Model funkcjonowania studiów doktoranckich. Doktoranci a obszary gospodarcze szanse i zagrożenia współpracy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Model funkcjonowania studiów doktoranckich. Doktoranci a obszary gospodarcze szanse i zagrożenia współpracy"

Transkrypt

1 Model funkcjonowania studiów doktoranckich. Doktoranci a obszary gospodarcze szanse i zagrożenia współpracy

2

3 Ogólnopolska Konferencja Doktorantów Warszawa, czerwca 2010 Model funkcjonowania studiów doktoranckich. Doktoranci a obszary gospodarcze szanse i zagrożenia współpracy Krajowa Reprezentacja Doktorantów Warszawskie Porozumienie Doktorantów

4 Copyright by Wydawnictwo Libron & Authors Kraków 2011 ISBN: Redakcja: Jacek Lewicki, Kinga Kurowska, Dominik Suligowski Redakcja wydawnicza i korekta: Dominika Górnicz Skład i redakcja techniczna: LIBRON Projekt okładki: LIBRON Wydawnictwo LIBRON Filip Lohner ul. Ujejskiego 8/ Kraków tel

5 Spis treści Informacja o konferencji 7 Franciszek Krok Wstęp 9 Franciszek Krok Studia doktoranckie na Politechnice Warszawskiej jak podnieść ich atrakcyjność? 11 Józef Lubacz Kluczowe pytania o studia doktoranckie 13 Bartłomiej Banaszak Organizacje studenckie i doktoranckie w Polsce oraz w Europie 15 Jerzy Woźnicki Studia doktornackie w środowiskowej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego 19 Andrzej Kraśniewski Kształcenie doktorantów polskie dylematy na tle europejskim 23 Kinga Kurowska Model studiów doktoranckich opinia środowiskowa 33 Jacek Lewicki Wspieranie działalności młodych naukowców w świetle reformy nauki i szkolnictwa wyższego 37 Ewa Kochańska, Iwona Adamkiewicz Bioenergia dla Regionu Zintegrowany Program Wspierania Doktorantów 41 Alicja Waszkiewicz Wizerunek uczelni wyższej w Polsce refleksje badawcze 43 Klaudia Czopek, Daniel Żmuda Studia doktoranckie oczami doktoranta 47 Grzegorz Maj, Milena Potręć, Dorota Tkaczyk Doktor pracownik tylko naukowy? 51 Piotr Pomianowski Humanistyka i gospodarka pojęcia rozłączne? 53 Roman Kroczek Dostosowanie programu studiów doktoranckich do wymogów rynku pracy na przykładzie Politechniki Śląskiej w Gliwicach 55 Kamila Peszko Ocena aktywności doktorantów w zakresie pozyskiwania informacji oraz zadowolenie z realizowanych studiów doktoranckich badania własne 59

6 Alicja Lizurej Nauka lubi biznes? Sposoby na komercjalizację wiedzy. Przedsiębiorczość nie tylko dla orłów 65 Maksymilian Galon Krótka refleksja na marginesie 69 Katarzyna Ząbek, Magdalena Olszewska, Łukasz Kijewski Doktoranci a gospodarka doświadczenia doktorantów Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego 73 Dominik Bień Doktorant i biznes. Przykładowe inicjatywy w województwie pomorskim 75 Wojciech Godlewski Powiązanie studiów doktoranckich na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej z gospodarką 81 Anna Paszkowska Dostosowanie programów studiów doktoranckich z zakresu psychologii w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej do potrzeb rynku pracy 83 Izabela Domańska, Małgorzata Krokowska Dostosowanie programów studiów doktoranckich na kierunkach humanistycznych w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej do potrzeb rynku pracy 89 Marek Szlachta Studia doktoranckie szanse i zagrożenia na rynku pracy 93 Paweł Sznigir Studia doktoranckie na kierunkach przyrodniczych a szanse współpracy z obszarami gospodarki 95 Diana Rowicka, Joanna Smogorzewska Studia doktoranckie na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie perspektywy rozwoju 99 Weronika Jóźwiak Studia doktoranckie na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu doświadczenie, praktyka, przyszłość 103 Konrad Olesiewicz Podsumowanie 105

7 Informacja o konferencji W dniach czerwca 2010 roku w Warszawie odbyła się Ogólnopolska Konferencja Model Funkcjonowania Studiów Doktoranckich. Doktoranci a obszary gospodarcze szanse i zagrożenia współpracy. Konferencja została zorganizowana przez Warszawskie Porozumienie Doktorantów oraz Krajową Reprezentację Doktorantów. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęła Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbara Kudrycka. Konferencja odbywała się na czterech uczelniach: Politechnice Warszawskiej, Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, Szkole Wyższej Psychologii Społecznej oraz Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Gościły one przedstawicieli uczelni wyższych oraz jednostek naukowych, w sumie ponad 70 doktorantów oraz, jak zawsze, gości specjalnych, którymi byli: prorektor Politechniki Warszawskiej ds. Studiów prof. dr hab. Franciszek Krok, podsekretarz Stanu w MNiSW prof. dr hab. Zbigniew Marciniak, sekretarz Generalny Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich prof. dr hab. inż. Andrzej Kraśniewski, przewodniczący Sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży dr inż. Andrzej Smirnow, przewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego prof. dr hab. inż. Józef Lubacz, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju prof. dr hab. inż. Bogusław Smólski, przewodniczący Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej Bartłomiej Banaszak, prezes Fundacji Rektorów Polskich prof. dr hab. Jerzy Woźnicki. Podstawowym celem konferencji była wymiana doświadczeń dotyczących funkcjonowania studiów doktoranckich na poszczególnych uczelniach oraz odniesienie ich do oczekiwań pracodawców, by finalnie wypracować wzorzec dobrej praktyki w zakresie dostosowania programu studiów doktoranckich do wymogów rynku pracy. W ten sposób powstał zbiór referatów prezentujący dobre praktyki w zakresie współpracy poszczególnych uczelni z rynkiem pracy oraz oferty rynku pracy dla uczelni. Zostały one zawarte w niniejszej publikacji. W imieniu organizatorów przewodniczący Komitetu Organizacyjnego mgr inż. Dominik Suligowski Politechnika Warszawska 7

8 Komitet Organizacyjny Przewodniczący: Dominik Suligowski Politechnika Warszawska Członkowie: Izabela Kaźmierczak Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Izabela Domańska Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Małgorzata Krokowska Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Maria Królak Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Dorota Zaręba Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Diana Rowicka Akademia Pedagogiki Specjalnej Agnieszka Wyrozębska Warszawski Uniwersytet Medyczny Łukasz Przanowski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Piotr Pomianowski Uniwersytet Warszawski Konrad Olesiewicz Akademia Leona Koźmińskiego Fabian Giska Instytut Biochemii i Biofizyki PAN Maciej Czerkies Instytut Nenckiego PAN

9 Prof. dr hab. Franciszek Krok Prorektor ds. Studiów Politechnika Warszawska Wstęp Jak postrzegane jest obecnie dr przed nazwiskiem? Reakcje bywają różne od uznania i szacunku, po obawy o brak praktycznych umiejętności. Sposób postrzegania ludzi o wysokich kwalifikacjach naukowych zmienia się w zależności od miejsca i czasu. Przyczyniają się do tego zarówno metody kształcenia doktorantów na uczelniach wyższych, jak i potrzeby społeczne wysoko wykwalifikowanej kadry. Jeśli sposób kształcenia oraz jego efekt w postaci wypromowanego doktora odpowiada aktualnym potrzebom w danym środowisku, człowiek ze stopniem doktora jest poszukiwany na rynku pracy, a także cieszy się szacunkiem i uznaniem. Jeśli tego nie ma, to stopień doktora staje się pustym słowem. Zdecydowanie konieczna jest tu, używając języka ekonomii, równowaga potrzeb i podaży. Potrzeby, to szeroko rozumiane obszary gospodarcze, do których należą potrzeby przemysłu, rolnictwa, energetyki, medycyny oraz zarządzania, współpracy międzynarodowej, ekonomiki, itp. W tym wypadku podaż to wysoko wykwalifikowane kadry specjalistów. Konieczność osiągnięcia równowagi dotyczy zarówno ich ilości, jak i jakości, natomiast nie odnosi się do dziedziny wiedzy, bo jest równie ważna w naukach humanistycznych, jak i w przyrodniczych i technicznych. Powiązanie kształcenia na poziomie doktoratu z potrzebami szeroko rozumianej gospodarki krajowej i zagranicznej, to warunek, którego spełnienie wymagane jest, by stopień doktora otwierał drogę do kariery profesjonalnej. Taki model studiów doktoranckich, który uwzględnia w swej strukturze związki z odpowiadającymi tematyce studiów obszarami działalności gospodarczej, stanowi dziś już przysłowiową szansę na sukces, i to szansę z wielkim prawdopodobieństwem realizacji. Trzeba przy tym podkreślić, że działalność gospodarcza, to nie tylko przemysł powiązany w naturalny sposób z naukami technicznymi, ale także wiele innych dziedzin życia wymagających specjalistów w zakresie nauk społecznych, prawniczych, ekonomicznych, medycznych i wielu innych. Jednak szanse często niosą z sobą także i zagrożenia. Dostosowanie kształcenia do bieżących potrzeb gospodarczych nie może prowadzić do obniżenia poziomu naukowego wykonywanych prac doktorskich. Każda rozprawa doktorska powinna zawierać elementy oryginalnej twórczości naukowej i wnosić coś nowego do rozumienia zjawisk i procesów, będących przedmiotem badań naukowych realizowanych przez doktoranta. Odpowiedź na pytanie, jak wykorzystać szanse unikając zagrożeń, to za- 9

