija się zwykle przy poziomym ułożeniu ciała. PRZYCZYNA:rozszerzenie obwodowego łożyska naczyniowego przy braku równowagi między objętością krwi krążącej a powiększoną przestrzenią naczyniową.

13 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII WYCZERPANIE CIEPLNE: występuje u ludzi niezaadoptowanych do wysokiej temperatury otoczenia (35-45 C), zwłaszcza podczas wysiłku fizycznego i przy niedostatecznym uzupełnianiu traconej z potem wody.

14 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Objawy wyczerpania cieplnego: dominują objawy zaburzenia w krążeniu krwi. Intensywne pocenie powoduje hipowolemię i poszerzenie łożyska naczyniowego w skórze co w połączeniu z przekrwieniem pracujących mięśni powoduje obniżenie RR tętniczego krwi, przyśpieszoną czynność serca. Towarzyszy temu niedokrwienie poszczególnych narządów.

15 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Objawy wyczerpania cieplnego: duszność, bóle i zawroty głowy, ogólne osłabienie, uczucie gorąca.oddechy są przyśpieszone,skóra zaczerwieniona, spocona, błony śluzowe suche. Oliguria oraz zmniejszona ilość chlorków w moczu.

16 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII WYCZERPANIE CIEPLNE USTĘPUJE W SPOCZYNKU< PO UZUPEŁNIENIU PŁYNÓW I OCHŁODZENIU USTROJU.

17 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII UDAR CIEPLNY:duże pochłanianie ciepła i niedostateczne pozbywanie się go powoduje podwyższenie temperatury ciała oraz rozwój objawów udaru cieplnego.

18 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Przyczyny udaru cieplnego: nieodpowiednie ubranie, duża wilgotność, mały ruch powietrza, pochmurna pogoda, duży wysiłek fizyczny, zakażenia, procesy zapalne oraz zahamowanie pocenia.

19 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Objawy UDARU CIEPLNEGO: przegrzanie ciała do C z zahamowaniem wydzielania potu i utratą świadomości, która występuje już przy 40-41,5 C. Pojawia się niewydolność serca i obniżenie RR krwi oraz obrzęk płuc.w krańcowym stadium udaru skóra wskutek niedokrwienia staje się szara.

20 KLNICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Objawy udaru cieplnego: przeważają objawy mózgowe tj.objawy oponowe, drgawki,zamroczenie, utrata świadomości, skurcze kloniczne. Następują ciężkie zmiany w neuronach mózgu oraz w komórkach wątroby i nerek. W następstwie uszkodzenia naczyń włosowatych w skórze i oponach mózgu występują wybroczyny, Rozwija się oliguria i anuria.w sercu naczynia są poszerzone i występują małe punkty martwicze z naciekami zapalnymi. Chory zapada w śpiączkę z oddechem Cheyne,a i Stokesa i zanikającym tętnem.

21 OBJAWY OPONOWE Objaw Brudzińskiego karkowy: podczas badania sztywności karku występuje zgięcie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanach. Objaw Brudzińskiego-łonowy, jw.podczas ucisku na kość łonową. Objaw Keringa, w czasie biernego zginania kończyny dolnej w stawie biodrowym występuje przymusowe zgięcie w stawie kolanowym.

22 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII UDAR CIEPLNY CZĘSTO KOŃCZY SIĘ ŚMIERCIĄ!

23 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Porażenie słoneczne jest następstwem oddziaływania na odkrytą głowę człowieka bardzo przenikliwego promieniowania cieplnego ( nm). Promieniowanie to powoduje podwyższenie temperatury mózgu o 1,5-2,5 C i wystąpienie objawów mózgowych.

24 KLINICZNE OBJAWY HIPERTERMII Charakterystyczną cechą porażenia słonecznego jest nagłość występowania objawów. Są to min.:wzmożona przepuszczalność naczyń krwionośnych, obrzęk, krwawienia w oponach mózgu, podwyższenie ciśnienia płynu mózgowo rdzeniowego i zwiększenie w nim stężenia białka. Następstwem może być krwotoczne zapalenie mózgu i opon mózgowych.

25 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Skurcze mięśniowe występują przede wszystkim u ludzi wykonujących ciężką pracę fizyczną w wysokiej temperaturze otoczenia. Objawy: zmęczenie, bóle, zawroty głowy, nudności, oliguria. Objawy są efektem odwodnienia, utraty NaCl, przemieszczania wody z przestrzeni zewnątrzkomórkowej do wnętrza komórek.

