Conjoint analysis jako metoda analizy preferencji konsumentów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Conjoint analysis jako metoda analizy preferencji konsumentów"

Transkrypt

1 Anna Szymańska Dorota Dziedzic Conjoint analysis jako metoda analizy preferencji konsumentów Wstęp Istotnym aspektem, mającym decydujący wpływ na sukcesy rynkowe przedsiębiorstwa jest zrozumienie postępowania konsumenta oraz poznanie jego preferencji. Poznanie oczekiwań konsumenta w stosunku do oferowanego produktu jak również preferowanych cech determinujących jego wybór ułatwi udoskonalenie produktu, poprawienie jego parametrów, nadanie mu najbardziej pożądanych cech. Postępowanie konsumenta definiowane jest jako zespół myśli, uczuć i działań związanych z nabywaniem i konsumowaniem dóbr i usług. W zachowaniach konsumentów istotnym jest ukierunkowanie i zorganizowanie ciągów reakcji na bodźce wynikające z dążenia do zaspokojenia potrzeb 1. Zachowania konsumentów są dla przedsiębiorstwa źródłem inspiracji, pozwalają weryfikować podejmowane decyzje marketingowe we wszystkich fazach kształtowania oferty rynkowej. W związku z powyższym kluczowym zadaniem jest prowadzenie badań nad zachowaniami konsumentów. Celem ich jest usprawnienie procesów dostosowywania oferty przedsiębiorstwa do oczekiwań nabywców. Ważnym jest nie tylko poznanie, ale również antycypowanie potrzeb, a nawet ich tworzenie. Wymaga to poznania cech konsumentów, realizowanych w społeczeństwie stylów życia oraz prawidłowości ujawniających się w zachowaniach konsumentów na rynku. Skuteczną metodą pozwalającą poznać oczekiwania klientów, dokonać pomiaru ich preferencji oraz zbadać podobieństwa i różnice istniejące między alternatywnymi możliwościami wyboru spośród całej gamy oferowanych produktów jest conjoint analysis. Już sama nazwa wskazuje, że metoda ta polega na analizowaniu wpływu łącznego oddziaływania wielu cech produktu na dokonywane przez konsumentów decyzje zakupu wybranego produktu 2. Podstawowym zastosowaniem tej metody jest badanie dojrzałości rynkowej nowego produktu, pozycji rynkowej istniejących marek, konsekwencji przeobrażenia produktu, 1 Mazurek-Łopacińska K., Zachowania nabywców jako podstawa strategii marketingowej, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław 1997, s Conjoint analysis tutorial, (data odczytu ). 1

2 poziomu akceptacji nowych wariantów produktów, szacunkowego udziału w rynku nowych produktów w polu działania konkurencji oraz określenia ceny przynoszącej optymalny zysk 3. Głównym celem niniejszego artykułu jest przeprowadzenie analizy preferencji konsumentów przy zastosowaniu conjoint analysis. Efektem końcowym analizy będzie opracowanie profilu produktu oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących potencjalnych nabywców należących do wyodrębnionego segmentu. 1. Charakterystyka metody conjoint analysis Conjoint analysis wykorzystywana jest do określenia preferencji respondenta ze względu na poszczególne atrybuty produktu oraz korzyści uzyskiwane przez kupującego w zależności od wartości poszczególnych atrybutów produktu. Metoda ta umożliwia równoległe zbadanie preferencji i segmentacji rynku oraz stworzenie idealnego produktu dla poszczególnych segmentów rynku. Koncentruje się przede wszystkim na ocenie produktu, nazwie i cenie. Pomijane są natomiast inne elementy marketingu-mix jak promocja czy dystrybucja 4. Metoda ta umożliwia symulowanie wyborów nabywców po wprowadzeniu zmodyfikowanego lub nowego produktu jak również rozwijanie modelu produktu. Koncentruje się na atrybutach produktu i ceny, gdyż umożliwia dokładne określenie, jaki poziom ceny lub parametru technicznego produktu jest satysfakcjonujący dla nabywcy 5. W ujęciu szczegółowym modele conjoint analysis uwzględniają poniższe zjawiska: - reguły określające sposób powiązania zmiennych tj. charakter zależności zachodzących między zmiennymi, - struktury preferencji tj. rodzaj zależności zachodzących między wartościami użyteczności cząstkowych a wartościami poziomów zmiennych. Wyróżnia się dwa typy modeli określających zależność użyteczności całkowitej od użyteczności cząstkowych: model addytywny (model efektów głównych) oraz model uwzględniający interakcje między zmiennymi (model efektów głównych i współdziałania). Decyzja dotycząca wyboru modelu przesądza o tym, w jaki sposób zmienne są wzajemnie powiązane z punktu widzenia respondenta oceniającego profil charakteryzowany tymi zmiennymi. Dla przykładu model addytywny implikuje mniejszą liczbę profili do oceny 3 Produkttest via Conjoint-Measurement, (data odczytu ). 4 Techniki badawcze, (data odczytu ). 5 Kłeczek R., Kowal W., Woźniczka J., Strategiczne planowanie marketingowe, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1997, s.118 2

3 niż model uwzględniający interakcje między zmiennymi. Gwarantuje on również łatwiejsze uzyskanie estymatorów użyteczności cząstkowych. Analizując zależności zachodzące między użytecznościami cząstkowymi a poziomami zmiennych wyróżnia się: model liniowy (wektorowy), model kwadratowy (idealny lub antyidealny), model odrębnych użyteczności cząstkowych oraz model mieszany. W modelu liniowym poszukuje się oszacowania tylko jednego parametru wyrażającego wagę danej zmiennej objaśniającej. Jest on następnie mnożony przez kolejne wartości poziomów tej zmiennej. Zakłada się tu istnienie liniowego związku między wartościami użyteczności cząstkowych zmiennych objaśniających a wartościami poziomów tych zmiennych. W modelu kwadratowym poza istnieniem liniowego związku między wartościami użyteczności cząstkowych zmiennych objaśniających a wartościami poziomów tych zmiennych, dopuszcza się możliwość występowania zależności krzywoliniowej. W przypadku modelu odrębnych użyteczności cząstkowych z każdym poziomem zmiennej objaśniającej może być związana inna wartość parametru określającego kierunek oraz siłę związku zachodzącego między użytecznościami cząstkowymi i poziomami zmiennych. Model mieszany charakteryzuje się tym, że zależności zachodzące między wartościami użyteczności całkowitych poszczególnych profili prezentowanych respondentom do oceny a wartościami poziomów zmiennych objaśniających opisujących te obiekty są analizowane odrębnie dla każdej zmiennej objaśniającej 6. Materiał badawczy wykorzystywany w conjoint analysis stanowią przede wszystkim dane marketingowe uzyskiwane zwykle w wyniku badań ankietowych. Metoda gromadzenia danych zastosowana w badaniach ma decydujący wpływ na wybór odpowiednich technik szacowania wartości użyteczności cząstkowych oraz poziom wiarygodności ocen dokonywanych przez respondentów. Metody stosowane do prezentacji danych to przede wszystkim: - metoda pełnych profili wyboru (full-profile approach) obejmuje zbiór wszystkich możliwych profili będących kombinacją atrybutów i ich poziomów, - metoda prezentacji dwóch atrybutów jednocześnie nazywana również metodą korzystającą z macierzy kompromisów (two-attributes-at-a-time approach lub trade-off matrix approach) polega na prezentowaniu respondentom do oceny par atrybutów w 6 Walesiak M., Bąk A., Conjoint analysis w badaniach marketingowych, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław 2000, s

