Związki aromatyczne (by Aleksandra Kołodziejczyk, UG)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Związki aromatyczne (by Aleksandra Kołodziejczyk, UG)"

Transkrypt

1 Związki aromatyczne (by Aleksandra Kołodziejczyk, UG) 4 stopnie nienasycenia. ak reakcji A Źródła: - piroliza węgla smoła pogazowa; - reforming ropy naftowej Nazewnictwo przedrostek nazwa podstawnika C 3 Cl metylobenzen (toluen) 1,2-dibromobenzen o-dibromobenzen N 2 1-chloro-3-nitrobenzen (m-chloronitrobenzen) N 2 C C 3 1-bromo-4-metylobenzen (p-bromotoluen) benzenol (fenol) Areny alkilobenzeny Ph, Φ C benzenoamina (anilina) benzaldehyd 2,4,6-tribromofenol Bn - -C 2 C 6 5 ( krewny allilu) Budowa Sekstet zdelokalizowanych elektr. π; hybrydyzacja sp 2 at. C Niskie ciepło wodorowania miara stabilności; rez. = ok. 30 kcal/mol nergia rezonansu stabilizacja aromatyczna PAs karcynogeny naftalen antracen 1

2 nietrwałe, b.reaktywne Kryteria aromatyczności: - układ cykliczny; - sprzężony układ -elektronowy (π = 4n + 2; űckel, 1931 r.); - wszystkie atomy układu muszą mieć niezhybrydyzowany orbital p. Cykliczne polieny: A. antyaromatyczne (destabilizowane przez sprzężenie); π = 4 n B. niearomatyczne, niepłaskie C. aromatyczne; π = 4n + 2 pk a = Inne aromaty: wolna para elektronowa na orbitalu:... 2

3 lektrofilowe podstawienie aromatyczne + + tapy: 1. Atak elektrofilowy termodynamicznie niekorzystny, ładunek rozproszony, ale utrata aromatyczności 2. Utrata protonu bardziej korzystny niż atak Nu (odzysk aromatyczności) Mechanizm podstawienia elektrofilowego: 1. alogenowanie Katalizator: FeX 3, AlX Fe 3 --Fe 3 Fe 4 3

4 I -endotermiczne nie zachodzi, F wybuchowe 2. Nitrowanie -N 2 + -S 3 2 -N 2 + S 4 N =N= + S 4 N 2 N S 4 3. Sulfonowanie S 3 silny ujemny efekt indukcyjny trzech elektrofilowy atom S ogrzewanie z wodą benzen grupa sulfonowa odwracalną gr. kierującą R S 3 Na NR S 2 NR' detergenty (niebiodegradacyjne) sulfonamidy pochodne kw. benzenosulfonowego barwniki chlorek benzenosulfonowy synteza (przekształcanie w dobrą L) S 3 Na PCl 5 S 2 Cl + PCl3 + NaCl 4. Alkilowanie Friedla Craftsa (AlCl 3 katalizator/kwas Lewisa) 4

5 AlCl 3 + R-C 2 -Cl AlCl 4 C 2R + Cl + AlCl 3 C 2 R 2, 3 R-Cl graniczenia: - polialkilowanie; - przegrupowanie karbokationów; - brak reakcji w układach zdezaktywowanych na S. + C 3 C 2 C 2 AlCl 3 C(C 3 ) Acylowanie Friedela Craftsa 1. AlCl 3 + R-C Cl 2. 2, C R R-C -X + AlCl 3 R-C-X-AlCl 3 AlXCl 3 + R-C= R-C Kompleks kw. Lewisa z fenyloketonami konieczność > 1 eq. AlCl 3, przeróbka wodna Podstawienie elektrofilowe w pochodnych benzenu Aktywacja i dezaktywacja pierścienia na S 1. Wpływ indukcyjny ( przez ) D A D - donor (alkil, aryl) A - akceptor (-CF 3, -NR 3, -R, -X, -CR, -CN, -N 2, -S 3 ) 2. Wpływ rezonansowy Rezonansowe dawanie elektronów: 5

6 D D... D = -NR 2, -R, -X Rezonansowe wyciąganie elektronów: B A B A... B=A = C R, C N, N 2, -S 3 Nitrowanie C 6 5 R (v rel ): R = C 3 Cl CF 3 N 2 v = FKTY KIRUJĄC: A. Grupy donorowe: atak orto: C 3 + C 3 C3 atak meta: C 3 C 3 główny kontrybutor C 3 + mniej stabilny karbokation 6

7 atak para: C 3 C 3 + stabilny kation cykloheksadienylowy C 3 C3 C 3 C 3 2, Fe % < 1% 60% Donory rezonansowe : N 2 + atak orto N 2 N 2 N 2 N 2 N 2 atak meta N 2 N 2 + Grupy donorowe kierują w poz. orto i para. B. Grupy akceptorowe: mechanizm ataku para jak orto kation mniej destabilizowany Grupy akceptorowe dezaktywują pierścień na S i kierują w poz. meta- 7

8 C. Podstawniki halogenowe Silne indukcyjne wyciąganie elektronów dezaktywacja Rezonansowa stabilizacja kationu przy postawieniu orto i para. - kierowanie orto i para S w dipodstawionych benzenach najsilniejszy aktywator decyduje: -NR 2, -R > -X, -R > kierujące meta C C 3 C 3 N 2 Wpływ podstawników na S kierujące o-, p- kierujące m- 1. silne aktywatory: 1. silne dezaktywatory: -NR 2, -NCR, -R -N 2, -CF 3, -NR 3, -CR, -CR, -S 3, -CN 2. słabe aktywatory: alkil, fenyl 3. słabe dezaktywatory: -X Strategia syntez 3-bromobenzamina N 2 N 2 N 2 (3-bromoanilina) 2, Fe 3 Fe,Cl redukcja Clemmensena dwracalne sulfonowanie jako metoda blokowania lub kierowania. 8

