Sposób na hipokalcemię. Trwałość przechowalnicza ziemniaków. Nr 12/2012 (95) bezpłatny miesięcznik ogólnopolski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sposób na hipokalcemię. Trwałość przechowalnicza ziemniaków. Nr 12/2012 (95) bezpłatny miesięcznik ogólnopolski www.wrp."

Transkrypt

1 Nr 12/2012 (95) bezpłatny miesięcznik ogólnopolski ISSN: Sposób na hipokalcemię Jak sobie radzić z zaleganiem poporodowym oraz innymi objawami hipokalcemii w stadach bydła mlecznego? Prowadzimy dwa gospodarstwa hodowlane bydła mlecznego. Główne problemy, z którymi się stykaliśmy w stadzie, to zalegania poporodowe, które zawsze utrzymywało się na stałym poziomie i dotykało od 15% do 50% wycielających się krów, w zależności od okresu. Poza tym obserwowaliśmy podwyższony odsetek stanów zapalnych błony śluzowej macicy u krów po wycieleniu. Standardowe problemy dla tego typu produkcji, jak poziom komórek somatycznych, czy częstość występowania mastitis mieszczą się w granicach normy. Obserwując występowanie objawów hipokalcemii a tym samym strat, które za tym idą, zdecydowaliśmy się podjąć działania profilaktyczne. Żywieniowiec wspomniał wówczas o preparacie wiążącym wapń. Podchwyciłem ten trop, poczytałem i tak znalazłem... Czytaj s. 14 wr-138/09 Licencjonowany sprzedawca Biuro Doradczo-Handlowe Jacek Król Idealne rozwiązanie dla rolnictwa precyzyjnego Sprzedaż oraz serwis: / / tel: Trwałość przechowalnicza ziemniaków Bulwy ziemniaków są surowcem trudno przechowującym się. W czasie kilku miesięcy składowania zachodzą w nich zmiany fizjologiczne, w wyniku których zmniejsza się masa wyjściowa. Jest to efekt procesów życiowych takich jak: oddychanie i transpiracja. Aby dobrze przechować ziemniaki, nie narażając się z góry na straty nie tylko finansowe, należy oprócz stosowania dobrej agrotechniki w czasie wegetacji roślin (odpowiednie nawożenie, ochrona i selekcja) dobrać taką odmianę ziemniaków, która charakteryzuje się odpowiednią trwałością przechowalniczą. Bezpośrednio po zbiorze ziemniaki w zasadzie nie kiełkują, znajdują się w stanie tzw. spoczynku fizjologicznego i nawet w sprzyjających warunkach nie obserwuje się wzrostu kiełków. Po okresie spoczynku... Czytaj s. 20 Jęczmień a gleba Plony ziarna badanych odmian jęczmienia ozimego w dużym stopniu zależały od kompleksu glebowo-rolniczego. Najwyższe plony ziarna uzyskano na glebach kompleksu pszennego bardzo dobrego, a o 10% niższe na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego. Niższe plony otrzymano na glebach kompleksu żytniego dobrego. Duże zróżnicowanie plonu ziarna jęczmienia ozimego stwierdzono w obrębie uwzględnionych w badaniach klas gleby. Czytaj s. 4 Wczesne warzywa spod osłon Uprawa warzyw pod osłonami ma na celu uzyskanie jak najwcześniejszego plonu dobrej jakości. Oprócz, wymagających budowy odpowiednich konstrukcji tuneli, w warzywnictwie bardzo często używa się osłon kładzionych bezpośrednio na rośliny. Są one tańsze i łatwiejsze w stosowaniu, a również pozwalają uzyskać wczesny i wysoki plon. Czytaj s. 10 Żabikowo Środa Wielkopolska Tel. (61) tel. kom. sprzedaż: tel. kom. części: tel. kom. serwis:

2 Strona Nr 12/2012 (95) Rolnik pyta, prawnik odpowiada Moje pytanie dotyczy składek zdrowotnych dla rolników, które mają obowiązywać w roku przyszłym. Wiadomym jest, że obecny system jest przejściowy i ma obowiązywać do końca roku. Czy ustalono już, jaki system będzie obowiązywał w 2013 r.? Istotnie, obowiązujący w roku bieżącym system opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników ma charakter tymczasowy i jest odpowiedzią na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2010 r., który za niekonstytucyjne uznał dotychczasowe zasady finansowania z budżetu państwa składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników. W celu wykonania orzeczenia Trybunału uchwalono ustawę o składkach na ubezpieczenie Nowa gazeta elektroniczna już od stycznia 2013 Biznes Lepsze rolnictwo, lepszy biznes, lepsze życie zdrowotne rolników za 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 123), gdzie w art. 1 podano, iż jej zapisy określają wysokość i sposób opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Jednakże z informacji podanych na stronach rządowych wynika, iż rząd przyjął projekt nowelizacji ww. ustawy. Co najważniejsze projekt ministra zdrowia zakłada przedłużenie na 2013 rok obowiązywanie przepisów powyższej ustawy w niezmienionym kształcie. Zatem, podobnie jak w tym roku, prowadzący gospodarstwa rolne o powierzchni mniejszej niż 6 ha przeliczeniowych nie muszą się martwić składką zdrowotną za siebie i swoich domowników, albowiem zostanie ona opłacona przez KRUS. Natomiast rolnicy gospodarujący na większym areale składkę zdrowotną zapłacą sami. Starałem się w bankach o kredyt na rozwój gospodarstwa rolnego, ale spotykałem się z odmową z uwagi na niską zdolność kredytową, a także moją historię w BIKu (Biuro Informacji Kredytowej). Ostatnio dostałem ulotkę firmy, która udziela pożyczek na dogodnych warunkach nie wymagając przy tym wysokiej zdolności kredytowej i bez sprawdzania mojej osoby w BIK-u. Jedyne co muszę zrobić, żeby dostać pożyczkę, to wpłacić opłatę wstępną, która jest dość wysoka, co powoduje moje wątpliwości, czy słusznie? Jednym zdaniem bardzo słusznie. Przestrzegam przed pochopnym zawierzaniem tego typu firmom, które nie są ani bankami, ani instytucjami finansowymi, lecz które bardzo często posługują się nazwami o bliskoznacznym znaczeniu do tych nazw. Ostatnio za sprawą jednego z tego typu podmiotów, tzw. parabankowych, zrobiło się głośno w kraju, aczkolwiek sytuacja ta dotyczyła firmy, która zgarniała z rynku oszczędności swoich klientów obiecując osiągnięcie nierealnych zysków. W tym przypadku mamy do czynienia z sytuacją z pozoru odmienną, ale w końcowym rezultacie bardzo zbliżoną, albowiem ostatecznym efektem i tak jest wyłudzenie od klienta jego oszczędności. Klasyczny przykład działania wygląda tak, że klient, który nie może uzyskać pożyczki w banku szuka wsparcia w firmach, które oferują pożyczki opiewające nawet na bardzo wysokie kwoty, jednocześnie nie wymagając od pożyczkobiorcy wykazania zdolności kredytowej w sposób, do jakiego zobowiązany jest bank. Klient łudzony wizją rychłego otrzymania gotówki, musi jedynie wnieść tzw. opłatę przygotowawczą lub wstępną, która najczęściej stanowi aż od 6 do 10% wartości pożyczki. Co ważne, warunkiem podpisania umowy przedwstępnej umowy pożyczki jest uiszczenie podanej kwoty. Zatem tak naprawdę klient najpierw wpłaca pieniądze, a dopiero potem może zapoznać się treścią umowy, a ta sporządzona jest wprawdzie w języku polskim, ale w sposób niezrozumiały i nieczytelny dla przeciętnego obywatela. W umowie aż roi się od zapisów, które jednoznacznie sugerują, że mamy do czynienia z tzw. systemem argentyńskim. Upraszczając, system ten polega na samofinansowaniu się pożyczkobiorców w ramach utworzonej grupy, z których albo tylko nieliczni otrzymają pożyczkę albo nikt nie dostanie pieniędzy. Samofinansowanie opiera się właśnie na tzw. Na Państwa pytania, natury prawnej, w każdą sobotę w godz , pod nr. telefonu odpowiada radca prawny Wojciech Lignowski. opłatach przygotowawczych, która mają pokrywać bliżej nieokreślone koszty pożyczkodawcy, a w rzeczywistości stanowią zadatki, które przepadają w momencie rezygnacji z pożyczki. I tutaj pojawia się pułapka, albowiem w umowie tej znajdują się zapisy, zgodnie którymi klient otrzyma zwrot opłaty przygotowawczej jedynie w razie rezygnacji z umowy przez parabank, zaś w pozostałych przypadkach opłata nie jest zwracana. Natomiast umowa nakazuje klientowi ustanowienie szeregu zabezpieczeń spłaty pożyczki. Problem w tym, że zabezpieczenia te są najczęściej niemożliwe lub bardzo trudne do spełnienia przez pożyczkobiorcę (chodzi tu m.in. o poręczenia kilku osób, które wykażą się wysokimi zarobkami z umów o pracę). W takiej sytuacji klienci, nie mogąc spełnić wygórowanych zabezpieczeń, rezygnują z ubiegania się o pożyczkę, wnosząc o zwrot uiszczonej opłaty. Właśnie na ten moment czeka parabank, który informuje, że oczywiście rezygnację przyjmuje do wiadomości ( z przykrością sic!), ale opłaty zwrócić nie może, albowiem tak stanowi umowa. Najgorsze, że tej sytuacji parabank ma rację, ponieważ takie postanowienia znajdują się podpisanej przez klienta umowie. Odzyskanie wyłudzonych w ten sposób środków nie jest zadaniem łatwym, jakkolwiek nie niemożliwym. W szczególności jeżeli stroną umowy jest osoba fizyczna, a nie przedsiębiorca lub prowadzący gospodarstwo rolne. System argentyński, zwany również konsorcyjnym, jest w Polsce zakazany, ale w stosunku do konsumentów. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) nieuczciwą praktyką rynkową jest prowadzenie działalności w formie systemu konsorcyjnego, jak również organizowanie grupy z udziałem konsumentów w celu finansowania zakupu w systemie konsorcyjnym. W oparciu o zapisy tej ustawy poszkodowani konsumenci mogą dochodzić w postępowaniach sądowych zwrotu zapłaconych opłat przygotowawczych. Problem pojawia się w momencie, kiedy stroną umowy jest prowadzący firmę lub gospodarstwo rolne. W naszym systemie podmioty te nie korzystają z ochrony przewidzianej dla konsumentów, jeżeli umowę zawarli w ramach prowadzonej działalności. Stąd też wzmożona w ostatnim czasie aktywność parabanków w stosunku do prowadzących gospodarstwa rolne, ażeby starali się oni o pożyczki na swoje gospodarstwa. Z przytoczonych wyżej powodów stanowczo odradzam ubieganie się o pożyczkę u tego typu podmiotów. Jest taki dzień, Bardzo ciepły, choć grudniowy. Jest taki dzień W którym gasną wszelkie spory. Tworząc gazetę WRP Biznes, będziemy się skupiać na zagadnieniach mikro i makroekonomicznych w prowadzeniu działalności rolnej, w opraciu o prawo UE i krajowe, notowania rynkowe, prognozowanie i rachunkowość dla gospodarstw rolnych. Już dziś zamów nową gazetę WRP Biznes, a otrzymasz 3-miesięczny, darmowy dostęp. Aby to zrobić, wejdź na naszą stronę kliknij baner reklamujący naszą nową gazetę, a następnie wypełnij krótki formularz i prześlij go do nas. Wszystkim naszym Czytelnikom i Kontrahentom życzymy spokojnych i radosnych Świąt Bożego Narodzenia oraz zdrowia i sukcesów w nadchodzącym 2013 roku. Wydawca i Redakcja Wiadomości Rolniczych Polska

3 Nr 12/2012 (95) Strona

4 Strona Nr 12/2012 (95) Zróżnicowanie reakcji odmian na klasy gleb wyrażonej plonem ziarna było podobne do reakcji odmian na kompleksy glebowo-rolnicze. Dr Danuta Leszczyńska IUNG-PIB Puławy Badania nad jęczmieniem ozimym prowadzono na bazie serii doświadczeń odmianowych Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego w ramach Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej, w latach Reakcja jęczmienia ozimego na warunki glebowe Do zestawień wzięto następujące odmiany jęczmienia ozimego: Rosita, Maybrit, Nickela, Lomerit, Merlot, Epoque, Fridericus, Karakan, Scarpia, Amarena, które występowały we wszystkich punktach doświadczalnych. Inne odmiany, o mniejszym znaczeniu w strukturze zasiewów (występujące w małej liczbie powtórzeń), nie mogły być porównywane z odmianami wymienionymi. Doświadczenia były zakładane na trzech kompleksach glebowo-rolniczych: pszennym dobrym, żytnim bardzo dobrym i żytnim dobrym; na klasach gleby: 2, 3a, 3b, 4a i 4b; w warunkach odczynu lekko kwaśnego do obojętnego (ph gleby od 5,0 do 7,3). Plony ziarna badanych odmian jęczmienia ozimego w dużym stopniu zależały od kompleksu glebowo-rolniczego (tab.1). Najwyższe plony ziarna (średnio z odmian) uzyskano na glebach kompleksu pszennego bardzo dobrego, a o 10% niższe na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego. Niższe plony (o 17%) otrzymano na glebach kompleksu żytniego dobrego. Spośród odmian, na glebach kompleksu pszennego dobrego najwyżej plonowały: Scarpia, Merlot, Fridericus, na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego Merlot, Fridericus, Scarpia, Rosita; na glebach kompleksu żytniego dobrego Scarpia, Merlot i Lomerit. Badane odmiany wykazywały niejednakowe zniżki plonu ziarna przy przechodzeniu z ich uprawą na coraz gorsze warunki glebowe. Większe zniżki plonów na glebach kompleksów żytnich w stosunku do kompleksu pszennego dobrego stwierdzono u odmian: Amarena, Fridericus, Nickela oraz Maybrit. Większą tolerancyjnością na gorsze warunki glebowe charakteryzowały się odmiany: Epoque i Rosita. Duże zróżnicowanie plonu ziarna jęczmienia ozimego stwierdzono w obrębie uwzględnionych w badaniach klas gleby (tab. 2). Najwyższe plony ziarna wszystkich odmian uzyskano na klasie 2, trochę niższe na klasie 3a, a znaczniejsze zmniejszenie plonów wystąpiło w miarę przechodzenia z uprawą jęczmienia kolejno na klasy 3b, 4a i 4b. Zróżnicowanie reakcji odmian na klasy gleb wyrażonej plonem ziarna było podobne do reakcji odmian na kompleksy glebowo-rolnicze. Większą tolerancyjnością na gorsze klasy gleb charakteryzowały się odmiany: Scarpia, Merlot, Fridericus. Silniejszą ujemną reakcję na gorsze klasy gleb wykazała odmiana: Maybrit. Reakcja jęczmienia ozimego na ph gleby w zakresie 5,2 7,3 była znacznie słabsza niż na kompleks glebowo-rolniczy i na klasę gleby. Większe zniżki plonów odmian jęczmienia ozimego mogłyby wystąpić podobnie jak przy uprawie jęczmienia jarego w warunkach ph gleby w granicach 4 5. Plonowanie odmian jęczmienia ozimego przy ph gleby od 5,0 do 6,0 było niższe średnio o 0,92 t/ha, jak przy ph gleby powyżej 6,0. Większe zmniejszenie plonu ziarna w warunkach ph gleby 5,0 6,0 wykazały odmiany: Epoque, Rosita i Amarena. Mniejszą zniżką plonu w tych warunkach charakteryzowały się odmiany: Fridericus, Karakan, Maybrit, Lomerit i te odmiany należy zalecać do uprawy na glebach o nieuregulowanym odczynie. Porównanie plonowania odmian jęczmienia ozimego w serii doświadczeń Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego odnosiło się do dwu technologii uprawy różniących się intensywnością stosowania chemicznych środków produkcji (nawożenie mineralne, środki ochrony roślin). Uwzględniono technologię średnio intensywną (zbliżoną do obecnie propagowanej integrowanej technologii uprawy według zaleceń IUNG-PIB w Puławach) i technologię intensywną. Pierwsza technologia uprawy obejmuje zaprawianie nasion, stosowanie herbicydu i insektycydu oraz dawki azotu dostosowanej do warunków siedliskowych pola. W technologii intensywnej stosuje się dodatkowo 2 zabiegi fungicydowe połączone z nawożeniem dolistnym, antywylegacz i dawkę azotu wyższą o 40 kg N/ha. W niniejszych badaniach nie stwierdzono interakcji między odmianami i intensywnością technologii uprawy. Średnie plony ziarna z odmian uprawianych według technologii intensywnej były o 1,05 t/ha wyższe niż przy technologii średnio intensywnej w warunkach glebowych kompleksu pszennego dobrego, o 1,04 t/ha wyższe na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego i o 1,02 t/ ha wyższe na glebach kompleksu żytniego dobrego. Określając to w liczbach względnych, wzrost plonu ziarna średnio z odmian na technologii intensywnej wynosił 11,70% na glebach kompleksu pszennego dobrego, a o 13,6% na glebach kompleksu żytniego dobrego. Można uważać, że reakcja jęczmienia ozimego na intensywną technologię uprawy jest niezależna od jakości gleby. Stopień wylegania roślin jęczmienia ozimego był zależny od jakości gleby i właściwości odmian. Większe wyleganie roślin wystąpiło na glebach kompleksu pszennego dobrego. Lepszą odpornością na wyleganie roślin charakteryzowały się odmiany: Nickela, Fridericus i Merlot, a najgorszą odpornością odmiany: Karakan i Rosita. Masa 1000 ziaren odmian jęczmienia ozimego była podobnie jak w przypadku jęczmienia jarego niższa na glebach kompleksu żytniego dobrego, aniżeli na glebach kompleksu pszennego dobrego. n Tabela 1. Plony ziarna w t/ha odmian jęczmienia ozimego w zależności od kompleksu glebowo-rolniczego. Odmiana Pszenny dobry Żytni bardzo dobry Żytni dobry Rosita 7,85 7,24 6,42 Maybrit 7,81 7,05 6,28 Nickela 7,92 7,03 6,44 Lomerit 7,83 6,93 6,68 Merlot 8,04 7,34 6,70 Epoque 7,55 7,06 6,54 Fridericus 8,03 7,28 6,46 Karakan 7,73 6,88 6,49 Scarpia 8,16 7,27 6,91 Amarena 7,59 6,61 6,38 Średnia 7,85 7,07 6,53 Tabela 2. Plony ziarna w t/ha odmian jęczmienia ozimego w zależności od klasy gleby. Odmiana Klasa 2 Klasa 3a Klasa 3b Klasa 4a Klasa 4b Rosita 8,12 7,64 7,44 6,95 3,82 Maybrit 8,10 7,53 7,36 6,71 3,62 Nickela 8,35 7,43 7,42 6,88 4,09 Lomerit 8,28 7,37, 7,36 6,88 3,97 Merlot 8,40 7,75 7,55 6,99 4,06 Epoque 8,29 6,97 7,27 6,64 4,27 Fridericus 8,32 7,49 7,76 7,05 3,71 Karakan 8,10 7,23 7,17 7,02 3,77 Scarpia 8,55 7,74 7,68 7,18 4,15 Amarena 7,68 7,15 6,95 6,74 4,91 Średnia 8,22 7,44 7,40 6,90 4,04

