Raport końcowy. Przygotowany dla: Departamentu Zarządzania EFS w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Autorzy: PAG Uniconsult Sp. z o.o.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Raport końcowy. Przygotowany dla: Departamentu Zarządzania EFS w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. Autorzy: PAG Uniconsult Sp. z o.o."

Transkrypt

1 Ocena działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich Raport końcowy Przygotowany dla: Departamentu Zarządzania EFS w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego Autorzy: PAG Uniconsult Sp. z o.o. Maciej Gajewski Katarzyna Górniak Karolina Jakubowska Zuzanna Kołakowska Sylwester Molenda Marzena Sochańska Jan Szczucki - kierownik projektu Warszawa, maj 2008 r.

2 Raport z badania ewaluacyjnego pn. Ocena działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich został przygotowany przez zespół ewaluatorów firmy PAG Uniconsult Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Wydawca: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego ul. Wspólna 2/ Warszawa tel. (+48 22) ISBN: Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym ul. Wspólna 2/4, Warszawa tel. (+48 22) , fax (+48 22) oraz Internet: Infolinia EFS EFS Płatne jak za połączenie lokalne Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2

3 Streszczenie Celem projektu badawczego, była ocena całokształtu działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych w ramach EFS i SPO RZL. W badaniu zastosowano wielostronne podejście, pozwalające na zebranie danych z wielu źródeł, uwzględnienie perspektyw róŝnych podmiotów zaangaŝowanych w system promocji i informacji EFS i SPO RZL. W toku prac badawczych działania informacyjno-promocyjne oceniono pod względem poniŝszych kryteriów ewaluacyjnych. Skuteczność Ocena skuteczności działań informacyjno-promocyjnych EFS i SPO RZL zaleŝna jest od grup docelowych, do których informacja ta była skierowana. Działania były prowadzone zgodnie z załoŝeniami i harmonogramem. NajwyŜszą skuteczność osiągnięto w przypadku projektodawców, którzy posiadają największą wiedzę o funkcjonowaniu Programu, sposobach działania i moŝliwościach, jakie oferuje. O wysokiej skuteczności działań skierowanych do projektodawców świadczy fakt niesłabnącego zainteresowania składaniem wniosków i chęcią realizacji kolejnych projektów w ramach EFS. NaleŜy jednak pamiętać, iŝ zainteresowanie projektodawców SPO RZL nie jest jedynie efektem działań informacyjnych i promocyjnych podejmowanych przez instytucje zaangaŝowane we wdraŝanie Programu, ale wynika z szeregu innych czynników. W przypadku beneficjentów ostatecznych cięŝar działań informacyjnopromocyjnych spoczywał na projektodawcach, którzy w znaczącej większości prawidłowo prowadzili działania z zakresu informacji i promocji EFS. Podejmowali zróŝnicowane działania, które w efekcie przyczyniły się do utrwalenia w świadomości beneficjentów ostatecznych znaczenia EFS. Natomiast najsłabiej przedstawia się stopień osiągnięcia celów z zakresu informacji i promocji skierowanych do ogółu społeczeństwa. W przypadku tej grupy nie udało się podnieść świadomości w zakresie funkcji, jakie spełnia EFS i korzyści, które z niego płyną. Sytuacja taka jest efektem nie do końca skutecznej (intensywnej, wszechstronnej) kampanii prowadzonej przez IZ i IW, jak równieŝ wynika z niechęci projektodawców do prowadzenia działań wychodzących poza krąg beneficjentów ostatecznych projektów. Społeczeństwo nie wykazuje równieŝ zainteresowania działaniami informacyjno-promocyjnymi dotyczącymi SPO RZL i EFS. Efektywność Podstawowym wskaźnikiem efektywności działań informacyjno-promocyjnych przyjętym w badaniu był jednostkowy koszt uzyskania rozpoznawalności znaku EFS. Uzyskaną w badaniu ogólną wartość tego wskaźnika (2,63 PLN) trudno jest ocenić, poniewaŝ brakuje odpowiednich punktów odniesienia - analogicznych wskaźników efektywności oszacowanych dla działań informacyjno-promocyjnych w innych programach o podobnym charterze do SPO RZL, realizowanych w Polsce. Natomiast wskaźnik ten pozwala ocenić zróŝnicowanie efektywności działań skierowanych do róŝnych grup docelowych. Im starsza grupa mieszkańców, tym niŝsza jest efektywność (wyŝszy koszt jednostkowy) docierania z informacją na temat EFS. W grupie wieku powyŝej 60 lat koszt jednostkowy jest 3,6 razy wyŝszy niŝ w najmłodszej grupie wiekowej (15 29 lat). Znaczne zróŝnicowanie wskaźnika efektywności działań informacyjno-promocyjnych występuje w odniesieniu do róŝnego poziomu wykształcenia mieszkańców. Jednostkowy koszt dotarcia z informacją o EFS do osoby z wykształceniem podstawowym jest 3 razy wyŝszy niŝ dotarcia do osoby z wykształceniem wyŝszym (5,27 PLN do 1,72 PLN). 3

4 Trwałość Pozytywne zmiany, które powstały w efekcie działań informacyjno-promocyjnych będą najbardziej trwałe w odniesieniu do kategorii projektodawców, którzy w nowym okresie programowania będą się do pozyskanej dotychczas wiedzy, informacji i doświadczenia odwoływać i z niego korzystać. W przypadku beneficjentów ostatecznych trwałość będzie maleć wraz z upływem czasu, choć pamięć o pozytywnym doświadczeniu, jakim był udział w projekcie pozostanie. Natomiast w przypadku ogółu społeczeństwa trudno jest mówić o trwałości w sytuacji, gdzie występuje tak niska znajomość EFS. UŜyteczność W przypadku projektodawców uŝyteczność była wysoka, o czym świadczy rosnące zainteresowanie moŝliwością wykorzystywania środków z EFS-u - z upływem okresu wdraŝania zgłaszano coraz więcej, zróŝnicowanych i lepiej przygotowanych projektów. UŜyteczne przede wszystkim były takie formy działań, które zawierały treści objaśniające działanie EFS i pokazujące moŝliwości jego wykorzystania. Natomiast w odniesieniu do społeczeństwa podejmowane działania informacyjnopromocyjne były niewystarczające i nie przynosiły odpowiednich efektów. Spójność Podejmowane działania informacyjno-promocyjne były spójne ze Strategią promocji i działań informacyjnych SPO RZL. Natomiast nie udało się osiągnąć spójności pomiędzy działaniami instytucji odpowiedzialnych za te działania, co spowodowało wraŝenie chaosu komunikacyjnego w odniesieniu do EFS i SPO RZL. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku działań informacyjno-promocyjnych róŝnych programów operacyjnych. Brak współpracy i uzgodnień doprowadził do pojawienia się konkurencji. Wnioski ogólne: ZałoŜenia i cele Strategii i promocji i działań informacyjnych SPO RZL były bardzo ogólnie sformułowane. Nie zostały określone wskaźniki osiągnięcia celów. Nie udało się w wystarczającym stopniu utrwalić nazwy, znaczenia i funkcji EFS wśród ogółu społeczeństwa. Społeczeństwo polskie ma nadal niewielką wiedzę z zakresu systemu funkcjonowania EFS. Zaobserwowano wysoki poziom zainteresowania wykorzystywaniem środków z EFS przez potencjalnych projektodawców. W instytucjach i podmiotach zajmujących się wdraŝaniem EFS lub realizujących projekty współfinansowane z EFS, działania z zakresu informacji i promocji nie były postrzegane jako znaczące i waŝne, co skutkowało brakiem osób do zajmowania się tymi działaniami, niechęcią kadry zarządzającej do podejmowania decyzji w tym zakresie i jej obawami przed wydawaniem środków, jak równieŝ schematyzmem działań. Działania z zakresu informacji i promocji nie podlegały regularnej ewaluacji; nie oceniano i analizowano ich wpływu i zakresu oddziaływania. Brak jasnego podziału zadań pomiędzy IZ i IW, co doprowadziło do dublowania działań, jak równieŝ braku ich spójności (efekt chaos komunikacyjny; prowadzone działania informacyjno-promocyjne nie były jednoznaczne i wyraziste). Rekomendacje ogólne: Powinien zostać stworzony dokument jasno określający cele strategii informacyjno-promocyjnej, w którym wyznaczone będą odpowiednie wskaźniki oraz harmonogram działań informacyjno-promocyjnych. 4

5 Działania informacyjno-promocyjne skierowane do ogółu społeczeństwa powinny być bardziej systematyczne, intensywne, długotrwałe, przeprowadzane na większą skalę, bardziej zróŝnicowane, wykorzystujące aktywne formy informacji i promocji, dopasowane do konkretnych grup docelowych. W działaniach skierowanych do projektodawców naleŝy uwzględnić ich wiedzę i doświadczenie. NaleŜy uświadamiać Instytucjom Pośredniczącym i projektodawcom korzyści płynące z działań informacyjno-promocyjnych zarówno dla projektów, jak i samych instytucji. NaleŜy w szerszym zakresie zlecać działania z zakresu informacji i promocji firmom i instytucjom specjalizującym się w tych dziedzinach (przy ich równoczesnym merytorycznym monitoringu); jak równieŝ współpracować z mediami. Instytucje i podmioty zajmujące się informacją i promocją powinny być zobligowane do monitorowania i ewaluowania efektów podejmowanych działań, a nie tylko ich sprawozdawczości. Działania instytucji zajmujących się informacją i promocją powinny być skoordynowane, uzgadniane i odbywać się według opracowanego wspólnie harmonogramu. NaleŜy stworzyć precyzyjne wytyczne, co do sposobu prowadzenie tychŝe działań. 5

6 SPIS TREŚCI Streszczenie... 3 Słownik terminów i skrótów uŝywanych w raporcie Wprowadzenie Opis przedmiotu badania Opis głównych załoŝeń i celów badania Opis metodologii oraz okoliczności realizacji badania Wyniki badania: system informacji i promocji EFS i SPO RZL według róŝnych perspektyw Perspektywa instytucjonalna System informacji i promocji EFS i SPO RZL według przedstawicieli Instytucji Zarządzającej i Instytucji WdraŜających Działalności instytucji zaangaŝowanych w system informacji i promocji EFS i SPO RZL widziana oczyma odbiorców działań Opinie projektodawców o działaniach informacyjnych i promocyjnych EFS i SPO RZL Opinie ostatecznych beneficjentów i ogółu społeczeństwa na temat EFS i SPO RZL Perspektywa projektodawców Projektodawcy o prowadzonych w projektach działaniach informacyjnych i promocyjnych Działalność projektodawców widziana oczyma innych aktorów Programu Opinie przedstawicieli Instytucji Zarządzającej i Instytucji WdraŜających o działaniach informacyjnych-promocyjno podejmowanych przez projektodawców Opinie ostatecznych beneficjentów o informacji i promocji w projektach Podsumowanie oceny systemu informacji i promocji ESF i SPO RZL System informacji i promocji SPO RZL w odniesieniu do kryteriów ewaluacyjnych Wnioski i rekomendacje Załączniki Załącznik 1 Komentarze ekspertów