26 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Skurcze cieplne mogą pojawić się już w temperaturze otoczenia 36 C. Skurcze cieplne utrzymują się dopóki nie zostanie przywrócona równowaga solna.

27 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Przewlekłe działanie wysokiej temperatury otoczenia zwykle występuje u ludzi narażonych przewlekle na działanie gorąca np.:górnicy, hutnicy. Dochodzi do zatkania przewodów potowych i zmniejszenia wydzielania potu co jest przyczyną przegrzania nawet po niewielkim podwyższeniu temperatury otoczenia.

28 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Hipertermia pochodzenia mózgowego jest spowodowana podrażnieniem ośrodków termoregulacji przez choroby nowotworowe mózgu, zabiegi neurochirurgiczne, procesy zapalne, zaburzenia ukrwienia mózgu oraz inne procesy chorobowe powodujące podwyższenie ciśnienia śródczaszkowego. Leki p/gorączkowe nie obniżają temperatury ciała.

29 KLINICZNE ZESPOŁY HIPERTERMII Hipertermia rdzeniowa: złamania kręgosłupa szyjnego z poprzecznym przerwaniem rdzenia kręgowego mogą powodować znaczny wzrost temperatury ciała Oddawanie ciepła jest bardzo upośledzone w następstwie zupełnego ustania wydzielania potu. Zaczerwienienie skóry występuje jako następstwo rozszerzenia naczyń krwionośnych.

30 GORĄCZKA: Gorączka jest to podwyższenie temperatury ciała przy zachowanej w pełni sprawności ośrodków i mechanizmów termoregulacji, które ulegają przestawieniu lub przystosowaniu się do utrzymania wyższej temperatury ciała.

31 GORĄCZKA Decydujące znaczenie w powstawaniu gorączki mają pirogeny. Działają one na termoreceptory w podwzgórzu zmieniając ich pobudliwość. Mechanizm pirogenów nie został dokładnie poznany. Podnoszą poziom termiczny wzorca temperatury ciała. Powstająca różnica między poziomem termicznym wzorca biologicznego i temperaturą krwi jest oceniana przez ośrodki termoregulacji w wyniku czego zostają wyzwolone reakcje kompensacyjne: oszczędzania i wytwarzania ciepła.

32 GORĄCZKA W zależności od wielkości temperatury ciała wyróżnia się: Stan podgorączkowy do 38 C Gorączkę małą 38-38,5 C Gorączkę umiarkowaną 38,5-39 C Gorączkę wysoką C Hiperpireksja ponad 41 C

33 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka stale wzrastająca (febris continua ascendens): temperatura ciała po osiągnięciu pewnej wielkości z małymi wahaniami dobowymi powoli się zwiększa.

34 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka stale opadająca ( febris continua descendens ): temperatura po osiągnięciu odpowiedniej wielkości, z małymi wahaniami dobowymi powoli się obniża.

35 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka prawie stała ( febris subcontinua ):dobowe wahania temperatury ciała są nieco większe niż w gorączce ciągłej.

36 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka zwalniająca ( febris remittens ): dobowe wahania temperatury przekraczają 1,0 C temperatura jednak nie obniża się do prawidłowej wartości.

37 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka przepuszczająca ( febris intermittens ): charakteryzuje się krótkimi, trwającymi kilka godzin napadami znacznego podwyższenia temperatury ciała, po czym temperatura szybko się obniża do prawidłowej lub nieco niższej wartości- następuje krótki okres bezgorączkowy ( zimnica).

38 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka pierwotna (febris recurrens ):występuje w durze pierwotnym. Od gorączki przepuszczającej różni się tym, że zarówno napady gorączki jak i okresy zimnicy trwają dłużej, zazwyczaj kilka dni.

39 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka trwająca (febris haectica ):jest to gorączka z bardzo dużymi dobowymi wahaniami temperatury. Przy dużych wartościach temperatury występują dreszcze i bóle głowy.obniżenie temperatury zachodzi szybko podczas obfitego pocenia się. U chorych obserwuje się znaczne wychudzenie. Gorączka trwająca występuje w zapaleniach ropnych, gruźlicy i ciężkich chorobach zapalnych.

40 RODZAJE GORĄCZKI Gorączka o przebiegu nieregularnym ( febris irregularis) występuje w posocznicy, zapaleniach błon surowiczych, czerwonce i innych chorobach zakaźnych.