5 Nr 12/2012 (95) Andrzej Lesiak Starszy Specjalista d/s Marketingu Strona 5 Od czternastu lat firma DuPont organizuje coroczne Konferencje dla producentów rolnych, przedstawicieli firm naukowych, doradczych i handlowych, które zostały uznane jako jedno z najważniejszych źródeł informacji o aktualnych problemach i wyzwaniach w produkcji roślinnej. W spółczesne rolnictwo wymaga od rolników nie tylko wiedzy z zakresu uprawy, ale również spełnienia szeregu skomplikowanych wymogów administracyjno-prawnych, które zmieniają się praktycznie w każdym sezonie. Dlatego też podnoszenie własnych kwalifikacji oraz znajomość aktualnie najnowszych rozwiązań i innowacyjnych technologii uprawy, jakie są wprowadzane we współczesnym rolnictwie to dzisiaj podstawowe warunki zapewnienia sobie stabilnej pozycji ekonomicznej. Jak wskazuje wieloletnie doświadczenie, Konferencje DuPont są dla rolników najłatwiejszym i najefektywniejszym sposobem pozyskania aktualnych informacji na temat możliwości wdrożeń najnowszych innowacyjnych rozwiązań i technologii w produkcji roślinnej. Konferencje DuPont od czternastu lat są forum służącym przekazywaniu najnowszej wiedzy z zakresu ochrony roślin w szeroko pojętym kontekście innowacyjnych technologii uprawy. Konferencje te cieszą się zawsze olbrzymim zainteresowaniem, a liczba uczestników z roku na rok systematycznie wzrasta. Z tego powodu w tym roku będą one zorganizowane już w 15 miejscach na terenie kraju. Kolejnym nowym miejscem spotkań będzie Piła. W nadchodzącym sezonie Konferencje firmy Du- Pont rozpoczną się tradycyjnie w Opolu, w dniu 15 stycznia 2013 r. XIV Konferencje firmy DuPont W programie każdej z Konferencji przewidziane jest przedstawienie najnowszych informacji o aktualnych osiągnięciach naukowych dla rolnictwa i możliwościach wdrażania postępu biologicznego w konkretnych warunkach każdego regionu. Dlatego też, podobnie jak w latach ubiegłych, na Konferencjach nie zabraknie cieszących się dużym zainteresowaniem spotkań z przedstawicielami: ośrodków naukowych, agencji zajmujących się analizami sytuacji na rynkach rolnych, jak i z przedstawicielami znanych firm z branży rolniczej. Główne tematy konferencji Światowy Indeks Bezpieczeństwa Żywnościowego. Granstar Ultra SX uniwersalny herbicyd do ochrony zbóż przed chwastami w terminie wiosennym. Wirtuoz i Reveller w strategiach ochrony fungicydowej zbóż ze szczególnym uwzględnieniem pszenicy ozimej, pszenżyta i jęczmienia jarego. Charakterystyka występowania i problemy w zwalczaniu słodyszka rzepakowego w Polsce Kompleksowa ochrona rzepaku wg programu DuPont Ochrona przed chorobami z wykorzystaniem systemu SPEC Ochrona przed szkodnikami Avaunt nowe możliwości z nowym insektycydem Du- Pont Zwalczanie uciążliwych chwastów w rzepaku ozimym Salsa nowe możliwości z nowym herbicydem Du- Pont Nowoczesne podejście do zwalczania chwastów w kukurydzy w terminie powschodowym. Najnowsze propozycje odmian kukurydzy firmy Pioneer. Obecna sytuacja na rynkach rolnych w Polsce, Europie i świecie oraz perspektywy rozwoju w sezonie Losowanie Nagród Więcej informacji na temat możliwości udziału w Konferencjach znajdą Państwo na stronie internetowej: www. dupont.pl. We wszelkich sprawach związanych z udziałem w Konferencji proszę kontaktować się telefonicznie z przedstawicielem firmy DuPont, panią Agatą Zagórską, pod numerem: Już teraz serdecznie zapraszamy. n Tab. Kalendarium Konferencji. Data Miasto Miejsce Konferencji Opole Filharmonia Katowice Dom Lekarza Radymno Dwór Kresowy Lublin Chatka Żaka Stargard Szczecinski MOK Kino Koszalin Multikino Gdańsk Filharmonia Wrocław Uniwersytet Przyrodniczy Aula J.P.II Zielona Góra Multikino Poznań Kinepolis Piła PWSZ Auditorium Maximum, Bydgoszcz Multikino Włocławek Multikino Olsztyn Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Białystok Multikino

6 Strona Nr 12/2012 (95) Syngenta szykuje nowe propozycje dla producentów rzepaku. Do końca 2012 roku firma spodziewa się rejestracji nowego fungicydu AMISTAR XTRA 280 SC do ochrony rzepaku oraz planuje rejestrację nowego insektycydu do zwalczania słodyszka w rzepaku Plenum 50 WG. Nowe rejestracje Syngenta w ochronie rzepaku AMISTAR XTRA 280 SC to nowy fungicyd do ochrony upraw rzepaku przed chorobami, które występują w okresie kwitnienia. Zakres rejestracji będzie obejmował ochronę przed: zgnilizną twardzikową, czernią krzyżowych oraz szarą pleśnią. Dwie substancje aktywne preparatu to: azoksystrobina, w dawce 200 g/l oraz cyprokonazol, w dawce 80 g/l. Azoksystrobina (z grupy strobiluryn) chroni rzepak zapobiegawczo i długotrwale przed zgnilizną twardzikową, czernią krzyżowych i szarą pleśnią, natomiast cyprokonazol działa interwencyjnie na zgniliznę twardzikową i czerń krzyżowych. Producent zaleca stosowanie fungicydu AMISTAR XTRA zapobiegawczo lub interwencyjnie z chwilą wystąpienia pierwszych objawów chorób, od początku do końca fazy kwitnienia (BBCH 61-69), w dawce 0,8 1 l/ha. Według niezależnych badań Związku Producentów Rzepaku, AMISTAR XTRA zapewnia efekt zieloności rzepaku i poprawia plonowanie nawet w przypadku braku porażenia chorobami. W Czechach oraz na Słowacji preparat jest stosowany od kilku sezonów, uzyskując najlepsze efekty w ochronie przed zgnilizną twardzikową oraz dając najwyższy zwrot z inwestycji. Druga nowość w ofercie Syngenta to insektycyd do zwalczania słodyszka w rzepaku Plenum 50 WG. Preparat oparty jest na substancji aktywnej o nazwie pimetrozyna, należącej do grupy chemicznej pirydyn azometyn. Substancja ta nie była jak dotąd stosowana w rzepaku w Polsce. Ma to istotne znaczenie w sytuacji uodparniania się słodyszka na preparaty z dotychczas stosowanych grup chemicznych. Na rynku pojawią się dwa nowe produkty do ochrony upraw rzepaku. Plenum 50 WG działa na słodyszka kontaktowo oraz żołądkowo. Natomiast w roślinie przemieszcza się systemicznie. Pimetrozyna wywołuje u słodyszka rzepakowego objawy bezwładu oraz utraty koordynacji kontroli i poruszania odnóżami, przez co uniemożliwia żerowanie i owady giną w krótkim czasie. Środek stosuje się po wystąpieniu szkodnika w okresie od zielonego do żółtego pąka (BBCH 51 59), w dawce 150 g/ha. Preparat Plenum 50 WG charakteryzuje się długim okresem działania i utrzymuje skuteczność w bardzo szerokim zakresie temperatur. Insektycyd jest już szeroko stosowany przez producentów rzepaku w Niemczech, Czechach i na Litwie. Syngenta zapowiada, że obydwa preparaty powinny być dostępne w Polsce już wiosną 2013 r. (red) W dniach października, w Wolborzu odbyła się III Międzynarodowa Konferencja Timac Agro Polska, poświęcona najnowszym trendom w uprawie kukurydzy pt. Kukurydza 3D gdzie każdy z trzech wymiarów reprezentował trzy nurty w jej uprawie: ziarno, kiszonka, biogaz. Kukurydza 3D Uczestnikami spotkania byli czołowi producenci kukurydzy, przedstawiciele polskiej nauki, jak i goście z zagranicy. Prelegentów zagranicznych reprezentował Silvere Fredaigue z Timac Agro France, który przedstawił Physiostart mikrogranulowany nawóz startowy przeznaczony do ultrazlokalizowanego siewu, zawierający ekstrakty z alg morskich. Polską naukę reprezentowali prof. Zygmunt M. Kowalski z UR w Krakowie oraz prof. Witold Grzebisz z UP w Poznaniu. Otwierająca konferencję prelekcja prof. Witolda Grzebisza, poświęcona była racjonalnemu gospodarowaniu kluczowymi w odżywianiu kukurydzy składnikami, jak: P, Zn, Mg, S oraz wodą. Profesor wskazywał na ogromne, choć zbyt słabo wykorzystywane możliwości, jakie drzemią w potencjale jej plonowania i jakość osiąganych plonów. Prezentacja profesora rzuciła nowe światło na często pomijane w uprawie kukurydzy ziarnowej problemy, a startujące już na polu. Równie dużym zainteresowaniem cieszył się wykład prof. Kowalskiego na temat jakości kiszonki z kukurydzy, jako kluczowej paszy w żywieniu wysokowydajnego bydła mlecznego. Prezentacja skupiała się na rosnących kosztach produkcji pasz wynikających z błędów, jak np.: brak porządku w silosie, niski plon skrobi czy zbyt dużą zawartość suchej masy, które to błędy limitują produkcyjność kukurydzy. Profesor podkreślał, że to nie dodatki paszowe, a wysokiej jakości kiszonka decyduje o wykorzystaniu potencjału dzisiejszego bydła mlecznego. Trzecim, obok kukurydzy kiszonkarskiej i ziarnowej, wymiarem przedstawianym na konferencji był biogaz. Firma Timac Agro Polska przedstawiła ENERGIS, autorski projekt dedykowany produkcji biomasy z kukurydzy przeznaczonej na biogaz w oparciu o sprawdzone rozwiązania oferowane przez firmę. Uzupełnieniem konferencji były prezentacje znanych kukurydzianych rozwiązań Timac Agro Polska: Eurofertil NP 35 nawóz dedykowany w podsiew, Soleflor wspomagający mineralizację azotu z próchnicy, oraz wspomniany Physiostart. Źródło: Timac Agro Polska Prelegenci i uczestnicy III Międzynarodowej Konferencji Kukurydza 3D.

7 Nr 12/2012 (95) Dr Magdalena Grudzińska Zakład Przetwórstwa i Przechowalnictwa Ziemniaka IHAR PIB, Oddział Jadwisin Ciemna plamistość Uszkodzenia mechaniczne ziemniaków można podzielić na dwie grupy: zewnętrzne i wewnętrzne. Uszkodzenia zewnętrzne to otarcia skórki, pęknięcie, zadrapania, zgniecenia itp., natomiast uszkodzenia wewnętrzne to przede wszystkim ciemna plamistość pouderzeniowa. Strona pouderzeniowa Indeks Ciemnej plamistości pouderzeniowej bardzo duża duża średnia mała Tabela 1. Podatność wybranych odmian ziemniaka na powstawanie ciemnej plamistości pouderzeniowej po długotrwałym przechowywaniu w temperaturze 5 i 8 o C. Źródło: Grudzińska M., Zgórska K., 2010 Temperatura Podatność odmian na Ciemną plamistość pouderzeniową CPP przechowywania MAŁA ŚREDNIA DUŻA 5 o C Zagłoba Agnes, Andromeda, Asterix, Augusta, Benek, Cekin, Clarissa, Cyprian, Delikat, Elanda, Korona, Kuklik, Marlen, Medea, Owacja, Pirol, Raja, Redstar, Roxana, Romula, Ursus, Vitara 8 o C Agnes, Andromeda, Augusta, Benek, Clarissa, Cyprian, Delikat, Elanda, Kuklik, Owacja, Pirol, Redstar, Zagłoba Ciemna plamistość pouderzeniowa CPP to ciemne plamy miąższu ziemniaków, które są wynikiem zmian wewnętrznych w tkance pod wpływem uszkodzeń, obić, odgnieceń. Ciemna plamistość powstaje, gdy struktura komórki zostanie naruszona wskutek urazu mechanicznego ale także stresu fizjologicznego. Proces tworzenia plam ma charakter enzymatyczny i zależy od zawartości składników biorących udział w reakcji enzymatycznego ciemnienia. CPP jest jedną z ważniejszych wad wewnętrznych ziemniaków obniżających ich jakość. O ile ziemniaki z uszkodzeniami zewnętrznymi, które są widoczne, można odrzucić podczas sortowania tak surowiec z wadami wewnętrznymi trafia do odbiorcy czyli klienta. Produkty otrzymane z takich ziemniaków są dyskwalifikowane ze względu na m.in. nierównomierną barwę. Dlatego warto wiedzieć, jak ustrzec się, bądź zapobiec powstawaniu ciemnych plam w miąższu ziemniaków, aby nie narazić się na straty finansowe. Powstawanie ciemnej plamistości zależy od kilku czynników. Cecha osobnicza podatność na tę wadę to cecha odmianowa. W tabeli 1 przedstawiono odmiany ziemniaka zarejestrowane w Polskim Rejestrze Odmian Ziemniaka o małej, średniej i dużej podatności na ciemną plamistość pouderzeniową. Warunki atmosferyczne w okresie wegetacji jeśli wystąpi układ warunków atmosferycznych sprzyjających nagromadzaniu się suchej masy w ziemniakach, czyli mała ilość opadów równomiernie rozłożonych w okresie wegetacji lub duża ilość opadów i niska temperatura (poniżej 10 o C) w końcowej fazie wegetacji (przed zbiorem), wówczas podatność ziemniaków na tę wadę wzrasta. Temperatura i czas przechowywania ziemniaków skłonność poszczególnych grup wczesności odmian do ciemnej plamistości pouderzeniowej wzrasta w czasie przechowywania (rysunek 1). Jest to związane m.in. z intensywnością procesów życiowych takich jak oddychanie i transpiracja. W wyniku tych przemian następują zmiany składników odpowiedzialnych za tworzenie się ciemnych plam lub zwiększających predyspozycje ziemniaków do ciemnej plamistości (przepuszczalność błon komórkowych). Temperatura przechowywania również wpływa na tworzenie się tej wady w bulwach. Ciemne plamy intensywniej tworzą się w wyższych temperaturach składowania, co związane jest z procesem kiełkowania Sposób załadunku, rozładunku i sortowania ziemniaków w przechowalni w przechowalni paletowej ziemniaki zasypywane są do palet skrzyniowych o pojemności kg, które w przechowalni ustawiane są w blokach. Bezpośredni spadek ziemniaków na dno palety z wysokości cm powoduje, że siła uderzenia ziemniaków o deski palety z tej wysokości przekracza 100 N. Dopuszczalna siła uderzenia bulwy na podłoże nie może przekraczać 50 N, co odpowiada spadkowi wysokości 30 cm. Dlatego do załadunku ziemniaków w przechowalni stosuje się maszyny, na których wysokość spadku ziemniaków nie przekracza 30 cm. Do załadunku palet skrzyniowych stosuje się następujące rozwiązania techniczne: opuszczanie zakrzywionego przenośnika do palety, równomierne unoszenie palety podczas zasypywania, pionowe opuszczanie przenośnika kubełkowego, użycie kaskadowego stabilizatora opadania ( harmonijkowy ). Rozładunek przechowalni o składowaniu w paletach skrzyniowych wymaga urządzenia do opróżniania palet. Rysunek 1. Wpływ temperatury i czasu przechowywania na skłonność ziemniaków do ciemnej plamistości pouderzeniowej (średnia z 3 lat badań). Źródło: Grudzińska M., Zgórska K., 2010 po okresie przygotowawczym trwającym miesiąc po 7 miesiącach przechowywania w temperaturze 5 ºC po 7 miesiącach przechowywania w temperaturze 8 ºC bardzo wczesne i wczesne średnio wczesne późne Aruba, Bellarosa, Czapla, Meridian, Miłek, Nora, Syrena Aruba, Asterix, Bellarosa, Cekin, Czapla, Korona, Marlen, Medea, Meridian, Miłek, Nora, Raja, Roxana, Romula, Syrena, Ursus, Vitara Najnowocześniejsze urządzenie służące do tego celu to wywrotnica palet połączona z zasobnikiem dozującym. Jednak często ze względów technicznych występuje duża wysokość spadku, co prowadzi do uszkodzeń. W celu obniżenia ilości obtłuczeń ziemniaków skrzynie zasobnika powinny być pokryte gumą. Siła uderzenia ziemniaków spadających do blaszanej skrzyni wynosi 70 N, natomiast do skrzyni pokrytej gumą 40 N, co skutecznie ogranicza uszkodzenia surowca. Podczas sortowania powszechnie stosuje się sortowniki z sitami o ruchu posuwisto-zwrotnym, które uzyskują większą dokładność kalibrażu oraz zajmują mniej miejsca w sortowni ale intensywniej uszkadzają bulwy. W celu zmniejszenia uszkodzeń wywołanych uderzeniem powinno używać się sita pokryte gumą, jak również (co jest bardzo ważne) utrzymywać stały potok ziemniaków podczas sortowania. Każde zatrzymywanie i wznawianie sortowania prowadzi do wzrostu uszkodzeń ziemniaków. Ważne jest także, aby wszystkie części urządzenia sortującego, z którymi stykają się ziemniaki nie miały ostrych krawędzi, a miejsca uderzeń pokryte były gumą. Zmniejszenie ciemnej plamistości bulw w praktyce można osiągnąć poprzez: odpowiednią konstrukcję i eksploatację maszyn do zbioru i obróbki ziemniaków w przechowalni; stworzenie właściwych warunków termiczno-wilgotnościowych podczas przechowywania; ograniczenie wysokości spadku bulw na maszynach obróbczych; ograniczenie wysokości pryzmy składowanych ziemniaków. n