9 Niezwykła reaktywność atomu węgla fenylometylowego (benzylowego) C 2 C 2 Cl CCl 2 CCl 3 Cl 2, hv Cl 2, hv Cl 2, hv Mechanizm rodnikowy jak alkany czy allilowe halogenowanie alkenów. C 3 C 2 C 2 X trichlorometylobenzen -X X 2 + X Stabilizacja rodnika benzylowego C- słabsze, bardziej reaktywne Rezonans benzylowy silnie wpływa także na reaktywność halogenków i sulfonianów benzylowych: 3 C C 2 S C 3 + C 3 C 2 S N 1 3 C C 2 C 2 C S C 3 9

10 C 2 C 2 C 2 C 3 C 3 C 3 Także szybkie S N 2 elektrony π nakładają się z orbitalami w stanie przejściowym C 2 C 2 CN ν - ok. 100 x większa niż szybkość podstawienia w RC 2 X S N 2 + CN Stabilizacja rezonansowa anionu benzylowego zwiększona kwasowość + C 3 C2 C pk a = 41 C 3 C 2 Li + C 3 C 2 C 2 C 2 Li + C 3 C 2 C 2 C 3 Stabilizacja rezonansowa Bn, Bn, Bn - łatwe halogenowanie; - łatwe S N 2, S N 1; - zwiększona kwasowość. pozycja benzylowa: Zw. aromatyczne mało reaktywne (prócz S ), trudne do utlenienia Ale utlenianie benzylowe: 10

Wykład 6. Korzystałem z : R. Morrison, R. Boyd: Chemia organiczna (wyd. ang.)

Wykład 6. Korzystałem z : R. Morrison, R. Boyd: Chemia organiczna (wyd. ang.) Wykład 6 Korzystałem z : R. Morrison, R. Boyd: Chemia organiczna (wyd. ang.) Dieny Dieny są alkenami, których cząsteczki zawierają 2 podwójne wiązania C=C. Zasadnicze właściwości dienów są takie jak alkenów.

Bardziej szczegółowo

Związki aromatyczne CH 3 NH 2 OH CN. toluen anilina fenol benzonitryl O CHO CCH 3 COOH CH CH 2. kwas benzoesowy. acetofenon. benzaldehyd.

Związki aromatyczne CH 3 NH 2 OH CN. toluen anilina fenol benzonitryl O CHO CCH 3 COOH CH CH 2. kwas benzoesowy. acetofenon. benzaldehyd. Związki aromatyczne Cl NO 2 C 2 C 3 benzen chlorobenzen nitrobenzen etylobenzen C 3 N 2 O CN toluen anilina fenol benzonitryl O CO CC 3 COO C C 2 benzaldehyd acetofenon kwas benzoesowy styren 1 C 3 C 3

Bardziej szczegółowo

Benzen 2C 6 H 6 + 3O 2 12C + 6H 2 O

Benzen 2C 6 H 6 + 3O 2 12C + 6H 2 O Benzen Najprostszym arenem, jest benzen o wzorze sumarycznym C 6 H 6. To bezbarwna, lotna ciecz, topniejąca w temperaturze 5,533 C, a wrząca w temperaturze 80,09 C. Gęstość benzenu w temperaturze 20 C,

Bardziej szczegółowo

Substytucja elektrofilowa

Substytucja elektrofilowa Substytucja elektrofilowa Katarzyna strowska Reakcja substytucji elektrofilowej w układach aromatycznych zachodzi z wymianą atomu wodoru na reagent elektrofilowy. Związki aromatyczne są płaskimi związkami

Bardziej szczegółowo

Mechanizm dehydratacji alkoholi

Mechanizm dehydratacji alkoholi Wykład 5 Mechanizm dehydratacji alkoholi I. Protonowanie II. odszczepienie cząsteczki wody III. odszczepienie protonu Etap 1 Reakcje alkenów Najbardziej reaktywne jest wiązanie podwójne, lub jego sąsiedztwo

Bardziej szczegółowo

CHEMIA 10. Oznaczenia: R - podstawnik węglowodorowy, zwykle alifatyczny (łańcuchowy) X, X 2 - atom lub cząsteczka fluorowca

CHEMIA 10. Oznaczenia: R - podstawnik węglowodorowy, zwykle alifatyczny (łańcuchowy) X, X 2 - atom lub cząsteczka fluorowca INSTYTUT MEDICUS Kurs przygotowawczy na studia medyczne kierunek lekarski, stomatologia, farmacja, analityka medyczna tel. 0501 38 39 55 www.medicus.edu.pl CHEMIA 10 WĘGLOWODORY I ICH FLUOROWCOPOCHODNE.

Bardziej szczegółowo

Zarówno 1 o aminy alifatyczne jak i aromatyczne reagują z kwasem azotowym(iii) (HNO 2 ) dając sole diazoniowe. Do przeprowadzenia procesu diazowania

Zarówno 1 o aminy alifatyczne jak i aromatyczne reagują z kwasem azotowym(iii) (HNO 2 ) dając sole diazoniowe. Do przeprowadzenia procesu diazowania Zarówno 1 o aminy alifatyczne jak i aromatyczne reagują z kwasem azotowym(iii) (HNO 2 ) dając sole diazoniowe. Do przeprowadzenia procesu diazowania najczęściej wykorzystuje się reakcję amin z kwasem azotowym(iii)

Bardziej szczegółowo

cykloheksen kwas adypinowy cykloheksanol chlorocykloheksanol CHCH 2 CHCHCH 3 CH 3 CHCHCH 3 OH OHOH Cl Cl Cl

cykloheksen kwas adypinowy cykloheksanol chlorocykloheksanol CHCH 2 CHCHCH 3 CH 3 CHCHCH 3 OH OHOH Cl Cl Cl W Ę G L O W O D O R Y A R O M A T Y C Z N E - ARENY BENZEN Benzen został odkryty przez Faradaya w 1825 r w oleistej pozostałości w londyńskich, ulicznych lampach oświetlanych gazem Michał Faraday (1791-1867);