4 formie macierzy; liczba kolumn (wierszy) macierzy jest równa liczbie poziomów pierwszego (drugiego) z atrybutów, - metoda porównywania profili parami (pairwise comparision method) łączy w sobie metodę pełnych profili wyborów z metodą korzystania z macierzy kompromisów; respondent porównuje profile parami, nie ocenia wszystkich profili jednocześnie ale w każdym kroku określania swoich preferencji wskazuje na jeden z dwóch prezentowanych profili, - metoda wyboru spośród zbiorów profili (the experimental choice approach) tworzone są zbiory profili (każdy zbiór zawiera dwa lub więcej profili), respondenci natomiast proszeni są o wybór najbardziej preferowanego profilu w ramach każdego zbioru, - metoda oceny poziomów i atrybutów (self-explicated data approach)- składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie respondent ocenia poziomy atrybutów ( np. w skali 10 punktowej) a następnie określa relatywną ważność poszczególnych atrybutów opisujących badane obiekty. Iloczyn oceny poziomu oraz oceny atrybutu daje użyteczność cząstkową a suma tych profili dla wszystkich atrybutów to użyteczność całkowita 7. Zadaniem metod pomiaru łącznego oddziaływania zmiennych jest określenie łącznego wpływu dwóch lub więcej zmiennych niezależnych na zmienną zależną. Zmienna zależna mierzona jest na skali porządkowej, przedziałowej lub ilorazowej. Zależnie od stosowanej skali pomiaru wyróżnia się metryczne procedury estymacji dla zmiennej zależnej mierzonej na skali przedziałowej lub ilorazowej oraz niemetryczne procedury estymacji dla zmiennej zależnej mierzonej na skali porządkowej. Stosowane są również metody bazujące na prawdopodobieństwie wyboru. Metody te stosowane są głównie w badaniach marketingowych, w celu pomiaru preferencji konsumentów w stosunku do produktów opisanych wieloma zmiennymi. Rezultatem zastosowania tych metod jest macierz współczynników użyteczności 8. Przykładem metrycznej metody estymacji parametrów jest klasyczna metoda najmniejszych kwadratów (OLS Ordinary Least Squares). Zmienną zależną stanowi ocena przypisana przez respondenta poszczególnym profilom, natomiast sposób zdefiniowania zmiennych objaśniających uzależniony jest od założonego związku między użytecznościami cząstkowymi i poziomami zmiennych. Wpływ poziomu zmiennej na ocenę poszczególnych 7 Walesiak M., Gromadzenie danych w procedurze conjoint analysis, Przegląd Statystyczny, vol.48, 2001, s Dziechciarz J., Walesiak M., Gromadzenie i analiza danych marketingowych wspomagane komputerem, Prace Naukowe AE Wrocław, Informatyka i Ekonomia, 1997, nr 743, s

5 profili określany jest przez sztuczne zmienne objaśniające. Liczba sztucznych zmiennych musi być mniejsza o jeden od liczby poziomów danej zmiennej nominalnej. Liczba zmiennych wprowadzanych do modelu zależy od liczby profili ocenianych przez respondentów. Procedura monotonicznej analizy wariancji (MONANOVA MONotonic ANalysis Of Ariance) to przykład niemetrycznej metody estymacji parametrów. Polega ona na odtwarzaniu położenia n obiektów w t-wymiarowej przestrzeni na podstawie znanego uporządkowania rangowego tych obiektów. Uporządkowanie to można uzyskać poprzez badania ankietowe. MONANOVA jest procedurą iteracyjną, która w kolejnych cyklach przybliża rozwiązanie optymalne. W przypadku, gdy zmienna objaśniana ma charakter dychotomiczny (jest zmienną dwumianową, np. zero-jedynkową) stosuje się probabilistyczne metody estymacji parametrów modelu, takie jak analiza logitowa oraz analiza probitowa. Obie metody umożliwiają transformację prawdopodobieństwa z przedziału [0;1]na przedział (-,+ ). W wyniku zastosowania transformacji logitowej powstaje poprawny logitowy model regresji. Przekształcenie logitowe definiuje się za pomocą wzoru: p logit(p) = log p gdzie: logit(p) wartość logitu dla danego p, p wartość prawdopodobieństwa lub częstość występowania określonego zdarzenia w próbie. W wyniku zastosowania transformacji probitowej powstaje poprawny probitowy model regresji. Przekształcenie probitowe definiuje się za pomocą wzoru: probit(p) = F -1 (p) gdzie: p wartość prawdopodobieństwa lub częstość występowania określonego zdarzenia, F dystrybuanta standaryzowanej zmiennej o rozkładzie normalnym (rozkładu normalnego o wartości oczekiwanej równej 0 i odchyleniu standardowemu równemu 1) 9. Procedura metody conjoint analysis składa się z kilku etapów. Pierwszym etapem jest określenie dla danego produktu lub usługi, podstawowych charakterystyk oraz 9 Walesiak M., Bąk A., Conjoint analysis w badaniach marketingowych, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław 2000, s Porównaj: Zależności przyczynowo-skutkowe w badaniach rynkowych i marketingowych, pod red. Mynarskiego S., Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 2002, s

