Bydgoski festiwal nauki maja

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bydgoski festiwal nauki. 22-25 maja 2013. www.festiwalnauki.bydgoszcz.pl"

Transkrypt

1 Bydgoski festiwal nauki maja 2013

2 Bydgoski festiwal nauki maja Publikacja sfinansowana ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego

3 Szanowni Państwo 4 Z wielką przyjemnością chciałbym podzielić się z Państwem spostrzeżeniami związanymi z zakończeniem tegorocznej edycji Bydgoskiego Festiwalu Nauki. Już po raz czwarty mieliśmy okazję obserwować na terenie naszego miasta cykl spotkań, prezentacji, demonstracji i pokazów eksperymentalnych o charakterze popularnonaukowym. Według powszechnej oceny, była to impreza udana, spełniająca oczekiwania jej odbiorców bydgoszczan i licznie reprezentowanych mieszkańców naszego regionu. Wysoka frekwencja podczas oferowanych przez nas pokazów, warsztatów, wykładów i seminariów jest na to wystarczającym dowodem. Z wielką satysfakcją odnotowujemy, że inicjatywa trzech bydgoskich uczelni Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego i Wyższej Szkoły Gospodarki z każdym kolejnym rokiem staje się coraz bardziej popularna i coraz lepiej upowszechnia bydgoską naukę, informując społeczeństwo o jej potencjale i możliwościach. Bydgoski Festiwal Nauki jest także doskonałą okazją do przybliżenia szerszej społeczności charakteru pracy współczesnego naukowca, ukazania jej specyfiki, a także trudnej oraz żmudnej drogi do osiągnięcia potencjalnego sukcesu w obszarze badań naukowych. Wizyty zarówno młodych ludzi, jak też nieco starszego pokolenia w nowoczesnych laboratoriach badawczych, z roku na rok coraz lepiej wyposażonych, pozwalają nie tylko na poszerzenie zasobu wiedzy w interesującej dziedzinie, ale także na lepsze zrozumienie charakteru pracy kadry akademickiej, realizującej badania naukowe. Tegoroczną edycję Festiwalu można śmiało zaliczyć do wyjątkowo udanych. W okresie od 22 do 25 maja mieszkańcom Bydgoszczy oraz regionu Pomorza i Kujaw zaproponowano ponad 600 imprez festiwalowych. Jeden z festiwalowych dni (24 maja) całkowicie poświęcono problematyce związanej z ochroną 5

4 6 środowiska i z edukacją ekologiczną. W ramach zorganizowanego Dnia eko-aktywnych przedstawiono uczestnikom ofertę blisko 100 imprez i wydarzeń tematycznie związanych m.in. z ekologią, ochroną środowiska, strategią zrównoważonego rozwoju. Wszystkie odbyły się na terenie kampusów trzech bydgoskich uczelni. W trakcie Festiwalu jego organizatorzy mogli zaprezentować mieszkańcom Bydgoszczy swoją ofertę dydaktyczną oraz profile zainteresowań badawczych. Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy eksponował swoje hasło przewodnie łączenia nauki z praktyką i z potrzebą rozwoju prac badawczych na rzecz otoczenia gospodarczego w sferze przemysłu, rozwiniętego rolnictwa i szeroko pojętej przyrody. Należy uznać, że wielowątkowe cele organizatorów Festiwalu zostały w pełni osiągnięte. Organizujące Festiwal bydgoskie uczelnie już po raz czwarty pokazały, jak można przy dobrej, zgodnej współpracy w sposób najbardziej efektywny pokazać ich specyfikę, charakter prowadzonej działalności naukowo-dydaktycznej i potencjał badawczy. Mam nadzieję, że w kolejnej edycji Bydgoskiego Festiwalu Nauki swoje oferty przedstawią pozostałe bydgoskie uczelnie, a zgromadzony na Pomorzu i Kujawach potencjał naukowo-badawczy zostanie w pełni zaprezentowany. W imieniu organizatorów chciałbym serdecznie podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do sukcesu Święta Nauki w Bydgoszczy. Sponsorom dziękujemy za finansowe wsparcie, partnerom za zaangażowanie i przygotowanie bogatej oferty imprez. Patronom honorowym i medialnym za pomoc w promocji tak ważnego wydarzenia. Serdeczne podziękowania należą się także prowadzącym imprezy festiwalowe, którzy włożyli wiele pracy i poświęcenia na przygotowanie i prowadzenie zajęć. Dziękujemy licznie przybyłym uczestnikom imprez festiwalowych, którzy mam nadzieję złapali BAKCYLA NAUKI. W imieniu Organizatorów REKTOR Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy dr hab. inż. Antoni Bukaluk prof. nadzw. UTP FESTIWAL W LICZBACH Na program czwartego Bydgoskiego Festiwalu Nauki składały się 663 imprezy: zajęcia dla studentów, nauczycieli, dzieci w wieku szkolnym, seniorów i najmłodszych. Nie zabrakło atrakcji dla rodzin. 7

5 8 Program został podzielony na osiem ścieżek tematycznych: humanistyczną, przyrodniczą, społeczną, nauk ścisłych, artystyczną, techniczną, nauk o zdrowiu, oraz dzień tematyczny: Dzień EKO-aktywnych. 9

6 10 11 Zainteresowani mogli skorzystać z różnorodnych form prezentacji. Na terenie campusów UKW, UTP i WSG odbyło się: 208 wykładów, 292 warsztaty, 85 pokazów, 78 konkursów, przedstawień, koncertów, wycieczek, stoisk, wystaw.

7 RADA PROGRAMOWA UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO prof. dr hab. Sławomir Kaczmarek, Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą dr Maria Sobieszczyk mgr Aniela Bekier-Jasińska 12 UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY prof. dr hab. inż. Wojciech Kapelański, Prorektor ds. Organizacji i Rozwoju dr inż. Katarzyna Tomaszewska-Dobosz mgr Agnieszka Dambecka 13 WYŻSZA SZKOŁA GOSPODARKI dr inż. Ryszard Maciołek prof. WSG, Prorektor ds. Nauki i Współpracy dr Agnieszka Szulc BIURO ORGANIZACYJNE mgr Agata Pluskota mgr Katarzyna Lutkowska mgr Nina Woderska

8 patronat honorowy Wojewoda kujawsko-pomorski Marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Prezydent Miasta Bydgoszczy instytucje wspierające 14 Województwo Kujawsko-Pomorskie sponsorzy 15 kolory: zielony - C60, M0, Y40, K40 R60,G116, B107 czerwony - C0, M100, Y100, K0 R218, G37, B29 patronat medialny

9 jednostkami samorządowymi, Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości) w zakresie prac zleconych, badań naukowych, badawczo-rozwojowych, inicjatyw klastrowych i klastrów oraz wielu innych. Usługi świadczone na rzecz podmiotów zewnętrznych obejmują: naukę i tłumaczenia z języków obcych (angielski, niemiecki, rosyjski, francuski), szkolenia informatyczne, szkolenia z zakresu prawa, szkolenia z zakresu psychologii pracy, rozwoju umiejętności zawodowych, 16 Uniwersytet Kazimierza Wielkiego to największa uczelnia w Bydgoszczy, kontynuująca tradycje Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Akademii Bydgoskiej. Jest dynamicznie rozwijającą się uczelnią, największą w mieście i drugą w regionie kujawsko-pomorskim. Rokrocznie studenci rozpoczynają naukę na kilku nowych kierunkach, których od roku akademickiego 2013/2014 będzie w sumie 35. W ramach Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego funkcjonują: Wydział Administracji i Nauk Społecznych; Wydział Humanistyczny; Wydział Kultury Fizycznej, Zdrowia i Turystyki; Wydział Matematyki, Fizyki i Techniki; Wydział Nauk Przyrodniczych; Wydział Pedagogiki i Psychologii oraz jednostka organizacyjna na prawach wydziału Instytut Edukacji Muzycznej. Uczelnia Uniwersytet Kazimierza Wielkiego zatrudnia obecnie 665 nauczycieli akademickich, z czego 185 posiada tytuł profesorski. Społeczność akademicka Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego dba o swój rozwój poprzez liczne inicjatywy i uczestnictwo w wielu prestiżowych przedsięwzięciach, np. krajowych i europejskich programach edukacyjnych LLP, MOST, oraz realizując granty badawcze w ramach Programów Badawczych Komisji Europejskiej 7 PR UE, COST, projekty Narodowego Centrum Nauki i Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. UKW posiada wiele prestiżowych wyróżnień, m.in. tytuł: Najbardziej innowacyjnej i kreatywnej uczelni w Polsce w tworzeniu perspektyw zawodowych. Uczelnia współpracuje z różnymi podmiotami z otoczenia nauki (przedsiębiorstwami, NGO, Opracowywanie: nowych materiałów tworzywowych w tym: porowatych, drewnopochodnych i metalowych, nowych materiałów kompozytowych i nanokompozytowych, nowych metod badań materiałów. Wykonywanie ekspertyz i badań w zakresie procesów wytwarzania: polimerów i kopolimerów porowatych o kontrolowanej strukturze (naturalnych i chemicznych), drewna, materiałów drewnopochodnych i metali. Badanie właściwości metali. Opracowywanie podstaw nowych technologii z zakresu: przetwórstwa tworzyw polimerowych i mieszanin polimerowych, modyfikowania warstwy wierzchniej materiałów tworzywowych, recyklingu i rozdrabniania materiałów polimerowych. Opracowywanie i wdrażanie technik komputerowych w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem i sterowania procesami technologicznymi. Świadczenie usług edukacyjnoszkoleniowych, obejmujących: pomocy psychologicznej dla pracowników. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego rozwija nie tylko swoją ofertę edukacyjną czy usługową, ale i zaplecze. Na początku 2013 roku do użytku oddano Centrum Edukacji, Kultury Fizycznej i Sportu, które obecnie jest najnowocześniejszą bazą sportową w regionie. Basen, hala i sale do ćwiczeń pozwolą na rozwój w różnych dyscyplinach. Kolejną, jedną z najważniejszych inwestycji w regionie jest nowa Biblioteka Uniwersytecka, która ma stać się ważnym punktem spotkań, wystaw i debat bydgoskiej społeczności. W trakcie rozbudowy znajduje się Laboratorium Badawcze Mikotoksyn, którego nowoczesny sprzęt już teraz pozwala na współpracę z zewnętrznymi firmami. UKW stawia także na dodatkowe działania. Koła naukowe, organizacje studenckie, gazeta Atheneum, Radio Uniwersytet, Akademickie Centrum Wolontariatu czy Centrum Inicjatyw Akademickich Beanus to tylko niektóre z przykładów takich aktywności. Uczelnia organizuje również imprezy sportowe, kulturalne czy spotkania ze znanymi osobistościami. 17