Bardziej szczegółowo

RJC. 1 Kwasy i Zasady. Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35

RJC. 1 Kwasy i Zasady. Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35 1 Kwasy i Zasady Kwasy i zasady Brønsteda Stabilizacja Rezonansowa Kwasy i Zasady Lewisa HA + B: A - + BH + Slides 1 to 35 2 Kwas : Definicja Brønsteda Kwasem jest taki związek zek chemiczny, który moŝe

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści Anna Kulaszewicz Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy lp. Dział Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania i wymaganiami edukacyjnymi z

Bardziej szczegółowo

KOMPENDIUM Z CHEMII CZĘŚĆ 2. Autorzy: Elżbieta Jankowska Aneta Szymańska

KOMPENDIUM Z CHEMII CZĘŚĆ 2. Autorzy: Elżbieta Jankowska Aneta Szymańska Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego KMPENDIUM Z EMII ZĘŚĆ 2 Autorzy: Elżbieta Jankowska Aneta Szymańska Gdańsk 2010 SPIS TREŚI TERIE KWASÓW I ZASAD...

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA REAKCJI. Iwona śak

RÓWNOWAGA REAKCJI. Iwona śak 4. REAKCJE W ROZTWORACH Iwona śak RÓWNOWAGA REAKCJI Większość reakcji chemicznych zachodzi w roztworach wodnych. Reakcja chemiczna przebiega w dwóch kierunkach. Z cząsteczek substratów tworzą się produkty,

Bardziej szczegółowo

Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin

Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin Elementy chemii obliczeniowej i bioinformatyki Zagadnienia na egzamin 1. Zapisz konfigurację elektronową dla atomu helu (dwa elektrony) i wyjaśnij, dlaczego cząsteczka wodoru jest stabilna, a cząsteczka

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Korzystałem z : R. Morrison, R. Boyd: Chemia organiczna (wyd. ang.)

Wykład 8. Korzystałem z : R. Morrison, R. Boyd: Chemia organiczna (wyd. ang.) Wykład 8 Korzystałem z : R. Morrison, R. Boyd: Chemia organiczna (wyd. ang.) ALKOHOLE I FENOLE Związki o wzorze ogólnym R-OH. W fenolach grupa OH jest bezpośrednio związana z pierścieniem aromatycznum.

Bardziej szczegółowo

Kierunki chemicznejprzeróbki frakcji ropy naftowej. Destylacja ropy naftowej. Proces oligomeryzacji. Proces alkilowania. Proces oligomeryzacji

Kierunki chemicznejprzeróbki frakcji ropy naftowej. Destylacja ropy naftowej. Proces oligomeryzacji. Proces alkilowania. Proces oligomeryzacji Destylacja ropy naftowej Kierunki chemicznejprzeróbki frakcji ropy naftowej frakcja proces Gazowe Benzyna lekka Benzyna cięŝka Nafta napędowy mazut lekki średni gudron cięŝki izomeryzacja Reformowanie

Bardziej szczegółowo

Chemia organiczna. T. 2 / Robert Thornton Morrison, Robert Neilson Boyd. wyd. 5, 3 dodr. Warszawa, Spis treści

Chemia organiczna. T. 2 / Robert Thornton Morrison, Robert Neilson Boyd. wyd. 5, 3 dodr. Warszawa, Spis treści Chemia organiczna. T. 2 / Robert Thornton Morrison, Robert Neilson Boyd. wyd. 5, 3 dodr. Warszawa, 2010 Spis treści Część II. Zagadnienia wybrane 25. Halogenki arylów. Substytucja nukleofilowa w pierścieniu

Bardziej szczegółowo

1 Marek Żylewski. Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Katedra Chemii Organicznej. NO 2 Zn, HCl HNO 3 N H 2. NH 2 Na 2. S x CHO.

1 Marek Żylewski. Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Katedra Chemii Organicznej. NO 2 Zn, HCl HNO 3 N H 2. NH 2 Na 2. S x CHO. Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Katedra Chemii rganicznej Materiały dodatkowe związki azotowe Związki nitrowe 1. Redukcja związków nitrowych. Grupa nitrowa jest bardzo podatna na działanie

Bardziej szczegółowo

Cząsteczki wieloatomowe - hybrydyzacja. Czy w oparciu o koncepcję orbitali molekularnych można wytłumaczyć budowę cząsteczek?

Cząsteczki wieloatomowe - hybrydyzacja. Czy w oparciu o koncepcję orbitali molekularnych można wytłumaczyć budowę cząsteczek? ząsteczki wieloatomowe - hybrydyzacja zy w oparciu o koncepcję orbitali molekularnych można wytłumaczyć budowę cząsteczek? Koncepcja OA OA O zdelokalizowane OA hyb OA O zlokalizowane OA hyb OA hyb OA orbitale

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE Sole podwójne - to sole zawierające więcej niż jeden rodzaj kationów lub więcej niż jeden rodzaj anionów. Należą do nich m. in. ałuny, np. ałun glinowo-potasowy K 2 Al

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY

PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY PRZYKŁADOWE ZADANIA WĘGLOWODORY INFORMACJA DO ZADAŃ 678 680 Poniżej przedstawiono wzory półstrukturalne lub wzory uproszczone różnych węglowodorów. 1. CH 3 2. 3. CH 3 -CH 2 -CH C CH 3 CH 3 -CH-CH 2 -C

Bardziej szczegółowo

Aleksander Kołodziejczyk Krystyna Dzierzbicka CHEMII. organicznej Tom 1

Aleksander Kołodziejczyk Krystyna Dzierzbicka CHEMII. organicznej Tom 1 Aleksander Kołodziejczyk Krystyna Dzierzbicka CHEMII organicznej Tom 1 Gdansk 2014 PRZEWODNICZĄCY KOMITETU REDAKCYJNEGO WYDAWNICTWA POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Janusz T. Cieśliński RECENZENT Elżbieta Luboch

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII - WĘGLOWODORY DLA UCZNIÓW KLASY III

EGZAMIN SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII - WĘGLOWODORY DLA UCZNIÓW KLASY III Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja Liczba pkt: Wynik %: Ocena: MCH-R1A1P-062 EGZAMIN SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII - WĘGLOWODORY DLA UCZNIÓW KLASY III ARKUSZ II Arkusz

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe 201-11-15, związki kompleksowe Literatura: L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje. Lesław Huppenthal, Alicja Kościelecka, Zbigniew Wojtczak Chemia ogólna i analityczna dla studentów

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSY. Wzory strukturalne kompleksów Ni 2+ oraz Cu 2+ z dimetyloglioksymem.