6 odpowiadających im poziomów. Na tej podstawie tworzy się zbór hipotetycznych produktów. Ich liczba jest iloczynem liczby poziomów wyróżnionych dla wszystkich charakterystyk produktów. Kolejnym etapem jest ustalenie zbioru respondentów badania. Każdy z respondentów proszony jest o ocenę hipotetycznych produktów na skali porządkowej, przedziałowej lub ilorazowej biorąc pod uwagę skłonność do nabycia danego produktu. Następnie szacuje się wartości użyteczności wiązane przez respondenta z danym poziomem zmiennej. Uzyskuje się w ten sposób macierz użyteczności cząstkowych, w której liczba wierszy odpowiada liczbie respondentów, natomiast liczba kolumn liczbie wyróżnionych poziomów dla wszystkich zmiennych 10. Rezultatem zastosowania metody conjoint analysis jest uzyskanie użyteczności cząstkowych. Użyteczności cząstkowe wykorzystywane są w badaniach marketingowych w celu: - zdefiniowania produktu o optymalnych charakterystykach, - określenia relatywnej ważności każdej zmiennej przy wyborze produktu przez nabywcę, - określenie użyteczności każdego poziomu danej zmiennej, - oszacowania udziału w rynku wybranych produktów, - segmentacji rynku i pozycjonowania produktu 11. Główne zalety stosowania conjoint analysis jako testu produktów to przede wszystkim: - w procesie porównawczym oceniane są całe produkty, a nie wyizolowane ich cechy, - określone zostają najistotniejsze dla klienta właściwości produktu oraz kombinacje cech produktów mających największy wpływ na prawdopodobieństwo zakupu produktu, - określona zostaje najbardziej preferowana zależność pomiędzy ceną a użytecznością danego produktu, - preferencje popytu mogą być indywidualnie analizowane, - biorąc pod uwagę wpływ ofert konkurencji można określić, które tendencyjne wypowiedzi mają największe szanse w alternatywnych strategiach marketingowych, - istnieje wysoka zgodność z rzeczywistością Walesiak M., Gromadzenie danych w procedurze conjoint analysis, op. cit., s Porównaj: Walesiak M., Metody analizy danych marketingowych, PWN, Warszawa 1996, s Zastosowanie metod wielowymiarowych w badaniach segmentacji i selektywności rynku, pod red. Mynarskiego S., Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 1999, s Produkttest via Conjoint-Measurement, (data odczytu ). 6

7 Z drugiej strony należy jednak pamiętać, że conjoint analysis nie jest precyzyjnie zdefiniowaną metodą badań, ale złożoną z wielu elementów procedurą badawczą. Mogą być w niej stosowane alternatywne techniki estymacji parametrów oraz różnorodne ścieżki analizy danych. Wiąże się to z pewnymi trudnościami polegającymi na konieczności wyboru kierunku postępowania w sytuacji, w której nie istnieją jednoznaczne kryteria hierarchii istniejących wariantów postępowania. Właściwości formalne i obliczeniowe (numeryczne) poszczególnych metod i technik oraz ich konfiguracje wciąż stanowią przedmiot badań Metodologia badań z zastosowaniem metody conjoint analysis W celu zaprezentowania metodologii badań prowadzonych przy pomocy conjoint analysis badaniu poddano grupę 105 studentów dwóch krakowskich uczelni wyższych, zróżnicowanych pod względem płci, wieku, miejsca zamieszkania i miejsca pochodzenia. Próbę dobrano losowo. Przedmiotem badań było poznanie preferencji wybranego segmentu rynku wobec oferty dwóch kluczowych producentów napojów gazowanych typu cola w Polsce. Badanie miało na celu sprecyzowanie podstawowych cech produktu, które najpełniej zaspokajałyby potrzeby przedstawicieli wybranego segmentu. Jako narzędzie pomiarowe posłużył kwestionariusz ankiety z zastosowaniem skal nominalnych, porządkowych i stosunkowych oraz pytań otwartych. Przed rozpoczęciem badań określono problem badawczy, który miał ułatwić zebranie informacji koniecznych do zbadania preferencji wybranego segmentu rynku na rynku napojów gazowanych typu cola. Respondenci stanęli przed wyborem napoju typu cola produkowanego przez dwóch producentów (Coca-Cola, PEPSI Co.). W opracowaniu każdy wariant opisany był przez trzy zmienne determinujące wybór: Z 1 marka: - Coca-Cola, - PEPSI; Z 2 smak: - klasyczny, - light, - owocowy; Z 3 opakownie: - puszka, 13 Zastosowanie metod wielowymiarowych w badaniach segmentacji i selektywności rynku, pod red. Mynarskiego S., op. cit., s85. 7

8 - butelka z tworzywa sztucznego 0,5l, - butelka z tworzywa sztucznego 2,0l. Zbiór atrybutów i ich poziomów uwzględnionych w badaniu został wytypowany na podstawie wstępnego sondażu przeprowadzonego wśród studentów. W oparciu o wyróżnione zmienne oraz odpowiadające im poziomy utworzono zbiór 18 hipotetycznych wariantów produktu. Liczba ta jest iloczynem liczby poziomów wszystkich zmiennych opisujących warianty wyboru napoju gazowanego typu cola (3 zmienne o 2,3,3 poziomach). Następnie za pomocą klasycznej metody najmniejszych kwadratów dokonano estymacji użyteczności cząstkowych w oparciu o uzyskane oceny respondentów. 3. Wyniki przeprowadzonych badań Na podstawie badań ustalono, że 85 % badanych respondentów pije napoje gazowane typu cola. Osoby te charakteryzują się różnymi preferencjami w zakresie wybieranych marek, preferowanego smaku oraz rodzajów i pojemności opakowania. Konsumenci wybierając daną markę napoju kierują się różnymi motywami. W oparciu o przeprowadzone badania ankietowe zbadano, która z marek napojów gazowanych typu cola jest najczęściej wybierana przez respondentów. Wyniki badań zostały zaprezentowane na rysunku 1. Jak wynika z badań, marką najczęściej wybieraną przez respondentów jest Coca-Cola, dla której wartość użyteczności cząstkowej wynosi 2,87. Wartość użyteczności cząstkowej dla Pepsi wynosi 0. 3,5 wskaźnik użyteczności 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 coca-cola pepsi marka Rys.1. Preferowane marki napojów typu cola. Źródło: opracowanie własne. 8