8 Strona Tomasz Erlichowski Pracownia Ochrony Ziemniaka ZNiOZ Bonin Ziemniak nasz codzienny Nr 12/2012 (95) Z ziemniakiem spotykamy się każdego dnia w naszej kuchni, a tylko nieliczni przelotnie, na rynku lub starganie, wracając ze swoich miejsc pracy. Mimo,iż bezpośrednie spożycie bulw ziemniaka jako produktu gotowego w naszym kraju ciągle spada (na korzyść ryżu, makaronów, kasz i innych nasion), w wielu domach jest on nadal podstawowym źródłem diety czy to w formie ziemniaków z wody do obiadu, czy frytek, talarków, albo półproduktu do wyrobu klusek, pyz, pierogów, zup i sałatek warzywnych. Cz. 1. Przechować zimą bez strat Wewnętrzne uszkodzenia drutowce i pustowatość. Sklerocja R. solani nie maja wpływu na przechowanie. Nieciekawy wygląd chore skórki efekt porizoktoniozowy suchego czopa. Zbiory ziemniaków w Polsce są w tym roku mniejsze niż w poprzednich latach (ok. 9,1 mln ton jesienią tego roku, podczas gdy w ubiegłym roku zebrano ich 9,4 mln ton), głównie z powodu niekorzystnych warunków pogodowych dla wzrostu tej rośliny. Mniejszy o 8% był także areał posadzonych ziemniaków (w 2012 r było to 370 tys. hektarów). Okres jesienny (w czasie kopania) sprzyjał rozprzestrzenianiu się chorób ziemniaka, w tym głównie zgnilizn. Ten gorszy rok będzie się objawiał w postaci gorszej jakości (smak to też jakość!), głównie za sprawą większej ilości bulw chorych, uszkodzonych przez szkodniki, a także w samym składzie biochemicznym bulw (zawierają w tym roku mniej suchej masy i skrobi, a więcej wody). Utrudniony zbiór (przez częste opady deszczu w lipcu-sierpniu i wrześniu) miał swój niekorzystny wpływ na jakość i liczne uszkodzenia mechaniczne. Nierównomierny rozkład opadów miał wpływ (w tym roku bardzo wyraźny) także na choroby abiotyczne czyli tzw. wady zewnętrzne i wewnętrzne bulw, które dodatkowo obniżają jego jakość. Końcowym efektem tych zdarzeń będzie cena, szczególnie w okresie zimowym, ponieważ bulwy są gorszej jakości i będą się źle przechowywały. Późną jesienią ceny ustabilizowały się i są ok. 30% wyższe niż latem (kiedy ziemniaki sprzedawano za przysłowiowe grosze ), na targowiskach i w sklepach z warzywami oscylują w granicach 0,7-1 zł za kilogram ziemniaka jadalnego i wciąż idą w górę. Okres jesienny jest tym okresem, w którym już nie zaopatrujemy się w ziemniaki na zimę (jak kiedy,s). Choć obecnie dostęp do ziemniaka jest całoroczny, PRZEPROSINY wiele osób ze względu na przyzwyczajenie preferuje większą ilość zgromadzoną na ten okres w swojej piwnicy. Podstawowym problemem jest jednak przetrzymanie zgromadzonych bulw w takim pomieszczeniu i w odpowiednich warunkach, aby mieć jak najmniejsze straty do wiosny. Niestety, bardzo często straty i gnicie bulw nie jest związane ze złym przechowywaniem kupującego, a tylko złą jakością dostarczonych nam ziemniaków. W okresie wspomnianym wcześniej, czyli mokrej jesieni, bulwy zakupione przez odbiorców bardzo często mogą być porażone chorobami, które mają duży wpływ na późniejsze przechowywanie (zaraza ziemniaka, mokre i suche zgnilizny) albo chorobami, które nie mają wpływu na straty plonu a bardziej na wygląd wizualny skórki (parch, sklerocja rizoktoniozy). Ziemniaki Paweł Piasny prowadzący gospodarstwo rolne w Zimnodole oświadcza, że oferował do sprzedaży pszenicę pod nazwą Bombona bez pisemnej zgody właściciela odmiany Danko Hodowla Roślin sp. z o.o. czym naruszył obowiązujące przepisy prawa. Za działanie na szkodę hodowcy wyżej wymieniony przeprasza Danko Hodowla Roślin sp. z o.o. Paweł Piasny zobowiązuje się do niepodejmowania takich działań w przyszłości, respektując prawa na dobrach niematerialnych hodowców. mogą być także uszkodzone przez szkodniki, w tym korytarze wydrążone w miąższu przez drutowce, jamy przez gąsienice rolnic i pędraki. Gorsza jakość to także uszkodzone mechanicznie przez maszyny oraz zazielenienie bulw, w których na odkrytym świetle odkładają się związki glikoalkaloidy (solanina i czakonina), mające wpływ jako składniki antyżywieniowe na złą jakość i możliwość pogorszenia smaku (>100 mg/kg świeżej masy) lub uszkodzenia przewodu pokarmowego (podrażnienia, bóle brzucha, nudności i wymioty) przy zawartości powyżej 200 mg/kg świeżej masy bulw. Jak ustrzec się przed kupnem takich wątpliwych bulw? Trzeba tu zwrócić uwagę na podstawowe zagadnienia. Kupujemy tylko bulwy z dobrego źródła, od znanego nam rolnika lub producenta, który produkuje je z najwyższym kunsztem. Dodatkowo w trakcie wzrostu chroni ziemniaki przed chorobami i szkodnikami, które powodują późniejsze gnicie i ubytki naszych ziemniaków. Oczywiście nie można przesadzać ze stosowaniem środków ochrony roślin i najlepiej kupować ziemniaki pochodzące z integrowanych upraw. Integrowane metody uprawy mówią nam o takim współdziałaniu, gdzie wysoką jakość bulw otrzymuje się przy równomiernym korzystaniu z metod biologicznych, agrotechnicznych, genetycznych (odporności odmian) i chemicznych. Rozpoznanie zaawansowanego stopnia chorych i niskiej jakości bulw jest dość łatwe, ponieważ bulwy miękkie, zmumifikowane, z białym nalotem suchej grzybni, wydzielające obce zapachy zgnilizny, oklejone ziemią (chociaż już dawno po wykopkach) bardzo łatwo zaobserwować. Łatwo dostrzega się też bulwy zielone i uszkodzone mechanicznie. Dlatego nie należy kupować kota w worku i wymuszać na odbiorcy wysoką jakość. Trudniejsza sprawa jest z pewnymi początkowymi objawami chorób, które w późniejszym okresie rozwiną się nam w piwnicach i komórkach (tylko przy sprzyjających warunkach) w mokrą bryłę mazi. Tutaj do głównych należy początkowe stadium zarazy ziemniaka (tzw. naciekowa zaraza). Objawia się ona na skórce bulwy w postaci oliwkowo-brązowych przebarwień i plam (ale ziemniaki s,a nadal twarde), które z czasem rozwijają się przy udziale bakterii w gnijące ziemniaki. Podobnie na plantacjach ziemniaka, na których nie wykonano dobrze selekcji chorych roślin z czarną nóżką bulwy potomne potrafią w okresie przechowywania jesiennozimowego zostać porażone zgnilizną bakteryjną (Pectobakterium carotovorum) i ulec rozkładowi (przy odpowiednich warunkach nadmiar wilgoci). Na straty ziemniaków zimą nie mają wpływu takie choroby skórki jak parch zwykły i skleroty ryzoktoniozy (fot. 1). Pozostają one niezmienne i jedynie mogą psuć efekt wizualny na powierzchni skórki. Podobnie uszkodzenia zewnętrzne typu dzieciuchowatość, deformacje bulw, paciorkowatość i pękanie mają tylko znaczenie przy bilansie kulinarnym i możliwości większych strat przy obieraniu i przetwarzaniu ziemniaka. Z ważnych wad wewnętrznych należy wymienić rdzawą plamistość i pustowatość. Są to choroby abiotyczne (nie są więc związane z czynnikiem chorobowym), które głównie łączą się z nierównomiernym rozkładem opadów, nadmiernym nawożeniem azotem w sezonie wegetacji (przenawożeniem) oraz zakłóceniem w bilansie wodnym rośliny i niekorzystnymi warunkami glebowoklimatycznymi. W niedopuszczeniu do strat ważne jest także prawidłowe przechowywanie bulw w piwnicach i garażach. Nie można doprowadzić do przemrożenia bulw, gdyż są one bardzo wrażliwe na ujemne temperatury. Po przemrożeniu stają się słodkie i gniją. Prawidłowo powinny leżakować w przewiewnym, niezbyt wilgotnym (90% wilg. względnej) pomieszczeniu o temperaturze +3 4 o C. W pomieszczeniach nadmiernie suchych i ciepłych (+8 10 o C) bulwy szybko wiotczeją, parują i przerywają tzw. spoczynek, wyrastają z nich liczne kiełki świetlne powodujące dodatkowe ubytki masy. W kolejnym cyklu felietonu Ziemniak nasz codzienny zajmiemy się zagadnieniem smaku i typami kulinarnymi oraz tym, że nie każdy ziemniak to Bryza... n

9 Ewa Grabowska Wiadomości Rolnicze Polska W dniu 8 listopada 2012 r. w Zamościu firma Monsanto zorganizowała seminarium dla producentów warzyw pod osłonami. Na szkolenie przybyło około 40 producentów pomidorów i ogórków z rejonu zamojskiego. Gospodarzem spotkania była Pani Adela Maziarz z firmy Krezam. Podczas spotkania zaprezentowano równie nową książkę dotyczącą uprawy ogórków pod osłonami autorstwa Adeli Maziarz. Monsanto zaczyna sezon w Zamościu Sprawdzone odmiany pomidorów oraz nowości De Ruiter na najbliższy sezon omówiła dr Katarzyna Tykarska-Duchovska z firmy Monsanto: Rynek pomidorowy w Polsce to obecnie 1150 ha upraw szklarniowych i około 500 ha, czyli ok 47% stanowią pomidory wielkoowocowe, 450 ha średnioowocowe, 130 ha to uprawy pomidorów gronowych oraz o mniejszym kalibrze, a 6 do 10 ha to uprawy koktajlowe, czyli uprawy niszowe. Około 50 ha stanowi pomidor malinowy i ten rynek stale się powiększa. Najbardziej typowe dla polskich upraw są odmiany wielkoowocowe. Niezwykle plenna odmiana Starbuck F1 jest już od kilku lat w sprzedaży. Wielkość owoców g, owoce twarde, trwałe i wyrównane, polecane do nasadzeń od stycznia na zbiory od maja. Torero F1 jest odmianą wcześniejszą, owoce g, o bardzo dobrym wyrównaniu. Odmiana twarda, ładnie się wybarwia i dobrze przechowuje. Nowością w tej grupie jest odmiana DRW 7848 F1, która poza doskonałą jakością i trwałością owoców wyróżnia się plennością oraz doskonałym smakiem. Dodatkowo, jako nieliczna z odmian wielkoowocowych posiada odporność na mączniaka. Pokrój rośliny otwarty, z mocniejszym wierzchołkiem i silnymi liśćmi. Średnia wielkość owoców to ok g. Rośliny łatwe w pielęgnacji, owoce bardzo ładnie wybarwione, wybarwiają się od wewnątrz, zwarte, smaczniejsze niż Strabuck i Torero. Odmiana jest nieco późniejsza niż Torero, ale do końca maja plon dogania pozostałe odmiany, a potem plon jest wyższy tłumaczy Katarzyna Tykarska-Duchovska. Wśród odmian średnioowocowych króluje Admiro F1. Nowością jest wczesna odmiana Listell F1, o ciemnoczerwonych owocach (180 g), z ładnym połyskiem. Rośliny o silnym wzroście i mocnym wigorze, do nasadzeń po 15 stycznia. Odmiana daje plon większy od Admiro F1 o około 2 kg/m 2. Standardem odmian gronowych w Polsce jest odmiana Komeett F1. Polecaną nowością jest odmiana Merlice F1, bezkolankowa, którą można zbierać luzem, bez szypułki. Dobra trwałość owoców ( g), dobre wyrównanie, 5 owoców na gronie. Kształt owoców kulisty, większa wydajność plonu z m 2 o około 2 kg niż Komeett F1. Odmiana łatwa w uprawie, o krótkich liściach, z odpornością na mączniaka. Odmiana malinowa Tomimaru Muchoo F1 zdobywa coraz większe uznanie wśród ogrodników mówi K. Uczestnicy seminarium warzywnego w Zamościu. Tykarska-Duchovska. Jest jedyną odmianą na rynku, która nadaje się do uprawy całorocznej. Dobra jakość owoców, doskonały smak, stosunkowo wysoki plon. Bardzo wrażliwa na upały i suchą zgniliznę. Polecamy szczepienie na silnych podkładkach. Do uprawy należy o ok. 20% zwiększyć dawkę wapnia ze względu na suchą zgniliznę. Tomimaru Muchoo F1 otrzymało nagrodę Fresh Market Award w 2011 roku dodaje. Ogórkowy asortyment zaprezentował Kamil Bartkowski z firmy Monsanto. Znaną i cenioną od 10 lat odmianą jest Colonel F1, na krótkie cykle uprawy. Mocniejszym wigorem charakteryzuje się odmiana Marines F1 tolerancyjna na niski poziom światła i jedna z plenniejszych na rynku. Owoc cm, bardzo gładki i kształtny, kolor wyrównany. Do najwcześniejszych nasadzeń, nawet od połowy grudnia, polecana jest szybko rosnąca odmiana Pacto F1. W Polsce południowej, producenci sadzą tę odmianę w grudniu, nawet na początku grudnia, i dzięki dobremu wigorowi przez cały okres wegetacji aż do maja, czerwca roślina daje bardzo duży plon. Odmiana wyróżnia się bardzo dobrą jakością, owoców: bardzo ciemne, błyszczące, wyrównane, cylindryczne, z małą tendencją do tworzenia szyjki. Można Pacto prowadzić w systemie wysokiego drutu; wadą tego systemu jest większa pracochłonność, ale uzyskuje się lepszą jakość. DRB 9896 jest odmianą, która jest jeszcze w badaniach, ale od grudnia ma być dostępna w sprzedaży. Owoce są wyrównane, nie mają skłonności do wydłużania się tak jak Pacto, cylindryczne, cm, bardzo ciemne, z połyskiem. Korzystne jest to, że odmiana dobrze wiąże owoce. W trudnych warunkach, kiedy jest mało światła, trzyma zawiązek nawet w większej temperaturze. Odmiana polecana jest na późniejsze terminy: koniec stycznia, początek lutego. Plony bardzo zbliżone do Pacto. Odmiana typowo wegetatywna, tworzy mocne pędy, ma silny system korzeniowy wylicza Kamil Barkowski. Nowością od ubiegłego roku jest odmiana Kafkas F1. Zaletą tej odmiany jest duża tolerancja na małe naświetlenie i niesprzyjające warunki pogodowe, jak np. niskie temperatury. Polecana do starszych obiektów szklarniowych i do tuneli. Owoce cylindryczne, wyrównane, cm, ciemne, żebrowane. Rośliny z mocnym systemem korzeniowym. To typowa odmiana pędowa, wymaga dużych nakładów na pielęgnację prezentuje K. Bartkowski. Z odmian partenokarpnych, na tzw. ogórki małosolne, największą popularnością cieszy się Mirabelle F1, odporna na parcha dyniowatych i mączniaka prawdziwego oraz rzekomego. Ciekawie zapowiada się nowa odmiana Monisia F1. Odmiana bardziej wegetatywna, o mniejszej ilości pędów. Wymaga mniejszych nakładów na pielęgnację, charakteryzuje się mniejszą podatnością na choroby ze względu na mniejszą ilość liści. Owoc w porównaniu z poprzednią odmianą jest minimalnie jaśniejszy, ma mniejszą brodawkę, ale występuje ona na całej długości owocu. Duża odporność, mocny system korzeniowy. Bogatą ofertę odmian papryki przedstawił Henryk Zając, dystrybutor firmy Monsanto. Odmiany czerwonoowocowe to Red Knight F1, polecana na najwcześniejszy zbiór, o wyrównanych owocach typu block ( g), wiernie plonująca oraz Socrates F1 (250- Pomidorową ofertę przedstawiła Katarzyna Tykarska- Duchovska. Ogórkowy asortyment zaprezentował Kamil Bartkowski. 350 g), której owoce lepiej się wybarwiają. Może być ona również z powodzeniem sadzona w polu bez osłon. Mniejsze owoce mają odmiany Aifos F1 ( g) i nowość Pedrosas F1 (220 g), polecane na eksport i do supermarketów. Odmiany o żółtych owocach to znana odmiana Shanghaj F1 ( g), posiadająca wszystkie odporności oraz nowa odmiana Tallante F1 (250 g), wczesna, plenna, nadająca się do uprawy w tunelach foliowych, o wyrównanych, twardych, trwałych owocach. Pomarańczowe owoce dają odmiany Paramo F1 oraz nowość Orange Glory F1, a seledynowe odmiana Belladonna F1, która jest odporna na choroby odglebowe i rośnie aż do mrozów. Większą masę owoców (śr. 500 g) osiągają odmiany papryki przeznaczone do uprawy w polu. Tu polecaną odmianą jest Aristotle F1, której plony dochodzą do 56 ton z hektara. Na zakończenie spotkania Andrzej Grenda z firm Yara przedstawił asortyment nawozów oferowanych na rynku i omówił fizjologiczne zaburzenia wzrostu roślin spowodowane deficytem składników pokarmowych w roślinie. n Myjki do warzyw i ziemniaków tel

10 Strona 10 warzywa Nr 12/2012 (95) Mgr Robert Wrzodak Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach Uprawa warzyw pod osłonami ma na celu uzyskanie jak najwcześniejszego plonu dobrej jakości. Oprócz, wymagających budowy odpowiednich konstrukcji tuneli, w warzywnictwie bardzo często używa się osłon kładzionych bezpośrednio na rośliny. Są one tańsze i łatwiejsze w stosowaniu, a również pozwalają uzyskać wczesny i wysoki plon. Wykonuje się je z folii perforowanej (100 lub 500 otworów na 1 m 2 ) lub włókniny polipropylenowej popularnie nazywanej agrowłókniną. Wczesne warzywa spod niskich osłon Takie osłony najczęściej wykorzystywane są we wczesnowiosennej uprawie warzyw znoszących niską temperaturę kapusty głowiastej, kalafiora, brokułu, rzodkiewki, marchwi, sałaty czy kopru. Na mniejszą skalę płaskie osłony są używane do przykrywania na zimę warzyw zimujących w gruncie, przeznaczonych na zbiór wczesnowiosenny porów, pietruszki, rabarbaru, szparagów. Osłony te przepuszczają dostateczną ilość światła, utrzymują ciepło i wilgotność na odpowiednim poziomie, chronią w okresach chłodu czy przed intensywnymi opadami deszczu, są również prostym sposobem ochrony kiełkujących nasion i rozsady przed ptactwem i szkodnikami. W związku z ciągle postępującym kurczeniem się asortymentu insektycydów zarejestrowanych do ochrony warzyw oraz całkowitym brakiem insektycydowych zapraw nasiennych, stosowanie osłon coraz częściej staje się jedyną dostępną formą ochrony warzyw przed szkodnikami. Do tego celu używa się agrowłókniny o różnej gęstości lub markizety tkaniny przypominające gęsto tkaną, gładką firanę. Stosowane osłony tworzą barierę mechaniczną, uniemożliwiającą owadom dostanie się do rośliny. Niestety ograniczają również dostęp producentowi, dlatego rzeczą najważniejszą przy uprawie pod tego typu osłonami jest właściwy wybór stanowiska i bardzo dokładne przygotowanie pola pod uprawę. Pole przeznaczone pod tunele foliowe czy uprawy pod płaskimi osłonami powinno być wolne od szkodników glebowych: rolnic, drutowców, pędraków, larw leni i komarnic oraz tych gatunków szkodników, które w różnych stadiach rozwojowych zimują w glebie lub w resztkach pożniwnych m.in. śmietek, połyśnicy marchwianki, niektórych gatunków mszyc, wciornastków. Aby to sprawdzić, w okresie jesiennym, gdy temperatura otoczenia utrzymuje się powyżej 10 C, należy zdjąć warstwę ziemi na głębokość około 20 cm z powierzchni 1 m 2, przesiać ją przez sito i ustalić liczbę Niedokładne obsypanie włókniny miejsce ataku szkodników. znalezionych rolnic, drutowców i pędraków. Takie odkrywki należy wykonać po przekątnej pola w 3 5 miejscach w zależności od powierzchni uprawy. Progiem zagrożenia jest obecność w przypadku rolnic 6 gąsienic na 1 m 2, drutowców 2 szt. na 1 m 2, pędraków: w uprawie ogórka, sałaty, kapusty 2 3 szt. na 1 m 2, w uprawie marchwi, pietruszki, buraków ćwikłowych 5 10 szt. na 1 m 2. Największy wpływ na ograniczenie ilości szkodników glebowych mają, poprzedzające uprawę, jesienne uprawki glebowe, a zwłaszcza głęboka orka zimowa. Wykonując uprawki glebowe trzeba pamiętać o dokładnym przyorywaniu stosowanych jesienią nawozów organicznych, a zwłaszcza obornika, który wiosną może przywabiać wiele gatunków muchówek, m.in. śmietki i połyśnicę oraz o usunięciu lub przyoraniu resztek pożniwnych, na których zimuje wiele szkodników, m.in. mszyca kapuściana, wciornastki, zmieniki. Równie ważnym elementem, ograniczającym ilość szkodników glebowych, jest właściwie ułożony płodozmian, czyli następstwo roślin po sobie na danym stanowisku, przez okres kilku lat. Należy pamiętać o tym, żeby przerwa w uprawie roślin z tej samej rodziny wynosiła co najmniej 4 do 6 lat. W przeciwnym wypadku może dojść do zjawiska kompensacji, czyli nadmiernego namnożenia się szkodników żerujących na różnych gatunkach warzywach należących do jednej rodziny. Ważne jest również unikanie sąsiedztwa roślin długo kwitnących (lucerna, koniczyna, rzepak), przyciągających wiele gatunków szkodników, których samice przed złożeniem jaj odżywiają się nektarem. Przed nałożeniem osłon konieczne jest dokładne zwalczenie chwastów, które rosnąc w tak sprzyjających warunkach będą silniej konkurować z roślinami uprawianymi. Dodatkowo, rosnące chwasty mogą podnosić i dziurawić osłony, umożliwiając swobodny dostęp szkodnikom, co w tak sprzyjających warunkach może doprowadzić do szybkiego ich namnożenia i poważnie zagrozić uprawie. Stosowanie osłon jest bardzo skutecznym sposobem zabezpieczania upraw przed szkodnikami w początkowej fazie wzrostu roślin. Zawsze jednak istnieje niebezpieczeństwo, że na wskutek niedokładnego przykrycia bądź przerwania osłony owady dostaną się pod nią i zagrożą uprawie. Konieczne wtedy jest przeprowadzenie zabiegów ochronnych przy użyciu insektycydów. W takim przypadku rzędy trzeba odsłonić, przeprowadzić zabieg opryskiwania, po czym w miarę szybko, ponownie szczelnie osłonić rzędy włókniną, wymieniając lub naprawiając przy okazji ewentualne uszkodzenia w osłonie. Ochrona chemiczna warzyw uprawianych w tunelach i pod płaskimi osłonami jest zależna od gatunku uprawianej rośliny i szkodnika. W przypadku warzyw kapustnych wczesne odmiany są uszkadzane przede wszystkim przez śmietkę kapuścianą, pchełki i mszyce. Najskuteczniejszą metodą ochrony prze mszycami jest podlewanie rozsady w wielodoniczkach na 2 dni przed sadzeniem cieczą użytkową sporządzoną z Confidoru 200 SL lub Kohinoru 200 SL, każdy w stężeniu 0,025%. Połączenie zabiegu podlewania z zastosowaniem osłon bardzo skutecznie chroni młode rośliny kapusty przed mszycami. Zabieg ten ogranicza również występowanie śmietki i pchełek. W przypadku tych dwóch szkodników, jeżeli na osłoniętych roślinach zaobserwujemy objawy żerowania konieczne będzie opryskanie roślin jednym z dostępnych insektycydów (m.in. Karate Zeon 050 CS, Kung-Fu 050 CS, LambdaCe Z 050 CS). Dla marchwi i pietruszki największym zagrożeniem w okresie wiosennym jest połyśnica marchwianka i mszyce: ondulująca, głogowo-marchwiana i wierzbowo-marchwiana. Połyśnica zimuje w ziemi w postaci poczwarki (bobówki). Wiosną, wydostając się z ziemi może trafić wprost pod zastosowaną osłonę gdzie będzie miała bardzo korzystne warunki rozwoju. Larwy pierwszego pokolenia połyśnicy mogą uszkodzić do kilku roślin marchwi. Po zaobserwowaniu dorosłych muchówek i pierwszych objawów żerowania należy zastosować Dursban 480 EC, Owadofos Extra 480 EC, Pyrinex Extra 480 EC lub Pyrifos Gold 480 EC. Mszyce żerujące na młodej naci doprowadzają najczęściej do jej skręcania i żółknięcia. Do zwalczania mszyc można użyć Pirimor 500 WG lub Roztoczol Extra 050 CS. Najważniejszymi szkodnikami rzodkiewki są śmietka kapuściana i pchełki. Pod okryciami z folii, gdzie panuje wyższa wilgotność, mogą pojawić się również skoczogonki i larwy ziemiórek. W uprawie rzodkiewki zarejestrowane są tylko środki do zwalczania pchełek (m.in. Karate Zeon 050 CS, Kung-Fu 050 CS, LambdaCe Z 050 CS, Sherpa 100 EC). W przypadku pozostały szkodników zastosować można tylko, opisane wcześniej, zapobiegawcze metody agrotechniczne. Dla kopru i sałaty największe zagrożenie wiosną stanowią mszyce. Dokładne zabezpieczenie tych upraw jest bardzo ważne, ponieważ już niewielka obecność mszyc praktycznie dyskwalifikuje plon do sprzedaży. Bardzo ważne jest systematyczne sprawdzanie roślin, co najmniej raz w tygodniu przez cały okres wegetacji i opryskanie ich w momencie zauważenia pierwszych owadów. Progiem zagrożenia są pojedyncze osobniki zaobserwowane na roślinie. Do zwalczania mszyc na obu gatunkach roślin zarejestrowany jest Pirimor 500 WG. Zabieg należy powtórzyć w miarę potrzeby. Prowadzone są również badania z działającymi odstraszająco związkami chemicznymi, pochodzącymi z roślin żywicielskich, na których owady te zimują. Testowana mieszanina lotnych związków uzyskanych z czarnej porzeczki maskowała obecność związków wydzielanych przez sałatę, przyciągających mszycę porzeczkowo-sałatową. W dużym stopniu ograniczało to stopień zasiedlenia sałaty przez kolonie tego szkodnika. W uprawie sałaty duże szkody mogą wyrządzać również ślimaki. Są trudne do zauważenia, ponieważ żerują w nocy, a w ciągu dnia kryją się pomiędzy liśćmi sałaty lub w innych kryjówkach. Progiem zagrożenia jest zaobserwowanie do 10% uszkodzonych roślin. Głównymi sprawcami szkód są ślimaki nagie głównie śliniki i pomrowiki. Zwalczanie ślimaków na małych powierzchniach upraw polega na ich zbieraniu lub wyłapywaniu przy pomocy różnych przynęt i pułapek np. ustawionych skośnie do ziemi desek, kartonów, pod którymi w ciągu dnia ślimaki będą się chować. Ukrywające się tam ślimaki trzeba zbierać codziennie i niszczyć. Można też stosować tzw. pułapki piwne wkopane w ziemię naczynia, do których wlewa się piwo. Pułapki te są bardzo atrakcyjne dla ślimaków przywabione do pułapki osobniki wpadają do środka i się topią. Na większych powierzchniach stosuje się zwalczanie chemiczne polegające na rozsypaniu granulatów wokół roślin lub wzdłuż brzegów zagonów: Mesurol Alimax 02 RB, Ślimax 04 GB. Zabieg zaleca się wykonać na suchą glebę, wieczorem, kiedy jest największa aktywność szkodnika. Podczas bezdeszczowej pogody można też w ten sam sposób rozsiewać nawozy: kainit pylisty albo wapno palone pyliste, które działają parząco. Ślimaki mające kontakt z tymi substancjami giną w wyniku odwodnienia organizmu jest ono spowodowane wydzieleniem dużej ilości śluzu potrzebnego do pozbycia się tych środków. n