10 danie stojące przed placówkami naukowymi, szkołami wyższymi, promotorami prac doktorskich i samymi doktorantami. Zasadnicze znaczenie ma ścisłe powiązanie kształcenia na poziomie studiów doktoranckich z badaniami naukowymi w jednostce, która te studia prowadzi. Studia doktoranckie to nie szkoła podstawowa. Tu już podręczniki, choćby najlepiej opracowane, nie wystarczą. Nie można prowadzić wykładu specjalistycznego, nie będąc równocześnie autentycznym specjalistą w dziedzinie, której wykład dotyczy. Nie można sprawować opieki nad doktorantem nie prowadząc równocześnie badań w dziedzinie, której dotyczy tematyka pracy doktorskiej. Jeśli zaś wypromowany doktor nie miał w czasie realizacji swej pracy doktorskiej kontaktów z potencjalnymi miejscami swej przyszłej pracy, to jest mało prawdopodobne, by szybko znalazł pracę spełniającą jego oczekiwania i ambicje. Dlatego właśnie za niezwykle cenną należy uznać inicjatywę, w ramach której doktoranci wzięli sprawy w swoje ręce. Utworzyli oni Krajową Reprezentację Doktorantów. Szybko stała się ona ważnym partnerem dla władz uczelni, ministerstwa i innych organów decyzyjnych. Może także wykreować własne organy, formy działania i współdziałania, np. z byłymi doktorantami, a obecnie doktorami, którzy swoje wyniki pracy, zamiary i plany z czasu studiów doktoranckich mogą skonfrontować z rzeczywistością, a uzyskane doświadczenia przekazać młodszym kolegom. Jednym z takich działań są konferencje tematyczne, z których już trzecia odbywa się właśnie w murach naszej uczelni. Dwie poprzednie, poświęcone aspektom prawnym i zagadnieniom praktycznym, pomogły w rozwiązaniu różnorodnych problemów, z którymi spotyka się doktorant w czasie swoich studiów. Tematyka obecnej łączy teraźniejszość doktoranta z przyszłą karierą profesjonalną doktora. Konieczne jest, by o rozwoju tej kariery myśleć już na etapie wyboru tematu pracy doktorskiej i jej realizacji, a nie w momencie otrzymywania dyplomu. Dlatego tak ważne są dyskusje o tym i współpraca wszystkich zaangażowanych w ten proces osób i instytucji. Chodzi przecież o to, by dr przed nazwiskiem był kluczem do sukcesu zarówno osobistego, jak i naszego kraju.

11 Prof. dr hab. Franciszek Krok Prorektor ds. Studiów Politechnika Warszawska Studia doktoranckie na Politechnice Warszawskiej jak podnieść ich atrakcyjność? Jednym z głównych problemów nie tylko polskiej, ale także światowej nauki, jest malejąca liczba chętnych do podjęcia studiów doktoranckich. W pierwszej połowie mijającej dekady na Politechnice Warszawskiej było ok doktorantów. W ubiegłym roku było ich już tylko ok W roku bieżącym sytuacja się nieco poprawiła liczba doktorantów na PW zwiększyła się i wynosi ok osób. Na pierwszy rzut oka widać wyraźną korelację między popularnością studiów doktoranckich i sytuacją na rynku pracy. Duże zainteresowanie studiami doktoranckimi występowało, gdy warunki na rynku pracy ulegały pogorszeniu (pierwsza połowa obecnej dekady). Zmniejszenie zainteresowania studiami doktoranckimi, w szczególności na początku drugiej połowy obecnej dekady, prawdopodobnie można wiązać z dobrą koniunkturą gospodarczą w tym okresie. Wydawałoby się jednak, że niezależnie od koniunktury gospodarczej powinno się obserwować wzrost zainteresowania uzyskaniem wykształcenia na najwyższym poziomie i uzyskaniem stopnia doktorskiego. Przecież we współczesnym świecie ciągle wzrasta zapotrzebowanie na najwyższej klasy fachowców, i to nie tylko w zakresie nowoczesnych technologii, ale we wszystkich dziedzinach. Ten brak entuzjazmu do podejmowania wysiłku związanego z kształceniem na III stopniu studiów nie dotyczy tylko Polski jest powszechny. W wysoko rozwiniętych krajach jest jeszcze dotkliwszy. W szczególności dotyczy nauk ścisłych i technicznych. Codziennie dostajemy od zaprzyjaźnionych naukowców z USA i Europy Zachodniej prośby o skierowanie kandydatów na PhD do ich uczelni czy instytutów naukowych. Wspomniałem o wysiłku związanym z kształceniem się na studiach doktoranckich a to naprawdę jest wielki wysiłek szacuje się, że wymagany nakład pracy doktoranta związany ze zdobyciem doktoratu, a więc z kształceniem potrzebnym do uzyskania odpowiedniej wiedzy, prowadzeniem badań naukowych i przygotowaniem rozprawy doktorskiej wynosi ok godzin. Czym więc spowodowany jest ten spadek zainteresowania studiami doktoranckimi? Jak się wydaje, głównie tym, że status doktoranta, a zwłaszcza jego status materialny, nie jest zbyt wysoki. Kilkanaście lat temu przynajmniej kompensował to duży prestiż pracy naukowej, który teraz mocno zmalał. Studia doktoranckie wybierają więc głównie osoby o silnej determinacji, ale również ci absolwenci studiów II stopnia, którzy nie bardzo wiedzą, co z sobą zrobić, nie 11

12 mają też atrakcyjnych ofert pracy. Potwierdzają to badania ankietowe prowadzone wśród doktorantów PW przez samych doktorantów. Czy można tę sytuację zmienić i poprawić pozycję doktoranta na uczelni? Razem z doktorantami uznaliśmy, że można, a nawet trzeba. Na Politechnice Warszawskiej precyzyjnie wyznaczono ramy działania studiów doktoranckich senat PW przyjął stanowisko określające model ich funkcjonowania na naszej uczelni. Określono w nim wszystkie aspekty działania studiów doktoranckich: od rekrutacji, przez organizację tych studiów, zarządzanie nimi, finansowanie, wykonywanie badań naukowych, po sprawy opieki nad doktorantem. Co więcej, wobec zmniejszającego się zainteresowania studiami doktoranckimi senat PW przyjął opracowany wspólnie z doktorantami dokument ( Stanowisko w sprawie działań dla poprawy funkcjonowania studiów doktoranckich ), którego realizacja ma na celu zwiększenie atrakcyjności studiów doktoranckich. Zostały w nim określone działania w zakresie informacji, finansowania i podnoszenia jakości kształcenia. Szczególny nacisk położono na działania mające poprawić sytuację materialną doktorantów. Realizując te założenia, rektor podwyższył wysokość stypendiów doktoranckich na PW. Rozwój studiów doktoranckich na PW jest także stymulowany przez realizowany w ostatnich dwóch latach Program Rozwojowy Politechniki Warszawskiej finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (PO KL). Znaczna część tych środków (ok. jednej czwartej) przeznaczono na działania skierowane do doktorantów. Są one realizowane przez utworzone w 2008 roku Centrum Studiów Zaawansowanych. Działania tego Centrum, związane z kształceniem doktorantów, obejmują przygotowanie i koordynację następujących elementów oferty dydaktycznej: 1. Coroczna oferta wykładów podstawowych dla studiów doktoranckich. 2. Oferta wykładów specjalnych oraz wykładów masterclass. 3. Konwersatorium stanowiące stałe forum dyskusyjne, które służy prezentacji i popularyzacji współczesnych osiągnięć nauki i techniki. 4. Seminaria doktoranckie będące interaktywną formą prezentacji dokonań doktorantów znajdujących się na zaawansowanym etapie przygotowywań rozprawy doktorskiej. Centrum Studiów Zaawansowanych przeprowadziło konkursy i przyznało kilkadziesiąt stypendiów naukowych oraz stypendiów wyjazdowych dla najlepszych doktorantów PW ze środków Programu Rozwojowego Politechniki Warszawskiej. Centrum sfinansowało również pobyty i stypendia profesorów wizytujących. Wszystkie opisane wyżej działania, inicjowane i prowadzone we współpracy z Uczelnianą Radą Doktorantów, zyskały uznanie środowiska młodych naukowców także poza naszą uczelnią. Dowodem tego jest zajęcie po raz kolejny III miejsca w kraju w konkursie na najbardziej pro-doktorancką uczelnię w Polsce.

13 Prof. dr hab. inż. Józef Lubacz Przewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego Kluczowe pytania o studia doktoranckie Starając się ukształtować pożądany model studiów doktoranckich, musimy rozstrzygnąć kilka istotnych kwestii. 1. Jaką liczbę doktorantów powinno się kształcić w Polsce z wykorzystaniem środków budżetowych? Odpowiedź na to pytanie wymaga opracowania realistycznych i racjonalnych danych dotyczących liczby oraz proporcji doktorantów i doktorów w poszczególnych dziedzinach/dyscyplinach naukowych. Należy przy tym uwzględnić: potrzeby społeczne i gospodarcze (chłonność rynku pracy), współczynnik efektywności studiów (stosunek liczby promowanych doktorów do liczby osób przyjmowanych na studia doktoranckie), możliwość kształcenia na dostatecznie wysokim poziomie potencjału kadrowego w poszczególnych dziedzinach/dyscyplinach, możliwości dofinansowania studiów doktoranckich ze źródeł pozabudżetowych, zapotrzebowanie na doktorów o różnym profilu (ukierunkowanie na pracę naukowo-badawczą, ukierunkowanie na inne potrzeby). 2. Jak, i w jakim stopniu poddawać regulacjom prawnym studia doktoranckie, a w szczególności: czy regulacje powinny być takie same dla studiów z każdej dziedziny nauki (np. dla nauk technicznych i artystycznych)? czy regulacje powinny być zależne od instytucji prowadzącej studia (uczelnie, PAN, instytuty badawcze, instytucje gospodarcze)? czy i przez kogo powinny być akredytowane przez Państwową Komisję Akredytacyjną, przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów czy też powinna to być akredytacja środowiskowa? 3. Na jakich zasadach i na jakim poziomie należy finansować studia doktoranckie, z uwzględnieniem ich zróżnicowania dziedzinowego nie tylko pod względem środków niezbędnych do prowadzenia skutecznej pracy badawczej, ale także pod względem wysokości stypendium doktoranckiego, niezniechęcającego do podejmowania studiów w określonej dziedzinie (tj. z uwzględnieniem uwarunkowań rynku pracy w tej dziedzinie)? 4. Kto i w jaki sposób powinien certyfikować kwalifikacje uczestników studiów doktoranckich oraz osób ubiegających się o stopień doktora z wolnej stopy, czyli uzyskiwany poza sformalizowanymi formami kształcenia? 13

14 5. Jaki powinien być status doktoranta studencki, pracowniczy czy mieszany? W obecnym stanie rzeczy nie dysponujemy ani ugruntowanymi i uzgodnionymi poglądami, ani wiarygodnymi danymi umożliwiającymi podejmowanie racjonalnych decyzji w tych kwestiach. Nie rozstrzyga ich (na szczęście) projektowana nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Można mieć nadzieję, że kwestie te (a także inne, które nie zostały tu poruszone) staną się przedmiotem ustaleń narodowej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego. Rada Główna Szkolnictwa Wyższego niezmiennie deklaruje gotowość swojego udziału w pracach nad tym ważnym, a wręcz niezbędnym dokumentem.