7 Słownik terminów i skrótów uŝywanych w raporcie EFS SPO RZL IZ IW IP IGR MPiPS PARP PFRON WUP PUP MŚP JSFP SzW NGO CATI CAPI IDI CAWI FGI Studium przypadku Europejski Fundusz Społeczny Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich Instytucja Zarządzająca Instytucja WdraŜająca Instytucja Pośrednicząca Informacyjna Grupa Robocza Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Wojewódzki Urząd Pracy Powiatowy Urząd Pracy Małe i Średnie Przedsiębiorstwa Jednostka Sektora Finansów Publicznych Szkoła WyŜsza Non - governmental Organisation - organizacja pozarządowa Computer Assisted Telephone Interviewing - badanie ankietowe realizowane z wykorzystaniem telefonu ze wspomaganiem komputerowym Computer Assisted Personal Interviewing - wywiad bezpośredni wspomagany komputerem Individual In-Depth Interviews - indywidualne wywiady pogłębione; spotkania, których celem jest zebranie informacji od jednej badanej osoby Computer Assisted Web Interviewing - badanie ankietowe wspomagane komputerowo oparte na sieci WWW, wykorzystujące elektroniczne kwestionariusze w postaci stron WWW i technologię poczty elektronicznej Focus Group Interviewing - zogniskowany wywiad grupowy; dyskusja w gronie 6-10 osób, kierowana przez moderatora, według scenariusza badawczego Case Study - jakościowe, wieloaspektowe badanie wybranego zjawiska (przypadku) 7

8 1. Wprowadzenie 1.1 Opis przedmiotu badania Potrzeba promocji i upowszechniania informacji o funduszach strukturalnych Unii Europejskiej nie pojawiła się w Polsce wraz z wprowadzeniem Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) i programami operacyjnymi, m.in. Sektorowym Programem Operacyjnym Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL), ale zaistniała duŝo wcześniej. W ciągu 5 lat poprzedzających akcesję Polski do Unii Europejskiej podjęto szeroko zakrojone działania promocyjne. Polski rząd w 1999 roku przyjął Program Informowania Społeczeństwa przygotowany przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej. W tym czasie wzrosła gwałtownie liczba inicjatyw europejskich podejmowanych przez instytucje publiczne i organizacje pozarządowe, a takŝe szkoły wyŝsze i media. Wówczas celem akcji promocyjnych i informacyjnych było przede wszystkim dostarczenie ogółowi społeczeństwa informacji odnośnie Unii Europejskiej, przekonanie do idei integracji Polski ze Wspólnotą oraz dostarczenie motywacji do udziału w referendum unijnym (7-8 czerwca 2003). Podjęto takŝe przygotowanie działań zmierzających do wykształcenia kadry kompetentnych trenerów w zakresie funduszy strukturalnych 1. Po akcesji Polski do Unii Europejskiej w maju 2004 r. dla Polaków powszechnie dostępne stały się unijne środki w ramach Funduszy Europejskich. Sytuacja ta stanowiła duŝe wyzwanie zarówno dla instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie tymi środkami oraz wdraŝanie programów pomocowych, jak i dla beneficjentów tych funduszy. Działania informacyjne i promocyjne prowadzone przez administrację publiczną miały upowszechnić wiedzę na temat moŝliwości i mechanizmów uzyskiwania pomocy. Ich celem pośrednim było takŝe podniesienie ogólnego poziomu wiedzy o celach europejskiej polityki spójności. Dlatego teŝ podejmowane działania skierowane były zarówno do potencjalnych beneficjentów, jak i do ogółu społeczeństwa. Rozbudowana była nie tylko lista adresatów informacji i promocji szeroki był równieŝ zestaw podejmowanych akcji: kampanie reklamowe (spoty, wkładki w prasie, reklamy outdoor owe), działania PR (szkolenia dla dziennikarzy, informacje prasowe, współpraca z mediami), działania marketingowe i promocyjne (bezpośrednie warsztaty, konferencje, targi; infolinie, biuletyny). Działania informacyjne i promocyjne prowadzone w ramach Funduszy Europejskich powinny mieć szczególną wagę. Zarówno w dokumentach programowych, jak i w rozporządzeniach unijnych, zajmują szczególne miejsce. Wynika to z prostej obserwacji, bardzo trafnie podsumowanej w Poradniku dla Beneficjentów EFS: Od skuteczności promocji i informowania zaleŝy stopień wykorzystania dostępnych środków w ramach funduszy strukturalnych 2. Bez promocji i informacji nie ma wiedzy ogólnej, instrumentalnej i szczegółowej. Bez wiedzy nie ma zainteresowania, a co za tym idzie doświadczeń bezpośrednich. To powszechna znajomość i wiedza są gwarantem efektywnego wykorzystania szans, jakie daje członkostwo w Unii Europejskiej. Strategie promocji i informacji na poziomie kaŝdego z programów operacyjnych oraz całej Narodowej Strategii Spójności wypracowane zostały zgodnie z Rozporządzeniem nr 1159/2000/WE w sprawie środków informacyjnych i promocyjnych stosowanych przez Państwa Członkowskie. W Polsce wytyczne dotyczące promowania i informowania o EFS zawarte zostały w Uzupełnieniu Programu, w części Strategia promocji i działań informacyjnych SPO RZL. Celem działań informacyjno-promocyjnych 1 Zintegrowana strategia działań promocyjnych i szkoleniowych Instytucji Zarządzającej Podstawami Wsparcia Wspólnoty w Polsce na lata , Ministerstwo Gospodarki i Pracy, Warszawa, Maj 2004 r. 2 Europejski Fundusz Społeczny w Polsce Poradnik dla Beneficjentów, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, Luty 2007, s

9 Europejskiego Funduszu Społecznego jest stworzenie spójnego obrazu pomocy płynącej z Unii Europejskiej. Główne cele strategii promocji i działań informacyjnych SPO RZL to 3 : [1] podnoszenie świadomości społecznej na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym w zakresie funkcji jakie spełnia EFS, [2] informowanie o roli UE w zakresie udzielania pomocy w ramach projektów SPO RZL, [3] informowanie o pomocy uzyskanej z EFS w celu zapewnienia przejrzystości i spójnego obrazu działań UE i Państw Członkowskich, [4] informowanie potencjalnych projektodawców o moŝliwościach wykorzystania środków EFS w obszarze ich działalności, [5] informowanie beneficjentów ostatecznych o korzyściach wynikających z realizacji projektów współfinansowanych ze środków EFS. W Uzupełnieniu Programu wyszczególniono takŝe szereg celów strategicznych. Dotyczą one nie tylko promowania i informowania o funduszach na róŝnych poziomach społecznych oraz w grupach potencjalnych odbiorców, ale równieŝ procesu zarządzania promocją i informacją na szczeblu centralnym realizowania spójnej polityki promocyjnej. Grupami docelowymi działań informacyjnych i promocyjnych jest więc nie tylko ogół społeczeństwa, czy potencjalnych beneficjentów ostatecznych, ale takŝe instytucje uczestniczące we wdraŝaniu i zarządzaniu EFS (Instytucja Zarządzająca, Instytucje Pośredniczące, Beneficjenci Końcowi) oraz Ostateczni Odbiorcy. Określone zostało takŝe instrumentarium działań informacyjnych i promocyjnych oraz podział zadań pomiędzy poszczególne instytucje uczestniczące we wdraŝaniu EFS. Jednym ze skutecznych i powszechnie wykorzystywanych narzędzi informacji i promocji o funduszach strukturalnych od dawna jest Internet, który dostarcza wiedzy zarówno w aspektach teoretycznych czy prawnych, jak i w aspektach praktycznych moŝliwości wykorzystania środków unijnych. Serwisy takie przygotowują i prowadzą instytucje centralne (np. UKIE, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska) oraz Instytucje Zarządzające, Pośredniczące i WdraŜające poszczególne programy operacyjne (np. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego). Z drugiej strony do wzrostu wiedzy teoretycznej i praktycznej przyczyniają się takŝe instytucje samorządowe, organizacje pozarządowe, media, czy firmy komercyjne (np. oferujące pomoc w ubieganiu się o fundusze, prowadzące szkolenia etc.). Wśród innych instrumentów działań informacyjnych i promocyjnych naleŝy wymienić publikacje tj. dokumenty programowe (SPO RZL oraz Uzupełnienie Programu), podręczniki procedur EFS, poradniki dla projektodawców i inne publikacje tematyczne. Dodatkowo do promocji programu wykorzystywano ulotki, broszurki, plakaty, programy telewizyjne i radiowe. Dla pracowników zaangaŝowanych we wdraŝanie SPO RZL oraz dla samych projektodawców organizowano szkolenia, spotkania informacyjne, konferencje tematyczne. W trakcie realizacji Programu Operacyjnego wydawano wewnętrzny biuletyn EFS, potencjalni beneficjenci w kaŝdym momencie mogli zwrócić się o pomoc do osoby obsługującej infolinię prowadzonej przez Instytucję Zarządzającą lub help desku w Instytucjach WdraŜających. W system informacji i promocji EFS i SPO RZL zaangaŝowanych jest szereg instytucji, którym w Strategii Promocji EFS przypisane zostały szczegółowe zadania. 3 Uzupełnienie Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich , stanowiące załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie przyjęcia Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich [Dz. U. NR 194, poz z późn. zm.], wersja scalona, s