10 18 Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy Uniwersytet Technologiczno- -Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy jest wieloprofilową uczelnią kształcącą inżynierów, jedyną w regionie integrującą nauki rolnicze i techniczne. W ciągu 62 lat istnienia mury uczelni opuściło ponad absolwentów. Absolwentami są m.in. światowej sławy projektant stadionu olimpijskiego w Sydney mgr inż. Edmund Obiała oraz kryptolog prof. Józef Pieprzyk. Obecnie na siedmiu wydziałach, w jednostkach międzywydziałowych oraz w administracji zatrudnionych jest 1300 pracowników, z czego 680 stanowią nauczyciele akademiccy, wśród nich 134 profesorów i doktorów habilitowanych. Na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych oraz doktoranckich i podyplomowych kształci się około studentów. Konsekwentnie realizowany jest proces kształcenia nowoczesnych kadr inżynieryjno-technicznych poprzez uruchamianie nowych, potrzebnych regionowi kierunków studiów, budowanie i rozszerzanie indywidualnego toku studiów, elastyczność procesu kształcenia, wdrażanie systemu ETCS oraz programów MostAR i MOSTECH umożliwiających studentom odbywanie części studiów w innych uczelniach krajowych i zagranicznych. UTP zajmuje wysokie miejsca w rankingach wyższych uczelni, zwłaszcza w tych, w których oceniane jest przygotowanie absolwentów do zdobycia dobrej pracy. Wszystkie wydziały uniwersytetu posiadają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, a trzy spośród nich (Wydziały: Mechaniczny, Rolniczy oraz Hodowli i Biologii Zwierząt) także do nadawania stopnia doktora habilitowanego z równoczesną możliwością przeprowadzania postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora. Działalność naukowa i dydaktyczna oparta jest na współpracy z prawie wszystkimi krajowymi uczelniami technicznymi i rolniczymi oraz z wieloma ośrodkami zagranicznymi. Uczelnia uczestniczy w programach europejskich Socrates/Erasmus, Leonardo da Vinci, CEEPUS, COST i począwszy od 5. w kolejnych Programach Ramowych. Pracownicy uczelni odnoszą liczne sukcesy związane z aplikacją wyników badań do praktyki. Dowodem tego są m.in. złote i srebrne medale na Światowych Targach Wynalazczości, Badań Naukowych i Nowych Technik w Brukseli, wyróżnienie za rozwiązania techniczne na Międzynarodowej Wystawie w Genewie, odznaki Premiera RP Zasłużony dla Wynalazczości, nagrody ministra rolnictwa i rozwoju wsi, wojewody kujawsko-pomorskiego, prezydenta Bydgoszczy oraz liczne patenty, wdrożenia i świadectwa autorskie. Sześciu pracowników uczelni dostąpiło zaszczytu najwyższej godności akademickiej tytułu doktora honoris causa. Dowodem autorytetu, jakim cieszą się pracownicy UTP w środowisku akademickim, jest liczny udział w gremiach najważniejszych dla polskiej nauki. Ostatnie lata działalności UTP to okres dynamicznego rozwoju uczelni na wielu płaszczyznach. W 2007 r. otwarte zostało Regionalne Centrum Innowacyjności kompleks jednostek informacyjnych i szkoleniowych, dzięki czemu pełni ono funkcję ośrodka pośredniczącego między sferą badawczą a przedsiębiorstwami. Realizacja drugiego etapu RCI potrwa do 2013 roku i obejmuje powstanie 28 nowoczesnych laboratoriów badawczych w ramach struktur wszystkich wydziałów uczelni. Otwarcie Wydziału Zarządzania w 2007 r. zapoczątkowało poszerzanie oferty edukacyjnej uniwersytetu. W tym samym roku, jako pierwszy tego typu kierunek w regionie, zadebiutowało wzornictwo. Dzięki konsekwentnemu rozwijaniu możliwości edukacyjnych UTP wzbogaciło swą ofertę o architekturę i urbanistykę, architekturę krajobrazu oraz nowatorską inżynierię biomedyczną realizowaną we współpracy z Collegium Medicum UMK. 19

11 Instytucja WSG jest organizacją NON PROFIT. Wszystkie fundusze przeznaczone są na rozwój Uczelni, rozbudowę nowoczesnej bazy dydaktycznej oraz na utrzymanie wysokiego poziomu kształcenia i prowadzenie działalności naukowej. w siedzibie Uczelni i wydziałach w Toruniu, Malborku, Inowrocławiu oraz Ełku i Słupsku. Prawie 9 tysięcy studentów z całego kraju i zagranicy, 450 wykładowców. Doskonała współpraca z przedsiębiorcami, instytucjami kultury, samorządami. 20 Informacje podstawowe Prawie 9 tysięcy fantastycznych studentów, prestiżowe kierunki, znani wykładowcy, stale rosnąca ogólnopolska renoma. Dynamiczny rozwój i stabilna przyszłość to cechy największej uczelni niepublicznej w północnej Polsce. Mamy zaszczyt przedstawić Wyższą Szkołę Gospodarki. Taka nazwa obowiązuje od stycznia 2005 r. Wcześniej uczelnia znana była jako Wyższa Pomorska Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Bydgoszczy. Założyciele Założycielem Uczelni jest Przedsiębiorstwo Wielobranżowe KOLFER sp. z o.o. znany organizator turystyki działający w branży turystyczno-hotelarskiej od 20 lat. Przedsiębiorstwo KOLFER było wyższa szkoła gospodarki jedną z pierwszych w regionie instytucji prywatnych profesjonalnie zajmujących się turystyką krajową i zagraniczną. Wkrótce do działalności turystycznej dołączyły nowe dziedziny: technologie informatyczne czy serwis internetowy. Gdy opracowane w KOLFE- RZE nowoczesne i innowacyjne metody biznesowe i technologie informatyczne sprawdziły się, przyszedł czas na dzielenie się zdobytym doświadczeniem. KOLFER rozpoczął działalność szkoleniową w takich dziedzinach, jak: turystyka i hotelarstwo, informatyka, ekonomia czy języki obce. W 1995 r. powstał Zespół Szkół Policealnych o uprawnieniach szkoły publicznej, kształcący kadry dla branży turystycznej, hotelarskiej, informatycznej, dla biznesu i administracji publicznej. Takie były początki Początek lat 90. to jeden z pierwszych w ośrodków szkoleniowych w makroregionie, potem renomowana szkoła policealna. Od 1999 r. Uczelnia z jednym kierunkiem i jedną specjalnością. Pierwsza inauguracja roku akademickiego w gronie kilkuset studentów. Od początku postawiliśmy na rozwój. Szybko zwiększyliśmy liczbę kierunków i specjalności, zatrudniliśmy znanych i cenionych wykładowców, utworzyliśmy ośrodki regionalne w całej północnej Polsce, rozbudowaliśmy bazę dydaktyczną. W 2004 r. blisko trzy tysiące studentów uczyło się już na pięciu kierunkach. Uczelnia uzyskała zgodę na prowadzenie studiów magisterskich i rozwijała się nadal... Jak jest teraz? 19 kierunków i ponad 80 specjalności. Studia magisterskie, inżynierskie i licencjackie, oferowane 50 kierunków studiów podyplomowych, w tym specjalistyczne studia europejskie, Szkoła Języków Obcych oraz Centrum Tłumaczeń Specjalistycznych. Przy Uczelni działa także Centrum Europejskie oraz Centrum Kultury Medialnej. Kilkanaście nowocześnie wyposażonych budynków, w zwartym, 8-hektarowym kompleksie w samym sercu miasta, ulokowanych w malowniczym zakolu Brdy, składa się na kampus WSG jeden z największych w regionie. WSG dysponuje jedną z najnowocześniejszych w mieście salą widowiskowo-sportową. Od marca 2012 r. działa na terenie kampusu znakomite Centrum Rehabilitacji i Odnowy Biologicznej Rewital. Akademicka Przestrzeń Kulturalna WSG z Galerią nad Brdą i Muzeum Fotografii to miejsca chętnie odwiedzane przez miłośników wszelkich form artystycznych i imprez kulturalnych. 21

12 INAUGURACJA BYDGOSKIEGO FESTIWALU NAUKI 2 22 Inauguracja IV Bydgoskiego Festiwalu Nauki miała miejsce w środę, 22 maja 2013 r. i stanowiła zapowiedź wydarzeń, które odbywać się miały w kolejnych dniach. Po raz kolejny Festiwal zagościł na antenie regionalnego ośrodka Telewizji Polskiej. Wielkie, naukowe miasteczko stanęło na terenie TVP Bydgoszcz. Koncerty, pokazy i eksperymenty przyciągnęły zarówno małych, jak i dużych odkrywców. Bogata oferta tego wydarzenia i piękna pogoda, sprawiły, że tego dnia świętowało razem z nami wielu bydgoszczan. Organizatorzy przygotowali wiele atrakcji. Inaugurację rozpoczął występ chóru Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego (pod dyrekcją dr. hab. Bernarda Mendlika, prof. UKW oraz dr. Benedykta Odya), następnie odbył się koncert studentów edukacji muzycznej UKW, odbyły się również rozstrzygnięcia konkursów. Wielkie brawa zebrał pokaz tańca przygotowany przez Szkołę Tańca Wiatrak, podczas którego przedszkolaki, pod opieką mgr Moniki Kochanowskiej, zaprezentowały swoje umiejętności w tańcu Dumka na dwa serca. Dużym zainteresowaniem cieszyły się eksperymenty prezentowane przez szalonych naukowców z Fundacji Profesora Ciekawskiego: wielka wyrzutnia pierścieni dymnych prezentująca zjawisko zakręcania i przyspieszania cząsteczek powietrza, czy chemiczna kąpiel polegająca na podpaleniu specjalnie spreparowanych baniek mydlanych powodujących powstawanie płonących warkoczy. Wiele uśmiechów wywołał widowiskowy i niebywale kolorowy wybuch konfetti ze specjalnej rury. Przygotowanie do eksperymentu poprzedzone doświadczeniem. Na wielbicieli zimnych deserów czekały wyjątkowe sorbety lodowe przygotowane przy użyciu ciekłego azotu, a wykonane na bazie soków owocowych Marwit. W namiotach rozstawionych na skwerze TVP Bydgoszcz czekało dużo niespodzianek. W jednym z nich można było spróbować swoich sił na ergometrze z Wyższej Szkoły Gospodarki oraz poznać mozliwości konsoli Xbox. Odwiedzający mogli się przekonać, że te najnowocześniejsze nowinki techniczne to nie tylko świetna zabawa, ale również doskonały sposób na aktywność fizyczną i spalanie kalorii. 23