11 Nr 12/2012 (95) warzywa Strona 11 Jetodor do najwcześniejszych nasadzeń w tunelach foliowych. Władysław Tokarczyk, Syngenta Polska Odmiana Speeder pojawia się w handlu jako pierwsza. Wczesne kapustne z Syngenty to szersze możliwości dla plantatorów oraz smaczne nowalijki dla konsumentów. Wczesne kapustne z Syngenty Okres zimowy to czas konsumpcji warzyw z przechowania oraz mrożonych. Z początkiem wiosny w menu zaczynają się pojawiać potrawy z warzyw wczesnych cenione za świeżość i wyjątkowy smak. Dynamiczne prace hodowlane, prowadzone w firmie Syngenta od wielu lat zapewniają ciągły rozwój segmentu kapustnych wczesnych. Bogata oferta odmianowa, co roku wzbogacana jest o coraz to nowsze odmiany, jeszcze lepiej odpowiadające na oczekiwania producentów oraz konsumentów. Okres wiosny stawia przed odmianami duże wyzwania, ale daje również duże możliwości. Z jednej strony oczekuje się od odmian określonych parametrów wagowych i objętościowych, przy zachowaniu dużej wczesności i wysokich walorów wynikających z oceny organoleptycznej. Wartości odżywcze, w tym smakowe, to również priorytet stawiany na pierwszym miejscu przez naszych hodowców w procesie hodowli i weryfikacji odmian. Nie mniej ważne są wymagania producentów nasz asortyment jest w pełni dostosowany do zmiennych warunków uprawy warzyw wczesnych. Obok dobrze już znanych i cenionych odmian proponujemy szereg interesujących nowości, testowanych już w polskich warunkach. Nowości poszerzają możliwości produkcyjne odpowiadają na oczekiwania plantatorów w kwestii wczesności oraz zapewnienia ciągłości dostaw najwyższej jakości plonu. Są dostosowane do warunków agrotechnicznych, w tym również do zmiennego przebiegu pogody wiosną. Wczesne kalafiory Speeder to jedna z najwcześniejszych odmian kalafiora, pojawiająca się w handlu jako pierwsza. Za tą wyjątkową wczesnością idzie jednak konieczność zapewnienia najlepszych warunków agrotechnicznych dobrej gleby, umiejętnego nawożenia, utrafienia właściwego dla przebiegu wiosny terminu sadzenia, a co za tym idzie wczesnego siewu i zapewnienia płynnego wzrostu i rozwoju. Asortyment kapustnych jest dostosowany do zmiennych warunków uprawy warzyw wczesnych. Odmianą dominującą w uprawie tunelowej jest Easytop. Jej możliwości przystosowawcze do bardziej zmiennych warunków wiosennych są powodem popularności wśród wielu producentów ceniących nie tylko wczesność, ale również dużą pewność i stabilność zbiorów. Nowością, szczególnie dobrze spisującą się zarówno pod osłonami płaskimi, jak i w najwcześniejszych nasadzeniach w wolnym gruncie, jest odmiana Aerospace. To odmiana o wyjątkowym połączeniu dużej wczesności, jakości naturalnego okrycia liści, wielkości i jakości róży. To znakomity wybór do standardowej produkcji wczesnej, jak również do produkcji poplonowej. Okrycie róży i wigor gwarantują duże przystosowanie do warunków stresowych, które są szczególnie charakterystyczne dla upraw wiosennych. Veronor odmiana do tuneli foliowych i pierwszych nasadzeń pod włókninę. Wczesne kapusty Do odmian kapust znanych i cenionych przez rynek Mirror, Kevin, Reactor dołączają w tym sezonie nowe kreacje Jetodor, Bolikor oraz Veronor. Jetodor to odmiana kapusty przeznaczona do najwcześniejszych nasadzeń w tunelach foliowych. Kapusty tej odmiany pojawią się na rynku, jako jedne z pierwszych. Po około dniach wegetacji uzyskuje się już główki o masie 1,3 1,5 kg, o stosunkowo dużej trwałości polowej, niepękające. Kolejną nową propozycja jest Veronor, odmiana polecana zarówno do tuneli foliowych, jak i do pierwszych nasadzeń pod włókninę (na najlepsze stanowiska). To długo niepękająca, stosunkowo duża kapusta, zapewniająca ciągłość dostaw w okresie pomiędzy plonami z tuneli i spod włókniny, dająca pewność zachowania wysokiej jakości. Największe kapusty z nowych odmian przeznaczonych pod płaskie przykrycia zapewni nowa odmiana Bolikor. Po dniach główki dorastają nawet do 2,5 kg. Zachowują też długo trwałość polową nawet do 2,5 3 tygodni. Główki nie pękają, powiększają wagę, tworząc coraz bardziej zwartą strukturę wewnętrzną. Bolikor to atrakcyjna odmiana o ciemnej, bardzo kształtnej błyszczącej główce cenionej w handlu. Więcej informacji znajdziecie Państwo w materiałach informacyjnych Syngenta. Z achęcam również do kontaktu z ekspertami i przedstawicielami terenowymi firmy, którzy udzielą szczegółow ych informacji o odmianach i ich uprawie. n

12 Strona 12 warzywa Nr 12/2012 (95) Piotr Borczyński Klub cebulowy W dniach 21, 22 i 23 listopada firmy Nickerson-Zwaan Polska i BASF Polska zorganizowały w trzech miejscach (Rojewo na Kujawach, Miłosław w Wielkopolsce i w Pawłowicach koło Kluczborka) szkolenia dla producentów cebuli. Do przeprowadzenia wykładów zaproszeni zostali dr Peter Grauert z Niemiec, emerytowany szef Nickerson-Zwaan w Niemczech, aktualnie niezależny doradca, Piotr Borczyński, specjalista ds. warzywnictwa z K- PODR Minikowo Oddział Zarzeczewo. Na szkoleniach przedstawiona została problematyka rynku cebulki na świeci, jak również omówione zostały podstawowe preparaty do ochrony cebuli z firmy BASF i odmiany z firmy Nickerson- Zwaan. Peter Grauert wygłosił wykład Fizjologia plonu i budowanie jakości. Zaczął od przypomnienia, jak rośnie cebula i od czego jest to uzależnione. Otóż, wzrost cebuli zależny jest od czynnika zwanego fotoperiodem, czyli reakcji na długość dnia. Cebule w typie rijnsburger są roślinami, u których wzrost liści następuje podczas krótkiego dnia, a wzrost zgrubień podczas dnia długiego. Dlatego też na półkuli północnej, niestety, nie w każdym miejscu ten typ cebuli można uprawiać. W Norwegii w Oslo dzień jest najdłuższy. W czasie lata może dochodzić do 22 godzin. W Północnej Afryce w tym samym czasie długość dnia może dochodzić do 13 godzin. Poza tym w Oslo od wiosny jest bardzo duży przyrost czasu, kiedy jest widno, a bardzo szybko skraca się noc. Z tego względu cebule posiane w tym samym czasie mają różną ilość dni, kiedy mogą wytwarzać masę wegetatywną. Jak zapewne wiadomo, żeby wytworzyć jak najwyższy plon cebul musi być odpowiednia masa zielona. Powodem tego jest to, że oś obrotu kuli ziemskiej jest ustawiona pod kątem, który się zmienia do słońca. Z tego też powodu występują pory roku. Ze względu na reakcje fotoperiodyczną cebule mogą być uprawiane na północ i na południe od zwrotników, tam, gdzie dzień jest dłuższy niż 13 godzin. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia rynku. Patrząc na globus najwięcej ziemi uprawnej powyżej zwrotnika jest na półkuli północnej, natomiast na południowej, poniżej zwrotnika, jest bardzo duża powierzchni oceanów. Dlatego też cebulę zwykle uprawia się w Europie i Azji. Nie wszystkie tereny uprawy w Azji np. Chiny, Indie czy Pakistan mogą eksportować cebulę ze względu na uprawiane odmiany. Są to zwykle odmiany miękkie, nie nadające się do przechowywania i transportu. Dodatkowym atutem Europy w porównaniu np. z Ameryką Północną jest to, że jej wybrzeża są opływane przez ciepły Golfsztrom i wschodnio-zachodnie ułożenie gór, co powoduje złagodzenie klimatu. Cebula wywodzi się z północnej strefy dnia długiego. Tam też znaleziono najwięcej dzikich typów tego warzywa. Cebule w typie rijnsburger potrzebują do wytworzenia cebulowego zgrubienia dnia dłuższego niż godzin. W Polsce taki okres przychodzi w połowie czerwca, a w Norwegii w Oslo już na początku maja. To powoduje, że okres od wysiewu nasion potrzebny na wzrost szczypioru w Polsce wynosi około 70 dni, a w Norwegii zaledwie 30. Poza tym, dni pod koniec maja iw czerwcu, jeżeli chodzi o wzrost roślin, praktycznie można liczyć podwójnie w porównaniu z tymi w kwietniu czy na początku maja. W Polsce są bardzo dobre warunki do uprawy cebuli, dlatego też powinniśmy to wykorzystać uprawiając to warzywo i eksportując je do innych krajów. Rośliny cebuli, aby wydały jak największy plon, powinny mieć zapewnione jak najlepsze warunki glebowe, pokarmowe i wodne. W celu przyspieszenia wschodów i budowania większej masy wegetatywnej można się zastanowić nad zastosowaniem nasion podkiełkowanych, które zaczynają oferować firmy nasienne. Innym problemem jest stosowanie herbicydów. Każde nieumiejętne zastosowanie preparatów chwastobójczych może spowodować fitotoksyczność i kilkudniowe zatrzymanie wzrostu. Dlatego też producenci powinni stosować dawki dzielone preparatów, aby jak najmniej szkodzić roślinie uprawnej, a przy tym skutecznie niszczyć chwasty. Takie podejście do ochrony wymaga zapewne większych nakładów pracy, ale za to rekompensowane jest na jesieni większym plonem. Przy tej produkcji każdy element jest bardzo ważny. Najlepsze przygotowanie Rynek cebuli i perspektywy cenowe przedstawiła Renata Jankowska, dyrektor Nickerson Zwaan Polska. gleby jest zaledwie wystarczające, najlepszy siewnik jest również zaledwie wystarczający. Aby uzyskać obsadę roślin jak najbardziej zbliżoną do ideału w krajach zachodniej Europy odchodzi się już od siewu podwójnych rzędów (4-5 pomiędzy kołami ciągnika), na rzecz rzędów pojedynczych (5-6 pomiędzy kołami ciągnika). Wyrównanie cebul jest wtedy idealne, a zagęszczeniem siewu możemy kierować wielkością cebul jakie chcemy uzyskać. Problemy, jakie spotykały wielu producentów w krajach Europy, to zbyt sucha gleba przed siewem nasion. Po siewie spadł niewielki deszcz, który nasączył kilka centymetrów wierzchniej warstwy gleby. Niestety nie było podsiąkania kapilarnego z głębszych warstw podłoża i rośliny zaczęły wytwarzać system korzeniowy rosnący nie w dół, a w kierunku poziomym. Słabsze siewki z braku wody zaczęły łukowato się wyginać i wypadać. Dlatego też w takiej sytuacji, gdy brak podsiąkania kapilarnego po zbyt suchej jesieni i zimie, glebę należy przed siewem nasion dobrze zdeszczować. Glebę wtedy można lepiej uprawić, nasiona precyzyjnie umieścić na odpowiedniej głębokości. Lepiej działają herbicydy doglebowe zastosowane bezpośrednio po siewie. Po wschodach roślin na niektórych polach można obserwować nierówny wzrost roślin. Mogą to być pojedyncze rośliny lub większe czy mniejsze place. Zwykle takie sytuacje spowodowane są niewyrównanym ph na całej powierzchni pola. Różnica nawet o 0,5 jednostki może spowodować niewyrównany wzrost roślin. Stabilny odczyn oznacza dobrą strukturę gleby, co zapewnia dobrą wymianę gazową i bogate życie mikrobiologiczne w glebie. O uprawie cebuli należy zacząć myśleć nie wiosną, kiedy ją siejemy, ale jeszcze przed siewem rośliny przedplonowej. Wtedy to bowiem należy zwalczać wszelkie możliwe chwasty, aby stanowisko pod cebulę Gamę preparatów do ochrony cebuli przed chwastami i chorobami z firmy BASF przedstawił Adam Prabucki. było jak najlepiej odchwaszczone. Najgorszym przedplonem z punktu widzenia zachwaszczenia upraw cebuli są zboża nieopryskiwane herbicydami. W przypadku chorób przenoszonych przez glebę (np.: fuzariozy), trzeba pamiętać o prawidłowym płodozmianie oraz o tym, by do tegoż płodozmianu nie wprowadzać uprawy cebuli z dymki. Są one bowiem roznosicielem wielu chorób glebowych. Nasiona cebuli mają nieregularny kształt, masa tysiąca nasion powinna wahać się w granicach 4 g, a kalibraż od 2,0 do 2,8 mm. Cebula jest rośliną jednoliścienną, stąd też korzonek zarodkowy najpierw rośnie do góry i dopiero po kilku milimetrach zawraca na dół zgodnie ze wzrostem korzeni. Dlatego też umieszczenie nasion na odpowiedniej głębokości zapewnia ich prawidłowe wschody, niezaburzone przez herbicydy. Na powierzchnię ziemi wydostaje się liścień zwany flagą, a z niego liść właściwy. Merystem wzrostu umieszczony jest na liścieniu bezpośrednio pod powierzchnią gleby. Uszkodzenie go skutkuje zatrzymaniem wzrostu rośliny. Odpowiednie przygotowanie gleby może również ułatwić wschody. Kiedy powierzchnia gleby nie zaskorupi się przed wschodami, rośliny wybiją się bardzo szybko i równo. Gleba również może zaskorupić się po wschodach. Powoduje to zbyt słabą wymianę gazową, a wskutek tego nagromadzenie się dwutlenku węgla pod powierzchnią ziemi, który w zbyt wysokich stężeniach jest toksyczny. Zatrute rośliny żółkną i obumierają. Zaskorupienie powierzchni ziemi jest spowodowane przez zbytnie rozpylenie jej przez uprawki przed siewem nasion. Cebula jest rośliną, która wytwarza bardzo małą ilość liści w stosunku do otrzymanego plonu cebul, ma również bardzo słaby system korzeniowy. Z tego względu powinna mieć niezbyt duże stężenia składników pokarmowych, ale stale dostępnych. Podczas wzrostu szczypioru bardzo ważna jest ciągła dostępność niezbyt dużych dawek azotu, aby wybudować szczypior. Zbyt duża ilość azotu podana cebuli powoduje zwykle luksusowe pobieranie tego składnika i nadmierny wzrost liści, nadmierne ich zagęszczenie oraz niezbyt chętne przejście do tworzenia cebul. Azotu nie może być dużo, ale musi być łatwo i szybko dostępny. Zbyt duże zagęszczenie liści na plantacji powoduje nadmierną wilgotność szczypioru i łatwość infekcji chorobami grzybowymi i bakteryjnymi. Dlatego też należy zachować zdrowy rozsądek. Nie zawsze uzyskamy najwyższy plon cebuli tam, gdzie szczypior jest zbyt bujny. Plon cebuli tworzy nie szczypior, ale łuski, które są wewnątrz cebuli i nie są zakończone liśćmi. Powinno ich być jak najwięcej na przekroju wewnętrznym. Jeżeli jest ich więcej niż połowa średnicy całej cebuli, to możemy być zadowoleni z wysokiego plonu, który powinien się bardzo dobrze przechowywać. Ciąg dalszy cebulowego spotkania w kolejnym wydaniu WRP.