10 PoniŜej przedstawione są zadania związane z promocją i informacją przypisane poszczególnym instytucjom. Do zadań Instytucji Zarządzającej naleŝy: współpraca z Komisją Europejską w realizacji strategii promocji i działań informacyjnych SPO RZL, koordynowanie i monitorowanie działań promocyjnych i informacyjnych SPO RZL, przygotowywanie prac Informacyjnej Grupy Roboczej, koordynowanie wymiany informacji w ramach struktur informacyjnych i promocyjnych wszystkich instytucji zajmujących się wdraŝaniem i promowaniem EFS, a zwłaszcza SPO RZL, przygotowanie szczegółowych instrukcji dla Beneficjentów Końcowych (Instytucji WdraŜających) SPO RZL i projektodawców o sposobie wywiązywania się z obowiązków w zakresie promocji i informowania o SPO RZL (poradnik dla projektodawców, podręcznik procedur), doradzanie instytucjom zaangaŝowanym we wdraŝanie SPO RZL we wszystkich kwestiach związanych z działaniami promocyjnymi i informacyjnymi, publikowanie podręczników i dokumentów programowych, oraz innych publikacji i materiałów promocyjnych o zasięgu ogólnokrajowym, prowadzenie współpracy z mediami, zwłaszcza ogólnopolskimi (przy współpracy z Biurem Prasowym MRR), przygotowywanie konferencji prasowych, seminariów, konferencji i innych tego typu działań o zasięgu przekraczającym kompetencje jednej instytucji wdraŝającej, współpraca z KOSzEFS, ROSzEFS oraz innymi instytucjami zajmującymi się szkoleniami związanymi z wdraŝaniem EFS, tworzenie i aktualizacja strony internetowej dotyczącej EFS, organizowanie telefonicznego stanowiska informacyjnego, przekazującego ogólne informacje na temat EFS i w razie potrzeby kierującego do poszczególnych Beneficjentów Końcowych (instytucji wdraŝających), dbanie o pozytywny wizerunek wszystkich instytucji zaangaŝowanych we wdraŝanie SPO RZL, a zwłaszcza Instytucji Zarządzającej SPO RZL, nadzorowanie właściwego wykorzystania identyfikacji wizualnej EFS, monitorowanie obrazu EFS i SPO RZL w mediach. Do zadań Informacyjnej Grupy Roboczej naleŝy: opracowanie polityki informacyjnej SPO RZL i EFS na lata , wyodrębnienie poszczególnych etapów czasowych realizacji polityki informacyjnej SPO RZL, podział zadań informacyjnych między Instytucje WdraŜające SPO RZL i EFS, wypracowanie efektywnego systemu wymiany informacji pomiędzy Instytucjami WdraŜającymi) SPO RZL i zaangaŝowanymi w promocję EFS, opiniowanie rocznych planów promocji SPO RZL i innych dokumentów związanych z polityką informacyjną i promocyjną Programu, 10

11 analizowanie, ewaluacja i modyfikacja realizacji polityki informacyjnej EFS i SPO RZL, realizacja szczegółowych ustaleń z Instytucją Zarządzającą dotyczących promocji i informowania. Instytucje WdraŜające mają za zadanie: współpracować z mediami, w szczególności lokalnymi lub specjalistycznymi odpowiadającymi specyfice działalności Instytucji WdraŜającej), brać udział w lokalnych lub specjalistycznych imprezach promocyjnych, tworzących okazję do informowania o EFS i Programie, np.: targach, wystawach, konferencjach, identyfikować potencjalnych projektodawców i drogi dotarcia do nich, prowadzić i aktualizować swoje strony internetowe, promować najlepsze praktyki, przygotowywać i rozpowszechniać pakiet informacji dla projektodawców i ostatecznych beneficjentów poszczególnych Instytucji WdraŜających, organizować informacyjne stanowiska telefoniczne ( help-desk ) zajmujące się działaniami przypisanymi poszczególnym Instytucjom WdraŜającym, informować projektodawców o ich zadaniach promocyjnych i informacyjnych wynikających z wykorzystania środków EFS, w tym dystrybucja materiałów promocyjnych przygotowanych dla Ostatecznych Odbiorców (beneficjentów), współpracować z komórką do spraw promocji i szkoleń w MPiPS, w szczególności składać sprawozdania z przebiegu działań promocyjnych i informacyjnych, dbać o pozytywny wizerunek Instytucji WdraŜającej, przez profesjonalną i terminową obsługę projektodawców oraz przejrzystość podejmowanych działań, współpracować z komórką do spraw promocji i szkoleń w Instytucji Zarządzającej SPO RZL, informować potencjalnych projektodawców o moŝliwościach wykorzystania środków EFS, informować ostatecznych beneficjentów o korzyściach wynikających z realizacji projektów współfinansowanych ze środków EFS, informować opinię społeczną o realizowanych zadaniach. Ponadto sami projektodawcy mają obowiązek promowania własnych projektów oraz informowania o fakcie współfinansowania projektów ze środków unijnych, m.in. powinni informować prasę lokalną, zainteresowane osoby (w tym potencjalnych beneficjentów ostatecznych), organizować dodatkowe akcje promocyjne, konferencje prasowe etc. Zalecane jest takŝe przygotowywanie broszur promocyjnych z niezbędnymi informacjami. Do obowiązków informacyjnych projektodawców naleŝy: rozpowszechnianie informacji o projektach i źródłach ich współfinansowania, informowanie o współfinansowaniu projektu ze środków EFS, poprzez oznaczanie pomieszczeń, zakupionego sprzętu, budynków, w których 11

12 odbywają się lub były realizowane projekty współfinansowane z EFS, dyplomów, certyfikatów, informowanie ostatecznych beneficjentów o korzystaniu z pomocy EFS, informowanie Instytucji WraŜającej o podejmowanych działaniach promocyjnych i informacyjnych, współpraca z komórką do spraw promocji i szkoleń w Instytucji Zarządzającej SPO RZL, realizacja szczegółowych ustaleń i zadań zleconych przez Instytucję Zarządzającą SPO RZL dbanie o wizerunek projektów współfinansowanych ze środków EFS poprzez naleŝyte wdraŝanie projektów. W okresie wdraŝania EFS funkcjonowała sieć regionalnych ośrodków ROEFS, której działania skierowane były głównie do projektodawców i polegały na: zapewnieniu podstawowej informacji i szkoleń w zakresie EFS, promocji programów EFS i dobrych praktyk w zakresie EFS, ogólnym doradztwie dla projektodawców EFS, animowaniu lokalnych inicjatyw z obszaru EFS i współpracy partnerów społecznych przy ich realizacji, organizowaniu szkoleń i seminariów dla potencjalnych projektodawców. Z nakreślonych powyŝej obserwacji wyłania się obraz złoŝonego, wielostopniowego systemu promocji i informacji o funduszach unijnych, w szczególności zaś o Europejskim Funduszu Społecznym i Sektorowym Programie Operacyjnym Rozwój Zasobów Ludzkich Obowiązek podejmowania działań promocyjno-informacyjnych spoczywa na wielu podmiotach, na róŝnych szczeblach administracji publicznej, ale teŝ na jednostkach od niej niezaleŝnych. Repertuar działań takŝe jest niezwykle zróŝnicowany i szeroki, podobnie jak grupy odbiorców przekazu. Dlatego teŝ w ramach projektu badawczego, którego celem była ocena całokształtu działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych w ramach EFS i SPO RZL, zastosowano wielostronne podejście badawcze, pozwalające na zebranie danych z wielu źródeł, odnośnie wielu perspektyw. Dzięki zastosowaniu róŝnych technik badawczych, adekwatnych dla róŝnych poziomów procesu informacji i promocji, zróŝnicowanych w zaleŝności od przedmiotu badania, moŝliwa była wielostronna ocena (ex-post) strategii promocji oraz działań informacyjnych prowadzonych w ramach SPO RZL. Rezultaty tej oceny dokonanej w ramach badania ewaluacyjnego Ocena działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich (SPO RZL) prezentuje niniejszy raport. 12

13 1.2 Opis głównych załoŝeń i celów badania Celem głównym niniejszego badania ewaluacyjnego była ocena (ex-post) strategii promocji oraz działań informacyjnych prowadzonych w ramach SPO RZL. W badaniu określono takŝe następujące cele szczegółowe: [1] ocena zakresu i skali działań podejmowanych przez instytucje odpowiedzialne za informację i promocję SPO RZL; [2] ocena systemu zarządzania działaniami informacyjnymi i promocyjnymi realizowanymi w ramach SPO RZL (analiza funkcjonowania systemu zarządzania i wdraŝania działań zaangaŝowanych instytucji); [3] ocena skuteczności, efektywności i uŝyteczności działań podejmowanych przez instytucje oraz organizacje odpowiedzialne za informację i promocję SPO RZL; [4] ocena instrumentów działań informacyjnych i promocyjnych wraz z identyfikacją instrumentów optymalnych. Ocena działań informacyjnych oraz promocyjnych została dokonana w oparciu o następujące kryteria ewaluacyjne: skuteczność działań prowadzonych przez instytucje odpowiedzialne za informację oraz promocję rozumiana jako stopień osiągnięcia zakładanych celów; efektywność działań rozumiana jako stosunek poniesionych nakładów do uzyskanych wyników i rezultatów; trwałość pozwalająca ocenić, na ile moŝna się spodziewać, Ŝe pozytywne zmiany będą trwały w czasie; uŝyteczność rozumiana jako adekwatność prowadzonych działań do efektów jakie miały przynieść; spójność działań z dokumentami programowymi oraz spójność działań instytucji odpowiedzialnych za informację oraz promocję. Badanie ewaluacyjne miało takŝe posłuŝyć jako punkt wyjścia dla potencjalnych modyfikacji strategii działań informacyjno-promocyjnych w nowym okresie programowania w poszczególnych instytucjach i organizacjach zaangaŝowanych w promocję EFS oraz wdraŝanie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL). Komponenty zrealizowane w ramach projektu badawczego, a takŝe same analizy przeprowadzone na podstawie zebranych danych dotyczyły 5 poziomów: Poziom dokumentów; Perspektywa instytucjonalna (poziom Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczących oraz Instytucji WdraŜających); Perspektywa projektodawców; Perspektywa beneficjentów ostatecznych; Perspektywa społeczna. 1.3 Opis metodologii oraz okoliczności realizacji badania 13

14 Badanie zostało przeprowadzone w dwóch następujących po sobie etapach badawczych: Etapie 1 bazowym (wyjściowym) oraz Etapie 2 uzupełniającym i uszczegóławiającym. Narzędzia badawcze wykorzystane w kaŝdym z komponentów zamieszczone zostały w aneksach do raportu. (i) Etap 1 - bazowy Komponenty badawcze wchodzące w skład Etapu 1: [1] Analiza desk research Poziom dokumentów Perspektywa instytucjonalna [2] Indywidualne wywiady pogłębione z przedstawicielami instytucji i jednostek odpowiedzialnych za promocję i informację w ramach SPO RZL (10 IDI) Poziom dokumentów W ramach Etapu 1 przeprowadzono badanie desk research, w trakcie którego zostały przeanalizowane dostępne dokumenty i materiały dotyczące informacji i promocji w ramach SPO RZL. Analizy w ramach badania desk research prowadzone były z uwzględnieniem wszystkich grup: zarówno inicjatorów, jak i beneficjentów prowadzonych działań informacyjnych i promocyjnych i polegały na zapoznaniu się z dostępną dokumentacją (publikacje, raporty, dokumenty, sprawozdania, strony internetowe itp.) dotyczącą sytemu informacji i promocji SPO RZL. Dodatkowo na tym etapie przeanalizowano ankiety monitorujące działania informacyjne i promocyjne EFS i SPO RZL za 2007 r. Wyniki uzyskane za pomocą desk research pozwoliły na stworzenie adekwatnych narzędzi badawczych. Perspektywa instytucjonalna Ponadto w Etapie 1 zrealizowano badanie przedstawicieli instytucji odpowiedzialnych za promocję i informację SPO RZL. Przeprowadzono 10 indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) z wybranymi osobami odpowiedzialnymi za informację i promocję w Instytucji Zarządzającej oraz Instytucjach WdraŜających. Wywiady pogłębione są badaniem jakościowym, które mają charakter eksploracyjny, tzn. pozwalają lepiej zrozumieć badane zagadnienia, analizować je w kontekście innych zjawisk, widzieć pomiędzy nimi powiązania i umoŝliwiają odkrywanie znaczeń, które kryją się za badanymi kwestiami. Indywidualne wywiady pogłębione (IDI) - to technika, która pozwala na uzyskiwanie pogłębionych, szczegółowych danych o badanej rzeczywistości. Pozwala zebrać opinie i refleksje badanych. Pozwala dogłębnie eksplorować interesujące badacza kwestie oraz pomijać tematy poboczne. Dodatkowe atuty daje równieŝ forma swobodnej wypowiedzi, która ułatwia dotarcie do wielu czynników i problemów, jakie w innych metodach prawdopodobnie pozostałyby niewidoczne. 14