15 Bartłomiej Banaszak Przewodniczący Parlamentu Studentów RP Organizacje studenckie i doktoranckie w Polsce oraz w Europie Dla środowiska studenckiego doktoranci są jak starsze rodzeństwo. Należy jednak zaznaczyć, że chodzi tu o starszeństwo stopniem, a niekoniecznie, jak podpowiada doświadczenie władz naszych ogólnopolskich przedstawicielstw, wiekiem. W Europie działają różne modele funkcjonowania doktorantów w środowisku akademickim oraz ich relacji ze studentami I i II stopnia. W wielu państwach europejskich doktoranci są studentami III stopnia i organizacje studenckie, funkcjonujące w tych krajach, reprezentują studentów wszystkich stopni. Około połowa organizacji zrzeszonych w Europejskiej Unii Studentów (ESU) 1 reprezentuje także doktorantów. W pozostałych krajach ESU doktoranci stanowią oddzielną grupę w środowisku akademickim. Tak jest między innymi w Polsce, w której Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oddzieliła studentów I i II stopnia od doktorantów grubą kreską. Jednakże kulisy współpracy między Parlamentem Studentów RP i Krajową Reprezentacją Doktorantów wskazują, że podział ten nie jest do końca zgodny z rzeczywistością. W 2009 roku PSRP miał przyjemność organizować, po raz pierwszy w swojej historii, Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy ESU (57th ESU Board Meeting, Kraków, listopada 2009). Pierwszą część zjazdu stanowiło seminarium, którego temat został wybrany przez Komitet Wykonawczy ESU. Tym sposobem PSRP zorganizował międzynarodową konferencję na temat studiów doktoranckich w procesie bolońskim. Mieliśmy przyjemność gościć na niej studentów z całej Europy, przedstawicieli KRD, a także reprezentantów europejskich struktur doktorantów, czyli organizacji EURO- DOC. Dla polskich samorządowców studenckich była to nie lada sposobność, by zaznajomić się z głównymi wyzwaniami, z jakimi muszą się zmierzyć doktoranci i ich przedstawiciele. 1 Europejska Unia Studentów (ESU European Students Union) zrzesza 44 ogólnokrajowe organizacje studenckie z 37 państw europejskich. Przez swoje organizacje członkowskie reprezentuje ponad 11 milionów studentów. Rola ESU z roku na rok rośnie, gdyż coraz więcej decyzji dotyczących szkolnictwa wyższego jest wypracowywanych i przyjmowanych na poziomie europejskim. Podstawowym celem ESU jest reprezentowanie edukacyjnych, społecznych, ekonomicznych i kulturalnych interesów ogólnokrajowych organizacji studenckich w Europie przed instytucjami takimi jak: Komisja Europejska, Rada Europy (Departament ds. Szkolnictwa Wyższego i Badań Naukowych) czy UNESCO. 15

16 Spodziewam się, że podczas tej konferencji zostaną poruszone kwestie tak istotne dla środowiska doktorantów jak: zabezpieczenie socjalne czy status doktoranta, czyli już-nie-studenta i jeszcze-nie-pracownika. Z pewnością gorącą debatę wywoła kwestia ewentualnego wprowadzenia systemu ECTS na studiach III stopnia. Na studiach I i II stopnia jest on niezbędny i zdecydowanie służy studentom, a właściwie powinien służyć, gdyby został prawidłowo wdrożony. Jednakże, mimo tego, że jestem gorącym zwolennikiem tej procedury, zdaję sobie sprawę ze specyfiki studiów doktoranckich w Polsce. Powoduje ona, że w zdecydowanej większości przypadków wdrożenie systemu ECTS musiałoby być fasadowe i niekoniecznie służyłoby doktorantom. Mając doświadczenie studenta-uczestnika procesu zapewniania jakości kształcenia na studiach I i II stopnia, uważam, że niemniej ważnym tematem do debaty jest kwestia zagwarantowania jej na studiach doktoranckich. Obecnie instrumenty akredytacji i zapewniania jakości nie obejmują studiów III stopnia. Dlatego wyzwaniem dla KRD, a także dla całego środowiska akademickiego, jest rozciągnięcie tego systemu na studia doktoranckie. W ciągu ostatnich miesięcy mieliśmy szansę przekonać się, że reprezentanci doktorantów, którzy okres studiów mają już za sobą, w dużym stopniu rozumieją kwestie, którymi zajmują się obecnie PSRP i samorządy studenckie. Dlatego też, szczególnie w ostatnim roku, współpraca między PSRP a KRD intensywnie się rozwija. Dotyczy ona przede wszystkim problematyki związanej z nowelizacją Ustawy prawo o szkolnictwie wyższym. Obie organizacje wsparły się nawzajem podczas przygotowywania swoich stanowisk wobec projektu nowelizacji zaprezentowanego 30 marca 2010 roku. Co więcej, 6 maja 2010 roku obie organizacje podpisały w Kielcach porozumienie dotyczące swoich statusów prawnych 2. Status KRD obecnie nie pozwala nawet na przekazywanie tej organizacji środków finansowych. Z kolei usytuowanie prawne PSRP jest zdecydowanie patogenne i zaprzecza zasadzie niezależności ruchu studenckiego, będącej jedną z najważniejszych zasad organizacji studenckich w Europie. Problemem jest tu m.in. przeniesienie części kompetencji tej organizacji na Fundację PSRP, której władze w większości nie mają legitymacji środowiska studenckiego, co zagraża PSRP w sprawowaniu przedstawicielstwa wszystkich studentów w Polsce. W porozumieniu z maja 2010 roku PSRP i KRD zgodnie zaproponowały nowe brzmienie artykułów 203 i 209, które regulują funkcjonowanie ogólnopolskich przedstawicielstw studentów i doktorantów. Zaproponowane rozwiązania dotyczą przede wszystkim osobowości prawnej, sposobu finansowania oraz rozliczania dotacji budżetowej. Odnoszą się także do kwestii zatwierdzania statutu, możliwości bezpośrednich wyborów do organów obu organizacji, kwestii obowiązkowych odpowiedzi instytucji szkolnictwa wyższego na zapytania organów PSRP i KRD oraz problematyki reprezentacji interesów studentów i doktorantów przed sądami. 2 statusu_prawnego_obu_organizacji.pdf [dostęp: ]. 16

17 W obliczu doświadczeń związanych z funkcjonowaniem obu organizacji, odrzucenie przez ustawodawcę zaproponowanych rozwiązań w zakresie funkcjonowania PSRP i KRD ciężko będzie postrzegać jako akt dobrej woli. Liczę, że tematyka związana z prawnymi ramami funkcjonowania KRD również znajdzie się wśród tematów poruszanych podczas tej konferencji.

18

19 Prof. dr hab. inż. Jerzy Woźnicki Prezes Fundacji Rektorów Polskich Studia doktornackie w środowiskowej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego Konferencja zorganizowana przez Krajową Reprezentację Doktorantów we współpracy z Warszawskim Porozumieniem Doktorantów, poświęcona jest modelowi funkcjonowania studiów doktoranckich. O aktualności tej problematyki świadczą ostatnie inicjatywy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dotyczące nowelizacji Ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także opracowane projekty Strategii rozwoju szkolnictwa wyższego do 2020 roku. Obok projektu Ernst&Young (E&Y) i Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową (IBnGR) zamówionego przez Ministerstwo Fundacja Rektorów Polskich (FRP), z inicjatywy Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP) i we współpracy z Konferencją Rektorów Zawodowych Szkół Polskich (KRZaSP) oraz Konferencją Rektorów Publicznych Szkół Zawodowych (KRePSZ) opracowała projekt środowiskowy poświęcony takiej strategii na okres , sfinansowany ze składek zainteresowanych uczelni. Oba projekty różnią się zasadniczo. W podsumowaniu debaty publicznej, projekt środowiskowy, w przeciwieństwie do propozycji E&Y i IBnGR, zyskał poparcie nie tylko Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego i wszystkich działających w naszym kraju konferencji rektorów oraz organizacji interesariuszy zewnętrznych szkolnictwa wyższego (Krajowa Izba Gospodarcza, Związek Banków Polskich, Business Centre Club, PZPPE Lewiatan), ale także Krajowej Reprezentacji Doktorantów (KRD). Na zaproszenie przewodniczącej KRD, zaprezentowałem i skomentowałem na spotkaniu z przedstawicielami doktorantów, propozycje dotyczące studiów doktoranckich, zawarte w naszym projekcie. Sądzę, że warto w tym tekście, który jest jednym z wystąpień otwierających konferencję i publikację pokonferencyjną, przedstawić wybór tych propozycji z zachowaniem oryginalnych sformułowań. Oto one 1 : CO 1.3: Poprawa stopnia dopasowania kompetencji absolwentów uczelni do potrzeb społecznych i gospodarczych [ ] 3. Upowszechnienie praktyki zdobywania stopnia doktora na podstawie osiągnięć twórczych związanych z wykonywaną pracą zawodową oraz w wyniku tworzenia warunków do prowadzenia wspólnie przez uczelnie i podmioty zewnętrzne studiów doktoranckich (collaborative doctoral education) [ ] CO 1.4: Poprawa warunków kształcenia się osób szczególnie uzdolnionych [ ] 1 CO oznacza cel operacyjny. 19