KOMPLEKSY. Wzory strukturalne kompleksów Ni 2+ oraz Cu 2+ z dimetyloglioksymem. KOMPLEKSY Kompleksem nazywamy układ złożony z centralnego atomu lub jonu metalu otoczonego ligandami. Ligandy łączą się z atomem centralnym za pomocą wiązań koordynacyjnych, w których atom/jon centralny

Bardziej szczegółowo

Alkeny. Wzór ogólny alkenów C n H 2n. (Uwaga identyczny wzór ogólny mają cykloakany!!!)

Alkeny. Wzór ogólny alkenów C n H 2n. (Uwaga identyczny wzór ogólny mają cykloakany!!!) Alkeny Wzór ogólny alkenów n 2n (Uwaga identyczny wzór ogólny mają cykloakany!!!) Węglowodory nienasycone, zawierające wiązanie podwójne, hybrydyzacja atomow węgla biorących udział w tworzeniu wiązania

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S P R Z E D M I O T U

S Y L A B U S P R Z E D M I O T U "Z A T W I E R D Z A M" Dziekan Wydziału Nowych Technologii i Chemii Dr hab. inż. Stanisław CUDZIŁO, prof. WAT Warszawa, dnia... S Y L A B U S P R Z E D M I O T U NAZWA PRZEDMIOTU:..CHEMIA ORGANICZNA SUBJECT

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Nazewnictwo kwasów karboksylowych.

Spis treści. Nazewnictwo kwasów karboksylowych. Do tej klasy zaliczamy związki zawierające grupę karboksylową, zapisywaną w skrócie jako COOH. W tej grupie karbonylowy atom węgla jest związany dodatkowo z grupą hydroksylową. Z uwagi na hybrydyzację

Bardziej szczegółowo

amoniak amina 1 amina 2 amina 3

amoniak amina 1 amina 2 amina 3 AMINY 1. Klasyfikacja 5 godz. amoniak amina 1 amina 2 amina 3 1.1. 1 (pierwszorzędowe), np. izopropyloamina. 1.2. 2 (drugorzędowe), np. pirolidyna. 1.3. 3 (trzeciorzędowe), np. N,N-dimetyloanilina. 2.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA KARBOKSYLANÓW

CHARAKTERYSTYKA KARBOKSYLANÓW AAKTEYSTYKA KABKSYLANÓW 1. GÓLNA AAKTEYSTYKA KWASÓW KABKSYLWY Spośród związków organicznych, które wykazują znaczną kwasowość najważniejsze są kwasy karboksylowe. Związki te zawierają w cząsteczce grupę

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI MAGNEZOORGANICZNE. Krystyna Dzierzbicka

ZWIĄZKI MAGNEZOORGANICZNE. Krystyna Dzierzbicka ZWIĄZKI MAGNEZRGANIZNE Krystyna Dzierzbicka Związki metaloorganiczne, do których zaliczamy między innymi magnezo- i litoorganiczne są związkami posiadającymi bezpośrednie wiązanie węgiel-metal (np. Na,

Bardziej szczegółowo

Spektrometria mas (1)

Spektrometria mas (1) pracował: Wojciech Augustyniak Spektrometria mas (1) Spektrometr masowy ma źródło jonów, które jonizuje próbkę Jony wędrują w polu elektromagnetycznym do detektora Metody jonizacji: - elektronowa (EI)

Bardziej szczegółowo

Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2008/2009

Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2008/2009 Wersja opracowania 1.3 dodane biocząsteczki Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2008/2009 Podczas tworzenia niniejszego opracowania wykorzystane zostały materiały zamieszczone przez Sebastiana

Bardziej szczegółowo

ALKANY. Nazewnictwo. . Alkany to związki bez grup funkcyjnych.

ALKANY. Nazewnictwo. . Alkany to związki bez grup funkcyjnych. ALKANY Są to węglowodory nasycone o ogólnym wzorze hybrydyzację Nazewnictwo. Alkany to związki bez grup funkcyjnych. ; Wszystkie atomy węgla w alkanach mają dla pierwszych czterech alkanów od do używa

Bardziej szczegółowo

Katalityczne odwadnianie alkoholi

Katalityczne odwadnianie alkoholi Zarządzanie Środowiskiem Pracownia Podstawy technologii chemicznej i zarządzanie chemikaliami Wprowadzenie i instrukcja do ćwiczenia Katalityczne odwadnianie alkoholi dr Hanna Wilczura-Wachnik Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

3. Cząsteczki i wiązania

3. Cząsteczki i wiązania 3. Cząsteczki i wiązania Elektrony walencyjne Wiązania jonowe i kowalencyjne Wiązanie typu σ i π Hybrydyzacja Przewidywanie kształtu cząsteczek AX n Orbitale zdelokalizowane Cząsteczki związków organicznych

Bardziej szczegółowo

Budowa przestrzenna alkanów

Budowa przestrzenna alkanów Wykład 3 Budowa przestrzenna alkanów Podobnie jak w przypadku metanu, wiązanie C-H w alkanach powstaje w wyniku nakładania się zhybrydyzowanych orbitali sp 3. Z uwagi na to, że wiązania w alkanach skierowane

Bardziej szczegółowo

Orbitale typu σ i typu π

Orbitale typu σ i typu π Orbitale typu σ i typu π Dwa odpowiadające sobie orbitale sąsiednich atomów tworzą kombinacje: wiążącą i antywiążącą. W rezultacie mogą powstać orbitale o rozkładzie przestrzennym dwojakiego typu: σ -

Bardziej szczegółowo

Wyróżnione wymagania programowe odpowiadają wymaganiom ogólnym i szczegółowym zawartym w treściach nauczania podstawy programowej.