15 Instytucja Liczba wywiadów Instytucja Zarządzająca 3 Instytucje WdraŜające 7 RAZEM 10 Badanie było realizowane w marcu 2008 roku. Pomimo duŝej fluktuacji kadr wśród osób zajmujących się promocją i informacją w Instytucji Zarządzającej oraz Instytucjach WdraŜających, Wykonawca dołoŝył starań, aby dotrzeć do osób, które były aktywnymi uczestnikami Informacyjnej Grupy Roboczej (IGR) oraz realizowały działania promocyjne i informacyjne SPO RZL przez dłuŝszy okres wdraŝania Programu. (ii) Etap 2 uzupełniający i uszczegóławiający Komponenty badawcze wchodzące w skład Etapu 2: Perspektywa instytucjonalna [1] Indywidualne wywiady pogłębione z członkami Informacyjnej Grupy Roboczej Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (5 IDI) Perspektywa projektodawców [2] Case study (10 przypadków) wybranych projektów realizowanych w ramach SPO RZL; studia przypadków obejmowały m.in. przeprowadzenie IDI z koordynatorami projektów [3] Zogniskowany wywiad grupowy (FGI) z przedstawicielami projektodawców Działania 1.5 i 1.6 SPO RZL [4] Ankieta internetowa skierowana do projektodawców SPO RZL (604 CAWI) Perspektywa beneficjentów ostatecznych [5] Badanie telefoniczne beneficjentów ostatecznych projektów realizowanych w ramach SPO RZL (500 CATI) Perspektywa społeczna [6] Badanie na reprezentatywnej, ogólnopolskiej próbie ludności Polski powyŝej 15 roku Ŝycia (1000 CAPI) Perspektywa instytucjonalna W ramach ujęcia perspektywy instytucjonalnej w Etapie 2 przeprowadzono 5 wywiadów pogłębionych z osobami zajmującymi się promocją i informacją w Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczącej I i II stopnia PO KL. Wywiady te przeprowadzono na etapie formułowania rekomendacji, aby poddać pierwsze wyniki innych badań ocenie i dyskusji. 15

16 Badanie zostało realizowane w maju 2008 roku. Perspektywa projektodawców PoniewaŜ projektodawcy stanowią bardzo istotną grupę w procesie informacji i promocji zarówno grupę odbiorców działań informacyjnych i promocyjnych, jak i ich wykonawców w stosunku do beneficjentów ostatecznych i ogółu społeczeństwa, na tym poziomie analizy wykorzystano 3 róŝne techniki badawcze. Ponadto w badaniach uwzględniono typ projektodawcy. Pierwszą z zastosowanych technik było badanie case study jakościowe, wieloaspektowe badanie 10 wybranych projektów. W ramach case study dokonano analizy dostępnych na temat projektu dokumentów, w szczególności wszystkich dokumentów i materiałów dotyczących informacji i promocji, a takŝe przeprowadzono indywidualne wywiady pogłębione z koordynatorami projektów. Integralną tego częścią wywiadu była analiza materiałów promocyjnych oraz informacyjnych skierowanych do projektodawców tego działania przez odpowiednią Instytucję WdraŜającą. Projekty do case study wybierane były w sposób celowy, przy udziale Zamawiającego, tak, aby w etapie tym badaniem objąć jak najszersze spektrum moŝliwych zjawisk. Tabela 1 zawiera strukturę próby w ramach badania case study: Tabela 1.: Struktura próby do badania w ramach case study Priorytet Działanie Struktura próby Priorytet Priorytet RAZEM 10 Badanie było realizowane w kwietniu 2008 roku. Równolegle do badania case study przeprowadzona została dyskusja grupowa (FGI) poświęcona procesowi informacji i promocji w ramach SPO RZL oraz ocenie materiałów informacyjno-promocyjnych (zarówno tych skierowanych do projektodawców, jak równieŝ skierowany przez projektodawców do ostatecznych beneficjentów). W celu zapewnienia spójności grupy do dyskusji zaproszono wyłącznie projektodawców Działań 1.5 i 1.6, dla których Instytucją WdraŜającą było Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Uczestnicy dyskusji byli zróŝnicowani pod względem typu projektodawcy. W badaniu udział wzięli przedstawiciele organizacji pozarządowych, ośrodków pomocy społecznej, a takŝe firm szkoleniowych. Badanie zostało zrealizowane pod koniec kwietnia 2008 roku. 16

17 Zasadniczą częścią badania projektodawców było badanie ilościowe z wykorzystaniem techniki ankiety internetowej do samodzielnego wypełnienia (CAWI). Ankietę internetową skierowano do wszystkich projektodawców kierowników lub koordynatorów projektów w ramach Priorytetu 1 (z wyłączeniem Działania 1.1.), oraz Działań 2.1 i 2.3 w ramach Priorytetu 2. W ramach badania CAWI uzyskano 604 efektywnych ankiet. PoniewaŜ w przypadku tej techniki nie ma moŝliwości bieŝącego wpływu na realizowaną strukturę próby, uzyskane wyniki poddano procedurze waŝenia tak, aby uzyskać strukturę toŝsamą ze strukturą badanej populacji, a tym samym aby uzyskać dane reprezentatywne dla badanej populacji. Przy zakładanej wielkości próby maksymalny błąd statystyczny wynosi około 4%. Tabela 2 zawiera dane dotyczące badanej populacji 4 liczby zatwierdzonych do realizacji projektów w ramach poszczególnych Działań i Priorytetów, która to będzie podstawą do waŝenia uzyskanych wyników. Tabela 2.: Badanie CAWI struktura badanej populacji oraz odpowiadająca jej struktura próby Wg decyzji zatwierdzających Struktura próby projekty do realizacji i uzyskana po Priorytet Działanie podpisanych umów zastosowaniu dofinansowania realizacji procedury waŝenia projektów Priorytet Priorytet Razem Badanie było realizowane w kwietniu 2008 roku. Perspektywa beneficjentów ostatecznych Badanie beneficjentów ostatecznych przeprowadzono z uŝyciem techniki wywiadu telefonicznego ze wspomaganiem komputerowym (CATI) na 500-osobowej losowej próbie beneficjentów ostatecznych SPO RZL. Próba losowana była z warstw wyróŝnionych ze względu na poszczególne Działania. Ze względu na specyfikę poszczególnych Działań badaną populację, a więc równieŝ i próbę ograniczono do Priorytetu 1 (z wyłączeniem Działania 1.1.) oraz Działań 2.2 i 2.3 w ramach Priorytetu 2. Zdecydowano się na zastosowanie warstw, a następnie na poddanie danych procedurze waŝenia, ze względu na bardzo duŝą przewagę Działań 4 Dane na koniec grudnia Źródło: Sprawozdanie okresowe z realizacji SPO RZL, II półrocze 2007, Nr sprawozdania DZF/O/2/0/

18 1.2, 1.3 oraz 2.3 w strukturze beneficjentów ostatecznych. Aby móc porównywać Działania między sobą, naleŝało zapewnić odpowiednio liczną reprezentację w próbie kaŝdego z nich. Z drugiej strony procedura waŝenia pozwoliło na wypowiadanie się w sposób statystycznie uzasadniony o całej populacji beneficjentów. Liczebności poszczególnych warstw zawiera Tabela 3. Tabela 3.: Badanie beneficjentów ostatecznych struktura badanej populacji 5 oraz odpowiadająca jej struktura próby Priorytet Działanie Liczba beneficjentów ostatecznych, którzy rozpoczęli udział w Działaniu (do końca grudnia 2007 r.) Liczebność warstw ze względu na Działanie Struktura próby uzyskana po procedurze waŝenia Priorytet Priorytet RAZEM Ponadto w badaniu planowano zastosowanie niezaleŝnego warstwowania próby ze względu na typ projektodawcy: 175 beneficjentów ostatecznych, którzy uczestniczyli w projektach realizowanych przez NGO (głównie Działania w ramach Priorytetu 1), 175 beneficjentów ostatecznych, którzy uczestniczyli w projektach realizowanych przez jednostki sektora finansów publicznych, PUP, WUP (głównie Działania w ramach Priorytetu 1), 75 beneficjentów ostatecznych, którzy uczestniczyli w projektach realizowanych przez szkoły wyŝsze lub podmioty prowadzące szkoły (głównie w ramach Działania 2.2), 75 beneficjentów ostatecznych, którzy uczestniczyli w projektach realizowanych przez przedsiębiorców (głównie w ramach Działania 2.3). W toku realizacji badania okazało się, Ŝe załoŝone na początku realizacji projektu warstwy ze względu na typ projektodawcy są nieadekwatne w stosunku do rzeczywistej liczby zrealizowanych projektów przez organizacje pozarządowe oraz szkoły. W rezultacie warstwy ze względu na typ beneficjenta uległy modyfikacji. Zamiast załoŝonych 175 przeprowadzono 72 wywiady z osobami, które otrzymały wsparcie w projektach zrealizowanych przez organizacje pozarządowe oraz 40 z 75 załoŝonych wywiadów z osobami uczestniczącymi w projektach realizowanych przez szkoły lub podmioty 5 Dane na koniec grudnia Źródło: Sprawozdanie okresowe z realizacji SPO RZL, II półrocze 2007, Nr sprawozdania DZF/O/2/0/