20 3. Podniesienie poziomu studiów doktoranckich (studiów III stopnia) i zapewnienie ich uczestnikom właściwych warunków rozwoju, m.in. w wyniku: ugruntowania zasady, że podstawowym elementem procesu kształcenia jest prowadzenie przez doktoranta pod kierunkiem opiekuna twórczej pracy badawczej (training by research, not training for research); koncentracji kształcenia w ośrodkach zapewniających najlepsze ku temu warunki, tzn. przede wszystkim w tych uczelniach/jednostkach, które mogą zagwarantować odpowiednią jakość kształcenia; jest to tendencja globalna, wynikająca z obserwacji, że dobre studia doktoranckie są bardzo kosztowne, a słabe nie mają uzasadnienia. W krajach o wysokim poziomie studiów doktoranckich liczba instytucji prowadzących takie studia jest ograniczona (w USA jest to mniej niż 10%); rozwoju środowiskowych i interdyscyplinarnych studiów doktoranckich (w celu stworzenia masy krytycznej, sprzyjającej osiągnięciu odpowiedniej jakości i efektywności kształcenia i prowadzonych badań) oraz prowadzenie doktoratów przez dwie współpracujące ze sobą uczelnie akademickie (krajowe albo krajową i zagraniczną); zapewnienia doktorantowi: właściwych warunków realizacji badań w macierzystej uczelni oraz możliwości korzystania z rożnych form mobilności, właściwych dochodów, odpowiednich gwarancji i zabezpieczeń socjalnych; stworzenia warunków do szybszego uzyskiwania stopnia doktora m.in. przez adresowaną do wszystkich lub tylko najlepszych studentów integrację studiów III stopnia ze studiami II stopnia (zwłaszcza na uczelniach prowadzących studia II stopnia o profilu badawczym), wprowadzenie dla szczególnie uzdolnionych absolwentów studiów I stopnia przyjętych na studia II stopnia szybkiej ścieżki prowadzącej do doktoratu; upowszechnienia praktyki powoływania ekspertów zagranicznych na recenzentów rozpraw doktorskich; poddawanie studiów doktoranckich procedurze akredytacji z udziałem ekspertów zagranicznych. [ ] CO 6.2: Nadanie międzynarodowego charakteru działalności edukacyjnej i badawczej prowadzonej w polskich uczelniach [ ] 6. Nadanie międzynarodowego charakteru kształceniu młodych naukowców m.in. poprzez: prowadzenie wspólnych programów studiów doktoranckich i międzynarodowych szkół doktoranckich oraz inne formy współpracy z uczelniami zagranicznymi, zakładające wymianę doktorantów, w szczególności prowadzące do nadawania podwójnego doktoratu, a docelowo wspólnego doktoratu; zapewnienie doktorantowi możliwości korzystania z rożnych form mobilności, a zwłaszcza umożliwienie udziału w międzynarodowych konferencjach naukowych; internacjonalizację prowadzonych na uczelni przewodów doktorskich częstsze pełnienie przez ekspertów zagranicznych ról promotora, recenzenta lub członka komisji, powoływanych dla przeprowadzenia przewodu [ ] CO7.1: Usprawnienie rozwiązań systemowych w odniesieniu do instytucji centralnych [ ] 13. Poprawa warunków do działania oraz zapewnienie niezależności Krajowej Reprezentacji Doktorantów poprzez zapewnienie środków finansowych z budżetu państwa na prowadzenie działalności KRD, a w tym na organizację raz w roku krajowego zjazdu doktorantów.[ ] W konkluzji mojego spotkania z doktorantami poświęconego środowiskowemu projektowi strategii miło mi było usłyszeć słowa o życzliwym odbiorze naszych propozycji, a nawet o pozytywnym zaskoczeniu, z jakim doktoranci przyjęli dużą wagę nadaną ich sprawom w tym projekcie. 20

21 Rzeczywiście, wkraczamy w Polsce i w Europie w okres rosnącego znaczenia studiów doktoranckich, nad których formułą trwa intensywnie prowadzona debata międzynarodowa. Inicjatywa zorganizowania tej konferencji doskonale wpisała się w te tendencje, wzbogacając dyskusję prowadzoną w naszym kraju.

22

23 Prof. dr hab. inż. Andrzej Kraśniewski Politechnika Warszawska Zespół Ekspertów Bolońskich Kształcenie doktorantów polskie dylematy na tle europejskim Wprowadzenie Kształcenie doktorantów i młodych naukowców w krajach europejskich było w kończącej się dekadzie przedmiotem intensywnych studiów i analiz. Wykonywano je m.in. w ramach projektu realizowanego w latach przez UNESCO CEPES pt. Doctoral Degrees and Qualifications in the Contexts of the EHEA and the ERIA 1 oraz w ramach projektów realizowanych przez European University Association (EUA): Doctoral Programmes in Europe, realizowanego w latach (projekt pilotażowy); Doctoral Programmes in the Bologna Process, realizowanego w latach oraz zakończonego niedawno DOC CAREERS 4, w którym przedmiotem szczególnego zainteresowania były kariery zawodowe młodych naukowców. Wyniki prowadzonych projektów są prezentowane na licznych konferencjach, seminariach i warsztatach, które wzbudzają znaczne zainteresowanie środowiska akademickiego. W 2006 roku w zorganizowanej w Nicei przez EUA konferencji poświęconej kształceniu doktorantów uczestniczyło ok. 600 osób żadne inne spotkanie w okresie niemal 10 lat działalności EUA nie zgromadziło tak dużej liczby reprezentantów uczelni i innych instytucji szkolnictwa wyższego. Kształcenie młodych naukowców jest też przedmiotem zainteresowania polityków. Od czasu, kiedy na odbywającym się co dwa lata spotkaniu ministrów odpowiedzialnych za szkolnictwo wyższe w krajach uczestniczących w procesie bolońskim przyjęto postulat rozszerzenia zdefiniowanej w Deklaracji bolońskiej dwustopniowej struktury studiów i włączenia w nią studiów doktoranckich, traktowanych jako studia III stopnia, synergiczny związek kształcenia i badań naukowych jest mocno eksponowany w dokumentach kolejnych szczytów ministerialnych. Studia doktoranckie (a szerzej 1 Doctoral Studies and Qualifications in Europe and the United States. Status and Prospects, ed. J. Sadlak, UNESCO-CEPES, Bucharest Doctoral Programmes for the European Knowledge Society, European University Association, Brussels 2005, [dostęp: ]. 3 Doctoral Programmes in Europe s Universities. Achievements and Challenges, European University Association, Brussels 2007, [dostęp: ]. 4 L. Borel-Damian, Collaborative Doctoral Education. University-Industry Partnerships for Enhancing Knowledge Exchange, European University Association, Brussels 2009, [dostęp: ]. 23

24 kształcenie młodych naukowców) są bowiem właśnie tym, co w największym stopniu łączy edukację i badania naukowe, tworząc naturalne przecięcie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego z Europejską Przestrzenią Badawczą. Kształcenie doktorantów w Europie Proces kształcenia doktorantów i młodych naukowców w Europie charakteryzuje wewnętrzne zróżnicowanie. Różne są m.in.: instytucje kształcące i struktury organizacyjne, formy kształcenia (kształcenie indywidualne, studia), charakter kształcenia (ogólne, specjalistyczne) i związane z tym wymagania, czas trwania procesu kształcenia (ustalony, nieustalony), status młodego naukowca, sposób finansowania kształcenia. W wielu krajach zachodzą obecnie istotne zmiany w modelu kształcenia na poziomie doktorskim. Jednak niezależnie od różnic występujących między poszczególnymi krajami kierunek tych zmian jest w znacznej mierze wspólny. Można zaobserwować między innymi następujące tendencje 5 : 1. Umasowienie kształcenia. Szybko postępujący wzrost liczby osób kształconych na poziomie doktorskim jest efektem zmian zachodzących na rynku pracy gospodarka oparta na wiedzy potrzebuje coraz większej liczby fachowców mających umiejętności prowadzenia badań. Wynika też z konieczności zapewnienia właściwych warunków rozwoju społecznego społeczeństwo potrzebuje odpowiednio wykształconych elit. Dobrym przykładem ilustrującym proces umasowienia kształcenia doktorantów jest Polska, gdzie w ostatnim dwudziestoleciu liczba uczestników studiów doktoranckich wzrosła kilkunastokrotnie, osiągając ponad osób. Warto jednak zauważyć, że w porównaniu z sytuacją w innych krajach liczba ta nie wygląda imponująco w państwach o podobnej liczbie studentów (ok. 2 mln), takich jak Niemcy czy Wielka Brytania, liczba kandydatów do stopnia doktora utrzymuje się na poziomie ok osób. 2. Strukturalizacja kształcenia. Na poziomie doktorskim oznacza przejście od kształcenia o charakterze mocno zindywidualizowanym, opartego na relacji mistrz-uczeń, do modelu bardziej dostosowanego do silnie wzrastającej liczby kształconych, w którym istotnym elementem są zajęcia realizowane w większych grupach słuchaczy. Proces ten, nazywany czasami deprywatyzacją kształcenia na poziomie doktorskim, wiąże się ze wzrastającą rolą 5 Doctoral Studies and Qualifications, op. cit; Doctoral Programmes for the European, op. cit; Doctoral Programmes in Europe s Universities, op. cit., L. Borel-Damian, op.cit.; Trends and Issues in Postgraduate Education. Challenges for Research, International Experts Workshop, Dublin 5 7 March 2008, UNESCO Forum on Higher Education, Research and Knowledge, Dublin