Wyróżnione wymagania programowe odpowiadają wymaganiom ogólnym i szczegółowym zawartym w treściach nauczania podstawy programowej. Wymagania programowe na poszczególne oceny (IV etap edukacyjny) przygotowane na podstawie treści zawartych w podstawie programowej, programie nauczania oraz w części 2. podręcznika dla liceum ogólnokształcącego

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia Magnetycznego Rezonansu Jądrowego (NMR) (NMR Spectroscopy)

Spektroskopia Magnetycznego Rezonansu Jądrowego (NMR) (NMR Spectroscopy) Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Katedra Chemii rganicznej Materiały do seminariów ze spektroskopii Spektroskopia Magnetycznego Rezonansu Jądrowego (NMR) (NMR Spectroscopy) Spektroskopia 1

Bardziej szczegółowo

Alkohole to związki, w których grupy hydroksylowe przyłączone są do nasyconych atomów węgla o hybrydyzacji sp 3. COH

Alkohole to związki, w których grupy hydroksylowe przyłączone są do nasyconych atomów węgla o hybrydyzacji sp 3. COH Alkohole R Alkohole to związki, w których grupy hydroksylowe przyłączone są do nasyconych atomów węgla o hybrydyzacji sp 3. C Alkohole można uważać za organiczne pochodne wody --, w której jeden z atomów

Bardziej szczegółowo

Widma UV charakterystyczne cechy ułatwiające określanie struktury pirydyny i pochodnych

Widma UV charakterystyczne cechy ułatwiające określanie struktury pirydyny i pochodnych Pirydyna i pochodne 1 Pirydyna Tw 115 o C ; temperatura topnienia -41,6 0 C Miesza się w każdym stosunku z wodą tworząc mieszaninę azeotropowa o Tw 92,6 o C; Energia delokalizacji 133 kj/mol ( benzen 150.5

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Alkohole i fenole. Cholesterol. Slajd 2. Budowa alkoholi. metanol. metanol. Grupą funkcyjną jest (OH) Tlen posiada hybrydyzacjęsp 3

Slajd 1. Alkohole i fenole. Cholesterol. Slajd 2. Budowa alkoholi. metanol. metanol. Grupą funkcyjną jest (OH) Tlen posiada hybrydyzacjęsp 3 Slajd 1 Alkohole i fenole Cholesterol Slajd 2 Budowa alkoholi woda woda metanol metanol Grupą funkcyjną jest () Tlen posiada hybrydyzacjęsp 3 Slajd 3 Podział alkoholi Pierwszorzędowe: grupa połączona jest

Bardziej szczegółowo

Barwniki azowe Dwuazotypia Aminy i kwas azotawy. A + Sole dwuazoniowe, Kwas azotawy Związki dwuazoaminowe Dwuazowanie.

Barwniki azowe Dwuazotypia Aminy i kwas azotawy. A + Sole dwuazoniowe, Kwas azotawy Związki dwuazoaminowe Dwuazowanie. Barwniki azowe (1958 P. Griss: odkrycie reakcji diazowania i pierwszy barwnik: żółcień anilinowa) to barwniki syntetyczne zawierające jedną lub kilka grup azowych (jako chromofor). W zależności od ilości

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE Z CHEMII DLA KLAS TRZECICH ZAKRES ROZSZERZONY

WYMAGANIA PROGRAMOWE Z CHEMII DLA KLAS TRZECICH ZAKRES ROZSZERZONY WYMAGANIA PROGRAMOWE Z CHEMII DLA KLAS TRZECICH ZAKRES ROZSZERZONY Opracowano na podstawie treści zawartych w podstawie programowej, programie nauczania oraz w części 2. podręcznika dla liceum ogólnokształcącego

Bardziej szczegółowo

CHEMIA KLASA III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO - wymagania edukacyjne. zakres rozszerzony

CHEMIA KLASA III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO - wymagania edukacyjne. zakres rozszerzony CHEMIA KLASA III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO - wymagania edukacyjne. zakres rozszerzony Wymagania na poszczególne oceny zostały sformułowane dla każdego działu. Mają one charakter spiralny, co oznacza, ze

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

CHEMII POZIOM ROZSZERZONY

CHEMII POZIOM ROZSZERZONY CHEMII PZIM RZSZERZNY zadanianumer Kryteria oceniania czekiwana odpowiedź Za narysowanie klatkowego modelu konfiguracji elektronów walencyjnych: (4s ) (4p 3 ) Uwagi Zwroty strzałek na podpowłoce 4p mogą

Bardziej szczegółowo

2. Ocena dorobku naukowego

2. Ocena dorobku naukowego Prof. dr hab. Marek Cypryk. Łódź, 13 sierpnia 2013 Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi Samodzielna Pracownia Modelowania Komputerowego Łódź, ul. Sienkiewicza 112 Ocena dorobku

Bardziej szczegółowo

Przesunięcie chemiczne, stałe sprzężenia

Przesunięcie chemiczne, stałe sprzężenia Przesunięcie chemiczne, stałe sprzężenia Widmo fal elektromagnetycznych WŁASNOŚCI MAGNETYCZNE NIEKTÓRYC JĄDER WŁASNOŚCI MAGNETYCZNE NIEKTÓRYC JĄDER Jądro 1 2 3 10 B 11 B 13 C 14 N 15 N 17 O 19 F 31 p 33

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów Opracowała dr Anna Wisła-Świder UKŁAD OKRESOWY PIERWIASTKÓW Układ okresowy pierwiastków to tablica składająca się z poziomych okresów i pionowych grup.

Bardziej szczegółowo

Węglowodory powtórzenie wiadomości

Węglowodory powtórzenie wiadomości Węglowodory powtórzenie wiadomości 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: pojęcia: węglowodór nasycony, nienasycony i aromatyczny, izomeria konstytucyjna i geometryczna, sekstet elektronowy, wiązanie

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie ilościowe środków leczniczych metodą bromianometryczną

Oznaczanie ilościowe środków leczniczych metodą bromianometryczną znaczanie ilościowe środków leczniczych metodą bromianometryczną omianometria opiera się na kilku reakcjach, których wspólną cechą jest pośrednie bądź bezpośrednie stosowanie roztworu bromianu potasowego.

Bardziej szczegółowo

Wymaganie edukacyjne z chemii z uwzględnieniem działów programowych

Wymaganie edukacyjne z chemii z uwzględnieniem działów programowych Wymaganie edukacyjne z chemii z uwzględnieniem działów programowych kształcenie ogólne w zakresie podstawowym nr DKOS-4015-46/02 w oparciu o program nauczania wg wydawnictwa Nowa Era Dział I. Budowa atomu.

Bardziej szczegółowo

Ocena dobra [ ]

Ocena dobra [ ] Propozycje wymagań programowych na poszczególne oceny (IV etap edukacyjny) przygotowane na podstawie treści zawartych w podstawie programowej, programie nauczania oraz w części 2. podręcznika dla liceum

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY ODPOWIEDZI I SCEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia masowa Materiały do ćwiczeń

Spektroskopia masowa Materiały do ćwiczeń Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum Katedra Chemii Organicznej Spektroskopia masowa Materiały do ćwiczeń Kraków 2011 2 Spis treści Wstęp 2 Budowa spektrometru masowego 2 Układ wprowadzenia próbki

Bardziej szczegółowo

Błędy w skrypcie: Chemia organiczna Kurs podstawowy. str. 4 (tytuł podrozdziału 5.2.7.) jest (reakcja Karasha), powinno być (reakcja Kharascha)

Błędy w skrypcie: Chemia organiczna Kurs podstawowy. str. 4 (tytuł podrozdziału 5.2.7.) jest (reakcja Karasha), powinno być (reakcja Kharascha) 1 Błędy w skrypcie: hemia organiczna Kurs podstawowy str. 4 (tytuł podrozdziału 5.2.7.) jest (reakcja Karasha), powinno być (reakcja Kharascha) str. 13 (1. wiersz od góry) ( 3 () ) str. 13 (12. wiersz

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

1. Napisz schematy reakcji otrzymywania z 1-bromo-2-fenyloetanu i z dowolnych innych reagentów następujących amin: 2-fenyloetyloaminy

1. Napisz schematy reakcji otrzymywania z 1-bromo-2-fenyloetanu i z dowolnych innych reagentów następujących amin: 2-fenyloetyloaminy REPETYTORIUM A Z zakresu aminy alifatyczne i aromatyczne, związki heterocykliczne, związki karbopolicykliczne, węglowodany, aminokwasy i peptydy, terpeny, steroidy, lipidy 1. Napisz schematy reakcji otrzymywania

Bardziej szczegółowo

Chemia analityczna. Redoksymetria. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

Chemia analityczna. Redoksymetria. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Chemia analityczna Redoksymetria Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Miareczkowanie redoksymetryczne Oksydymetria - miareczkowanie reduktora utleniaczem (częstsze - utleniacz nie

Bardziej szczegółowo

C OH ALKOHOLE ETERY R OH R O R R' O FENOLE. Ar OH NOMENKLATURA ALKOHOLE ZWIĄZKI ORGANICZNE ZAWIERAJĄCE W STRUKTURZE ATOMY TLENU C O C OH CH 3 OH

C OH ALKOHOLE ETERY R OH R O R R' O FENOLE. Ar OH NOMENKLATURA ALKOHOLE ZWIĄZKI ORGANICZNE ZAWIERAJĄCE W STRUKTURZE ATOMY TLENU C O C OH CH 3 OH ZWIĄZKI GANIZNE ZAWIEAJĄE W STUKTUZE ATMY TLENU 8 1s2 2s 2 2p 4 okres 2; grupa VI w związkach jest dwuwiążący, z dwoma niewiążącymi parami elektronów drugi w skali elektroujemności Paulinga 3.5 (za fluorem)

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

Aminy - budowa. R alkil Alkiloamina Amina alifatyczna. Ar aryl Aryloamina Amina aromatyczna AMINA I - RZĘDOWA AMINA III - RZĘDOWA AMINA II - RZĘDOWA

Aminy - budowa. R alkil Alkiloamina Amina alifatyczna. Ar aryl Aryloamina Amina aromatyczna AMINA I - RZĘDOWA AMINA III - RZĘDOWA AMINA II - RZĘDOWA Aminy Aminy - budowa R alkil Alkiloamina Amina alifatyczna Ar aryl Aryloamina Amina aromatyczna AMINA I - RZĘDOWA AMINA II - RZĘDOWA AMINA III - RZĘDOWA Aminy - budowa ALKILOAMINY PIRAMIDA TRYGONALNA ARYLOAMINY

Bardziej szczegółowo

Kilka wskazówek ułatwiających analizę widm w podczerwieni

Kilka wskazówek ułatwiających analizę widm w podczerwieni Kilka wskazówek ułatwiających analizę widm w podczerwieni Opracowanie wg dostępnej literatury spektroskopowej: Dr Alina T. Dubis e-mail: alina@uwb.edu.pl Instytut Chemii Uniwersytet w Białymstoku Al. J.

Bardziej szczegółowo

Piotr Maciej Wojciechowski

Piotr Maciej Wojciechowski Piotr Maciej Wojciechowski Wydział Chemiczny Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2013. Copyright by Piotr Wojciechowski, Wrocław 2013 ISBN 978-83-938096-0-8 Słowo wstępne Praca przedstawia wybór zagadnień

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z chemii poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy III b

Plan wynikowy z chemii poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy III b Plan wynikowy z chemii poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy III b Nauczyciel prowadzący: Dorota Foszczyńska Liczba tygodni nauki: 30 Liczba godzin w tygodniu: 4 Liczba godzin do wypracowania

Bardziej szczegółowo

Grupa karbonylowa. Grupa karbonylowa to grupa funkcyjna, w której atom tlenu połączony jest z atomem węgla podwójnym wiązaniem

Grupa karbonylowa. Grupa karbonylowa to grupa funkcyjna, w której atom tlenu połączony jest z atomem węgla podwójnym wiązaniem ALDEHYDY I KETNY Spis treści Grupa karbonylowa Aldehydy i ketony Aldehydy Nazewnictwo trzymywanie Właściwości chemiczne Aldehydy nienasycone Aldehydy aromatyczne Ketony Nazewnictwo trzymywanie Właściwości

Bardziej szczegółowo

Geometria cząsteczek wieloatomowych. Hybrydyzacja orbitali atomowych.

Geometria cząsteczek wieloatomowych. Hybrydyzacja orbitali atomowych. Geometria cząsteczek wieloatomowych. Hybrydyzacja orbitali atomowych. Geometria cząsteczek Geometria cząsteczek decyduje zarówno o ich właściwościach fizycznych jak i chemicznych, np. temperaturze wrzenia,

Bardziej szczegółowo

AMINY I ICH POCHODNE

AMINY I ICH POCHODNE AMIY I I PDE rganiczne pochodne amoniaku. 4/5 powietrza azot. W naturze: aminokwasy, peptydy, białka, alkaloidy (kokaina, nikotyna, morfina, meskalina ), neurotransmitery, stymulanty, kwasy nukleinowe

Bardziej szczegółowo

Chemia klasa 3. Zakres rozszerzony.

Chemia klasa 3. Zakres rozszerzony. Chemia klasa 3. Zakres rozszerzony. Zakres Materiału: Chemia organiczna jako chemia związków węgla (1). Węglowodory (2). Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów (3). Wielofunkcyjne pochodne węglowodorów (4).

Bardziej szczegółowo

Zad. 1. Br 2 + Zad. 2

Zad. 1. Br 2 + Zad. 2 Zad. 1 ajszybciej, już bez dostępu światła, reaguje styren obecność winylowego wiązania podwójnego czyni go podatnym na reakcję addycji 2 (probówka 1). Etylobenzen i toluen ulegają reakcji wolnorodnikowej

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA. Wykład X

INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA. Wykład X INŻYNIERIA BIOMEDYCZNA Wykład X 2015-12-25 1 Mechanika kwantowa opiera się na dwóch prawach Dualizm korpuskularno-falowy (de Broglie a) λ h p Zasada nieoznaczoności Heisenberga p x h/(4 ) Gęstość prawdopodobieństwa

Bardziej szczegółowo

Związki siarkoorganiczne

Związki siarkoorganiczne Związki siarkoorganiczne treszczenie Istnieje wiele różnych typów związków siarkoorganicznych. Niektóre z nich mają strukturę zbliżoną do związków tlenowych, gdzie atom tlenu zastąpiony jest atomem siarki.

Bardziej szczegółowo

PREPARATYKA ORGANICZNA

PREPARATYKA ORGANICZNA Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu Wydział Farmaceutyczny z ddziałem Analityki Medycznej Katedra i Zakład hemii rganicznej PEPAATYKA GANIZNA Skrypt dla studentów Farmacji Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Struktura i wiązania w cząsteczkach organicznych

Wykład 1. Struktura i wiązania w cząsteczkach organicznych Wykład 1. Struktura i wiązania w cząsteczkach organicznych Pierwszy wykład służył przypomnieniu znanych pojęć, zaakcentowaniu które pojęcia są ważne w chemii organicznej. Proszę zwrócić uwagę na zagadnienia

Bardziej szczegółowo

KATALIZA I KATALIZATORY

KATALIZA I KATALIZATORY AKADEMIA CIEKAWEJ CEMII 2010/2011 KATALIZA I KATALIZATRY WYKŁAD IV dr Anna Zawisza Katedra Chemii rganicznej i Stosowanej UŁ 12.01.2011 REAKCJE CEMICZNE SZYBKIE WLNE TERIA ZDERZEŃ musi dochodzić do zderzeń

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne

Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne Pierwiastki, nazewnictwo i symbole. Budowa atomu, izotopy. Przemiany promieniotwórcze, okres półtrwania. Układ okresowy. Właściwości pierwiastków a ich położenie w

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA CHEMII ZAJĘCIA FAKULTATYWNE KLAS III POZIOM ROZSZERZONY

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA CHEMII ZAJĘCIA FAKULTATYWNE KLAS III POZIOM ROZSZERZONY Lesko, 01.09.2016r. 2016/2017 ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA CHEMII ZAJĘCIA FAKULTATYWNE KLAS III POZIOM ROZSZERZONY Podręcznik: To jest chemia 2. Chemia organiczna. Zakres rozszerzony. Podręcznik dla liceum

Bardziej szczegółowo

b) Pierwiastek E tworzy tlenek o wzorze EO 2 i wodorek typu EH 4, a elektrony w jego atomie rozmieszczone są na dwóch powłokach elektronowych

b) Pierwiastek E tworzy tlenek o wzorze EO 2 i wodorek typu EH 4, a elektrony w jego atomie rozmieszczone są na dwóch powłokach elektronowych 1. Ustal jakich trzech różnych pierwiastków dotyczą podane informacje. Zapisz ich symbole a) W przestrzeni wokółjądrowej dwuujemnego jonu tego pierwiastka znajduje się 18 e. b) Pierwiastek E tworzy tlenek

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość strona 1/11 Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Budowa atomu, układ okresowy i promieniotwórczość Monika Gałkiewicz Zad. 1 () Przedstaw pełną konfigurację elektronową atomu pierwiastka

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Część teoretyczna Chemiczna analiza jakościowa zajmują badaniem składu związków chemicznych i ich mieszanin. Wykorzystuje w niej róŝna metody badań: chemiczne,

Bardziej szczegółowo

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie

Podstawy chemii. dr hab. Wacław Makowski. Wykład 1: Wprowadzenie Podstawy chemii dr hab. Wacław Makowski Wykład 1: Wprowadzenie Wspomnienia ze szkoły Elementarz (powtórka z gimnazjum) Układ okresowy Dalsze wtajemniczenia (liceum) Program zajęć Podręczniki Wydział Chemii

Bardziej szczegółowo

Chemia 2b. Æwiczenia z chemii dla licealistów. Chemia organiczna.

Chemia 2b. Æwiczenia z chemii dla licealistów. Chemia organiczna. Zdzis³aw G³owacki hemia 2b. Æwiczenia z chemii dla licealistów. hemia organiczna. Zakres podstawowy i rozszerzony Konsultacje i korekta merytoryczna: dr Aleksander Kazubski Pracownia Dydaktyki hemii, Wydzia³

Bardziej szczegółowo

48. Olimpiada Chemiczna. Zadania teoretyczne

48. Olimpiada Chemiczna. Zadania teoretyczne M P IA O L I D A 48 1954 2001 C EM Z I C A N 48. Olimpiada Chemiczna Etap I Zadania teoretyczne ZADANIE 1 Roztwory buforowe w analizie Systematyczny tok analizy jakościowej kationów polega na wydzielaniu

Bardziej szczegółowo

Elementy teorii powierzchni metali

Elementy teorii powierzchni metali prof. dr hab. Adam Kiejna Elementy teorii powierzchni metali Wykład 4 v.16 Wiązanie metaliczne Wiązanie metaliczne Zajmujemy się tylko metalami dlatego w zasadzie interesuje nas tylko wiązanie metaliczne.

Bardziej szczegółowo

Zadanie I. [16 punktów]

Zadanie I. [16 punktów] Zadanie I. [16 punktów] kod ucznia W zadaniach od 1 5 jedna odpowiedź jest poprawna. Zad.1. Pewna reakcja chemiczna przebiega zgodnie z równaniem: 2A + B C Stężenia równowagowe substancji wynoszą: A -

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego

Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego 1. Przyporządkuj opisom odpowiadające im pojęcia. Wpisz litery (A I) w odpowiednie kratki. 3 p. A. hydraty D. wapno palone G. próchnica B. zaprawa wapienna

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

pobrano z

pobrano z ODPOWIEDZI Zadanie 1. (2 pkt) 1. promienia atomowego, promienia jonowego 2. najwyższego stopnia utlenienia Zadanie 2. (1 pkt) 1. Pierwiastek I jest aktywnym metalem. Tworzy wodorek, w którym wodór przyjmuje

Bardziej szczegółowo

KWASY KARBOKSYLOWE I ICH POCHODNE. R-COOH lub R C gdzie R = H, CH 3 -, C 6 H 5 -, itp.

KWASY KARBOKSYLOWE I ICH POCHODNE. R-COOH lub R C gdzie R = H, CH 3 -, C 6 H 5 -, itp. KWASY KARBKSYLWE I IH PHDNE I. Wprowadzenie teoretyczne Kwasy karboksylowe Kwasami organicznymi nazywamy związki, w których grupa funkcyjna H zwana grupą karboksylową jest związana z rodnikiem węglowodorowym

Bardziej szczegółowo

wykłady G. Patrick Przekład Warszawa 2002 Wydawnictwo Naukowe PWN

wykłady G. Patrick Przekład Warszawa 2002 Wydawnictwo Naukowe PWN wykłady G. Patrick Zbigniew Przekład Zawadzki Warszawa 2002 Wydawnictwo Naukowe PWN SPIS TREŚCI Przedmowa Sekcja A - Struktura i wiązania 1 Al Struktura atomu węgla 1 A2 Wiązania kowalencyjne i hybrydyzacja

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN WSTĘPNY NA STUDIUM DOKTORANCKIE W CBMIM PAN W ŁODZI. Zestaw pytań z chemii organicznej

EGZAMIN WSTĘPNY NA STUDIUM DOKTORANCKIE W CBMIM PAN W ŁODZI. Zestaw pytań z chemii organicznej EGZMIN WSTĘPNY N STUDIUM DKTRNKIE W BMIM PN W ŁDZI Zestaw pytań z chemii organicznej 1. Proszę narysować orbitalny obraz cząsteczki allenu 2 == 2. Jaka jest hybrydyzacja środkowego atomu węgla: sp 2 czy

Bardziej szczegółowo

SYNTEZA MATERIAŁÓW WYSOKOENERGETYCZNYCH

SYNTEZA MATERIAŁÓW WYSOKOENERGETYCZNYCH KURS MAGISTERSKI SYNTEZA MATERIAŁÓW WYSOKOENERGETYCZNYCH Nitrowanie wobec stałych kwasów Zakład Materiałów Wysokoenergetycznych Wydział Chemiczny PW 1 WPROWADZENIE 1, Specyficzne nitrowania związków organicznych

Bardziej szczegółowo

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Obliczenia stechiometryczne Podstawą

Bardziej szczegółowo

CHEMIA WARTA POZNANIA

CHEMIA WARTA POZNANIA Materiały do zajęć dokształcających z chemii nieorganicznej i fizycznej Wydział Chemii UAM Poznań 2011 Część I Atom jest najmniejszą częścią pierwiastka chemicznego, która zachowuje jego właściwości chemiczne

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW. Eliminacje szkolne I stopień

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW. Eliminacje szkolne I stopień POUFNE Pieczątka szkoły 9 listopada 2015 r. Imię Czas pracy 60 minut Nazwisko KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY 2015/2016 Eliminacje szkolne I stopień Informacje: 1. Przeczytaj uważnie

Bardziej szczegółowo