9 Badaniu poddano również preferencje konsumentów dotyczące najczęściej wybieranego smaku napojów gazowanych typu cola (rysunek 2). Z rysunku 2 wynika, że przeważająca większość badanych respondentów wybiera napoje o smaku klasycznym wartość użyteczności cząstkowej wynosi 8,54. Nieco mniej respondentów decyduje się na dietetyczne napoje light (zawierające aspatran zamiast cukru). Tu wartość użyteczności cząstkowej wynosi 5,66. Najmniej respondentów preferuje napoje gazowane typu cola o smaku owocowym (wartość użyteczności cząstkowej 0). 10 wskaźnik użyteczności owocowy klasyczny light smak Rys.2. Preferencje konsumentów dotyczące smaku napojów gazowanych typu cola. Źródło: opracowanie własne. Konsumenci mogą kupować napoje gazowane typu cola w różnych opakowaniach. Zróżnicowanie to dotyczy zarówno materiału, z którego wykonane jest opakowanie jak i pojemności opakowania. Ich preferencje zostały przedstawione na rysunku 3. Największym powodzeniem cieszą się napoje w butelkach z tworzywa sztucznego o pojemności 0,5l. Ten rodzaj opakowania wybiera większość badanych (wartość użyteczności cząstkowej 2,71). Znacznie mniejszym zainteresowaniem cieszą się napoje w butelkach z tworzywa o pojemności 2,0l (wartość użyteczności cząstkowej 0,95) oraz napoje w puszkach wartość użyteczności cząstkowej 0). 9

10 wskaźnik użyteczności 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 puszka PET 0,5l PET 2,0l opakowanie Rys.3. Preferencje konsumentów dotyczące rodzaju opakowania napojów typu cola. Źródło: opracowanie własne. Przeprowadzono również analizę determinant wpływających na wybór konkretnej marki napoju typu cola. W oparciu o zebrane dane stwierdzono, że największe znaczenie przy wyborze konkretnej marki napoju typu cola ma smak (średnia arytmetyczna 4,73). Znacznie mniejsze znaczenie ma dla respondentów mają marka oraz rodzaj opakowania (uzyskana średnia arytmetyczna odpowiednio 1,43 oraz 1,22). średnia arytmetyczna 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 smak marka opakowanie Rys.4. Ważność poszczególnych zmiennych przy wyborze marki napoju typu cola. Źródło: opracowanie własne. 10

11 W badaniach uczestniczyły 62 kobiety oraz 44 mężczyzn. Jak się okazało, 13% badanych kobiet oraz niecałe 3% badanych mężczyzn deklaruje, że nie pije napojów gazowanych typu cola. Analizując tylko kobiety pijące napoje gazowane typu cola, aż 62% wybiera Pepsi, a zaledwie 38% Coca-Colę. Zupełnie inaczej preferencje te wyglądają w przypadku mężczyzn. Ponad 52% badanych mężczyzn (pijących napoje gazowane typu cola ) wybiera Coca-Cola, a 46% Pepsi. Z rysunku 5 wynika, że mężczyźni mając do wyboru Coca-Colę oraz Pepsi zdecydowanie chętniej wybiorą Coca-Colę ( użyteczność cząstkowa 3,34). Konieczność zakupu Pepsi (użyteczność cząstkowa 0) zamiast Coca-Coli stanowiłaby dla nich duży dyskomfort, o czym świadczy spora rozpiętość między wartościami użyteczności każdego z napojów. W przypadku kobiet natomiast, mimo iż preferują one Pepsi, nie ma to aż tak dużego znaczenia. Potwierdza to niewielka różnica między wartościami użyteczności analizowanych marek. 4 wskaźnik użyteczności Coca-Cola Pepsi marka kobiety mężczyźni Rys.5. Preferowane marki napojów typu cola. Źródło: opracowanie własne. W kwestii smaku (rysunek 6) zarówno kobiety jak i mężczyźni wykazują jednakowe preferencje. Zdecydowanie wybierają smak klasyczny (użyteczność cząstkowa 5,07) przed smakiem light (użyteczność cząstkowa dla kobiet 2,54 oraz dla mężczyzn 2,75) oraz smakiem owocowym (użyteczność cząstkowa 0). 11

12 wskaźnik użyteczności owocowy klasyczny light smak kobiety mężczyźni Rys.6. Preferencje konsumentów dotyczące smaku napojów gazowanych typu cola. Źródło: opracowanie własne. Również w przypadku wybieranych typów opakowań preferencje zarówno kobiet jak i mężczyzn są zbliżone. W obu przypadkach najmniej preferowanym opakowaniem jest butelka z tworzywa sztucznego (PET) o pojemności 2,0l (użyteczność cząstkowa dla kobiet -0,8 a dla mężczyzn -1,65), natomiast najczęściej wybieranym opakowaniem jest butelka z tworzywa sztucznego (PET) o pojemności 0,5l (użyteczność cząstkowa dla kobiet 0,95 a dla mężczyzn 0,3). wskaźnik użyteczności 1,5 1 0,5 0-0,5-1 -1,5-2 puszka PET 0,5l PET 2,0l opakowanie kobiety mężczyźni Rys.7. Preferencje konsumentów dotyczące rodzaju opakowania napojów typu cola. Źródło: opracowanie własne. 12

13 Aż 26% respondentów zamieszkujących wieś nie pije napojów gazowanych typu cola. Natomiast ci, którzy deklarują spożywanie ww. napojów, z reguły wybierają Coca- Colą (2,20) o smaku klasycznym (4,98 klasyczny, 3,34 light, 0 - owocowy) w opakowaniu PET 0,5l (1,24). Mieszkańcy miasta zwykle piją Coca-Colę, chociaż różnica wartości użyteczności jest niewielka 0,42 dla Coca-Coli i 0 dla Pepsi. Zdecydowanie preferują oni smak klasyczny (5,52 klasyczny, 2,35- light, 0 - owocowy) oraz opakowanie PET 0,5l (0,48). Zakończenie W oparciu o przeprowadzone badania sprecyzowano preferowany profil produktu dla badanego segmentu rynku, którym był rynek studentów krakowskich uczelni. Preferowanym i najczęściej wybieranym napojem gazowanym typu cola jest Pepsi (w przypadku kobiet) oraz Coca-Cola (w przypadku mężczyzn) o smaku klasycznym, w opakowaniu z tworzywa sztucznego, o pojemności 0,5l. Wyznaczono również charakterystyki opisujące potencjalnych nabywców wyodrębnionego segmentu. Są to przede wszystkim mieszkańcy miasta, spożywający Pepsi (w przypadku kobiet) lub Coca-Colę (w przypadku mężczyzn) o smaku klasycznym, w opakowaniu z tworzywa sztucznego, o pojemności 0,5l. 13

14 LITERATURA 1. Conjoint analysis tutorial, (data odczytu ). 2. Dziechciarz J., Walesiak M., Gromadzenie i analiza danych marketingowych wspomagane komputerem, Prace Naukowe AE Wrocław, Informatyka i Ekonomia, 1997, nr Kłeczek R., Kowal W., Woźniczka J., Strategiczne planowanie marketingowe, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa Mazurek-Łopacińska K., Zachowania nabywców jako podstawa strategii marketingowej, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław Produkttest via Conjoint-Measurement, (data odczytu ) 6. Walesiak M., Bąk A., Conjoint analysis w badaniach marketingowych, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Wrocław Walesiak M., Gromadzenie danych w procedurze conjoint analysis, Przegląd Statystyczny, vol.48, Walesiak M., Metody analizy danych marketingowych, PWN, Warszawa Techniki badawcze, (data odczytu ). 10. Zależności przyczynowo-skutkowe w badaniach rynkowych i marketingowych, pod red. Mynarskiego S., Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków Zastosowanie metod wielowymiarowych w badaniach segmentacji i selektywności rynku, pod red. Mynarskiego S., Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków

Metodyczne problemy badań preferencji konsumenckich

Metodyczne problemy badań preferencji konsumenckich Anna Szymańska Metodyczne problemy badań preferencji konsumenckich Wstęp Badania preferencji konsumenckich prowadzone są w celu poznania systemu ocen odzwierciedlających potrzeby i upodobania konsumenta,

Bardziej szczegółowo

Prof. zw. dr hab. inż. dr h.c. Stanisław Urban Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Prof. zw. dr hab. inż. dr h.c. Stanisław Urban Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Prof. zw. dr hab. inż. dr h.c. Stanisław Urban Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Analiza rynku. Badania produktów By decyzje podejmowane na różnych etapach zarządzania produktem były trafne, trzeba

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne. Dr inż. Aleksander Gwiazda. Wykład 6. Segmentacja strategiczna

Zarządzanie strategiczne. Dr inż. Aleksander Gwiazda. Wykład 6. Segmentacja strategiczna Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 6 Segmentacja strategiczna Plan wykładu Idea segmentacji strategicznej Metody segmentacji Cechy segmentacji Ograniczenia segmentacji Przykłady

Bardziej szczegółowo

Raport z badań na temat: Zachowanie klienta podczas zakupu kawy

Raport z badań na temat: Zachowanie klienta podczas zakupu kawy Raport z badań na temat: Zachowanie klienta podczas zakupu kawy Elżbieta Stupak Karolina Orzeł Aneta Mazurek Kamila Mołdoch Spis treści 1. Metodologia... 3 1.1.Cel badania... 3 1.2. Zakres przedmiotowy...

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 1: Terminologia badań statystycznych dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka (1) Statystyka to nauka zajmująca się zbieraniem, badaniem

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk Ćwiczenia nr 11 mgr Jolanta Tkaczyk Segmentacja Segmentacja to podział rynku na jednorodne grupy z punktu widzenia reakcji konsumentów na produkt marketingowy Segmentacja umożliwia dostosowanie oferty

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Badania Statystyczne

Badania Statystyczne Statystyka Opisowa z Demografią oraz Biostatystyka Badania Statystyczne Aleksander Denisiuk denisjuk@euh-e.edu.pl Elblaska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna ul. Lotnicza 2 82-300 Elblag oraz Biostatystyka

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. a) Przeprowadzono test RESET. Czy model ma poprawną formę funkcyjną? 1

Zadanie 1. a) Przeprowadzono test RESET. Czy model ma poprawną formę funkcyjną? 1 Zadanie 1 a) Przeprowadzono test RESET. Czy model ma poprawną formę funkcyjną? 1 b) W naszym przypadku populacja są inżynierowie w Tajlandii. Czy można jednak przypuszczać, że na zarobki kobiet-inżynierów

Bardziej szczegółowo

Sprowadzenie rzeczywistości do pewnych jej elementów określanych jako zmienne i stałe, razem z relacjami, jakie między tymi elementami zachodzą.

Sprowadzenie rzeczywistości do pewnych jej elementów określanych jako zmienne i stałe, razem z relacjami, jakie między tymi elementami zachodzą. Model: Sprowadzenie rzeczywistości do pewnych jej elementów określanych jako zmienne i stałe, razem z relacjami, jakie między tymi elementami zachodzą. Odwzorowanie rzeczywistości poprzez definiowanie

Bardziej szczegółowo

Rozkłady zmiennych losowych

Rozkłady zmiennych losowych Rozkłady zmiennych losowych Wprowadzenie Badamy pewną zbiorowość czyli populację pod względem występowania jakiejś cechy. Pobieramy próbę i na podstawie tej próby wyznaczamy pewne charakterystyki. Jeśli

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne KARTA PRZEDMIOTU. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Macierz preferencji dotycząca pięciu przykładowych produktów (obiektów) i sześciu respondentów

Tabela 1. Macierz preferencji dotycząca pięciu przykładowych produktów (obiektów) i sześciu respondentów Marcin Pełka Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Katedra Ekonometrii i Informatyki ZASTOSOWANIE ANALIZY UNFOLDING W OCENIE PREFERENCJI UCZNIÓW SZKOŁY POLICEALNEJ Streszczenie: W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie funkcji powiązań do pomiaru ryzyka rynkowego. Katarzyna Kuziak

Wykorzystanie funkcji powiązań do pomiaru ryzyka rynkowego. Katarzyna Kuziak Wykorzystanie funkcji powiązań do pomiaru ryzyka rynkowego Katarzyna Kuziak Cel: łączenie różnych rodzajów ryzyka rynkowego za pomocą wielowymiarowej funkcji powiązań 2 Ryzyko rynkowe W pomiarze ryzyka

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

Analiza zależności liniowych

Analiza zależności liniowych Narzędzie do ustalenia, które zmienne są ważne dla Inwestora Analiza zależności liniowych Identyfikuje siłę i kierunek powiązania pomiędzy zmiennymi Umożliwia wybór zmiennych wpływających na giełdę Ustala

Bardziej szczegółowo

Badania sondażowe. Wprowadzenie. Agnieszka Zięba. Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa

Badania sondażowe. Wprowadzenie. Agnieszka Zięba. Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Badania sondażowe Wprowadzenie Agnieszka Zięba Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa 1 Zasady zaliczenia części Badania sondażowe: 3 prace zaliczeniowe wysyłane

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07 Statystyka dzieli się na trzy części: Przedmiot statystyki -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych (analiza danych);

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych.

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. dr Mariusz Grządziel 23 lutego 2009 Przedmiot statystyki Statystyka dzieli się na trzy części: -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁAĆ MARKETINGOWO W INTERNECIE- WYNIKI BADAŃ BEZPOŚREDNICH.

JAK DZIAŁAĆ MARKETINGOWO W INTERNECIE- WYNIKI BADAŃ BEZPOŚREDNICH. JAK DZIAŁAĆ MARKETINGOWO W INTERNECIE- WYNIKI BADAŃ BEZPOŚREDNICH. dr Agnieszka Dejnaka, Wyższa Szkoła Zarządzania i Finansów we Wrocławiu, Badania (ankieta internetowa) przeprowadzone w 2004 roku na grupie

Bardziej szczegółowo

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp.

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp. Sprawdzian 2. Zadanie 1. Za pomocą KMNK oszacowano następującą funkcję produkcji: Gdzie: P wartość produkcji, w tys. jp (jednostek pieniężnych) K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys.

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

Analiza danych. http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU

Analiza danych. http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU Analiza danych Wstęp Jakub Wróblewski jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajecia.jakubw.pl/ TEMATYKA PRZEDMIOTU Różne aspekty analizy danych Reprezentacja graficzna danych Metody statystyczne: estymacja parametrów

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW Autorzy mgr Natalia Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Doktoranci Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie.

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Statystyka. Tematyka wykładów. Przykładowe pytania. dr Tomasz Giętkowski www.krajobraz.ukw.edu.pl. wersja 20.01.2013/13:40

Statystyka. Tematyka wykładów. Przykładowe pytania. dr Tomasz Giętkowski www.krajobraz.ukw.edu.pl. wersja 20.01.2013/13:40 Statystyka dr Tomasz Giętkowski www.krajobraz.ukw.edu.pl wersja 20.01.2013/13:40 Tematyka wykładów 1. Definicja statystyki 2. Populacja, próba 3. Skale pomiarowe 4. Miary położenia (klasyczne i pozycyjne)

Bardziej szczegółowo

Graficzna prezentacja danych statystycznych

Graficzna prezentacja danych statystycznych Szkolenie dla pracowników Urzędu Statystycznego nt. Wybrane metody statystyczne w analizach makroekonomicznych Katowice, 12 i 26 czerwca 2014 r. Dopasowanie narzędzia do typu zmiennej Dobór narzędzia do

Bardziej szczegółowo

Oszacowanie i rozkład t

Oszacowanie i rozkład t Oszacowanie i rozkład t Marcin Zajenkowski Marcin Zajenkowski () Oszacowanie i rozkład t 1 / 31 Oszacowanie 1 Na podstawie danych z próby szacuje się wiele wartości w populacji, np.: jakie jest poparcie

Bardziej szczegółowo

CONJOINT MEASUREMENT W ANALIZIE DANYCH MARKETINGOWYCH

CONJOINT MEASUREMENT W ANALIZIE DANYCH MARKETINGOWYCH PRACE NAUKOWE AKADEMII EKONOMICZNEJ WE WROCLAWIU Nr 744 1997 Informatyka i Ekonometria 3 Marek Walesiak* CONJOINT MEASUREMENT W ANALIZIE DANYCH MARKETINGOWYCH 1. Wstęp Metoda pomiaru łącznego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu dla odczytu Australia Employment Change

Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu dla odczytu Australia Employment Change Raport 4/2015 Optymalizacja parametrów w strategiach inwestycyjnych dla event-driven tradingu dla odczytu Australia Employment Change autor: Michał Osmoła INIME Instytut nauk informatycznych i matematycznych

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny Badania marketingowe dr Grzegorz Mazurek Istota badań Podejmowanie decyzji odbywa się na bazie doświadczenia, wiedzy oraz intuicji. Podejmowanie decyzji wiąże się automatycznie z ryzykiem poniesienia porażki

Bardziej szczegółowo

Przyjmuje dowolne wartości z określonego przedziału (skończonego lub nie). Zmienne ciągłe: wzrost, czas rozwiązana testu, kwota dochodu

Przyjmuje dowolne wartości z określonego przedziału (skończonego lub nie). Zmienne ciągłe: wzrost, czas rozwiązana testu, kwota dochodu cecha (właściwość), którą posiadają jednostki badanej zbiorowości, przyjmującą co najmniej dwie wartości. Zmienna to właściwość pod względem której elementy zbioru różnią się między sobą Przyjmuje dowolne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH 1 ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH WFAiS UJ, Informatyka Stosowana II stopień studiów 2 Wnioskowanie statystyczne dla zmiennych numerycznych Porównywanie dwóch średnich Boot-strapping Analiza

Bardziej szczegółowo

METODY ILOŚCIOWE W ZARZĄDZANIU

METODY ILOŚCIOWE W ZARZĄDZANIU 1.1.1 Metody ilościowe w zarządzaniu I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE METODY ILOŚCIOWE W ZARZĄDZANIU Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: RiAF_PS5 Wydział Zamiejscowy

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

Wielkość dziennego obrotu w tys. zł. (y) Liczba ekspedientek (x) 6 2 4 5,5 6,6

Wielkość dziennego obrotu w tys. zł. (y) Liczba ekspedientek (x) 6 2 4 5,5 6,6 Zad. 1. Zbadano wydajność odmiany pomidorów na 100 poletkach doświadczalnych. W wyniku przeliczeń otrzymano przeciętną wydajność na w tonach na hektar x=30 i s 2 x =7. Przyjmując, że rozkład plonów pomidora

Bardziej szczegółowo

Ekonometria. Modele regresji wielorakiej - dobór zmiennych, szacowanie. Paweł Cibis pawel@cibis.pl. 1 kwietnia 2007

Ekonometria. Modele regresji wielorakiej - dobór zmiennych, szacowanie. Paweł Cibis pawel@cibis.pl. 1 kwietnia 2007 Modele regresji wielorakiej - dobór zmiennych, szacowanie Paweł Cibis pawel@cibis.pl 1 kwietnia 2007 1 Współczynnik zmienności Współczynnik zmienności wzory Współczynnik zmienności funkcje 2 Korelacja

Bardziej szczegółowo

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o.

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o. BRAND TRACKER Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych Inquiry sp. z o.o. O INQUIRY Od ponad 10 lat prowadzimy badania konsumenckie dla sieci detalicznych i centrów handlowych.

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

1. Opis tabelaryczny. 2. Graficzna prezentacja wyników. Do technik statystyki opisowej można zaliczyć:

1. Opis tabelaryczny. 2. Graficzna prezentacja wyników. Do technik statystyki opisowej można zaliczyć: Wprowadzenie Statystyka opisowa to dział statystyki zajmujący się metodami opisu danych statystycznych (np. środowiskowych) uzyskanych podczas badania statystycznego (np. badań terenowych, laboratoryjnych).

Bardziej szczegółowo

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015 XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Marketing relacji w usługach finansowych Etap szkolny Rok szkolny 2014/2015 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych zawierających cztery

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SPRZEDAŻY: - struktura

ANALIZA SPRZEDAŻY: - struktura KOŁO NAUKOWE CONTROLLINGU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ANALIZA SPRZEDAŻY: - struktura - koncentracja - kompleksowa analiza - dynamika Spis treści Wstęp 3 Analiza struktury 4 Analiza koncentracji 7 Kompleksowa

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD.

Plan dydaktyczny EKONOMIKA. Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20. Rok szkolny... WYNIK FINANSOWY, SYSTEM FINANSOWY PODMIOTU GOSPODARCZEGO CD. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa IV nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Uczeń zna, wie, rozumie Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi Uwagi 1 Zapoznanie z programem

Bardziej szczegółowo

Regresja wielokrotna. PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

Regresja wielokrotna. PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Regresja wielokrotna Model dla zależności liniowej: Y=a+b 1 X 1 +b 2 X 2 +...+b n X n Cząstkowe współczynniki regresji wielokrotnej: b 1,..., b n Zmienne niezależne (przyczynowe): X 1,..., X n Zmienna

Bardziej szczegółowo

(x j x)(y j ȳ) r xy =

(x j x)(y j ȳ) r xy = KORELACJA. WSPÓŁCZYNNIKI KORELACJI Gdy w badaniu mamy kilka cech, często interesujemy się stopniem powiązania tych cech między sobą. Pod słowem korelacja rozumiemy współzależność. Mówimy np. o korelacji

Bardziej szczegółowo

Analiza Współzależności

Analiza Współzależności Statystyka Opisowa z Demografią oraz Biostatystyka Analiza Współzależności Aleksander Denisiuk denisjuk@euh-e.edu.pl Elblaska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna ul. Lotnicza 2 82-300 Elblag oraz Biostatystyka

Bardziej szczegółowo

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

1551\1 0324- glrlrs ISSf'J 1501- - 386'

1551\1 0324- glrlrs ISSf'J 1501- - 386' PRACE NAUKOWE AKADEMII EKONOMICZNEJ WE WROCŁAWIU Nr 1100------------------ Ekonometria 16 2006 Marek Walesiak PRZEGLĄD PODSTAWOWYCH ZASTOSOWAŃ METOD STATYSTYCZNEJ ANALIZY WIELOWYMIAROWEJ W BADANIACH MARKETINGOWYCH

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie metod badania współwystępowania w badaniach marketingowych na przykładzie określania pozycji marki na rynku.

Wykorzystanie metod badania współwystępowania w badaniach marketingowych na przykładzie określania pozycji marki na rynku. Katarzyna Sokołowska Wykorzystanie metod badania współwystępowania w badaniach marketingowych na przykładzie określania pozycji marki na rynku. Postęp dokonujący się w metodach gromadzenia danych, w technologiach

Bardziej szczegółowo

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 21.06.2005 r. 4. Planowanie eksperymentów symulacyjnych Podczas tego etapu ważne jest określenie typu rozkładu badanej charakterystyki. Dzięki tej informacji

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Analiza statystyczna trudności tekstu

Analiza statystyczna trudności tekstu Analiza statystyczna trudności tekstu Łukasz Dębowski ldebowsk@ipipan.waw.pl Problem badawczy Chcielibyśmy mieć wzór matematyczny,...... który dla dowolnego tekstu...... na podstawie pewnych statystyk......

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SWOT INTERNETU. Wyniki badań bezpośrednichczęść

ANALIZA SWOT INTERNETU. Wyniki badań bezpośrednichczęść ANALIZA SWOT INTERNETU. Wyniki badań bezpośrednichczęść II. dr Agnieszka Dejnaka, Wyższa Szkoła Zarządzania i Finansów we Wrocławiu Badanie (ankieta internetowa) wykonane w roku 2004, grupa respondentów:

Bardziej szczegółowo

Podstawy statystyki dla psychologów. Podręcznik akademicki. Wydanie drugie poprawione. Wiesław Szymczak

Podstawy statystyki dla psychologów. Podręcznik akademicki. Wydanie drugie poprawione. Wiesław Szymczak Podstawy statystyki dla psychologów. Podręcznik akademicki. Wydanie drugie poprawione. Wiesław Szymczak Autor prezentuje spójny obraz najczęściej stosowanych metod statystycznych, dodatkowo omawiając takie

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KORELACJI Korelacja między zmiennymi X i Y jest miarą siły liniowego związku między tymi zmiennymi.

ANALIZA KORELACJI Korelacja między zmiennymi X i Y jest miarą siły liniowego związku między tymi zmiennymi. ANALIZA KORELACJI Większość zjawisk w otaczającym nas świecie występuje nie samotnie a w różnorodnych związkach. Odnosi się to również do zjawisk biologiczno-medycznych. O powiązaniach między nimi mówią

Bardziej szczegółowo

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA WYZWANIA DLA POLSKIEGO POŚREDNIKA I ZARZĄDCY NIERUCHOMOŚCI W DOBIE GLOBALIZACJI I PRZEMIAN GOSPODARCZYCH Warszawa, 19 marzec 2012 1 Przesłanki wyboru tematu: Rynek nieruchomości jest rynkiem lokalnym ale

Bardziej szczegółowo

Procedura STP. Procedura STP

Procedura STP. Procedura STP Procedura STP Procedura STP Segmentacja rynku (Segmenting) Wybór rynku docelowego (Targeting) Pozycjonowanie oferty (Positioning) 2 1 SEGMENTACJA RYNKU Korzyści z segmentacji Dostosowanie produktu do potrzeb

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY BUDOWY MODELI REGRESYJNYCH I KLASYFIKACYJNYCH. Wprowadzenie do problematyki modelowania statystycznego

PRZYKŁADY BUDOWY MODELI REGRESYJNYCH I KLASYFIKACYJNYCH. Wprowadzenie do problematyki modelowania statystycznego PRZYKŁADY BUDOWY MODELI REGRESYJNYCH I KLASYFIKACYJNYCH Janusz Wątroba, StatSoft Polska Sp. z o.o. Tematyka artykułu obejmuje wprowadzenie do problematyki modelowania statystycznego i jego roli w badaniu

Bardziej szczegółowo

Jędrzej Kasprzak Wielkopolski Instytut Jakości Poznań

Jędrzej Kasprzak Wielkopolski Instytut Jakości Poznań Budowa i wdrożenie proinnowacyjnych usług optymalizacji dla MŚP opartych na zintegrowanym systemie eksperckim doświadczenia z realizacji projektu Jędrzej Kasprzak Wielkopolski Instytut Jakości Poznań Ogólne

Bardziej szczegółowo

BADANIA RYNKOWE I MARKETINGOWE

BADANIA RYNKOWE I MARKETINGOWE 1.1.1 Badania rynkowe i marketingowe I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE BADANIA RYNKOWE I MARKETINGOWE Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: P15 Wydział Zamiejscowy

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru operatorów usług telefonicznych przez abonentów w Polsce

Kryteria wyboru operatorów usług telefonicznych przez abonentów w Polsce Roman Nierebiński Opisano czynniki, wpływające na wybór operatora usług telefonii stacjonarnej i komórkowej. Wskazano najczęściej wybieranych operatorów telefonicznych oraz podano motywy wyboru. telekomunikacja,

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr / 3 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Badania eksperymentalne

Badania eksperymentalne Badania eksperymentalne Wprowadzenie mgr Agnieszka Zięba Zakład Badań Marketingowych Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Badania empiryczne badania empiryczne obserwacja wywiad eksperyment

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000, 2008

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000, 2008 Redaktor: Alicja Zagrodzka Korekta: Krystyna Chludzińska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000, 2008 ISBN 978-83-7383-296-1 Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład Parametry przedziałowe rozkładów ciągłych określane na podstawie próby (przedziały ufności) Przedział ufności dla średniej s X t( α;n 1),X + t( α;n 1) n s n t (α;

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie

1.7. Eksploracja danych: pogłębianie, przeszukiwanie i wyławianie Wykaz tabel Wykaz rysunków Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Wprowadzenie do eksploracji danych 1.2. Natura zbiorów danych 1.3. Rodzaje struktur: modele i wzorce 1.4. Zadania eksploracji danych 1.5. Komponenty

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU

KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU Uniwersytet Rzeszowski WYDZIAŁ KIERUNEK Matematyczno-Przyrodniczy Fizyka techniczna SPECJALNOŚĆ RODZAJ STUDIÓW stacjonarne, studia pierwszego stopnia KARTA INFORMACYJNA PRZEDMIOTU NAZWA PRZEDMIOTU WG PLANU

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Statystyka komputerowa Computer statistics Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: Fakultatywny - oferta Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Grzywińska-Rąpca

Małgorzata Grzywińska-Rąpca zeszyty naukowe uniwersytetu szczecińskiego NR 874 studia informatica nr 37 2015 DOI:10.18276/si.2015.37-03 Małgorzata Grzywińska-Rąpca Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie CZYNNIKI SPOŁECZNO-DEMOGRAFICZNE

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII 1. Wykład wstępny 2. Populacje i próby danych 3. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 4. Planowanie eksperymentów biologicznych 5. Najczęściej wykorzystywane testy statystyczne

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 1999, s. 141 i dalsze.

1. Wprowadzenie. 1999, s. 141 i dalsze. Izabela Michalska-Dudek, Czynniki warunkujące efektywność wykorzystania marketingu relacji przez biura podróży, [w:] Red. B. Raszka, S. Bosiacki: Gospodarka turystyczna w XXI wieku. Globalne wyzwania i

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA)

ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA) StatSoft Polska, tel. 1 484300, 601 414151, info@statsoft.pl, www.statsoft.pl ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA) dr inż. Tomasz Greber, Politechnika Wrocławska, Instytut Organizacji i Zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

KONSUMENT W ZASIĘGU Nowy standard planowania mediów

KONSUMENT W ZASIĘGU Nowy standard planowania mediów KONSUMENT W ZASIĘGU Nowy standard planowania mediów Jędrzej Góralski, AGB Nielsen Media Research Tadeusz Iwiński, LOG Research Adam Korociński, INSIGHT Agenda Ewolucja nowego standardu Czym jest i czyje

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2.Na III roku bankowości złożonym z 20 studentów i 10 studentek przeprowadzono test pisemny ze statystyki. Oto wyniki w obu podgrupach.

Zadanie 2.Na III roku bankowości złożonym z 20 studentów i 10 studentek przeprowadzono test pisemny ze statystyki. Oto wyniki w obu podgrupach. Zadanie 1.Wiadomo, że dominanta wagi tuczników jest umiejscowiona w przedziale [120 kg, 130 kg] i wynosi 122,5 kg. Znane są również liczebności przedziałów poprzedzającego i następnego po przedziale dominującym:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

POPYT I PREFERENCJE MIESZKANIOWE W KRAKOWIE

POPYT I PREFERENCJE MIESZKANIOWE W KRAKOWIE POPYT I PREFERENCJE MIESZKANIOWE W KRAKOWIE IV KWARTAŁ 2013 Piotr Krochmal Michał Głuszak Instytut Analiz Monitor Rynku Nieruchomości MRN.pl jest zespołem analityków i doradców z uprawnieniami rzeczoznawców

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

Wykaz publikacji. Pozycje zwarte:

Wykaz publikacji. Pozycje zwarte: Wykaz publikacji Pozycje zwarte: 1. Zadania z metod ilościowych w ekonomii. Skrypt. Praca zbiorowa pod red. M. Montygierda-Łoyby. Wrocław AE 1988, 209 s. (Współautorzy: Z. Bobowski, T. Borys, M. Budrewicz,

Bardziej szczegółowo

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Badania sondażowe 2014-05-28 Zawartość Metodologia badań... 3 Charakterystyka grupy badawczej... 4 Preferowane kierunki

Bardziej szczegółowo

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne

Podstawy decyzji marketingowych. Marketing - studia zaoczne Podstawy decyzji marketingowych Marketing - studia zaoczne 1 Określenie biznesu Revlon PKP Telewizja Polska SA PWN W kategoriach produktu produkujemy kosmetyki prowadzimy linie kolejowe produkujemy i emitujemy

Bardziej szczegółowo