41 RODZJE GORĄCZKI Ze względu na przyczynę wyróżnia się gorączkę: Zakaźną, Z nadwrażliwości, Z uszkodzenia tkanek, Z odwodnienia, W zapaleniu jałowym, Steroidową, W wyniku działania różnych substancji, w tym również leków.

42 FAZY GORĄCZKI Okres wzrostu ( stadium incrementi ): trwa różnie długo. Krótki czas narastania gorączki występuje min. w stanach alergicznych. Długo ok. 24 godziny narasta gorączka w płatowym zapaleniu płuc, tyfusie plamistym, po zabiegach chirurgicznych, po urazach mechanicznych tkanek, po zawale. W durze brzusznym i reumatycznym zapaleniu stawów temperatura ciała podnosi się powoli przez kilka dni.

43 FAZY GORĄCZKI Niejednakowy okres wzrostu gorączki wiąże się z powstawaniem w ustroju substancji gorączkotwórczych i czasowym przestawieniem ośrodków lub mechanizmów termoregulacji na wyższy patologiczny poziom utrzymania temperatury ciała.

44 FAZY GORĄCZKI Bilans cieplny ustroju staje się dodatni o czym decyduje skurcz naczyń skórnych i przemieszczenie krwi do narządów wewnętrznych.

45 FAZY GORĄCZKI Zmniejszenie skórnego przepływu krwi obniża przewodnictwo cieplne skóry i jej temperaturę. Obniżenie temperatury skóry potęguje skurcz jej łożyska naczyniowego i ochłodzenie. W miarę obniżania się temperatury skóry zwiększa się wytwarzanie ciepła.

46 FAZY GORĄCZKI Substancje pirogenne, podobnie jak obniżenie temperatury podwzgórza, zmniejszają aktywność neuronów okolicy nadwzrokowej i przedniego podwzgórza czego następstwem jest działanie hamujące neurony tylnego podwzgórza co nasila procesy metaboliczne.

47 FAZY GORĄCZKI Chorzy w fazie wzrostu gorączki mają złe samopoczucie, uczucie zimna, dreszczy,kładą się do łóżka, przyjmują skuloną pozycję i ciepło się okrywają. Takie objawy trwają do ustalenia się gorączki.

48 FAZY GORĄCZKI W powolnym narastaniu gorączki dreszcze nie występują. Podwyższenie temperatury ciała powodują:skurcz naczyń skórnych, wzmożone napięcie mięśniowe oraz procesy związane z termoregulacją bezdrżeniową ( aktywacja przemiany materii na drodze humoralnej).

49 FAZY GORĄCZKI Faza trwania gorączki ( stadium febrile ):bilans cieplny ustroju jest wyrównany.wytwarzanie i oddawanie ciepła utrzymuje się na wysokim poziomie. Dobowe wahania temperatury dochodzą do 2 C.

50 FAZY GORĄCZKI Wysokość gorączki oraz jej przebieg zależą od rodzaju czynnika chorobotwórczego oraz cech osobniczych chorego. Niemowlęta reagują na substancje pirogenne znacznym podwyższeniem temperatury ze względu na nie w pełni wykształcony aparat termoregulacji. Ludzie starzy oddziałują słabiej na pirogeny ze względu na zużycie mechanizmów termoregulacji.

51 FAZY GORĄCZKI W FAZIE TRWANIA GORĄCZKI SKÓRA JEST ZACZERWIENIONA, SUCHA I GORĄCA!

52 FAZY GORĄCZKI Temperatura 39 C- nie powoduje uchwytnych zmian czynnościowych i strukturalnych w organizmie.

53 FAZY GORĄCZKI W temperaturze 40,5-41 C dochodzi do zaburzeń czynności OUN i utraty świadomości.

54 FAZY GORĄCZKI Temperatura C powoduje uszkodzenie tkanek! Temperatura C powoduje ustanie czynności termoregulacyjnej podwzgórza oraz wystąpienie nieodwracalnych zmian strukturalnych mózgu.

55 FAZY GORĄCZKI Okres obniżania się gorączki (stadium decrementi) może nastąpić szybko (crisis) lub powoli (lysis).

56 FAZY GORĄCZKI W obu przypadkach organizm musi się pozbyć nadmiaru ciepła. Bilans cieplny ustroju staje się ujemny wskutek zmniejszania się przemiany materii i zwiększania oddawania ciepła.

57 FAZY GORĄCZKI Szybkie obniżanie się gorączki występuje w chorobach, w których okres szczytu jest krótki np.: w malarii. Powolne ustępowanie gorączki występuje w chorobach, w których temperatura ciała w pierwotnym okresie zwiększa się powoli np.: w grypie.