13 24 25

14 26 Instytut Chemii Nadużywanej (Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej UTP we współpracy z firmą FROSTA) wyjaśniał tajemnicze symbole na etykietach spożywczych. Ten informacyjno-edukacyjny projekt poświęcony był dodatkom do żywności: barwnikom, aromatom, wzmacniaczom smaku i konserwantom. Interaktywna wystawa zachęcała do czytania etykiet oraz świadomej konsumpcji. Można było skorzystać z wiedzy specjalistów i dowiedzieć się więcej nt. dodatków do żywności, czytania etykiet umieszczonych na produktach spożywczych i tego, jak świadomie wybierać produkty w czasie codziennych zakupów. Na odwiedzających czekały mechatroniczne wynalazki. Podczas pokazów zaprezentowano rower z napędem elektrycznym, rower poziomy oraz pojazdy jednośladowe napędzane energią elektryczną. Nie zabrakło latających i jeżdżących robotów. Te zdalnie sterowane maszyny ukazały swoje niesamowite możliwości. Nowoczesna elektronika, sterowana przy pomocy mikroprocesorów, była na wyciągnięcie ręki dla małych i dużych fascynatów nowinek technologicznych. Stół z rolek po papierze toaletowym, krzesło wykonane z plastikowych nakrętek z odzysku, stolik nocny ze szpuli po kablach nie można było przejść obojętnie obok tych niezwykłych mebli. Te unikatowe bryły, zaprojektowane przez studentów architektury wnętrz UTP, wykonane były z recyklingu. Młodzi projektanci nie tylko przerabiają stare meble, dając im drugie życie, ale tworzą również nowe sprzęty z tektury, butelek, makulatury albo ze starych rzeczy, które mają całkowicie inne przeznaczenie. Można było przekonać się, że takie meble są nie tylko wyjątkowo oryginalne, ekologiczne i modne, ale przede wszystkim praktyczne. Dodatkowo tego dnia Telewizja Polska otworzyła swoje podwoje. Można było zobaczyć to, co na co dzień jest dla widzów niedostępne studio telewizyjne, zaplecze produkcyjne i realizatorskie. Oprócz zwiedzania telewizji i poznania jej od kuchni, uczestnicy inauguracji spotkali znane z ekranu twarze. Te wszystkie atrakcje czekały na odwiedzających piknik, zaś telewidzowie oglądający transmisję na żywo mogli dodatkowo wysłuchać rozmów z przedstawicielami świata nauki, władzami samorządowymi, zobaczyć przygotowane specjalnie dla nich eksperymenty czy pokazy. Tym samym, nie tylko publiczność zgromadzona w siedzibie TVP Bydgoszcz, ale i telewidzowie zasiadający przed telewizorami mogli poczuć atmosferę tego wielkiego święta nauki. A to była tylko zapowiedź tego, co miało się odbyć w kolejnych dniach 27

15 28 29

16 ścieżka 30 artystyczna 31

17 Ścieżka ARTYSTYCZNA Celem ścieżki artystycznej Bydgoskiego Festiwalu Nauki było rozbudzenie zainteresowań szeroko rozumianą kulturą i sztuką, ćwiczenie kreatywności oraz przełamywanie barier do aktywnego uczestniczenia w zajęciach praktycznych. Tematyka dotyczyła nie tylko sztuk plastycznych czy muzycznych, ale można było również skorzystać z warsztatów poświęconych sztukom filmowym czy teatralnym. Kto i dlaczego zabrania nam robić filmy? Tego można było dowiedzieć się w Wyższej Szkole Gospodarki. Ten tajemniczo zatytułowany wykład miał na celu ośmielenie dzieci i młodzieży do amatorskiej twórczości filmowej poprzez wskazanie w historii filmu momentów, w których to amatorzy pozbawieni kwalifikacji, niezbędnego sprzętu i pieniędzy zrobili dla tej sztuki najwięcej, rozwijając jej możliwości i język. Dodatkowo można było skorzystać z okazji i wziąć udział w warsztatach z realizacji dźwięku. Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy zaprosił na warsztaty z ceramiki zatytułowane Z jednej gliny. Uczestnicy mieli możliwość stworzenia prostej formy przestrzennej do kilku przygotowanych tematów dostosowanych do umiejętności uczestnika. Podczas zajęć powstały takie formy jak lampiony, podgrzewacze, naczynia ceramiczne (wazony, kubki, patery) oraz ceramiczne kopie natury (owoce, warzywa). Te zajęcia praktyczne pozwoliły na uczestniczenie w całym procesie związanym z tworzeniem dzieła ceramicznego: od pomysłu do gotowej formy. Z kolei Instytut Edukacji Muzycznej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego zaprosił melomanów na niezwykłe warsztaty. Wśród nich Emisja głosu dla każdego, czyli zajęcia praktyczne z ćwiczeń emisyjnych, dotyczących poprawnego posługiwania się głosem w mowie i śpiewie. Można było dowiedzieć się, na czym polega prawidłowe oddychanie, jak ta umiejętność może się nam przydać podczas wystąpień publicznych, oraz poznać ciekawe przykłady i zestawy ćwiczeń do samodzielnej realizacji. Komputerowa aranżacja muzyki i podstawy techniki nagłośnieniowej to kolejna propozycja wykładu połączonego z pokazem i warsztatem, który dotyczył takich zagadnień, jak: home recording czy kreatywna aranżacja muzyki z wykorzystaniem współczesnego elektronicznego instrumentarium oraz technik nagłośnieniowych. Najmłodszych dzieci do 1. roku życia pod opieką rodziców, Szkoła Muzyczna Yamaha zaprosiła do Krainy Dźwięków. Podczas tych wyjątkowych warsztatów w prostych zabawach muzycznych zaproponowano dzieciom różnorodne formy 33

18 34 pierwszego kontaktu i percepcji muzyki. Począwszy od pierwszego dnia życia doświadczenia zmieniają mózg. Słuchanie muzycznych dźwięków i brzmień, śpiewające gaworzenie piosenek prowadzi do intensywnego połączenia komórek mózgowych. To właśnie w okresie niemowlęcym nabywane są umiejętności, które umożliwiają poznanie otaczającego świata i samych siebie Na amatorów tańca czekały liczne zajęcia taneczne skierowane do różnych grup wiekowych, wśród nich ćwiczenia i zabawy rytmiczne, tańce integracyjne, układy choreograficzne, ćwiczenia ruchowe, improwizacje taneczno-ruchowe i inne. Można było poznać nowe style tańca, ale była to też doskonała okazja do zweryfikowania swoich umiejętności. Szkoła Muzyczna Yamaha zaprosiła na Taniec Salsa Fit dla młodzieży i dorosłych, Akademia Tańca DANCEBY zaproponowała warsztaty z body relaxu, a Zespół Pieśni i Tańca Krajna porwał młodszych uczestników Festiwalu na warsztaty tańców polskich Piękna nasza Polska cała. Także miłośnicy sztuk plastycznych mogli podczas Festiwalu znaleźć ofertę dla siebie. Co oznacza leżąca na stole lutnia? Czemu wszyscy ubrani są w niebieskie szaty? A ten dziwny dym, cóż to takiego? Odpowiedzi na te pytania poszukiwali uczestnicy warsztatów Patrzeć i widzieć, sztuka czytania obrazów. Bardzo często zdarza się nam patrzeć na jakieś dzieło sztuki i tak naprawdę go nie widzieć. Nie widzieć szczegółów, nie pojmować tego, co malarz próbował nam przekazać. Niektóre teorie dotyczące sztuki mówią, że połowa pracy to było stworzenie obrazu. Druga połowa należy do nas widzów. Musimy nauczyć się nie tylko patrzeć, ale i widzieć, rozumieć to, co wisi na ścianie w galerii czy stoi w muzeum... W ofercie ścieżki artystycznej nie mogło zabraknąć wystaw. Na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego dużym zainteresowaniem cieszyła się wystawa monogramów zatytułowanych Oblicza Wietnamu, na której prezentowano ponad 100 zdjęć ukazujących przyrodę tego egzotycznego kraju, jego mieszkańców i ich życie codzienne. Wystawie towarzyszyła wizyta pracowników Ambasady Wietnamu w Polsce oraz delegacja z Towarzystwa Społeczno- -Kulturalnego Wietnamczyków w Polsce. Ścieżka artystyczna Bydgoskiego Festiwalu Nauki każdego chętnego wprowadzała do świata myśli i przeżyć, które współcześnie określamy mianem Sztuki. Dzieci, młodzież oraz dorośli byli świadkami wyjątkowych spotkań i przeżyć, można było zakosztować sztuki lub odkryć ją na nowo. 35

19 36 Quilling to obecnie jedna z najbardziej popularnych technik zdobienia. Polega ona na układaniu obrazków z wcześniej zrolowanych kolorowych pasków papieru. Najprawdopodobniej technika ta wywodzi się z jubilerskiej techniki filigranu. Kolorowymi elegantami można ozdabiać nie tylko kartki, zaproszenia czy albumy, ale wiele innych przedmiotów. Techniką quillingu można wykonać na przykład biżuterię czy ozdoby świąteczne. 37

20 Z jednej gliny Glina jest to ilasta skała osadowa, złożona z minerałów ilastych, kwarcu, skaleni, substancji koloidalnych, może zawierać okruchy innych skał oraz substancje organiczne (humus, korzenie, bituminy). Glina od zarania dziejów stanowi podstawowy surowiec do wyrobu ceramiki. Do ręcznego formowania wyrobów ceramicznych używane są wysokoplastyczne i plastyczne gliny biało oraz barwnie wypalające się, znane na świecie pod nazwą ball clay. 39

21 40 41 Czy wiesz, że jednym z najwybitniejszych polskich architektów jest Edmund Obiała, który studiował w Wyższej Szkole Inżynierskiej, czyli dzisiejszym Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy? Pan Edmund Obiała zdobył międzynarodową sławę dzięki zaprojektowaniu stadionów olimpijskich w Sydney, Londynie oraz stadionu Wembley. Jednak najbardziej spektakularnym dziełem jest przebudowa budynku Opery w Sydney.

22 ścieżka 42 humanistyczna 43

23 Ścieżka humanistyczna 44 W czasie tegorocznego Bydgoskiego Festiwalu Nauki zainteresowani nauką badającą człowieka jako istotę społeczną i jego wytwory, a więc język, literaturę sztukę, historię, stali przed trudnym zadaniem. To wszystko przez pracowników Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego, Wyższej Szkoły Gospodarki i partnerów. Zadbali oni bowiem, aby w programie BFN wśród ścieżek, takich jak: przyrodnicza, społeczna, techniczna, nauk o zdrowiu i nauk ścisłych, znalazła się również ścieżka humanistyczna. Ścieżka ta reprezentowana była przez szereg wykładów, pokazów, warsztatów oraz innych niebywałych przedsięwzięć. Dla pasjonatów języka na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego zaoferowano między innymi wykład: W jaki sposób język polski może ułatwić nam naukę języka niemieckiego? Wykład dotyczył doświadczeń językowych w zakresie nauki słownictwa języka obcego, ze szczególnym uwzględnieniem leksyki języka niemieckiego oraz pozytywnego wpływu języka polskiego w procesie uczenia się niemieckich struktur leksykalnych. Natomiast na terenie Uniwersytetu Technologiczno- -Przyrodniczego zaproponowano pokaz Language my hobby. Uczniowie zaproszeni zostali do prezentacji swoich zainteresowań związanych zarówno z nauką języków obcych jak i poznawaniem innych kultur. Spotkanie to dało młodzieży możliwość zarówno występu artystycznego, jak i prezentacji innych zainteresowań wiążących się z kulturą własnego lub innego kraju. Z kolei w Wyższej Szkole Gospodarki uczestnicy warsztatów Orientalny Świat Bliżej Nas: Japoński dla Ciebie zabrani zostali do niezwykłego świata Japonii. Wzięli udział w pokazowej lekcji, podczas której poznali w towarzystwie gości z klubu miłośników języka japońskiego: japoński alfabet, najważniejsze zwroty, japońskie wycinanki, japońskie origami. Kto poczuł jeszcze niedosyt, mógł udać się na: Najmłodsi na Ty z językiem angielskim; W jaki sposób język polski może ułatwić nam naukę języka niemieckiego?; Obieżyświat może zostaniesz poliglotą? Coś z związanego z historią? W programie Bydgoskiego Festiwalu Nauki 2013 znalazły się również interesujące przedsięwzięcia. Nie sposób nie wspomnieć o wykładzie poświęconym historii regionu w najtragiczniejszym momencie Krwawa jesień 1939 roku czy też o wykładzie dotyczącym wielkiej historii wielkiego człowieka: Generał Stanisław Taczak pierwszy głównodowodzący Powstania Wielkopolskiego