13 Nr 12/2012 (95) Tadeusz Barowicz Strona 13 Trzoda chlewna, szczególnie prosięta są szczególnie wrażliwe na temperaturę panującą w ich otoczeniu. Przychodząc na świat, te ostatnie, nie w pełni mają wykształcony system termoregulacji, co może prowadzić do obniżenia odporności, a w konsekwencji ich śmierci. Dogrzewanie prosiąt Prosięta, nie będąc pokryte sierścią, ani ochronną warstwą tłuszczu łatwo ulegają wychłodzeniu, tracąc ciepło poprzez promieniowanie, konwersję oraz parowanie. Wychłodzone prosięta stają się osowiałe, niechętnie podchodzą do ssania, a niedożywienie jeszcze bardziej pogarsza ich stan. Stają się też podatniejsze na biegunki, jak również wolniej poruszając się po kojcu, łatwo mogą zostać przygniecione przez lochę. Wykazano, że w optymalnych warunkach termicznych, prosięta po narodzeniu wypijają ok ml siary dziennie, zaś w zimnym środowisku tylko ml. Wszystko to sprawia, że nowo narodzone prosięta stają się łatwym celem schorzeń przeziębieniowych, które skutkują dużą śmiertelnością. Nowo urodzone prosięta mają temperaturę ciała ok. 40 o C. Obniżenie temperatury ciała już do ok. 35 o C może powodować śmierć zwierzęcia. Z tych względów temperatura otoczenia nowo narodzonych prosiąt powinna wahać się w granicach o C. Wymagania temperatury otoczenia w kojcu dla prosiąt, w zależności od ich wieku przedstawiono w tabeli. Prosięta w gnieździe muszą mieć sucho i ciepło. O tym, czy jest im wystarczająco ciepło, można przekonać się obser wując zachowanie prosiąt w gnieździe. Zbijające się zwierzęta to sygnał dla hodowcy, że temperatura w kojcu jest za niska. Z tych względów gniazda dla prosiąt w kojcach porodowych powinny być dogrzewane, by temperatura w gnieździe nie spadała w pierwszych dniach życia poniżej o C i około o C w 4 6 tygodniu odchowu. Należy pamiętać, że system termoregulacji u prosiąt zaczyna wystarczająco sprawnie funkcjonować dopiero w wieku 5 6 tygodni. Do tego czasu hodowca musi zagwarantować im odpowiednie warunki termiczne. Utrzymanie w pierwszych dniach życia prosiąt wysokiej temperatury nie należy do rzeczy łatwych. Istnieje szereg metod dogrzewania prosiąt w gnieździe. Używane urządzenia grzewcze mogą być zasilane prądem elektrycznym, gazem lub gorącą wodą. Najpopularniejsze wykorzystują energię elektryczną. Są to promienniki lampowe lub ceramiczne instalowane nad gniazdami prosiąt, maty oraz przewody grzewcze umieszczone na stałe w posadzce lub ruszcie. Jak dotychczas, najpopularniejszym źródłem ciepła Gniazda dla prosiąt w kojcach porodowych powinny być dogrzewane. w gniazdach dla prosiąt są promienniki podczerwieni. Promienniki podczerwieni są najtańsze w obsłudze, ale także najmniej trwałe. Z racji na dużą energochłonność, coraz częściej są one jednak wypierane przez bardziej ekonomiczne maty i płyty grzewcze. Maty i płyty grzewcze to sprzęt nowej generacji, energooszczędny, skutecznie dogrzewający prosięta, bardzo trwały oraz bezpieczny. Ich stosowanie ogranicza zużycie energii elektrycznej nawet o ok %. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie współpracujących z płytami inkubatorów (gniazd) do odchowu prosiąt. W tym wypadku wyemitowane z powierzchni płyty ciepło jest kumulowane, tworząc niezbędne ciepłe środowisko dla przebywających w gnieździe prosiąt. Innym rozwiązaniem są zasilane ciepłą wodą, tzw. rury Delta. Stanowi Zapraszamy! WARCHLAKI RAS MIĘSNYCH z Danii, Litwy, Łotwy, Holandii i Niemiec: - o wysokim statusie zdrowotnym, - z wysokimi wynikami mięsności, z wysokimi dziennymi przyrostami, - w atrakcyjnych cenach! je aluminiowa instalacja (konstrukcja) składająca się z rur wyposażonych w charakterystyczne radiatory emitujące ciepło. Cechują się dobrym przewodnictwem cieplnym, krótkim czasem reakcji oraz dużym jego uwalnianiem. Mioty prosiąt odchowywane w komfortowych warunkach termicznych odznaczają się wyższą liczebnością, dobrą zdrowotnością oraz optymalną żywotnością. Są ponadto w pełni przygotowane do odsadzenia w dniu życia. Płyty grzejne, radiatory oraz inkubatory do odchowu prosiąt to dziś niezbędne wyposażenie sprzętowe każdej chlewni. n Tab.1. Temperatura powietrza w gnieździe dla prosiąt w zależności od ich wieku (Instytut Zootechniki, 1980). Wiek prosiąt Temperatura ( o C) Minimum Optimum Maksimum 1 3 dni dni dni dni dni Realizujemy zamówienia od 50-ciu do nawet sztuk! PORK HANDEL Sp. z o.o. ul. Dolna Olsztyn Trafny wybór! Prowadzimy SKUP ŻYWCA WIEPRZOWEGO! Skupujemy z terenu całej Polski. Nawiążemy współpracę z organizatorami skupów, zrzeszeniami, grupami producenckimi. Oferujemy dogodne warunki i stałe odbiory tel fax kom tytuly rolnicze wiadomosci_330.indd :17:37

14 Strona 14 Nr 12/2012 (95) Rozmawiała Ewa Grabowska Jak sobie radzić z zaleganiem poporodowym oraz innymi objawami hipokalcemii w stadach bydła mlecznego, zapytaliśmy Karola Wiercińskiego, Głównego Specjalistę ds. Produkcji Zwierzęcej w firmie POLHOZ Sp. z o.o., woj. pomorskie. Sposób na hipokalcemię WRP: Proszę scharakteryzować gospodarstwo, jak jest duże i jak liczne jest stado? Karol Wierciński: Prowadzimy dwa gospodarstwa hodowlane bydła mlecznego. Jedno mieści się w Wojanowie koło Pruszcza Gdańskiego, drugie w Pogorzałej Wsi koło Malborka. To duże gospodarstwa. W Wojanowie jest 430 krów, w Pogorzałej 390 krów. 95% zwierząt to rasa HF. WRP: Jaki jest system udoju? KW: Użytkujemy hale udojowe firmy DeLaval. W Wojanowie jest hala udojowa typu rybia ość 2x10 stanowisk, w Pogorzałej Wsi hala typu bok w bok 2x12 stanowisk; wydajności 10 tys. litrów. Zwierzęta są pod oceną Polskiej Federacji Producentów Mleka. WRP: Jak wygląda system karmienia. Macie własne łąki? KW: Stosujemy system TMR. Paszę mieszamy w gospodarstwie z kiszonek oraz surowych komponentów z zakupu. Dysponujemy kiszonką z kukurydzy, traw i lucerny. Mamy łąki w Pogorzałej Wsi, natomiast w Wojanowie mamy stanowiska z trawą i lucerną na gruntach ornych. WRP: Jakie jeszcze dodatkowe pasze są kupowane? KW: Kupujemy śrutę sojową, rzepakową, wysłodki buraczane, melase, dodatki mineralno-witaminowe. Śruty pszeniczna i kukurydziana pochodzą z własnej produkcji. WRP: Dokąd jest dostarczane mleko? KW: Do Spółdzielni Mleczarskiej Mlekowata w Lubawie. WRP: Zanim zastosowaliście preparat X-Zelit, jakie problemy występowały ze zdrowotnością stada? KW: Główne problemy, z którymi się stykaliśmy w stadzie, to zalegania poporodowe, które zawsze utrzymywało się na stałym poziomie i dotykało od 15% do 50% wycielających się krów, w zależności Karol Wierciński, Główny Specjalista ds. Produkcji Zwierzęcej w firmie POLHOZ. od okresu. Poza tym obserwowaliśmy podwyższony odsetek stanów zapalnych błony śluzowej macicy u krów po wycieleniu. Standardowe problemy dla tego typu produkcji, jak poziom komórek somatycznych, czy częstość występowania mastitis mieszczą się w granicach normy. W przeszłości były problemy z kulawiznami, ale to zostało opanowane. WRP: Skąd pomysł, by szukać preparatu na hipokalcemię? KW: Obserwując występowanie objawów hipokalcemii a tym samym strat, które za tym idą, zdecydowaliśmy się podjąć działania profilaktyczne. Jedynym rozwiązaniem na polskim rynku były wówczas sole gorzkie. Muszę przyznać, że pewne rezultaty osiągaliśmy. Jednak sole gorzkie niosą za sobą pewne ryzyko stosowania trzeba analizować ph moczu i dostosowywać ich dawkę. Przy źle dobranej dawce mogą wystąpić większe problemy niż niesie za sobą hipokalcemia. Sole gorzkie ograniczają również pobranie paszy w okresie okołowycieleniowym. A to kluczowa sprawa dla produkcji mlecznej i długowieczności krów. Na prośbę naszego żywieniowca sole zostały odstawione. Ale problem z hipokalcemią został. Żywieniowiec wspomniał wówczas o preparacie wiążącym wapń. Podchwyciłem ten trop, poczytałem i tak znalazłem X-Zelit.. Idea wydała mi się sensowna, prosta i logiczna. Byłem zdziwiony, że na polskim rynku nie było tego produktu. Pierwsza partia przyszła do nas na specjalne zamówienie. WRP: Od kiedy stosujecie X-Zelit? W jakich dawkach? KW: Zaczęliśmy stosować w czerwcu na fermie w Wojanowie, w dawce pół kilograma na sztukę na dzień przez okres 14 dni przed wycieleniem. Po okresie próbnym zaczęliśmy stosować również w drugim gospodarstwie. Preparat posypujemy na paszę. Krowy bardzo chętnie go zjadają, mam wrażenie, że wyszukują granulek produktu w paszy, bo im smakuje. A to jest ważne! WRP: Jakie efekty dało się zaobserwować? KW: Biorąc pod uwagę tylko fermę w Wojanowie, przez cztery miesiące, od lipca do października wycieliło się nam około 120 krów i mieliśmy tylko 2 przypadki, które mogłyby przypominać zaleganie poporodowe. WRP: To diametralna różnica w porównaniu z tym, co było. KW: Tak, praktycznie wyeliminowaliśmy brakowanie zwierząt związane z zaleganiem okołopoporodowym. Opiekujący się stadem lek. wet. Przemysław Kowalski, specjalista rozrodu, już w sierpniu sygnalizował, że sytuacja odnośnie endometritis wyraźnie się poprawiła na obu fermach. Ja łączyłbym to z działaniem produktu. WRP: Czyli generalnie produkt się sprawdził? KW: Tak. Mamy mniejsze koszty związane z leczeniem endometritis i zalegania, obniżyliśmy brakowanie. Spodziewamy się w perspektywie kilku miesięcy poprawienia głównych wskaźników rozrodowych. WRP: W rachunku ekonomicznym jest to czysty zysk? KW: Nie jest to tani produkt, ale nie stać mnie na hipokalcemię. Nie zamierzam rezygnować z X-Zelitu. WRP: Jakie jeszcze dodatkowe efekty Pan zauważył? Krowy z apetytem zjadają paszę z posypaną preparatem X-Zelit. KW: Zauważalny jest lepszy apetyt po wycieleniu, szybsze podnoszenie mleka po wycieleniu, szybsze dochodzenie do szczytu laktacji oraz mniej przypadków ketozy u krów po wycieleniu. To są obserwacje, które są trudniejsze do wychwycenia w liczbach, ale bez żadnych wątpliwości za taki stan rzeczy odpowiedzialny jest X-Zelit i dobre doradztwo żywieniowe. WRP: Skoro dalej zamierzacie stosować ten produkt, to pewnie też pod kątem wzrostu wydajności mlecznej? KW: Tak, ograniczenie hipokalcemii na pewno ułatwi nam poprawianie wydajności obory. Dziękuję za rozmowę POLHOZ Sp. z o.o. istnieje na rynku od ponad 20 lat powstał w wyniku restrukturyzacji kilku byłych Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR). Kapitał zakładowy Spółki wynosi ponad 22 miliony złotych. Podstawową działalnością Spółki jest rolnictwo wielkotowarowe. Wiodące kierunki to: Uprawy rolne areał około hektarów. Corocznie Spółka dostarcza na rynek około ton pszenicy, ton rzepaku, ton buraków cukrowych i ton ziemniaków, w przeważającej większości sadzeniaków. Chów i hodowla liczba zwierząt to około 850 sztuk krów mlecznych. Rocznie dostarczane jest do dalszego przetwórstwa ponad litrów mleka. W produkcji szczególną uwagę zwraca się na najwyższą jakość mleka przy dbałości o dobrostan zwierząt i ochronę środowiska naturalnego. Gospodarstwo w Pogorzałej Wsi Liczące 790 hektarów gospodarstwo rolno hodowlane Pogorzała Wieś znajduje się w Gminie Miłoradz. Głównym profilem działalności jest, przede wszystkim, hodowla krów mlecznych, których obecnie jest 390 sztuk. W gospodarstwie znajduje się również najnowsza obora, oddana do użytku w 2008 roku. Ponadto uprawia się tu ziemię, głównie na potrzeby chowu bydła (kukurydza i trawy na paszę) oraz pszenicę, rzepak i ziemniaki sadzeniaki. Gospodarstwo w Wojanowie Rolno hodowlane gospodarstwo Wojanowo znajduje się w gminie Pruszcz Gdański i zajmuje obszar 1040 hektarów. Gospodarstwo specjalizuje się w produkcji roślinnej (pszenica, rzepak, ziemniaki sadzeniaki) oraz hodowli bydła mlecznego. W chwili obecnej w gospodarstwie znajduje się 430 krów mlecznych. Wojanowo posiada własną bazę suszarniczo magazynową.

15 Nr 12/2012 (95) Strona 15

16 Strona 16 Nr 12/2012 (95) Skutki powodzi dla budynków mogą być katastrofalne, np. całkowite zniszczenie budynku lub długotrwałe i kosztowne osuszanie ścian budynków. Ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak burze, huragany, trąby powietrze czy powodzie w ostatnich latach nasilają się. Są one nierozerwalnie związane z klimatem Polski, i chcąc nie chcąc, musimy pogodzić się, że będą co jakiś czas występować. Nie jesteśmy w stanie ich uniknąć i ochronić przed nimi budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, ale możemy się ubezpieczyć przed ich skutkami. Katastrofalne szkody, które wystąpiły na przełomie bieżącego roku (trąby powietrzne w okolicach Borów Tucholskich, opady gradu na Mazurach) utwierdziły rolników w przekonaniu, że dobre ubezpieczenie Wagi do ładowaczy czołowych to inwestycja warta swojej ceny. Ewentualna wypłata odszkodowania pozwala na: przywrócenie stanu przed szkodą, stabilizację działalności i zachowanie płynności finansowej gospodarstwa. W przypadku szkód obejmujących budynki mieszkalne i gospodarcze szczególnie istotne jest szybkie dotarcie do poszczególnych rejonów i gospodarstw rolnych oraz sprawne załatwienie formalności. W precyzyjne ważenie w miejscu załadunku system montowany w układzie hydraulicznym montaż na wszystkich typach ładowaczy czołowych terminal wagowy w kabinie operatora Dystrybucja i sprzedaż na terenie Polski: PROGRESS WAGOTRONIC S.A. ul. Pukowca 15A, Katowice tel.: , polskich warunkach do najczęstszych anomalii pogodowych, jakie mogą zagrażać budynkom, należą powodzie i huragany. Na południu Polski są regiony, gdzie do powodzi dochodzi z większym lub mniejszym nasileniem praktycznie co roku. Skutki powodzi dla budynków mogą być katastrofalne, np. całkowite zniszczenie budynku lub długotrwałe i kosztowne osuszanie ścian budynków. Ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak burze, huragany, trąby powietrze czy powodzie w ostatnich latach nasilają się. Fot. H. Jakubowski. Nie warto ryzykować! Równie poważnym zagrożeniem dla budynków jest ryzyko huraganu. Huragany (trąby powietrzne), które miały miejsce w lipcu 2012 r. nad północną Polską spowodowały znaczne uszkodzenia budynków, głownie w województwie kujawskopomorskim. Straty polegały nie tylko na zniszczeniu całych budynków czy zerwaniu dachów, ale również uszkodzeniu ścian nośnych czy wybiciu szyb. Naprawa szkód spowodowanych huraganem jest zwykle operacją długotrwałą, kosztowną i uciążliwą. Obowiązkowe czy nie? Zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, każdy rolnik (jako osoba fizyczna) ma obowiązek ubezpieczyć budynki wchodzące w skład gospodarstwa od ognia i innych zdarzeń losowych. Obowiązek ubezpieczenia budynku w gospodarstwie rolnym powstaje z dniem pokrycia budynku dachem lub z chwilą objęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego, w którym budynki rolnicze nie były ubezpieczone. Obowiązkowi temu podlegają zarówno budynki mieszkalne, jak i gospodarcze. Zakres odpowiedzialności w ubezpieczeniach obowiązkowych budynków rolnych obejmuje szkody powstałe wskutek: ognia, huraganu, opadów śniegu, powodzi, podtopienia, deszczu nawalnego, gradu, uderzenia pioruna, eksplozji, obsunięcia się ziemi, tąpnięcia, lawiny oraz upadku statku powietrznego. Obowiązkowe ubezpieczenie budynków rolnik może ubezpieczyć według: wartości rzeczywistej, przez którą rozumie się wartość budynku w stanie nowym w dniu zawarcia umowy, pomniejszoną o stopień zużycia budynku rolniczego lub wartości nowej w odniesieniu do budynków nowych oraz takich, których stopień zużycia w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia nie przekracza 10%. Suma ubezpieczenia ustalana jest odrębnie dla każdego budynku znajdującego się w gospodarstwie rolnym. Bardzo ważne jest prawidłowe jej określenie. Przyjęcie zaniżonej sumy ubezpieczenia może spowodować wypłatę odszkodowania zdecydowanie niższą od poniesionych strat. Dlatego też wszystkie przeprowadzone remonty, naprawy powinny zostać odzwierciedlone w sumie ubezpieczenia, bo rzeczywiście wpływają na wartość budynku, a tym samym w razie powstania szkody zwiększają wysokość wypłacanego odszkodowania. Umowę ubezpieczenia budynków zawiera się na okres 12 miesięcy i ulega ona automatycznemu przedłużeniu na okres następnych 12 miesięcy. Uwaga! Co zrobić bezpośrednio po szkodzie? Niezależnie od tego czy szkoda została zgłoszona do towarzystwa ubezpieczeń, poszkodowani mogą przystąpić do zabezpieczenia mienia oraz innych prac naprawczych związanych z uszkodzonymi elementami budynków tam, gdzie jest to niezbędne do zabezpieczenia pozostałego mienia lub zmniejszenia rozmiaru szkody (np. przykrycie mienia czy dachów plandekami, służącymi do zabezpieczenia uszkodzonych budynków przed kolejnymi opadami). W przypadku konieczności uprzątnięcia miejsca szkody zniszczone mienie należy złożyć w jednym miejscu w celu umożliwienia dokonania jego oględzin przez likwidatora szkód i w miarę możliwości sporządzić stosowne zdjęcia dokumentujące szkodę. Mirosław Kowalczyk, ekspert ds. ubezpieczeń rolnych w PZU Przed zgłoszeniem szkody można przystąpić do zabezpieczenia mienia oraz innych prac naprawczych związanych z uszkodzonymi elementami budynków. Fot. H. Jakubowski.

17 Nr 12/2012 (95) Tadeusz Moraw Strona 17 Często jednym z podstawowych mankamentów zarządzania w nowoczesnych obiektach hodowlanych jest niedoskonałość organizacji. Najczęściej jest ona powodowana okresowymi lub ciągłymi zaniedbaniami w prowadzeniu fermowej dokumentacji produkcyjnej. Komputer w oborze i chlewni Zarządzanie stadem wiąże się z gromadzeniem szeregu informacji oraz odnotowywaniem najważniejszych wydarzeń na fermie. Najprostszym sposobem jest zapisywanie ich w zeszycie, bądź na specjalnie przygotowanych kartach. Ostatnio coraz większą popularnością cieszą się programy komputerowe do zarządzania. Znajdują one zastosowanie zarówno w oborze, jak i chlewni, gdzie pomagają uporządkować i wykorzystywać informacje dotyczące stada. W przeciwieństwie do rejestracji w zeszycie wymuszają rzetelnego wprowadzania danych. Próby bowiem manipulacji danymi są szybko widoczne w systemie, a raz wprowadzone dane mogą być potem wielokrotnie wykorzystywane w rozmaitych raportach i analizach. Komputerowa archiwizacja danych ponadto, pozwala uzyskać istotne informacje dotyczące dynamiki produkcji. Mając takie informacje, dużo łatwiej jest znaleźć właściwą przyczynę pojawiającego się ewentualnie problemu i podjąć działania zapobiegawcze. Komputer w chlewni Na rynku istnieje szereg profesjonalnych programów komputerowych, przeznaczonych do obsługi różnej wielkości stad, zarówno zarodowych, jak i towarowych. Można w nich tworzyć indywidualne kartoteki dla wszystkich grup zwierząt, prowadzić historię leczenia, wykonywanych zabiegów leczniczych i zootechnicznych. Programy ponadto, są w stanie tworzyć raporty, sporządzać wykresy, analizy i zestawienia. Zazwyczaj mają rozbudowaną część ekonomiczną, gdzie po wprowadzeniu stosownych danych można bardzo dokładnie wyliczyć opłacalność produkcji. Przydatną funkcją, szczególnie dla rolników prowadzących hodowle zarodowe może być współpraca z Centralną Bazą Internetową Polsus umożliwiającą dostęp do informacji o krajowej populacji świń, co umożliwia dobór odpowiedniego nasienia do krycia swojego stada. Profesjonalne programy komputerowe mają też zastosowanie w sterowaniu stacjami żywienia loch, ogrzewaniem i wentylacją w chlewni oraz sporządzaniu dawek pokarmowych dla świń. Zastosowaniu w żywieniu loch stacji komputerowych ogranicza do minimum wkład pracy ludzkiej, stwarza warunki bez stresu dla zwierząt, a automatyczna identyfikacja elektroniczna zapewnia właściwe wydawanie paszy. Dzięki technice komputerowej usprawnieniu ulega też kierowanie stadem oraz istnieje możliwość monitorowania stanu zdrowia zwierząt. Komputer w oborze Współczesne hale udojowe są wyposażone w mikrokomputery. Mają one za zadanie zidentyfikować krowę, określić jej stan zdrowia i ewentualnie dopuścić do doju. Sterują też wszystkimi fazami doju. Wszystkie informacje uzyskane podczas doju są kierowane do komputera stacjonarnego, gdzie następnie wykorzystywane są m.in. do układania dawek pokarmowych, identyfikacji krów w rui, wykrywania problemów zdrowotnych, analizowania krzywej laktacji, przewidywania wydajności poszczególnych krów oraz planowania kojarzeń i brakowania. Kolejnym procesem, który uległ dziś komputeryzacji jest selekcja w stadzie bydła. Istniejące programy uwzględniają cechy pokrojowe, temperament, wydajność oraz rodowód zwierząt, zaś hodowca decyduje jakie kryteria selekcyjne są dla niego najważniejsze, a program wyszukuje z baz danych najlepsze buhaje. Korzyścią posługiwania się komputerowym doborem buhajów jest przyspieszenie postępu hodowlanego oraz zmniejszenie kosztów. Komputery z powodzeniem znalazły zastosowanie również podczas zadawania pasz, gdzie w chowie wolnostanowiskowym każda krowa wchodząc do stacji pasz jest identyfikowana za pomocą transpondera zawieszonego na jej szyi. Umożliwia to komputerowi podjęcie decyzji o wydaniu specjalnie dobranej dla danej sztuki dawki pokarmowej, zaprogramowanej przez hodowcę. W oborach, nad stołami paszowymi coraz częściej można spotkać również elektronicznie sterowane roboty służące do podgarniania paszy TMR. Podobnie jak w chlewniach, w dużych obiektach inwentarskich dla bydła, sterowanie mikroklimatem odbywa się przy pomocy sterowników elektronicznych oraz czujników do nich trwale podłączonych. W zależności od warunków panujących zarówno wewnątrz, jak i zewnątrz budynku urządzenia te decydują o uruchamianiu np. wentylatorów lub klap umożliwiających wlot i wylot zużytego powietrza. Programy komputerowe to narzędzia dające dziś wiele możliwości optymalizacji produkcyjności, często bez ponoszenia znaczących nakładów na inwestycje. Racjonalniejsze wykorzystanie posiadanych zasobów oraz ograniczenie kosztów to zasadnicze drogi prowadzące do poprawy opłacalności w chowie i hodowli zwierząt, a w tym komputer jest narzędziem nie do zastąpienia. n

18 Strona 18 Nr 12/2012 (95) Źródło: New Holland Firma New Holland zdobyła prestiżowe wyróżnienie Ciągnik Roku 2013, za model T4060F, w kategorii najlepszych maszyn specjalistycznych. Ciągnik Roku dla New Holland T4060F SOFTER 3 Brona talerzowa SO- FTER 3 to najmniejsza maszyna w serii. jest przeznaczona do podorywki i spulchniania do głębokości 12 cm. Dzięki wysokiej jakości pracy można jej używać również do upraw przedsiewnych. Zawieszana maszyna, o szerokości roboczej 3 m, wyróżnia się prostą konstrukcją. Dzięki zastosowaniu wysoko odpornej stali maszyna jest kompaktowa i ma niską masę. Nawet przy agregacji z mniejszym ciągnikiem oferuje wysoką wydajność i bezproblemowy transport po drogach. Talerze robocze o średnicy 510 mm są niezależnie zamocowane i chronione przez elementy gumowe. Korzystna geometria talerzy zapewnia agresywne wnikanie do gleby, wysoką jakość pracy oraz podcięcie gleby na całej powierzchni. Brona talerzowa SOFTER 3 ma minimalne wymagania odnośnie konserwacji, regularnego smarowania wymagają jedynie łożyska wału. T4060F jest flagowym modelem należącym do gamy ciągników T4000F/N/V. Połączenie mocy 106 KM z wąskim profilem maszyny czynią go idealnym rozwiązaniem w przypadku prac wykonywanych w winnicach oraz w sadach. Ta nagroda jest dowodem uznania dla ciężkiej pracy i poświęcenia wszystkich osób zaangażowanych w rozwój ciągnika T4060F, powiedział Carlo Lambro, Wiceprezydent New Holland na Europę. Firma New Holland jest w pełni zaangażowana w utrzymanie pozycji światowego lidera w dziedzinie maszyn specjalistycznych oraz w opracowywanie nowatorskich systemów, takich jak ECOBraud, umożliwiających zwiększenie zysku plantatorów przy jednoczesnym zmniejszeniu negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Wydajność i bezpieczeństwo Model T4060F, podobnie jak cała gama T4000F/N/V, został zaprojektowany pod kątem zapewnienia doskonałej efektywności wykonywanych prac. Szeroki wachlarz funkcji umożliwia plantatorom dostosowanie ciągnika do indywidualnych potrzeb gospodarstwa. Użytkownicy tych ciągników mają do wyboru szereg przekładni napędowych, a wszystkie modele należące do serii F wyposażone są w oś przednią typu SuperSteer, zapewniającą najlepszy w swojej klasie promień skrętu: 76. Bezpieczna praca jest zasługą 100% mechanicznej blokady parkingowej oraz nowego przełożenia WOM, które dodatkowo zwiększa wydajność pracy, New Holland T4060F zdobywcą prestiżowego wyróżnienia Ciągnik Roku 2013 w kategorii najlepszych maszyn specjalistycznych. Brony talerzowe SOFTER, czeskiej firmy Farmet, są produkowane w szerokościach roboczych 3 (nowość); 4,5; 6; 8 i 11 m (nowość). Mogą być wyposażone w 5 typów wałów tylnych: rurowy, segmentowy, podwójny (rura-listwa), wał ring lub gumowy wał LTX. Brony talerzowe SOFTER Może być wyposażona w 5 typów wałów. Prędkość robocza wynosi km/ godz. W bardzo trudnych warunkach maszynę można dociążyć dodawanym obciążnikiem. SOFTER 11 Największy model, maszyna o dużej szerokości roboczej 11 metrów, jest bardzo innowacyjna. Chroniony patentem system składania umożliwia złożenie maszyny do kompaktowych rozmiarów transportowych szerokości do 3,0 m i wysokości do 4,0 m. Przy użyciu osi z hamulcami maszyna całkowicie spełnia wymogi dotyczące ruchu po drogach publicznych. Dzięki szerokiemu zastosowaniu stali o dużej wytrzymałości w konstrukcji brony SOFTER 11 zostały osiągnięte nie tylko kompaktowe wymiary ale również bardzo niska masa. Masa maszyny wynosi jedynie 9000 kg i jest o 15 30% niższa niż u porównywalnych maszyn konkurencji. Dzięki temu maszyna ma bardzo niski opór i osiągnięte zostało niskie zużycie paliwa. Maszynę można agregować z ciągnikami o mocy od 350 KM. Zoptymalizowana geometria talerzy zapewnia agresywne wnikanie do gleby i bardzo wysoką jakość pracy. Prędkość robocza wynosi 8 15 km/ godz. Brony talerzowe z serii SOFTER są przeznaczone do płytkiego spulchniania i podorywki do głębokości 12 cm. Każdy talerz jest samodzielnie zamontowany i chroniony przez elementy gumowe. Średnica talerzy wynosi 510 mm. (red) Bronę talerzową SOFTER 11 można agregować z ciągnikami o mocy od 350 KM. Prace wykonywane przy użyciu zestawu specjalistycznych sterowników pozwoliły obniżyć nawożenie aż o 15%. a równocześnie pozwala zaoszczędzić 5% paliwa. Międzyosiowymi zaworami hydraulicznymi steruje się za pomocą ergonomicznego joysticka, a cały system jest przystosowany do współpracy z narzędziami i maszynami napędzanymi silnikami hydraulicznymi, zapewniając 100-procentowy priorytet przepływu i powrót bezciśnieniowy. Nowymi, międzyosiowymi elektrozaworami hydraulicznymi steruje się za pomocą ergonomicznego, elektrycznoproporcjonalnego drążka sterowniczego, zarządzającego 8 wyjściami. Również ten system może współpracować z maszynami napędzanymi silnikami hydraulicznymi, zapewniając 100-procentowy priorytet i swobodny powrót. Cała gama jest wyposażona w kabinę zapewniającą poziom ochrony 2, która została przeprojektowana i posiada wszystkie kluczowe funkcje nowoczesnego ciągnika, umożliwiając błyskawiczną orientację i intuicyjną obsługę. Sterowniki i strategia ECOBraud Dzisiejszy rynek jest wymagający i w celu utrzymania przewagi konkurencyjnej plantatorzy muszą optymalizować swoje nakłady, zmaksymalizować plony i dochody a jednocześnie osiągać najwyższą jakość produktów. W przypadku upraw winorośli oznacza to również spełnienie restrykcyjnych wymogów dotyczących ochrony środowiska naturalnego, w tym zmniejszenia emisji CO 2 (tzw. ślad węglowy). Zestaw specjalistycznych sterowników dostępny w modelu T4060F umożliwia spełnianie tych wymogów dzięki zastosowaniu technologii precyzyjnego nawożenia. Najpierw powstaje mapa plonowania całej winnicy i wyodrębniane są obszary o wysokiej i niskiej wydajności. Następnie dane te są analizowane przez opracowane przez firmę New Holland oprogramowanie PLM w celu utworzenia map wskazujących, ile nawozu należy stosować w poszczególnych obszarach. Dane te są przesyłane do ciągnika poprzez złącze USB, a pakiet narzędzi rolnictwa precyzyjnego zarządza zmiennym dawkowaniem nawozu. Zastosowanie precyzyjnego nawożenia pomaga plantatorom zoptymalizować wzrost plonów, zapobiegając powstawaniu obszarów o nadmiernym lub ograniczonym wzroście, co dodatkowo poprawia jakość zbiorów. W rezultacie plantacje z winogronami wysokiej jakości zwiększają zyski. Badania przeprowadzone przez firmę New Holland wykazały, że prace wykonywane przy użyciu zestawu specjalistycznych sterowników pozwoliły obniżyć nawożenie aż o 15%. Wpływa to istotnie na obniżenie kosztów produkcji. Ponadto, analizując to w kontekście programu ECOBraud, zastosowanie precyzyjnych sterowników pozwala zmniejszyć emisję dwutlenku węgla w winnicy o 10%, co przyczynia się do ogólnej redukcji dwutlenku węgla o 10% w przypadku każdej wyprodukowanej butelki wina. Wyświetlacz FM750 Kolorowy wyświetlacz z ekranem dotykowym FM750 umożliwia również operatorom błyskawiczne monitorowanie wszystkich najważniejszych parametrów maszyny, włącznie z rzeczywistą prędkością roboczą pracy dzięki sygnałom GPS, obszarem pracy, dawkowaniem nawozów, jak również ilością nawozu pozostałą w koszu rozsiewacza. Zaawansowana technologia śledzenia rzędów oznacza, iż operatorzy wiedzą dokładnie, które rzędy były nawożone, co pozwala uniknąć ponownego nawożenia; zmniejsza także zmęczenie operatora podczas długich dni roboczych i ułatwia pracę w nocy. n

19 Nr 12/2012 (95) Strona 19 EuroTier 2012 zgromadziło 2445 wystawców, około hodowców i ekspertów, w tym zwiedzających z zagranicy, co jest rekordowym osiągnięciem. W porównaniu z edycją w 2010 roku liczba wystawców wzrosła o 25% wystawców i 41 dodatkowo reprezentowanych firm z 51 państw, zaprezentowało swoje produkty, usługi i innowacje. Prawie połowa wystawców (1151) przybyła spoza Niemiec, stanowiąc 40% wzrost w porównaniu do EuroTier Hanowerska wystawa jest miejscem premier nowych maszyn, urządzeń i produktów przeznaczonych dla gospodarstw hodowlanych. W bieżącym roku 182 wystawców z 23 państw zgłosiło łącznie 300 nowości. Ponad połowa pochodziła od wystawców z zagranicy. Propozycje wyróżnionych później złotymi i srebrnymi medalami produktów dotyczyły 14 dziedzin, głównie techniki chowu, żywienia, klimatyzacji, usuwania odchodów, energetyki i ochrony środowiska oraz EuroTier 2012 w liczbach EuroTier 2012 okazało się kolejnym sukcesem wystawienniczym. techniki doju i chłodzenia. Liczne zgłoszenia napłynęły też z takich dziedzin jak środki obrotowe, magazynowanie i produkcja pasz, urządzenia, osprzęt i części zamienne, zarządzanie i oprogramowanie a także budowa hal i budynków gospodarskich. W produkcji trzody chlewnej coraz większego znaczenia nabierają techniki doskonalące kontrolę całego stada, monitorowanie poszczególnych zwierząt i zarządzanie chowem grupowym zarówno loch, jak i tuczników. W dziedzinie chowu bydła innowacyjne rozwiązania w zakresie żywienia dotyczyły zarówno fachowego zakiszania i poboru pasz podstawowych, jak i sprawnego oznaczania ich strawności. Wśród nowości sporo było rozwiązań systemowych, które usprawniają monitorowanie kondycji i zdrowia zwierząt oraz łączą w logiczną całość i dostosowują do siebie poszczególne procesy sterowania, regulacji i procesy pracy w oborach krów mlecznych. W dziedzinie maszynowego udoju mleka usprawnienia nowoczesnych technik nie sięgnęły kresu swych możliwości i automatyczny całkowicie lub częściowo udój krów nadal konsekwentnie zyskuje na popularności. Dotyczy to również monitorowania zdrowia zwierząt z wykorzystaniem informacji o składnikach mleka, uzyskiwanych przy użyciu posiadanego w zakładach sprzętu analitycznego. W Galerii pasz po raz pierwszy można było zapoznać się z szerokim zakresem i różnorodnością surowców stosowanych w przemyśle paszowym. Pasze odgrywają istotną rolę w produkcji zwierzęcej, stanowiąc niekiedy 60-70% kosztów całej produkcji. Zwiedzającym wystawę zademonstrowano, jak drogą obróbki hydrotermicznej i fermentacji można uszlachetniać a tym samym czynić lepiej przyswajalnymi surowce przeznaczone do żywienia zwierząt użytkowych. Pokazano również, jak z szerokiej bazy wielu różnych pasz jednoskładnikowych powstają dostosowane do potrzeb i zoptymalizowane porcje pasz oraz pełnoporcjowe mieszanki paszowe. Z grona około gości z ponad 100 państw aż rolników, inwestorów i fachowców przyjechało z zagranicy. To o ponad 50% więcej niż wynosi dotychczasowy rekord. Najwięcej zagranicznych gości przybyło z Holandii, Austrii, Danii, Francji, Polski, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Odbywające się w ramach wystawy międzynarodowe imprezy skierowane dohodowców bydła mlecznego i trzody chlewnej oraz Międzynarodowy Dzień Drobiu w przeddzień wystawy EuroTier przyciągnęły około fachowców z całego świata. Ponad młodych rolników, uczniów i studentów z Niemiec i zagranicy skorzystało z różnorodnej oferty w ramach Young Farmers Day. Impreza BioEnergy Decentral, mimo aktualnej sytuacji na rynku niemieckim, przyciągnęła znów około gości. Udział gości z zagranicy w porównaniu z rokiem 2010 wzrósł o dwanaście procent. 650 wystawców zaprezentowało tu rozwiązania dla sektora zdecentralizowanego zaopatrzenia w energię. Następna wystawa Euro- Tier włącznie z BioEnergy Decentral odbędzie się w dniach od 11 do 14 listopada 2014 roku w Hanowerze. (red)

20 Strona 20 Nr 12/2012 (95) Dr Magdalena Grudzińska Zakład Przetwórstwa i Przechowalnictwa Ziemniaka IHAR PIB, Oddział Jadwisin Bulwy ziemniaków ze względu na swój skład chemiczny są surowcem trudno przechowującym się. W czasie kilku miesięcy składowania zachodzą w nich zmiany fizjologiczne, w wyniku których zmniejsza się masa wyjściowa. Jest to efekt procesów życiowych takich jak: oddychanie i transpiracja. Trwałość przechowalnicza ziemniaków Aby dobrze przechować ziemniaki, nie narażając się z góry na straty nie tylko finansowe, należy oprócz stosowania dobrej agrotechniki w czasie wegetacji roślin (odpowiednie nawożenie, ochrona i selekcja) dobrać taką odmianę ziemniaków, która charakteryzuje się odpowiednią trwałością przechowalniczą. Skłonność do kiełkowania Bezpośrednio po zbiorze ziemniaki w zasadzie nie kiełkują, znajdują się w stanie tzw. spoczynku fizjologicznego i nawet w sprzyjających warunkach nie obserwuje się wzrostu kiełków. Po okresie spoczynku następuje okres uśpienia. Okres ten kończy się wówczas, gdy 80% bulw wytworzy kiełki o długości około 3 mm. Na okres uśpienia bulw oddziaływają uwarunkowania genetyczne odmiany oraz temperatura składowania. W środowisku wyższych temperatur skracany jest okres uśpienia bulw, tym samem proces kiełkowania rozpoczyna się wcześniej i wzrost kiełków jest intensywniejszy, co przedstawiono na rys. 1. W tabeli 1 przedstawiono początek kiełkowania wybranych odmian bulw ziemniaka przechowywanych w temperaturze 3, 5 i 8 o C. Termin, w którym ziemniaki rozpoczęły kiełkowanie zależał od temperatury składowania. Podane odmiany przechowywane w temperaturze 8 o C (temperatura zalecana dla przetwórstwa) rozpoczęły kiełkowanie już w grudniu. W temperaturze 5 o C (temperatura zalecana dla ziemniaków jadalnych do bezpośredniej konsumpcji) kiełkowanie rozpoczęło się w styczniu i nastąpiło później o około 4 dekady w stosunku do ziemniaków składowanych w wyższej temperaturze. Jeszcze niższa temperatura składowania (3 o C zalecana dla sadzeniaków) to dalsze wydłużanie okresu uśpienia, a tym samym opóźnianie procesu kiełkowania o kolejne 3 dekady. Dla przechowywania sadzeniaków najkorzystniejsza jest taka temperatura składowania, w której okres uśpienia trwa do marca. Jest to ważne dla zabiegu podkiełkowywania, który powinien trwać od 3 do 5 tygodni. Najkrótszym okresem uśpienia niezależnie od temperatury przechowywania cechowały się ziemniaki odmiany Meridian, natomiast najdłuższym odmiany Clarissa o C 5 o C 8 o C Rysunek 3. Procentowy udział 3 chorób przechowalniczych w bulwach ziemniaka po długotrwałym przechowywaniu w różnych temperaturach. 1. mieszana zgnilizna, 2. sucha zgnilizna, 3. mokra zgnilizna Przechowywanie surowca w temperaturze: *3 o C, **5 o C, ***8 o C. Źródło: Czerko Z., Ubytki naturalne Ubytki naturalne jako efekt procesów życiowych są nieuniknione. Występują w każdych warunkach przechowywania, jednakże poziom ich uzależniony jest od odmiany, zdrowotności bulw, warunków termiczno-wilgotnościowych otaczającego powietrza i czasu magazynowania. Na rys. 2 pokazano jakiej wielkości mogą być ubytki naturalne ziemniaków przechowywanych po miesiącu oraz po pięciu i po sześciu miesiącach w niskich i wyższych temperaturach. Na ubytki naturalne w całym sezonie przechowalniczym składają się ubytki w okresie przygotowawczym i w długotrwałym okresie przechowywania. Ubytki naturalne w okresie przygotowawczym trwającym około jednego miesiąca są stosunkowo duże (2%), ponieważ w tym okresie wzmożony jest proces transpiracji. Zachodzą tu takie zmiany jak: korkowacenie skórki, zabliźnianie skaleczeń bulw po uszkodzeniach mechanicznych. Choroby przechowalnicze Straty spowodowane rozwojem chorób przechowalniczych uważane są za najbardziej szkodliwe gospodarczo, ponieważ wpływają na wzrost ubytków naturalnych, na pogorszenie wartości nasiennej sadzeniaków oraz obniżają jakość konsumpcyjną ziemniaków. W warunkach Polski bulwy ziemniaka mogą zostać porażone takimi chorobami jak np.: zaraza ziemniaka, czarna nóżka, alternarioza, wpływającymi na rozwój chorób przechowalniczych. Na wzrost strat ziemniaków w czasie przechowywania wpływają przede wszystkim trzy choroby przechowalnicze: sucha zgnilizna, mokra zgnilizna i mieszana zgnilizna. Na rysunku 3 przedstawiono procentowy udział 3 chorób po Rysunek 1. Długość kiełków bulw ziemniaka przechowywanego przez 6 miesięcy w temperaturze 3oC, 5oC i 8oC (średnia z lat ). Źródło: Czerko Z Długość kiełków [mm[ Ubytki naturalne [%] ciu miesiącach przechowywania surowca w temperaturze 3 o C, 5 o C i 8 o C. Podstawowym warunkiem uniknięcia nadmiernych strat powodowanych rozwojem chorób jest przeznaczenie do przechowywania bulw dojrzałych, zdrowych bez uszkodzeń mechanicznych, zebranych w suchą i ciepłą pogodę. Pomimo tego, że ziemniaki są surowcem trudno 3ºC 5ºC 8ºC Temperatura przechowywania Rysunek 2. Ubytki naturalne ziemniaków po 1 miesiącu oraz po 5 i 6 miesiącach przechowywania w różnych temperaturach. po miesiącu przechowywania po 5 miesiącach przechowywania po 6 miesiącach przechowywania 3ºC 2 3 Temperatura przechowywania 1 2 Tabela 1. Początek kiełkowania wybranych odmian ziemniaka przechowywanych w różnych temperaturach. dekady GRUDZIEŃ STYCZEŃ LUTY MARZEC KWIECIEŃ MAJ I Meridian, Velox*** Miłek, Ewelina*** Benek** Bellarosa*** Clarissa*** Miłek, Kuklik Pirol, Velox** Miłek, Nora* Bartek Clarissa, Kuklik* II Owacja*** Owacja** Benek, Krasa*** Kuklik, Pirol*** III Augusta*** Nora*** Meridian** Nora** Bartek*** Meridian* Ewelina** Krasa** Syrena*** Augusta** Syrena** Owacja* Benek, Ewelina, Velox Bellarosa** Bellarosa, Krasa* Clarissa** 3 Augusta, Bartek, Pirol, Syrena* 5ºC 8ºC przechowującym się, to istnieją możliwości ograniczenia nadmiernych ubytków i strat przez: wybór odpowiedniej odmiany; kierowanie do długotrwałego przechowywania ziemniaków zdrowych, dojrzałych, bez uszkodzeń mechanicznych; osuszanie bulw i intensywne wietrzenie we wstępnej fazie przechowywania (okres przygotowawczy); zapewnienie odpowiednich warunków termiczno-wilgotnościowych zależnie od kierunku użytkowania surowca i niedopuszczenie do dużych wahań temperatury i wilgotności otaczającego powietrza; zapobieganie kiełkowaniu; przeznaczenie w pierwszej kolejności do zagospodarowania odmian o obniżonej przydatności do długotrwałego przechowywania. n

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy to roślina wymagająca profesjonalnego podejścia od momentu siewu do zbioru. Okres wegetacyjny trwa ok. 11 miesięcy (czasami nawet 12

Bardziej szczegółowo

System wczesnego ostrzegania Stacja Doświadczalna BASF w Pągowie woj. opolskie, 18.05.2012r.

System wczesnego ostrzegania Stacja Doświadczalna BASF w Pągowie woj. opolskie, 18.05.2012r. System wczesnego ostrzegania Stacja Doświadczalna BASF w Pągowie woj. opolskie, 18.05.2012r. BASF Polska Sp. z o.o., infolinia: (22) 570 99 90, www.agro.basf.pl Zmienne warunki atmosferyczne panujące w

Bardziej szczegółowo

7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50

7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50 7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50 tys. ha. Zainteresowanie produkcją tego zboża systematycznie

Bardziej szczegółowo

Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield

Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield Katalog odmian rzepaku ozimego 2014 w technologii Clearfield DK IMPRESSION CL DK IMMINENT CL Nr 2 WYSOKI PLON badania rejestrowe COBORU 2011-2012 114%wzorca WYSOKA TOLERANCJA NA CHOROBY OPTYMALNY WIGOR

Bardziej szczegółowo

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku!

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku! Nowość w ochronie truskawek!...i życie nabiera smaku! Edycja 2015 Luna w Polsce i na świecie Grupa produktów Luna to kilka formulacji fungicydów dostosowanych do lokalnych potrzeb w różnych krajach. Wspólną

Bardziej szczegółowo

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ Uprawa grochu siewnego w Polsce ma długą tradycję. Gatunek ten odgrywa główną rolę w grupie roślin strączkowych, jako roślina jadalna i pastewna. Dużą wartość odżywczą białka

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 8. Określanie

Bardziej szczegółowo

Tabela 54. Agrotechniczne i polowe warunki prowadzenia doświadczeń w 2012 r.

Tabela 54. Agrotechniczne i polowe warunki prowadzenia doświadczeń w 2012 r. ZIEMNIAK Ziemniak jest rośliną, która z powodzeniem może być uprawiana na każdym polu, pod warunkiem, że jest ono wcześniej odpowiednio przygotowane. Najlepiej żeby przedplonami były zboża, rośliny strączkowe,

Bardziej szczegółowo

Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji

Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji Anna Nieróbca Zakład Agrometeorologii i Zastosowań Informatyki Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji Bratoszewice

Bardziej szczegółowo

Pszenica jara. Tabela 29. Pszenica jara odmiany badane w 2014 r. Rok wpisania do:

Pszenica jara. Tabela 29. Pszenica jara odmiany badane w 2014 r. Rok wpisania do: Pszenica jara Pszenicy jarej uprawia się w Polsce znacznie mniej niż ozimej z uwagi na nieco mniejszą jej plenność. Jej znaczenie gospodarcze jest jednak duże ze względu na większą, niż w pszenicy ozimej,

Bardziej szczegółowo

FUNGICYD. Moc zielonych liści i złocistych kłosów. Chronimy uprawy, chronimy naturalne piękno

FUNGICYD. Moc zielonych liści i złocistych kłosów. Chronimy uprawy, chronimy naturalne piękno FUNGICYD Moc zielonych liści i złocistych kłosów to preparat grzybobójczy o pełnym działaniu systemicznym i wgłębnym do zapobiegawczego zwalczania chorób grzybowych w zbożach, rzepaku, ziemniakach, warzywach

Bardziej szczegółowo

pochodzenia Kod kraju Hodowla Roślin Strzelce sp. z o.o., ul. Główna 20, Strzelce 2 Augusta 2002

pochodzenia Kod kraju Hodowla Roślin Strzelce sp. z o.o., ul. Główna 20, Strzelce 2 Augusta 2002 Kod kraju pochodzenia 12. Soja Uwagi ogólne Wyniki z doświadczeń PDO dla soi opracowano po dwuletnim okresie w 2011 i 2012 roku. Doświadczenia przeprowadzono w trzech punktach doświadczalnych: SDOO w Przecławiu,

Bardziej szczegółowo

Menara Doskonała solo Świetna w duecie

Menara Doskonała solo Świetna w duecie Menara Doskonała solo Świetna w duecie Doskonała ochrona liści i kłosa Uniwersalne rozwiązanie Wysoka jakość w odpowiedniej cenie Menara 410 EC to nowy dwuskładnikowy fungicyd do zastosowania w najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka.

Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka. MICROPLAN ZIEMNIAK Nawóz Dolistny Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka. Zawartość w litrze: Fosfor(P) 10g, Potas(K) 65g, Siarka(S) 5g,

Bardziej szczegółowo

Rzepak ozimy i jary. Z dobrych nasion dobry plon. Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków.

Rzepak ozimy i jary. Z dobrych nasion dobry plon. Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków. Rzepak ozimy i jary Z dobrych nasion dobry plon Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków. www.bayercropscience.pl Edycja 2015 Spis treści Rzepak ozimy...................................

Bardziej szczegółowo

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin Roman Kierzek 1, Marek Wachowiak 1, Henryk Ratajkiewicz 2 1 Instytut Ochrony Roślin- PIB w Poznaniu, 2 Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony

Bardziej szczegółowo

azeco.pl ROVRAL FLO 255 SC - 1 l Cena : 103,96 zł Producent : BASF Agro Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : niski Średnia ocena : brak recenzji

azeco.pl ROVRAL FLO 255 SC - 1 l Cena : 103,96 zł Producent : BASF Agro Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : niski Średnia ocena : brak recenzji Informacje o produkcie ROVRAL FLO 255 SC - 1 l Cena 103,96 zł Producent BASF Agro Dostępność Dostępny Stan magazynowy niski Średnia ocena brak recenzji Utworzono 07-07-2016 Środek grzybobjczy w formie

Bardziej szczegółowo

Hurtownia Materiałów Przemysłowych. FAZOT Więtczak i Wspólnicy Sp. Jawna Gnojno 30A. 99-300 Kutno

Hurtownia Materiałów Przemysłowych. FAZOT Więtczak i Wspólnicy Sp. Jawna Gnojno 30A. 99-300 Kutno Hurtownia Materiałów Przemysłowych FAZOT Więtczak i Wspólnicy Sp. Jawna Gnojno 30A 99-300 Kutno OFERTA : PSZENICA Odmiany : JARE I OZIME Producent : Hodowla Roślin Strzelce 2 SPIS : Odmiany jare: 1. NAWRA

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKA HODOWLA ROŚLIN KUKURYDZA. Kraków 12/398-79-20/23/24 Lidzbark Warmiński 89/767-22-81 Świecie 52/331-34-39

MAŁOPOLSKA HODOWLA ROŚLIN KUKURYDZA. Kraków 12/398-79-20/23/24 Lidzbark Warmiński 89/767-22-81 Świecie 52/331-34-39 MAŁOPOLSKA HODOWLA ROŚLIN KUKURYDZA ODMIANY WCZESNE ODMIANY ŚREDNIOWCZESNE ODMIANY ŚREDNIOPÓŹNE KB 1903 FAO 190 CEDRO FAO 200 LOKATA FAO 220 WIARUS FAO 220 PROSNA FAO 200 RATAJ FAO 220-230 SMOLAN FAO 230

Bardziej szczegółowo

Wieloletnie doświadczenie plantatorów potwierdza, że stosowanie go, to opłacalna inwestycja.

Wieloletnie doświadczenie plantatorów potwierdza, że stosowanie go, to opłacalna inwestycja. Amistar 250 SC kompleksowe rozwiązanie problemu chorób grzybowych w warzywach. Wieloletnie doświadczenie plantatorów potwierdza, że stosowanie go, to opłacalna inwestycja. Przemieszczanie substancji aktywnej

Bardziej szczegółowo

Średnia zawartość białka w ziarnie, z wszystkich wariantów agrotechniki wynosiła 12,3 % sm. Wyższa była po rzepaku ozimym w obydwóch terminach siewu

Średnia zawartość białka w ziarnie, z wszystkich wariantów agrotechniki wynosiła 12,3 % sm. Wyższa była po rzepaku ozimym w obydwóch terminach siewu PSZENICA OZIMA W tabelach 1-2 przedstawiono porównanie plonowania pszenicy ozimej w latach 2009-2011 w województwie i w Głubczycach, a w tabeli 3 w - Głubczycach w ostatnim roku w różnych wariantach agrotechnicznych,

Bardziej szczegółowo

Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę

Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę Czesław Rzekanowski, Jacek Żarski, Stanisław Rolbiecki Katedra Melioracji i Agrometeorologii Wydział Rolniczy

Bardziej szczegółowo

Mirador Forte 160 EC. fungicyd. Widoki na zdrowy plon!

Mirador Forte 160 EC. fungicyd. Widoki na zdrowy plon! Mirador Forte 160 EC Widoki na zdrowy plon! fungicyd Intensywnie uprawiane pszenica ozima i rzepak ozimy są bardzo podatne na straty powodowane przez grzyby chorobotwórcze. Występowanie tych patogenów

Bardziej szczegółowo

RZEPAK OZIMY DK EXCELLIUM

RZEPAK OZIMY DK EXCELLIUM Rzepak RZEPAK OZIMY DK EXCELLIUM Hodowca: Monsanto GDY LICZY SIĘ STABILNY I WYSOKI PLON Odmiana o bardzo wysokim potencjale plonowania. Polecana do uprawy we wszystkich regionach Polski. Umożliwia uzyskanie

Bardziej szczegółowo

Zampro. Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! 150 lat. z INITIUM

Zampro. Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! 150 lat. z INITIUM Zampro z INITIUM Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! 15 lat Zampro 56 WG 22 Zampro I Twoje ziemniaki odwdzięczą się plonem! Charakterystyka u Zampro jest pierwszym fungicydem stworzonym do ochrony ziemniaka

Bardziej szczegółowo

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Spis treści PRZEDMOWA... 11 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE... 13 1.1. Definicja warzywnictwa... 13 1.2. Produkcja warzyw w Polsce, w Europie i na świecie...

Bardziej szczegółowo

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie:

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie: Nawóz dolistny: Basfoliar Kelp P-Max Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Grupa Rolnik jest wyłącznym dystrybutorem nawozu płynnego otrzymany z ekstraktu alg Ecklonia maxima z dodatkiem NPK (4++2). Basfoliar

Bardziej szczegółowo

Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r

Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r Materiały zebrał i opracował Tadeusz Szymańczak Rzecznik Prasowy Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych Chwasty uciążliwe w kukurydzy

Bardziej szczegółowo

Nawóz WE siarkowo-wapniowy

Nawóz WE siarkowo-wapniowy Nawóz WE siarkowo-wapniowy Mały nakład Pomyśl o Swoim zysku Co jest Twoim celem? Maksymalne plony, czy maksymalny zysk? Czy liczysz swoje koszty pracy, czasu i nawożenia? Czy porównujesz je z efektami?

Bardziej szczegółowo

Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach

Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach Wybrane elementy agrotechniki Gatunek Obsada roślin [tys./ha] Nawożenie [kg/ha] N P 2 O 5 K 2 O Odchwaszczanie

Bardziej szczegółowo

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Optymalne odżywienie roślin jest jednym z podstawowych czynników decydujących o prawidłowej odporności

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna uprawa kapusty. Dr inż. Beata Studzińska

Ekologiczna uprawa kapusty. Dr inż. Beata Studzińska Ekologiczna uprawa kapusty Dr inż. Beata Studzińska 1 Wybór stanowiska Kapusta ma wysokie wymagania, zwłaszcza dotyczące azotu. Gospodarstwach ekologicznych należy tę roślinę uprawiać na oborniku lub kompoście.

Bardziej szczegółowo

Owies. Uwagi ogólne. Wyniki doświadczeń

Owies. Uwagi ogólne. Wyniki doświadczeń Owies Uwagi ogólne W Polsce uprawa owsa ma długoletnią tradycję. W województwie pomorskim powierzchnia uprawy od kilku lat utrzymuje się na podobnym poziomie wynosząc ok. 40 tys. ha (w Polsce ok. 480 tys

Bardziej szczegółowo

2015-2016 NA ŚWIEŻY RYNEK: bób

2015-2016 NA ŚWIEŻY RYNEK: bób 2015-2016 NA ŚWIEŻY RYNEK: fasole żółtostrąkowe fasole zielonostrąkowe fasole TYCZNE bób Holland-Select to firma nasienna, obecna na rynku od ponad 100 lat. Firma specjalizuje się w dziedzinie badań, rozwoju

Bardziej szczegółowo

Lista Odmian Zalecanych do uprawy na obszarze województwa małopolskiego na rok 2015

Lista Odmian Zalecanych do uprawy na obszarze województwa małopolskiego na rok 2015 Lista Odmian Zalecanych do uprawy na obszarze województwa małopolskiego na rok 2015 Pszenica ozima TONACJA (2001) Odmiana jakościowa (grupa A). Zimotrwałość - dość duża. Odporność na septoriozę liści i

Bardziej szczegółowo

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jan Łabętowicz, Wojciech Stępień 1. Względność pojęcia jakości plonu 2. Miejsce nawożenia w kształtowaniu jakości plonów 3. Azot jako główny

Bardziej szczegółowo

Saletra amonowa. Skład: Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2%

Saletra amonowa. Skład: Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2% Saletra amonowa Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2% Nawóz granulowany, klasa ziarnistości 1-3,15 mm. Saletra amonowa jest uniwersalnym nawozem azotowym. Można ją stosować pod wszystkie rośliny i na wszystkich

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. INTEGROWANA PRODUKCJA ROŚLIN Rośliny warzywne

PROGRAM. INTEGROWANA PRODUKCJA ROŚLIN Rośliny warzywne Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania Szkolenia zawodowe dla osób

Bardziej szczegółowo

Agil 100 EC. Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop

Agil 100 EC. Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop Agil 100 EC Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop Agil 100 EC: niezwykle skuteczny na większość chwastów jednoliściennych, znakomita skuteczność potwierdzona wieloletnią praktyką, najszybciej działający

Bardziej szczegółowo

Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych

Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych Zakład Uprawy i Nawożenia Roślin Warzywnych Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych Autorzy: prof. dr hab. Stanisław Kaniszewski dr Anna Szafirowska Opracowanie redakcyjne: dr Ludwika

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna uprawa cebuli. Dr inż. Beata Studzińska

Ekologiczna uprawa cebuli. Dr inż. Beata Studzińska Ekologiczna uprawa cebuli Dr inż. Beata Studzińska 1 Wymagania klimatyczno-glebowe Najlepsze warunki klimatycznoglebowe do uprawy cebuli w Polsce mają województwa: lubelskie, mazowieckie, łódzkie, kujawsko

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW Przy wzrastającym nasyceniu rynku, coraz większych wymaganiach konsumenta i silniejszej konkurencji, jakość produktów niezmiennie wpływa na wielkość popytu. Określa się je

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Ceny zbóż w Polsce w zł/t (wg IERiGŻ)

Rys. 1. Ceny zbóż w Polsce w zł/t (wg IERiGŻ) Jerzy Grabiński Produkcja zbóż w Polsce-stan obecny i perspektywy Według szacunków GUS produkcja zbóż w Polsce w 29 roku wyniosła 29,8 mln ton i była o 7,8% wyższa niż w roku poprzednim. Taka produkcja

Bardziej szczegółowo

niezbędny składnik pokarmowy zbóż

niezbędny składnik pokarmowy zbóż POTAS niezbędny składnik pokarmowy zbóż kształtujący wielkość i jakość plonu ziarna Dostępność glebowych zasobów potasu dla roślin zbożowych Gleby zawierają duże zasoby potasu (K), nawet do 50 t/ha w warstwie

Bardziej szczegółowo

Rzepak ozimy i jary. Z dobrych nasion dobry plon. Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków.

Rzepak ozimy i jary. Z dobrych nasion dobry plon. Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków. Rzepak ozimy i jary Z dobrych nasion dobry plon Nasiona rzepaku optymalnie dostosowane do polskich warunków. www.bayercropscience.pl Edycja 2013 Jednym z najważniejszych gwarantów wysokich plonów rzepaku

Bardziej szczegółowo

KR Odmian w. Kod kraju. Poznańska Hodowla Roślin sp. z o.o., ul. Kasztanowa 5, 63-004 Tulce 2 Dukat NK/wcz 2006 PL

KR Odmian w. Kod kraju. Poznańska Hodowla Roślin sp. z o.o., ul. Kasztanowa 5, 63-004 Tulce 2 Dukat NK/wcz 2006 PL 13. Łubin żółty Doświadczenie z łubinem żółtym w roku założono w optymalnym terminie. Przymrozki, które wystąpiły pod koniec pierwszej dekady kwietnia (9 kwietnia 8,4 O C) opóźniły nieco wschody. Od 25

Bardziej szczegółowo

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 +

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 + SILVIT Biosytmulatory i antystresanty płynne. Preparat nawozowy o właściwościach stymulujących, zawiera aktywny krzem w pełni przyswajalny przez rośliny. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn

Bardziej szczegółowo

Mavrik 240 EW. insektycyd tau-fluwalinat. Siła i precyzja niszczy tylko szkodniki!

Mavrik 240 EW. insektycyd tau-fluwalinat. Siła i precyzja niszczy tylko szkodniki! Mavrik 240 EW Siła i precyzja niszczy tylko i! insektycyd tau-fluwalinat Rzepak ozimy, najpopularniejsza roślina oleista uprawiana w Polsce, podczas całego okresu swojej wegetacji narażony jest na ataki

Bardziej szczegółowo

Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw polowych

Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw polowych PZU Uprawy Zmiana OWU od 18.09.2015 wynikająca ze zmiany ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Dz.U. z 2015 poz. 577 z późn.zm) Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie uprawowe w Pawłowicach

Doświadczenie uprawowe w Pawłowicach Doświadczenie uprawowe w Pawłowicach 23 kwietnia na terenie gospodarstwa należącego do Instytutu Zootechniki w Pawłowicach (powiat leszczyński) założono bardzo nietypowe doświadczenie uprawowe. Po raz

Bardziej szczegółowo

Glifocyd 360 SL R-81/2012. Data wydania zezwolenia: R51/53

Glifocyd 360 SL R-81/2012. Data wydania zezwolenia: R51/53 Glifocyd 360 SL Nazwa handlowa produktu: Nazwa posiadacza zezwolenia: Glifocyd 360 SL Zakłady Chemiczne 'Organika-Sarzyna' S.A. ul. Chemików, 37-310 Nowa Sarzyna Podmiot odpowiedzialny za końcowe pakowanie

Bardziej szczegółowo

QQrydza. w produkcji biogazu. Kukurydza

QQrydza. w produkcji biogazu. Kukurydza QQrydza w produkcji biogazu Kukurydza Kukurydza w produkcji biogazu Kukurydza swój wielki sukces w żywieniu bydła, powtórzyła w imponujący sposób jako koferment do produkcji biogazu w biogazowniach. Od

Bardziej szczegółowo

Potrzeby pokarmowe 138 161 184 207 230

Potrzeby pokarmowe 138 161 184 207 230 Nawożenie kukurydzy Kukurydza jest rośliną mającą wysokie potrzeby pokarmowe. Najintensywniej pobiera ona azot i potas, ale w porównaniu z innymi roślinami potrzebuje także dużo wapnia i magnezu. Tempo

Bardziej szczegółowo

PSZENICA OZIMA LZO 2010

PSZENICA OZIMA LZO 2010 LISTA ZALECANYCH DO UPRAWY ODMIAN NA OBSZARZE WIELKOPOLSKI PSZENICA OZIMA LZO 2010 LUDWIG Odmiana jakościowa (grupa A). Plenność przeciętna. Przyrost plonu na wysokim poziomie agrotechniki średni. Mrozoodporność

Bardziej szczegółowo

Przestrzegaj etykiety-instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska. S W I T C H 62,5 WG

Przestrzegaj etykiety-instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska. S W I T C H 62,5 WG Podmiot, który uzyskał zezwolenie: Syngenta Crop Protection Sp. z o.o., ul. Powązkowska 44 c, 01-797 Warszawa. Tel.: (022) 326 06 01. Fax: (022) 326 06 99. Producent: Syngenta Crop Protection AG, P.O.Box,

Bardziej szczegółowo

Płynne nawozy doglebowe

Płynne nawozy doglebowe Płynne nawozy doglebowe Mg ADO -2 ADO MA Zn ADO OR Cu ADO PO ADO O Ca Mn Mo Fe pecjalistyczne nawozy płynne Wieloskładnikowe z mikroelementami w formie chelatów Przeznaczone do rzędowej aplikacji podczas

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE ZALECENIA W INTEGROWANEJ OCHRONIE PORZECZKI I AGRESTU PRZED CHOROBAMI

AKTUALNE ZALECENIA W INTEGROWANEJ OCHRONIE PORZECZKI I AGRESTU PRZED CHOROBAMI AKTUALNE ZALECENIA W INTEGROWANEJ OCHRONIE PORZECZKI I AGRESTU PRZED CHOROBAMI Agata Broniarek-Niemiec Opole Lubelskie, 15. 03. 2014 r. INTEGROWANA OCHRONA Nowoczesna ochrona porzeczki przed chorobami

Bardziej szczegółowo

Kukurydza w dobrej formie

Kukurydza w dobrej formie Kukurydza w dobrej formie Fungicyd Quilt Xcel wzmocni kukurydzę od korzeni aż po kolbę. Zapewni wyższy plon oraz odporność na choroby grzybowe i czynniki zewnętrzne. TM 2 Spis treści Nowa technologia w

Bardziej szczegółowo

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści Nasiennictwo. Tom I Spis treści PRZEDMOWA 1. ŚWIATOWY PRZEMYSŁ NASIENNY 1.1. ZNACZENIE MATERIAŁU SIEWNEGO 1.2. PRZEMYSŁ NASIENNY 1.3. ŹRÓDŁA WSPIERANIA ROZWOJU PRZEMYSŁU NASIENNEGO 1.4. MIĘDZYNARODOWY

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OCENY GOSPODARSTWA W KATEGORII Ochrona środowiska i ekologia* Ekologiczna produkcja towarowa

FORMULARZ OCENY GOSPODARSTWA W KATEGORII Ochrona środowiska i ekologia* Ekologiczna produkcja towarowa Załącznik nr do Regulaminu FORMULARZ OCENY GOSPODARSTWA W KATEGORII Ochrona środowiska i ekologia* Ekologiczna produkcja towarowa Imię.... Nazwisko... Nazwa gospodarstwa... Numer ewidencyjny gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia uczeń powinien umieć) Poziom podstawowy Znać materiał nauczania dla klasy 3,

Osiągnięcia uczeń powinien umieć) Poziom podstawowy Znać materiał nauczania dla klasy 3, NAUCZYCIELSKI PUN DYDAKTYCZNY Marlena Żywicka - Czaja PRZEDMIOT: PRODUKCJA ROŚLINNA KL.IIITR. nr pr. 321(05)/T-4,SP/MENiS 2005.02.03 M D lp Zakres treści Temat 1 1.Zapoznanie z PSO, omówienie standardów

Bardziej szczegółowo

Godny rozmiar przyszłych plonów

Godny rozmiar przyszłych plonów Godny rozmiar przyszłych plonów + Edycja 2014 2 Technologia technologia Xpro Unikalny system Nowy system ochrony fungicydowej UNIVO Xpro bazuje na najnowszej technologii Xpro stworzonej i opatentowanej

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

JESIEŃ KATALOG ODMIAN RZEPAKU OZIMEGO OFERTA NA LEPSZY PLON. nasiona

JESIEŃ KATALOG ODMIAN RZEPAKU OZIMEGO OFERTA NA LEPSZY PLON. nasiona JESIEŃ KATALOG ODMIAN RZEPAKU OZIMEGO OFERTA NA LEPSZY PLON nasiona STRONA Paweł DAŃCZUK Prezes Zarządu Szanowni Państwo! Przed nami nowy sezon sprzedaży nasion rzepaku ozimego. W naszej ofercie znajdziecie

Bardziej szczegółowo

Możliwości ograniczania mikotoksyn

Możliwości ograniczania mikotoksyn Możliwości ograniczania mikotoksyn Prof. dr hab. Marek Korbas Zakład Mikologii Instytut Ochrony Roślin PIB Poznań Mikotoksyny są wytwarzane przez wiele różnych rodzajów grzybów, jednakże większość z nich

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY UPRAWY I WYKORZYSTANIA GRYKI- Fagopyrum esculentum

ASPEKTY UPRAWY I WYKORZYSTANIA GRYKI- Fagopyrum esculentum ASPEKTY UPRAWY I WYKORZYSTANIA GRYKI- Fagopyrum esculentum Małopolska Hodowla Roślin Spółka z o. o. w Krakowie Zakład Hodowlano - Produkcyjny Palikije GRYKA roślina jednoroczna o krótkim okresie wegetacji

Bardziej szczegółowo

Glebowe choroby grzybowe bez szans!

Glebowe choroby grzybowe bez szans! Glebowe choroby grzybowe bez szans! Zdrowy start rośliny ze zdrowym systemem korzeniowym Trianum jest nietoksycznym biologicznym produktem firmy Koppert, który chroni uprawy przed takimi glebowymi patogenami

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS 1 INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS Nourivit jest produkowany w kilku etapach z naturalnych składników mineralnych w kontrolowanym procesie kruszenia i sortowania bez użycia

Bardziej szczegółowo

Na terenie gmin/y:...

Na terenie gmin/y:... Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). Brak pełnych danych będzie skutkował odrzuceniem wniosku z przyczyn formalnych. URZĄD GMINY TARNOWO PODGÓRNE Ul. Poznańska 115 62-080 Tarnowo Podgórne

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia:

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.inhort.pl Skierniewice: Pełnieniu funkcji osoby prowadzącej nadzór i fitomonitoring w uprawie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. warzywnictwa metodami ekologicznymi. pt.: OPRACOWANIE METOD PRZETWÓRSTWA WARZYW Z UPRAW EKOLOGICZNYCH I OCENA ICH JAKOŚCI

SPRAWOZDANIE. warzywnictwa metodami ekologicznymi. pt.: OPRACOWANIE METOD PRZETWÓRSTWA WARZYW Z UPRAW EKOLOGICZNYCH I OCENA ICH JAKOŚCI SPRAWOZDANIE z prowadzenia w 2008r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie: warzywnictwa metodami ekologicznymi pt.: OPRACOWANIE METOD PRZETWÓRSTWA WARZYW Z UPRAW EKOLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Przestrzegaj etykiety-instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska.

Przestrzegaj etykiety-instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska. 1 Podmiot, który uzyskał zezwolenie: Syngenta Limited, Priestley Road, Surrey Research Park, Guildford, Surrey,GU2 7YH, Wielka Brytania. Tel.: (+44,1,483) 260-000. Fax: (+44,1,483) 260-001. Podmiot wprowadzający

Bardziej szczegółowo

PL 217357 B1. AGRIMPEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Jarosław, PL 02.04.2013 BUP 07/13. JAROSŁAW MOKRZECKI, Siedlce, PL

PL 217357 B1. AGRIMPEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Jarosław, PL 02.04.2013 BUP 07/13. JAROSŁAW MOKRZECKI, Siedlce, PL PL 217357 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217357 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 396474 (51) Int.Cl. A01G 13/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Profesjonalna ochrona buraka cukrowego

Profesjonalna ochrona buraka cukrowego Profesjonalna ochrona buraka cukrowego SPIS TREŚCI HERBICYDY 03 Pyramin Turbo 520 SC 04 Kosynier 420 SC 05 Focus Ultra 100 EC 06 Program ochrony buraka cukrowego przed chwastami FUNGICYDY 08 Duett Star

Bardziej szczegółowo

Jerzy Grabiński IUNG Puławy Dobra praktyka rolnicza w uprawie zbóż

Jerzy Grabiński IUNG Puławy Dobra praktyka rolnicza w uprawie zbóż Jerzy Grabiński IUNG Puławy Dobra praktyka rolnicza w uprawie zbóż Około 5,3 mln ton tj. prawie 20 % corocznych zbiorów ziarna przeznacza się w Polsce na cele konsumpcyjne. Aby ziarno mogło być przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Zasady i kryteria oceny gospodarstw w ramach kategorii: ekologia-środowisko i ekologiczne gospodarstwo towarowe

Zasady i kryteria oceny gospodarstw w ramach kategorii: ekologia-środowisko i ekologiczne gospodarstwo towarowe Załącznik nr Regulaminu VIII edycji Konkursu na Najlepsze Gospodarstwo Ekologiczne 05 r. Zasady i kryteria oceny gospodarstw w ramach kategorii: ekologia-środowisko i ekologiczne gospodarstwo towarowe

Bardziej szczegółowo

S C O R P I O N 325 SC

S C O R P I O N 325 SC Załącznik do zezwolenia MRiRW nr R - 6/2013wu z dnia 22.04.2013r. zmienionego decyzją MRiRW nr R 135/2014d z dnia 30.04.2014r. Posiadacz zezwolenia: Syngenta Agro GmbH, Am Technologiepark 1-5, D-63477

Bardziej szczegółowo

wg Listy Opisowej Odmian - COBORU

wg Listy Opisowej Odmian - COBORU wg Listy Opisowej Odmian - COBORU RZEPAK JARY FENJA - Odmiana populacyjna. Zawartość tłuszczu w nasionach duża, glukozynolanów średnia. Zawartość białka ogólnego w suchej masie beztłuszczowej nieco mniejsza

Bardziej szczegółowo

Przestrzegaj etykiety-instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska. ORIUS EXTRA 250 EW

Przestrzegaj etykiety-instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska. ORIUS EXTRA 250 EW Załącznik do decyzji MRiRW nr R-92/2011d z dnia 06.04.2011 r. zmieniającej zezwolenie MRiRW nr R- 124/2009 z dnia 24.11.2009 r. Podmiot, który uzyskał zezwolenie: Makhteshim Agan Poland Sp. z o.o., ul.

Bardziej szczegółowo

PUŁAWSKA SALETRA AMONOWA

PUŁAWSKA SALETRA AMONOWA PUŁAWSKA SALETRA AMONOWA 10 pulan saletra amonowa NH 4 No 3 nawóz azotowy występujący w postaci lekko kremowych granul. Produkt bardzo higroskopijny, łatwo rozpuszczalny w wodzie i mocno reaktywny chemicznie.

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna uprawa ziemniaków. Dr inż. Beata Studzińska

Ekologiczna uprawa ziemniaków. Dr inż. Beata Studzińska Ekologiczna uprawa ziemniaków Dr inż. Beata Studzińska Przyjmuje się, że na plon ziemniaka w 31 %wpływa nawożenie, w 22% kompleks glebowy, w 11% rejon uprawy, w 5% kategoria ciężkości gleby, w 41% nawadnianie

Bardziej szczegółowo

Phoenix 500 SC. Odrodzi siłę liścia flagowego! fungicyd

Phoenix 500 SC. Odrodzi siłę liścia flagowego! fungicyd Phoenix 500 SC Odrodzi siłę liścia flagowego! fungicyd Kontrola chorób grzybowych zbóż staje się coraz trudniejsza ze względu na coraz większe ryzyko pojawienia się odporności. W celu zwiększania skuteczności

Bardziej szczegółowo

Pyrinex Supreme 262 ZW. insektycyd chloropiryfos, beta-cyflutryna. Oczywisty wybór!

Pyrinex Supreme 262 ZW. insektycyd chloropiryfos, beta-cyflutryna. Oczywisty wybór! Pyrinex Supreme 262 ZW Oczywisty wybór! insektycyd chloropiryfos, beta-cyflutryna Szkodniki roślin to nieodłączny element każdej uprawy rolniczej. Ich szkodliwość zależy głównie od nasilenia i nie zawsze

Bardziej szczegółowo

Osiris. Zobacz efekt Osiris

Osiris. Zobacz efekt Osiris Zobacz efekt Motoryzacja...... to jeden z naszych ulubionych tematów. Produkty BASF znajdują się w niemal każdej części samochodu! Czy wiesz, że dzięki zastosowaniu lekkich konstrukcji z tworzyw sztucznych,

Bardziej szczegółowo

Tabela 1.Rzepak ozimy. Odmiany badane. Rok zbioru 2011 Rok wpisania Kod do Krajowego Rok kraju Lp.

Tabela 1.Rzepak ozimy. Odmiany badane. Rok zbioru 2011 Rok wpisania Kod do Krajowego Rok kraju Lp. Tabela 1.Rzepak ozimy. Odmiany badane. Rok zbioru 2011 Rok wpisania Kod do Krajowego Rok kraju Odmiana Rejestru włączeni Liczba Lp. pochodz Odmian w a do lat na e Polsce LZO LZO nia Adres jednostki zachowującej

Bardziej szczegółowo

Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne. Rozwojowe i Dochodowe

Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne. Rozwojowe i Dochodowe Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne Rozwojowe i Dochodowe Już 10 lat! 28 Wytwarzanie, Dystrybucja, Doradztwo Użytkownicy Em Gospodarze 48 000 zarejestrowanych użytkowników Krąg DROWA ZIEMIA 28 Wytwarzanie,

Bardziej szczegółowo

RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT

RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT 1 14/2012 (3-16.IX.2012) RAPORT RYNKOWY ZBOŻA I OLEISTE POLSKA - UE - ŚWIAT POLSKA Pomimo rozpoczęcia prac polowych związanych z podorywkami i siewem rzepaku ozimego, podaż ziarna na rynku w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin dyplomowy inŝynierski I o kierunku ROLNICTWO

Zagadnienia na egzamin dyplomowy inŝynierski I o kierunku ROLNICTWO Zagadnienia na egzamin dyplomowy inŝynierski I o kierunku ROLNICTWO KIERUNKOWE - OBLIGATORYJNE 1. Pojęcie zmiennej losowej, rozkładu prawdopodobieństwa, dystrybuanty i funkcji gęstości. 2. Sposoby weryfikacji

Bardziej szczegółowo

Instytut Ogrodnictwa

Instytut Ogrodnictwa Instytut Ogrodnictwa Analiza wpływu zwiększającej się wymiany towarowej produktów sadowniczych na rynkach światowych, przy bieżącym poziomie kosztów, na produkcję sadowniczą w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem.

Dzisiaj opakowanie nie jest już dodatkiem do produktu, ale samodzielnym produktem. ROLA OPAKOWAŃ Dla niektórych wyrobów opakowanie stanowi tylko czasowy element logistyczny ułatwiający przemieszczanie. W odniesieniu do artykułów spożywczych opakowanie jest ściśle związane z produktem

Bardziej szczegółowo

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE

Żel antycellulitowy ŻEL ANTYCELLULITOWY. Czym jest cellulit? INFORMACJE OGÓLNE Czym jest cellulit? cellulit= skórka pomarańczowa = nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, wody i produktów przemiany materii w tkankach skóry, widoczne wgłębienia i guzkowatość skóry, występująca

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:....

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.... Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). Brak pełnych danych będzie skutkował odrzuceniem wniosku z przyczyn formalnych. Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 234 Wojewody Mazowieckiego z dnia

Bardziej szczegółowo

Rzepak. Katalog 2015

Rzepak. Katalog 2015 Rzepak Katalog 2015 Szanowni Państwo, Służąc pomocą w podjęciu trudnej decyzji wyboru odmiany rzepaku w nadchodzącym sezonie, oddajemy do Państwa dyspozycji nasz najnowszy katalog RZEPAK 2015. Przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przyrodnicze uwarunkowania do produkcji biomasy na cele energetyczne ze szczególnym uwzględnieniem produkcji biogazu rolniczego Dr inż. Magdalena Szymańska

Bardziej szczegółowo

Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu. Tytuł zadania

Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu. Tytuł zadania Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu Tytuł zadania Ochrona roślin uprawianych w systemie ekologicznym ze szczególnym uwzględnieniem poszukiwania metod zastąpienia miedzi jako

Bardziej szczegółowo

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2 POTAS niezbędny składnik pokarmowy rzepaku kształtujący wielkość i jakość plonu Potas w glebach Całkowita zawartość potasu w glebach wynosi od 0,1 do 3 % i z reguły jest tym niższa, im gleba jest lżejsza.

Bardziej szczegółowo

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3)

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3) Załącznik nr 9 Minimalne wymogi dotyczące nawozów i środków ochrony roślin 1. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - Wymóg 4 - dotyczy 8.2.10.5.1.4.1.2. Minimum requirements for fertilisers and pesticides

Bardziej szczegółowo