58 FAZY GORĄCZKI W fazie obniżania się gorączki skóra staje się : wilgotna, ciepła i zaczerwieniona. Przebieg gorączki może być regularny lub nieregularny.

59 FAZY GORĄCZKI Czasami, po obniżeniu się temperatury ciała do wartości prawidłowej może wystąpić OKRES EPIKRYTYCZNY w którym w ciągu dnia temperatura jest prawidłowa a wieczorem wyższa. Przyczyną jest nadmierna wrażliwość ośrodków cieplnych na pirogeny oraz niedostateczna ich eliminacja.

60 HIPOTERMIA Hipotermia jest to stan, w którym temperatura ciała zmniejsza się poniżej 35 C a bilans cieplny staje się ujemny.

61 HIPOTERMIA Utrata ciepła jest zawsze większa niż jego wytwarzanie i akumulacja. Szybkie obniżanie temperatury ciała następuje podczas przebywania w zimnej wodzie (-15 C), w czasie zamieci śnieżnych gdy człowiek jest pozbawiony ciepłego, wodoszczelnego ubrania.

62 HIPOTERMIA Hipotermia może powstać przy całkowicie sprawnych mechanizmach termoregulacji gdy ustrój jest narażony na działanie zimna w sposób uniemożliwiający świadomą obronę.

63 HIPOTERMIA Obniżenie temperatury ciała może też nastąpić z przyczyn wewnątrzustrojowych, jako skutek niewydolności narządów biorących udział w termoregulacji. Hipotermia hamuje czynność poszczególnych narządów i tkanek- towarzyszą temu zmiany adaptacyjne wielu procesów ustrojowych w celu utrzymania stałości nowego środowiska wewnętrznego.

64 HIPOTERMIA-zmiany czynnościowe. Zapotrzebowanie na tlen zależy od temperatury wewnątrz ciała. Podczas dreszczy zużycie tlenu nasila się 5-krotnie. Dysocjacja oksyhemoglobiny w ochłodzonej krwi jest zaburzona, co zmniejsza utlenowanie tkanek. W następstwie niewielkiego zużycia tlenu zmniejsza się wydalanie CO2 w płucach.

65 HIPOTERMIA- zmiany czynnościowe Zapotrzebowanie na glukozę i jej tolerancja oraz działanie insuliny jest mniejsze, czego skutkiem jest HIPERGLIKEMIA. NASTĘPUJE PRZENIKANIE WODY DO KOMÓRKI. Następuje przenikanie K do przestrzeni wewnątrzkomórkowej i dalsze jego zmniejszanie w osoczu.

66 HIPERTERMIA-zmiany czynnościowe Po upływie 24 godzin stężenie Ca w osoczu może się zwiększyć. Stężenie Mg w osoczu stopniowo się zwiększa przy jednoczesnym zmniejszaniu w komórce.

67 HIPOTERMIA- zmiany czynnościowe Zmiany we krwi to:zmniejszenie objętości osocza (sekwestracja), zwiększenie wartości hematokrytu i lepkości krwi, leukopenia. Do temperatury 29 C nie występują zaburzenia w krzepliwości krwi.

68 HIPOTERMIA- zmiany czynnościowe Czynność serca zwalnia się poniżej 34 C. Zmiany w EKG pojawiają się poniżej 32 C. Migotanie przedsionków pojawia się w temperaturze 28 C w niższej następuje blok serca.

69 FAZY HIPOTERMI FAZA POBUDZENIA trwa do obniżenia się temperatury ciała poniżej 34 C i charakteryzuje się pobudzeniem ośrodków oddychania i krążenia krwi w rdzeniu przedłużonym. Przemiana materii nasila się 7-8- krotnie z powodu bardzo intensywnych dreszczy.w końcowym okresie czynność serca zwalnia się wskutek działania ochłodzonej krwi na węzły zatokowe serca.

70 FAZY HIPOTERMII FAZA ZMNIEJSZONEJ REAKTYWNOŚCI RDZENIA PRZEDŁUŻONEGO: poniżej C przechodzi w groźną fazę letargu.

71 FAZY HIPOTERMII FAZA LETARGU: reakcje termoregulacyjne są jeszcze zachowane czego wyrazem są dreszcze i wzmożone zużycie tlenu podczas ogrzewania.

72 HIPOTERMIA Szczególnie łatwo ulegają ochłodzeniu ludzie starzy, niedożywieni, wyniszczeni przewlekłymi chorobami, po znacznych utratach krwi, ciężkich oparzeniach, osoby z uszkodzeniem OUN przez uraz mechaniczny, krwotok lub zator tętnicy mózgowej.

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie

HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie HIPOTERMIA definicje, rozpoznawanie, postępowanie dr med. Maciej Sterliński Szkolenie z zakresu ratownictwa lodowego WOPR Województwa Mazowieckiego Zegrze, 19.02.2006 Główne cele działania zespołów ratowniczych

Bardziej szczegółowo

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07 Zmęczenie to mechanizm obronny, chroniący przed załamaniem funkcji fizjologicznych (wyczerpaniem) Subiektywne objawy zmęczenia bóle mięśni, uczucie osłabienia i wyczerpania, duszność, senność, nudności,

Bardziej szczegółowo

Wpływ zjawiska miejskiej wyspy ciepła na zdrowie

Wpływ zjawiska miejskiej wyspy ciepła na zdrowie Wpływ zjawiska miejskiej wyspy ciepła na zdrowie Prof. dr hab. med. Cezary Pałczyński Dr med. Wojciech Dudek Dr hab. med. Beata Kręcisz Instytut Medycyny Pracy w Łodzi Zmniejszenie prędkości wiatru - czynnika

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy utraty ciepła

Mechanizmy utraty ciepła HIPOTERMIA Mechanizmy utraty ciepła Promieniowanie 55-65 % Parowanie - oddychanie 20-30 % Konwekcja 12-15% na wietrze Kondukcja 5 razy w mokrym ubraniu, 25-30 x w zimnej wodzie Hipotermia Spadek temperatury

Bardziej szczegółowo

1/3.3.3. Mikroklimat

1/3.3.3. Mikroklimat Mikroklimat gorący występuje wtedy, gdy temperatura powietrza w pomieszczeniu przekracza 30 o C, a wilgotność powietrza jest powyżej 65% lub występuje bezpośrednie oddziaływanie otwartego źródła promieniowania

Bardziej szczegółowo

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16

2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 INTENSYWNA TERAPIA STANU ASTMATYCZNEGO 1. Definicja... 13 2. Etiopatogeneza astmy... 14 2.1. Układ oddechowy... 14 2.2. Układ krążenia... 16 3. Obraz kliniczny... 17 3.1. Rozpoznanie... 17 3.2. Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała

KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: Grażyna Gugała KURS STRAŻKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: Grażyna Gugała Niedrożne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE

WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE WYCHŁODZENIE I ODMROŻENIE ZAPAMIETAJ!!! TEKST POGRUBIONY LUB PODKREŚLONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA Opracował: mgr Mirosław Chorąży Wychłodzenie i odmrożenia Temperatura 36 C. to stan normalny organizmu ludzkiego.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Produkt leczniczy zawiera sól jodowo-bromową, w tym jodki nie mniej

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała

KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II. TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy. Autor: GraŜyna Gugała KURS STRAśKÓW RATOWNIKÓW OSP część II TEMAT 7: Elementy pierwszej pomocy Autor: GraŜyna Gugała NiedroŜne drogi oddechowe. Utrata przytomności powoduje bezwład mięśni, wskutek czego język zapada się i blokuje

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze

Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Niewydolność serca Nadciśnienie tętnicze Choroba niedokrwienna serca zapotrzebowanie na O2 > moŝliwości podaŝy O2 niedotlenienie upośledzenie czynności mięśnia sercowego przemijające trwałe

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA

Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA Artur Moskała,Krzysztof Woźniak TANATOLOGIA Definicje śmierci Definicja klasyczna nieodwracalne ustanie krążenia krwi oznacza śmierć człowieka jako całości. Definicja nowa nieodwracalne ustanie funkcji

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN

PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN moduł V foliogram 14 PRZYCZYNY POWSTAWANIA RAN Rana jest to przerwanie ciągłości skóry lub błon śluzowych. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, na które działał. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych:

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych: Zmęczenie Zmęczenie jako jednorodne zjawisko biologiczne o jednym podłożu i jednym mechanizmie rozwoju nie istnieje. Zmęczeniem nie jest! Zmęczenie po dniu ciężkiej pracy Zmęczenie wielogodzinną rozmową

Bardziej szczegółowo

Porażenia przez pioruny w Tatrach Polskich. lek. med. Sylweriusz Kosiński TOPR Zakopane

Porażenia przez pioruny w Tatrach Polskich. lek. med. Sylweriusz Kosiński TOPR Zakopane Porażenia przez pioruny w Tatrach Polskich lek. med. Sylweriusz Kosiński TOPR Zakopane epidemiologia w USA z powodu porażeń ginie rocznie około osób śmiertelność ogółem 3% 85% ofiar to mężczyźni w wieku

Bardziej szczegółowo

Zmiany zagospodarowania Warszawy wg Studium uwarunkowań i ich możliwy wpływ na warunki mikroklimatyczne i jakość życia mieszkańców

Zmiany zagospodarowania Warszawy wg Studium uwarunkowań i ich możliwy wpływ na warunki mikroklimatyczne i jakość życia mieszkańców Zmiany zagospodarowania Warszawy wg Studium uwarunkowań i ich możliwy wpływ na warunki mikroklimatyczne i jakość życia mieszkańców Krzysztof Błażejczyk Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

Przewlekła niewydolność serca - pns

Przewlekła niewydolność serca - pns Przewlekła niewydolność serca - pns upośledzenie serca jako pompy ssąco-tłoczącej Zastój krwi Niedotlenienie tkanek Pojemność minutowa (CO) serca jest zbyt mała do aktualnego stanu metabolicznego ustroju

Bardziej szczegółowo

NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA

NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA NASTĘPSTWA DZIAŁANIA CIEPŁA I ZIMNA Stopnie oparzeń objawy: I zaczerwienienie, ból (uszkodzenie naskórka), II zaczerwienienie, ból, pęcherze wypełnione przezroczystym płynem (uszkodzenie skóry właściwej),

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Biorytmy, sen i czuwanie

Biorytmy, sen i czuwanie Biorytmy, sen i czuwanie Rytmika zjawisk biologicznych określana jako biorytm przyporządkowuje zmiany stanu organizmu do okresowych zmian otaczającego środowiska. Gdy rytmy biologiczne mają charakter wewnątrzustrojowy

Bardziej szczegółowo

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ Na optymalne przygotowanie zawodników do wysiłku meczowego składa się wiele czynników. Jednym z nich jest dobrze przeprowadzona rozgrzewka. (Chmura 2001) Definicja

Bardziej szczegółowo

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka

Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Wpływ pozycji siedzącej na organizm człowieka Rozwój gospodarczy, dokonujący się we wszystkich obszarach życia ludzi, wiąże się nieodzownie ze zmianą dominującej pozycji ciała człowieka. W ciągu doby,

Bardziej szczegółowo

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP

PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP PODWYŻSZONE CIŚNIENIE WEWNĄTRZCZASZKOWE U DZIECI INTRACRANIAL PRESSURE ICP Nadmierne ciśnienie wewnątrz niepodatnego sklepienia czaszki, upośledzające funkcje neurologiczne. PRZYCZYNY ICP Wynik zmian zwiększających

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza lek. Jacek Bujko 17 października 2014 Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza W diagnostyce laboratoryjnej uszkodzenia podwzgórza można stwierdzić cechy niedoczynności

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej

Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej Patofizjologia resuscytacji krążeniowo - oddechowej Resuscytacja krążeniowo - oddechowa Optymalizacja krążenia wieńcowego i mózgowego Układ nerwowy: Średni przepływ krwi: 70ml/100g/min Przepływ krwi w

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na cukrzycę

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na cukrzycę Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na cukrzycę Cukrzyca grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II MÓZGOWE MECHANIZMY FUNKCJI PSYCHICZNYCH 1.1. ZMYSŁY CHEMICZNE (R.7.3) 1.2. REGULACJA WEWNĘTRZNA (R.10) Zakład Psychofizjologii UJ ZMYSŁY CHEMICZNE Chemorecepcja: smak,

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

Choroba wieńcowa i zawał serca.

Choroba wieńcowa i zawał serca. Choroba wieńcowa i zawał serca. Dr Dariusz Andrzej Tomczak Specjalista II stopnia chorób wewnętrznych Choroby serca i naczyń 1 O czym będziemy mówić? Budowa układu wieńcowego Funkcje układu wieńcowego.

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

Tętno, Ciśnienie Tętnicze. Fizjologia Człowieka

Tętno, Ciśnienie Tętnicze. Fizjologia Człowieka Tętno, Ciśnienie Tętnicze Fizjologia Człowieka TĘTNO JEST TO SPOWODOWANE PRZEZ SKURCZ SERCA WYCZUWALNE UDERZENIE O ŚCIANĘ NACZYNIA FALI KRWI, KTÓRA PRZEPŁYNĘŁA PRZEZ UKŁAD TĘTNICZY. TĘTNO WYCZUWA SIĘ TAM,

Bardziej szczegółowo

HIPOTERMIA. Praktyczne zasady postępowania przedszpitalnego KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC. Sylweriusz Kosiński. Tomasz Darocha. www.hipotermia.edu.

HIPOTERMIA. Praktyczne zasady postępowania przedszpitalnego KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC. Sylweriusz Kosiński. Tomasz Darocha. www.hipotermia.edu. HIPOTERMIA Praktyczne zasady postępowania przedszpitalnego KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC Sylweriusz Kosiński Tomasz Darocha temperatura człowiek jest stałocieplny zachowuje stałą temperaturę centralną (narządów

Bardziej szczegółowo

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA MAREK FELBUR student WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA Jest to dowolna forma ruchu ciała lub jego części, spowodowana przez mięsień szkieletowy,

Bardziej szczegółowo

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne.

1. Protezowanie aparatami (przewodnictwo powietrzne i kostne). 2. Ćwiczenia logopedyczne. 2. Implantacje mikroelektrod do ślimaka przekazywanie odpowiednio dobranych sygnałów elektrycznych do receptorów w sposób sterowany komputerem. Rehabilitacja w uszkodzeniach słuchu: 1. Protezowanie aparatami

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Opracował: Instruktor WOPR 1107 Ratownik medyczny Jakub Sekuła

Opracował: Instruktor WOPR 1107 Ratownik medyczny Jakub Sekuła N i k t n i e j e s t n a p r a w d ę m a r t w y d o p ó k i n i e j e s t c i e p ł y i m a r t w y Opracował: Instruktor WOPR 1107 Ratownik medyczny Jakub Sekuła Hipotermia Definicja: - dolegliwość

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda

Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy. Izabela Duda Mechanizm odpowiedzi krążeniowej na ciężki uraz czaszkowo-mózgowy Izabela Duda 1 Krążeniowe Systemowe powikłania urazu czaszkowomózgowego Oddechowe: pneumonia, niewydolność oddechowa, ARDS, zatorowość,

Bardziej szczegółowo

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej,

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej, Fizykoterapia jest działem lecznictwa, w którym stosuje się występujące w przyrodzie naturalne czynniki fizyczne, jak czynniki termiczne, promieniowanie Słońca oraz czynniki fizyczne wytworzone przez różnego

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH

WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH WYNIKI BADAŃ LABORATORYJNYCH niektórych dopalaczy pobranych na terenie powiatu namysłowskiego Przygotowała : Urszula Modrak 1 Niezły wkręt JWH 081 Walina Fenyloalanina RCS 4 (substancja syntetyczna) (aminokwas)

Bardziej szczegółowo

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt

KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka KLINICZNE ZASADY PROWADZENIA TESTÓW WYSIŁKOWYCH Konspekt Sprawność fizyczna (fitness) 1. Siła, moc i wytrzymałość mięśniowa (muscular fitness) 2. Szybkość 3. Wytrzymałość

Bardziej szczegółowo

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań:

ZŁAMANIA KOŚCI. Objawy złamania: Możliwe powikłania złamań: moduł V foliogram 28 ZŁAMANIA KOŚCI Złamanie kości jest to całkowite lub częściowe przerwanie ciągłości kości. Dochodzi do niego po zadziałaniu sił przekraczających elastyczność i wytrzymałość tkanki kostnej.

Bardziej szczegółowo

Skutki przepływu prądu przez ciało człowieka

Skutki przepływu prądu przez ciało człowieka Działanie prądu na organizm ludzki Prąd rażeniowy przepływający przez ciało człowieka powoduje zaburzenia w funkcjonowaniu wielu układów, szczególnie układów: nerwowego, oddechowego i krwionośnego. Każde

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów Wersja 2016 2. RÓŻNE POSTACI MIZS 2.1 Czy istnieją różne postaci tej choroby? Istnieje kilka postaci MIZS. Różnią

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska Wywiady dotyczące układu oddechowego Dr n. med. Monika Maciejewska O co pytamy? Kaszel Wykrztuszanie Krwioplucie Duszność Chrypka Ból w klp Choroby przebyte, nawyki, wywiady środowiskowe i dotyczące pracy

Bardziej szczegółowo

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk

Patofizjologia i symptomatologia. Piotr Abramczyk Patofizjologia i symptomatologia niewydolności serca Piotr Abramczyk Definicja Objawy podmiotowe i przedmiotowe niewydolności serca Obiektywny dowód dysfunkcji serca i i Odpowiedź na właściwe leczenie

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

Opracowała Katarzyna Sułkowska

Opracowała Katarzyna Sułkowska Opracowała Katarzyna Sułkowska Ruch może zastąpić wszystkie lekarstwa, ale żadne lekarstwo nie jest w stanie zastąpić ruchu. (Tissot) Ruch jest przejawem życia, towarzyszy człowiekowi od chwili urodzin.

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok II semestr III rok akademicki 2012/2013 PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA PRAKTYKI ZAWODOWE (40 godzin sem II + 80 godzin sem III)

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne)

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Wyższa Szkoła Mazowiecka w Warszawie Wydział Nauk Medycznych Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Student studiów pierwszego stopnia (licencjat)

Bardziej szczegółowo

OBWODOWY UKŁAD NERWOWY

OBWODOWY UKŁAD NERWOWY KRĘGOSŁUP Cechy dzięki którym chroni rdzeń : Elastyczność połączeń międzykręgowych sprężystości krążków Krzywizny kręgosłupa Obszerne światło kanału kręgowego i OBWODOWY UKŁAD NERWOWY Nerwy łączą się z

Bardziej szczegółowo

Mikroklimat środowiska pracy

Mikroklimat środowiska pracy Mikroklimat środowiska pracy Organizm ludzki utrzymuje temperaturę wewnętrzną w granicach 37±0,3 C. Temperatura wewnętrzna jest wypadkową temperaturą róŝnych narządów. Wynik pomiaru temperatury zaleŝy

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA RODZAJE ALKOHOLU alkohol metylowy (znany także pod nazwami spirytus drzewny i karbinol najprostszy, trujący dla człowieka związek organiczny z grupy alkoholi) ; alkohol etylowy (napój alkoholowy); gliceryna

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:...

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia dotyczące diety młodych sportowców

Wybrane zagadnienia dotyczące diety młodych sportowców Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu Małgorzata Słowińska-Lisowska Zakład Medycyny Sportu i Żywienia Wybrane zagadnienia dotyczące diety młodych sportowców Źródła materiału energetycznego dla skurczu

Bardziej szczegółowo

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia Aktywność fizyczna - jest to dowolna forma ruchu ciała

Bardziej szczegółowo

Dopalaczom powiedz nie

Dopalaczom powiedz nie Dopalaczom powiedz nie 1. Co to są dopalacze? 2. Podział dopalaczy. 3. Objawy i skutki zażywania dopalaczy. 4. Powody brania narkotyków przez ludzi 5. Przykłady dopalaczy. 6. Wygląd ciała po zażyciu dopalaczy.

Bardziej szczegółowo

Padaczka u osób w podeszłym wieku

Padaczka u osób w podeszłym wieku Padaczka u osób w podeszłym wieku W ostatnich latach obserwuje się wzrost przypadków padaczki u osób starszych zarówno w krajach Europy, jak i Ameryki Północnej co wynika ze starzenia się społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 17 Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Tabela 17.1. Ocena stopnia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej ph krwi tętniczej Równowaga kwasowo-zasadowa Stężenie jonu wodorowego (nmol/l) < 7,2 Ciężka kwasica

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty

Spis treści. Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty Ogólne zasady postępowania w stanach nagłych Psy i koty 1 Leczenie infuzyjne (płynoterapia)....................................................... 3 Objętość płynów..................................................................................

Bardziej szczegółowo

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16

spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 spis treści Część i: Podstawy neuroanatomii i neurofizjologii... 15 Cele rozdziałów... 16 Słowa kluczowe... 16 1. Rozwój i podział układu nerwowego Janusz Moryś... 17 1.1. Rozwój rdzenia kręgowego... 17

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR 1. Wzywanie pogotowia ratunkowego 2. Wypadek 3. Resuscytacja krąŝeniowo oddechowa a. Nagłe Zatrzymanie KrąŜenia (NZK), a zawał serca b. Resuscytacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Co leczy akupunktura?

Co leczy akupunktura? Co leczy akupunktura? Akupunktura posiada bardzo szeroki zakres wskazań ukierunkowanych na przyniesienie ulgi choremu - często też okazuje się nie tylko tańsza, ale również bardziej skuteczna od stosowania

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA FILOMAG B 6 40 mg jonów magnezu + 5 mg, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach

Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Obowiązek udzielania pierwszej pomocy Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia nie udziela pomocy, mogąc jej

Bardziej szczegółowo