24 46 Czy wiesz, że historia zakładek książkowych sięga średniowiecza? Wyrabiano je wtedy ze skóry albo ze sznurka konopnego. Najstarszą znaną formą zaznaczania fragmentu książki jest obrotowa zakładka z papieru welinowego, używana do zaznaczania kolumny na stronie (ok r.). Z kolei pierwszy i jedyny podręcznik dla kolekcjonerów zakładek został opublikowany w Nowym Jorku w 1974 r. autorstwa A.W. Coysh pt. Collecting Bookmarkers. Pracownicy oraz osoby współpracujące nie zapomniały również o najmłodszych uczestnikach. Najbardziej żywiołowej grupie festiwalowiczów zaproponowano przeniesienie się w bajkowy świat. Uczestnicy mogli wybrać: Czytanie bajek quiz i zabawa rysunkowa czy chociażby: Bajki, podania, hafty i inne regionalia. Osoby mające zamiłowanie do podróży mogły wziąć udział w wykładach zatytułowanych chociażby: Historia pewnego alpejskiego przedsięwzięcia. Włoskie i francuskie parki narodowe; Podróż po obiektach dziedzictwa UNESCO w Europie; Niestandardowe wykorzystanie mienia hotelowego; Ród Zdziechowskich w Słaboszewku: perła życia kulturalnego na Kujawach i Pałukach. 47

25 Symbol UNESCO to dla danej atrakcji turystycznej nie tylko prestiż, ale i setki tysięcy turystów więcej. Nic więc dziwnego, że kraje na całym świecie zabiegają o to, aby z własnymi propozycjami znaleźć się na jakże popularnej liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości. Obecnie na liście UNESCO znajduje się już ponad 900 obiektów w ponad 150 krajach świata. Takich europejskich, wyjątkowych miejsc jest niespełna 400. Absolutnym rekordzistą są Włochy (47 obiektów), drugie miejsce zajmuje Hiszpania (43 obiekty), a trzecie Francja (37 obiektów). Na mapie Polski jest 12 obiektów wpisanych na listę, między innymi zamek krzyżacki w Malborku

26 50 51 Studenci Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego zorganizowali Filozoficzną Grę Terenową zatytułowaną Wyprawa przez świat idei. Przebrani za wybitnych uczonych (Platona, Kierkegaarda, Nietzschego, Sartre a, Marksa, Kartezjusza) zadawali uczestnikom zagadki i nietuzinkowe zadania. Podczas gry uczestnicy mogli też dowiedzieć się wielu ciekawostek z życia najwybitniejszych filozofów.

27 ścieżka nauk o zdrowiu 52 artystyczna 53

28 Ścieżka Nauk zdrowiu 54 Aktywność fizyczna to jeden z najistotniejszych elementów zdrowego stylu życia. Każdemu znane są sformułowania: W zdrowym ciele zdrowy duch, Sport to zdrowie, Aktywna forma wypoczynku to najzdrowszy wypoczynek. Dlatego też w ścieżce nauk o zdrowiu nie zabrakło imprez mobilizujących do aktywności fizycznej. W programie znalazły się między innymi warsztaty z jogi. Podczas zajęć zatytułowanych Joga relaks i trening w jednym przy akompaniamencie relaksujących melodii uczestnicy odzyskali harmonię i uwolnili się od codziennego stresu. Poprzez zestaw asan wzmacniających i rozciągających ciało oraz idealnemu dopasowaniu oddechu do pozycji festiwalowicze poczuli fizyczne rozluźnienie. Dla lubiących aktywność fizyczną przygotowano Trzymaj formę zajęcia z aerobiku. Zajęcia przeprowadzono metodą nowoczesnego bloku. Nie zabrakło także informacji dotyczących zalet tej formy aktywności fizycznej jej wpływu na sprawność fizyczną i zdrowie. Stronę teoretyczną rozwinięto w sposób bardziej szczegółowy na wykładzie Wpływ aktywności fizycznej na zdrowie człowieka. Wykład odpowiedział na pytanie: czy warto przysposabiać dzieci do aktywności? Prowadzący wraz z uczestnikami potwierdzali znaną prawdę, że ćwiczenia polepszają zdrowie fizyczne i psychiczne dzieci, które wyładowując nadmiar energii, lepiej znoszą napięcia i frustracje, a dobry rozwój fizyczny daje im poczucie pewności, zadowolenia i własnej niezależności. Kolejną dawkę informacji dotyczących sportu uczestnicy mieli okazję nabyć podczas wykładu Triathlon nowoczesny trójbój wytrzymałościowy. Wykład zawierał krótki rys historyczny dyscypliny w ujęciu zarówno światowym, jak i krajowym. Ponadto omówiony dokładny podział dystansów, jakie występują w triathlonie z uwzględnieniem dwóch międzynarodowych federacji WTC (federacja Ironman) i ITU (organizacja zajmującą się triathlonem olimpijskim). Nie zabrakło także informacji o sprzęcie i jego ewolucji, odżywianiu podczas wyścigu i dyscyplinach wywodzących się z triathlonu. Niebywałą okazję stanowiła możliwość udziału w testach wydolnościowych na specjalistycznym sprzęcie pomiarowym. Po ćwiczeniach i informacjach przekazanych podczas wykładu w ramach ścieżki nauk o zdrowiu udać można było się na pokaz tańca w różnych technikach tanecznych Taniec pasją mojego życia. Nie zapominajmy o wadze tego, co jemy. O zwiększeniu możliwości wysiłkowych 55

29 56 sportowców oraz ochronie ustroju przed nadmierną ekspoloatacją związaną z wysiłkiem fizycznym oraz o innych aspektach żywienia sportowców opowiadano w ramach wykładu połączonego z prezentacją multimedialną: Żywienie sportowców trening to nie wszystko. Natomiast aspekty związane z odżywianiem poruszano podczas wykładu połączonego z pokazem, zatytułowanego Odżywianie ludzi w podeszłym wieku. Celem wykładu było zaopatrzenie słuchaczy w podstawową wiedzę, między innymi z zakresu zmniejszającego się z wiekiem zapotrzebowania człowieka na energię i składniki odżywcze, przy jednoczesnym występowaniu w tym okresie życia licznych jednostek chorobowych (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, otyłość, różne postacie nowotworów itp.). Prowadzący udowadniał, że podstawowa wiedza dietetyczna może pomóc (choćby częściowo) w przezwyciężeniu Wymienione powyżej przedsięwzięcia nie wyczerpują pełnej oferty, która została umieszczona w programie Bydgoskiego Festiwalu Nauki Nie sposób pominąć Pokazu masażu gorącymi kamieniami; Warsztatów kulinarnych warsztatów wina; Drzwiach otwartych Rewitalu; Stylizacji paznokci; Pierwszej pomocy przedmedycznej zanim przyjedzie pogotowie i szeregu innych pasjonujących przedsięwzięć. 57 licznych problemów ludzi starych. W programie BFN osoby zainteresowane znalazły między innymi wykład: Osteoporoza problem cywilizacyjny. Podczas wykładu zaprezentowano współczesne spojrzenie na problematykę osteoporozy jako choroby cywilizacyjnej, której korzenie tkwią, w dużej mierze, we współczesnym stylu życia. Uczestnicy poznali: przyczyny, konsekwencje choroby, sposoby zapobiegania i leczenia. Szczególna uwaga została zwrócona na metody postępowania, które są właściwe i bezpieczne do zastosowania przez osoby szczególnie narażone w okresie trzeciego wieku. Zagadnienia związane z postawą i kręgosłupem poruszane były na wykładach: Profilaktyka wad postawy; Zdrowy kręgosłup profilaktyka na co dzień na podstawie metody McKenzie.

30 58 59 Największy, bo 53 proc., wpływ na zdrowie człowieka ma styl życia, na który składają się między innymi takie elementy: aktywność fizyczna, sposób odżywiania się, umiejętności radzenia sobie ze stresem, stosowanie używek (nikotyna, alkohol, środki psychoaktywne) czy zachowania seksualne. Środowisko fizyczne warunkuje stan zdrowia człowieka w około 21 proc.

31 ścieżka 60 nauk ścisłych 61

32 Ścieżka Nauk Ścisłych 62 Jak każdego roku wartościowe wykłady, pasjonujące warsztaty, spektakularne pokazy, atrakcyjne gry i konkursy realizowane w czasie Bydgoskiego Festiwalu Nauki wpisujące się tematycznie w ścieżkę nauk ścisłych cieszyły się ogromną popularnością wśród uczestników. Różnorodność tematyczna gwarantowała, że każda osoba mogła znaleźć coś ciekawego dla siebie. W programie znalazły się między innymi warsztaty podczas, których zastanawiano się Czy powietrze waży?; Jak pomóc kopciuszkowi? rozdzielanie układów niejednorodnych czy chociażby poszukiwano odpowiedzi na pytanie: Smartfony i tablety gadżety czy narzędzie pracy? To właśnie podczas przedsięwzięć w ramach ścieżki nauk ścisłych uczestnicy przeprowadzali doświadczenia naukowe w celu zbadania przeróżnych zjawisk, podejmowali próby realizacji pomysłów, wytężali umysły, rozwiązując zadania. Tajniki nauk ścisłych przedstawiali pracownicy i studenci trzech Uczelni współorganizujących Festiwal oraz instytucje współpracujące. Na teren Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego zaproszono dzieci w wieku szkolnym na warsztaty z szyfrowania, podczas których poznały m.in. szyfr: Cezara, Atbash, Vigenerea, Nihilistów oraz graficzny szyfr Czekoladka. Była to niepowtarzalna okazja, aby poczuć się jak znany bydgoski kryptolog Marian Rejewski! Trochę starszym zaproponowano warsztaty z szyfrowania klasycznego, wykład z pokazem dotyczący Mariana Rejewskiego oraz konkurs wiedzy o bydgoskim matematyku i kryptologu. Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w ramach nauk ścisłych zaproponował między innymi Chemikalia Różnorodność zaproponowanych imprez przyprawiała o zawrót głowy każdego uczestnika. Festiwalowicze mogli wybrać spośród wykładów, doświadczeń, zajęć laboratoryjnych, pokazów pirotechnicznych. W programie znalazły się chociażby: Kolory sylwestrowej nocy pokazowe doświadczenia czy też Chemiczna noc z PEN- TRYTEM wykład oraz pokazowe doświadczenia chemiczne. Na terenie Wyższej Szkoły Gospodarki uczestnicy warsztatów Amatorskie badania naukowe w astronomii czy też pokazu Popatrz w niebo tajemnice astronomii zadzierali nos w stronę nieba. Wśród oferty znalazły się również zajęcia dla 63

33 64 tych, którzy chcieli obserwować rzeczy małe, niedostrzegalne gołym okiem Mikroskopia optyczna w przyrodzie i technice, czy też wirtualne modele kilkunastu molekuł, między innymi: fragment spirali DNA, odmiany alotropowe węgla (grafit, diament, fulereny, grafen), przykłady witamin. W ścieżce nauk ścisłych nie zapomniano o matematyce jednej z najstarszych dziedzin wiedzy ludzkiej, której najistotniejszą cechą jest to, że posługuje się w zasadzie metodą dedukcyjną. Dla osób zafascynowanych właśnie matematyką przygotowano chociażby warsztaty Matematyka w Casino Royale czy też wykład Matematyka w naturze i sztuce. Pasjonaci dyscypliny nauki zajmującej się przetwarzaniem informacji, w tym również technologiami przetwarzania informacji oraz technologiami wytwarzania systemów przetwarzających informację czyli informatyki, stanęli przed nie lada wyborem. Wśród wykładów, warsztatów i innych atrakcyjnych przedsięwzięć w programie znaleźli: Google Apps możliwości i zastosowania; Nauka przez zabawę eksperyment wspomagany komputerem; Stwórz własną aplikację na komórkę; Smartfony i tablety gadżety czy narzędzie pracy? Z nauk chemicznych i fizycznych osoba zainteresowana mogła wyszukać chociażby: Laboratorium małego chemika; Poprawiamy jakość wody do picia; Warsztaty ekobadacza. Nie sposób opisać każde przedsięwzięcie, które można było wybrać w ramach ścieżki nauk ścisłych. Niech najlepszą recenzją będzie uśmiech i zafascynowanie uczestników Bydgoskiego Festiwalu Nauki 2013 obserwowane przez pasjonatów prowadzących przedsięwzięcia. To zaaferowanie naukami ścisłymi z pewnością jest również zauważalne na naszych zdjęciach dostępnych w albumie czy też na stronie internetowej Festiwalu. 65

34 66 67

35 68 69

36 70 71

37 ścieżka 72 przyrodnicza 73

38 Ścieżka Nauk Przyrodnicza 74 Przyroda od zawsze fascynowała ludzi. Nasi przodkowie żyli zgodnie z jej prawami, próbując ją okiełznać, ale też i zrozumieć. Dla współczesnego człowieka przyroda bywa często po prostu odskocznią od stresów i pędu, jaki mu towarzyszy na co dzień. Obserwując to, co nas otacza patrząc w niebo, na kołyszące się na wietrze liście czy na małego żuczka toczącego ogromną kulę, czujemy potęgę przyrody, a siedząc na szczycie góry, mamy wrażenie własnej małości... Piękno i siła to właśnie NATURA. W ramach Bydgoskiego Festiwalu Nauki nie mogło oczywiście zabraknąć tematów przyrodniczych, które jak nietrudno się domyślić przyciągają rzesze zainteresowanych. W ramach ścieżki przyrodniczej Uniwersytet Technologiczno- -Przyrodniczy zachęcał do stawiania pytań i poszukiwania odpowiedzi. W trakcie wykładu zatytułowanego Co nas gryzie? czyli niechciani lokatorzy w naszym ciele można było się przekonać, że małe nie zawsze znaczy niegroźne! Okazuje się bowiem, że nawet 95 proc. z nas dzieli się swoim ciałem z pasożytami! Ich domem są nasze włosy, skóra, a także wnętrze ciała, gdzie mogą ukrywać się całymi latami. Jeśli ktoś zastanawiał się kiedyś nad pytaniem: Czy z każdego jajka może wykluć się pisklę?, to uczestnicząc w Bydgoskim Festiwalu Nauki mógł uzyskać na nie odpowiedź. Podczas zajęć odbył się pokaz jajek pochodzących od różnych ptaków, m.in. od kur, kaczek, gęsi, indyków, bażantów. Uczestnicy spotkania przekonali się, jakie charakterystyczne cechy mają jajka danego gatunku ptaków, po których można je szybko i bezproblemowo rozpoznać. Można było również zobaczyć to, do czego na co dzień nie mamy dostępu, czyli aparaty służące do wylęgu, ale także poznać warunki, które należy spełnić, aby z jajek uzyskać piękne, zdrowe i silne pisklęta. Spotkaniu towarzyszyła specjalna atrakcja pokaz malutkich, jednodniowych piskląt różnych gatunków ptaków. Zresztą to nie jedyne zwierzęta, które można było obejrzeć w trakcie tych kilku majowych dni. Tradycyjnie już na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w trakcie pokazów i zajęć warsztatowych dla dzieci pojawiły się między innymi psy pracujące na co dzień w dogoterapii, a także koty. Nie zabrakło też mocnego akcentu wystawy pająków olbrzymów, czyli ptaszników! Wzbudzające mieszane emocje od zachwytu po strach jak 75

39 76 chociażby Haplopelma minax. Łacińskie słowo minax oznacza groźny, złowrogi co świetnie oddaje charakter tego szybkiego i mówiąc delikatnie niezbyt potulnego pająka. Wystawa ta, przygotowana przez hodowcę-amatora, studenta UTP, cieszyła się ogromną popularnością i wszystkie miejsca na pokazach zostały zapełnione. Na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego można było połączyć naukę z zabawą, biorąc udział w zajęciach pt. Mali botaniczni detektywi, które prowadzili studenci z Koła Naukowego Przyrodników. W trakcie zajęć terenowych uczestnicy próbowali między innymi odnaleźć miejsca, gdzie rośnie lipa i gdzie ukrył się mniszek lekarski. W typowy dla małych detektywów sposób rozpoznawano gatunki roślin, zapoznając się z ich morfologią, a także odczytując wiek drzew. Zabawa i nauka? To jest to! Wielu z nas z pewnością zastanawia się, co powoduje trzęsienia ziemi? Odpowiedź można było uzyskać w trakcie pokazu pt. Co się dzieje we wnętrzu Ziemi? Prowadzący w przystępny i obrazowy sposób wyjaśniali, czym są prądy konwekcyjne czy strefa ryftowa. Ciekawe doświadczenia, bogactwo map, wykresów i fotografii sprawiły, że omawiana tematyka nie miała już przed słuchaczami żadnych tajemnic. W środowisku istnieją pleśnie zarówno przyjazne, jak i wrogie człowiekowi. Warto wiedzieć, co nas otacza, bo pleśnie są dosłownie wszędzie, mimo iż nie możemy ich dostrzec gołym okiem. Uczestnicy warsztatów zatytułowanych Pleśń przyjaciel czy wróg? mogli samodzielnie przekonać się, jak duża jest różnorodność pleśni, które hodowane na określonych pożywkach potrafią być ciekawym materiałem do obserwacji, pełnym barw i kształtów. Przyroda jest fascynująca, a roślinni rekordziści w szczególności. Największe, najmniejsze, najtwardsze, naj... Wszelkie skrajności od dawna interesowały człowieka, a w trakcie Bydgoskiego Festiwalu Nauki na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego można było poznać nie tylko botaniczne rekordy, ale również zwierzęta będące mistrzami kamuflażu... Naukowcy podnosili również intrygujące zagadnienia, na przykład czy mucha lub inny owad może być świadkiem zbrodni? Wydaje się to nieprawdopodobne, a jednak! Okazuje się, że w dzisiejszych czasach owady są coraz częściej wykorzystywane w wymiarze sprawiedliwości. Dla wszystkich osób lubiących spędzać czas aktywnie Wyższa Szkoła Gospodarki przygotowała interesujące warsztaty zatytułowane ABC nurkowania zobacz, co kryje rzeka Brda. W zajęciach mogły wziąć udział osoby powyżej 15. roku życia, a ich celem było poznanie podstaw nurkowania, wykonanie podstawowych ćwiczeń w wodze oraz obserwowanie podwodnej flory i fauny w rzece Brdzie. Uczestnicy warsztatów mogli jednocześnie dowiedzieć się wielu istotnych rzeczy o środowisku wodnym, m.in. jakie są jego charakterystyczne cechy oraz jak reaguje na wodę nasz organizm. Każdy otrzymał maskę, fajkę i płetwy, aby wykonać proste ćwiczenia przygotowujące do nurkowania w pełnym sprzęcie. Po wykonaniu ćwiczeń można było zobaczyć, co się znajduje na dnie rzeki Brdy. Poszukując atrakcyjnych miejsc, do których możemy się udać, nierzadko patrzymy bardzo daleko, nie zdając sobie sprawy, jak piękne i cenne tereny znajdują się w naszym regionie. Jednym z takich miejsc jest Dolina Noteci. W trakcie wykładu pt. Metody badań walorów turystycznych Doliny Noteci udowodniono, że to obszar niezwykle cenny z perspektywy geografii fizycznej czy ekologii, a jednocześnie niedoceniony pod kątem walorów turystycznych. Uczelnia przygotowała także dobrą przedwakacyjną propozycję na temat Światowych trendów w turystyce jak znalazł na sezon letni 2013! Propozycje festiwalowe dotyczą najbardziej aktualnych problemów. Perspektywy rozwoju odnawialnych źródeł energii to temat jak najbardziej na czasie, który przybliżali naukowcy z WSG. Chyba każdy z nas ma świadomość tego, iż zużycie energii na świecie wzrasta, a coraz większa konsumpcja energii wpływa na zwiększoną emisję gazów cieplarnianych oraz na emisję do środowiska dużej ilości różnych zanieczyszczeń szkodliwych dla ludzi, roślin i zwierząt. Sytuację tę można poprawić m.in. poprzez wdrażanie nowoczesnych rozwiązań w energetyce. Uczestnicy wykładu mogli uzyskać odpowiedzi na nurtujące ich pytania i poszerzyć swoją wiedzę w tym zakresie. Wymienione tematy to jedynie ułamek imprez przygotowanych przez trzy bydgoskie uczelnie w ramach Bydgoskiego Festiwalu Nauki Ogromne zainteresowanie proponowanymi imprezami potwierdziło jedynie fakt, iż wszyscy czy duzi, czy mali albo już złapali, albo za chwilę złapią bakcyla nauki! 77