19 prowadzące szkoły. Natomiast zwiększeniu uległa kwota wywiadów z osobami, które otrzymały wsparcie w ramach projektów jednostek sektora finansów publicznych. Niemniej jednak struktura próby umoŝliwiła jednoczesne: wnioskowanie na poziomie kaŝdego z Działań dzięki zapewnieniu odpowiedniej reprezentacji w próbie kaŝdego z nich, wnioskowanie na poziomie wyszczególnionych typów beneficjentów dzięki zapewnieniu odpowiedniej reprezentacji w próbie kaŝdego z nich, wnioskowanie na poziomie całej badanej populacji dzięki procedurze waŝenia. Badanie zostało zrealizowane na przełomie kwietnia i maja 2008 roku. Perspektywa społeczna Perspektywa społeczna miała stanowić dopełnienie całego obrazu procesu informacji i promocji EFS i SPO RZL. W ramach tego komponentu zrealizowano krótkie badanie na reprezentatywnej ogólnopolskiej próbie 1000 Polaków powyŝej 15 roku Ŝycia. Zastosowano technikę wywiadu bezpośredniego ze wspomaganiem komputerowym (CAPI). Badanie zostało zrealizowane na początku kwietnia 2008 roku. 19

20 2. Wyniki badania: system informacji i promocji EFS i SPO RZL według róŝnych perspektyw W tej części raportu przedstawiamy opis wyników badania, które prezentowane są w ramach struktury opartej na dwóch osiach: perspektywy oceny (perspektywa instytucjonalna, projektodawców, beneficjentów ostatecznych oraz społeczna) i kryteriów ewaluacyjnych (skuteczność, efektywność, uŝyteczność, trwałość, spójność). 2.1 Perspektywa instytucjonalna Perspektywa instytucjonalna działań informacyjno-promocyjnych prowadzonych w ramach EFS i SPO RZL zostanie przedstawiona z dwóch poziomów: z poziomu przedstawicieli Instytucji Zarządzającej (IZ) i Instytucji WdraŜających (IW), czyli tych, którzy byli odpowiedzialni za realizację strategii informacyjno-promocyjnej SPO RZL i EFS oraz poziomu odbiorców tych działań projektodawców, ostatecznych beneficjentów i ogółu społeczeństwa (czyli jak działania IZ i IW były odbierane przez innych aktorów społecznych, nawet tych którzy byli ich pośrednimi odbiorcami, czyli beneficjentów ostatecznych). Przedstawione oceny oparte są na kryteriach ewaluacyjnych zastosowanych w badaniu System informacji i promocji EFS i SPO RZL według przedstawicieli Instytucji Zarządzającej i Instytucji WdraŜających Z perspektywy przedstawicieli Instytucji Zarządzającej i Instytucji WdraŜających wynika, Ŝe realizacja działań informacyjno-promocyjnych realizowana była z powodzeniem. Zasadniczo udało się osiągnąć zakładane cele. Jedynie działania dotyczące podnoszenia świadomości w zakresie funkcjonowania EFS wśród ogółu społeczeństwa nie przyniosły planowanych rezultatów. Nie udało się dotrzeć z działaniami informacyjnopromocyjnymi do mieszkańców Polski. Natomiast działania skierowane do projektodawców zakończyły się sukcesem posiadają oni duŝą i utrwaloną wiedzę na temat moŝliwości wykorzystywania środków EFS, którą posługują się przy planowaniu i pisaniu projektów. Niedociągnięcia w realizacji Strategii promocji i działań informacyjnych SPO RZL wynikały z nadmiernej ogólności jej zapisów, braku koordynacji działań pomiędzy róŝnymi instytucjami, braków kadrowych oraz niedoceniania znaczenia działań promocyjnych w instytucjach zajmujących się realizacją strategii informacji i promocji. 20

21 SKUTECZNOŚĆ Przedstawicielom IZ i IW trudno było się odnieść do podstawowego pytania o stopień i zakres osiągnięcia celów postawionych w Strategii promocji i działań informacyjnych, bowiem, jak często wskazywali, cele działań promocyjnych i informacyjnych SPO RZL i EFS nie były dobrze określone i sprecyzowane Trudno tutaj mówić o tym, czy był jakiś cel tej promocji, który był załoŝony i czy on został zrealizowany. Po prostu były takie działania nastawione na to, Ŝeby po prostu, jak najwięcej osób dowiedziało się, Ŝe jest fundusz społeczny [Pracownik IZ]. Nie zostały równieŝ wyznaczone wskaźniki tych celów, które mogłyby w miarodajny sposób mówić o skuteczności I tak jak strategia promocji, która jest uzupełnieniem dla RZL - a była zupełnie martwym dokumentem, z niego niewiele wynikało i kaŝda instytucja praktycznie sama sobie tworzyła swoją strategię promocji [ ] My nie mieliśmy wskaźników tak naprawdę określonych tam, to teŝ cięŝko stwierdzić czy coś zostało zrealizowane czy nie, [...] były określone cele bez Ŝadnego systemu weryfikacji [Pracownik IZ]. Zatem nie mieli punktu odniesienia, który wskazywałby dokładnie na to, w jakim zakresie cele zostały osiągnięte. JednakŜe prawie wszyscy rozmówcy podkreślają, Ŝe zrealizowali wszystkie zakładane działania, co według nich niewątpliwie przyczyniło się do osiągnięcia ogólnych celów strategii informacji i promocji SPO RZL oraz wysokiej skuteczności działań. Oceniają oni równieŝ, Ŝe ich działania były dobrze zaplanowane w odniesieniu do skali i zakresu, biorąc pod uwagę owe zbyt ogólnie wyznaczone cele. Realizacja działań informacyjno-promocyjnych miała swoją dynamikę, która nie była do końca zamierzona i przewidziana, co teŝ oznacza, Ŝe negatywnie wpływała na osiąganie celów i skuteczność. Owa dynamika wynikała, z jednej strony, z intensywności podejmowanych działań, a z drugiej, z ich charakteru. Większość działań informacyjnopromocyjnych została rozpoczęta z opóźnieniem z powodu braków środków, co skutkowało w pierwszym okresie, wśród potencjalnych beneficjentów, nikłym zainteresowaniem EFS i składaniem wniosków 6. Większość działań skoncentrowała się i nasiliła w latach , czyli w efekcie w późnej fazie realizacji Programu. Co do charakteru podejmowanych działań i przekazywanych treści, to nasilenie działań informacyjno-promocyjnych i ich rodzaj zaleŝał od czasu w początkowym okresie wdraŝania Programu działania te miały głównie charakter informacyjny, zachęcający i motywacyjny, w późniejszym okresie natomiast dotyczyły bardziej szczegółowych i specyficznych kwestii, np. rozliczeń dotacji, pomocy merytorycznej. Charakter działań informacyjno-promocyjnych zmieniał się, bo był dostosowywany do pojawiających się potrzeb; owa zmienność miała miejsce szczególnie na poziomie działań IW. Przedstawiciele IZ i IW mówiąc o skuteczności, pomimo zgłaszanych zastrzeŝeń co do trudności w jej ocenie, generalnie są pozytywnie nastawieni i wskazują na wysoką skuteczność swoich działań. Pogląd swój uzasadniają: duŝym społecznym oddźwiękiem, który przełoŝył się na ogromną liczbę składanych wniosków i bardzo duŝą liczbę ostatecznych beneficjentów; wielu z nich zauwaŝa, Ŝe jest znacznie więcej składanych wniosków niŝ moŝliwości ich finansowania Działania promocyjne dały się mierzyć jakby w ilości wniosków jakie były do nas złoŝone. No i mieliśmy praktycznie więcej wniosków, niŝ było dostępnych [środków] [Pracownik IW]; Zainteresowanie było olbrzymie, kiedy wiedzieliśmy, Ŝe juŝ nie będzie Ŝadnych naborów do SPO RZL telefonów było mnóstwo. Ludzie jeszcze byli zainteresowani tym, by składać wnioski [Pracownik IW], 6 Por. wyniki badań prowadzonych przez Stowarzyszenie KLON/JAWOR. 21

22 rosnącym społecznym zainteresowaniem ze strony potencjalnych projektodawców, poprawą jakości i zawartości składanych wniosków "Moim zdaniem na pewno elementem tego, Ŝe było ich tak duŝo i były to dobre projekty jest system informacji i promocji. Bez informacji, bez wiedzy o tym, Ŝe funkcjonuje coś takiego jak Europejski Fundusz Społeczny beneficjenci nie interesowaliby się tym, więc jest tutaj na pewno nasz jakiś udział w tym [Pracownik IZ], zwiększającą się liczbą wejść na strony internetowe, czy do baz prowadzonych przez IW (np. bazy szkoleń prowadzonej przez PARP), zainteresowaniem działaniami promocyjnymi, np. konferencjami (w ocenie jednego z rozmówców w 2004 r. trudno było pozyskać 100 uczestników, natomiast pod koniec okresu programowania i osób zainteresowanych stanowi standard), ogromną rozpoznawalność ROEFS-ów w regionach (badania zlecone przez PARP). W opinii przedstawicieli IZ i IW nie udało się jednak znacząco podnieść świadomości ogółu obywateli w tym zakresie rozmówcy są sceptyczni: WciąŜ mamy problemy z dotarciem do zwykłego człowieka ( ). Najtrudniej nam było złapać kontakt ze zwykłym człowiekiem, który moŝe z tego skorzystać, Ŝeby on wiedział, ze jest coś takiego jak SPO RZL, Ŝe wiąŝe się z takimi działaniami [Pracownik IW]; W społeczeństwie jest strasznie mała wiedza o wykorzystaniu funduszy strukturalnych. Nawet ludzie wykształceni nie wiedzą gdzie szukać, do kogo się zwrócić. To nie jest wina tych ludzi tylko informacji i promocji. Ktoś wywiesi plakat i co z tego wynika, nic [Pracownik IW];. Nie udało się wśród nich zbudować silnego i stabilnego wizerunku EFS, choć i tak zarówno logo, jak i nazwa EFS wydają się być najbardziej rozpoznawalne wśród innych funduszy strukturalnych. EFS jako jedyny fundusz prowadził duŝe kampanie (medialne, bilbordowe, konferencje). Przyczyn powyŝszego stanu rzeczy moŝna upatrywać w wyjściowej niskiej świadomości, niewielkiej ilości czasu na kampanie, jak i braku systematycznych działań skierowanych do ogółu społeczeństwa (kampania billboardowa trwała zaledwie 1 miesiąc) Ja myślę, Ŝe te osoby, które bezpośrednio brały udział w projekcie realizowanym przez Powiatowy Urząd Pracy, szkoły, które dostawały sprzęt wiedzą coś o tym. Tutaj funkcja została spełniona. Natomiast tak naprawdę osoby spoza grupy beneficjentów mają znikomą wiedzę ( ) Natomiast nie było tych działań szerszych do ogółu społeczeństwa [Pracownik IW]. Przedstawiciele IZ i IW są raczej zgodni co do skuteczności poszczególnych działań i instrumentów. Przedstawiciele IZ za najbardziej skuteczne uznają: podręcznik Zarządzenie projektami miękkimi, który był pierwszą na rynku publikacją, w której moŝna było znaleźć informację jak pisać projekty współfinansowanie z Unii Europejskiej; podręcznik ten cieszy się ciągłym zainteresowaniem (150 tys. egzemplarzy rozeszło się w 2 miesiące) i jest określany jako bestseller ; o jego powodzeniu świadczyć moŝe to, Ŝe jest do kupienia na Allegro, konkurs Dobre Praktyki EFS, bowiem pokazywał pozytywne przykłady, a osobom w nim uczestniczącym dawał wyróŝnienie i prestiŝ; poprzez ten konkurs niejako samoistnie wzrastało zainteresowanie mediów EFS, infolinię, gdzie moŝna było uzyskać szybko informację, chociaŝ jej wadą było to, Ŝe eksperci musieli odpowiadać na pytania niekoniecznie związane z tematyką EFS, 22

23 konferencję dla 1 tys. uczestników o doświadczeniach z wdraŝania SPO RZL profesjonalnie zorganizowana i dobrze oceniana; efektem konferencji był wzrost zainteresowania prasy. Natomiast przedstawiciele IW za skuteczne postrzegali: konkursy Ludzka Twarz EFS, Dobre Praktyki EFS, bo odwoływały się do przykładu zwykłego człowieka, spotkania robocze dla projektodawców, w trakcie których ćwiczono praktyczne umiejętności (np. jak obsługiwać generator wniosków), spotkania informacyjne i małe konferencje, które jednoczyły uczestników, umoŝliwiały bezpośrednie zadawanie pytań i bezpośredni dostęp do informacji, były miejscem na wymianę doświadczeń, strony internetowe IW, np. PFRON-u, bowiem były aktualizowane na bieŝąco i udostępniały wszystkie niezbędne informacje, punkty informacyjne przy IW, bo były najbliŝej beneficjentów i zawsze dostępne, integrowanie róŝnych narzędzi i działań, równoczesne stosowanie ich, np. w poszczególnych mediach w radiu, gazetach i portalu internetowym, wysyłka maili do potencjalnych zainteresowanych, wkładki do gazet; taka integracja i kumulacja owocowała duŝym oddźwiękiem (przykład działania PARP-u), działania podejmowane na duŝą skalę, np. ogólnopolska kampania billboardowa, stałą i cykliczną współpracę z mediami, np. PARP z radiem Tok.fm i wydawnictwem Agora, lokalne audycje radiowe i artykuły w lokalnych gazetach, bo pokazywały człowieka znanego - człowieka z sąsiedztwa, np. w WUP Poznań cykl audycji o ludziach, którzy skorzystali ze wsparcia oferowanego w ramach projektów finansowanych z EFS-u, byli jego beneficjentami ostatecznymi. W opinii zarówno przedstawicieli IZ, jak i IW skuteczność działań podnosiły takie elementy jak: wyeliminowanie urzędniczej nowomowy i terminologii, która jest niezrozumiała dla przeciętnego mieszkańca kraju, nieoperowanie uogólnieniami, tylko pokazanie, Ŝe to konkretny człowiek korzysta z EFS-u; pokazanie, jak ludzie sobie radzą z problemami; odwoływanie się do konkretnych, pozytywnych przykładów i ilustracji z Ŝycia (np. program telewizyjny Przystanek praca czy Niezłomni ), pokazywanie nie tylko samego problemu społecznego, bo w społeczeństwie polskim jest wysoka świadomość występowania problemów (np. niepełnosprawności, czy powrotu matek do pracy), ale pokazywanie jak wychodzić z problemu kobieta, która siedzi w domu zna problem, ona potrzebuje klucza jak wyjść z tego problemu [Pracownik IW], określenie odbiorcy działań informacyjno-promocyjnych i dopasowywanie do niego działań i narzędzi. Według rozmówców wywodzących się z IZ duŝe znaczenie w działaniach informacyjno-promocyjnych miała funkcjonująca aktywnie sieć Regionalnych Ośrodków Szkoleniowych Europejskiego Funduszu Społecznego. RównieŜ niektórzy przedstawiciele IW pozytywnie oceniali współpracę z lokalnymi ROSzEFS-ami Z 23

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r.

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r. Rekomendacje dotyczące akcji informacyjnej o komplementarności z badania ewaluacyjnego pt. Analiza efektów komplementarności wsparcia pomiędzy projektami dofinansowanymi w ramach programów z perspektywy

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Plan komunikacji Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013

Plan komunikacji Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013 Plan komunikacji Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna Warszawa, maj 2008 Spis treści 1. Wstęp...3 2. Cel ogólny Planu komunikacji Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna...4 3. Grupy docelowe i ich charakterystyka...5

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Wytyczne w sprawie informacji i promocji dla

Wytyczne w sprawie informacji i promocji dla Wytyczne w sprawie informacji i promocji dla Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Spis treści 1. Wstęp...3 2. Ogólne działania informacyjno-promocyjne Programu Współpracy...3 3. Działania informacyjno-promocyjne

Bardziej szczegółowo

Prezentacja raportu metodologicznego

Prezentacja raportu metodologicznego Ocena skuteczności i efektywności instytucji uczestniczących we wdraŝaniu priorytetów VIII i IX, w tym procesu komunikacji Prezentacja raportu metodologicznego Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE PROGRAMU OPERACYJNEGO

MONITOROWANIE PROGRAMU OPERACYJNEGO MONITOROWANIE PROGRAMU OPERACYJNEGO Rozwój Polski Wschodniej ROLA KOMITETU MONITORUJĄCEGO 1 PLAN PREZENTACJI 1. Monitoring definicja i rodzaje 2. System sprawozdawczości - jako narzędzie monitoringu 3.

Bardziej szczegółowo

PLAN EWALUACJI PROGRAMU OPERACYJNEGO POMOC TECHNICZNA 2007-2013

PLAN EWALUACJI PROGRAMU OPERACYJNEGO POMOC TECHNICZNA 2007-2013 PLAN EWALUACJI PROGRAMU OPERACYJNEGO POMOC TECHNICZNA 2007-2013 Instytucja Zarządzająca Programem Operacyjnym Pomoc Techniczna Departament Programów Pomocowych i Pomocy Technicznej Ministerstwo Rozwoju

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI

REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI REGULAMIN MONITORINGU I EWALUACJI PROJEKTU DZIELNICOWA AKADEMIA UMIEJĘTNOŚCI WSPÓŁFINANSOWANEGO ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO KAPITAŁ LUDZKI realizowanego w okresie 1 września

Bardziej szczegółowo

PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R

PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R PO IG 1.4-4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdroŝenie wyników prac B+R 1. Instytucja WdraŜająca Działania 1.4 Wsparcie projektów celowych oraz Działanie 4.1 Wsparcie wdroŝeń wyników prac

Bardziej szczegółowo

PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja szansą młodych lubomierzan

PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja szansą młodych lubomierzan Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet IX, działanie 9.1, poddziałanie 9.1.2 PLAN EWALUACJI PROJEKTU Nowoczesna edukacja

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013 ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013 na 2011 rok sporządzony dla Samorządu Województwa Opolskiego 1. Cele Działań Cel główny Zapewnienie społecznościom wiejskim dostępu do jasnych, szczegółowych i

Bardziej szczegółowo

IP Instytucje Pośredniczące. Z uwagi na złoŝoność procesu realizacji PI i PWP, wymagającego zaangaŝowania takŝe innych podmiotów w szczególności ROEFS

IP Instytucje Pośredniczące. Z uwagi na złoŝoność procesu realizacji PI i PWP, wymagającego zaangaŝowania takŝe innych podmiotów w szczególności ROEFS Konsultacje dokumentu Działania informacyjno-promocyjne na rzecz projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej PO KL. Rekomendacje Krajowej Instytucji Wspomagającej dla Instytucji Pośredniczących

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2011 1. Cele działań 1) poinformowanie ogółu społeczeństwa o rezultatach

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja tematyczna. Bariery realizacji celów w projektach Schematu b. Działania 2.3 SPO RZL

Ewaluacja tematyczna. Bariery realizacji celów w projektach Schematu b. Działania 2.3 SPO RZL Ewaluacja tematyczna Bariery realizacji celów w projektach Schematu b. Działania 2.3 SPO RZL Zespół ekspertów prowadzących ewaluację Beata CięŜka liderka projektu, ekspert ds. badań ewaluacyjnych Grzegorz

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2012 (trzecia

Bardziej szczegółowo

*Planowanych jest 98 naborów (72 - konkursowe, 26 - pozakonkursowych)

*Planowanych jest 98 naborów (72 - konkursowe, 26 - pozakonkursowych) Rozeznanie rynku dla zamówienia polegającego na wykonaniu badania ewaluacyjnego pn. Ewaluacja systemu wyboru i oceny projektów ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Roczny Plan Działań Ewaluacyjnych 2007-2008

Roczny Plan Działań Ewaluacyjnych 2007-2008 Roczny Plan Działań Ewaluacyjnych 2007- L. p Nazwa Instytucji Nazwa badania Opis zakresu badania Sposób realizacji Termin realizacji Koszt całkowity (PLN) 1. Urząd Małopolskiego System zarządzania i wdraŝania

Bardziej szczegółowo

1. Europejski Fundusz Społeczny, Program Operacyjny Kapitał Ludzki co to takiego?

1. Europejski Fundusz Społeczny, Program Operacyjny Kapitał Ludzki co to takiego? MAMA MOŻE WSZYSTKO Przewodnik Europejski Fundusz Społeczny w Polsce dla mam Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013 1. Europejski Fundusz Społeczny, Program Operacyjny Kapitał Ludzki co to takiego?

Bardziej szczegółowo

wparcie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI Działanie 6.1

wparcie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI Działanie 6.1 Europejski Fundusz Społeczny w województwie mazowieckim w latach 2007-2013 wparcie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Priorytet VI Działanie 6.1 w latach 2007-2013 Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014 Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020 Warszawa 12.12.2014 Fundusze Strukturalne 2014-2020 Polityki horyzontalne Rozporządzenie ogólne 2014-2020 zasadę równości szans płci i równości

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 (pierwsza

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013

Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Załącznik do Uchwały Nr XV/109/07 Rady Powiatu w Śremie z dnia 19 grudnia 2007 r. A B C Powiatowy Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2007-2013 Spis Treści: 1. Wprowadzenie...3-4 2.

Bardziej szczegółowo

Środowisko dla Rozwoju

Środowisko dla Rozwoju ENEA Krajowa sieć partnerstwa Środowisko dla Rozwoju na rzecz promowania zasad zrównowaŝonego rozwoju i jej rola we wdraŝaniu POIiŚ 27 maja 2010 r. Zamość Spis treści 1. Europejska Sieć Organów Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

Roczny plan działań informacyjnych i promocyjnych WRPO na rok 2009

Roczny plan działań informacyjnych i promocyjnych WRPO na rok 2009 Roczny plan działań informacyjnych i promocyjnych WRPO na rok 2009 Spis treści: 1. Wstęp 3 2. Podstawy opracowania Rocznego planu działań 3 3. Cele działań informacyjnych, promocyjnych w 2009 r. 4 4. Zakres

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2013 1

Bardziej szczegółowo

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00

Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 Załącznik nr 6 do procedur zarządzania projektem ZASADY INFORMACJI I PROMOCJI W PROJEKCIE Z Tobą pójdę dalej program wsparcia dla dzieci z powiatu siedleckiego POKL.09.01.02-14-138/12-00 PRIORYTET IX DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. System monitorowania i oceny realizacji LPR i komunikacji społecznej

Rozdział 5. System monitorowania i oceny realizacji LPR i komunikacji społecznej Rozdział 5 System monitorowania i oceny realizacji LPR i komunikacji społecznej 5.1 Zestaw wskaźników do oceny wdroŝenia programu Jednym z celów monitoringu jest dostarczanie informacji o postępie realizacji

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia DWUP dot. promocji projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej. Wskazanie kwestii problematycznych.

Doświadczenia DWUP dot. promocji projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej. Wskazanie kwestii problematycznych. Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy Doświadczenia DWUP dot. promocji projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej. Wskazanie kwestii problematycznych. Seminarium Promocja i upowszechnienie projektów

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2012 1

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie

Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej. projektu innowacyjnego testującego pt.: 50+ doświadczenie Zaproszenie do złożenia oferty na: Usługę ewaluacji zewnętrznej projektu innowacyjnego testującego pt: 50+ doświadczenie Warszawa, 01 grudnia 2014 r Zamawiający: Agrotec Polska sp z oo, ul Dzika 19/23

Bardziej szczegółowo

Formularz sprawozdawczy dotyczący promocji i informacji. 1. Zrealizowane działania w zakresie informacji, promocji i szkoleń

Formularz sprawozdawczy dotyczący promocji i informacji. 1. Zrealizowane działania w zakresie informacji, promocji i szkoleń Załącznik nr 3. Formularz sprawozdawczy dotyczący promocji i informacji Numer programu (CCI): Nazwa programu: Załącznik do sprawozdania nr: 2007/PL/16/1/PO/002 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Bardziej szczegółowo

3. Umowa ws. Grantu Blokowego. 4. Kwalifikowalność kosztów i poziom dofinansowania. 5. Zadania i obowiązki

3. Umowa ws. Grantu Blokowego. 4. Kwalifikowalność kosztów i poziom dofinansowania. 5. Zadania i obowiązki Aneks nr 3: Zasady i Procedury dla Grantów Blokowych, Funduszu na Przygotowanie Projektów, Funduszu Pomocy Technicznej oraz Funduszu Stypendialnego w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy

Bardziej szczegółowo

Łódzka Akademia PO KL

Łódzka Akademia PO KL Łódzka Akademia PO KL Dokumenty programowe A04 Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament ds. PO Kapitał Ludzki Instytucja Pośrednicząca Osoba prowadząca: Roman Włodarczyk Plan prezentacji Dokumenty programowe

Bardziej szczegółowo

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim

,,Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim DZIAŁ II OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA 1. Przedmiot zamówienia: Przeprowadzenie badań jakościowych w Projekcie pn. Innowacyjne szkolnictwo zawodowe na Mazowszu Płockim realizowanym w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Potrzeby i możliwości regrantingu.

Potrzeby i możliwości regrantingu. Dorota Stronkowska Potrzeby i możliwości regrantingu. Projekt Regranting jako sposób zwiększenia zakresu, skali i efektywności realizacji zadań publicznych przez organizacje pozarządowe w gminie i powiecie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków:

ZAPYTANIE OFERTOWE. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: ZAPYTANIE OFERTOWE Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich zaprasza do złożenia oferty cenowej z uwzględnieniem poniższych warunków: 1. Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest wykonywanie zadań

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013. Toruń, 29 czerwca 2007

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013. Toruń, 29 czerwca 2007 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 2013 Toruń, 29 czerwca 2007 Struktura PO Kapitał Ludzki uwzględniaj dniająca zmiany wprowadzone po 11 czerwca 2007 r. IP Priorytet I Zatrudnienie i integracja społeczna

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA. Promocja projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego.

PROMOCJA. Promocja projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego. Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego PROMOCJA Promocja projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego. Listopad 2009 Publikacja współfinansowana

Bardziej szczegółowo

Realizacja i wdrażanie zasady partnerstwa w województwach:

Realizacja i wdrażanie zasady partnerstwa w województwach: Realizacja i wdrażanie zasady partnerstwa w województwach: -łódzkim -podlaskim - warmińsko-mazurskim 1 Województwo Łódzkie: 1. Jaki jest skład liczbowy i procentowy Komitetu Monitorującego w stosunku do

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza

STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA. Oferta badawcza STRATEGIA ROZWOJU DLA LOKALNEJ GRUPY DZIAŁANIA Oferta badawcza DLACZEGO WARTO? Nowa perspektywa finansowania PROW 2014-2020, w ramach której kontynuowane będzie wdrażanie działania LEADER. Zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Dla zamówienia publicznego poniżej 14 000 EUR brutto 1. Temat badania 2. Tło Ewaluacja komponentu wolontariatu długoterminowego wdrażanego w latach 2012-2013 w ramach

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIKI. PROGRAM 17 PROMOWANIE RÓśNORODNOŚCI KULTUROWEJ I ARTYSTYCZNEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO

ZAŁĄCZNIKI. PROGRAM 17 PROMOWANIE RÓśNORODNOŚCI KULTUROWEJ I ARTYSTYCZNEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO ZAŁĄCZNIKI PROGRAM 17 PROMOWANIE RÓśNORODNOŚCI KULTUROWEJ I ARTYSTYCZNEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO DZIEDZICTWA KULTUROWEGO 1 Spis treści: LISTA SKRÓTÓW:... 3 SCHEMAT ZARZĄDZANIA MF EOG NA LATA 2009-2014 W

Bardziej szczegółowo

Mój region w Europie. Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej

Mój region w Europie. Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej Mój region w Europie Urząd Marszałkowski w Toruniu Departament Polityki Regionalnej Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na wykonanie badania pt. Ocena potencjału rynkowego marki Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIKI PROGRAM 16 KONSERWACJA I REWITALIZACJA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO

ZAŁĄCZNIKI PROGRAM 16 KONSERWACJA I REWITALIZACJA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO ZAŁĄCZNIKI PROGRAM 16 KONSERWACJA I REWITALIZACJA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO 1 Spis treści: Lista skrótów:... 3 Tabele i wykresy:... 4 Schemat zarządzania MF EOG na lata 2009-2014 w Polsce... 4 Schemat procesu

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis projektu:

Szczegółowy opis projektu: W związku z ogłoszonym przez Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu naborem wniosków o dofinansowanie realizacji projektów systemowych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet VII Promocja integracji

Bardziej szczegółowo

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE RCITT to: Doświadczony Zespół realizujący projekty Baza kontaktów w sferze nauki i biznesu Fachowe doradztwo Otwartość na nowe pomysły

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Załącznik 1. Formularz sprawozdawczy dotyczący promocji i informacji Numer programu (CCI): Nazwa programu: Załącznik do sprawozdania nr: 211/12.2. 27/PL/16/1/PO/2 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Bardziej szczegółowo

Wyniki konsultacji 9.07.2012-13.07.2012

Wyniki konsultacji 9.07.2012-13.07.2012 Wyniki konsultacji 9.07.2012-13.07.2012 Rynek pracy otwarty dla wszystkich Poddziałanie/ Działanie Konkurs /kryterium Uwaga Uzasadnienie Podmiot wnoszący uwagę Kryterium strategiczne nr 1: Kompleksowość

Bardziej szczegółowo

Konferencja podsumowująca realizację grantu

Konferencja podsumowująca realizację grantu Konferencja podsumowująca realizację grantu Poprawa jakości wdrażania projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej w PO KL 2007-2013 poprzez wykorzystanie doświadczeń uzyskanych przy realizacji

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013 ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013 od 7 września do końca roku 2007 sporządzony dla Samorządu Województwa Opolskiego 1. Cele Działań Podstawowym celem działań informacyjnych i promocyjnych Samorządu

Bardziej szczegółowo

Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby

Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby Raport Końcowy z ewaluacji w projekcie: Droga do bezpiecznej służby 1.10.2011-30.04.2013 WYKONAWCA: HABITAT SP. Z O.O. UL. 10 LUTEGO 37/5 GDYNIA SPIS TREŚCI Sprawozdanie z działań ewaluacyjnych... 3 1.

Bardziej szczegółowo

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM Jak poprawnie przygotować projekt czyli najczęściej popełniane błędy we wnioskach o dofinansowanie projektu Kielce, luty 2012 Sposób opisu

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów

Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów Ewaluacja w strategiach rozwiązywania problemów społecznych Beata Bujak Szwaczka Proregio Consulting Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Planowanie

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich Ocena merytoryczna wniosków w ramach Działania 2.3 schemat A

Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich Ocena merytoryczna wniosków w ramach Działania 2.3 schemat A Ocena merytoryczna wniosków w ramach Działania 2.3 schemat A Warszawa, 28 luty 2005 1.6.3 Okres wdrażania projektu nieuwzględniający czasu od złożenia wniosku do podpisania umowy sprzeczny z harmonogramem

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013. NA 2014 r. sporządzony dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013. NA 2014 r. sporządzony dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY PROW 2007-2013 NA 2014 r. sporządzony dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego 1. Cele działań Celem rocznego planu komunikacyjnego na rok 2014 jest: 1. Promocja PROW

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E

MINISTERSTWO FINANSÓW S P R A W O Z D A N I E MINISTERSTWO FINANSÓW Pełnomocnik Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską S P R A W O Z D A N I E za okres od dnia 26 stycznia do dnia 31 marca 2009 r. z działalności Pełnomocnika

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 z uwzględnieniem zagadnień pomocy de minimis.