25 i odpowiedzialnością instytucji akademickich za zapewnienie odpowiednich warunków oraz jakości kształcenia. Ustrukturalizowane kształcenie może być realizowane w różnych formach, takich jak: wydzielony program studiów w uczelni (jednostce) prowadzącej inne rodzaje studiów; graduate school, tzn. jednostka w ramach uczelni, zorientowana na kształcenie na poziomie studiów III stopnia (często także na etapie studiów II stopnia), prowadząca część zajęć przewidzianych w programie studiów, w tym zwłaszcza seminaria oraz zajęcia kształtujące umiejętności ogólne, zajmująca się także rekrutacją, prowadząca administrację studiów i odpowiedzialna za zapewnianie ich jakości; doctoral/research school, tzn. struktura organizacyjna zorientowana wyłącznie na kształcenie doktorantów, utworzona przez jedną lub (częściej) kilka instytucji; elementem spajającym jednostki wchodzące w skład tej struktury może być tematyka naukowa lub duży projekt badawczy (często interdyscyplinarny); struktura taka może mieć charakter w znacznej mierze wirtualny stanowić sieć luźno powiązanych, współpracujących ze sobą instytucji (network doctoral/research school 6 ); wydzielona instytucja kształcąca wyłącznie na poziomie graduate, często o charakterze międzynarodowym; przykładem mogłyby być Knowledge and Innovation Communities związane z European Institute of Innovation and Technology czy też European University Institute we Florencji, prowadzące studia na poziomie doktorskim i podoktorskim w dziedzinie nauk społecznych. Proces strukturalizacji kształcenia na poziomie doktorskim, związany z wyodrębnianiem w strukturach uczelni specjalnych jednostek, postępuje bardzo szybko. W opublikowanym w marcu br. raporcie Trends 2010 można znaleźć informację, że 49% ankietowanych przez EUA uczelni posiada odrębne jednostki kształcące wyłącznie na poziomie doktorskim (trzy lata wcześniej takich uczelni było 29%), a dalsze 16% uczelni ma wydzielone jednostki kształcące na poziomie magisterskim i doktorskim 7. Strukturalizacja (deprywatyzacja) wiąże się ze zmianami w organizacji programu kształcenia. Upowszechnia się model kształcenia, w którym istotnym elementem jest udział w zbiorowych zajęciach. Taką formę kształcenia oferuje już ok. 60% uniwersytetów europejskich; tradycyjne kształcenie oparte wyłącznie lub niemal wyłącznie na indywidualnej pracy pod kierunkiem opiekuna naukowego realizuje jedynie ok. 22% uczelni 8. Strukturalizacja kształcenia wiąże się też z dążeniem do osiągnięcia masy krytycznej, zapewniającej odpowiednią efektywność kształcenia i prowadzonych badań, 6 T. Digernes, K.W. Brekke, Relations with Industry and Entrepreneurship in Higher Education Can Enhance Quality and Emploability, EUA Bologna Handbook, rozdz. C 6.1, A. Sursock, H. Smidt, Trends A decade of change in European Higher Education, European University Association, Brussels 2010; [dostęp: ]. 8 D. Crosier, L. Purser, H. Smidt, Trends V. Universities Shaping the European Higher Education Area, European University Association, Brussels 2007; [dostęp: ]. 25

26 oraz z koncentracją kształcenia. Ta ostatnia jest globalną tendencją na poziomie doktorskim, wynikającą z obserwacji, że dobre studia doktoranckie są bardzo kosztowne, a kiepskie nie mają uzasadnienia. W krajach o wysokim poziomie studiów doktoranckich liczba instytucji prowadzących takie studia jest ograniczona (w USA uczelnie oferujące studia doktoranckie stanowią znacznie mniej niż 10% wszystkich szkół wyższych, przy czym wśród tych najbardziej renomowanych jest wiele dość małych instytucji; w Niemczech koncentracja kształcenia na poziomie doktorskim następuje w wyniku realizacji Excellence Initiative 9 ). 3. Różnicowanie charakteru kształcenia. Według oceny przedstawionej w raporcie Trends 2010 około 50% osób posiadających stopień doktora pracuje obecnie poza szkolnictwem wyższym, z tego tylko część prowadzi badania naukowe 10. Znajduje to odzwierciedlenie w różnicowaniu charakteru kształcenia, w tym w upowszechnieniu studiów ułatwiających uzyskanie doktoratu osobom realizującym karierę zawodową poza instytucjami naukowymi, w oparciu o twórcze osiągnięcia związane z wykonywaną pracą. Związane jest to z tworzeniem odpowiednich warunków do prowadzenia wspólnie przez uczelnie i podmioty gospodarcze prac doktorskich, a także studiów doktoranckich (collaborative doctoral education 11 ). Różnicowanie charakteru kształcenia na poziomie doktorskim odbywa się w szczególności przez upowszechnienie studiów prowadzących do uzyskania doktoratu o charakterze zawodowym/specjalistycznym (professional doctorate). Studia takie, nastawione podobnie jak klasyczne studia doktoranckie na kształtowanie umiejętności analitycznych i metodologicznych, stawiają zwykle nieco niższe wymagania dotyczące nowatorskiego charakteru wyników przeprowadzonych badań, a tematyka rozprawy doktorskiej wynika najczęściej z doświadczeń zawodowych. Tego typu programy studiów, ukierunkowane w większym stopniu na kształtowanie umiejętności ogólnych, przydatnych na rynku pracy, są często tworzone i zarządzane przy współudziale instytucji gospodarczych. Programy takie noszą często specjalne nazwy (np. New Route PhD w Wielkiej Brytanii) i mogą (lecz nie muszą) prowadzić do uzyskania kwalifikacji formalnych (dyplomów) o nazwach innych niż tradycyjny doktorat badawczy (PhD) używane są nazwy Doctor of Engineering, Doctor of Education, Doctor of Business Administration itp. 12 Warto przy okazji odnieść się do pojawiającej się w dyskusjach prowadzonych w naszym kraju koncepcji studiów doktoranckich o profilu zawodowym, charakteryzujących się programem odmiennym od tradycyjnych studiów doktoranckich (mniej naukowym ) i adresowanych do świeżych, niemających doświadczenia za- 9 P. Aghion, M. Dewatripont, C. Hoxby, A. Mas-Colell, A. Sapir, Higher Aspirations. An Agenda for Reforming European Universities, Bruegel, Brussels 2008, s A. Sursock, H. Smidt, op. cit. 11 L. Borel-Damian, op. cit. 12 H. Eggins, The Professional Doctorate. A Response to 21th Century Requirements for European Higher Education?, EUA Bologna Handbook, rozdz. C ,

27 wodowego absolwentów studiów magisterskich, pragnących realizować karierę poza środowiskiem naukowym. Otóż trzeba wyraźnie stwierdzić, że taka wizja kształcenia doktorantów nie ma odzwierciedlenia w rozwiązaniach międzynarodowych. 4. Dostosowywanie programów studiów do potrzeb rynku pracy. Obejmuje ono oprócz różnicowania charakteru kształcenia także istotne zmiany programowe. Coraz powszechniej do programów studiów doktoranckich włączane są zajęcia mające na celu kształtowanie umiejętności ogólnych, przy czym obok naturalnych dla przyszłego naukowca kwalifikacji, takich jak umiejętność stawiania i rozwiązywania problemów, czy zdolność do analitycznego i krytycznego myślenia (krytycznej refleksji), coraz większą wagę przywiązuje się do kompetencji nieco innego rodzaju, bezpośrednio lub pośrednio związanych z karierą naukową i prowadzeniem badań, takich jak: umiejętność komunikowania się, w tym prezentowania wyników badań nie tylko w gronie specjalistów, lecz także w mediach, czy recenzowania publikacji o charakterze naukowym, zdolność kierowania zespołem i zarządzania projektem, umiejętność pracy w zespole interdyscyplinarnym i w zespole międzynarodowym, rozumienie specyficznych problemów środowiska badawczego (aspekty prawne i etyczne badań naukowych, komercjalizacja badań, problem ochrony własności intelektualnej), umiejętność adaptacji do nowych warunków i zadań, przedsiębiorczość, rozumienie znaczenia odpowiedzialności społecznej. 5. Zmiana podejścia do sposobu opieki nad doktorantem. Następstwem deprywatyzacji kształcenia na poziomie doktorskim są zachodzące w wielu krajach europejskich zmiany w podejściu do opieki nad doktorantem. Organizacja kształcenia opiera się na dobrze zdefiniowanych relacjach doktorant opiekun uczelnia, obejmujących procedury rozwiązywania potencjalnych konfliktów, także tych, które zachodzą między doktorantem i jego opiekunem, umożliwiające każdej ze stron (a zwłaszcza stronie najsłabszej doktorantowi) dochodzenie swoich praw. Ponadto, w celu poprawy jakości sprawowania opieki coraz częściej stosowane są następujące rozwiązania: doskonalenie zawodowe (dokształcanie) opiekunów i przyszłych promotorów, m.in. w zakresie obowiązków związanych ze sprawowaniem tych funkcji; ocena jakości sprawowania funkcji opiekuna/promotora, dokonywana przez uczestników i absolwentów studiów doktoranckich; wprowadzenie różnych form zbiorowej opieki nad doktorantem, użytecznych zwłaszcza w przypadku interdyscyplinarnego charakteru prowadzonych badań. 27