40 79

41 80 81

42 ścieżka społ ecz na

43 Ścieżka społeczna 84 Nauki społeczne są podstawą rozwoju i funkcjonowania każdego społeczeństwa. Nie dziwi zatem fakt, że to właśnie ścieżka społeczna oferowała największą liczbę przedsięwzięć (wykładów, warsztatów, pokazów). Atrakcyjność propozycji przyciągnęła rekordową liczbę uczestników. Psychologia, socjologia, pedagogika, ekonomia i wreszcie prawo i politologia to dyscypliny naukowe niezwykle popularne wśród uczestników Bydgoskiego Festiwalu Nauki. Każda z tych dyscyplin znalazła swoje miejsce w programie Festiwalu. Realia współczesnego społeczeństwa wymagają od nas ciągłych kontaktów z innymi, by pracować, budować związki i prowadzić zdrowe relacje. Jak wyrażać się jasno na temat swoich wewnętrznych doświadczeń i w pełni jasno je komunikować? Jak interpretować komunikaty niewerbalne innych? Jak wykorzystywać własne kompetencje komunikacyjne, by zwiększać swoją efektywność w życiu osobistym i zawodowym? Przeciążenie informacyjne, związane z nadmiarem docierających do nas komunikatów, może prowadzić do poczucia niepewności własnych kompetencji komunikacyjnych. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego zaprosił słuchaczy na zajęcia warsztatowe pt. Znaczenie efektywnego komunikowania się w życiu i w pracy czyli jak podnosić swoje kompetencje komunikacyjne, których celem było wzmacnianie tych kompetencji i zbudowanie potencjału uczestników w zakresie skutecznego porozumiewania się. Studenci zainteresowani problemami osób głuchych i słabo słyszących mogli przećwiczyć podstawy języka migowego podczas warsztatów Migaj z nami. Uczestnicy poznali najważniejsze znaki migowe alfabetu palcowego (daktylogramy), znaki pojęć liczbowych oraz praktyczne wskazówki do posługiwania się językiem migowym. Na Uniwersytecie Technologiczno- -Przyrodniczym dyskutowano na temat społecznej odpowiedzialności biznesu (z ang. CSR Corporate Social Responsibility). Celem głównym imprezy było upowszechnianie wiedzy z zakresu CSR, a także późniejsze wdrażanie jej w obszar własnych działań, zarówno związanych z aktywnością na uczelni, działalnością studencką, jak również pracą zawodową w przedsiębiorstwach. Uczestnicy dowiedzieli się, że zdobywanie pozycji na rynku nie polega wyłącznie na osiąganiu zysku i podnoszeniu wartości firmy, 85

44 86 ale przede wszystkim na pozyskiwaniu zaufania i szacunku zarówno otoczenia zewnętrznego, jak i pracowników. Działania takie mogą pozwolić przedsiębiorstwom na osiągnięcie korzyści ekonomicznych oraz przewagi konkurencyjnej. Dodatkowo warsztaty były doskonałą okazją do promowania dobrych praktyk na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Po raz pierwszy wśród imprez festiwalowych pojawiła się tak bogata oferta dla rodziców. W programie Bydgoskiego Festiwalu Nauki 2013 znalazło się ponad 40 wykładów i warsztatów przygotowanych właśnie z myślą o nich, np. Jak z miłością i szacunkiem wyznaczać dziecku granice; Zrozum mnie mamo (język migowy dla słyszących niemowląt); Baby blues czy depresja poporodowa?; Pisząc bajki... czyli jak wychować twórcze, wrażliwe i pewne siebie dzieci i wiele innych. Świeżo upieczeni rodzice oraz ci, którzy oczekiwali dziecka, zostali zaproszeni na wykład poruszający problem rozwoju dziecka Na organizowany przez Koło Naukowe Questio (UKW) konkurs plastyczny Zoo mieszkańcy wesołej zagrody napłynęło ponad 500 prac dzieci z całej Bydgoszczy, a ich dzieła przez miesiąc w pierwszym roku jego życia. Omówione zostały punkty zwrotne w rozwoju, tak zwane kamienie milowe, oraz różne sytuacje mogące wywołać niepokój opiekunów. Jak zrozumieć swoje dzieci oraz wspierać ich rozwój? Kiedy należy szukać pomocy, a kiedy po prostu cierpliwie poczekać? Na te i inne pytania odpowiadali przedstawiciele Fundacji Po Swojemu w ramach wykładu Pierwszy wspólny rok o rozwoju dziecka i spędzaniu czasu razem. Natomiast dla rodziców z nieco dłuższym stażem Wyższa Szkoła Gospodarki przygotowała warsztaty Być rodzicem to za mało, czyli o coachingu rodzicielskim. Być rodzicem z nazwy to w dzisiejszych czasach niewystarczające. Potrzebne jest świadome rodzicielstwo. Coaching rodzicielski za najważniejsze przyjmuje wyznaczanie celów i wspólne ich osiąganie, tak by dziecko rozwijało się i potrafiło decydować o swoim życiu, a nie rywalizowało z innymi i uzależniało swoje decyzje od wygranych bądź przegranych. Rodzice dowiedzieli się, jak być coachem i trenerem dla własnych pociech. 87 były eksponowane na wystawie w myślęcińskim ZOO. Dzieci obecne w ZOO w czasie finału konkursu mogły uczestniczyć w warsztatach plastycznych pod chmurką i wykonać dowolną techniką rysunek swojego ukochanego zwierzaka bądź ulubionej zabawki.

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować na Wydziale z ponad 65 letnią tradycją, aktywnie współpracującym

Bardziej szczegółowo

Przedmioty rozszerzone: jęz. angielski (dwujęzyczny) historia geografia

Przedmioty rozszerzone: jęz. angielski (dwujęzyczny) historia geografia ODDZIAŁ I A (klasa 3-letnia dwujęzyczna z językiem angielskim) Głównym celem nauki w tej klasie jest biegłe opanowanie języka angielskiego (poziom C1) i poznanie kultury krajów anglojęzycznych. Powyższe

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ODDZIAŁÓW

CHARAKTERYSTYKA ODDZIAŁÓW CHARAKTERYSTYKA ODDZIAŁÓW ODDZIAŁ I AH (klasa 3-letnia dwujęzyczna z językiem hiszpańskim) Głównym celem nauki w tej klasie jest biegłe opanowanie języka hiszpańskiego (poziom C1 DELE intermedio/superior)

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci VII. WYŻSZE TABL. 1 (61). WYBRANE DANE O SZKOŁACH WYŻSZYCH Wydziały Instytuty Katedry Studenci Absolwenci Nauczyciele akademiccy a O G Ó Ł E M... 66 35 374 99101 19491 5646 Uniwersytet Gdański... 10 19

Bardziej szczegółowo

Menedżer Fitness & Wellness

Menedżer Fitness & Wellness Menedżer Fitness & Wellness Studia Podyplomowe Zostań pierwszym w Polsce Dyplomowanym Menedżerem Fitness & Wellness. Kreowanie standardów zarządzania sportem poprzez edukowanie i podnoszenie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Zarys projektu Celem projektu, którego pierwszy, opisywany tu etap planujemy zrealizować w okresie od stycznia do sierpnia 2006, jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

Opis klas pierwszych proponowanych kandydatom w roku szkolnym 2015/16

Opis klas pierwszych proponowanych kandydatom w roku szkolnym 2015/16 1a - PITAGORAS 1a - PITAGORAS Opis języka obcego Matematyka Fizyka Fizyka Klasa POLITECHNICZNA, do której trafiają uczniowie rozwijający swoje zainteresowania w zakresie przedmiotów ścisłych. Przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

drzwi otwarte Liceum Ogólnokształcące nr VII sobota 28 marca 2015 roku 10:00-13:00

drzwi otwarte Liceum Ogólnokształcące nr VII sobota 28 marca 2015 roku 10:00-13:00 Liceum Ogólnokształcące nr VII Tel.: 71 7986735 71 3617511 ul. Krucza 49 Fax: 71 3385149 53-410 Wrocław e-mail: lo7@lo7.wroc.pl strona: www.lo7.wroc.pl drzwi otwarte sobota 28 marca 2015 roku 10:00-13:00

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ W SIEMIATYCZACH prowadzić będzie w roku szkolnym 2015/2016 rekrutację do następujących szkół ponadgimnazjalnych:

ZESPÓŁ SZKÓŁ W SIEMIATYCZACH prowadzić będzie w roku szkolnym 2015/2016 rekrutację do następujących szkół ponadgimnazjalnych: ZESPÓŁ SZKÓŁ W SIEMIATYCZACH prowadzić będzie w roku szkolnym 2015/2016 rekrutację do następujących szkół ponadgimnazjalnych: Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej o 3-letnim cyklu nauczania

Bardziej szczegółowo

Wydział Przyrodniczy. Kierunek BIOLOGIA. www.ib.uph.edu.pl

Wydział Przyrodniczy. Kierunek BIOLOGIA. www.ib.uph.edu.pl Wydział Przyrodniczy Kierunek BIOLOGIA www.ib.uph.edu.pl BIOLOGIA Kierunek z ponad 40-letnią tradycją, który posiada pozytywną ocenę Państwowej Komisji Akredytacyjnej oraz Polskiej Komisji Akredytacyjnej.

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok I. DLA RODZICÓW ZASTĘPCZYCH 1. Być świadomym rodzicem zastępczym Cykl warsztatów wzmacniających kompetencje

Bardziej szczegółowo

SPIN SPÓJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I NAUKI. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPIN SPÓJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I NAUKI. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SPIN SPÓJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I NAUKI Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projektodawca Lider - Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Załącznik nr 1 do uchwały nr 46/2013 Senatu UP Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Wydział prowadzący kierunek:

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol

Załącznik 1. Nazwa kierunku studiów: FIZYKA Poziom kształcenia: II stopień (magisterski) Profil kształcenia: ogólnoakademicki Symbol Efekty kształcenia dla kierunku studiów FIZYKA TECHNICZNA - studia II stopnia, profil ogólnoakademicki - i ich odniesienia do efektów kształcenia w obszarze nauk ścisłych Kierunek studiów fizyka techniczna

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe informacje o XXIII Liceum Ogólnokształcącym im. Nauczycieli Tajnego Nauczania w Lublinie

Dodatkowe informacje o XXIII Liceum Ogólnokształcącym im. Nauczycieli Tajnego Nauczania w Lublinie Dodatkowe informacje o XXIII Liceum Ogólnokształcącym im. Nauczycieli Tajnego Nauczania w Lublinie NAUCZANE JĘZYKI W XXIII LO: We wszystkich oddziałach nauczane są dwa języki obce nowożytne: 1. język angielski

Bardziej szczegółowo

WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY WYKŁADY POPROWADZĄ PROFESOROWIE UNIWERSYTETU KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W WARSZAWIE. PROJEKT INAUGURACJA Misją Uniwersytetów Dziecięcych...jest rozbudzenie

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: 1 Forma studiów: stacjonarne/niestacjonarne Moduł

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE WYKSZTAŁCENIE

PRAKTYCZNE WYKSZTAŁCENIE PRAKTYCZNE WYKSZTAŁCENIE 2015 FAKTY I LICZBY 6 wydziałów 70 lat tradycji 34 kierunki 54 specjalności 10 000 studentów 62 000 absolwentów 1 700 pracowników 800 pracowników naukowych NASZA MISJA Zdrowie,

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r.

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. DWA STULECIA. DOBRY POCZĄTEK 1 października 2015 19 listopada 2016 Założenia Jubileuszu Celem Jubileuszu jest podkreślenie wyjątkowego znaczenia

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda

Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda Uniwersytet Łódzki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Program kształcenia Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda Łódź, 2012 1. Nazwa: Studia Podyplomowe dla Nauczycieli Przyroda 2. Opis: Studium

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja projektu rok szkolny 2012/2013

Ewaluacja projektu rok szkolny 2012/2013 Wyrównanie szans edukacyjnych uczniów wałbrzyskich szkół poprzez realizację programu zajęć dydaktyczno-wyrównawczych i dodatkowych dla uczniów o szczególnych potrzebach Nr projektu: POKL.09.01.02-02-010/11

Bardziej szczegółowo

Informator 2013/2014 STUDIA STACJONARNE STUDIA NIESTACJONARNE STUDIA PODYPLOMOWE. www.it.ukw.edu.pl. inżynierskie II magisterskie uzupełniające

Informator 2013/2014 STUDIA STACJONARNE STUDIA NIESTACJONARNE STUDIA PODYPLOMOWE. www.it.ukw.edu.pl. inżynierskie II magisterskie uzupełniające Wydział Matematyki Fizyki i Techniki INSTYTUT TECHNIKI STUDIA STACJONARNE inżynierskie II magisterskie uzupełniające STUDIA NIESTACJONARNE inżynierskie II magisterskie uzupełniające STUDIA PODYPLOMOWE

Bardziej szczegółowo

Projekt standardów kształcenia dla specjalności dodatkowej FORMY I TECHNIKI TANECZNE

Projekt standardów kształcenia dla specjalności dodatkowej FORMY I TECHNIKI TANECZNE Projekt standardów kształcenia dla specjalności dodatkowej FORMY I TECHNIKI TANECZNE KIERUNEK: Wychowanie fizyczne SPECJALNOŚC: wychowanie fizyczne w szkole Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Raciborzu

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ROLNICTWA I BIOINŻYNIERII

WYDZIAŁ ROLNICTWA I BIOINŻYNIERII WYDZIAŁ ROLNICTWA I BIOINŻYNIERII Wydział Rolnictwa i Bioinżynierii (WRiB) jest najstarszym, bo z ponad 90. tradycją, wydziałem Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Podstawowym zadaniem Wydziału jest

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: 30.06.2011 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22

Bardziej szczegółowo

Więcej zdjęć możesz obejrzeć w galerii. Wystarczy skopiować poniższy link.

Więcej zdjęć możesz obejrzeć w galerii. Wystarczy skopiować poniższy link. Jesteśmy szkołą innowacyjną od dwóch lat realizujemy wyjątkową na skalę kraju innowację pedagogiczną - autorską klasę I B matematyczno-fizyczno-informatyczną, w której realizuje się odwróconą szkołę z

Bardziej szczegółowo

ZWIERZĘTA. z różnych stron ŚWIATA

ZWIERZĘTA. z różnych stron ŚWIATA ZWIERZĘTA z różnych stron ŚWIATA PROJEKT Projekt Nie znikaj poświęcony jest zagadnieniu bioróżnorodności. Choć słowo bioróżnorodność jest stosunkowo młode, to robi obecnie prawdziwą karierę. Niestety przyczyna

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja 2015 / 2016

Rekrutacja 2015 / 2016 Rekrutacja 2015 / 2016 Klasy proponowane w roku szkolnym 2015/2016 z rozszerzonymi: matematyką, matematyką, matematyką, językiem angielskim, językiem angielskim, językiem polskim, fizyką i informatyką

Bardziej szczegółowo

Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy

Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy Ogłoszenie wyników konkursu Konferencja prasowa 21 listopada 2012 roku

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja 2015/2016

Rekrutacja 2015/2016 Rekrutacja 2015/2016 Propozycje klas na rok szk. 2015/2016 Klasa Program rozszerzony Języki Przedmioty wybrane do rekrutacji język polski język angielski język polski gr.i - historia język francuski język

Bardziej szczegółowo

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE I. MISJA 1. Wydział Zarządzania WSEiZ w Warszawie kieruje ofertę kształcenia do osób, pragnących

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK TURYSTYKA I REKREACJA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK TURYSTYKA I REKREACJA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK TURYSTYKA I REKREACJA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek Turystyka i rekreacja Organizacja turystyki i rekreacji Absolwent Państwowej

Bardziej szczegółowo

mówić żadnym ludzkim językiem. Nie wiedziałoby miałoby wspomnień i planów na przyszłość. Nasze

mówić żadnym ludzkim językiem. Nie wiedziałoby miałoby wspomnień i planów na przyszłość. Nasze w w w. t o r u n. a k n. p l mówić żadnym ludzkim językiem. Nie wiedziałoby miałoby wspomnień i planów na przyszłość. Nasze, błyskotliwych karier, czy możliwości realizowania Akademia Nauki jest instytucją

Bardziej szczegółowo

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej GOTOWI DO KARIERY na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej 1. KANDYDACI Masz otwarty umysł? Rynek Polski to dla Ciebie za mało i chcesz swobodnie poruszać się po gospodarce zglobalizowanego świata, odnosząc

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

I. Część ogólna programu studiów.

I. Część ogólna programu studiów. I. Część ogólna programu studiów.. Wstęp: Kierunek edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych jest umiejscowiony w obszarze sztuki (Sz). Program studiów dla prowadzonych w uczelni specjalności

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Specjalności: Inżynieria produkcji surowcowej, Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

OFERTA UZUPEŁNIAJĄCA KURSÓW I SZKOLEŃ DLA NAUCZYCIELI na I semestr roku szkolnego 2015/2016

OFERTA UZUPEŁNIAJĄCA KURSÓW I SZKOLEŃ DLA NAUCZYCIELI na I semestr roku szkolnego 2015/2016 OFERTA UZUPEŁNIAJĄCA KURSÓW I SZKOLEŃ DLA NAUCZYCIELI na I semestr roku szkolnego 2015/2016 Szanowni Państwo, w związku licznie zgłaszanymi uwagami oraz prośbami ze strony nauczycieli przesyłamy uzupełniającą

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany.

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany. Ul. Szkolna 3, 77-400 Złotów, tel. (067) 265 01 85, fax.(67) 265 01 90 Małgorzata Chołodowska NKJO w Złotowie Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ROLNICTWA I BIOINŻYNIERII

WYDZIAŁ ROLNICTWA I BIOINŻYNIERII WYDZIAŁ ROLNICTWA I BIOINŻYNIERII Wydział Rolnictwa i Bioinżynierii (WRiB) jest najstarszym, bo z ponad 90. tradycją, wydziałem Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Podstawowym zadaniem Wydziału jest

Bardziej szczegółowo

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III (4, 5 latki) Prowadząca: Aleksandra Sysło Opis metody Metoda projektów badawczych - polega na doświadczaniu, eksperymentowaniu, zadawaniu pytań o otaczającym

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu

Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu Dr hab. inż. Bolesław Karwat prof. nadzwyczajny Pełnomocnik Rektora AGH ds. Tworzenia Wydziału Inżynierii Wytwarzania Sekretarz Kolegium Dziekanów Wydziałów

Bardziej szczegółowo

13.04.2015 14.04.2015 roku Gry Niekomputerowe, czyli projektowanie gier planszowych.

13.04.2015 14.04.2015 roku Gry Niekomputerowe, czyli projektowanie gier planszowych. 13.04.2015 Grupa I i 14.04.2015 roku Grupa II bibliotekarzy wzięła udział w szkoleniu Gry Niekomputerowe, czyli projektowanie gier planszowych. Szkolenia przeprowadzone przez Macieja Rynarzewskiego były

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA DZIENNE NA ROK AKADEMICKI 2005/2006

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA DZIENNE NA ROK AKADEMICKI 2005/2006 KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA DZIENNE NA ROK AKADEMICKI 2005/2006 nazwa kierunku i specjalności Architektura krajobrazu* Architektura wnętrz projektowanie wnętrz projektowanie ogrodów projektowanie wystaw

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS Szanowni Państwo, w imieniu Fundacji Studenckie Forum Business Centre Club zwracamy się do Państwa z ofertą współpracy przy projekcie Festiwal BOSS. Mamy nadzieję, że poniższa oferta będzie dla Państwa

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU Wydział Fizyki PASJA MA SIŁĘ PRZYCIĄGANIA. STUDIUJ Z NAMI I UCZYŃ Z NIEJ SPOSÓB NA ŻYCIE. O WYDZIALE Wydział Fizyki to duża jednostka naukowo-dydaktyczna, której

Bardziej szczegółowo

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta Szkoła Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta szkoła to taka, która nie zamyka się na kulturę, sztukę, sport, środowiska lokalne. Potrafi korzystać

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentujemy tematyczny podział gromadzonych tytułów czasopism, dostępnych w Czytelni biblioteki.

Poniżej prezentujemy tematyczny podział gromadzonych tytułów czasopism, dostępnych w Czytelni biblioteki. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach oferuje w bieżącej prenumeracie bogaty zbiór czasopism metodycznych i fachowych dla nauczycieli, wychowawców oraz bibliotekarzy, psychologów, pedagogów szkolnych

Bardziej szczegółowo

Lp. Szkoła Dni otwarte Oferta szkoły

Lp. Szkoła Dni otwarte Oferta szkoły Zestawienie Dni otwartych w liceach ogólnokształcących w toku szkolnym 2013/2014 Lp. Szkoła Dni otwarte Oferta szkoły 1. 2. 3. I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Białymstoku II Liceum Ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

Programy unijne. realizowane w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gryficach

Programy unijne. realizowane w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gryficach Programy unijne realizowane w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gryficach W roku szkolnym 2011/2012 w naszej szkole są realizujemy programy: Newton też był uczniem Kompetencje kluczowe

Bardziej szczegółowo

Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim

Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim 1. Przyporządkowanie kierunku studiów do obszarów kształcenia opisanych w Krajowych Ramach Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia na kierunku architektura krajobrazu studia drugiego stopnia na specjalności: kształtowanie i ochrona krajobrazu

Opis efektów kształcenia na kierunku architektura krajobrazu studia drugiego stopnia na specjalności: kształtowanie i ochrona krajobrazu Załącznik nr 1 Opis efektów kształcenia na kierunku architektura krajobrazu studia drugiego stopnia na specjalności: kształtowanie i ochrona krajobrazu Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony

Bardziej szczegółowo

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl Projekt pn. Ogólnopolski Program Kształcenia Kadr Sportowych powstał w celu dostosowania kształcenia do potrzeb gospodarki opartej na wiedzy. W szczególności uwzględniono potrzeby środowiska sportowego,

Bardziej szczegółowo

ZASTANAWIASZ SIĘ CO STUDIOWAĆ?

ZASTANAWIASZ SIĘ CO STUDIOWAĆ? ZASTANAWIASZ SIĘ CO STUDIOWAĆ? W obecnych czasach studiowanie popularnych kierunków nie zawsze się opłaca. Warto zastanowić się nad wyborem kierunku, który daje podstawy do znalezienia atrakcyjnej pracy.

Bardziej szczegółowo

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego 2011 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Dokument zatwierdzony przez Radę Wydziału Fizyki UW w dniu 29 listopada 2011r. Warszawa, 2011-11-29 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału

Bardziej szczegółowo

1.2 Cele i efekty kształcenia Kierunek kosmetologia studia magisterskie - II stopnia

1.2 Cele i efekty kształcenia Kierunek kosmetologia studia magisterskie - II stopnia 1.2 Cele i efekty kształcenia Kierunek kosmetologia studia magisterskie - II stopnia Efekty kształcenia WSZKIPZ Cel kształcenia Wybrane przedmioty Formy kształcenia Posiada rozszerzoną wiedzę w zakresie

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ Program kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa kierunku studiów Określenie obszaru kształcenia/obszarów kształcenia, z których został wyodrębniony kierunek studiów, dla którego tworzony

Bardziej szczegółowo

Oferta studiów 2015/2016

Oferta studiów 2015/2016 Oferta studiów 2015/2016 Zapraszamy na cieszące się dużym zainteresowaniem kandydatów i renomą, atrakcyjne studia 1.stopnia (licencjackie), 2. stopnia (magisterskie) i 3. stopnia (doktoranckie) na kierunkach:

Bardziej szczegółowo

Ankieta miała na celu dokonanie ewaluacji działań ń edukacyjnych szkół prowadzonych we współpracy z wyższymi uczelniami w roku szkolnym 2010/2011.

Ankieta miała na celu dokonanie ewaluacji działań ń edukacyjnych szkół prowadzonych we współpracy z wyższymi uczelniami w roku szkolnym 2010/2011. Wyniki ankiety: Ewaluacja na temat współpracy szkół z wyższymi uczelniami działającymi na terenie e województwa opolskiego w roku szkolnym 2010/11 wybrane zagadnienia Ankieta miała na celu dokonanie ewaluacji

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH

PROPOZYCJE PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH PROPOZYCJE PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH (każdy projekt opisany jest na oddzielnej stronie) Fizyka jest wszędzie człowiek to też maszyna. Cel ogólny: Porównanie funkcjonowania człowieka do działania doskonale

Bardziej szczegółowo

Społeczne Gimnazjum Językowo-Informatyczne STO. w Słupsku. Czy praca z uczniem na zajęciach pozalekcyjnych ma wpływ na wyniki egzaminów zewnętrznych?

Społeczne Gimnazjum Językowo-Informatyczne STO. w Słupsku. Czy praca z uczniem na zajęciach pozalekcyjnych ma wpływ na wyniki egzaminów zewnętrznych? Społeczne Gimnazjum Językowo-Informatyczne STO w Słupsku Czy praca z uczniem na zajęciach pozalekcyjnych ma wpływ na wyniki egzaminów zewnętrznych? Społeczne Gimnazjum Językowo- Informatyczne Społecznego

Bardziej szczegółowo

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 M i ędzynarodo w e Targ i P oznańsk i e II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego WWW.PEWUKA.PL

Bardziej szczegółowo

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT

Katedra Marketingu. Wydział Zarządzania. Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Koło Naukowe Komunikacji Marketingowej PRYZMAT Drogi studencie! Dziękujemy, że zainteresowała Cię oferta Katedry Marketingu Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego!

Bardziej szczegółowo

I L I C E U M O G Ó L N O K S Z T A Ł C Ą C E I M. M A R I I K O N O P N I C K I E J

I L I C E U M O G Ó L N O K S Z T A Ł C Ą C E I M. M A R I I K O N O P N I C K I E J I L I C E U M O G Ó L N O K S Z T A Ł C Ą C E I M. M A R I I K O N O P N I C K I E J 16-400 Suwałki, Plac A. Mickiewicza 3, tel. (0-87) 5665626, 5662851 e-mail: sekretariat@1lo.suwalki.eu, http://www.1lo.suwalki.pl

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r.

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r. PSP.4013/12 (projekt) Uchwała Nr./12 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 12 r. w sprawie uchwalenia programu kształcenia dla studiów podyplomowych Nauczyciel przyrody

Bardziej szczegółowo

4. Kartka z kalendarza opis festiwalu lub święta w wybranych krajach anglojęzycznych.

4. Kartka z kalendarza opis festiwalu lub święta w wybranych krajach anglojęzycznych. Tematy ogólne projektów uczniowskich z języków obcych. 1. Podróż moich marzeń opis miejsca w Wielkiej Brytanii. 2. Podróż moich marzeń opis miejsca w Stanach Zjednoczonych. 3. Podróż moich marzeń opis

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ 1. Umiejscowienie studiów w obszarze nauki Studia podyplomowe, realizowane są jako kierunek kształcenia obejmujący wybrane

Bardziej szczegółowo

Fotoreportaż z zajęć unijnych Rozwój przez nowoczesną edukację w szkołach Gminy Jaworze. Drugi etap zajęć

Fotoreportaż z zajęć unijnych Rozwój przez nowoczesną edukację w szkołach Gminy Jaworze. Drugi etap zajęć Fotoreportaż z zajęć unijnych Rozwój przez nowoczesną edukację w szkołach Gminy Jaworze Drugi etap zajęć Język polski grupa 1 Język polski grupa 2 W programie Koło pasjonatów języka niemieckiego założono,

Bardziej szczegółowo

Misja Uczelni i Wydziału : interdyscyplinarna aktywność naukowo badawcza, artystyczna i dydaktyczna i projektowa.

Misja Uczelni i Wydziału : interdyscyplinarna aktywność naukowo badawcza, artystyczna i dydaktyczna i projektowa. 1.CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Nazwa kierunku: Architektura i Urbanistyka Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia; Tryb kształcenia: stacjonarny; Profil kształcenia: ogólnoakademicki; Obszar kształcenia:

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH

WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH Załącznik nr 1 WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH INSTYTUT MUZYKI Edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej - studia pierwszego stopnia stacjonarne edukacja muzyczna (n) Przyjęcie kandydatów na studia następuje

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Data opracowania: 06.07.2015 r. Internet:

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PROFILOWA

DEKLARACJA PROFILOWA A1 DEKLARACJA PROFILOWA Imię i nazwisko kandydata... Preferowane kierunki przyszłych studiów...... Uczeń Gdańskiego Liceum Autonomicznego sam tworzy i modyfikuje swój profil kształcenia. Czyni to poprzez

Bardziej szczegółowo

XX Rozwojowy Festiwal dla Kobiet PROGRESSteron w Trójmieście

XX Rozwojowy Festiwal dla Kobiet PROGRESSteron w Trójmieście Patroni medialni lokalni Patroni XX Rozwojowy Festiwal dla Kobiet PROGRESSteron w Trójmieście Patroni medialni ogólnopolscy O PROGRESSteronie O PROGRESSteronie Festiwal Rozwojowy dla Kobiet PROGRESSteron

Bardziej szczegółowo

WITAMY. w Szkole Podstawowej nr 14 z Oddziałami Integracyjnymi im. Adama Mickiewicza w Zabrzu

WITAMY. w Szkole Podstawowej nr 14 z Oddziałami Integracyjnymi im. Adama Mickiewicza w Zabrzu WITAMY w Szkole Podstawowej nr 14 z Oddziałami Integracyjnymi im. Adama Mickiewicza w Zabrzu ul. Gdańska 10 tel./fax: 32 271-61-80 www.sp14.zabrze.pl sekretariatsp14zabrze@gmail.com Nasza szkoła to miejsce,

Bardziej szczegółowo

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Uniwersyteckie Kolegium Kształcenia Nauczycieli Języka Angielskiego Ramowy Program Studiów Podyplomowych w specjalności nauczycielskiej

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE realizuje projekt WZMOCNIENIE POTENCJAŁU PWSZ W KONINIE DROGĄ DO WZROSTU LICZBY ABSOLWENTÓW KIERUNKU O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Projekt Unii Europejskiej Comenius 2012 2014 EUROPEJSKIE GRAFFITI SPOSOBY WYRAŻANIA EMOCJI

Projekt Unii Europejskiej Comenius 2012 2014 EUROPEJSKIE GRAFFITI SPOSOBY WYRAŻANIA EMOCJI Projekt Unii Europejskiej Comenius 2012 2014 EUROPEJSKIE GRAFFITI SPOSOBY WYRAŻANIA EMOCJI Szkoła Podstawowa nr 3 w Żywcu zaprosiła do wspólpracy nad nowym projektem szkoły z 6 krajów: Chorwacji, Irlandii

Bardziej szczegółowo

WIZJA I MISJA SZKOŁY

WIZJA I MISJA SZKOŁY 1.września 1990 r. Społeczna Szkoła Podstawowa nr 12 rozpoczęła swoją działalność. Koncepcja szkoły to pomysł P. Ligii Krajewskiej, pierwszego dyrektora szkoły. 1 września 1998 r. Dzieci rozpoczęły naukę

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2014/2015. 1. Wydział Humanistyczny

Kryteria kwalifikacji na studia w roku akademickim 2014/2015. 1. Wydział Humanistyczny na studia w roku akademickim 2014/2015 * - przedmiot kierunkowy ** - studia zostaną uruchomione po uzyskaniu zgody ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego SM stara matura NM nowa matura 1. Wydział

Bardziej szczegółowo

Warsztaty kreatywne. Warsztaty kreatywne to ciekawa forma nauki połączona z doskonałą zabawą.

Warsztaty kreatywne. Warsztaty kreatywne to ciekawa forma nauki połączona z doskonałą zabawą. Warsztaty kreatywne Warsztaty kreatywne to ciekawa forma nauki połączona z doskonałą zabawą. Naszą misją jest propagowanie ekologicznych zachowań dlatego w sposób praktyczny pokazujemy, jak nadać drugie

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie trzeciej edycji Akademii Młodych Dyplomatów Promocja im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego

Podsumowanie trzeciej edycji Akademii Młodych Dyplomatów Promocja im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego Podsumowanie trzeciej edycji Akademii Młodych Dyplomatów Promocja im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego W roku akademickim 2006/2007 odbyła się III edycja Akademii Młodych Dyplomatów, programu przygotowującego

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna i przyjazna szkoła

Bezpieczna i przyjazna szkoła Zespół Szkół Nr 3 Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Gustawa Morcinka, Gimnazjum nr 4 ul. Mickiewicza 11 43-430 Skoczów to Bezpieczna i przyjazna szkoła Budynek główny Zespołu Szkół nr 3 Tel./fax: 33 853 37 12

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU ZAWODOWEGO

PROGRAM STAŻU ZAWODOWEGO Akademia Pomorska w Słupsku Instytut Geografii i Studiów Regionalnych PROGRAM STAŻU ZAWODOWEGO dla studentów na kierunku GEOGRAFIA studia I stopnia specjalność GOSPODARKA I POLITYKA SAMORZĄDOWA studia

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo