Sprawozdanie z realizacji Programu Wspierania Rodziny i Rozwoju Pieczy Zastępczej Miasta Chełm na lata za 2014 rok

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sprawozdanie z realizacji Programu Wspierania Rodziny i Rozwoju Pieczy Zastępczej Miasta Chełm na lata 2014 2016 za 2014 rok"

Transkrypt

1 Sprawozdanie z realizacji Programu Wspierania Rodziny i Rozwoju Pieczy Zastępczej Miasta Chełm na lata za 2014 rok

2 WSTĘP W celu realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny i pieczy zastępczej, które na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015r. poz. 332) zaliczają się do katalogu zadań własnych gminy jak również powiatu, Rada Miasta Chełm dnia 30 grudnia 2013 r. podjęła Uchwałę Nr XXXVII/425/13 w sprawie przyjęcia Programu Wspierania Rodziny i Rozwoju Pieczy Zastępczej Miasta Chełm na lata Realizatorami zadań zawartych w Programie są jednostki organizacyjne Miasta Chełm tj.: Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Chełmie (MOPR), Chełmskie Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie w Chełmie (ChCPDiR) oraz Dom Małych Dzieci w Chełmie (DMD). Zgodnie z zapisami Programu sposobem monitorowania efektów realizowanych działań będzie coroczne sprawozdanie z jego realizacji za 2014 rok strona 2 z 24

3 Lp. Zadania Podmiot odpowiedzialny za realizację 1. Wsparcie rodzin niewydolnych w pełnieniu funkcji opiekuńczo wychowawczej w formie asystenta rodziny. MOPR Efekty Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Chełmie realizował pracę z rodziną zgodnie z opracowanym planem pracy. Plan ten został opracowany we współpracy z członkami rodziny oraz w konsultacji z pracownikiem socjalnym. Plan pracy z rodziną odpowiadał na problemy wyszczególnione przez pracowników socjalnych w wywiadzie środowiskowym. Odnosił się on zarówno do stwierdzonych deficytów jak też potrzebami mocnych stron rodziny. Celem głównym każdego planu pracy z rodziną była poprawa funkcjonowania rodziny w wypełnianiu funkcji opiekuńczo wychowawczych. Powyższe plany zawierały również cele szczegółowe dostosowane do potrzeb danej rodziny. W okresie sprawozdawczym asystenci rodziny współpracowali z placówkami opiekuńczo wychowawczymi tj. Chełmskim Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie w Chełmie, Domem Małych Dzieci w Chełmie oraz placówkami w Siedliszczu i Krasnymstawie. Współpraca ta miała na celu przygotowanie i realizację planów pomocy dzieciom przebywającym w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Asystenci rodzin uczestniczyli również w dwóch posiedzeniach zespołu do spraw okresowej oceny sytuacji dzieci umieszczonych w rodzinnej i instytucjonalnej pieczy zastępczej, a także przygotowywali opinie na temat sytuacji rodziny pod kątem możliwości powrotu dzieci pod opiekę rodziców. W ramach realizowanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Chełmie Projektu Systemowego Razem wśród ludzi 2014 matki z dziećmi objęte pomocą Ośrodka, w tym również wsparciem asystenta rodziny wzięły udział w Programie Aktywności Lokalnej. W miesiącach od lipca do września uczestniczki projektu ukończyły trzy kursy: Kucharz małej gastronomii, Prowadzenie gospodarstwa domowego z treningiem ekonomicznym oraz Kurs obsługi komputera. Podczas odbywania zajęć dzieci uczestniczek miały zapewnioną opiekę oraz zorganizowane zajęcia pedagogiczno psychologiczne i wyżywienie. Uczestniczki Programu objęte były również pomocą specjalistyczną w formie indywidualnego poradnictwa psychologicznego i doradztwa zawodowego. W ramach Programu Aktywności Lokalnej zorganizowano w dniu 13 września wycieczkę do Parku Edukacji i Rozrywki Farma Iluzji we wsi Mościska oraz w dniu 20 września spotkanie integracyjne dla uczestników Programu wraz z członkami najbliższej rodziny w Ośrodku Rekreacyjno-Wypoczynkowym Ranczo Budrysa w Strupinie Dużym. Podczas spotkań integracyjnych uczestniczki Programu wzięły udział w warsztatach psychologicznych, a dla ich dzieci i osób z otoczenia pracownicy Zespołu do Spraw Pieczy Zastępczej MOPR w Chełmie przygotowali oprócz poczęstunku, wiele ciekawych atrakcji tj. kulig letni, tor pontonowy, niemożliwy trójkąt, lewitujący kran, tunel zapomnienia, wiklinowy labirynt, grobowiec Faraona, magiczny domek, labirynt luster, pola dmuchańców. Rodziny uczestniczące w wycieczce i spotkaniu integracyjnym doświadczyły jak można w ciekawy i atrakcyjny sposób spędzić czas wolny. Wskaźniki liczba rodzin za 2014 rok strona 3 z 24

4 2. Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka ChCPDiR W czerwcu i grudniu dokonana była okresowa ocena rodzin objętych asystenturą. W ocenie brał udział Dyrektor MOPR, pracownicy Zespołu do Spraw Pieczy Zastępczej i Działu Pomocy Środowiskowej. Podczas dokonywania oceny omawiana była sytuacja rodzin tj. funkcjonowanie rodzin i zrealizowane zadania zawarte w planie pracy z rodziną oraz napotykane trudności i propozycje ich rozwiązania. 1. Rozwijanie funkcji i procesów poznawczych z programem Kubuś Puchatek - program zajęć korekcyjnych z wykorzystaniem elementów metody integracji sensorycznej Violet Maas i ćwiczeń grafomotorycznych wg H. Tymichovej. Zajęcia przeznaczony były dla dzieci młodszych w wieku 5-10 lat, powiązane były z cyklem zajęć rozwijających wiedzę o świecie przyrody opartym o prezentację zdjęć, słuchanie dźwięków natury, pogadanki tematyczne oraz wycieczki plenerowe. Celem głównym zajęć było rozwijanie sprawności manualnej poprzez ćwiczenia i zabawy usprawniające motorykę małą i dużą oraz redukujące napięcia mięśniowe. W efekcie u dzieci wykształcone zostały: właściwy chwyt pisarski, dobra postawa ciała przy pisaniu, prawidłowy układ rąk przy pracy, co przeniosło się na poprawę jakości i tempa pisania i rysowania. 2. Zajęcia z wykorzystaniem bajek terapeutycznych realizowane w grupie dzieci młodszych, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci z rodzin alkoholowych przejawiających nadmierną lękliwość i wycofanie w sytuacjach społecznych oraz przejmujących role rodzicielskie. Celem głównym cyklu bajek było niwelowanie lęku w sytuacjach trudnych, wspieranie rozwoju dziecka, zwłaszcza emocjonalnego oraz wzbogacenie jego wiedzy. Efektem było uspokojenie, wyciszenie dzieci, zredukowanie ich problemów emocjonalnych, ukazanie różnych sposobów radzenia sobie w sytuacjach trudnych. 3. Wychowanie przez sztukę sposobem na rozładowanie emocji i rozwój twórczy program z zakresu wspomagania rozwoju dziecka. Zajęcia realizowane były w okresie od kwietnia do grudnia 2014 r. dla młodszych wychowanków. Podczas zajęć wykorzystywano następujące metody pracy z dzieckiem - muzykoterapię dogłębną komórkową (indywidualne i grupowe sesje relaksacyjne z wykorzystaniem kamertonów), naukę piosenek i zabaw muzycznych, stymulowanie zmysłów: dotyku, smaku, węchu, słuchu, terapię kolorem, bajkoterapię, plastykoterapię, poznawanie różnorodnych technik plastycznych. 4. Praca z wychowankiem w zakresie osiągania powodzenia szkolnego, praca korekcyjno -wyrównawcza: 1) kształtowanie właściwego stosunku do obowiązków szkolnych i zdobywanie wiedzy; 2) mobilizowanie do systematycznego przygotowywanie się i uczestnictwa w zajęciach lekcyjnych; 3) pomoc w rozwiązywaniu problemów edukacyjnych i wychowawczych na terenie szkoły; 4) zachęcanie do uczestnictwa w zajęciach pozalekcyjnych i kołach zainteresowań; 5) stymulowanie ogólnego rozwoju dziecka; liczba dzieci - 30 liczba programów za 2014 rok strona 4 z 24

5 6) wyrównywanie dysharmonii rozwojowych oraz korygowanie zaburzonych funkcji; 7) pomoc w opanowaniu wiadomości i umiejętności przewidzianych w programie nauczania na danym etapie kształcenia; 8) wyrabianie cech osobowości warunkujących dalsze, samodzielne funkcjonowanie w systemie szkolnym podnoszenie poczucia własnej wartości, rozbudzenie zainteresowań i wyrabianie właściwej motywacji do nauki); 9) zapobieganie powstawaniu wtórnych zaburzeń emocjonalnych. 5. W zakresie pracy z dzieckiem ChCPDiR zrealizowało następujące programy: Każdy z nas jest jak diament. Każdy z nas jest wygranym program psychoedukacyjny dla dzieci i młodzieży. Program realizowany był w formie warsztatowej podczas zajęć grupowych 1 raz w miesiącu dla 30 wychowanków. Podzielony został na trzy moduły: - praca z emocjami celem spotkań była nauka rozpoznawania, nazywania i wyrażania w sposób konstruktywny własnych uczuć i emocji, rozwijanie zdolności radzenia sobie w sytuacjach trudnych oraz trening zastępowania agresji, czego efektem było podniesienie u wychowanków świadomości przeżywanych emocji i problemów, refleksyjności na temat własnych zachowań; - praca z wartościami celem spotkań było ćwiczenie umiejętności rozpoznawania swoich mocnych i słabych stron, budowania własnej hierarchii wartości oraz ustalania w oparciu o nią priorytetów życiowych, co umożliwiło uczestnikom na budowanie pozytywnej samooceny, zwiększanie ich poczucia własnej wartości oraz samoakceptacji, wzmocnienie wiary we własne możliwości; - kształtowanie umiejętności interpersonalnych celem było dostarczenie wiedzy z zakresu poprawnej i skutecznej komunikacji, kształtowanie umiejętności współdziałania z grupą, trening zachowań asertywnych, co w rezultacie wychowankowie mogli wykorzystać do konstruktywnego rozwiązywania konfliktów i podniesienia własnych kompetencji psychospołecznych; Mogę żyć inaczej, mogę żyć świadomie program wychowawczo profilaktyczny dla młodzieży. Program realizowany był podczas zajęć grupowych 1 raz w miesiącu dla 20 wychowanków oraz podczas spotkań indywidualnych z wychowankami. Celem programu było rozwijanie wiedzy i świadomości wychowanków na temat zagrożeń wynikających z używania substancji psychoaktywnych, wpływu środków odurzających na zdrowie i psychikę człowieka, konsekwencji wynikających z używania substancji psychoaktywnych oraz mechanizmów powstawania uzależnienia, propagowanie alternatywnych form umożliwiających zaspokojenie potrzeby aktywności i osiągnięć, a także rozwijanie takich umiejętności jak skuteczna komunikacja, asertywność, umiejętność raczenia sobie ze stresem. Efektem zajęć było podniesienie kompetencji psychospołecznych wychowanków, umożliwiających im świadome podejmowanie odpowiedzialnych decyzji oraz odmawianie w sytuacjach nacisku grupowego; za 2014 rok strona 5 z 24

6 Nie pal przy mnie proszę program profilaktyczny realizowany we współpracy z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Chełmie. Programem objęto wszystkich wychowanków placówki w grupie wiekowej 6 9 lat. Celem programu była edukacja wychowanków dotycząca profilaktyki antynikotynowej, negatywnego wpływu biernego palenia tytoniu na organizm. Program realizowany był w formie warsztatów, ekspozycji materiałów edukacyjno informacyjnych (plakaty i ulotki), wykonywane były prace plastyczne, gazetki ścienne. Przeprowadzane były pogadanki, rozmowy indywidualne i grupowe zarówno z wychowankami, jak i rodzicami. Program zakończył się podczas festynu zorganizowanego w Centrum z okazji Dnia Dziecka. Dzięki programowi wychowankowie poszerzyli swoja wiedzę na temat zdrowia, a zwłaszcza szkodliwego oddziaływania nikotynyna organizm; Trzymaj formę - program profilaktyczny realizowany we współpracy z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Chełmie. Programem objęto 14 wychowanków Centrum w wieku od 10 do 18 lat. Celem programu była edukacja wychowanków w zakresie zasad zdrowego odżywiania i promocji aktywnego stylu życia. Program zrealizowano w formie warsztatowej: obliczano wskaźnik BMI, układano jadłospis, poznawano zasady przygotowywania zdrowych posiłków. Organizowano zajęcia sportowe i gry zespołowe, wyjścia na basen i lodowisko. Wychowankowie poszerzyli swoją wiedzę na temat zdrowia, zdrowego odżywiania oraz jak aktywnie spędzać wolny czas. Program zakończył się podczas festynu zorganizowanego w Centrum z okazji Dnia Dziecka; Prawdy i mity o substancjach psychoaktywnych zajęcia warsztatowez zakresu profilaktyki uzależnień miały na celu kształtowanie postawy asertywnej oraz umiejętności odmawiania w sytuacjach ryzykownych. Wychowankowie mieli możliwość wysłuchania wykładów na temat zagrożeń i konsekwencji wynikających z zażywania substancji psychoaktywnych, uczestniczyć w dyskusjach, brali także udział w projekcji filmów edukacyjnych. Na zakończenie programu wychowankowie placówki wzięli udział w konkursie plastycznym pn.: NIEĆPA NIE ĆPAM, NIE PIJĘ, NIE PALĘ, który został zorganizowany przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Lublinie w ramach wydarzenia kulturalnego o charakterze profilaktycznym z cyklu NIEĆPA organizowanego przez Polskie Towarzystwo Zapobiegania Narkomanii w Warszawie. Podsumowaniem tego wydarzenia było zaproszenie naszych wychowanków do Lublina na koncert zespołu BLUE CAFE. W ChCPDiR terapeuta w ramach pracy z dzieckiem szczególną uwagę zwracał na wzmocnienie aktywności społecznej oraz komunikacji z dzieckiem. Prowadzone były rozmowy terapeutyczne poszerzające świadomość funkcjonowania w kontakcie z drugim człowiekiem, mające na celu poprawić relacje dzieci z rodzicami i rodzeństwem oraz poprawę komunikacji w grupie. Zajęcia odbywały się na bieżąco. Ponadto prowadzone były zajęcia rozwojowo terapeutyczne z wykorzystaniem arteterapii mające na celu rozwijanie kreatywności dzieci za 2014 rok strona 6 z 24

7 DMD 1. Program edukacyjno - wychowawczy Wyrównywanie deficytów rozwojowych u dzieci realizowany był w trakcie zajęć prowadzonych przez wychowawców w grupie dzieci 3-7 letnich od lutego do lipca 2014 r. Program miał na celu niwelowanie braków na miarę wieku i predyspozycji indywidualnych dzieci, aby wzmocnić poczucie własnej wartości. Realizacja programu miała na celu stymulowanie rozwoju dziecka w sferze umysłowej, motorycznej i komunikacyjnej, wyrównywanie braków w umiejętnościach i wiadomościach, stymulowanie i usprawnianie rozwoju funkcji psychomotorycznych oraz eliminowanie niepowodzeń szkolnych, a także ich emocjonalnych i społecznych konsekwencji. Objęte programem dzieci aktywnie uczestniczyły w zajęciach, podczas których techniki i metody pracy były dostosowywane do ich możliwości. Metoda samodzielnych doświadczeń stworzyła dzieciom optymalne warunki do działań edukacyjnych poprzez zabawę oraz możliwości swobodnego wypowiadania się. Metoda poglądowa umożliwiła inspirowanie działalności dzieci sugestią, zachętą i budzeniem zainteresowania zabawami tematycznymi i dydaktycznymi. Metoda zadań stawianych do wykonania pobudzała aktywność u dzieci podczas zajęć prowadzonych przez wychowawców. Metoda żywego słowa oraz inne metody słowne skłaniały dzieci do podejmowania działań, dzięki którym zdobywały one nowe umiejętności i wiedzę, rozwijały procesy myślowe oraz utrwalały nabyte wiadomości i umiejętności. W sferze motoryki małej realizowano ćwiczenia i zabawy kształtujące prawidłowe napięcie mięśniowe dłoni poprzez posługiwanie się przyborami do rysowania i malowania. W celu usprawnienia precyzji ruchów rąk, dzieci lepiły z plasteliny, wycinały po liniach, ugniatały bibułę, robiły wydzieranki, nawlekały koraliki, konstruowały budowle z klocków. Swoje umiejętności grafomotoryczne wychowankowie usprawniali poprzez łączenie kropek, rysowanie szlaczków i wzorów z elementów literopodobnych, odrysowywanie i kalkowanie szablonów. W zakresie motoryki dużej rozwijana była u dzieci sprawność ruchowa, poprawiono u nich zręczność i kondycję fizyczną, koordynację i płynność ruchów poprzez różnorodne gry i zabawy z piłką, ćwiczenia równoważne, bieganie, podskoki, jazdę na rowerach czy hulajnodze, korzystanie z urządzeń zainstalowanych na placu zabaw oraz zajęcia muzyczno - ruchowe przy muzyce. Sfera komunikacji doskonalona była poprzez wspomaganie rozwoju mowy i umiejętności językowe. Służyły temu ćwiczenia oddechowe, artykulacyjne, słuchowe, ćwiczenia usprawniające język, żuchwę i wargi, a także słuchanie bajek czytanych przez wychowawcę oraz nauka na pamięć wierszy wspomagających rozwój mowy dziecka. Program uwzględniał także kształcenie myślenia matematycznego, które dotyczyło ułatwienia dzieciom nabycia umiejętności liczenia poprzez ćwiczenia koncentracji uwagi, rozwijanie spostrzegawczości, opanowanie umiejętności porównywania, segregowania i klasyfikowania, utrwalania znajomości cyfr, a także kształtowania świadomości w schemacie własnego ciała. Podczas zajęć dzieci przyswajały znaki matematyczne, uczyły się wierszyków z elementami liczenia, korzystały liczba dzieci - 12 liczba programów za 2014 rok strona 7 z 24

8 z gier logicznych i edukacyjnych, dobierały w pary figury geometryczne, uczyły się liczyć na palcach i liczmanach, porównywały przedmioty o różnej wielkości, długości i szerokości, poznawały określenia: duży - mały, gruby - cienki, długi - krótki, nazywały części ciała, rozróżniały strony. Ostatnim z założeń programu edukacyjno - wychowawczego było rozwijanie umiejętności czytania poprzez usprawnianie percepcji wzrokowej na materiale literowym, utrwalanie kształtu i położenia liter, czytanie i pisanie pojedynczych zdań, ich układanie i uzupełnianie, dzielenie wyrazów na sylaby i litery, głoskowanie. Założenia programowe realizowane były w trakcie zajęć zespołowych, grupowych oraz indywidualnej pracy z dziećmi. Podczas zajęć korzystano z takich materiałów jak: 100 tekstów do ćwiczeń logopedycznych, Cmokaj, dmuchaj, parskaj, chuchaj Ewa Skorek, Ćwiczenia oddechowe i artykulacyjne dla najmłodszych Katarzyna Szłapa, Razem w przedszkolu A. Łada, D. Piotrowska, ABC Smyka W. Żabo - Żabińska, Przedszkole pięciolatka J. Kapała, Poznajemy i piszemy szlaczki, literki, cyferki, Zbiór zagadek dla dzieci J. Laskowska, Entliczek pentliczek ku dziecku oraz Program wychowania przedszkolnego B. Kużnio, T. Parczewska. W programie wykorzystywane były także różne gry dydaktyczne, tematycznie dostosowane do zajęć m.in. Poznajemy godziny, Nawlekaj nie czekaj, Domino, Twister, Wygibajtus, Big puzzle, Junior memo, Puzzle ortograficzne. W sferze sprawności motorycznej znacznie wzrósł poziom sprawności manualnej, graficznej i koncentracji uwagi u wychowanków. Nastąpiła zmiana w zakresie motoryki dużej, poprzez podniesienie poziomu sprawności ruchowej. W sferze komunikacji wzrosła umiejętność wypowiadania się w rozwiniętej i logicznej formie. Praca nad wyrównaniem deficytów w sferze kształcenia myślenia matematycznego podniosła u dzieci poziom umiejętności klasyfikowania, porównywania i segregowania przedmiotów oraz łączenia ich w zbiory. Rozwijanie umiejętności czytania wpłynęło na poprawę w zakresie płynnego czytania. Dużym osiągnięciem było wypracowanie u wychowanków wzrostu poziomu samodzielności i systematyczności w pracy oraz umiejętności dokonywania samooceny. Dzieci objęte powyższym programem codziennie wykazują się swoimi umiejętnościami stosując aktywne formy spędzania czasu wolnego na świeżym powietrzu, z wykorzystaniem sprzętu sportowego. Do wypracowanych podczas trwania programu trwałych efektów należy zaliczyć osiągnięcia szkolne oraz prace plastyczne dzieci wykonane różnymi technikami plastycznymi. 2. Program zajęć wychowawczo - profilaktycznych dla klas I III szkół podstawowych SPÓJRZ INACZEJ. Program Spójrz inaczej był realizowany przez pedagoga i psychologa w okresie od marca do sierpnia 2014 roku z podopiecznymi Domu Małych Dzieci w Chełmie. Odbyły się 22 spotkania. Udział w zajęciach brało sześcioro dzieci od 6 do 9 roku życia. Cykl 22 zajęć dotyczył trzech bloków tematycznych: 1) Postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć. Zajęcia dotyczyły własnej tożsamości i pozytywnej samooceny, za 2014 rok strona 8 z 24

9 a także podobieństw i różnic między ludźmi. Pomogły dzieciom zrozumieć własne uczucia (15 spotkań); 2) Uczestnictwo w grupie. Nauka wzajemnych oczekiwań oraz wzajemnego wspomagania się (3 spotkania); 3) Dbanie o zdrowie. Problematyka dbania o swoje samopoczucie i własne bezpieczeństwo (4 spotkania). Program miał na celu nauczyć podopiecznych zauważać i akceptować podobieństwa i różnice między sobą i innymi ludźmi (odnoszące się do podstawowych potrzeb, doznań i wykonywanych czynności). Zwrócić uwagę dzieci na siebie samych i swoją wyjątkowość, na to, że różnią się od innych oraz że powinny doceniać te różnice i być dumne ze swojej tożsamości. Dzieci miały uświadamiać sobie to, że otaczają je inni ludzie, a także nauczyć się wyrażać swoje oczekiwania wobec nich. Ponadto dowiadywały się jak same mogą dbać o swoje zdrowie. Praca z wychowankami odbywała się w ramach zajęć indywidualnych oraz grupowych. Podczas realizacji programu wykorzystano metody pracy: ćwiczenia terapeutyczne, dyskusję, rozmowy kierowane, burzę mózgów oraz rysowanie. Dzieci brały aktywny udział w zajęciach, były zaangażowane w ich przebieg. Miały okazję, aby opowiedzieć o swojej rodzinie, swoich doświadczeniach i przeżyciach dotyczących różnych zdarzeń i sytuacji. Dzięki zajęciom dzieci uświadomiły sobie swoją niepowtarzalność oraz swoje mocne strony i nauczyły się o nich mówić. Obecnie zwracają uwagę na to, w jakich sytuacjach czują się ważne i w jaki sposób inne osoby im to komunikują. Uświadamiają sobie swoje uczucia i starają się rozpoznawać, a także akceptować uczucia przeżywane przez inne osoby. Uczestnicy programu wiedzą, że uczucia się zmieniają i zastanawiają się jak mogą sami wpływać na ich zmianę. Nauczyli się jak radzić sobie z trudnymi sytuacjami (bójkami, kłótniami). Uświadomili sobie dlaczego ludzie sobie dokuczają i jak można rozwiązywać takie sytuacje. Podczas zajęć poruszony został też problem skarżenia oraz sposobów w jaki można sobie z nim radzić. Przekonały się, że w życiu jest bardzo wiele sytuacji, które sprawiają im radość, przyjemność i zadowolenie. Obecnie dzieci uświadamiają sobie, jakie sytuacje źle wpływają na ich samopoczucie i wiedzą jak mogą sobie z tym radzić. Nadal uczą się zrozumieć odrzucenie lub pozostawienie ich przez najbliższe im osoby, wciąż próbują pojąć swoją sytuację życiową. Podczas spotkań związanych z uczestnictwem w grupie dzieci mogły zastanowić się, czego ludzie mogą wzajemnie od siebie oczekiwać, co dla siebie mogą zrobić, jak mogą wspierać siebie nawzajem. Wychowankowie dowiedzieli się, że mogą wpływać na to, co dzieje się w domu i na atmosferę panującą w nim. W czasie zajęć pracowano nad budowaniem własnej tożsamość i poczuciem wspólnoty z rodziną. Uświadamiali sobie, co to znaczy, że tworzą grupę i czego w związku z tym mogą od siebie oczekiwać. Program obejmował również problematykę dbania o zdrowie. Dzieci dowiedziały się, w jaki sposób mogą same dbać o zdrowie i wpływać na swoje samopoczucie. Zdobyły wiedzę na temat roli lekarstw i ich bezpiecznego stosowania. Uświadomiły sobie co może być dla nich niebezpieczne czy szkodliwe za 2014 rok strona 9 z 24

10 3. Organizowanie form aktywnego spędzania czasu wolnego rodzica z dzieckiem oraz rozwijanie zainteresowań dziecka ChCPDiR DMD Zajęcia warsztatowe Koła Młodych Ekologów - program edukacyjny. Zajęcia miały na celu propagowanie wśród wychowanków Centrum idei ochrony środowiska i racjonalnego korzystania z zasobów przyrody, promowanie zachowań ekologicznych oraz budzenie współodpowiedzialności za stan środowiska naturalnego. Podczas warsztatów przygotowano sesję plakatową poświęconą tematyce dbałości o środowisko. W ramach Koła Młodych Ekologów prowadzone były również wycieczki rowerowe w celu poznawania najbliższego środowiska (do lasu, do parku krajobrazowego w Świerżach, do parków miejskich, na ścieżkę rowerową). W celu zapewnienia dzieciom możliwości rozwijania swoich zainteresowań i zagospodarowania czasu wolnego w placówce prowadzone były następujące koła zainteresowań: koło młodych ekologów, koło turystyczno krajoznawcze, koło plastyczne, koło miłośników filmu. W placówce prowadzone były zajęcia ruchowe, taneczne prowadzone przez instruktora fitness. Zajęcia z zakresu animacji i rekreacji ruchowej oraz zajęcia kulinarne. ChCPDiR umożliwia kontakt dziecka z osobami bliskimi poprzez dowóz dziecka do miejsca zamieszkania tych osób. Ponadto w placówce organizowane są różnego rodzaju imprezy i uroczystości okolicznościowe na które zapraszani są rodzice oraz osoby bliskie dziecku. Podczas ferii zimowych i wakacji organizowane były różnego rodzaju zajęcia, wyjścia i zabawy. 1. Program edukacyjno terapeutyczny Dziecko twórcze. Program realizowany był przez wychowawców w miesiącach IX-XII. Adresowany był do dzieci 5-10 letnich. Program miał na celu kształtowanie twórczej postawy dziecka, rozwijanie zainteresowań i uzdolnień plastycznych dziecka, dających możliwość wyrażania swoich przeżyć i emocji w formie ekspresji plastycznej. Dzieci uczestniczące w zajęciach miały okazję rozwijać wyobraźnię i kreatywność, sprawność manualną oraz wrażliwość estetyczną. W ramach zajęć poznały różne techniki i narzędzia plastyczne. Zapoznały się z twórczością znanych malarzy, oglądały albumy i reprodukcje dzieł sztuki. Wychowankowie w trakcie zajęć tworzyli różnego rodzaju prace plastyczne i poznawali różne techniki, tworzywa, rodzaje materiałów i sposoby ich łączenia. Podczas zajęć powstawały różnego rodzaju kompozycje i kolaże. Dzieci rysowały i malowały na różnych formatach papieru, eksperymentowały z kolorami. Uczyły się korzystać z różnych narzędzi i materiałów dla osiągnięcia ciekawych efektów plastycznych. W rezultacie powstały takie prace plastyczne jak: Jesienne portrety, Jesienne bukiety, Odkrywamy nowe wyspy, Malowanie kulką, Nakładane obrazy, Moje ulubione zwierzę, Moja fantazja, Zebry w bajkowej krainie, Bombeczki jak z bajeczki, Pejzaże zimowe oraz makieta Papierowe miasto. Prace dzieci zostały wyeksponowane w specjalnie przygotowanym do tego miejscu Galerii małego artysty. Prowadzone zajęcia rozwijały umiejętność współpracy w grupie, uczyły poczucia liczba dzieci - 30 liczba programów - 1 Liczba dzieci 12 liczba programów za 2014 rok strona 10 z 24

11 ładu, porządku i estetyki. Realizacja programu w ramach aktywności plastycznej przyczyniła się do ogólnego rozwoju dziecka oraz wielowarstwowego poznawania przez niego rzeczywistości. Pozwoliła na rozwój zdolności i indywidualności dziecka, a także przeżywania przez niego radości i zadowolenia z efektów wykonanej pracy. Umożliwiła aktywne poznanie świata zgodnie z jego potrzebami, zainteresowaniami i dążeniami. 2. Zdobywanie wiedzy sposobem na osiągnięcie sukcesu 1) Dzieci, które rozpoczęły edukację przedszkolną oraz naukę szkolną zostały objęte pomocą w zaaklimatyzowaniu się w środowisku przedszkolnym i szkolnym. 2) W dni nauki szkolnej codziennie towarzyszono dzieciom w drodze do szkoły oraz przedszkola, zapewniano im bezpieczeństwo i opiekę. 3) Wychowawcy utrzymywali stały kontakt z pracownikami szkoły i przedszkola; dowiadywali się o postępy w nauce, funkcjonowanie dziecka w grupie rówieśniczej, respektowanie ogólnie przyjętych norm i zasad w danej placówce, wspierali nauczycieli w procesie dydaktyczno wychowawczym. 4) Dzieciom zawsze służono pomocą w przygotowaniu się do zajęć szkolnych, takich jak pakowanie plecaka, przygotowanie odpowiedniego ubrania, drugiego śniadania. 5) Wyrabiano systematyczność w odrabianiu lekcji, w razie potrzeby dziecko mogło liczyć na pomoc w nauce, czy nadrabianiu zaległości szkolnych. 6) Zachęcano dzieci do zdobywania nowej wiedzy poprzez dodatkową literaturę, filmy, programy edukacyjne w telewizji i Internecie. 7) Umożliwiano wychowankom uczestniczenie w zajęciach pozalekcyjnych:kulturalnych, rekreacyjnych i sportowych. Motywowano dzieci do rozwijania swoich zainteresowań poprzez możliwość uczestniczenia w przedstawieniach teatralnych, koncertach pieśni patriotycznych oraz kolęd, były przygotowywane do konkursów plastycznych w szkole i przedszkolu. Dzieci, które miały trudności z prawidłową wymową uczestniczyły w terapii logopedycznej. 3. Książka przyjacielem dziecka W codziennej pracy wychowawczej rozwijano zainteresowania czytelnicze u dzieci, kształtowano intelektualny i emocjonalny stosunek do książek. Dzieci miały możliwość korzystania ze zbiorów czytelniczych w kąciku książki. Zapoznane zostały z rożnymi formami literackimi (wiersze, bajki, baśnie, opowiadania), poznały różnego rodzaju książki (np. komiksy, albumy, atlasy). Starszym wychowankom stwarzano okazje do prezentacji umiejętności samodzielnego czytania książek. 1) Wychowankowie dokonywali oceny postępowania bohaterów w utworach literackich, nazywali relacje emocjonalne zachodzące między bohaterami. 2) Uczono dzieci dostrzegania dobra, prawdy i piękna w postępowaniu postaci literackich. Dzieci projektowały okładki do książek, ilustrowały fragmenty utworów. 3) Podczas zajęć plastyczno - technicznych wykonywały za 2014 rok strona 11 z 24

12 zakładki do książek oraz tworzyły składanki książkowe. Chętnie wymyślały własne opowiadania i treści np. komiksów, odgrywały scenki teatralne na podstawie wybranych utworów. 4) Zapoznano wychowanków z historią powstania książki, a także z zawodami związanymi z książką (autor, pisarz, poeta, redaktor, introligator, drukarz, ilustrator, księgarz). Dzieci poznały miejsca związane z książką (biblioteka, czytelnia, księgarnia, antykwariat). 5) Przeprowadzono z wychowankami pogadanki na temat poszanowania książek, uczono, jak o nie dbać, utrzymywać w czystości i porządku. 6) Wspólnie z dziećmi urządzono kącik biblioteczny, do którego wychowankowie chętnie sięgali w wolnych chwilach. W ramach realizacji planu w dniu 2 lipca 2014 roku do placówki zaproszono znanego aktora, Ambasadora Fundacji Dziecięcej "Fantazja" Pana Jacka Rozenek. Gość czytał dzieciom utwory literackie oraz zorganizował konkurs plastyczny Mój ulubiony bohater literacki. 4. Na terenie placówki organizowano dzieciom przyjęcia urodzinowe, w których organizację angażowano również ich rodziców. Rodzice piekli tort, nakrywali do stołu, organizowali dzieciom zabawę. 5. Polska - wokół symboli narodowych Podczas zajęć dydaktycznych z dziećmi podejmowano tematykę patriotyczną, która miała na celu ugruntowanie poczucia tożsamości narodowej oraz rozwijanie wiedzy i zainteresowań kulturą własnego miasta, regionu i kraju. 1) Dzieci poznały barwy narodowe, godło i hymn Polski, tłumaczono im, co znaczy słowo ojczyzna. 2) Wychowankowie poznali położenie Polski oraz Warszawy na mapie Europy, nabyli umiejetność wskazywania na mapie Polski gór, morza i głównych rzek. 3) Z dziećmi prowadzono rozmowy na tematy dotyczące aktualnych wydarzeń w kraju. 4) Uczono dzieci pieśni patriotycznych (np. Rota, Piechota, Witaj Maj ) oraz hymnu państwowego Mazurek Dąbrowskiego. 5) Zapoznano dzieci z herbem Chełma oraz historią miasta, a także legendą O białym niedźwiedziu. 6) W placówce obchodzono rocznice i święta narodowe - Święto Niepodległości, Konstytucji 3 Maja. Dzieci słuchały i uczyły się okolicznościowych wierszy i piosenek, przeżywały nastrój odświętności i wyjątkowości tych dni. 7) Dzieci słuchały opowiadań i legend związanych z powstaniem Polski oraz stolic - Gniezna, Krakowa, Warszawy: O orle białym, Cz. Janczarski: O Lechu, Czechu i Rusie, W. Chotomska Wars i Sawa, O smoku wawelskim i inne. 8) Podczas zajęć plastyczno - technicznych dzieci wykonywały prace tematycznie związane z obchodzonymi świętami, czy poznanymi legendami (np. Flaga Kotylion, Biały niedźwiedź, Syrenka ). 6. Spotkanie z kroplą wody - zajęcia edukacyjne 1) Podczas zajęć dydaktycznych dzieci zostały zapoznane z globusem oraz symboliką jego kolorów. Wyjaśniono wychowankom, dlaczego Ziemia nazywana jest Błękitną za 2014 rok strona 12 z 24

13 planetą. 2) Dzieci dowiedziały się skąd pochodzi woda (źródło, rzeka, jezioro, morze, ocean), poznały drogę wody od zbiorników wodnych do mieszkań na podstawie utworu T. Fiutkowskiej Rozmowa z kroplą wody. 3) Uświadomiono dzieciom znaczenie wody dla roślin, zwierząt i człowieka. 4) Wyjaśniono dzieciom pojęcia: woda słodka, woda słona, a także zależność między wodą a zjawiskami atmosferycznymi takimi jak: parowanie, tworzenie się chmur, szadź, śnieg, lód. Podczas projekcji filmu pt. Wędrówki kropelki wody dzieci poznały zjawisko powstawania chmur i obiegu wody w przyrodzie. 5) Doświadczenia z wodą ( Deszcz w domu ) przybliżyły dzieciom zjawisko parowania i skraplania wody. Dzieci poszukiwały różnych rodzajów wody (opadowa, powierzchniowa, źródlana, gazowana). Samodzielnie wyciągały wnioski dotyczące tonięcia i unoszenia się przedmiotów na powierzchni (zabawa badawcza Co pływa, a co tonie? ). Dużą przyjemność sprawiły dzieciom zabawy z wodą: puszczanie statków, przelewanie wody w naczyniach, pranie, bańki mydlane, dmuchanie do wody. Dzieci chętnie brały udział w zajęciach plastycznych z wykorzystaniem rurek, za pomocą których rozdmuchiwały na kartonie zabarwione farbą krople wody tworząc Tęczowy obrazek. Wychowankowie poznali niszczący wpływ wody na życie przyrody (powodzie, podtopienia), ale też wykorzystanie wody w różnych urządzeniach (elektrownie wodne, młyny). Dzieci wyszukiwały w różnych źródłach (encyklopedie, gazety, Internet) informacje o zawodach związanych z wodą (żeglarz, ratownik, rybak). 7. W Domu prowadzono pracę z rodziną i dzieckiem w celu stworzenia odpowiednich warunków do powrotu dziecka do domu rodzinnego: 1) Umożliwiano wychowankom utrzymanie kontaktów osobistych z rodzinami pochodzenia na terenie placówki oraz w domu rodzinnym, a także kontaktów telefonicznych i listownych. 2) Motywowano rodziców do współdziałania i współuczestniczenia w procesie opiekuńczo wychowawczym ich dzieci, zachęcano członków rodziny do uczestnictwa i pomocy w organizacji różnego rodzaju uroczystości i świąt. Wspólnie z rodzicami organizowano urodziny dzieci (rodzice piekli tort, nakrywali do stołu, organizowali dzieciom zabawę), angażowano ich do opieki nad dziećmi podczas karmienia, przewijania, kąpieli, wspólnych spacerów i zabaw, wyjść do lekarza, uczono jak aktywnie spędzać czas wolny ze swoim dzieckiem. 4. Organizowanie specjalistycznego poradnictwa dla rodzin dysfunkcyjnych, rodzin zastępczych oraz usamodzielniony ch wychowanków MOPR Rodzinom mającym trudności w wypełnianiu swoich funkcji MOPR, udzielił pomocy w formie: poradnictwa specjalistycznego, interwencji kryzysowej, objęcia dziecka działaniami wychowawczymi, opiekuńczymi i edukacyjnymi. Szczególną troską otoczone zostały rodziny z grup ryzyka m.in. zagrożone wystąpieniem przemocy, zaniedbań lub społecznej izolacji, a także rodziny wielodzietne i niepełne. Klienci, jak też pracownicy socjalni, najczęściej zwracali się do specjalistów z następującymi problemami: Specjaliści MOPR ogółem udzielili rodzinom 720 porad, w tym: psycholog 114; prawnik za 2014 rok strona 13 z 24

14 pieczy zastępczej 1. dydaktycznymi i opiekuńczo wychowawczymi dzieci; 2. konfliktami domowymi; 3. uzależnień; 4. przemocy; 5. zaniedbań w zakresie wypełniania funkcji rodzinnych; 6. związanymi ze sprawami rozwodowymi; 7. mieszkaniowymi (zaległości w opłatach, zagrożenia eksmisją, sprawy meldunkowe); 8. zdrowotnymi (choroby przewlekłe, głównie zaburzenia psychiczne). Zakres pomocy udzielanej rodzinie i dziecku obejmował: 1. bezpośrednie kontakty z dziećmi i rodziną, głównie w środowisku domowym; 2. spotkania mediacyjne w zakresie korekty postaw i zachowań oraz poprawy relacji w rodzinie; 3. wzmocnienie roli i funkcji opiekuńczo wychowawczych; 4. rozwijanie umiejętności opiekuńczo wychowawczych; 5. pomoc doraźną tj.: 1) pisanie podania, pisma, prośby, 2) pomoc w załatwieniu spraw urzędowych; 6. pomoc długofalowa: 1) stworzenie warunków do rozwoju zainteresowań, 2) organizowanie alternatywnych form spędzania czasu wolnego, 3) zapewnienie stałej pomocy w rozwiązywaniu trudności wychowawczych, 4) udzielanie porad w sprawach życiowych, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, zarządzaniem budżetem domowym, pielęgnacją i zdrowotnymi potrzebami dziecka, 5) udzielanie porad w sprawach związanych z przemocą, uzależnieniami, radzeniem sobie w trudnych sytuacjach życiowych, 6) wsparcie w postaci wolontariatu m.in. pomoc w odrabianiu lekcji. 187; pedagog -191; terapeuta ChCPDiR Specjalistyczne poradnictwo dla rodzin dysfunkcyjnych rodzice i opiekunowie korzystali z pomocy psychologa, pedagoga, terapeuty i pracownika socjalnego. Pomocy udzielano w miarę potrzeb zgłaszanych przez rodziców, opiekunów jak również podczas indywidualnych i cyklicznych spotkań. Terapia prowadzona była w formie rozmów terapeutycznych, wspierających i pedagogizacji rodziców. Głównym celem pracy kadry pedagogicznej oraz specjalistów z rodzinami naturalnymi wychowanków było: doskonalenie form pracy z rodziną i dzieckiem w celu stworzenia warunków powrotu dziecka do domu, wyposażenie rodziców w wiedzę i umiejętności rodzicielskie, pomoc w rozwiązywaniu konfliktów rodzinnych, upowszechnianie wartości związanych z rodziną, praca nad umocnieniem więzi dziecka z rodziną, współpraca z instytucjami wspierającymi rodziny w ich środowisku lokalnym w celu osiągnięcia przez nie możliwie pełnej aktywności społecznej, motywowanie do podjęcia psychoterapii i terapii rodzinnej (podjęło ją 8 rodzin), mobilizowanie do podjęcia leczenia odwykowego (terapię liczba rodzin za 2014 rok strona 14 z 24

15 DMD odwykową podjęło 3 rodziców). W Domu prowadzono pracę z rodziną i dzieckiem w celu stworzenia odpowiednich warunków do powrotu dziecka do domu rodzinnego: 1. Specjaliści wspierali rodziny będące w kryzysie udzielając im pomocy w rozwiązywaniu bieżących problemów, pomagali rodzicom w redagowaniu pism do sądu i innych instytucji, doradzali i wspomagali ich w trudnych sytuacjach życiowych, wyposażali rodziców w wiedzę i umiejętności pedagogiczne, oddziaływali na rodziców celem zmiany postaw, złych nawyków i zachowań, uświadamiali konsekwencje nieodpowiednich wyborów życiowych. 2. Wzmacniano właściwe postawy rodzicielskie oraz dowartościowywano rodziny, które podejmowały próby pokonania kryzysu. liczba rodzin Udział w programach, blokach edukacyjnych, grupach wsparcia i grupach samopomocowyc h rodziców zastępczych i rodzin biologicznych dzieci ze szczególnym uwzględnieniem dzieci z orzeczoną niepełnosprawno ścią i rodzin wielodzietnych. MOPR ChCPDiR W dniu 04 czerwca 2014 r. z okazji Dnia Rodzicielstwa Zastępczego w siedzibie Centrum Integracji Społecznej w Chełmie przy ul. Połanieckiej 10 rodziny zastępcze wzięły udział w warsztatach psychologicznych pn. Pomocna zachęta i pochwała podnoszących kompetencje wychowawcze rodziców zastępczych. 1. Trening rodzinny w oparciu o metodę Trzech kroków pomocy rodzinie i Coaching rodzicielski adresowany do rodziców wychowanków Centrum. Realizowany był w formie spotkań indywidualnych i grupowych, z oferowanej pomocy skorzystało 8 rodzin. Celem zajęć było usprawnianie funkcji opiekuńczo wychowawczych rodziców i opiekunów wychowanków poprzez pracę nad wzmacnianiem więzi z dzieckiem i budowaniem prawidłowych relacji rodzic dziecko, wyposażenie rodziców w wiedzę i umiejętności wychowawcze, wspieranie działań w kierunku tworzenia warunków sprzyjających powrotowi dziecka do środowiska rodzinnego, aktywizowanie do podejmowania działań w celu osiągnięcia przez rodziców możliwie pełnej aktywności społecznej oraz motywowanie do współuczestniczenia w procesie wychowawczym dziecka oraz w ważnych dla niego wydarzeniach. 2. Grupa wsparcia - dla rodziców dzieci przebywających w Centrum. Grupa prowadzona była przez terapeutę, psychologa i pracownika socjalnego, uczestniczyło w niej 5 rodzin, w tym 16 wychowanków. Celem spotkań było podniesienie efektywności w pełnieniu roli rodzica. W ramach grupy wsparcia specjaliści z Centrum odbudowywali poczucie sprawczości rodzicielskiej, kształtowali umiejętności opiekuńczo wychowawcze, uczyli radzenia sobie w sytuacjach trudnych, podnosili samoocenę i poczucie wartości oraz wiary w siebie, rozwijali umiejętności interpersonalne, propagowali alternatywnych form spędzania czasu wolnego oraz pomagali w załatwianiu spraw administracyjno urzędowych. liczba rodzin -13 liczba dzieci - 16 liczba programów Utworzenie placówki wsparcia Potrzeba utworzenia na terenie Miasta Chełm placówki wsparcia dziennego sygnalizowana jest w ocenie zasobów pomocy społecznej za 2014 rok strona 15 z 24

16 dziennego Zainteresowanie utworzeniem placówki wsparcia dziennego na terenie Miasta zgłoszone zostało przez jedną z organizacji pozarządowych. Uwzględniając potrzebę funkcjonowania takiej placówki, w 2014 roku ogłaszając otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych Miasta Chełm w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym w katalogu zadań umieszczono wsparcie poprzez dofinansowanie działalności takiej placówki. Jednakże podmiot zainteresowany utworzeniem placówki wsparcia dziennego nie rozpoczął działalności. 7. Promowanie funkcji rodziny wspierającej Rodzina wspierająca ma na celu wspieranie rodziny przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo wychowawczych. Rodzina wspierająca pomaga rodzinie przeżywającej trudności w opiece i wychowaniu dziecka, prowadzeniu gospodarstwa domowego, kształtowaniu i wypełnianiu podstawowych ról społecznych. Z uwagi na dużą odpowiedzialność w wypełnianiu tej funkcji brak jest kandydatów na utworzenia rodzin wspierających. 8. Rozwój usług opiekuńczo wychowawczych i specjalistycznych 9. Wsparcie osób profesjonalnie zajmujących się pomaganiem poprzez umożliwienie udziału w superwizjach zewnętrznych oraz grupach ewaluacyjnych MOPR MOPR ChCPDiR Celem zadania była poprawa funkcjonowania rodzin z dziećmi, których członkowie mają orzeczoną niepełnosprawność. Pracownicy MOPR udzielali rodzinom wsparcia w zakresie: współpracy z PFRON, z placówkami służby zdrowia, współpracy z PUM, MPGK, Zakładem energetycznym, pomocy w uzyskaniu stopnia niepełnosprawności czy też pomocy w skompletowaniu dokumentów w celu umieszczenia w Środowiskowym Domu Samopomocy w Chełmie. Pracownicy MOPR brali udział w trzydniowym szkoleniu pod nazwą,,superwizja w pracy socjalnej''. Szkolenie prowadzone było w formie warsztatów w zakresie wprowadzenia różnorodnych rozwiązań w pracy z rodziną dla pracowników socjalnych oraz asystentów rodziny w zakresie nabycia przez rodziców prawidłowych umiejętności opiekuńczo wychowawczych, kształtowania umiejętności w zakresie planowania i gospodarowania budżetem domowym. Pracownicy ChCPDiR brami udział w szkoleniu które miało na celu poznanie metod pracy zespołowej. Szkolenie prowadzone było w dwóch blokach w formie warsztatowej. I.,,Budowa i tworzenie oddziaływań terapeutycznych tworzących spójny system wychowawczy w oparciu o Metodę TROP''. Szkolenie było prowadzone w zakresie : Emocje Relacje Zaangażowanie, Komunikat w kryzysie, Współpraca, Metoda TROP, Asertywność w empatii, Rozwój mój, zespołu, podopiecznych, Nowy system wsparcia. II. Budowanie potrzeb monitorowanie ewaluacja w pracy z klientem pomocy społecznej. Szkolenie było prowadzone w zakresie : Budowanie potrzeb wychowanka, grupa, środowiska rodzinnego, Monitorowanie świadome kierowanie procesem pracy z klientem, liczba rodzin -11 Liczba szkoleń 1 liczba uczestników - 29 Liczna szkoleń 2 liczba uczestników 18 osób za 2014 rok strona 16 z 24

17 Ewaluacja wstęp do uruchomienia nowego procesu. 10. Umożliwienie i wsparcie w podnoszeniu kwalifikacji pracowników instytucji zajmujących się problematyką rodzinną MOPR Pracownicy MOPR uczestniczyli w następujących konferencjach i szkoleniach: 1.Dorastanie i dojrzewanie dzieci niepełnosprawnych intelektualnie. 2. Partnerstwo i współpraca ingerencja we władzę rodzicielską i współpraca na rzecz zapewnienia przyszłości dziecka. 3. Przeciwdziałanie przemocy. 4. Praca socjalna z pacjentem chorym psychicznie w aspekcie prawnym i praktycznym. 5. Miłość w rodzinie jako funkcja czasu i zaangażowania. 6. Myśl pedagogiczna Janusza Korczaka w pracy socjalnej z dzieckiem i rodziną. 7. Rola asystenta rodziny w środowiskach niewydolnych wychowawczo z perspektywy zapobiegania demoralizacji nieletnich. liczna szkoleń - 7 liczba osób - 6 ChCPDiR W ramach projektu pod nazwą Chełmskie Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie innowacyjne i przyjazne wychowankom, współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi w Unii Europejskiej w ramach programu Poprawa jakości usług świadczonych w domach pomocy społecznej i placówkach opiekuńczo - wychowawczych obszaru tematycznego Ochrona Zdrowia Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy. W 2014 roku pracownicy Centrum brali udział łącznie w 21 formach dokształcania kursach (Kurs Integracji Sensorycznej I i II stopnia - 1 osoba, Kurs Terapii Zajęciowej - 2 osoby, Kurs Dietetyki podstawowej i zaawansowanej - 1 osoba, Kurs dokształcający z zakresu Arteterapii - 6 osób, Kurs z zakresu Gimnastyki mózgu - 10 osób, Kurs z zakresu Arte-kinezjologii - 10 osób, Kurs z zakresu Animacji i rekreacji ruchowej - 2 osoby), szkoleniach (Szkolenie z zakresu wykorzystywania bajek i relaksacji w pracy z dzieckiem - 12 osób, Szkolenie z zakresu pracy z dzieckiem z zachowaniami agresywnymi i jego rodziną - 14 osób, Szkolenie z zakresu zaburzeń nastroju u dzieci i młodzieży - 12 osób, Szkolenie z zakresu zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży - 15 osób, Szkolenie z zakresu problemu wykorzystywania seksualnego dziecka - 14 osób, Pierwsza i drugorzędna pomoc przedmedyczna w przypadkach ratowania życia i zdrowia dzieci - 19 osób, Neurosensoryczna terapia taktylna wg dr Masgutowej - 10 osób, Wybrane techniki arteterapii - 6 osób, Budowa i tworzenie oddziaływań terapeutycznych tworzących spójny system wychowawczy w oparciu o Metodę TROP - 18 osób, Przegląd technik i możliwości stymulacji układu przedsionkowego - 10 osób, Joomla tworzenie profesjonalnych stron WWW - 2 osoby) i studiach podyplomowych (Life Coaching - 2 osoby, Socjoterapia - 2 osoby, Pedagogika Marii Montessori - 3 osoby). Zakres i tematyka przedsięwzięć edukacyjnych była ściśle związana z zaplanowanymi działaniami inwestycyjnymi. Pozwoliły one na merytoryczne i praktyczne przygotowanie kadry do wdrożenia innowacyjnych metod w pracy z wychowankiem liczba szkoleń 21 liczba osób za 2014 rok strona 17 z 24

18 i jego rodziną. DMD Pracownicy pedagogiczni posiadają wykształcenie wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym i stale podnoszą swoje kwalifikacje poprzez udział w kursach i szkoleniach: 1. Rozwiązywanie sytuacji trudnych w obszarze pomocy dziecku i rodzinie wymiana dobrych praktyk - Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Lublinie. 2. Świat dobrej przyszłości innowacyjna metoda pracy z wychowankami domów dziecka - Fundacja Inicjatyw Menedżerskich w Lublinie; cz Świat dobrej przyszłości innowacyjna metoda pracy z wychowankami domów dziecka - Fundacja Inicjatyw Menedżerskich w Lublinie; cz Znaczenie mleka i produktów mlecznych w diecie dzieci i młodzieży ZNP Chełm. 5. Wczoraj Dziś - Jutro działania ROPS w Lublinie w ramach Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy - Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Lublinie. Szkolenie pracownika administracyjnego Instrukcja kancelaryjna i archiwizacja dokumentów - Akademia Doskonalenia Kadr w Brzegu. Dwóch pracowników DMD podjęło dokształcanie na studiach podyplomowych: młodszy wychowawca w Szkole Wyższej im. Bogdana Jańskiego Wydział Zamiejscowy w Chełmie na kierunku: Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka z elementami edukacji uczniów autystycznych oraz opiekun dziecięcy w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Chełmie na kierunku: Resocjalizacja i socjoterapia. liczba szkoleń 8 liczba osób Promowanie idei rodzicielstwa zastępczego poprzez organizowanie akcji i kampanii informacyjnych MOPR W celu pozyskania kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej na stronie internetowej MOPR opublikowany jest list otwarty do potencjalnych kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej i promujący ideę rodzicielstwa zastępczego. Z okazji Dnia Rodzicielstwa Zastępczego w siedzibie Centrum Integracji Społecznej w Chełmie odbyła się uroczystość, podczas której podziękowania za trud i pracę w opiece nad powierzonym dzieckiem oraz serdeczne życzenia przekazały rodzinom zastępczym Pani Agata Fisz - Prezydent Miasta Chełm i Pani Lucyna Kozaczuk - Dyrektor MOPR w Chełmie. Ponadto wszystkie rodziny zastępcze z terenu miasta Chełm otrzymały podziękowania i życzenia od Dyrektora MOPR przekazane za pośrednictwem lokalnych mediów. W tym okresie media również przekazywały informacja dotycząca idei rodzicielstwa zastępczego. Promując ideę rodzicielstwa zastępczego z inicjatywy MOPR w kościołach różnych wyznań na terenie Miasta został odczytany list otwarty mający na celu pozyskanie kandydatów do pełnienia funkcji rodzin zastępczych. W 2014 roku w rodzinnej pieczy zastępczej umieszczono 11 dzieci, w tym 7 dzieci w rodzinie zastępczej spokrewnionej i 4 dzieci w rodzinie zastępczej niezawodowej. W okresie sprawozdawczym 9 rodzin skierowano na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej: 6 rodzin - kandydaci do pełnienia funkcji rodziny liczba akcji 3 liczba pozyskanych rodzin za 2014 rok strona 18 z 24

19 zastępczej niezawodowej i 3 rodziny - kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej. Szkolenie zostało przeprowadzone przez Organizatora Pieczy Zastępczej i Wspierania Rodziny w Zamościu dla 7 rodzin. Termin szkolenia dla 2 rodzin zastępczych, zawodowej i niezawodowej został wyznaczony na styczeń 2015 r. 12. Utworzenie rodzin pomocowych W przypadku czasowego niesprawowania opieki nad dzieckiem przez rodzinę zastępczą lub prowadzącego rodzinny dom dziecka piecza zastępcza nad dzieckiem może zostać powierzona rodzinie pomocowej. Z uwagi na brak osób chętnych do pełnienia tej funkcji rodzina pomocowa nie została utworzona. 13. Organizowanie pomocy wolontariuszy dla dzieci i rodzin MOPR W 2014 r. działalność woluntarystyczna prowadzona była przez 55 wolontariuszy, którzy udzielali pomocy osobom i rodzinom korzystającym ze świadczeń pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Chełmie. MOPR zawierał porozumienia z wolontariuszami na świadczenie usług wolontarystycznych. Działalność wolontarystyczna polegała na pomocy dzieciom uczącym się w szkole podstawowej i gimnazjum w wyrównywaniu braków edukacyjnych, polegająca na pomocy w nauce, w odrabianiu lekcji, pokazaniu jak się uczyć, jak nadrobić zaległości oraz pomocy rodzinom z dzieckiem niepełnosprawnym, rozbudzaniu zainteresowań, aktywności, zmniejszaniu poczucia izolacji. Działania wolontarystyczne prowadzone były przez młodzież uczęszczającą do niżej wymienionych szkół: 1. I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Czarnieckiego w Chemie, ul. Czarneckiego II Liceum Ogólnokształcącego im. Gen. Gustawa Orlicz Dreszera, w Chełmie ul. Szpitalna Zespół Szkół Ekonomicznych i III Liceum Ogólnokształcącego w Chełmie ul. Sienkiewicza Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie ul. Pocztowa 54. W październiku i listopadzie 2014 r. odbyły się w szkołach średnich pogadanki promujące działania wolontarystyczne, mające na celu rekrutację nowych wolontariuszy. Z pomocy wolontariuszy skorzystało 44 dzieci z rodzin dysfunkcyjnyc h 14. Organizowanie spotkań integracyjnych i okolicznościowyc h dla dzieci z rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo - wychowawczych ChCPDiR Na terenie ChCPDiR organizowane były różnego rodzaju imprezy okolicznościowe, festyny i pikniki, dyskoteki, konkursy, rozgrywki sportowe, wyjścia do muzeum, do kina i Chełmskiego Domu Kultury. Wychowankowie Centrum brali udział m.in. w: 1. II Memoriale Piłkarskim im. Mietka Suskiego, gdzie reprezentacja złożona z obecnych i byłych wychowanków oraz wychowawców Centrum zajęła I miejsce. 2. Pikniku informacyjno - promocyjnym w Matczynie organizowanym przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Lublinie w ramach Programu: Poprawa jakości usług świadczonych w domach pomocy społecznej i placówkach opiekuńczo wychowawczych obszaru tematycznego Ochrona Zdrowia Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy. Liczba spotkań za 2014 rok strona 19 z 24

20 3. Festynie z okazji Dnia Dziecka zorganizowanym przez Fundację Budujemy Przyszłość CEMEX. 4. Pikniku w Dębowym Lesie z okazji Dnia Dziecka zorganizowanym przez Koło Wędkarskie Brzana. 5. Akcji Muzeum Dzieciom zwiedzanie Muzeum Wsi Lubelskiej, na którą wychowankowie Centrum zostali zaproszeni przez Muzeum Wsi Lubelskiej oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Muzeum Wsi Lubelskiej. 6. Festynie policyjnym w Lublinie organizowanym w ramach obchodów 95 rocznicy powstania Policji. 7. Cotygodniowych spektaklach na Placu Łuczkowskiego organizowanych w miesiącu czerwcu przez różne instytucje kulturalne. 8. Zorganizowanym wspólnie z Urzędem Miasta Chełm pikniku na terenie Centrum w związku z otwarciem budynku po remoncie przeprowadzonym w ramach Programu: Poprawa jakości usług świadczonych w domach pomocy społecznej i placówkach opiekuńczo wychowawczych obszaru tematycznego Ochrona Zdrowia Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy. 9. Wycieczkach po najbliższej okolicy organizowanych przez wolontariusza Centrum Pana Lecha Budzyńskiego Firma Baza - wychowankowie mieli możliwość poznać ciekawe miejsca, zwiedzić specjalistyczne gospodarstwa hodowlane oraz udział w pikniku w Motopiknik oraz Irańczycy w Rożdżałowie. DMD Placówka organizowała różnego rodzaju imprezy okolicznościowe: stycznia dzieci witały Nowy Rok składały życzenia, wspólnie bawiły się i tańczyły przy muzyce stycznia wychowankowie wzięli udział w orszaku Trzech Króli. 3. Ferie zimowe: 20 stycznia 2 luty dzieci korzystały z pięknej zimowej aury: zjeżdżały na sankach, lepiły bałwana, wykonywały prace plastyczne o tematyce zimowej, zorganizowane były wyjścia do kina i McDonald's stycznia Dom odwiedził ksiądz z wizytą duszpasterską lutego zorganizowany został dla dzieci tłusty czwartek lutego dzieci gościły przedstawicieli Cemex Polska Sp. z o.o. Cementownia Chełm z okazji Walentynek lutego obchodzono w placówce Walentynki - wychowankowie wręczali sobie drobne upominki oraz własnoręcznie wykonane serca z miłymi wierszykami lutego dzieci uczestniczyły w balu karnawałowym. Przebrane w stroje karnawałowe bawiły się przy muzyce dziecięcej, uczestniczyły w zabawach i konkursach marca z okazji Dnia Kobiet wszystkie kobiety małe i większe otrzymały laurki z życzeniami oraz słodkie upominki marca dzieci wraz z wychowawcą uczestniczyły w pożegnaniu zimy - paleniu Marzanny oraz w zabawach na powitanie wiosny. 11. W okresie wielkanocnym dzieci zapoznawane były z tradycjami związanymi z tymi świętami; uczestniczyły w poświęceniu palm oraz pokarmów. 20 kwietnia w DMD odbyło się uroczyste śniadanie wielkanocne. Dzieci składały sobie życzenia, dzieliły się święconką. W poniedziałek wielkanocny wychowankowie bawili się Liczba spotkań za 2014 rok strona 20 z 24

Sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej za 2013 rok

Sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej za 2013 rok Sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej za 2013 rok Rodzina jest pierwszym i podstawowym środowiskiem życia człowieka i ma istotny wpływ na kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadań gminy z zakresu wspierania rodziny za 2014 rok oraz przedstawienie potrzeb związanych z ich realizacją

Sprawozdanie z realizacji zadań gminy z zakresu wspierania rodziny za 2014 rok oraz przedstawienie potrzeb związanych z ich realizacją Sprawozdanie z realizacji zadań gminy z zakresu wspierania rodziny za 2014 rok oraz przedstawienie potrzeb związanych z ich realizacją Priorytetowym celem działań realizowanych przez Miejski Ośrodek Pomocy

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka uzależnień

Profilaktyka uzależnień Profilaktyka uzależnień 1) Zapoznanie uczniów z rodzajami uzależnień występujących we współczesnym świecie 2) Zapoznanie uczniów i rodziców ze skutkami wszelkich uzależnień i omówienie sposobów ich zapobiegania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 16/2015 Rady Pedagogicznej SOSW Nr 2 w Płocku z dn. 05 października 2015r. PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018 Program Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PROFILAKTYCZNO- WYCHOWAWCZEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W DZIĘGIELOWIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY PROFILAKTYCZNO- WYCHOWAWCZEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W DZIĘGIELOWIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY PROFILAKTYCZNO- WYCHOWAWCZEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W DZIĘGIELOWIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015 I. CELE: zapewnienie optymalnych warunków do wszechstronnego rozwoju osobowości ucznia w bezpiecznym i

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie ul. Słoneczna 5 56 504 Dziadowa Kłoda Tel. 62 785 1780 e-mail: gimdk@wp.p Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie rok 2013/2014-1 - - 2 - Główne założenia programu

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH ZESPOŁU SZKÓŁ GIMNAZJUM I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W DOBRZEJEWICACH NA LATA: 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 1. WSTĘP Szkolny Program Profilaktyki powstał w oparciu

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Cele programu Zadania Sposób realizacji Odpowiedzialni Termin realizacji Diagnozowanie zmian w obrębie środowiska wychowawczego - Konstruowanie narzędzi badawczychankiety -

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU ROK SZKOLNY 2013/2014 ORAZ 2014/2015

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU ROK SZKOLNY 2013/2014 ORAZ 2014/2015 Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 10/2013 Rady Pedagogicznej SOSW Nr 2 w Płocku z dn. 13 września 2013r. PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU ROK SZKOLNY ORAZ Szkolny

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH NA ROK SZKOLNY 2012/2013. Promowanie zdrowia oraz zasad bezpieczeństwa w szkole i poza nią

PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH NA ROK SZKOLNY 2012/2013. Promowanie zdrowia oraz zasad bezpieczeństwa w szkole i poza nią PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH NA ROK SZKOLNY 2012/2013 L.p. Zadanie Sposób realizacji Termin Promowanie zdrowia oraz zasad bezpieczeństwa w szkole i poza nią 1. Propagowanie zdrowego trybu życia i odżywiania.

Bardziej szczegółowo

PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019

PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019 PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019 Profilaktykę należy rozumieć jako działania stwarzające człowiekowi okazję aktywnego gromadzenia różnych

Bardziej szczegółowo

Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013

Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013 Harmonogram Szkolnego Programu Profilaktyki na rok 2012/2013 OBSZAR PROFILAKTYKI ZADANIA METODY I FORMY REALIZACJI REALIZATOR TERMIN Rozpoznawanie potrzeb szkoły w zakresie profilaktyki 1) Diagnozowanie

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok I. DLA RODZICÓW ZASTĘPCZYCH 1. Być świadomym rodzicem zastępczym Cykl warsztatów wzmacniających kompetencje

Bardziej szczegółowo

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH SZKOŁY I PLACÓWKI WYCHOWAWCZE UDZIELAJĄ I ORGANIZUJĄ POMOC WSPÓŁPRACUJĄC Z: 1. Rodzicami 2. Nauczycielami 3. Poradniami 4. Innymi szkołami 5. Innymi podmiotami

Bardziej szczegółowo

Kolonowskie na lata 2013 2015

Kolonowskie na lata 2013 2015 UCHWAŁA NR XXX/248/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM z dnia 24 czerwca 2013roku w sprawie uchwalenia 3-letniego Gminnego Program Wspierania Rodziny dla Gminy Kolonowskie na lata 2013 2015 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

,,Czekam na Was Projekt promocji rodzicielstwa zastępczego.

,,Czekam na Was Projekt promocji rodzicielstwa zastępczego. Załącznik nr 1 do,,czekam na Was Projekt promocji rodzicielstwa zastępczego. Celem projektu jest promocja rodzicielstwa zastępczego poprzez kontynuację działań podejmowanych w latach wcześniejszych, tj.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Placówki Wsparcia Dziennego Przystań prowadzonej przez Stowarzyszenie KANON w Tarnowie Mościcach. Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE

Regulamin Placówki Wsparcia Dziennego Przystań prowadzonej przez Stowarzyszenie KANON w Tarnowie Mościcach. Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulamin Placówki Wsparcia Dziennego Przystań prowadzonej przez Stowarzyszenie KANON w Tarnowie Mościcach Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Organizacyjny Placówki Wsparcia Dziennego, zwany

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY ŚWIETLICY Z PROGRAMEM PROFILAKTYCZNYM PROWADZONEJ PRZEZ STOWARZYESZNIE PRZYJACIÓŁ JEDYNKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBSKU

PLAN PRACY ŚWIETLICY Z PROGRAMEM PROFILAKTYCZNYM PROWADZONEJ PRZEZ STOWARZYESZNIE PRZYJACIÓŁ JEDYNKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBSKU PLAN PRACY ŚWIETLICY Z PROGRAMEM PROFILAKTYCZNYM PROWADZONEJ PRZEZ STOWARZYESZNIE PRZYJACIÓŁ JEDYNKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBSKU OD 17.09.2012 DO 15.12.2012 1 Celem świetlicy w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE

KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU PRZEDSZKOLA NR 6 IM. BAJKA W WOŁOMINIE NAJWAŻNIEJSZE W PRACY PRZEDSZKOLA BAJKA JEST: Edukacja zdrowotna (w tym ruchowo muzyczna) Edukacja ekologiczna z edukacją dla bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI im. gen. DEZYDEREGO CHŁAPOWSKIEGO W BOJANOWIE. PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI Podstawę do szkolnego programu profilaktyki stanowią następujące akty prawne:

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Gimnazjum im. Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Stanisławowie Pierwszym na rok szkolny 2015/2016

Program Wychowawczy Gimnazjum im. Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Stanisławowie Pierwszym na rok szkolny 2015/2016 Program Wychowawczy Gimnazjum im. Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 r. w Stanisławowie Pierwszym na rok szkolny 2015/2016 Informacje o programie Program wychowawczy Gimnazjum opracowany został w oparciu

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH ROK SZKOLNY 2013/2014 SPOŁECZNE GIMNAZJUM AD ASTRA

SZKOLNY PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH ROK SZKOLNY 2013/2014 SPOŁECZNE GIMNAZJUM AD ASTRA SZKOLNY PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH ROK SZKOLNY 2013/2014 SPOŁECZNE GIMNAZJUM AD ASTRA Na podstawie ewaluacji ubiegłorocznego programu profilaktyki, ankiet przeprowadzonych wśród uczniów i rodziców,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁALNOŚCI ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY. W NOWEJ WSI EŁCKIEJ TYP A, TYP B i TYP C

PROGRAM DZIAŁALNOŚCI ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY. W NOWEJ WSI EŁCKIEJ TYP A, TYP B i TYP C PROGRAM DZIAŁALNOŚCI ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W NOWEJ WSI EŁCKIEJ TYP A, TYP B i TYP C Środowiskowy Domy Samopomocy w Nowej Wsi Ełckiej funkcjonuje od dnia 1 grudnia 2012 r. Dom jest dziennym ośrodkiem

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni:

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych dzieci młodzieży: Badanie

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku

Szkolny Program Profilaktyki. Gimnazjum w Ostrowsku Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum w Ostrowsku Cele szkolnego programu profilaktyki: 1. Integracja klasy. 2. Budowanie wzajemnego zaufania. 3. Dostarczanie wiedzy o dobrym i zdrowym życiu. 4. Zidentyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Statutu Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy

Załącznik nr 2 do Statutu Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy Załącznik nr 2 do Statutu Publicznej Szkoły Podstawowej w Brynicy CELE PROFILAKTYKI 1. Ochrona ucznia przed różnymi zakłóceniami jego rozwoju. 2. Dostarczenie odpowiednio do potrzeb i okresu rozwojowego

Bardziej szczegółowo

,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak

,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak ,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak GŁÓWNE KIERUNKI PRACY REWALIDACYJNEJ W ZESPOLE PRZEDSZKOLI SPECJALNYCH DLA DZIECI PRZEWLEKLE CHORYCH OD ROKU SZKOLNEGO 2013/14

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 2 w Dukli Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana z Dukli. Szkolny Program Profilaktyki

Zespół Szkół nr 2 w Dukli Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana z Dukli. Szkolny Program Profilaktyki Zespół Szkół nr 2 w Dukli Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana z Dukli Szkolny Program Profilaktyki Plan na rok szkolny 2014/2015 Poniższe działania profilaktyczne tworzą spójną całość z działaniami

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY Szkoły Podstawowej nr 65, im. Juliusza Słowackiego w Łodzi

PROGRAM PROFILAKTYCZNY Szkoły Podstawowej nr 65, im. Juliusza Słowackiego w Łodzi PROGRAM PROFILAKTYCZNY Szkoły Podstawowej nr 65, im. Juliusza Słowackiego w Łodzi Zatwierdzony uchwałą nr 4/06/07 Rady Pedagogicznej na posiedzeniu w dniu 16 stycznia 2007 r. 1 1. Podstawa prawna: a) Ustawa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ... PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2015/2016 2016/2017 ZESPÓŁ SZKÓŁ W GOŁASZYNIE Gołaszyn, 1 września 2015 r. SPIS TREŚCI Założenia programu... 3 Cele i zadania... 4 Zalecane metody pracy...

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015.

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program jest integralną częścią programu wychowawczego szkoły.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 im. JANUSZA KORCZAKA W PRZEMKOWIE

PROGRAM PROFILAKTYCZNY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 im. JANUSZA KORCZAKA W PRZEMKOWIE PROGRAM PROFILAKTYCZNY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 im. JANUSZA KORCZAKA W PRZEMKOWIE WSTĘP DO PROGRAMU W związku ze zwiększającą się potrzebą przeciwdziałania zjawiskom zagrażającym zdrowiu i bezpieczeństwu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY Katolickiej Szkoły Podstawowej z Oddziałami Przedszkolnymi im. Piotra Dunina w Chojnicach L PODSTAWA PRAWNA DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH Akty prawne obowiązujące przy konstruowaniu Szkolnego

Bardziej szczegółowo

Zadania priorytetowe:

Zadania priorytetowe: PLAN PRACY WYCHOWAWCZO - DYDAKTYCZNEJ PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W ZABIERZOWIE NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Zadania priorytetowe: 1 Rodzice są partnerami przedszkola. 2 Pozytywny

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń. w Piasecznie

Szkolny Program Profilaktyki. Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń. w Piasecznie Szkolny Program Profilaktyki Prywatnego Gimnazjum nr 2 Szkoły Marzeń w Piasecznie 1. Założenia programu Program profilaktyki realizowany w naszej szkole jest oparty na strategii edukacyjnej. Strategia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 19 W GDAŃSKU. Program opracował zespół ds. dokumentacji Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 19 w Gdańsku.

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 19 W GDAŃSKU. Program opracował zespół ds. dokumentacji Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 19 w Gdańsku. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 19 W GDAŃSKU Program opracował zespół ds. dokumentacji Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 19 w Gdańsku.,,Zdrowo-bezpiecznie-kulturalnie PROFILAKTYKA- to chronienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH. w roku szkolnym 2014/2015

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH. w roku szkolnym 2014/2015 PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH w roku szkolnym 2014/2015 Celem nadrzędnym profilaktyki w naszej szkole jest zapobieganie zachowaniom ryzykownym, pomoc w radzeniu sobie z trudnościami występującymi

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 1 W RACIBORZU NA ROK SZKOLNY 2012/2013 Opracowany przez zespół: Katarzyna Adamek Iwona Keler Anna Kobylnik Bożena Machelska Szkolny Program Profilaktyki rok 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa w Tursku

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa w Tursku SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa w Tursku Podstawy prawne: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 19 czerwca 2001 roku w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016 Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w półroczu roku szkolnego 2015/2016 Podstawa prawna programu wychowawczego: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

2. Podnoszenie poczucia bezpieczeństwa dzieci w szkole i środowisku zewnętrznym poprzez podejmowanie działań zapobiegających agresji i przemocy:

2. Podnoszenie poczucia bezpieczeństwa dzieci w szkole i środowisku zewnętrznym poprzez podejmowanie działań zapobiegających agresji i przemocy: SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Opracowany w szkole Program Profilaktyki dostosowany jest do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych naszych uczniów oraz potrzeb środowiska lokalnego, opisuje w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013

PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013 PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM IM. WŁADYSŁAWA CIASIA W ZESPOLE SZKÓŁ W REGNOWIE NA ROK SZKOLNY 2012/2013 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM W REGNOWIE Żyjemy zdrowo i bezpiecznie Profilaktyka jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY NIEPUBLICZNEJ NIEPŁATNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ STOWARZYSZENIA SIÓDEMKA ORAZ NIEPUBLICZNEGO NIEPŁATNEGO GIMNAZJUM STOWARZYSZENIA SIÓDEMKA W TARNOWIE 1. Wstęp Program profilaktyczny jest integralną częścią

Bardziej szczegółowo

POMOCNA DŁOŃ. Program opiekuńczo profilaktyczny. Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Pyskowicach. Opracowały:

POMOCNA DŁOŃ. Program opiekuńczo profilaktyczny. Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Pyskowicach. Opracowały: Program opiekuńczo profilaktyczny POMOCNA DŁOŃ Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Pyskowicach Opracowały: mgr Katarzyna Dajcier Klimala pedagog szkolny mgr Katarzyna Iwanicka psycholog szkolny Wstęp

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE PODSTAWA PRAWNA PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Plan pracy Powiatowego Ośrodka Wsparcia w 2013 roku

Plan pracy Powiatowego Ośrodka Wsparcia w 2013 roku Plan pracy Powiatowego Ośrodka Wsparcia w 2013 roku GRUPA ODBIORCÓW TERMIN REALIZACJI I. Trening funkcjonowania w życiu codziennym 1. Trening kulinarny - praca ciągła, codzienne dyżury w kilkuosobowych

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Rada Ministrów uchwałą nr 130/2014 z dnia 8 lipca 2014 r. przyjęła rządowy program na lata 2014 2016 Bezpieczna i przyjazna szkoła. Cel główny: Zwiększenie

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZO - DYDAKTYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015. PRZEDSZKOLE NR 2 w Skierniewicach

ROCZNY PLAN PRACY OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZO - DYDAKTYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015. PRZEDSZKOLE NR 2 w Skierniewicach ROCZNY PLAN PRACY OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZO - DYDAKTYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 PRZEDSZKOLE NR 2 w Skierniewicach PRZEDSZKOLE KSZTAŁTUJE POSTAWY PROEKOLOGICZNE WŚRÓD DZIECI ZADANIE: Kształtowanie u dzieci

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 im. Adama Mickiewicza w Siedlcach na lata 2014-2019

Szkolny Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 im. Adama Mickiewicza w Siedlcach na lata 2014-2019 Szkolny Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 im. Adama Mickiewicza w Siedlcach na lata 2014-2019 Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 w Siedlcach jest programem ściśle zintegrowanym z programem

Bardziej szczegółowo

Marzec 2009 Przyroda budzi się ze snu. Cele ogólne:

Marzec 2009 Przyroda budzi się ze snu. Cele ogólne: Marzec 2009 Przyroda budzi się ze snu Cele ogólne: Umiejętność dostrzegania zjawisk, formułowania uogólnień Umiejętność dostrzegania zjawisk w otoczeniu, obserwowania wybranych zjawisk Umiejętność klasyfikowania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI AGRESJI Gimnazjum nr 24 im. Janusza Korczaka we Wrocławiu Rok szkolny 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012

PROGRAM PROFILAKTYKI AGRESJI Gimnazjum nr 24 im. Janusza Korczaka we Wrocławiu Rok szkolny 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 PROGRAM PROFILAKTYKI AGRESJI Gimnazjum nr 24 im. Janusza Korczaka we Wrocławiu Rok szkolny 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012 (załącznik do Programu Wychowawczego i Profilaktycznego Gimnazjum) Nie idź przede

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁA PODSTAWOWA IM. WŁADYSŁAWA ZAMOYSKIEGO W BRZEGACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁA PODSTAWOWA IM. WŁADYSŁAWA ZAMOYSKIEGO W BRZEGACH SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁA PODSTAWOWA IM. WŁADYSŁAWA ZAMOYSKIEGO W BRZEGACH /zatwierdzony po ewaluacji na zebraniu Rady Pedagogicznej w dniu 10.09.2014 do realizacji w roku szkolnym 2014/2015/

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI XXIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. MARII SKŁODOWSKIEJ-CURIE W WARSZAWIE

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI XXIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. MARII SKŁODOWSKIEJ-CURIE W WARSZAWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI XXIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO IM. MARII SKŁODOWSKIEJCURIE W WARSZAWIE Cele i założenia programu. 1. Kształcenie i doskonalenie umiejętności interpersonalnych, doskonalenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH Rok szkolny 2013/2014 WPROWADZENIE Świetlica szkolna jest czynna codziennie od godziny 7.00 do 16.00.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZESPOŁU SZKÓŁ PLASTYCZNYCH W KOLE ROK SZKOLNY 2014/15 1 WSTĘP Wychowanie jest stałym procesem doskonalenia się ucznia. To on przez swoje wybory i działania rozwija się i usprawnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 W RUDZIE ŚLĄSKIEJ NA ROK SZKOLNY 2015/2016

BEZPIECZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 W RUDZIE ŚLĄSKIEJ NA ROK SZKOLNY 2015/2016 BEZPIECZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 W RUDZIE ŚLĄSKIEJ NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Przyjęto do realizacji na podstawie Uchwały Rady Rodziców z dnia 10 września 2015r. w porozumieniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi im. Mieszka I w Świnoujściu PROGRAM PROFILAKTYKI ROK SZKOLNY 2010 2015 Tworzenie programu profilaktyki, to nic innego, jak planowanie pewnego specyficznego

Bardziej szczegółowo

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Katarzyna Staszczuk DYREKTOR PP P w Ostrołęce Publiczna placówka

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Bukowskich w Buku rok szkolny 2014/2015

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Bukowskich w Buku rok szkolny 2014/2015 Program profilaktyki Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Bukowskich w Buku rok szkolny 2014/2015 1. Cel główny programu. Program profilaktyki Szkoły Podstawowej w Buku opiera się na zasadach tzw. profilaktyki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Projekt z dnia 11 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 1 IM. H. SIENKIEWICZA W ŁOWICZU Program został uchwalony przez Radę Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną w dn. 22. 09. 2015 roku Spis treści I. Podstawa

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa nr 31 im. Lotników Polskich w Lublinie Program ten sporządzono w oparciu o: Ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256,

Bardziej szczegółowo

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować...

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Mali czytelnicy. " Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Według rozporządzenia MENiS z dn. 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego głównym celem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 120 IM. KONSTYTUCJI 3 MAJA W ŁODZI

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 120 IM. KONSTYTUCJI 3 MAJA W ŁODZI PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 120 IM. KONSTYTUCJI 3 MAJA W ŁODZI Istnieją tylko dwie trwałe rzeczy, które mamy nadzieję dać naszym dzieciom. Jedna to korzenie, druga skrzydła. H.Carter 1 1

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki Szkolny Program Profilaktyki Publicznego Gimnazjum nr 1 w Żaganiu Motto: Papierosy, alkohol, narkotyki, AIDS... czyli jak się nie zgubić w supermarkecie świata. Wstęp PROFILAKTYKA jest chronieniem człowieka

Bardziej szczegółowo

Standardy. programu merytorycznego realizowanego w świetlicy środowiskowej na terenie gminy Święta Katarzyna

Standardy. programu merytorycznego realizowanego w świetlicy środowiskowej na terenie gminy Święta Katarzyna Standardy programu merytorycznego realizowanego w świetlicy środowiskowej na terenie gminy Święta Katarzyna I. Wstęp. Zadaniem świetlicy środowiskowej, czyli placówki opiekuńczo-wychowawczego wsparcia

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie 2012/2013 Celem programu jest: - profilaktyka dzieci i młodzieży przed demoralizacją - podniesienie

Bardziej szczegółowo

Plan pracy opiekuńczo wychowawczo - dydaktycznej świetlicy w Szkole Podstawowej nr 9 STO na rok szkolny 2015/2016

Plan pracy opiekuńczo wychowawczo - dydaktycznej świetlicy w Szkole Podstawowej nr 9 STO na rok szkolny 2015/2016 Plan pracy opiekuńczo wychowawczo - dydaktycznej świetlicy w Szkole Podstawowej nr 9 STO na rok szkolny 2015/2016 Plan pracy zamieszczony poniżej jest ściśle powiązany z programem wychowawczym i profilaktyki

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa im. M. Konopnickiej w Ustroniu Morskim rok 2014/15 Przyjęty program profilaktyki tworzy spójną całość ze szkolnym zestawem programów nauczania oraz programem

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM NR 15

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM NR 15 Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 11 w Gliwicach PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA GIMNAZJUM NR 15 PODSTAWY PRAWNE 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej Nr 3 w Wieliczce na lata 2015-2018

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej Nr 3 w Wieliczce na lata 2015-2018 PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej Nr 3 w Wieliczce na lata 2015-2018 Głównymi założeniami programu jest kreowanie zdrowego stylu życia, zapobieganie zachowaniom agresywnym, profilaktyka uzależnień

Bardziej szczegółowo

,,Przyjazna atmosfera w szkole

,,Przyjazna atmosfera w szkole Szkoła Podstawowa nr 19 im. Mikołaja Kopernika w Jaworznie SZKOLNY PROGRAM EDUKACJI ZDROWOTNEJ pod hasłem,,przyjazna atmosfera w szkole realizowany w latach 2005-2008 Koordynatorzy: mgr Anna Ziętara i

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Interwencji Kryzysowej (OIK) Liczba podjętych działań. 2. Propagowanie informacji dotyczących profilaktyki zaburzeń psychicznych.

Ośrodek Interwencji Kryzysowej (OIK) Liczba podjętych działań. 2. Propagowanie informacji dotyczących profilaktyki zaburzeń psychicznych. Załącznik do Programu Cel główny 1: promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym Cel szczegółowy 1.1: upowszechnienie wiedzy na temat zdrowia psychicznego, kształtowanie zachowań

Bardziej szczegółowo

DLA RODZICÓW. Zajęcia edukacyjno warsztatowe w grupie do 15 osób. Cykl 10 spotkań jeden raz w tygodniu po 3 godziny. Alina Dullek-Duda, Edyta Łuców

DLA RODZICÓW. Zajęcia edukacyjno warsztatowe w grupie do 15 osób. Cykl 10 spotkań jeden raz w tygodniu po 3 godziny. Alina Dullek-Duda, Edyta Łuców DLA RODZICÓW AKADEMIA DLA RODZICÓW Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły zy Zainteresowani rodzice. Rola uczuć rodzica i dziecka we wzajemnym kontakcie. Granice, normy

Bardziej szczegółowo

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Celem tych zajęć było usprawnianie pamięci słuchowej i koordynacji słuchowowzrokowej. Na zdjęciu uczeń układa

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Celem tych zajęć było usprawnianie pamięci słuchowej i koordynacji słuchowowzrokowej. Na zdjęciu uczeń układa Podsumowanie realizacji projektu pn. Wiedzą zdobędę świat współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego w Szkole Podstawowej w Antoniowie Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 L.P. ZADANIA DO REALIZACJI CEL TERMIN I. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola Specjalnego nr 1 w Łodzi. na lata 2012-2015

Koncepcja pracy. Przedszkola Specjalnego nr 1 w Łodzi. na lata 2012-2015 Koncepcja pracy Przedszkola Specjalnego nr 1 w Łodzi na lata 2012-2015 1 Misja: Do życia przez życie. Wizja: Dzieci poznają świat i komunikują się z otoczeniem na miarę swoich możliwości psychofizycznych.

Bardziej szczegółowo

Działania profilaktyczne na rok szkolny 2015/2016

Działania profilaktyczne na rok szkolny 2015/2016 Działania profilaktyczne na rok szkolny 2015/2016 ZS nr 5 w Bełku Działania profilaktyczne na rok szkolny 2015/2016 w Zespole Szkół nr 5 w Bełku uwzględniają: I. Podstawowe kierunki realizacji polityki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 2 IM. JANA PAWŁA II PUŁTUSKU W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 - PRIORYTETY

PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 2 IM. JANA PAWŁA II PUŁTUSKU W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 - PRIORYTETY PROGRAM PROFILAKTYKI PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 2 IM. JANA PAWŁA II PUŁTUSKU W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 - PRIORYTETY L.p. ZADANIA FORMY REALIZACJI ODPOWIEDZIALNI UWAGI 1. Przeciwdziałanie pojawianiu się ryzykownych,

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Wychowawczy na lata 2012/2013 2013/2014 2014/2015

Szkolny Program Wychowawczy na lata 2012/2013 2013/2014 2014/2015 Zespół Szkół Sportowych Szkoła Podstawowa Nr 8 im. J. Skrzeka i P. Wójcika w Siemianowicach Śląskich Szkolny Program Wychowawczy na lata 2012/2013 2013/2014 2014/2015 Spis treści: 1. Podstawy prawne tworzenia

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA DZIECI ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 19 Z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Bolesława Prusa Warszawie 2014/2015

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 19 Z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Bolesława Prusa Warszawie 2014/2015 Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 19 Z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Bolesława Prusa Warszawie 2014/2015 Zadaniem szkolnej profilaktyki jest chronienie młodzieży przed zagrożeniami poprzez działania

Bardziej szczegółowo

SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH

SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH Wczesna interwencja (wczesne wspomaganie rozwoju) jest to zintegrowany system oddziaływań: profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo rehabilitacyjnych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1. im. gen. B. Prugara-Ketlinga w Sanoku PROFILAKTYKI. Sanok, 16.01.2009 r.

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1. im. gen. B. Prugara-Ketlinga w Sanoku PROFILAKTYKI. Sanok, 16.01.2009 r. SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 im. gen. B. Prugara-Ketlinga w Sanoku SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Sanok, 16.01.2009 r. 1 WSTĘP Program Profilaktyki Szkoły tworzy całość ze Statutem Szkoły, Szkolnym Programem Wychowawczym,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE Priorytetem naszej działalności jest zapewnienie naszym wychowankom wszechstronnego rozwoju, bezpieczeństwa, akceptacji, i poszanowania ich praw. Poprzez

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2012-2017

PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2012-2017 PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2012-2017 dla Szkoły Podstawowej w Krześlinie Uchwalony przez Radę Pedagogiczną dnia 10 września 2015r. Radę Rodziców dnia 23 września 2015r. Załącznik do Statutu Szkoły 1

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILKTYKI GIMNAZJUM NR 63 IM. LAUREATÓW NAGRODY NOBLA W POZNANIU

PROGRAM PROFILKTYKI GIMNAZJUM NR 63 IM. LAUREATÓW NAGRODY NOBLA W POZNANIU PROGRAM PROFILKTYKI GIMNAZJUM NR 63 IM. LAUREATÓW NAGRODY NOBLA W POZNANIU PROGRAM PROFILKTYKI Wychowanie to proces wspomagania wychowanka w rozwoju, ukierunkowanym na osiąganie pełnej dojrzałości w czterech

Bardziej szczegółowo

Szkolny program profilaktyki na lata 2011-2014

Szkolny program profilaktyki na lata 2011-2014 SOSW nr 2 w Gdyni ZSS nr 8 ULOS LOS nr 3 Szkolny program profilaktyki na lata 2011-2014 Beata Gajewska Opracowały: Jadwiga Wójtowicz-Paciorek 1 Cele szkolnego programu profilaktyki : Celem programu profilaktycznego

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ Jesteśmy razem ROK SZKOLNY 2014/2015 Celem Szkolnego Programu Profilaktyki jest wspieranie wszechstronnego i

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE

OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE (miasto i gmina Syców, miasto i gmina Międzybórz, gmina Dziadowa Kłoda) Przedszkola A) Na terenie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPÓŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 3 im. Jana Pawła II W RUDZIE ŚLĄSKIEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPÓŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 3 im. Jana Pawła II W RUDZIE ŚLĄSKIEJ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPÓŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH NR 3 im. Jana Pawła II W RUDZIE ŚLĄSKIEJ Szkolny Program Profilaktyki jest odpowiedzią na pojawiające się w otaczającym nas świecie niepokojące

Bardziej szczegółowo