28 4. Internacjonalizacja. W wielu krajach cudzoziemcy stanowią znaczny odsetek osób kształconych na poziomie doktorskim. Przykładowo, w Wielkiej Brytanii studenci zagraniczni stanowią ok. 42%, we Francji ok. 35%, a w USA ok. 33% ogółu doktorantów 13. Znacznie wzrasta też mobilność doktorantów oraz liczba doktoratów realizowanych w wyniku ścisłej współpracy dwóch lub większej liczby uczelni z różnych krajów, przy czym współpraca ta może mieć różne formy (European Doctorates, joint PhD degrees, co-tutelle). Obserwowane tendencje, a przede wszystkim różnicowanie form i charakteru kształcenia na poziomie doktorskim, są na ogół pozytywnie oceniane przez polityków, m.in. przez członków Komisji Europejskiej, którzy postrzegają ten proces jako potencjalne źródło przewagi konkurencyjnej Europy 14. Środowisko akademickie także uznaje tę tendencję za pozytywną cechę, pod warunkiem jednak, że nie zostanie naruszona fundamentalna zasada kształcenia na poziomie doktorskim, którą można sformułować następująco: podstawowym elementem kształcenia na poziomie doktorskim są realizowane przez doktoranta badania naukowe, a nie zajęcia przygotowujące do prowadzenia takich badań (training by research, not training for research). Nie wyklucza to uwzględnienia w procesie kształcenia zmieniających się potrzeb rynku pracy (pracodawców innych niż uczelnie). Zasada taka została wyrażona m.in. w podsumowaniu konferencji w Salzburgu (luty 2005 r.), poświęconej przedstawieniu wyników realizacji projektu EUA Doctoral Programmes in Europe. Na konferencji tej sformułowano także m.in. następujące postulaty dotyczące rozwoju studiów doktoranckich 15 : kształcenie młodych naukowców powinno stać się istotnym elementem strategii rozwoju uczelni akademickich; relacje doktorant opiekun uczelnia, określające prawa i obowiązki każdej strony, powinny być oparte na zasadach sformułowanych w Europejskiej Karcie Naukowca 16 ; celowe jest poszukiwanie i wspieranie innowacyjnych rozwiązań w celu zapewnienia kształcenia interdyscyplinarnego oraz kształcenia umiejętności ogólnych; pożądane jest zwiększenie zasięgu współpracy międzynarodowej oraz mobilności geograficznej, międzydyscyplinarnej i międzysektorowej. 13 Promoting the UK Doctorate, Universities UK, 2009, [dostęp: ]. 14 Researchers in the ERA: One Profession, Multiple Careers, Commission of the European Communities, Brussels 2003; [dostęp: ]. 15 Doctoral Programmes for the European, op. cit. 16 Recommendation on the European Charter for Researchers and a Code of Conduct for the Recruitment of Researchers, Commission of the European Communities 2005; rights/am509774cee_en_e4.pdf [dostęp: ]. 28

29 Stwierdzono jednocześnie, że realizacja tych i innych postulatów, prowadzących do podniesienia poziomu kompetencji przyszłych doktorów, wymaga zapewnienia stałego i adekwatnego finansowania. Europejskie dylematy Mimo wyraźnie zarysowujących się kierunków zmian w podejściu do kształcenia młodych naukowców, obserwowanych w wielu krajach europejskich, nie można twierdzić, że zostały rozstrzygnięte zasadnicze dylematy związane z tym poziomem kształcenia. Nadal trudno jest udzielić jednoznacznych odpowiedzi na podstawowe pytania odnoszące się do modelu kształcenia doktorantów, dotyczące: charakteru kształcenia; wymagań związanych z uzyskaniem stopnia doktora; warunków przyjęcia na studia prowadzące do uzyskania stopnia doktora (po studiach I czy II stopnia?); poziomu integracji studiów III stopnia ze studiami II stopnia. Pozostają ponadto do rozstrzygnięcia inne kwestie o zasadniczym znaczeniu, dotyczące zwłaszcza: statusu młodego naukowca (student czy pracownik?); sposobów finansowania kształcenia (ze środków publicznych czy prywatnych?); uprawnień instytucji do prowadzenia studiów i nadawania stopnia doktora (tylko uniwersytety?); modelu sprawowania opieki nad doktorantem; sposobów zapewnienia odpowiedniej jakości kształcenia. Rozstrzygnięcie tych dylematów będzie wymagało jeszcze wielu analiz i dyskusji. W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie sprawami kształcenia doktorantów, w styczniu 2008 roku European University Association powołało Council for Doctoral Education (EUA-CDE). Ta nowa struktura ma za zadanie prowadzenie różnego rodzaju działań na rzecz efektywnego kształcenia młodych naukowców, w tym m.in. na organizację konferencji, seminariów, warsztatów i forów dyskusyjnych, prowadzenie prac analitycznych oraz wspieranie i upowszechnianie przykładów dobrych praktyk. W 2010 roku EUA-CDE rozpoczęło realizację projektu pod roboczą nazwą Accountable Research Environments for Doctoral Education, który dotyczy zapewniania jakości kształcenia na poziomie doktorskim. Jednym z partnerów EUA-CDE w tym przedsięwzięciu jest Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP). Prace studialne dotyczące kształcenia młodych naukowców w Europie prowadzone są również przez Europejską Radę Doktorantów i Młodych Naukowców Eurodoc, zrzeszającą krajowe organizacje doktorantów i młodych naukowców obecnie z 34 krajów. 29

Studia doktoranckie: nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia - kontekst międzynarodowy (europejski)

Studia doktoranckie: nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia - kontekst międzynarodowy (europejski) Studia doktoranckie: nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia - kontekst międzynarodowy (europejski) Andrzej Kraśniewski Politechnika Warszawska ekspert boloński Seminarium Bolońskie

Bardziej szczegółowo

IX Kongres Ekonomistów Polskich. Problemy kształcenia na studiach trzeciego stopnia (doktoranckich) z zakresu nauk ekonomicznych. 1.

IX Kongres Ekonomistów Polskich. Problemy kształcenia na studiach trzeciego stopnia (doktoranckich) z zakresu nauk ekonomicznych. 1. IX Kongres Ekonomistów Polskich Prof. dr hab. Andrzej Gospodarowicz Rektor Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Problemy kształcenia na studiach trzeciego stopnia (doktoranckich) z zakresu nauk ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA PRAWNO-SPOŁECZNA DOKTORANTA

SYTUACJA PRAWNO-SPOŁECZNA DOKTORANTA SYTUACJA PRAWNO-SPOŁECZNA DOKTORANTA mgr Marcin Dokowicz Członek Zarządu Krajowej Reprezentacji Doktorantów Przewodniczący Poznańskiego Porozumienia Doktorantów Ekspert ds. doktoranckich Polskiej Komisji

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki

Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki Program kształcenia na studiach doktoranckich Wydziału Fizyki dla doktorantów rozpoczynających studia w roku akad. 2014/2015 1. Studia doktoranckie na Wydziale Fizyki prowadzone są w formie indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015 Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 201/2015 Wydział Zarządzania UW posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dwóch dyscyplinach:

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH DOKTORANCKICH Z ZAKRESU LITERATUROZNAWSTWA

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH DOKTORANCKICH Z ZAKRESU LITERATUROZNAWSTWA PROGRAM KSZTAŁCENIA NA STUDIACH DOKTORANCKICH Z ZAKRESU LITERATUROZNAWSTWA 1. Poziom kształcenia Studia III stopnia 2. Profil kształcenia Ogólnoakademicki 3. Forma studiów Studia stacjonarne 4. Tytuł uzyskiwany

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr AR001-3 -I/2015

Uchwała Nr AR001-3 -I/2015 Uchwała Nr AR001-3 -I/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie wytycznych dla rad wydziałów w zakresie projektowania programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w Szczecinie WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY PROGRAM KSZTAŁCENIA

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w Szczecinie WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY PROGRAM KSZTAŁCENIA ZACHDNIPMRSKI UNIWERSYTET TECHNLGICZNY w Szczecinie WYDZIAŁ BUDWNICTWA I ARCHITEKTURY PRGRAM KSZTAŁCENIA studiów doktoranckich w dyscyplinie budownictwo oraz architektura i urbanistyka 1. Koncepcja kształcenia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rektorów Polskich w swym I Dziesięcioleciu

Fundacja Rektorów Polskich w swym I Dziesięcioleciu Fundacja Rektorów Polskich w swym I Dziesięcioleciu Prof. Jerzy Woźnicki Jubileuszowe Zgromadzenie Fundatorów, Warszawa, dnia 19 września 2012 r. 1 Fundacja Rektorów Polskich oraz Instytut Społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

Projekt: Nauki molekularne dla medycyny

Projekt: Nauki molekularne dla medycyny Projekt: Interdyscyplinarne Studia Doktoranckie Nauki molekularne dla medycyny współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich

Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich Regulacje prawne w Polsce dotyczące studiów doktoranckich SEMINARIUM BOLOŃSKIE STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH Warszawa, 26 kwietnia 2012 r. Ekspertka Bolońska Uniwersytet im. A.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH

REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH przy Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie 1 1. Niestacjonarne studia doktoranckie przy Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STACJONARNYCH MIĘDZYWYDZIAŁOWYCH ŚRODOWISKOWYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH w AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH w GDAŃSKU /od 01.10.2014/ I.

PROGRAM STACJONARNYCH MIĘDZYWYDZIAŁOWYCH ŚRODOWISKOWYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH w AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH w GDAŃSKU /od 01.10.2014/ I. PROGRAM STACJONARNYCH MIĘDZYWYDZIAŁOWYCH ŚRODOWISKOWYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH w AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH w GDAŃSKU /od 01.10.2014/ I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE 1. Studia doktoranckie są kolejnym etapem kształcenia

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r.

UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r. UCHWAŁA Nr 17/2015 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie wytycznych dla rad podstawowych jednostek organizacyjnych dotyczących tworzenia programów kształcenia na studiach

Bardziej szczegółowo

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata 2012 2015

Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej. na lata 2012 2015 Strategia Polskiej Komisji Akredytacyjnej na lata 2012 2015 Cele ogólne Cele operacyjne Zadania Termin realizacji Oczekiwane rezultaty 1. Akredytacja i ocena 1.1. Realizacja ustawowych zadań PKA. 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Zarządzenia Nr 72/2013 z dnia 31 grudnia 2013 r.