Realizacja projektów w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 z uwzględnieniem zagadnień pomocy de minimis. Realizacja projektów w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 z uwzględnieniem zagadnień pomocy de minimis. Czas trwania szkolenia: 24h (3 x 8h) Szkolenie zamknięte Sesje szkoleniowe: trzy jednodniowe

Bardziej szczegółowo

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców]

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] 1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] Obligatoryjny udział pracodawców na etapie przygotowania programów studiów

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja

Człowiek najlepsza inwestycja Człowiek najlepsza inwestycja Samorząd województwa w kwestii starzejącego się społeczeństwa Małopolski Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1 Sytuacja osób starszych w Małopolsce 530 tys. osób

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania dot. monitorowania i sprawozdawczości w ramach PO Kapitał Ludzki

Najczęściej zadawane pytania dot. monitorowania i sprawozdawczości w ramach PO Kapitał Ludzki Najczęściej zadawane pytania dot. monitorowania i sprawozdawczości w ramach PO Kapitał Ludzki ZAGADNIENIA OGÓLNE 1. Jak naleŝy rozumieć ogólną zasadę systemu monitorowania wskaźników PO KL dot. wykazywania

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA DO SPRAWDZENIA ZGODNOŚCI WNIOSKU O DOFINANSOWANIE Z ZASADĄ RÓWNOŚCI SZANS KOBIET I MĘśCZYZN

LISTA KONTROLNA DO SPRAWDZENIA ZGODNOŚCI WNIOSKU O DOFINANSOWANIE Z ZASADĄ RÓWNOŚCI SZANS KOBIET I MĘśCZYZN PoniŜszy materiał został przygotowany na podstawie materiału szkoleniowego opracowanego w ramach projektu Fundacji Fundusz Współpracy Kompleksowy model wdraŝania strategii gender mainstreaming w cykl planowania,

Bardziej szczegółowo

10 maja 2013 r. Magdalena Bajorek - Wrona Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Gorlicach

10 maja 2013 r. Magdalena Bajorek - Wrona Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Gorlicach A k t y w n o ś ć I I n t e g r a c j a S z a n s ą N a L e p s z e J u t r o 10 maja 2013 r. Projekt systemowy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Gorlicach Projekt systemowy 3 letni, realizowany w

Bardziej szczegółowo

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Paweł ChorąŜ ąŝy Dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Podstawy prawne Projekt rozporządzenia Rady ustanawiającego ogólne zasady dla Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Wzór Rocznego planu działań informacyjnych i promocyjnych

Wzór Rocznego planu działań informacyjnych i promocyjnych Załącznik nr 1 do Wytycznych w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 Wzór Rocznego planu działań informacyjnych i promocyjnych WŁAŚCIWE ZESTAWIENIE

Bardziej szczegółowo

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca

Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Seminarium Ekonomia społeczna współpraca się opłaca Rybnik, 24 marca 2015 r. Działania Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego w kontekście realizacji Wieloletniego regionalnego

Bardziej szczegółowo

Plan działania na lata 2014-2015

Plan działania na lata 2014-2015 Plan działania na lata 2014-2015 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ Numer i nazwa Priorytetu Instytucja Pośrednicząca Adres korespondencyjny VI. Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

1. OPIS PRZEDMIOTU BADANIA. 1.1. Kontekst i uzasadnienie realizacji badania

1. OPIS PRZEDMIOTU BADANIA. 1.1. Kontekst i uzasadnienie realizacji badania Opis przedmiotu zamówienia na wykonanie usługi analizy spójności sieci oraz badania współpracy Regionalnych Ośrodków EFS, Instytucji Pośredniczących (IP), Instytucji Pośredniczących II stopnia (IP II),

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA STOLICĄ AMBITNEGO BIZNESU 1

WARSZAWA STOLICĄ AMBITNEGO BIZNESU 1 WARSZAWA STOLICĄ AMBITNEGO BIZNESU 1 Miasto stołeczne Warszawa oraz Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie rozpoczynają rekrutację do projektu Warszawa Stolicą Ambitnego Biznesu, dofinansowanego z Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów rozwoju pracowników ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013

Finansowanie projektów rozwoju pracowników ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Finansowanie projektów rozwoju pracowników ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 czym się zajmujemy przygotowanie projektów do do realizacji (operacjonalizacja) wsparcie w pozyskaniu

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA na wykonanie badania ewaluacyjnego pn. Ocena systemu zarządzania i wdraŝania PO KL na poziomie regionalnym

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA na wykonanie badania ewaluacyjnego pn. Ocena systemu zarządzania i wdraŝania PO KL na poziomie regionalnym SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA na wykonanie badania ewaluacyjnego pn. Ocena systemu zarządzania i wdraŝania PO KL na poziomie regionalnym I. UZASADNIENIE I CEL BADANIA Uzasadnienie badania Efektywna

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu

Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu PYTANIA ZGŁASZANE W TRAKCIE SPOTKANIA INFORMACYJNEGO W RAMACH DOKUMENTACJI KONKURSOWEJ Z PODDZIAŁANIA 6.1.1 PO KL (konkurs zamknięty nr 1/PO KL/6/E.1.1/12 na projekty

Bardziej szczegółowo

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami

Miejsce w dokumencie Dotychczasowy zapis (jest) Powinno być s. 32 IV.1.14. Planowane działania: a) badanie możliwości godzenia ról rodzinnych z rolami Errata do Planu działania na lata 2007-2008 dla Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna (sprostowanie treści dokumentu w związku z pomyłką techniczną polegającą na zamianie opisu działań pomiędzy

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Fundacji Programów Pomocy dla Rolnictwa FAPA na 2013 rok 1.

Bardziej szczegółowo

Projekt Potencjał Działanie - Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych

Projekt Potencjał Działanie - Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych Projekt Potencjał Działanie - Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych Gmina - Miasto Płock Towarzystwa Wiedzy w Płocku Stowarzyszenia PLAN I HARMONOGRAM PROCESU

Bardziej szczegółowo

Ryczałt w projektach z Działania 9.5 Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów?

Ryczałt w projektach z Działania 9.5 Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów? Ryczałt w projektach z Działania 9.5 Na co powinni zwrócić uwagę autorzy projektów? Alicja Konecka Regionalny Ośrodek Europejskiego Funduszu Społecznego w Ostrowcu Świętokrzyskim Kielce, 06.09.2013 PODSTAWY

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja oraz analiza barier i problemów organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem systemu zarządzania i wdrażania Regionalnego Programu

Identyfikacja oraz analiza barier i problemów organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem systemu zarządzania i wdrażania Regionalnego Programu Identyfikacja oraz analiza barier i problemów organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem systemu zarządzania i wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013 System

Bardziej szczegółowo

Zasady oznaczania projektów i działań informacyjnopromocyjnych. w ramach Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji

Zasady oznaczania projektów i działań informacyjnopromocyjnych. w ramach Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji Zasady oznaczania projektów i działań informacyjnopromocyjnych w ramach Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji Marzec 2010 r. Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Zasady opracowania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu na rok 2010. Toruń, 24 marca 2010 r.

Zasady opracowania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu na rok 2010. Toruń, 24 marca 2010 r. Zasady opracowania wniosków o dofinansowanie realizacji projektu na rok 2010 Toruń, 24 marca 2010 r. 1. Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie realizacji projektu (Beneficjenci) W ramach

Bardziej szczegółowo

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich realizuje projekt Wyrównywanie szans na rynku pracy dla osób 50+ nr UDA-POKL.01.01.00-00-018/10-03 Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich jest

Bardziej szczegółowo

Łódzka Akademia PO KL

Łódzka Akademia PO KL Łódzka Akademia PO KL Łódzka Akademia PO KL w ocenie Beneficjentów uczestniczących w kampanii edukacyjnej Departamentu ds. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w II kwartale 2009 roku Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska PR jest bezpłatny PRowiec bez budżetu PRowiec rzecznik prasowy, ktoś, kto się tłumaczy, reaguje na

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Ogłasza konkurs otwarty na składanie wniosków o dofinansowanie projektów ze środków

Ogłasza konkurs otwarty na składanie wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Departament Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego w imieniu Samorządu Województwa Pomorskiego zwanego dalej Instytucją Pośredniczącą Ogłasza konkurs otwarty

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. na 2011 rok

ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. na 2011 rok Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ROCZNY PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na 2011 rok Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAśANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH ul. Jagiellońska 74 03 301 Warszawa. Uczestnicy postępowania o udzielnie zamówienia publicznego

MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAśANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH ul. Jagiellońska 74 03 301 Warszawa. Uczestnicy postępowania o udzielnie zamówienia publicznego Warszawa, dnia 26.03.2008 r. MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAśANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH ul. Jagiellońska 74 03 301 Warszawa WIPW/ZP/U-335-25/08 Uczestnicy postępowania o udzielnie zamówienia publicznego Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA. Jak przygotować dobry projekt w ramach funduszy strukturalnych?

POLITECHNIKA POZNAŃSKA. Jak przygotować dobry projekt w ramach funduszy strukturalnych? Jak przygotować dobry projekt w ramach funduszy strukturalnych? Opracowanie: Cezary Konrad Wójcik, Politechnika Poznańska 18 czerwca 2007r. 1 Pomysł na projekt Wybór r odpowiedniego programu Dostosowanie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia na wykonanie usługi pn.:

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia na wykonanie usługi pn.: Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia na wykonanie usługi pn.: Badanie pracowników sektora MŚP z subregionu sosnowieckiego na potrzeby projektu : "Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników MSP"

Bardziej szczegółowo

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski

Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski SILNA MARKA ZIELONA MARKA Program doradczo szkoleniowy dla MŚP Projekt ogólnopolski INFORMACJE OGÓLNE O PROJEKCIE Silna Marka Zielona Marka to projekt: szkoleniowo - doradczy ogólnopolski otwarty dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Mobilni dziennikarze

Mobilni dziennikarze Mobilni dziennikarze Informacje ogólne Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji 1 Spis treści Wstęp 3 O projekcie 4 Profil mobilnego dziennikarza 5 Działania mobilnych dziennikarzy 6 Rekrutacja 7 Kontakt 8 2

Bardziej szczegółowo

TFPL2006/018-180.03.02

TFPL2006/018-180.03.02 Znaczenie komunikacji w procesie wdraŝania sieci Natura 2000 doświadczenia polsko hiszpańskie w ramach projektu TFPL2006/018-180.03.02 Komunikacja, świadomość społeczna i wzmocnienie instytucjonalne dla

Bardziej szczegółowo

Wzór Rocznego planu działań informacyjnych i promocyjnych. dla (pełna nazwa programu)

Wzór Rocznego planu działań informacyjnych i promocyjnych. dla (pełna nazwa programu) Załącznik nr 1 do Wytycznych w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 Wzór Rocznego planu działań informacyjnych i promocyjnych na r. dla (pełnzwa programu)

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Załącznik 4 - Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: INSTYTUCJA

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Wielka Lista Wskaźnik. ników w Kluczowych pomoc techniczna

Wielka Lista Wskaźnik. ników w Kluczowych pomoc techniczna 1 Wielka Lista Wskaźnik ników w Kluczowych pomoc techniczna 2 1. Zielony wskaźnik obowiązkowy (ale tylko gdy takie działania będą realizowane w osi) 2. Biały wskaźnik fakultatywny (nawet jak takie działania

Bardziej szczegółowo

Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej

Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej Dotacje vs. instrumenty zwrotne w obszarze wsparcia dla przedsiębiorstw w nowej perspektywie finansowej Wnioski z badania IBnGR Perspektywa finansowa 2007-2013 przyniosła nowe instrumenty finansowania.

Bardziej szczegółowo

POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZESPÓŁ EWALUACJI I MONITORINGU Projekty dotyczące zawodowej i społecznej integracji osób niepełnosprawnych w komponencie regionalnym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Bardziej szczegółowo