Załącznik do Zarządzenia Nr 72/2013 z dnia 31 grudnia 2013 r. Załącznik do Zarządzenia Nr 72/2013 z dnia 31 grudnia 2013 r. Wytyczne do opracowania planów studiów i programów kształcenia na studiach pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

3 Wykaz dokumentów do wniosku

3 Wykaz dokumentów do wniosku Procedura składania wniosku o nadanie uprawnienia do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia w Akademii Pomorskiej w Słupsku 1 Przepisy ogólne Warunki, jakie musi spełniać

Bardziej szczegółowo

STUDIA DOKTORANCKIE W

STUDIA DOKTORANCKIE W STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM POTRZEBA DALSZYCH REFORM mgr Marcin Dokowicz Wiceprzewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów marcin.dokowicz@krd.edu.pl

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. 2. System zarządzania jakością kształcenia na WZiKS UJ

KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. 2. System zarządzania jakością kształcenia na WZiKS UJ 2. System zarządzania jakością kształcenia na WZiKS UJ 2.1. Ogólne informacje o systemie zarządzania jakością kształcenia System zarządzania jakością kształcenia funkcjonujący na Wydziale Zarządzania i

Bardziej szczegółowo

Czego oczekujemy od promotorów prac doktorskich?

Czego oczekujemy od promotorów prac doktorskich? Czego oczekujemy od promotorów prac doktorskich? Rozwój Edukacji Akademickiej (REA) X konferencja Gdańsk, 16 maja 2014 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Zawartość prezentacji Wprowadzenie -

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE I. Postanowienia ogólne 1 1. Studia doktoranckie, jako studia trzeciego stopnia umożliwiają uzyskanie zaawansowanej

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w Szczecinie WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY PROGRAM KSZTAŁCENIA

ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w Szczecinie WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY PROGRAM KSZTAŁCENIA ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w Szczecinie WYDZIAŁ BUDOWNICTWA I ARCHITEKTURY PROGRAM KSZTAŁCENIA na studiach trzeciego stopnia w dyscyplinie architektura i urbanistyka 1. Koncepcja kształcenia

Bardziej szczegółowo

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE I. MISJA 1. Wydział Zarządzania WSEiZ w Warszawie kieruje ofertę kształcenia do osób, pragnących

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ ZAWODOWE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2. JAK ZNALEŹĆ PRACODAWCĘ OFERUJĄCEGO DOBRE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2.1 Portal

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA DLA CELU OPERACYJNEGO 1.1. UZYSKANIE UPRAWNIEŃ DO NADAWANIA STOPNIA DOKTORA NAUK

KARTA STRATEGICZNA DLA CELU OPERACYJNEGO 1.1. UZYSKANIE UPRAWNIEŃ DO NADAWANIA STOPNIA DOKTORA NAUK CEL STRATEGICZNY 1 PODNIESIENIE POZIOMU PROWADZONYCH BADAŃ NAUKOWYCH W STOPNIU POZWALAJĄCYM NA UTRZYMANIE W OCENIE PARAMETRYCZNEJ JEDNOSTEK NAUKOWYCH KATEGORI B ORAZ UZYSKANIE PEŁNI PRAW AKADEMICKICH W

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

Centrum Badań nad Szkolnictwem Wyższym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prof. dr hab. Tadeusz Marek Warszawa, 18 maja 2009r.

Centrum Badań nad Szkolnictwem Wyższym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prof. dr hab. Tadeusz Marek Warszawa, 18 maja 2009r. Centrum Badań nad Szkolnictwem Wyższym Uniwersytetu Jagiellońskiego Prof. dr hab. Tadeusz Marek Warszawa, 18 maja 2009r. Agenda Tematyka badawcza Udział w grantach Udział w konferencjach Planowane wydarzenia

Bardziej szczegółowo

Studia doktoranckie: nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia - przykład WETI PW

Studia doktoranckie: nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia - przykład WETI PW Studia doktoranckie: nowe regulacje prawne, nowe rozwiązania a jakość kształcenia - przykład WETI PW Andrzej Kraśniewski Politechnika Warszawska ekspert boloński Seminarium Bolońskie dla prorektorów, 26

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII POMORSKIEJ W SŁUPSKU

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII POMORSKIEJ W SŁUPSKU Uchwała Nr 23/2012/13 Rady Wydziału Edukacyjno Filozoficznego Akademii Pomorskiej w Słupsku Z dnia 03 lipca 2013 r. SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO - FILOZOFICZNYM AKADEMII

Bardziej szczegółowo

Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku

Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Uczelniany system zapewnienia jakości kształcenia powinien stanowić jeden z elementów kompleksowego systemu zarządzania jakością, obejmującego wszystkie

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 Gliwice, luty 2012 r. 1 Wprowadzenie Strategia Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej na lata 2012-2020

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. zmieniająca Uchwałę nr 792 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie w

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

Magnificencje, Szanowni Rektorzy,

Magnificencje, Szanowni Rektorzy, DSW.ZLS.6031.2.2014 Warszawa, 13 listopada 2014 r. Magnificencje, Szanowni Rektorzy, od dnia 1 października br. obowiązuje ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz

Bardziej szczegółowo

Preambuła. 1 Podstawa prawna

Preambuła. 1 Podstawa prawna Załącznik do Zarządzenia nr 28/2009 Rektora WSP TWP w Warszawie Preambuła Jednym z głównych warunków właściwej realizacji zadań i wypełniania Misji oraz realizacji strategii Uczelni jest istnienie Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ...

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ... WZÓR RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA Nazwa szkoły wyższej:. Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek.. Nazwa ocenianego kierunku ze wskazaniem: profilu kształcenia: poziomu kształcenia:..

Bardziej szczegółowo

FUNKCJONOWANIE WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO-FILOZOFICZNYM

FUNKCJONOWANIE WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO-FILOZOFICZNYM Badany obszar FUNKCJONOWANIE WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO-FILOZOFICZNYM Procedura Metoda i kryteria Częstotliwość badania Dokumentacja monitorujące Załącznik

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA:

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA: WZÓR RAPORT SAMOOCENY Nazwa szkoły wyższej: OCENA INSTYTUCJONALNA założona przez 1... w roku... Nazwa podstawowej jednostki organizacyjnej podlegającej ocenie instytucjonalnej: Informacja o prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Druk nr 495 Warszawa, 13 czerwca 2012 r.

Druk nr 495 Warszawa, 13 czerwca 2012 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-47-12 Druk nr 495 Warszawa, 13 czerwca 2012 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek

Bardziej szczegółowo

System ustalania wartości punktów ECTS dla przedmiotów na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ

System ustalania wartości punktów ECTS dla przedmiotów na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ System ustalania wartości punktów ECTS dla przedmiotów na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ Opis systemu. System akumulacji i transferu punktów ECTS przyjęty na Wydziale Ekonomiczno- Socjologicznym

Bardziej szczegółowo

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w uczelni technicznej przykład Politechniki Warszawskiej

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w uczelni technicznej przykład Politechniki Warszawskiej Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w uczelni technicznej przykład Politechniki Warszawskiej Andrzej Kraśniewski Politechnika Warszawska ekspert boloński Seminarium Bolońskie, 26 kwietnia 2012

Bardziej szczegółowo

www.akademiaefc.pl Organizator

www.akademiaefc.pl Organizator 2015 www.akademiaefc.pl Organizator Opis Akademii EFC Inicjatywa Europejskiego Kongresu Finansowego skierowana do studentów i młodych absolwentów. Motywuje i inspiruje do podejmowania wyzwań oraz aktywnego

Bardziej szczegółowo

Dział VIII STUDIA DOKTORANCKIE I DOKTORANCI

Dział VIII STUDIA DOKTORANCKIE I DOKTORANCI Dział VIII STUDIA DOKTORANCKIE I DOKTORANCI Rozdział 1 Studia doktoranckie 104 1. W Uczelni studiami trzeciego stopnia są studia doktoranckie. Ukończenie studiów doktoranckich następuje wraz z uzyskaniem

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture

Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture Prof. dr hab. Ryszard Kluszczyński i dr Dagmara Rode, Uniwersytet Łódzki Beata Skibińska, Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Reguły kształcenia na studiach doktoranckich w wieloobszarowym uniwersytecie przykład Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu SEMINARIUM BOLOŃSKIE STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE NOWYCH REGULACJI PRAWNYCH

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową W dniu 22 marca 1990 r. została zawarta Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów

Bardziej szczegółowo

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Nazwa projektu Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STACJONARNYCH MIĘDZYWYDZIAŁOWYCH ŚRODOWISKOWYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH w AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH w GDAŃSKU I.

PROGRAM STACJONARNYCH MIĘDZYWYDZIAŁOWYCH ŚRODOWISKOWYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH w AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH w GDAŃSKU I. PROGRAM STACJONARNYCH MIĘDZYWYDZIAŁOWYCH ŚRODOWISKOWYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH w AKADEMII SZTUK PIĘKNYCH w GDAŃSKU I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE 1. Studia doktoranckie są kolejnym etapem kształcenia i jako studia

Bardziej szczegółowo

JAN SZMIDT. www.janszmidt.pl. Kandydat na funkcję. Rektora. Politechniki Warszawskiej. Kadencja 2012 2016 1/16

JAN SZMIDT. www.janszmidt.pl. Kandydat na funkcję. Rektora. Politechniki Warszawskiej. Kadencja 2012 2016 1/16 JAN SZMIDT Kandydat na funkcję Rektora Politechniki Warszawskiej Kadencja 2012 2016 1/16 Dlaczego kandyduję? Widzę szanse rozwoju Politechniki Warszawskiej Mam dostateczne doświadczenie i wiedzę, aby podjąć

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Tryb przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego

Tryb przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego Tryb przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego W okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie Ustawy (Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455), na wniosek

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały nr 81/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 22 września 2015 r.

Załącznik do Uchwały nr 81/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 22 września 2015 r. Załącznik do Uchwały nr 81/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 22 września 2015 r. REGULAMIN STOSOWANIA SYSTEMU ECTS W AKADEMII IGNATIANUM W KRAKOWIE Podstawę prawną regulaminu

Bardziej szczegółowo

Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki

Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki Agnieszka Gryzik dyrektor Departamentu Wdrożeń i Innowacji PO Kapitał Ludzki - Szkolnictwo wyższe i nauka Wzmocnienie potencjału dydaktycznego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 11/2015. Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku

UCHWAŁA NR 11/2015. Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku UCHWAŁA NR 11/2015 Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte z dnia 05 marca 2015 roku w sprawie: zmiany Uchwały Senatu Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte Nr 26/2014

Bardziej szczegółowo

PLAN ZADAŃ DZIAŁANIE I. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE KSZTAŁCENIA

PLAN ZADAŃ DZIAŁANIE I. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE KSZTAŁCENIA Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju UG do roku 2020 PLAN ZADAŃ Przed Uniwersytetem Gdańskim stoi szereg wyzwań, których podjęcie wymaga określenia celu i charakteru działań oraz terminu zakończenia, źródeł

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego 2011 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Dokument zatwierdzony przez Radę Wydziału Fizyki UW w dniu 29 listopada 2011r. Warszawa, 2011-11-29 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału

Bardziej szczegółowo

Founding the Siberian Centre of European Education (SCEE)

Founding the Siberian Centre of European Education (SCEE) Founding the Siberian Centre of European Education (SCEE) Erasmus Mundus Action 3: Promotion of higher education Małgorzata CHROMY Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Tomasz KOLLAT Uniwersytet im. Adama

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM KONFERENCJI ETE 2016

HARMONOGRAM KONFERENCJI ETE 2016 HARMONOGRAM KONFERENCJI ETE 2016 09.30-10.00 Rejestracja uczestników, bufet kawowy 10.00-10.10 Otwarcie konferencji i powitanie 10.10-10.30 Wystąpienie inauguracyjne 10.30-10.50 Humanista na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KONFERENCJI. Zmiany szansą rozwoju doktorantów i młodych pracowników nauki, czyli jak dostosować się do systemu

PROGRAM KONFERENCJI. Zmiany szansą rozwoju doktorantów i młodych pracowników nauki, czyli jak dostosować się do systemu PROGRAM KONFERENCJI Zmiany szansą rozwoju doktorantów i młodych pracowników nauki, czyli jak dostosować się do systemu Brenna, 1-2 czerwca 2012 PROMOCJA 1. Umieszczenie informacji o konferencji w portalach

Bardziej szczegółowo

Przyszłość tworzymy dzisiaj! www.akademiaefc.pl

Przyszłość tworzymy dzisiaj! www.akademiaefc.pl Przyszłość tworzymy dzisiaj! 2016 www.akademiaefc.pl Akademia EFC Inicjatywa Europejskiego Kongresu Finansowego skierowana do studentów i młodych absolwentów. Motywuje i inspiruje do podejmowania wyzwań

Bardziej szczegółowo

1. Konkurs jest prowadzony w dwóch kategoriach: granty doktorskie,

1. Konkurs jest prowadzony w dwóch kategoriach: granty doktorskie, Konkurs grantów doktorskich i habilitacyjnych w roku 2015 na Wydziale Inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu finansowanych z dotacji celowej na prowadzenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V)

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V) PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V) PRIORYTET I Zatrudnienie i integracja społeczna brak konkursów skierowanych bezpośrednio do szkół wyższych. PRIORYTET II Rozwój zasobów

Bardziej szczegółowo

Zmiany w kształceniu doktorantów w Europie

Zmiany w kształceniu doktorantów w Europie Zmiany w kształceniu doktorantów w Europie Andrzej Kraśniewski Politechnika Warszawska ekspert boloński Seminarium Bolońskie, 26 kwietnia 2012 r. Europejska mini-rewolucja 2000-2010 mini-revolution (quiet

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 1/2015. Rektor. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. z dnia 7 stycznia 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 1/2015. Rektor. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. z dnia 7 stycznia 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 1/2015 Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie zakresu kompetencji Rektora i Prorektorów Na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Raport WSB 2014 www.wsb.pl

Raport WSB 2014 www.wsb.pl Studenci, Absolwenci, Pracodawcy. Raport WSB 2014 www.wsb.pl WPROWADZENIE prof. dr hab. Marian Noga Dyrektor Instytutu Współpracy z Biznesem WSB we Wrocławiu Z przyjemnością oddaję w Państwa ręce pierwszy

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N STUDIUM DOKTORANCKIEGO Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie

R E G U L A M I N STUDIUM DOKTORANCKIEGO Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie R E G U L A M I N STUDIUM DOKTORANCKIEGO Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie 1 1. Celem studiów doktoranckich jest kształcenie w dziedzinach wymagających wzrostu wysokokwalifikowanej kadry.

Bardziej szczegółowo

Program studiów doktoranckich

Program studiów doktoranckich I. INFORMACJE OGÓLNE Program studiów doktoranckich Zał. nr 2b uchwała nr 54/836/2015 Rady Wydziału Inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu zatwierdzono w

Bardziej szczegółowo

THINK-TANK FRP-ISW - aktualnie prowadzone i planowane studia, badania i ekspertyzy, dotyczące szkolnictwa wyŝszego i innowacyjności

THINK-TANK FRP-ISW - aktualnie prowadzone i planowane studia, badania i ekspertyzy, dotyczące szkolnictwa wyŝszego i innowacyjności 1 THINK-TANK FRP-ISW - aktualnie prowadzone i planowane studia, badania i ekspertyzy, dotyczące szkolnictwa wyŝszego i innowacyjności 1. Wprowadzenie 2. Przykładowe obszary badań w FRP-ISW 3. Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Seminarium dyplomowe Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU Wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

System Zapewnienia Jakości Kształcenia na Wydziale Ekonomicznym. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

System Zapewnienia Jakości Kształcenia na Wydziale Ekonomicznym. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie System Zapewnienia Jakości Kształcenia na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie 1. Podstawy prawne Systemu Ustawa z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.

Bardziej szczegółowo

CO ZYSKALI DOKTORANCI I MŁODZI NAUKOWCY

CO ZYSKALI DOKTORANCI I MŁODZI NAUKOWCY CO ZYSKALI DOKTORANCI I MŁODZI NAUKOWCY Poprawa warunków rozwoju doktorantów i młodych naukowców była celem reformy nauki (2010) i reformy szkolnictwa wyższego (2011). DOTACJA NA BADANIA NAUKOWE I PRACE

Bardziej szczegółowo

2 Wszczęcie przewodu doktorskiego

2 Wszczęcie przewodu doktorskiego Regulamin przeprowadzania postępowań o nadanie stopnia doktora nauk prawnych w zakresie prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego Na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Pan Prof. dr hab. inż. Tadeusz LUTY Przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich

Pan Prof. dr hab. inż. Tadeusz LUTY Przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich MINISTER NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO DSP-2-ZM-0412-21/06 Warszawa, 2006 09 27 Pan Prof. dr hab. inż. Tadeusz LUTY Przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich Szanowny Panie Przewodniczący,

Bardziej szczegółowo

w Lublinie z dnia 24 września 2014 r.

w Lublinie z dnia 24 września 2014 r. UCHWAŁA Nr XXIII 19.7/14 Senatu Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia 24 września 2014 r. zmieniająca uchwałę Nr XXII-10.3/09 Senatu UMCS z dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie ustalania

Bardziej szczegółowo

Horyzont 2020. Projekty Marii Skłodowskiej- Curie dla instytucji naukowych i firm

Horyzont 2020. Projekty Marii Skłodowskiej- Curie dla instytucji naukowych i firm Horyzont 2020 Projekty Marii Skłodowskiej- Curie dla instytucji naukowych i firm Akcje Marii Skłodowskiej-Curie ogólne zasady - Podnoszenie kwalifikacji pracowników nauki na dowolnym etapie kariery - Brak

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO STUDENTÓW KOSMETOLOGII GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. Wojciecha Korfantego w Katowicach

STATUT KOŁA NAUKOWEGO STUDENTÓW KOSMETOLOGII GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. Wojciecha Korfantego w Katowicach STATUT KOŁA NAUKOWEGO STUDENTÓW KOSMETOLOGII GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ im. Wojciecha Korfantego w Katowicach Rozdział I Postanowienia ogólne l 1. Koło nosi nazwę: Koło Naukowe Kosmetologii

Bardziej szczegółowo

Akademickie Biura Karier w roku akademickim 2014/2015

Akademickie Biura Karier w roku akademickim 2014/2015 Akademickie Biura Karier w roku akademickim 2014/2015 Bartłomiej Banaszak Rzecznik Praw Absolwenta IV Kongres Akademickich Biur Karier 14 października 2015 r.; Warszawa Raport nt. akademickich biur karier

Bardziej szczegółowo

Cele strategiczne Koła Naukowego Rekreacji Ruchowej Misja Studenckiego Turystycznego Koła Naukowego Perpedes & Yeti

Cele strategiczne Koła Naukowego Rekreacji Ruchowej Misja Studenckiego Turystycznego Koła Naukowego Perpedes & Yeti Cele strategiczne Koła Naukowego Rekreacji Ruchowej Misja Studenckiego Turystycznego Koła Naukowego Perpedes & Yeti Misją koła jest organizacja i czynny udział w propagowaniu aktywnego i zdrowego trybu

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia w odniesieniu do nowych regulacji prawnych

Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia w odniesieniu do nowych regulacji prawnych Wewnętrzne systemy zapewniania jakości kształcenia w odniesieniu do nowych regulacji prawnych Dr inż. Dorota Piotrowska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Koninie 27 marca 2012r. SEMINARIUM BOLOŃSKIE ZADANIA

Bardziej szczegółowo

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ 10 stycznia 2011 - Państwowe Szkoły Budownictwa - Gdańsk ul. Grunwaldzka 238 Patronat: Mieczysław Struk

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu INSTYTUT ZDROWIA EFEKTY KSZTAŁCENIA dla KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu INSTYTUT ZDROWIA EFEKTY KSZTAŁCENIA dla KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO Załącznik do Uchwały Nr Senatu PWSZ w Nowym Sączu z dnia... 2012 r. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu INSTYTUT ZDROWIA EFEKTY KSZTAŁCENIA dla KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO Nowy Sącz, 2012 1 EFEKTY

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo